Bijlage 1 - 1e rapportage 2022, versie raad
Tekst van het document
Daarnaast zorgt het verplichte reële tarief dat voor de diensten aan de zorgaanbieders moet worden betaald voor een flinke prijsstijging, waardoor de budgetten onder druk komen te staan. Vanuit het Rijk is er geen zicht op een compensatie van het in 2019 ingevoerde abonnementstarief zodat er binnen de huidige financiële kaders geen ruimte is om dit op te vangen. In de 2de rapportage 2022 komen we hierop terug.
25
Programma 7: Volksgezondheid en milieu Effecten / Risico’s Corona Niet van toepassing. Ontwikkelingen Niet van toepassing. Risico’s Niet van toepassing.
26
Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Effecten / Risico’s Corona Niet van toepassing. Ontwikkelingen Niet van toepassing. Risico’s Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. Ondanks dit uitstel gaan wij intern door met de voorbereidingen, zodat we goed aan de start verschijnen bij de definitieve ingangsdatum. Op financieel vlak zullen er kosten worden gemaakt om deze omvangrijke implementatie succesvol te laten zijn. Dit komt door de extra inhuur capaciteit voor voorbereidende werkzaamheden, het aanpassen van werkprocessen en het trainen en opleiden van medewerkers. Wet Kwaliteitsborging (WKB) De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zorgt voor een andere vorm van toezicht en controle op bouwwerken. De implementatie van deze wet vindt vanaf 1 januari 2023 stapsgewijs plaats. De voorbereiding voor de implementatie is inmiddels opgestart en heeft een hoge impact op de beperkt beschikbare middelen. Een verhoging van de capaciteit (Fte) is nodig om de werkzaamheden ter voorbereiding op de implementatie vorm te geven, maar ook om te wennen aan de nieuwe manier van werken. Financieel zal de Wkb impact hebben op de legesinkomsten omdat een deel van deze inkomsten verschuift naar externe partijen.
Deze opbrengsten zullen worden gemist, terwijl de kosten toenemen omdat er extra capaciteit noodzakelijk is om de nieuwe werkwijze vorm te geven. De financiële verhoudingen zullen dus veranderen, waarbij al een inschatting is gemaakt dat het break-even point pas over 6 tot 8 jaar bereikt zal zijn.
27
3. Voortgang grote dossiers Op basis van de verordening ex artikel 212 Gemeentewet zijn onze rapportages ingericht op basis van het uitzonderingsprincipe. Aanvullend rapporteren wij overeenkomstig het raadsbesluit over de P&C cyclus 2020 in de 1ste en de 3de programmarapportage over de voortgang op een aantal limitatief benoemde dossiers. In genoemd raadsbesluit zijn deze dossiers opgesomd. In de voorbereiding van deze rapportage hebben wij naar de actualiteitswaarde van de opgesomde dossiers gekeken. Op basis hiervan stellen wij een aantal wijzigingen voor. - De dossiers Pilots/ proeftuinen en Bestuursakkoord niet meer op te nemen. De Proeftuin Centrum Geleen is beëindigd en het Bestuursakkoord met de Provincie Limburg is eind 2021 afgerond. - Toe te voegen de dossiers voortgang ontwikkelpaden en voortgang steunpakket corona ondernemers. De Toekomstvisie 2030 wordt aan de hand van de 5 ontwikkelpaden geconcretiseerd en uitgevoerd. Ons inziens een majeur dossier om op voortgang te volgen. Inzicht in de voortgang van het steunpakket corona voor ondernemers overeenkomstig de toezegging in het raadsdebat van 27 januari jl. over dit voorstel. - Overeenkomstig het verzoek tijdens de begrotingsbehandeling hebben wij het overzicht van de openstaande moties geactualiseerd.
- Over de voortgang van het dossier ambtelijke en bestuurlijke huisvesting rapporteren we overeenkomstig raadsbesluit op basis van de Regeling grote projecten. In dit hoofdstuk rapporteren wij achtereenvolgens over de voortgang van onderstaande dossiers. 1. Chemelot Circular Hub 2. Voortgang uitvoering Ibor 3. Ombuiging: vermarkten ESCS-locatie 4. Voortgang aangenomen raadsmoties 5. Regeling grote projecten 5a. Glanerbrook 5b. Huisvesting 5c. Het Groene Net (warmtenet) 5d. Unilocatie Grevenbicht - Obbicht 6. Investeringsprogramma 2021-2024 7. Beveiliging ICT 8. Organisatie-ontwikkeltraject 9. Voortgang ontwikkelpaden 9a. Geleen-Zuid 9b. Geleen-Centrum 9c. Sittard-Centrum 9d. Sittard-West 9e. Circulaire samenleving 10. Voortgang steunpakket corona ondernemers 1. Chemelot Circular Hub Recent is bekend geworden dat een Europese subsidieaanvraag vanuit Chemelot Circular Hub is toegekend, namelijk voor het project "Syschemiq”. Daarnaast zijn er recent een “Ambassadeur Chemelot Circular Hub” en een "Programmamanager Chemelot Circular Hub” aan de slag gegaan, die op dagelijkse basis aan de slag zijn met de uitvoering van de agenda en prioriteiten van Chemelot Circular Hub.
28
2. Voortgang beheerplan Ibor Beheerplannen In november 2019 heeft de gemeenteraad het Integraal Basis Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) vastgesteld. De verdiepingsslag, het opstellen van 8 afzonderlijke beheerplannen en aansluitend de confrontatie van benodigde budgetten met de beschikbare is afgerond. Hiermee zijn fase 1 en 2 van het proces om de beheerplannen te verankeren in de meerjarenbegroting voltooid. Aangezien de beheerplannen nog niet voorzien zijn van een formele status, zijn deze in het 1e kwartaal van 2022 alsnog door het College vastgesteld. In de aanloop naar de besluitvorming van de programmabegroting 2022 is al aangegeven dat de volledige uitvoering van de feitelijke beheerplannen op dit moment niet mogelijk is, en niet in één keer in 2022 kan worden gerealiseerd. De reden hiervoor is dat we op dit moment niet beschikken over voldoende deskundig personeel en dat personeel is momenteel ook moeilijk te vinden. Bovendien kost het veel tijd om de werkzaamheden op de markt te zetten en is tegelijkertijd diezelfde markt totaal overspannen. De extra middelen die we voor 2022 aan de gemeenteraad gevraagd en gekregen hebben zijn in het kader van reëel begroten daarop bijgesteld. Met de beschikbare budgetten voor 2022 zijn we momenteel op basis van de beheerplannen scenario’s aan het uitwerken. Deze scenario’s willen we in het tweede kwartaal van dit jaar bekend hebben.
Naast het op orde brengen van de basis, is het net zo belangrijk dat we de basis op orde blijven houden. Dit vereist een verdere professionalisering van de beheerorganisatie. Hiervoor is elk beheerplan voorzien van aanbevelingen en een ontwikkelagenda. Belangrijk onderdeel hiervan is de implementatie van assetmanagement , waar momenteel al hard aan wordt gewerkt. Niet alleen om de basis verder op orde te brengen, maar tevens stap voor stap te groeien naar een toekomstbestendige beheerorganisatie. Herstelmaatregelen Bij het opstellen van het integraal beheerplan openbare ruimte 2019 is daarnaast gebleken dat er herstelmaatregelen noodzakelijk zijn om de kwaliteit van verhardingen weer op het vastgestelde beheerniveau te brengen. Hiervoor is een Groot Onderhoud Wegen (GOW) – meerjarenprogramma opgesteld. Om dit programma uit te kunnen voeren heeft de Raad separaat financiële middelen ter beschikking gesteld. In 2020 is gestart met het uitvoeren van deze herstelmaatregelen, waaraan ook in 2021, 2022 en 2023 invulling is/wordt gegeven. Het voor 2021 beschikbare budget voor herstelmaatregelen ad € 4,97 miljoen is volledig besteed. Daarnaast is er groot onderhoud uitgevoerd op wegen met de extra exploitatiegelden die in de begroting hiervoor zijn opgenomen (conform ingroeimodel).
In totaal zijn in 2021 binnen het Programma GOW 52 wegen uitgevoerd 41 van de geplande 76 en 11 aanvullende wegen. Niet alle wegen op de planning zijn derhalve gerealiseerd. De reden hiervoor is dat in 2021 een aantal wegen is voorbereid en/of uitgevoerd waarbij meer dan alleen de benodigde onderhoudsmaatregelen in de werkzaamheden zijn opgenomen. Daarnaast is een aantal wegen doorgeschoven naar een later uitvoeringsjaar binnen het Programma GOW, of als separaat project in verband met betrokkenheid bewoners bij de betreffende straat. Hierdoor vindt uitvoering deels in 2022 plaats, hetgeen consequenties heeft voor de te besteden budgetten. In 2022 staat wederom een groot aantal wegen op de planning. Voor de herstelmaatregelen in 2022 is inclusief de extra bijdrage voor teerhoudend asfalt een budget beschikbaar van € 4 miljoen. Daarnaast zijn er in 2022 conform ingroeimodel in de begroting extra exploitatiegelden beschikbaar voor het uitvoeren van groot onderhoud op wegen.
29
2. Voortgang beheerplan Ibor In het 3e kwartaal van 2021 is een nieuwe maatregelentoets uitgevoerd, deze is uitgangspunt voor de planning van de wegen voor 2022 en 2023. Op basis van de aanvullende informatie vanuit de gemeentelijke organisatie in het 1e kwartaal van 2022 wordt bepaald, welke werkzaamheden er binnen het Programma GOW worden opgepakt en welke als separaat project.
3. Ombuiging vermarkten ESCS-locatie Coalitieakkoord/ Addendum Het college heeft een positief principestandpunt onder voorwaarden ingenomen ten aanzien van de realisatie van een eco-vakantiepark door de ontwikkelaar Smart Properties. Middels een uitgebreid participatieproces is er een natuur- en landschapsvisie ontwikkeld welke kaders geeft aan toekomstige ontwikkeling op deze locatie. De visie kent twee denkrichtingen voor het gebied namelijk een natuurrijke invulling of een economische ontwikkeling dat het gebied, de stad en de regio een impuls zullen geven. In overleg met actieplatform Wij Schwienswei is afgesproken dat er door hen nog een derde denkrichting wordt uitgewerkt. Op dit moment is onduidelijk of en wanneer we deze uitwerking ontvangen. Het vervolg van de ontwikkeling ESCS locatie wordt door het college ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. De begrote ombuiging van € 1,2 miljoen wordt in 2022 niet gerealiseerd en zal in de 2e rapportage 2022 worden afgeboekt. Binnen ons weerstandsvermogen is met dit risico al voor 65% (€ 780.000) rekening gehouden.
4. Voortgang aangenomen raadsmoties Motie “Red scouting Sint Jozef uit de brand” Bij brief van 22 oktober 2021 hebben wij aangegeven dat het gebouw van scouting Sint Jozef particulier eigendom is en het primair de verantwoordelijkheid van de scouting zelf is om te besluiten hoe zij hiermee verder willen. Maar scouting Sint Jozef maakt onderdeel uit van ons jeugdbeleid en daarom hebben wij contact om te bezien of en hoe wij kunnen ondersteunen. Inmiddels hebben wij met diverse partijen gesprekken gevoerd en kunnen wij een en ander afronden. Wij zullen de raad op korte termijn per brief informeren over de afhandeling van de motie. Motie Straattheater Op 22 februari 2022 heeft het college ingestemd met de “Rapportage Straattheater” en deze doorgezonden aan de gemeenteraad. Daarmee is de motie afgehandeld. De raad wordt via de P&C cyclus geïnformeerd over de uitvoering van de pilot. Motie Meer promoten van het mijnverleden van Geleen In dit kader heeft reeds samen met Visit Zuid-Limburg overleg plaatsgevonden met stakeholders binnen het centrum van Geleen en kennisdragers over het mijnverleden (de heemkundevereniging). Op dit moment wordt door de heemkundevereniging geïnventariseerd wat in de omgeving van Geleen / gemeente Sittard-Geleen belangrijke en interessante locaties zijn in het kader van het mijnverleden.
Vervolgens wordt onderzocht of deze locaties recreatief worden ontsloten en waar mogelijk beleefbaar worden gemaakt. Motie Windpark Holtum-Noord Engie heeft in januari 2022 een wijzigingsvergunning aangevraagd. Er is inmiddels nader juridisch advies ingewonnen bij Boels Zanders. Tevens heeft de RUD-ZL geadviseerd aangaande de ingediende wijzigingsaanvraag. Een weigeringsbesluit op de door Engie in januari Jl. ingediende wijzigingsaanvraag door het college wordt voorbereid. De beroepszaak van de eerder verleende omgevingsvergunning zal niet voor 1 juli a.s. door de rechtbank worden behandeld.
30
4. Voortgang aangenomen raadsmoties Motie Witte Anjer Perkje Het Witte Anjer Perkje is een eerbetoon aan alle Nederlandse veteranen. In het college op 08-03-2022 is met art.43 beantwoordingsbrief aangegeven dat veteranen en gemeente bepalen op welke wijze vorm wordt gegeven aan de aanleg van een witte anjer perkje. In overleg met de veteranen willen we komen tot een locatiekeuze op een centrale plek of een plek met een speciale betekenis voor veteranen zodat een locatie draagvlak heeft. De verwachting is dat de aanleg in juni wordt gerealiseerd. Motie energiehulp verenigingen De motie verzoekt om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor verenigingen om energie te besparen. In de komende periode wordt onderzocht hoe groot de problematiek onder de verenigingen is én of de pilot verduurzaming gemeentelijk vastgoed gebruikt kan worden om op grotere schaal verenigingen te hulp te schieten. De evaluatie van die pilot zal input zijn voor het onderzoek. Daarnaast zijn wij intern gestart met een brede discussie over de mogelijkheden van verduurzaming. Wij wachten de uitkomsten van deze zaken af, vooraleer wij de verenigingen actief benaderen Motie Bescherming erfgoed gemeente Sittard-Geleen Deze motie is inmiddels afgedaan met een antwoordbrief aan de Raad. Motie Lokale lasten niet-woningen De motie is in uitvoering genomen.
Het onderwerp is onder de aandacht gebracht van de Eerste Kamer. Er wordt onderzocht hoe de problematiek verder het beste landelijk onder de aandacht gebracht kan worden. De raad wordt over de voortgang op de hoogte gehouden. Motie Bezwaarschriften WOZ via No-Cure-No-Pay kosten de gemeenschap veel tijd en geld! Deze motie is ondersteund door de gemeente bij de algemene leden vergadering van de VNG van 16 juni 2021 en is hiermee landelijk onder de aandacht gebracht. De motie is hiermee uitgevoerd. Motie Vrijlating giften De beleidsregels rondom de vrijlating van giften waren in voorbereiding ten tijde van de motie en konden relatief snel, eind maart, door het college worden vastgesteld. Hierin zijn de verzoeken van de raad met betrekking tot de hoogte van de vrijlatingsbedragen en het niet toepassen van de meldingsplicht meegenomen. De raad is hierover geïnformeerd met een Raadsinformatiebrief. De motie is daarmee afgehandeld. Motie Reanimatielessen in onderwijs Op 20 november 2020 heeft de raad een motie aangenomen over reanimatielessen. De kosten voor reanimatielessen op middelbare scholen staan niet in verhouding tot het rendement, omdat mensen onder de 18 jaar (de meeste middelbare scholieren) namelijk nog niet kunnen worden opgeroepen om te reanimeren. De gemeente financiert de reanimatielessen daarom niet.
De raad wordt/is via een brief geïnformeerd over de afhandeling van de motie.
p Rouwloket De motie rouwloket vraagt om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om hulp te bieden bij rouw na overlijden van een dierbare. Denkende aan hulp bij sociaal-maatschappelijke aspecten zoals lotgenotencontact en hulp door een rouwcoach en waarbij die persoon ook kan dienen als wegwijzer inzake administratie, belastingzaken en juridische zaken. Alle hulpvragen die na het verlies van een
31
4. Voortgang aangenomen raadsmoties dierbare ter sprake kunnen komen. Dit onderzoek is nog niet afgerond.
5. Regeling grote projecten Conform de vastgestelde Regeling grote projecten rapporteren wij over de voortgang op basis van een vastgestelde format. Inmiddels wordt deze regeling toegepast voor onderstaande projecten. Voor de voortgangsrapportage verwijzen wij naar bijlage 1. 5a. Glanerbrook 5b. Huisvesting, te weten: ▪ Bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in Geleen ▪ Vidar (unilocatie) ▪ Wijkbeheer en IPOR ▪ Huis aan de Markt 5c. HGN 5d. Unilocatie onderwijs en sportvoorzieningen
6. Investeringsprogramma 2021-2024 In de begroting 2021 hebben wij een meerjarig investeringsprogramma opgenomen van ruim € 75 mln. Dit met het doel om onder meer invulling te geven aan de accenten uit het coalitieakkoord en addendum. De kapitaallasten die gekoppeld zijn aan dit investeringsprogramma hebben wij binnen onze begroting gedekt. Onderstaand geven wij, voor zover mogelijk, de actuele stand van zaken weer ten aanzien van de dossiers die in het investerings- en exploitatieprogramma 2021-2024 zijn opgenomen. Bij ieder dossier is de verwijzing naar de nummering van de voorstellen in begroting 2021 opgenomen. Daarnaast geven wij in onderstaande tabel aan de hand van de besluitvorming inzicht in de (financiële) voortgang van het investeringsprogramma respectievelijk de voorstellen die in deze rapportage worden gedaan.
bedragen x € 1.000
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal
Reeds besloten datum
bedrag
Nog beschikbaa r
VOORTGANG INVESTERINGSPROGRAMMA Geoormerkte middelen IP 2021-2024 1. Gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90
1.500
400
1.900
14-07-21
50
15-12-21 27-05-21
1.850 7.650
-
2. Huisvesting wijkbeheer
350
1.500
5.400
400
7.650
3. Landschapspark Oost en fietspad
100
100
100
100
400
400
1.000
1.000
pm
pm
4. Proeftuin Zeeheldenbuurt 5. Revitalisering Geleen Zuid
1.000 pm
pm
pm
pm
6. Stedelijke ontwikkeling beide centra Sittard en Geleen
3.100
3.100
22-04-21
3.100
-
7. Strategisch huisvestingsplan O&K functies: capaciteit
1.500
1.500
14-07-21
371
172
15-12-21
957
8. Strategisch huisvestingsplan O&K functies: renovatie 9. Transformatievisie Westelijke Mijnstreek
500
10. Verplaatsing ingang kasteelpark Born
275
11. Zwem- en schaatsvoorziening 12. Vrijetijdseconomie: Passantenhaven
2.224
1.500
1.500
1.500
4.500
500
500
500
2.000
15-12-21
1.000
1.000
275
14-07-21
275
-
31.360
16-12-20
31.360
-
82
24-02-22
82
-
11-11-21
300
6.560
6.928
15.648
82
13. Mobiliteit verbreding A2 (grondwal Baakhoven)
200
14. Herinrichting en normalisatieproces WWL Tudderenderweg
300
15. Gebiedsvisie omgeving Chemelot
pm
200 300
pm
pm
4.500
pm
pm
200 pm
32
6. Investeringsprogramma 2021-2024 16. Gymnastiekvoorziening DaCapo College en Gymnastiekvereniging Swentibold
1.000
1.000
19. Algemene investering in de gemeente
4.000
4.000
1.000
22-04-21
2.000
24-06-21
2.000
-
Geoormerkte middelen Toekomstvisie (ontwikkelpaden) 17. Projecten in het kader van de Toekomstvisie
1.600
2.000
2.000
2.400
8.000
8.000
18. Projecten in het kader van het BAK
2.000
2.000
2.000
2.000
8.000
22-04-21
2.000
6.000
10.000
10.000
15-12-21
5.000
5.000
10.000
85.267
57.995
27.272
Toevoeging investeringsruimte 2025 Begroting 2022 Totaal bedrag investeringsvoorstellen
18.531
14.560
19.628
22.548
Uit bovenstaande tabel blijkt dat van het totale investeringsprogramma 2021-2024 van ruim € 75 mln. en de in de begroting 2022 toegevoegde investeringsruimte van € 10 mln. op basis van raadsbesluiten € 58 mln. daadwerkelijk beschikbaar is gesteld. Resteert nog een investeringsbedrag van ruim € 27 mln. Het inzetten van deze middelen vindt plaats op basis van afzonderlijke voorstellen. Proeftuin Zeeheldenbuurt (inv.4/ exp. 14) In de Zeeheldenbuurt wordt de openbare ruimte, waaronder hemelwatersysteem en riolering plaatselijk vernieuwd. Inmiddels is het innovatieve proefproject voor de herinrichting van de openbare ruimte in voorbereiding. Zo wordt er samen met de bewoners gesproken over de invulling van het plein aan de Evertsenstraat, zodat de uitvoeringswerkzaamheden ter plaatse nog in het voorjaar van 2022 kunnen plaatsvinden. Daarnaast wordt in 2022 ook verder invulling gegeven aan het plan van aanpak en de concrete invulling van de opgaven rondom smart city, klimaatadaptatie en arbeidsparticipatie. Strategisch huisvestingsplan O&K functies (inv. 7 en 8) Uit bestuurlijk overleg met schoolbesturen en kindpartners is gebleken dat de toekomstscenario’s nader moeten worden getoetst aan de geformuleerde visie voor besluitvorming over het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs- en Kindfuncties kan plaatsvinden.
Mede op grond van het concept-plan hebben schoolbesturen aanvragen ingediend voor het programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2022. De kosten van de toegekende voorzieningen bedragen € 1,328 mln. en kunnen daarom gerealiseerd worden binnen de nog voor 2021 gereserveerde middelen voor 2021 (1,5 mln.). Verplaatsing ingang Kasteelpark Born (inv. 10) De raad heeft voor het verplaatsen van de ingang van het Kasteelpark Born een bedrag van € 275.000 ter beschikking gesteld. Met deze verplaatsing wordt uitvoering gegeven aan een overeenkomst uit 2000 tussen de gemeente en de Stichting Kasteelpark. Daarnaast is het doel van deze verplaatsing om meer synergie te krijgen tussen het Kasteelpark Born en het winkelcentrum Born. Dit in het belang van de toekomstbestendigheid van het wijkwinkelcentrum Born en om meer bezoekers van het Kasteelpark naar het centrum te trekken en andersom.
Om deze synergie te versterken, zouden volgens het oorspronkelijke plan onderstaande maatregelen worden gerealiseerd: • Verplaatsen van de entree (nieuw kassagebouw en winkel) naar het binnenplein van het Kasteelpark direct naast de Kasteelhoeve (voormalige notariswoning op het einde van de Kasteeltuin); • Verfraaien van de looproute tussen de oprijlaan van de Kasteelhoeve en de markt Born door middel van enkele houten “uitkijkvlonders” en (indien financieel mogelijk) tussen de parkeerplaats en de nieuwe entree door middel van herkenningspunten; • Markt Born voorzien van parkeervakken met “punaises” en parkeertegeltjes;
33
6. Investeringsprogramma 2021-2024 • Uitbreiden aantal parkeerplaatsen langs de Postweg. Deze maatregelen zijn besproken met de Stichting Kasteelpark, de ondernemers van Born en de Werkgroep Integrale Toegankelijkheid (WIT). In afwijking van de eerdere plannen is uit deze overleggen gebleken dat het verplaatsen van de entree naar het binnenplein naast de notariswoning (einde van de Kasteeltuin) niet de voorkeur geniet maar dat een verplaatsing naar het begin van de Kasteeltuin om onderstaande redenen een betere optie is: • Veiligere verbinding voor de bezoekers (veelal kinderen) van het Kasteelpark. Dit omdat de loopafstand van de parkeerplaats naar de entree 120 m¹ korter en daardoor de conflictsituatie tussen auto en voetganger ook met deze lengte afneemt; • Afstand parkeerplaats – entree Kasteelpark wordt daardoor ook kleiner voor minder valide bezoekers (beter beloopbaar en veiliger); • In tegenstelling tot het oorspronkelijke plan wordt de entree zichtbaar vanaf de Parkweg, mensen hoeven niet te zoeken (ook veiliger); • De Kasteelruïne (toeristische trekpleister) wordt zichtbaar vanaf de Parkweg. Deze is nu verscholen achter opgaande struiken; • Dit is een betere optie bij een eventuele verkoop van de Kasteelhoeve. De verplaatsing van de entree naar de voorzijde van de Kasteeltuin wordt met voorgestelde plannen € 50.000 duurder dan het gevoteerde krediet.
Om de uitvoering niet verder te vertragen,, wordt in afwachting van het besluit van de gemeenteraad met betrekking tot middelen bij de 2e rapportage, de gunning versoberd en wordt de opdracht voor de verfraaiing van de looproute middels vlonders (raming € 50.000) op een later tijdstip verleend. Vrijetijdseconomie: Passantenhaven (inv. 12) Op 24 februari 2022 heeft de Raad kennis genomen van het Onderzoek Passantenhaven Schipperskerk en heeft het gereserveerde krediet uit het investeringsprogramma 2021-2024 beschikbaar gesteld voor de realisatie van de passantenhaven. Naar aanleiding van aanvullende gesprekken met de woonbotenbewoners zal samen met Rijkswaterstaat invulling worden gegeven aan de definitieve locatie van de passantenhaven en het verbeteren van leefbaarheidsaspecten in de Berghaven van Schipperskerk. Mobiliteit verbreding A2 (grondwal Baakhoven) (inv. 13) Op 7 april 2021 heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het Tracébesluit wegverbreding A2 Het Vonderen – Kerensheide. Door deze uitspraak is het Tracébesluit onherroepelijk. Niet onbelangrijk is het feit dat de bestuursrechter in de overwegingen heeft meegewogen dat de gemeente SittardGeleen heeft toegezegd ter hoogte van Baakhoven de geplande geluidwal te verhogen en te verlengen. Het Ministerie van I&W geeft aan de wal aan te leggen voordat de verbreding een feit is.
Daartoe dienen vooraf de benodigde gronden te worden verworven en zal de gemeente EchtSusteren de wal planologisch mogelijk moeten maken. De verwachting blijft dat de gereserveerde middelen, zijnde € 200.000 in 2023 beschikbaar worden gesteld voor de realisatie van de verhoging en de verlenging. Een en ander wordt op korte termijn vastgelegd in een Bestuursovereenkomst tussen gemeente en Rijkswaterstaat. Gebiedsvisie omgeving Chemelot (inv. 15) In de afgelopen periode van ongeveer anderhalf jaar is met veel partijen gewerkt aan de totstandkoming van de Strategische gebiedsvisie voor de omgeving van Chemelot. Met de vaststelling van deze visie in de gemeenteraden van Sittard-Geleen en Stein, door gedeputeerde staten van de Provincie Limburg en de directies van Chemelot, DSM en Brightlands Chemelot Campus in december 2021 is dit traject afgerond. Daarmee is een stevige basis gelegd om te komen tot een
34
6. Investeringsprogramma 2021-2024 uitvoeringsagenda, waarmee de komende jaren gewerkt kan worden aan het versterken van een vitale economie en aan een veilige, gezonde en duurzame omgeving. Hiermee geven we mede invulling aan de ambities uit de Toekomstvisie 2030, het NOVI-gebied Zuid-Limburg en de Chemelot Circular Hub. Het betreffen tien opgaves op het vlak van het verbeteren van externe veiligheid en milieu, mobiliteit, energie, de transformatie van bedrijventerreinen en wonen en de gebiedsontwikkeling van het Graetheideplateau, De Lexhy, de haven Stein en het centrum van Geleen en de verbinding hiervan met de campus. Eventuele financiële consequenties voor Sittard-Geleen ten behoeve van de uitvoering van de gebiedsvisie worden separaat ter besluitvorming ingebracht en ten eerste meegenomen in de begroting 2023 en verder. Aanjaagmiddelen voedselbossen (exp. 6) Het college heeft een subsidie verstrekt aan de Stichting Plök als bijdrage aan de realisatie van een demo voedselbos. De stichting is inmiddels gestart met de realisatie. Een tweede subsidie is in april verstrekt aan het LEADER project Voedselvoorziening Watersley. Aanjaagmiddelen energievraagstukken, duurzaamheid en SDG's (exp. 7) In 2022 wordt met het Global Goals programma breder ingezet op bewustwording binnen de organisatie en de gemeente.
Er wordt gestuurd op het realiseren van vraagstukken die in het verlengde liggen van de Global Goals (andere benaming voor de Sustainable Development Goals, SDG’s). Dat doen we door intern actief initiatieven van medewerkers te ondersteunen die bijdragen aan de Global Goals. Organisatiebreed gaan we in gesprek met de organisatie en laten we de Global Goals terugkomen in onze interne advisering. Op die manier creëren we bewustwording rondom de Global Goals en onze rol als gemeente Sittard-Geleen in de maatschappelijke opgaven. Benodigde middelen NOVI POVI (exp. 8) In de aanpak NOVI-gebied Zuid-Limburg staat een duurzame toekomst voor Zuid-Limburg met brede welvaartsgroei centraal. Eind 2020 is met het plan van aanpak 1.0 een goede basis gelegd voor de langjarige samenwerking van Rijk en regio. Dit heeft geleid tot de definitieve aanwijzing van ZuidLimburg als NOVI-gebied in februari 2021. In december 2021 is de startagenda voor 2022 vastgesteld door het Bestuurlijk Kernoverleg Zuid-Limburg. Vanuit onze inzet voor de NOVI-aanpak focussen we ons in 2022 op die doorbraken waar zich een momentum voordoet en echt meerwaarde kan worden ontwikkeld of waar behoefte is aan ondersteuning. Hierbij verbinden we vanuit onze gemeente de opgaven op regionale schaal en de ontwikkelingen in Sittard-Geleen die daar een onderdeel van uit maken.
Onze middelen worden ingezet als Procesmiddelen/aanjaagmiddelen. Initiatieven 1 miljoen bomenplan (exp. 11) Eind 2020 heeft het college in samenwerking met de Stichting IKL, vrijwilligers, verenigingen en particulieren een aanvraag voor het 1 miljoen bomenplan ingediend bij de Provincie Limburg. De aanvraag is behandeld door de Provincie Limburg en deels gehonoreerd. Door het faillissement van de Stichting IKL zal de realisatie van de plannen op een andere wijze georganiseerd moeten worden. Het college is in overleg met de Provincie Limburg en de initiatiefnemers van de gehonoreerde initiatieven, om te bepalen op welke manier in de periode 2022 – 2023 toch uitvoering gegeven kan worden aan de ingediende plannen. Jongerenparticipatie (exp 18) De voorbereidingen voor het vergroten van jongerenparticipatie zijn gestart. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan het zoeken van een huiswerkplek, creëren van leerbanen/stages voor leerlingen en (online)evenementen.
35
7. Beveiliging ICT Naar aanleiding van diverse security calamiteiten die inmiddels bekend zijn uit de landelijke pers volgen wij alle aanbevelingen die door de diverse betrokken partijen worden gedaan nauwkeurig op. Het betreffen diverse aandachtspunten die niet alleen betrekking hebben op het gebied van veiligheid van de ICT omgeving. Het betreft ook maatregelen die vanuit de gehele organisatie met verhoogde aandacht opnieuw beoordeeld dienen te worden. Strikt genomen gaat het op hoofdlijnen over de volgende zaken: • Borgen van de continuïteit van de belangrijkste processen indien een cyberhack de ICT omgeving voor langere tijd volledig zou vernietigen inclusief onherstelbaar verlies van data. • Hoe ziet de crisisorganisatie in het geval van een catastrofale cyberhack er uit? • Het nemen van preventieve maatregelen ter voorkoming van een cyberhack met hoge impact. • Het aanvullen van informatie beveiligingsprocessen binnen onze service en kwaliteitsmanagement processen. De eerste twee punten zijn aandachtsgebieden die voor de gehele organisatie gelden. Bedrijfscontinuïteitsbeheer (BCM) is breder dan alleen Informatiebeveiliging en ICT. Hiervoor is breed in de organisatie gestart met het analyseren van de organisatorische impact van (landelijke) aanbevelingen en adviezen.
Het derde punt betreft vooral zaken waarmee het team Informatiemanagement en ICT al geruime tijd mee aan de slag is. Veel van de technisch georiënteerde aanbevelingen hadden vanuit ICT al aandacht. Het betreft onder andere: - Realisatie van een Offline back-up die niet aanpasbaar is naast de reguliere back-up processen. Deze back-up van de totale omgeving is sinds medio januari gerealiseerd. Op dit moment werken we aan verbeteringen rondom de offline back-up. - Implementatie van een continue 24 uurs monitoring systeem, waarmee belangrijke verdachte gebeurtenissen op ons netwerk vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. Het systeem is operationeel voor de eerste logbronnen. Op dit moment werken we aan de fine tuning van het systeem. De naam van deze oplossing is SIEM/SOC en de afkortingen staan voor Security Information & Event Management / Security Operations Center. - We werken momenteel aan de verdere invulling van macro netwerksegmentatie naar micro netwerksegmentatie. - Vanaf 1 april dwingen we Multifactor authenticatie vanaf alle werkplekken af. Nu geldt dit alleen nog voor werkplekken buiten de gemeente. - Onze mobiele devices gaan in de toekomst nog beter beschermd worden. Dit kan impact hebben op het gebruiksgemak van de apparatuur voor de gebruikers. Vandaar dat er op dit moment nieuw beleid in de maak is in overleg met de OR.
Als gemeente hebben wij informatie beveiliging als een hoge prioriteit op de agenda staan. De hierboven genoemde maatregelen vergen voor ICT op onderdelen een extra eenmalige inspanning en leidt tevens tot structurele verhoogde benodigde capaciteit en middelen ten behoeve van de noodzakelijke blijvende focus op ICT veiligheid. Deze structurele uitbreiding van capaciteit (1 fte, ICT security specialist) en verhoging actieve beveiliging van mobiele apparaten zijn in de begroting 2021 als autonome ontwikkelingen verwerkt. De vacature ICT security specialist is per januari 2022 ingevuld. Daarnaast constateren we dat veiligheid van ICT, maar ook de beschikbaarheid van de ICT omgeving met bijbehorende dienstverlening steeds meer een 24/7 ondersteuning vraagt. Zowel de technische omgeving, maar ook de bestaande ICT organisatie zijn hier momenteel niet op ingericht. Ondanks alle maatregelen die we continu nemen, kunnen we nooit uitsluiten dat ook wij het
36
6. Investeringsprogramma 2021-2024 slachtoffer worden van een hack. Afhankelijk van de omvang en professionaliteit van de hackoperatie zijn de gevolgen ook evenredig. In het meest extreme geval zijn we dagenlang offline en kunnen we geen digitale werkzaamheden van welke aard dan ook nog uitvoeren. Herstel is dan zelfs alleen nog mogelijk met inschakeling van zeer professionele cyber specialisten of zelfs het betalen van losgeld aan criminelen. In de verplichte paragraaf weerstandsvermogen is Cyberaanval daarom ook als een specifiek risico opgenomen. Het beperken van de risico’s wordt bereikt door het behalen van de ENSIA-audit (verantwoordingsstelsel voor informatieveiligheid) en blijven voldoen aan de beveiligingsmaatregelen zoals die vanuit de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) opgelegd worden. Vanuit de ENSIA audit 2020 zijn er specifiek voor ICT geen bevindingen maar wel aanbevelingen van de IT auditor. Een aantal van deze aanbevelingen zijn opgevolgd. Naast de aanschaf van SIEM/SOC en een betere beveiliging van mobiele apparaten is er in de begroting 2021 structurele uitbreiding gekomen binnen ICT voor informatieveiligheid. Binnen de aanwezige budgetten (2021) is er structurele ruimte om de aanbevelingen van de IT auditor aan te pakken. Inmiddels loopt de ENSIA-audit 2021.
Met de komst van VIDAR is er voor 2022 een nieuwe uitdaging om de informatiebeveiliging van dit organisatieonderdeel op hetzelfde niveau te brengen als de rest van de organisatie. Immers alle gemeentelijke organisatieonderdelen moeten voldoen aan de BIO. In Q2 of Q3 van 2022 doen we derhalve samen met de IT auditor een 0 meting en een GAP analyse om inzichtelijk te maken welke maatregelen en verbeterplannen nodig zijn om de informatiebeveiliging van VIDAR op het gewenste niveau te brengen.
8. Organisatie-ontwikkeltraject In de organisatieontwikkeling hebben we in 2021 verdere, concrete stappen gezet. Op het gebied van Sturing en Leiderschap is de formele besluitvorming van de aanpassing van de managementstructuur van de organisatie afgerond, waarbij de laag clusterhoofden is verdwenen en verantwoordelijkheden lager in de organisatie zijn belegd. De besluitvorming betrof eveneens aanpassingen van het organisatiebesluit, budgetregeling, mandaatbesluit en mandaatregister. De OR is in deze ontwikkeling doorlopend meegenomen. Om de uitgangspunten van Sturing en Leiderschap in de praktijk vorm te geven en levend te maken hebben alle teammanagers in 2021 met hun team een teamplan 2022 gemaakt. De teamplannen geven inzicht in de ontwikkeling van de teams op de uitgangspunten uit Sturing en Leiderschap en dan concreet het sturen op de 3 V’s (vertrouwen, verbinding en vakmanschap) en het van buiten naar binnen werken. Het werken met de teamplannen is een groeiproces waarin we al doende leren. Daarnaast wordt in het eerste kwartaal van 2022 de ‘teamscan Sturing en Leiderschap’ ontwikkeld die als hulpmiddel in overleg met teammanagers wordt ingezet om hun teams te begeleiden bij de nieuwe manier van werken en sturen. We hebben aandacht voor integrale en concern brede samenwerking waarbij de teammanagers meer van buiten naar binnen werken.
In 2021 is ingezet op het coachen en ondersteunen van managers in hun rol onder meer d.m.v. training en coaching en het organiseren van managementdagen. Dit wordt in 2022 voortgezet. In de samenhang tussen de Toekomstvisie 2030 en de wijze van organiseren en werken speelt de brede samenwerking een belangrijke rol. In september 2021 is de visie ‘Organisatie en manier van werken’ definitief vastgesteld. De richting is hiermee aangegeven en bouwt verder op de
37
8. Organisatie-ontwikkeltraject uitgangspunten die onder de naam ‘Wij werken samen voor Sittard-Geleen’ eerder zijn geformuleerd. In de Visie ‘Organisatie en manier van werken’ zijn de gevolgen van Covid-19 voor onze manier van werken en het toekomstperspectief uit de Toekomstvisie 2030 meegenomen. De organisatievisie geeft sturing aan hoe we deze andere manier van werken en organiseren gaan realiseren. We zetten concreet in op vijf sporen om de gewenste maatschappelijke meerwaarde te realiseren: • Werken vanuit integrale opgaven • Dienstverlening waarbij de mens centraal staat • Zelfstandige professionals en ruimte voor initiatief, innovatie en persoonlijke ontwikkeling • Digitaal samenwerken aan de opgaven • Flexibele huisvesting In 2021 is verder gewerkt aan het versterken van de strategische advieskracht. De ervaringen van het proces en de werkwijze van de Toekomstvisie 2030, maar ook de stadslabs en de Omgevingswet leveren hieraan een goede bijdrage. De in 2021 ingezette beweging om de inhoudelijke ontwikkelpaden die uit het proces van de Toekomstvisie 2030 voortvloeien nader uit te werken, wordt in 2022 voortgezet. Dit krijgt concreet vorm in samenwerking met in- en externe partners. In het kader van verjonging en het binden van talent is eind september 2021 een tweede lichting van 10 talentvolle deelnemers gestart met een nieuw Talentprogramma.
Dit programma zal doorlopen tot juli 2023. Begin 2022 zijn de talenten aan de slag gegaan met de groepsopdracht die in het teken staat van verbinding en van buiten naar binnen werken. De drie Experimenten ‘Verjonging’ die in oktober 2019 zijn gestart, hebben een looptijd tot en met februari 2022. De experimenten zijn gericht op instroom, doorstroom en ontwikkelen van talent. In dit kader zijn o.a. aan enkele medewerkers die binnen een half jaar met pensioen gaan nieuwe, of relatief jonge medewerkers gekoppeld om jonge talentvolle medewerkers aan onze organisatie te binden en de ervaringen van onze bijna gepensioneerde medewerkers niet verloren te laten gaan. Eind februari 2022 zijn deze experimenten geëvalueerd. De belangrijkste conclusie is dat we op basis van de positieve ervaringen met het experiment waarbij oudere en jongere medewerkers aan elkaar gekoppeld zijn, gaan onderzoeken hoe we dit structureel kunnen gaan inzetten in onze organisatie. De OR wordt hierin meegenomen Op basis van de besluitvorming over de herinrichting van Financiën en Control zijn verdere stappen gezet. Zo is de bezetting van Concern Control in 2021 gecompleteerd met invulling van diverse vacante functies.
Daarnaast heeft Concern Control een kaderstellende en begeleidende rol naar de directie en teammanagement ingevuld met betrekking tot de teamplannen en de werkbezoeken, alsmede de ontwikkeling van een monitoringsysteem. Op het gebied van de bedrijfsvoering is ook in 2021 met name door Covid-19 de ondersteuning van het thuiswerken verder doorontwikkeld en is het tijd- en plaats onafhankelijk werken gemeente breed gefaciliteerd. Eind 2021 heeft het college de thuiswerkregeling vastgesteld. Deze regeling ligt nu voor bij de OR. In het eerste kwartaal van 2022 is verder gewerkt aan het voorbereiden en organiseren van hybride werken en digitale vaardigheden. Na de persconferentie van 15 februari zijn de kantoorpanden m.i.v. 17 februari weer volledig geopend en is er weer een ruimere mogelijkheid om op kantoor samen te werken en te ontmoeten. Om deze teruggang naar kantoor te begeleiden wordt ingezet op een begeleidingsprogramma voor de teams en teammanagers op het gebied van hybride werken en digitalisering. Daarnaast blijft er volop aandacht voor de ambtelijke huisvesting, zaakgericht werken, monitoring en stuurinformatie.
38
9. Voortgang ontwikkelpaden 9a. Geleen-Zuid Karakter en inhoud van het ontwikkelpad Het ontwikkelpad Geleen Zuid bouwt voort op de reeds in 2020 in gang gezette integrale wijkontwikkeling Geleen Zuid. De integrale wijkontwikkeling is gestart vanuit ZOwonen en gemeente en heeft geleid tot een ambitiedocument ‘Luuj Make Gelaen-Zuid’ (voorjaar 2021) gericht op een gezonde en veilige wijk. Dit ambitiedocument is een stevige intentieverklaring om samen met de wijk aan de slag te gaan gericht op een sociaal-maatschappelijke en fysieke verbetering van de wijk. Het leidend principe “we werken met open vizier en met de kaarten op tafel” vat dat samen. De opgaven in Geleen Zuid, met name op het vlak van gezondheid, veiligheid en duurzaamheid, kennen veel overeenkomsten met de opgaven sociale en ecologische veerkracht zoals in de toekomstvisie 2030 vastgelegd, vandaar ook dat we Geleen Zuid als één van de plekken in Sittard-Geleen zien waar we de toekomstvisie 2030 concreet en tastbaar maken. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente De samenwerking is het afgelopen jaar flink verbreed. Denk dan aan het wijkplatform, de huurdersbelangenvereniging, MIK-PIW, Triade, Zuyd Hogeschool, het Waterschap en de politie (waaronder dus ook toekomstambassadeurs). Er lopen ook al mooie initiatieven en projecten in de wijk, zoals de gezonde basisschool van de toekomst en de Tuinen van Zuid.
Ook is er reeds een aantal woningen gesloopt en is een start gemaakt met de eerste nieuwbouw. Daarnaast hebben we afgelopen jaar een subsidie van het rijk van € 3,7 miljoen ontvangen ten behoeve van het verduurzamen van 250 particuliere woningen in Geleen-Zuid. En zoals gezegd, er wordt voortgebouwd op de reeds in gang gezette wijkontwikkeling en dat wat reeds in de wijk in gang is gezet of al gebeurt. Als gevolg hiervan vervult de gemeente in dit ontwikkelpad dus ook meerdere rollen. Ontwikkelingen en risico’s De komende jaren wordt werk gemaakt van de volgende concrete ambities: gezond opgroeien en gezond blijven, perspectief op werk, veiligheid door gemeenschapszin en zelfstandig ouder worden. Ambities die met een fysiek en sociaal programma aan projecten en initiatieven vorm krijgen, waar wijkbewoners nauw bij betrokken worden. 2022 staat in het teken van dit programma en het hierbij betrekken van bewoners, organisaties en betrokken personen in en uit de wijk. Dit programma zal niet alleen maar bestaan uit initiatieven en projecten die extra c.q. nieuw geld kosten, voor een deel betreft het ook het anders en meer in samenhang uitvoeren van bestaande dienstverlening. Echter met name het fysieke programma: de fysieke herstructurering en herinrichting van de wijk, vraagt om forse investeringen. Zowel van ZOwonen, van het Waterschap als van de gemeente.
In 2022 wordt dit nader uitgewerkt en vastgelegd in een financiële strategie en overeenkomst. 9b. Geleen-Centrum Karakter en inhoud van het ontwikkelpad Het ontwikkelpad Geleen Centrum richt zich op het nieuw vormgeven van het centrum als broedplaats voor circulaire innovatie. In samenspraak met Stadslabs Sittard-Geleen worden inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en gemeente verbonden én geholpen met het doel om goede keuzes te maken. Keuzes die leiden tot maatschappelijke innovaties die de circulaire samenleving dichterbij brengen. Het is dan ook dé uitnodiging aan inwoners en ondernemers om mee te bouwen aan de circulaire
39
9. Voortgang ontwikkelpaden innovaties. Het is ook een uitnodiging aan studenten, onderzoekers, ondernemers, sporters en ontwerpers uit de hele wereld om in Geleen Centrum om mee te bouwen aan die innovaties. De opgaven die voortvloeien uit de opgaves liggen op het vlak van wonen, werken, ontmoeten, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid en richten zich op het herleven van een bruisend centrum. Opgaven die aansluiten op de opgaven sociale, economische, ecologische en institutionele veerkracht zoals vastgelegd in de Toekomstvisie 2030. Geleen Centrum draagt daarmee bij aan het concreet en tastbaar maken van de toekomstvisie. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente Binnen het ontwikkelpad Geleen Centrum wordt flink ingezet op samenwerking en participatie. Samenwerking met inwoners, Stadslabs Sittard-Geleen en stadmakers, Chemelot en Brightlands Campus, Vistacollege, provincie Limburg, Zuyd Hogeschool, ondernemers en MKB, ZOwonen, Zuyderland, ontwikkelaars en beleggers, MIK-PIW, JÓNGK! Breakfastclub. De gemeente, vaak in de rol van regisseur, faciliteert en ondersteunt de samenwerking en werkt waar nodig mee aan concrete uitvoering. De gemeentelijke rol spitst zich enerzijds toe op het faciliteren van de dialoog met alle partijen in het centrum.
Anderzijds heeft de gemeente een rol als eigenaar van diverse panden en gebouwen, de regisseur van de veiligheid in het centrum en het mogelijk maken van (regel)ruimte voor de circulaire innovatie. Zoals al aangegeven is er een basis die mede is gebaseerd op ‘Het verspreide paleis’ als vernieuwend stedenbouwkundig concept dat door het Ministerie van EZK (Economische Zaken en Klimaat) als beste werd beoordeeld in een landelijke prijsvraag. De nadere uitwerking zal in de gemeenteraad aan de orde komen. Ontwikkelingen en risico’s Verschillende initiatieven zijn ingezet: de aanpak van de winkelleegstand in de Salmstraat in combinatie met vernieuwende woon- werk en ontmoetingsfuncties, een horecaplein rond het oude raadhuis, Stadslabsinitiatieven zoals Hotspot en Sjoenk, de huisvesting van zorgbehoevenden, vergroening en het creëren van ontmoetingsplekken. Initiatieven die ‘buiten’ nu nog niet zichtbaar zijn, waarbij over de aanpak van de winkelleegstand en vergroening nog overleg plaatsvindt. Wel initiatieven die klaargestoomd worden voor de dialoog met ‘buiten’. Belangrijk is de stem van de omgeving in hoeverre initiatieven passen in het streven naar de versterking van het centrum. Een deel van de initiatieven gaat deel uitmaken van een subsidieverzoek op grond van de eerstdaags door het Ministerie van EZK open te stellen Impulsaanpak Winkelgebieden.
Het voorwerk om te komen tot een aanvraag is gedaan door gemeente en meerdere stakeholders. Een aanvraag die als eerste stap in het centrum gericht is op de herbestemming van leegstaande, voormalige horecapanden aan de Markt en de inrichting van een nieuw horecaplein rond het voormalige raadhuis. De vergroening maakt deel uit van de verbinding naar Glanerbrook. Een andere verbinding die aandacht krijgt is richting Chemelot en Brightlands Campus. En daarmee komen we bij een eerste risico: de herinrichting van de openbare ruimte en de inzet van panden in eigendom van de gemeente vragen om forse investeringen. In de aanloop naar de subsidieaanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden wordt de investeringsinzet uitgewerkt waarbij rekening wordt gehouden met een uitvoeringstermijn en -fasering van ongeveer 7 jaar. Verder blijkt de leegstandsaanpak een discussiepunt omdat die aanpak het kernwinkelgebied raakt. Het gezamenlijk vormgeven van een aanpak met MKB, vastgoedeigenaren en inwoners, onder andere door het bepalen van gemeenschappelijke belangen is essentieel voor het welslagen van de aanpak. Een aanpak waarmee geld is gemoeid dat deels door eigenaren, deels door de overheid (al dan niet
40
9. Voortgang ontwikkelpaden met inzet van subsidies) vorm moet krijgen. In 2022 worden ambities, al dan niet in de vorm van initiatieven nader uitgewerkt en vastgelegd in een financiële strategie en overeenkomst met deelnemende partijen. 9c. Sittard-Centrum Karakter en inhoud van het ontwikkelpad De Toekomstvisie 2030 gaat voor ‘een bestendig en veilig Sittard Centrum waar toerisme, ontmoeting, cultuur(historie) en groen nauw met elkaar verbonden worden’. De belangrijkste opgave is het behouden en versterken van een vitaal en krachtig centrum met zijn historisch hart. Een centrum dat meer is dan een aantrekkelijk winkelgebied. Het ontwikkelt zich verder als bruisend cultuurhistorisch belevingscentrum met een mix van functies op het gebied van retail, horeca, stedelijk wonen, cultuur, onderwijs en werken. Een centrum met een kwalitatief hoogwaardige ruimte, uitstekend bereikbaar voor iedereen en met goede parkeervoorzieningen. Het centrum is een ontmoetingsplek voor jong en oud. In Sittard Centrum is de afgelopen jaren het programma Zitterd ReVisited uitgevoerd, waarmee naast ruimtelijke ook sociale-economische versterking is gedaan. Vanuit de provinciale subsidiebeschikking Binnenstedelijke Ontwikkeling Centrum Sittard zijn in 2021 de laatste resultaatafspraken bereikt. Hierin o.a.
opgenomen het economisch compacter maken van de binnenstad, de verbetering van de historische schootsvelden en de start van de transformatie van het voormalige V&D gebouw aan de Markt. Ook wordt binnen het programma Ontwikkellocaties een aantal locaties actief opgepakt om tot ruimtelijke en maatschappelijk ontwikkeling te brengen, zoals bijvoorbeeld de herbestemming van de voormalige Petrusschool en het Frans Klooster. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente Binnen de programma’s Zitterd ReVisited en Binnenstedelijke Ontwikkeling Centrum Sittard waren inwoners, ondernemers en bedrijven al in gesprek over initiatieven en projecten. Ook is met inwoners aanvullend gewerkt aan het versterken van de toeristisch-recreatieve producten van de binnenstad. Hieruit zijn verschillende werkgroepen (bijvoorbeeld Rónj Taofel en Zittesj Tuutje) ontstaan die veelal begeleid worden door het Stadslab. Een brede Participatiegroep Binnenstad wordt momenteel ingezet om de herontwikkeling van het voormalig V&D-gebouw aan de Markt mee te begeleiden. Sinds mei 2021 werken we in de groep samen aan het zogenoemde ‘Huis aan de Markt’; een representatieve ontmoetingsplek met functies zoals raadzaal en vergaderruimten, maar ook met een experience centre dat de stad promoot. De Participatiegroep Binnenstad denkt mee, werkt mee en beslist mee bij het vormgeven van het Huis aan de Markt.
In november 2021 is de agenda van de participatiegroep verbreed met ook andere onderwerpen die de binnenstad van Sittard verder versterken. De groep bestaat nu uit ongeveer 20 personen en groeit. In de Participatiegroep Binnenstad zijn al vertegenwoordigd het Wijkplatform, inwoners van de binnenstad, ondernemers, het Centrummanagement, Horeca Markt, Horeca Nederland, verschillende monumentengremia, Zuyd Hogeschool, Domijnen, veiligheidspartners, wijkbeheer, JONGK en partners inclusiviteit. In februari 2022 is de groep verder geïnformeerd over de ambitie van het ontwikkelpad Sittard Centrum en bestaande initiatieven. Van hieruit zijn nu concreet vervolgstappen met elkaar gezet. De gemeente faciliteert het gesprek van de Participatiegroep Binnenstad en het hieraan gekoppelde ontwikkelpad. Als participatieve overheid is de gemeente ook -gelijkwaardig- deelnemer in dit proces.
41
9. Voortgang ontwikkelpaden Omdat de gemeente ook representatieve en rechtmatige overheid is, blijft het de taak van de gemeente om ook af te wegen in relatie tot het algemeen belang alsmede uitvoering te geven aan wet- en regelgeving. Complementair, maar ook als deelnemer in de participatiegroep, is Stadslabs in Sittard Centrum actief, gericht op maatschappelijke innovaties. Ontwikkelingen en risico’s De agenda van de Participatiegroep Binnenstad is verbreed met onderwerpen voor het ontwikkelpad Sittard Centrum. De participatiegroep neemt daarmee initiatief om de binnenstad integraal te versterken. De ambitie van een aantrekkelijk, cultureel en toeristisch centrum waar veel te beleven valt, behoeft nog de nodige aandacht. We maken er een gedeeld doel van, waar we sámen de schouders onder zetten. Met de vastgestelde prioriteiten in het programma Ontwikkellocaties staat voor de komende periode vast waar de gemeente nog een rol ziet om eerdere ambities uit het programma Zitterd ReVisited af te maken. Waar mogelijk neemt de Participatiegroep Binnenstad hier een participerende rol. In de Participatiegroep Binnenstad worden verder ook nieuwe thema’s en ideeën opgepakt en uitgewerkt, passend bij de veerkrachten van de Toekomstvisie 2030.
Eventuele nieuwe kaders en uitgangspunten voor het toekomstperspectief van het centrum van Sittard zullen vanuit de lijn van het ontwikkelpad Sittard Centrum in co-creatie worden opgesteld. Mogelijk zullen ook private partijen eigenstandig en met eigen middelen programma’s en projecten ontwikkelen die goed passen binnen het gedachtegoed van de toekomstvisie 2030. Ook hier neemt de Participatiegroep Binnenstad een centrale, adviserende rol. 9d. Sittard-West Karakter en inhoud van het ontwikkelpad In Sittard West wordt divers gewoond, gewerkt in het handelspark, geleerd aan de onderwijsboulevard en gerecreëerd in de uitgestrekte parken en het aangrenzende buitengebied. Sittard West ontvangt dagelijks vele jongeren op de scholen, duizenden werknemers in de aanwezige bedrijven en organisaties. Ontsloten door de ringweg en het NS-station. Sittard West is door toekomstambassadeurs aangewezen als ontwikkelpad, omdat hier nú energie zit waarop we kunnen aansluiten. Zo heeft Sittard West alle troeven in huis om een slimme wijk te worden, met een open onderwijs- en kennislandschap, waar jong en oud een leven lang kunnen leren, ontwikkelen en werken. Ook loopt de wijk voorop met experimenten voor nieuwe vormen van wonen en samenleven.
Een vertegenwoordiging van inwoners, organisaties, bedrijven en gemeenten is met elkaar in gesprek en geeft richting om verder te bouwen aan deze dynamische wijk. Dit gebeurt in de zogenoemde Brede Klankbordgroep. De samenleving ziet momenteel veel ‘gedeelde waarden’ in de thema’s ‘Buiten bewegen’, ‘Open ontmoeten’ en ‘Leren met de wijk’. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente In de Brede Klankbordgroep is iedereen die wil meedenken en meedoen welkom. In de klankbordgroep zijn nu al vertegenwoordigd: verschillende inwoners, de Wijkplatforms, vertegenwoordigers van wijkactiviteiten, het Buurtpreventieteam, ondernemers, ZOwonen, alle schoolorganisaties, MIK/PIW, Zuyderland, Burgerkracht, Knooppunt informele zorg, sportverenigingen, Ecsplore, Pitboel Theater, Veiligheidspartners, Wijkbeheer, JÓNGK! en ook de leerlingen/studenten/docenten in de wijk. De groep bestaat nu uit ongeveer 50 personen. De Brede Klankbordgroep neemt het voortouw om de wijk in de richting van de Toekomstvisie 2030 te versterken. Met de Toekomstvisie als ons kompas, werken we samen aan het ontwikkelpad Sittard
42
9. Voortgang ontwikkelpaden West. Door nú vooruit te kijken, nemen we een voorsprong op de ontwikkelingen die op ons afkomen. In de wijk lopen al initiatieven zoals het project Gasloos Limbrichterveld (verduurzamen van de woningvoorraad in buurt), de herbestemming van het voormalig DSM-complex (met bedrijvigheid en wonen voor jonge professionals) en de sociale activiteiten zoals ‘huis voor de wijk’. Ook hebben professionele stakeholders (zoals ZOwonen, Zuyderland, scholen) plannen om verder te investeren in de woon- en leefomgeving Sittard West. De gemeente faciliteert het gesprek van de Brede Klankbordgroep en het hieraan gekoppelde ontwikkelpad. Als participatieve overheid is de gemeente ook -gelijkwaardig- deelnemer in dit proces. Omdat de gemeente ook representatieve en rechtmatige overheid is, blijft het de taak van de gemeente om ook af te wegen in relatie tot het algemeen belang alsmede uitvoering te geven aan wet- en regelgeving. Ontwikkelingen en risico’s In januari 2022 is een digitale atelierweek gehouden in Sittard West. Inwoners, organisaties en bedrijven konden zich aanmelden voor verschillende digitale werksessies, waar we interactief aan de slag zijn gegaan. De drie gedeelde thema’s (Buiten bewegen, Open ontmoeten en Leren met de wijk) zijn uitgewerkt in concrete ideeën.
De werksessies zijn druk bezocht en het is mooi om te zien hoeveel energie zit in Sittard West. Jong en oud voelt zich betrokken en verantwoordelijk. Creativiteit is opgehaald en samen afgewogen. Hieruit ontstaan nu ongeveer 12 projecten, passend bij de veerkrachten van de Toekomstvisie 2030, waarvan de Brede Klankbordgroep denkt dat we die snel tot uitvoering kunnen brengen. In maart 2022 bepalen we samen hoe we voor deze projecten ‘een stap naar doen’ kunnen zetten in aparte projectgroepen. De Brede Klankbordgroep blijft het centrale overleggremium voor Sittard West. De klankbordgroep toert van plek naar plek, van initiatief naar initiatief. Van bijvoorbeeld ‘Trevianum’ en het voormalige ‘DSM-kantoor’ naar het ‘Grand open café’ van VV Sittard. We kijken dus in elkaars keuken en komen zo tot verdere samenhang. 9e. Circulaire samenleving Karakter en inhoud van het ontwikkelpad Er gebeurt al veel om in onze gemeente de CO2 uitstoot te verminderen en minder afval achter te laten: de Chemelot Circular Hub, Het Groene Net, kleine initiatieven uit de samenleving met een (mogelijk) grote impact, de eigen projecten en activiteiten van de gemeente, Circulair Geleen (GL1) en innovatieve verduurzaming MKB. Het ontwikkelpad Circulaire samenleving is gericht op het aanbrengen van versnellingen binnen deze projecten én het realiseren van synergie tussen deze projecten.
Daarbij is draagvlak bij onze inwoners en bedrijven noodzakelijk om de energietransitie uit te kunnen voeren. Extra inspanningen zijn nodig om dit draagvlak te vergroten. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente De rol van de gemeente verschilt per onderdeel van het ontwikkelpad. Voor elk van de onderdelen geldt dat de gemeente een stimulerende en faciliterende rol heeft. Bij een aantal onderdelen heeft de gemeente een eigen publiek aandeel. Bij het onderdeel ‘eigen projecten en activiteiten’ heeft de gemeente het voortouw. Ontwikkelingen en risico’s In de programmarapportage komen de verschillende onderdelen aan de orde. In algemene zin zien we dat de urgentie toeneemt omdat klimaatverandering inwoners heel direct raakt. Denk aan de recente overstromingen in Zuid-Limburg en de enorme stijging van de energieprijzen waardoor mensen in de problemen komen. Er moet een goede balans komen tussen het oplossen van de
43
9. Voortgang ontwikkelpaden energiecrisis en het realiseren van de energietransitie. Versneld investeren in de energietransitie maakt onze samenleving minder kwetsbaar tegen een volgende energiecrisis.
10. Voortgang steunpakket corona ondernemers De gemeenteraad heeft op 27 januari jl. het steunpakket lokale maatregelen voor het MKB vastgesteld. De maatregelen zijn gericht op ondersteuning, schadelastbeperking en het bieden van perspectief aan ondernemers als gevolg van Corona. De maatregelen zijn deels voortzetting van bestaande maatregelen uit 2021 en deels nieuwe maatregelen die in overleg met het ondernemersveld (ondernemersverenigingen) ingevoerd worden. De maatregelen en de voortgang in het kort: 1. Het niet opleggen van de reclamebelasting en precariobelasting terrassen over het heffingsjaar 2022; Deze maatregel is een continuering van de maatregel uit 2021. BsGW heeft op basis van opdracht van de gemeente Sittard-Geleen de belastingen niet geïnd. De gederfde inkomsten worden gecompenseerd vanuit het Coronabudget dat de raad hieraan heeft toegekend. Het budget wordt gebruikt voor de uitvoering van centrummanagement en reguliere activiteiten in de centra. 2. Voortzetten van de tijdelijke verruiming terrassen voor 2022; De verruiming van de terrassen is voor geheel 2022 vastgesteld en is continuering van de regeling tijdelijke verruiming terrassen uit 2021. De terrasgebieden zoals de markt in Sittard zijn voetgangerszone (verkeersbesluit) om zo de veiligheid van de bezoekers en personeel op terrassen te garanderen.
De coördinatie voor de verruiming van de terrassen ligt bij het horecaloket, in nauwe afstemming met de betrokken horeca, stichting Horeca Sittard en Centrummanagement. 3. Tijdelijke ontheffing parkeerverbod voor ondernemers voor bezorging; De ontheffing is van kracht tijdens (gedeeltelijke) lockdown. Er hebben enkele tientallen ondernemers gebruik van gemaakt tijdens de lockdown periode. Nu de centra weer open zijn is extra verkeer in de binnenstad niet wenselijk en zijn de ontheffingen in overleg met de ondernemersverenigingen en betreffende ondernemers, weer ingetrokken. Voor de langere termijn speelt de behoefte aan structurele oplossingen voor afhalen en bezorgen voor horeca en ook detailhandel. Dit vraagstuk speelt vooral in de kern Sittard en wordt meegenomen als onderdeel van de herinrichting markt Sittard en het ontwikkelpad centrum Sittard. 4. Intensiveren communicatie en overleg met ondernemers tijdens en na Corona; De communicatie met ondernemers is afgelopen maanden zowel ambtelijk als bestuurlijk geïntensiveerd. Dit zijn zowel formele als informele contact momenten, men weet elkaar goed te vinden. Ook overleg tussen de verschillende ondernemersverenigingen is georganiseerd met als doel onderlinge afstemming en gezamenlijke aanpak.
Overleg met het ondernemersveld en de ondernemersverenigingen over samenstelling en de uitrol van het maatregelenpakket is periodiek georganiseerd. De informatie voor ondernemers rondom de maatregelen verloopt via nieuwsberichten van de ondernemersverenigingen, via onze webpagina en Ondernemersnieuwsbrief. Het bereik van ondernemers is hiermee substantieel, naar schatting zo'n 2500 ondernemers. 5. Noodfonds voor ondernemers die geen aanspraak kunnen doen op bestaande regelingen; Het Noodfonds is ingesteld voor ondernemers die als gevolg van Corona en een gedwongen bedrijfssluiting tijdens lockdown in een noodsituatie verkeren én waarvan de nadelige gevolgen, deels, oplosbaar zijn met incidentele noodsteun. Voor het uitvoeren van het Noodfonds is op 15