Document · PDF

3e rapportage 2024

Raad 12 december 2024, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: 3e rapportage 2024 (Buhler) (118)31.703 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

De basisschool in Grevenbicht verlaat na dit schooljaar het gebouw. Om het nieuwe gebouw geschikt te maken voor gebruik, zijn tijdelijke of definitieve maatregelen nodig om voldoende elektrisch vermogen te kunnen garanderen. De kosten als gevolg van deze autonome ontwikkeling zijn inclusief btw aangezien bij onderwijshuisvesting de btw kostprijsverhogend werkt.

Totaal

3de rapportage 2024

5. Sport, Cultuur en Recreatie Ontwikkelingen

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Er is € 0,5 mln beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van energiemaatwerkadviezen voor het maatschappelijk vastgoed van de gemeente. Deze maatwerkadviezen zijn essentieel om inzicht te krijgen in de mogelijke verduurzamingsmaatregelen en de bijbehorende kosten voor de gemeentelijke gebouwen. Aangezien zich dit jaar de mogelijkheid heeft voorgedaan om een beperkt aantal sportaccommodaties en gemeenschapshuizen d.m.v. ontzorgingsprogramma's van het Rijk en de Provincie te laten inspecteren, heeft daar afgelopen periode hoofdzakelijk de focus op gelegen. Op dit moment wordt gewerkt aan het uitzetten van de opdrachten en inplannen van de termijnen m.b.t. de duurzaamheidsinspecties van overige objecten; hiervoor worden de beschikbaar gestelde middelen ingezet. Onderhoudswerkzaamheden aan kasteelruïne Born In het kader van de lopende onderhoudswerkzaamheden aan de ruïne worden momenteel delen van de kademuren hersteld, gebaseerd op de beschikbare middelen binnen de huidige begroting. Dit herstelwerk is van cruciaal belang om de historische waarde en structurele integriteit van de ruïne te waarborgen. Een belangrijke stap in dit proces is het droogleggen van de kade, wat nodig is om de noodzakelijke herstelwerkzaamheden veilig en grondig te kunnen uitvoeren.

Tijdens deze drooglegging kan echter blijken dat er meer schade aan de kademuren aanwezig is dan oorspronkelijk werd ingeschat. Dit zou betekenen dat er op termijn mogelijk aanvullende werkzaamheden nodig zijn die nu nog niet binnen de huidige financiële kaders vallen. We blijven de situatie nauwgezet monitoren en stellen prioriteiten op basis van de meest urgente herstelbehoeften. Mochten er tijdens of na de drooglegging nieuwe kansen of uitdagingen ontstaan, dan zal er opnieuw gekeken worden naar de mogelijkheden binnen het budget of naar eventuele aanvullende middelen om de noodzakelijke werkzaamheden te kunnen voltooien. Glanerbrook Bij de uitvoering van het onder de regeling grote projecten vallende project Glanerbrook varen we scherp aan de wind. Dit doen we door de ontwikkeling van de kosten en de post onvoorzien goed te monitoren. We zien op een aantal onderdelen dat door autonome ontwikkelingen meerwerk ontstaat. We sturen erop om dit binnen de financiële kaders van het project op te lossen. Mocht echter een bijstelling van het krediet nodig zijn dan zullen we dit in kaart brengen en volgens de regeling grote projecten aan de raad rapporteren. Eerstvolgend moment daartoe is de eerste rapportage 2025.

Speerpuntmiddelen Groen, natuur en landschap begroting 2024 In de begroting 2024 zijn incidentele aanjaag- en ontwikkelbudgetten beschikbaar gesteld, waarvan de uitvoering doorloopt in 2025 en volgende jaren. Voorgesteld wordt deze speerpuntmiddelen voor de specifieke doel waarvoor zij zijn toegekend te oormerken voor de verdere uitvoering de komende jaren. Er zijn naast deze speerpuntmiddelen géén structurele middelen voor groen, natuur en landschap in de reguliere begroting opgenomen. Het betreft de speerpunten:

3de rapportage 2024 a. Groenagenda € 150.000 Deze incidentele middelen zijn bedoeld voor het aanjagen/stimuleren van initiatieven en participatie op het gebied van lokale voedselteelt, vergroening, biodiversiteit, klimaatadaptatie, hittestress. De scope en inventarisatie van de thema’s wordt in het vierde kwartaal 2024 bepaald door een extern bureau. De concretisering en uitwerking wordt voortgezet in 2025, evenals het actualiseren van de bestaande agenda Landschap en het samenvoegen tot een totale Groen, Natuur en Landschap. De agenda groen krijgt zo stapsgewijs invulling. b. Ondersteuning gebiedsopgave Graetheideplateau € 200.000 Deze middelen zijn bestemd voor onderzoeken, planvorming, planuitwerking met betrekking tot de gebiedsopgave Graetheideplateau bestaande uit 8 deelopgaven. De gebiedsopgave maakt onderdeel uit van de strategische gebiedsvisie omgeving Chemelot. Op dit moment dient de beoordeling van geïnitieerde en uitgevoerde onderzoeken nog plaats te vinden. Een en ander kan resulteren in gemeentelijke tegenonderzoeken in 2025. Ook worden de middelen ingezet om deelopgaven nader te concretiseren en/of de uitvoering van deelopgaven aan te jagen de komende jaren. c. Corio Glana HL 16/17 € 300.000 Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor de initiatief en definitiefase van de herinrichting Geleenbeekdal Daniken Geleen.

De Corio Glana projecten worden gerealiseerd in samenwerking met het Waterschap, vereniging Natuurmonumenten en de gemeente. Het Voorontwerp Corio Glana 16/17 is onlangs gepresenteerd aan geïnteresseerden tijdens een inloopbijeenkomst. Eind dit jaar is het definitieve ontwerp gereed en worden de benodigde vergunningen gevraagd. Begin 2025 volgt de aanhaking van het plangebied Corio Glana 16/17 op de ruimere omgeving. De middelen zijn in 2025 nodig voor planvorming en -uitwerking van die ruimere aanhaking op de omgeving zoals de versterking van fietsverbindingen in en rondom Sittard-Geleen. De start van het project is beoogd in 2026.

Risico's

De Domijnen Op 19 augustus heeft De Domijnen een financiële analyse gepresenteerd, waarin naar voren komt dat de liquide middelen in 2025 onder druk komen te staan. De in oktober 2023 bij de gemeente ingediende begroting 2024 als onderdeel van de subsidieaanvraag ging uit van een plus van 6.000,euro, hoewel daar € 300.000 meer exploitatiesubsidie werd aangevraagd dan voorgaande jaren. Deze extra vraag hebben wij niet zomaar toegekend en in de beschikking is dat als volgt opgenomen: “vooralsnog het tekort op de begroting ter hoogte van € 301.260,-, dat ontstaat doordat een lagere subsidie wordt verleend dan gevraagd, als verantwoordelijkheid van De Domijnen te zien.” De verhouding van gemeentelijke subsidie versus eigen inkomsten vroeg immers om een gezondere balans en daarmee meer eigen inkomsten en meer cultureel ondernemerschap. Tevens is de hoogte van de subsidie in lijn met de eerdere jaren, inclusief indexering. De Domijnen zijn er niet in geslaagd om het tekort terug te brengen. Dit tekort is verder opgelopen. In de 2e rapportage is reeds melding gemaakt van een fors en oplopend tekort bij De Domijnen. Dat de omvang van het tekort groot zou zijn, is in augustus toegelicht door de directie en Raad van Toezicht van De Domijnen.

Op dat moment hebben we gezamenlijk met De Domijnen een opdracht uitgezet over de culturele doelen in relatie tot een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en of de huidige structuur van De Domijnen nog een keer opnieuw tegen het licht moet worden gehouden (zie eerder rapport BMC) is. Ook de financiële positie van De Domijnen op korte en lange termijn wordt hierin meegenomen. Dit onderzoek loopt tot 1 december. Op dit moment is nog niet exact 60

3de rapportage 2024 duidelijk wat het tekort is, maar de prognose wijst op een tekort van € 700.000. De begroting 2025 is in voorbereiding, maar reeds gemeld is dat vooralsnog eveneens een tekort in de begroting 2025 te zien is. Het weerstandsvermogen van De Domijnen is beperkt. Daarmee is duidelijk dat de transitie niet is afgerond. We hebben aan de onderzoeker gevraagd tot waar onze sturingsmogelijkheden gaan. De eerste bevindingen uit het onderzoek zijn dat het weerstandsvermogen en voorzieningen op orde moeten komen, dat er een taak ligt bij De Domijnen om in control te zijn en een financiële lange termijn strategie te ontwikkelen afgestemd op de primaire kostenstructuur, met een overweging naar een holdingstructuur. Goed (zakelijk) leiderschap is hierbij van groot belang. Een benodigde bijdrage van de gemeente in dit tekort en voor het vervolg van de transitie zal tot een nader te bepalen maximum via een bestemmingsvoorstel op de jaarrekening van de gemeente worden voorgelegd. Een extra bijdrage zal alleen worden voorgesteld als daadwerkelijk comfort gegeven kan worden dat De Domijnen artistiek én zakelijk in control zijn.

3de rapportage 2024

Financieel

Prognose Exploitatiebudgetten 2024-2028 bedragen x € 1.000

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

Begroting voor bijstelling 2024

Goedgekeurde bijstellingen 2024

Begroting incl goedgekeurd 2024

Bijstelling Prorap 2024

Begroting na bijstelling 2024

2025 Bijstelling begroting

2026 Bijstelling begroting

8.804 -40.814 153 -1.112 -32.968

1.436 -6.408 3.551 -420 -1.841

10.240 -47.221 3.704 -1.532 -34.809

-50 -240 342 -746 -694

10.190 -47.461 4.046 -2.278 -35.502

509 -4.920 4.048 -759 -1.121

-37 -399 0 0 -436

2027 Bijstelling begroting

2028 Bijstelling begroting

-59 -435 0 0 -494

-59 -132 0 0 -191

Bijstellingen 2024-2028 Toelichting

Prijsindexering Vidar Binnen Vidar is sprake van een prijsindexering als gevolg van stijgende kosten zoals CAO, energiekosten en prijsstijgingen voor grondstoffen en materialen. Dit heeft effect op de inleenvergoedingen van Vidar en dus ook op de inleenvergoeding aan Wijkbeheer waar medewerkers van Vidar worden ingezet. De kostenstijging voor 2024 bedraagt 10%. Omgerekend gaat het om een bedrag € 342.000 tlv de stelpost inflatie in 2024. Deze mutatie raakt de programma’s 0, 2 en 5. Correctie Leegstand Leegstaande gemeentelijke panden staan vaak langer leeg dan verwacht, o.a. door wisseling/vertrek van huurders. Dit heeft huurderving en leegstandskosten tot gevolg. Dit betreffen strategische en niet-strategische panden. De strategische panden en ontwikkellocaties kunnen we niet tussentijds verhuren. Voor

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-184

-291

291

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 betreft de totale neerwaartse bijstelling €0,34 mln. Het bedrag van de huurderving komt ten laste van de reserve Incidentele dekking taakstellingen vastgoed. Deze reserve wordt gevoed met de verkoopresultaten van panden. Er zijn gesprekken tussen vastgoed en de beleidsteams lopende om afspraken te maken over tussentijdse en toekomstige invulling van de panden om zo de leegstandskosten en huurderving te dekken. Het gaat hier met name om: - Panden die onderdeel zijn van een lopend project; - Achterblijflocaties ten gevolge van een ontwikkeling; - Panden die mogelijk in een toekomstige ontwikkeling passen of dat deze verkocht kunnen worden. Deze mutatie heeft tevens betrekking op prog. 0 en 4 en heeft per saldo geen resultaatconsequentie. Energie en Servicekosten Een incidenteel voordeel van € 0,14 mln in de servicekosten in taakveld 5 wordt ingezet om de stijging van niet begrote energiekosten tijdelijk te compenseren. Daarnaast wordt een incidenteel voordeel in taakveld 4 van € 0,13 mln door de afrekening van energiekosten gebruikt om de doelstellingen voor energie- en servicekosten te behalen en andere tegenvallers op te vangen. Deze mutatie heeft geen resultaateffect, echter om onrechtmatigheid te voorkomen melden we niet begrote inkomsten. Zie ook programma 3 en 4.

Engelenkampstraat Het pand aan de Engelenkampstraat 25 is verkocht aan ZOWonen, waardoor de structurele exploitatiekosten komen te vervallen SPUK GALA We hebben een indexatie gekregen m.b.t. de middelen van de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Conform deze nieuwe beschikking zijn de bedragen aangepast. Verkoop Veersestraat De verkoopkosten en de boekwaarde worden ten laste gebracht van het verkoopresultaat van percelen aan de Veersestraat Guttecoven.

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

142

-222

-80

-59

-9

-26

-22

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

3de rapportage 2024 Toelichting

Toon Hermans Theater In 2025 wordt € 0,20 mln. uit de reserve Incidentele dekking taakstellingen onttrokken voor vervanging van brandwerende doorvoeringen zoals gemeld in de 1e rapportage 2024. Extra werkzaamheden en afstemming met programmering leidden tot uitvoeringsvertraging Kosten inspectierapporten Om de basis verder op orde te brengen bij team Vastgoed worden diverse inspecties uitgevoerd en data gevalideerd. Hiervoor is geen budget opgenomen in de begroting, maar deze incidentele kosten worden onttrokken uit de reserve incidentele dekking taakstellingen.( zie ook programma 4) Overloop planmatig onderhoud 2024 Betreft kosten planmatig onderhoud ad € 132.000 welke in 2024 niet hebben plaatsgevonden en doorgeschoven worden naar 2025. Dekking vindt plaats door het inzetten van middelen uit de reserve vastgoed en Sportaccommodaties Overloop planmatig onderhoud 2024 Betreft kosten planmatig onderhoud sportaccommodaties ad € 884.000 welke in 2024 niet hebben plaatsgevonden en doorgeschoven worden naar 2025. Dekking vindt plaats middels het inzetten van middelen uit de reserve Vastgoed en Sportaccommodaties ad € 727.000 en door de SPUK subsidie ad € 157.000 Tijdelijke uitbreiding team Vastgoed Voor de noodzakelijke uitvoeringskracht wordt binnen team Vastgoed de formatie tijdelijk uitgebreid voor de periode 01-01-2025 tot en met 31-12-2027 voor een totaalbedrag ad € 2,1 mln.

Deze uitbreiding wordt voor de jaren 2025 tot en met 2027 gedekt door een jaarlijkse onttrekking van € 0,7 mln. uit de gevormde verplichtingenreserve team Vastgoed. Zie ook de programma’s 0, 2, 3, en 4. Exploitatie transitiefase Glanerbrook De exploitatiebijdrage aan Laco is in 2024 lager dan meerjarig begroot vanwege lagere huisvestingslasten (o.a. gunstiger energiecontract en minimaal onderhoud / investeringen door de

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-51

-302

500

-500

3de rapportage 2024 Toelichting

lopende vernieuwbouw).Omdat er voor de aanbesteding en voorbereiding van de nieuwe exploitatie in 2026 nog extra kosten gemaakt moeten worden waarvoor het exploitatiebudget in 2025 niet toereikend is wordt, conform de richtlijnen en begrotingskaders, de incidentele onderuitputting in 2024 via een nieuwe verplichtingenreserve overgeheveld naar 2025. Op deze manier blijft het aanwezige, benodigde en daarvoor bedoelde exploitatiebudget beschikbaar. Hof van onthaasting In de begroting 2024 is aangegeven dat per 1 januari 2024 de jaarlijkse bijdrage stopt voor het beheer en onderhoud van Hof van onthaasting. Deze locatie dient echter wel beheerd en onderhouden te worden, dus zijn er in de begroting 2024 hiervoor extra middelen ter beschikking gesteld. We hebben echter in 2024 nog eenmalig een bijdrage van € 0,1 mln ontvangen om het Hof van Onthaasting op orde te brengen, voordat het beheer overgaat naar ons. Deze inkomsten zijn niet voorzien en begroot. De kosten voor het op orde brengen zijn geboekt binnen het groencontract. De niet voorziene inkomsten zullen hierheen overgeboekt worden. Beide producten vallen binnen taakveld groen. Deze mutatie heeft geen resultaateffect, echter om onrechtmatigheid te voorkomen melden we niet begrote inkomsten om ze te kunnen inzetten voor tegenvallende kosten.

Groenbeheer Zoals in de 2e programma rapportage aangegeven verwachten we een tekort aan budget voor het groencontract voor 2024. Dit tekort wordt vooralsnog geraamd op € 0,5 mln. Een deel van dit tekort, ca. € 0,26 mln kan opgevangen worden binnen het taakveld groen. Resteert een tekort van € 0,24 mln. Hiervan kan € 0,10 mln. gecompenseerd worden door een overschot op budget civiel technische kunstwerken. Er is dus nog naar verwachting € 0,14 mln. extra nodig ten laste van algemene middelen. Het daadwerkelijke tekort is afhankelijk van de weersomstandigheden de laatste maanden van het jaar en zal indien nodig bijgesteld worden in de jaarrekening. Deze mutatie raakt programma 2 en 5.

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

110

-110

-240

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

3de rapportage 2024 Toelichting

Areaalmutaties Er hebben diverse areaalmutaties plaatsgevonden. Deze areaalmutaties en -uitbreidingen hebben ertoe geleid dat er jaarlijks structureel € 30.000,- meer exploitatiegeld benodigd is voor groenbeheer. Areaalmutatie Landschapsplan Absbroek Voor het beheer van het landschapsplan zijn middelen benodigd. Deze areaalmutatie kan voor een deel worden gedekt uit de resterende middelen Nieuw Beleid. Glanerbrook schatkistbankieren Hogere rente inkomsten door uitstaande liquiditeit bij de schatkist. het niet benutte deel van de inkomsten wordt, zoals in de 2e rapportage 2023 besloten, toegevoegd aan de bestemmingsreserve Glanerbrook. Planmatig onderhoud 2025 Het planmatig onderhoud sportaccommodaties en cultuur in 2025 bedraagt € 3,36 mln. en wordt enerzijds gedekt uit de reserve Vastgoed en Sportaccommodaties ad € 2,95 mln. en door de SPUK subsidie van het Rijk ad € 386.000 Planmatig onderhoud. De indexatie van de geplande kosten planmatig onderhoud in 2025 voor sportaccommodaties en cultuur wordt verrekend met de stelpost inflatie ad € 0,76 mln. IPOR/Ecologisch groenbeheer Aan het initiatiefvoorstel ecologisch groenbeheer is dit jaar een eerste invulling gegeven door op een vijftal locaties invulling te geven aan ecologisch beheer. Daarvoor is € 24.000,- van de beschikbare € 70.000,- ingezet.

Het restantbedrag storten we in een verplichtingenreserve zodat we deze locaties in 2025 in stand kunnen houden en kunnen blijven monitoren. In het voorjaar zullen we de raad hier nader over informeren. Bijstelling doorberekende rente 2024 Incidentele bijstelling in 2024 van de doorberekende omslagrente naar de projecten, vaste activa en GREX omdat de omslagrente voor 2024 is aangepast van 2,0% naar 1,6%. Deze bijstelling verloopt organisatiebreed budgettair neutraal, zie

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-30

-12

-86

-144

-143

200

-200

-759

-46

197

3de rapportage 2024 Toelichting

programma 0 Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten 2024 als gevolg van de CAO-stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Diverse kleine verschillen Totaal

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

-343

0 -50

-5 -240

0 --404

-5 -694

-9 -1.121

-9 -436

-9 -494

-9 -191

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

3de rapportage 2024

Kredietvoteringen 2024-2028 Toelichting Bedragen x € 1.000 Vernieuwen tennisbanen Agricolastraat De raad heeft via de 1ste rapportage 2024 ingestemd met vervanging van de tennisbanen bij SLTC. Na verrekening met de SPUK en eigen bijdrage vereniging resulteert nog een kredietverhoging van € 68.000. Dit leidt tot een bijstelling van de kapitaallasten met € 4.000 (meerjarig). Landschapspark Absbroek Om de aanplant tijdens het plantseizoen te kunnen realiseren, worden de gereserveerde middelen binnen het programma nieuw beleid afgeroepen. Dit is niet alleen essentieel vanwege het plantseizoen, dat loopt van oktober tot en met maart, maar ook voor het behoud van de flora en fauna, waaronder de das, in dit gebied. Aankoop Het Anker Na een intensief juridisch traject hebben de gemeente en De Witse BV overeenstemming bereikt over de aankoop van sportcomplex Het Anker door de gemeente. Om het aankoopbedrag te bepalen wordt de waarde van het complex bepaald door een commissie van taxateurs. Voor deze aankoop, welke per ultimo december 2024 zal plaatsvinden, wordt een krediet gevoteerd. Totaal

Begroting 2024 68

Begroting 2025 0

Begroting 2026 0

Begroting 2027 0

Begroting 2028 0

1.400

NTB

1.468

3de rapportage 2024

6. Sociaal Domein Ontwikkelingen Toekomstbestendige infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven Het vorige kabinet lichtte in december 2023 de kamer in over de investeringen en maatregelen die nodig zijn om te bouwen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Met het doel de kans op betaald werk voor meer mensen mogelijk te maken. Op 15 oktober jl. heeft het Rijk gemeenten nader bericht over de opdracht en de middelen die daarvoor bestemd zijn. De investeringen en maatregelen zijn ‘een eerste stap naar een toekomstbestendige infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven’. Deze infrastructuur moet zowel een opstap, als een vangnet en beschutte omgeving bieden aan de inwoners die dat nodig hebben. Dat veronderstelt een financieel en inhoudelijk robuuste structuur die wendbaar genoeg is om mee te gaan in de actualiteit van de omgeving die o.a. door de bedrijven en de economische ontwikkelingen wordt gevormd. En die klaar is voor de diversiteit en de ontwikkeling van de groep inwoners die een beroep doet op de dienstverlening. De inhoudelijke en financiële impuls verbindt sociaal ontwikkelbedrijf Vidar aan de bestaande structuur. Voor deze doorontwikkeling wordt een plan gemaakt waarin de lokale en landelijke ambitie samenkomen, wat en wie daarvoor nodig is en hoe dat wordt aangepakt.

Extra beschikbaar gestelde middelen voor deze ontwikkeling: • De integratie-uitkering Participatie is in 2024 éénmalig opgehoogd om gemeenten tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen die zij ervaren rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. • Vanaf 2025 komt over een periode van 10 jaar in totaal rond € 330 miljoen beschikbaar. Daarmee kunnen gemeenten plannen maken en uitvoeren, gericht op een toekomstbestendige inrichting van de sociaal ontwikkelbedrijven. Uit het voortgangsdocument van 15 oktober blijkt dat de hoogte van dit impulsbudget wordt gebaseerd op de cijfers in het doelgroepenregister.5 • Naast het meerjarige, incidentele budget maakt het Rijk vanaf 2025 ook structureel geld vrij. Dat budget is bedoeld voor het invullen van uiteindelijk 10.000 extra banen binnen sociaal ontwikkelbedrijven. Het gaat dan om banen voor werkzoekenden die niet in aanmerking komen voor een beschutte werkplek, maar ook niet bij een ‘reguliere’ werkgever aan de slag komen. Het extra budget dat structureel beschikbaar komt loopt landelijk op van 18,7 miljoen in 2025 tot 34,7 miljoen vanaf 2035. In het eerste half jaar van 2025 leggen we het plan voor de doorontwikkeling voor aan college en gemeenteraad. Hierin nemen we het voorstel op voor de besteding van de middelen uit 2024 en de besteding van de impulsmiddelen en structurele middelen vanaf 2025.

Vooruitlopend op het plan bereidt Vidar zich voor op de doorontwikkeling door op onderdelen de huidige basis te versterken en op onderdelen op orde te brengen. Deze voorbereiding verloopt via het bestaande middelenkader.

5 In het doelgroepregister staan mensen met een ziekte of met een lichamelijke, psychische of verstandelijke

handicap en daardoor een beperkt arbeidsvermogen hebben.

3de rapportage 2024 BUIG 2024 Begin oktober is de hoogte van de gebundelde uitkering voor 2024 voor het bekostigen van uitkeringen en loonkostensubsidies in het kader van de Participatiewet en daaraan verbonden wetten (BUIG), definitief vastgesteld. Het rijk heeft het voorlopig budget waar we mee rekenden in de begroting, naar beneden bijgesteld. Desondanks blijven de inkomsten uit de BUIG nog steeds in de pas lopen met de uitgaven. 2025 Begin oktober is door het Rijk ook het voorlopig budget voor het aankomende jaar afgegeven richting gemeenten. Voor 2025 voorzien we een onverwachte verlaging van het verdeelpercentage voor onze gemeente. Het macrobudget (landelijk) stijgt, echter het aandeel voor Sittard-Geleen neemt af. Dit komt doordat de kans op bijstandsafhankelijkheid voor inwoners in onze gemeente, die bepalend is voor dit percentage, afneemt. De kans op bijstand wordt vastgesteld aan de hand van meerdere indicatoren. Zo speelt de werkgelegenheid in de regio een belangrijke rol. Aangezien het Rijk rekent met cijfers uit 2023 (T-2) is daarin nog geen rekening gehouden met de ontwikkelingen van bijvoorbeeld VDL Nedcar. Rond mei 2025 volgt een nadere indicatie voor de hoogte van het budget. We maken nu melding van het risico dat de inkomsten uit de BUIG in 2025 lager uitvallen.

De verwerking in de programmarapportage 2025 zal op zijn vroegst na de bekendmaking van het nader voorlopig budget plaatsvinden. Het definitieve budget 2025 wordt overigens in oktober 2025 vastgesteld. In de algemene reserve risicobeheersing 2024 is € 0,975 mln. opgenomen om de risico’s van een lager aandeel in het macrobudget 2024 mee op te kunnen vangen. Nu dit bedrag voor 2024 niet nodig blijkt en er een voorzienbaar risico is dat de inkomsten uit de BUIG 2025 lager uitvallen, stellen we voor om deze € 0,975 mln. van 2024 op te nemen in de algemene reserve risicobeheersing 2025. Aanpak geldzorgen, armoede en schulden Het Rijk stelt vanaf 2024 extra middelen beschikbaar voor de aanpak van geldzorgen van onze inwoners. Dat doen wij langs de aanpak van het beleidsplan armoede en schulden waarin vroegsignalering een belangrijk instrument is. In 2024 zien we een toenemend gebruik van de dienstverlening van de Kredietbank Limburg (KBL) passend binnen de landelijke en lokale ambities. De middelen, bestemd voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden in 2024, kunnen we inzetten voor de plus in deze realisatie. Het is een positief dat inwoners met schulden de hulpverlening van KBL benutten. Voor de toekomst zetten we steeds meer in op preventie en vroegsignalering zodat uiteindelijk minder mensen een beroep op deze (schuld)hulpverlening hoeven te doen.

Voor de besteding van de extra middelen voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden van 2025 ev wordt begin 2025 een plan voorgelegd aan college en gemeenteraad. Hierin houden we vast aan het huidige plan van aanpak waarin we de vroegsignalering van achterstanden in de betaling van ziektekostenverzekeringspremies extra aandacht geven. Een relatief grote groep van onze inwoners kampt hiermee en betaalt als gevolg daarvan een verplichte (hogere) inning zonder de mogelijkheid om zich aanvullend te verzekeren.

3de rapportage 2024 Thuiszitters (onderwijs) •

Het aantal thuiszitters neemt toe. Dit vraagt meer begeleiding en ondersteuning vanuit de gemeente; • De wijziging van de wet heeft ook gevolgen voor de inzet, dit als gevolg van het feit dat de wettelijke taak uitgebreid wordt zodat ook jongeren van 23 tot 27 jaar onder het Doorstroompunt vallen. Op basis van de toename in de aantallen thuiszitters en de wijziging van de wetgeving constateren we dat de belasting op het organisatieonderdeel zal toenemen, waardoor er mogelijk op termijn een tekort ontstaat aan capaciteit. WMO: Begeleiding individueel en groepsbegeleiding In de contracten afgesloten in 2022 is de afspraak gemaakt dat de aanbieders bij ‘no show’ niet kunnen declareren. Op basis van de ervaringsgegevens in de afgelopen 2 jaar is geconstateerd dat het toch regelmatig voorkomt dat er sprake is van ‘no show’. Het betreft hier vaker kwetsbare cliënten. Dit is een van de oorzaken waarom het verzilveringspercentage lager is dan in eerdere jaren. No show zien we vaker bij groepsbegeleiding, waar cliënten regelmatig afzeggen of niet komen. Daarnaast hebben we een groep zorgmijders. Om bij deze twee groepen de betrouwbaarheid van de verzilveringsgraad te vergroten zijn de volgende afspraken gemaakt met de aanbieders: Groepsbegeleiding • • •

De eerste keer dat er sprake is van ‘no show’ bij een unieke cliënt vergoedt de gemeente de kosten; Bij de tweede keer dat er sprake is ‘no show’ bij een unieke cliënt dient de aanbieder in gesprek te gaan met de cliënt; Bij de derde keer dat er sprake is ‘no show’ zonder geldige reden bij een unieke cliënt treedt de aanbieder in gesprek met de gemeente en wordt de beschikking van de unieke cliënt naar beneden bijgesteld.

Ambulante (individuele) begeleiding •

•

Vaak is bij de indicatiestelling al duidelijk dat het gaat om een zorgmijder. Dan wordt met de aanbieder een afspraak gemaakt dat er gedurende een nader te bepalen periode gedeclareerd mag worden met het doel de cliënt te motiveren de geïndiceerde ondersteuning te aanvaarden. Ook als bij het indiceren van tevoren niet duidelijk is dat de cliënt geen behoefte aan ondersteuning heeft, mag de zorgaanbieder, na overleg met de gemeente, voor een nader te bepalen periode declareren met als doel de cliënt uiteindelijk toch te kunnen bewegen naar het aanvaarden van ondersteuning.

Verder vinden er periodieke gesprekken plaats met de aanbieders over onder andere de verzilveringsgraad; het declaratiegedrag en de levering & kwaliteit van de ondersteuning. In september 2024 zijn een aantal zorgaanbieders benaderd over cliënten met een lagere verzilveringsgraad dan 50% gedurende een aantal maanden. Waarbij gevraagd is samen met de client te kijken naar een juiste inzet van uren. Naar aanleiding van deze actie en de gesprekken heeft er een afschaling plaatsgevonden bij een aantal cliënten. Deze afschaling heeft uiteraard een direct

3de rapportage 2024 gevolg voor de maximale verplichting en uiteraard ook voor de declaraties vanuit de zorgaanbieders. Voor december 2024 staan deze acties en de periodieke gesprekken ook weer gepland met andere zorgaanbieders. Vier keer per jaar wordt deze actie uitgezet. Daarnaast is het voor de zorgaanbieder makkelijker om op- en af te schalen als dit kortdurend noodzakelijk is. Hiermee bereiken we dat zorgaanbieders indicaties niet langer dan noodzakelijk op een hoger aantal uren houden. Daarnaast constateren de zorgaanbieders dat het personeelsprobleem zich ook voordoet in de (ambulante) begeleiding. Er is veel verloop waardoor de tijdige start en de continuïteit in de ondersteuning onder druk komt te staan. Dit heeft gevolgen voor de verzilveringsgraad en de uitnutting van het geraamde budget (€ 11,5 mln.). Dit leidt mogelijk tot een hogere of lagere realisatie van +/- € 0,3 mln. (winstwaarschuwing). Huishoudelijk hulp In de bijgestelde begroting 2024 is rekening gehouden met het opportunistisch scenario (met een verzilveringspercentage van 89%), dit blijkt een realistische raming te zijn. Rekening houdend met de wachtlijst- en arbeidsmarktontwikkeling verwachten we dat de realisatie 2024 mogelijk ± € 0,3 miljoen hoger of lager (winstwaarschuwing) uit zal vallen dan het geraamde budget (€ 15,7 miljoen).

Jeugd Voor de vertaling van de Hervormingsagenda jeugd naar een lokale aanpak is een werkgroep gestart met het doel om in januari 2025 een plan van aanpak te hebben. Hierbij wordt kritisch gekeken naar de uitvoering van het bestaande beleid en welke nieuwe ontwikkelpaden genoemd zijn in de landelijke Hervormingsagenda. Enerzijds moeten jeugdigen weerbaar op groeien en wanneer toch jeugdhulp nodig is, dient deze hulp snel en passend te zijn. Anderzijds dient het stelsel betaalbaar te blijven. In het project wordt ook de verbinding gezocht naar het Toekomstscenario kind en gezin (stelselwijziging gedwongen kader). Het doel van het Toekomstscenario is in onveilige situaties sneller gezinsgerichte en passende hulp te bieden. Daarvoor is een eenvoudige en duidelijke jeugdbeschermingsketen nodig.

Risico's

Financiële positie aanbieders jeugdzorg In tweede Pro Rap is al aangegeven dat verschillende (grote) jeugdzorgaanbieders in 2023 een verlies hebben gerapporteerd en dat de gemiddelde rating van instellingen in de sector zorgwekkend is. In de afgelopen periode is dit risico niet afgenomen. Met als gevolg dat het risico blijft bestaan dat aanbieders voor financiële steun bij ons gaan aankloppen of in het ergste geval faillissement moeten aanvragen. Daar wij verantwoordelijk zijn voor de zorgcontinuïteit van onze cliënten is dit naast een financieel ook een inhoudelijk risico. Daarnaast heeft er voor een aantal aanbieders al een opschaling plaats gevonden naar trede 3 van het draaiboek ‘Continuïteit jeugdhulp’. Op 16 januari 2024 hebben vertegenwoordigende wethouders jeugd uit de vier jeugdregio’s van Limburg een brief gestuurd aan VWS, VNG en de Jeugdautoriteit (JA) over het zorglandschap in Limburg. Vanwege dreigende discontinuïteit van zorg bij enkele grote zorgaanbieders in de provincie groeit de behoefte aan meer robuustheid in het zorglandschap en minder (grote) afhankelijkheid van één of enkele zorgaanbieders in de regio’s. Hiertoe is een landelijke Taskforce in het leven geroepen. Primaire doel van de taskforce is om vooruit te kijken en te bepalen wat nodig is voor de toekomst 72

3de rapportage 2024 van een dekkend zorglandschap in Limburg. De Taskforce zal in december haar advies presenteren. Het is vervolgens aan de regio om dit advies te implementeren. Aanbesteding GIK-J en crisis In 2024 wordt op regionaal niveau gewerkt aan de aanbestedingen GIK-J en crisis. Uit het verloop van de voorbereiding blijkt dat de tarieven substantieel gaan stijgen en daarmee ook de verwachting voor een forse stijging van de kosten voor Sittard-Geleen. Op dit moment is de aanbesteding nog niet afgerond en derhalve onvoldoende duidelijk hoe groot de stijging zal zijn. De mogelijkheid is zelfs aanwezig dat een aanbesteding niet gegund wordt en de contracten voor een jaar worden verlengd. In dat jaar dient een nieuwe aanbesteding gestart te worden met mogelijk andere uitgangspunten.

3de rapportage 2024

Financieel

Prognose Exploitatiebudgetten 2024-2028 bedragen x € 1.000

Begroting voor bijstelling 2024

Goedgekeurde bijstellingen 2024

Begroting incl goedgekeurd 2024

Bijstelling Prorap 2024

Begroting na bijstelling 2024

2025 Bijstelling begroting

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

67.417 -189.392 307 0 -121.667

2.094 -6.754 1.272 -1.669 -5.056

69.512 -196.146 1.580 -1.669 -126.724

6.705 -14.776 128 -2.397 -10.340

76.216 -210.922 1.708 -4.065 -137.063

449 -3.910 1.757 0 -1.704

2026 Bijstelling begroting

2027 Bijstelling begroting

2028 Bijstelling begroting

426 -5.422 173 0 -4.823

426 -5.664 432 0 -4.805

445 -5.683 170 -23 -5.092

Bijstellingen 2024-2028 Toelichting Kinderopvang In de septembercirculaire 2024 zijn extra middelen vrijgemaakt voor incidentele meerkosten voor toezicht en handhaving op aangepaste kwaliteitseisen in de kinderopvang. De extra middelen ( € 6.000 voor 2024 en € 9.000 voor 2025) zijn echter niet toereikend om de structurele meerkosten te dekken. Daarnaast is op basis van de indexeringspercentages vermeld in de meicirculaire 2024 een meerjarige berekening gemaakt waarvan de resultaten ten laste komen van de stelpost inflatie. (zie programma 0) Indexering GR GGD Naar aanleiding van de septembercirculaire 2024 heeft voor de GR GGD voor de 3 programmaonderdelen een aanvullende indexbijstelling 2024 plaatsgevonden. Deze autonome ontwikkeling wordt in deze rapportage verwerkt ten laste van de Stelpost Inflatie. Overloop planmatig onderhoud 2025. Betreft kosten planmatig onderhoud maatschappelijke panden ad € 31.000 welke in 2024 niet hebben plaatsgevonden en doorgeschoven worden naar 2025. Dekking vindt plaats door het inzetten van middelen uit de reserve vastgoed en Sportaccommodaties ad € 31.000. Indexatie Professionele instellingen Uit hoofde van afspraken van de overheid en zorgaanbieders is een bijstelling van

2024 Bijstelling Baten 0

2024 Bijstelling Lasten -15

2024 Mutatie Reserve 0

-39

2024 Bijstelling Begroting -15

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-15

-23

-31

-38

-39

-167

3de rapportage 2024 Toelichting de loonindexering (OVA Overheidsbijdrage Arbeidsontwikkeling) aan de orde ten opzichte van de door de gemeenteraad besloten index voor professionele instellingen. Dekking vindt plaats uit de hiervoor in het gemeentefonds beschikbare gestelde middelen (stelpost inflatie). Zie hiervoor tevens de toelichting bij programma 0. MOV In aansluiting op de actuele ontwikkelingen zoals opgenomen in de septembercirculaire 2024, worden de uitkeringen voor Maatschappelijke Opvang (MOV) en Nationaal Actieplan Dakloosheid bijgesteld. De uitkering wordt ontvangen via Regiogemeente Maastricht. SPUK GALA We hebben een indexatie gekregen m.b.t. de middelen van de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Conform deze nieuwe beschikking zijn de bedragen aangepast. Casusregisseur veilig thuis (VT) team zorg Het is noodzakelijk om de casuïstiek 18+ die buiten de scope van het voorliggend veld valt te beleggen bij een casusregisseur. De casusregisseur zal 2 keer per week deelnemen aan de triagetafel VT en pakt daarnaast ook de complexe VT meldingen op van de doelgroep 18+ in onze gemeente. Om dit te realiseren is 0,8 FTE nodig. Dit betekent structureel € 79.000. Dekking casusregisseur veilig thuis Door het uitstel van het woonplaatsbeginsel ontvangen wij vanuit de gemeente Maastricht nog extra middelen voor beschermd wonen.

Deze extra opbrengsten willen wij inzetten ter dekking van 0,8 FTE voor de casusregisseur 18+. Het gaat dan om structureel € 79.000. Vrijval budget Sociaal Medische Advisering (SMA) De capaciteit binnen de GGD als uitvoerder van de taken met betrekking tot SMA was onvoldoende om alle meldingen op dit vlak vanuit team zorg op te pakken. Ze hebben het contract per 1-7-2024 ook opgezegd en is er een nieuwe aanbesteding geweest voor een nieuwe partij. Bij de nieuwe partij is het proces en de capaciteit ook nog niet op orde. Daarom valt het resterend budget voor de tweede helft van het jaar in 2024 incidenteel vrij. Bijstelling woningaanpassingen Op basis van de huidige analyses zien we op dit moment een vertraging in de uitvoering van de grote projecten. Vooralsnog is het onzeker of de aangegane verplichting in het kader van de geplande projecten volledig gerealiseerd wordt in 2024. Indien deze uitgaven niet gerealiseerd worden in 2024, dan zullen deze

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

348

-348

-22

-79

160

235

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-175

-3.094

-63

Planmatig onderhoud 2025 Het planmatig onderhoud maatschappelijke panden bedraagt € 0,6 mln. in 2025 en wordt gedekt uit de reserve Vastgoed en Sportaccommodaties

Bijstelling doorberekende rente 2024 Incidentele bijstelling in 2024 van de doorberekende omslagrente naar de projecten, vaste activa en GREX omdat de omslagrente voor 2024 is aangepast van 2,0% naar 1,6%. Deze bijstelling verloopt organisatiebreed budgettair neutraal, zie programma 0 Energietoeslag De eindbalans van de energietoeslag laat zien dat er meer toeslagen verstrekt zijn dan verwacht. Dit heeft effect op de kosten voor de toeslagen en voor de

-395

uitgaven gerealiseerd worden in het 1ste en 2de kwartaal van 2025. Het voorstel is het budget incidenteel af te ramen met € 235.000. Het blijft een openeindregeling en om die reden kan een aanvraag die voldoet aan wet- en regelgeving niet geweigerd worden. PGB begeleiding Het budget PGB begeleiding wordt ingaande 2024 geïndiceerd. Hiermede wordt het geraamde budget in lijn gebracht met de prognose. Taakstelling Coalitieakkoord jeugd De geraamde besparing vanuit het coalitieakkoord Rutte IV op de jeugdzorg kon conform de meicirculaire in 2025 nog niet gerealiseerd worden. In de september circulaire is aangegeven dat dit structureel is. Hiermee wordt dus structureel geld toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Toegangsmedewerker team jeugd Binnen leerlingenvervoer is een pilot uitgevoerd. Deze pilot was erop gericht dat er verplicht een vervoersontwikkelplan werd opgesteld met ouders en jeugdige om de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van jeugdige te vergroten. Deze pilot heeft ervoor gezorgd dat er een afname was van de druk op het aangepast vervoer en daarmee ook de kosten van het leerlingenvervoer. Er is de afgelopen periode gebruik gemaakt van inhuur om deze pilot uit te voeren. Echter om dit structureel te borgen is het noodzakelijk om 0,8 FTE toegangsmedewerker toe te voegen aan het functieboek. Het gaat dan om € 63.000 structurele middelen.

Vanaf 1 januari 2025 willen we dit toevoegen zodat de kosten structureel laag blijven en wellicht in de toekomst nog lager worden door een afname in het gebruik van leerlingenvervoer. Kwijtschelding afvalstoffenheffing Verlaging bedrag aan kwijtschelding bij tarief afval ivm bijstelling prognose BsGW.

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-26

-920

-246

-95

uitvoering. Die vallen hierdoor hoger uit. De totale kosten worden gedekt door de bestemmingsreserve samenleving versterkende maatregelen, waarin via de jaarrekening 2023 ook Rijksmiddelen voor de energietoeslag zijn opgenomen. Zie voor de dekking programma 0 Studietoeslag Het aantal studenten met een arbeidsbeperking dat aanspraak maakt op een studietoeslag verloopt volgens verwachting. Door de koppeling aan het wettelijk minimumloon (WML) valt de studietoeslag hoger uit. De kosten hiervan worden gedekt door de stelpost inflatie. Zie voor de stelpost inflatie programma 0 Schuldhulpverlening - Kredietbank Limburg (KBL) Overeenkomstig de landelijke en lokale ambities om het aantal mensen met schulden terug te dringen, laat de trend ook zien dat meer mensen gebruik maken van de dienstverlening van de Kredietbank Limburg (KBL). De kosten voor de dienstverlening van de KBL loopt daardoor op. Daarnaast stijgt ook het uurtarief. De dekking hiervan verloopt via de stelpost inflatie. De plus in de realisatie wordt voor € 0,246 mln. gedekt via de middelen die het Rijk bestemd heeft voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden. Voor de toekomst zet Vidar steeds meer in op preventie en vroegsignalering zodat uiteindelijk minder mensen een beroep op deze (schuld)hulpverlening hoeven te doen.

Voor de besteding van de extra middelen voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden van 2025 ev. wordt begin 2025 een plan voorgelegd aan college en gemeenteraad. Hierin houden we vast aan het huidige plan van aanpak waarin we de vroegsignalering van achterstanden in de betaling van ziektekostenverzekeringspremies extra aandacht geven. Zie voor de stelpost inflatie programma 0 Zie voor de dekking van € 0,246 mln. programma 0 Alleenverdienersproblematiek Een samenloop van fiscaliteit, sociale zekerheid en toeslagen pakt voor een groep inwoners nadelig uit. Daardoor derven zij huur- en zorgtoeslag en komt hun inkomen onder het bestaansminimum. Het Rijk werkt aan een structurele oplossing per 2028. Tot aan dat jaar geldt een overbruggingsperiode waarin de gemeenten

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-75

136

-136

139

-85

-84

-82

-73

-100

de inwoners compenseren voor de gederfde toeslagen. In Sittard-Geleen gaat het om een 90-tal alleenverdieners. Voor tegemoetkoming en uitvoering is naar verwachting € 0,095 mln. nodig, gedekt door de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar gesteld heeft. Zie voor de dekking van € 0,095 mln. programma 0 Pilot Op de Rit Via de 3e Programmarapportage 2023 (Raadsbesluit 13 december 2023) heeft de Raad € 0,5 mln. beschikbaar gesteld voor de pilot Start Schuldenvrij (inmiddels de pilot Op de Rit). De definitieve kostenraming viel daarentegen met € 75.000 hoger uit. Deze additionele € 75.000 worden gedekt door de bestemmingsreserve samenleving versterkende maatregelen. Via de Raadsinformatiebrief van 16 mei 2024 is de Raad hierover geïnformeerd. Zie voor de dekking van € 75.000 programma 0. Pilot Op de Rit Na een intensief voorbereidingstraject in 2024 is de pilot Op de Rit geïmplementeerd. Per 2025 gaat de pilot feitelijk van start. Om die reden worden de resterende middelen 2024 die onderdeel uitmaken van de kostenraming van de pilot overgeheveld naar 2025. Individuele Inkomenstoeslag (IIT). De doelgroep die aanspraak kan maken op een individuele inkomenstoeslag, doordat zij langdurig zijn aangewezen op een laag inkomen, is kleiner dan bij het wijzigingsbesluit door de Raad van 12 juli 2023 werd aangenomen.

Door de koppeling aan het wettelijk minimumloon (WML) valt de individuele inkomenstoeslag hoger uit. De kosten hiervan worden gedekt door de stelpost inflatie. Zie voor de stelpost inflatie programma 0. Participatiewet in Balans (PwiB) De Participatiewet in Balans (PwiB) - spoor 1 - beoogd op onderdelen balans aan te brengen tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving. In dit wetvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de Participatiewet te verbeteren en de balans tussen rechten en plichten te herstellen. Spoor 3 is gericht op het ontwikkelen van een instrumentarium om de vakkundigheid van professionals in de gemeentelijke uitvoering te verbeteren. De impuls actieve klantrelatie uit de Kadernota 2023 maakt onderdeel uit van spoor 3. Voor de implementatie van de PwiB is een

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-67

-25

-26

-14

5.483

-7.681

-2.198

150

-150

200

-200

-62

498

436

projectorganisatie opgericht. Naast de middelen die via de Kadernota 2023 beschikbaar gesteld zijn, worden de kosten gedekt door de € 0,1 mln. die de Raad hiervoor via de jaarrekening 2023 beschikbaar gesteld heeft. Zie voor de dekking van € 0,1 mln. programma 0. Bijzondere bijstand Het aantal inwoners dat gebruik maakt van bijzondere bijstand om te voorzien in de bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan laat in lijn met het bijstandsvolume een stabiel verloop zien. De tarieven voor bewindvoerders zijn daarentegen gestegen. De kosten hiervan worden gedekt door de stelpost inflatie. Zie voor de stelpost inflatie programma 0. Middelenkader gebundelde uitkering (BUIG). Het Rijk heeft op 1 oktober jl. het definitieve budget voor de gebundelde uitkering (BUIG) 2024 bekend gemaakt. Door met name de loon-prijsontwikkeling (LPO) valt het definitieve budget hoger uit dan verwacht. Het aantal mensen dat aangewezen is op inkomensondersteuning dan wel werkt met ondersteuning van een loonkostensubsidie laat een stabiel verloop zien. De stijging van het wettelijk minimumloon (WML) leidt daarentegen wel tot een forse toename van de uitgaven aan bijstand en loonkostensubsidies. ESF Werkcentrum De ESF middelen bedoeld voor het Werkcentrum zijn naar verwachting pas nodig in 2025 voor de (co-)financiering van het Werkcentrum in de Westelijke Mijnstreek.

ESF revolverende middelen De revolverende ESF middelen zijn naar verwachting pas nodig voor de ESF tranches in 2025. Werkbedrijf Vidar Het jaarrekeningresultaat 2023 van het Werkbedrijf viel gunstiger uit dan verwacht. Het aandeel in de exploitatiebijdrage daalt hierdoor. Het aantal mensen dat vanuit de WSW aan het werk is in het Werkbedrijf is verder gedaald. Dit komt door de invoering van de Participatiewet per 2015, waarmee de instroom in de WSW werd afgesloten. Daar staat instroom vanuit de Participatiewet (PW’er) door met name mensen met een arbeidsbeperking – indicatie nieuw beschut of indicatie baanafspraak – tegenover. Echter niet elke SW’er die uitstroomt wordt vervangen door een PW’er Daardoor neemt het aantal mensen dat werkzaam is in of via het Werkbedrijf af. Het activiteitenniveau daalt en daarmee dalen de kosten. De opbrengsten laten een positieve trend zien.

3de rapportage 2024 Toelichting GR Vidar Wsw Het aantal mensen dat werkzaam is op basis van de Wet sociale werkvoorziening toont een stabiel verloop. Alleen in het jaar 2028 is sprake van een volume effect Dit komt doordat in 2028 de pensioenleeftijd met drie maanden opschuift. Voor een aantal mensen valt daarmee de pensioengerechtigde leeftijd in 2029 in plaats van in 2028. De loonkosten zijn gebaseerd op de stijging van het wettelijk minimumloon per 1 januari 2024 en 1 juli 2024 en de doorwerking hiervan in de loonschalen. Daarnaast daalt het lage inkomensvoordeel (LIV), een fiscale tegemoetkoming, in 2024 fors en heeft het Rijk deze tegemoetkoming per 2025 afgeschaft. De gemeentelijke bijdragen mede hierdoor naar verwachting toe. Deze worden gedekt door de Loon-prijsontwikkeling (LPO) voor Wsw (IU Participatie). Zie voor de dekking door de IU Participatie programma 0. Infrastructuur Sociaal Ontwikkelbedrijf - Basis op orde Het vorige kabinet lichtte in december 2023 de kamer in over de investeringen en maatregelen die nodig zijn om te bouwen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Met het doel de kans op betaald werk voor meer mensen mogelijk te maken. Op 15 oktober jl. heeft het Rijk gemeenten nader bericht over de opdracht en de middelen die daarvoor bestemd zijn.

De investeringen en maatregelen zijn 'een eerste stap naar een toekomstbestendige infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven'. Deze infrastructuur moet zowel een opstap, als een vangnet en beschutte omgeving bieden aan de inwoners die dat nodig hebben. In het eerste half jaar van 2025 legt Vidar het plan voor de doorontwikkeling voor aan college en gemeenteraad. Vooruitlopend op het plan bereidt Vidar zich voor op de doorontwikkeling door op onderdelen de huidige basis te versterken en op onderdelen op orde te brengen. Deze voorbereiding verloopt via het bestaande middelenkader met de middelen voor het Breed Offensief. Zie voor de dekking van € 56.000 programma 0. Doorontwikkeling Infrastructuur Sociaal Ontwikkelbedrijf In het eerste half jaar van 2025 legt Vidar het plan voor de doorontwikkeling voor aan college en gemeenteraad. In de timing past in de lijn waarin het Rijk de middelen voor de doorontwikkeling voor een periode van 2025 - 2034 beschikbaar gaat stellen aan de gemeenten. Vooruitlopend hierop heeft het Rijk wel dit jaar reeds eenmalig € 0,462 mln. beschikbaar gesteld. Vidar koppelt de inzet van deze middelen aan het plan voor de doorontwikkeling dat in het eerste half van 2025 aan het college en de gemeenteraad wordt voorgelegd.

2024 Bijstelling Baten 0

2024 Bijstelling Lasten -1.225

2024 Mutatie Reserve 0

2024 Bijstelling Begroting -1.225

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-455

-476

-442

-685

400

-456

-56

-462

3de rapportage 2024 Toelichting

Zie voor de dekking van € 0,462 mln. programma 0. Basis op orde frictie begeleiding Wet sociale werkvoorziening en nieuwe beschut. Naast de meer technische en praktische inhaalslag brengt Vidar de basis ook op orde met tijdelijke maatregelen om de frictie in de begeleiding en de werkleiding op te lossen. De inzet is gericht op voldoende en adequaat toegeruste professionele medewerkers in de begeleiding van de inwoners uit Sittard-Geleen, Stein en Beek die via de Wet sociale werkvoorziening of Participatiewet aan het werk zijn via Vidar. De frictie wordt gedekt door de middelen van de Integratie Uitkering Participatie (IU Participatie), waar ook de middelen voor het begeleiden van de mensen uit de doelgroep in zijn opgenomen. Zie voor de dekking van afwijking van € 1.496 mln. programma 0. Verrekeningen Centrumregeling Vidar (CR Vidar) De verrekeningen binnen de CR Vidar vallen hoger uit dan begroot. Verhoogde instroom inburgering De verhoogde asielinstroom leidt voor de gemeenten tot een hogere instroom aan statushouders en daardoor tot een hogere instroom aan inburgeraars. Een verhoogde instroom aan inburgeraars werkt drie jaar door, aangezien inburgeringstrajecten een gemiddelde looptijd kennen van drie jaar. De verhoogde instroom van 2024 werkt daarmee door naar 2025 en 2026.

Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld om de uitvoeringskosten, in 2025 en 2025, die gepaard gaan met een verhoogde instroom aan inburgeraars op te kunnen vangen. De kosten van het inburgeringsprogramma worden gedekt door een specifieke uitkering (SPUK). Zie voor de dekking van € 0,241 mln. programma 0. MKD behandeling jeugd De najaarsprognose van Inkoop Maastricht Jeugd Zuid-Limburg komt hoger uit dan eerdere prognoses uit 2024. Als gevolg van de omzetting van de MKD-arrangementscode naar een ander arrangement per 1 januari 2024 worden deze ‘nieuwe’ indicaties volledig toegerekend aan dit jaar waardoor een incidentele ophoging van € 700.000 nodig is. Deze omzetting was in eerdere prognoses niet meegenomen. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten 2024 als

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-797

-699

-1.496

-478

-743

-515

-270

913

-241

-700

-3.891

3de rapportage 2024 Toelichting gevolg van de CAO-stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Diverse kleine verschillen Totaal

Kredietvoteringen 2024-2028 N.v.t.

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

0 6.704

5 -14.775

0 -2.269

5 -10.340

-1.703

-5.091

-4.823

-4.805

3de rapportage 2024

7. Volksgezondheid en Milieu Ontwikkelingen Netcongestie Netcongestie heeft een grote invloed op verschillende onderdelen van ons elektriciteitsnet, met grote vertragende impact op de energietransitie en een negatieve financiële, economische en maatschappelijke impact tot gevolg. In het concept Routekaart Energietransitie wordt netcongestie als volgt uitgelegd: ‘Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet in capaciteit ontoereikend is voor vraag en aanbod van stroom bij afname en/of opwek. In de praktijk vertaalt zich dit naar het niet meer kunnen krijgen van een grootverbruikaansluiting, meer aansluitcapaciteit of de mogelijkheid om stroom terug te kunnen leveren aan het elektriciteitsnet. Netbeheerder Enexis, verantwoordelijk voor het midden- en laagspanningsnet, hanteert om deze reden een wachtlijst voor aanvragers van dergelijke grootverbruikaansluitingen. Enexis schat de wachttijd van deze lijst in op 5 tot 8 jaar (bron: Enexis). Op dit moment is er voorlopig voor huishoudens en bedrijven met een kleinverbruikaansluiting nog voldoende capaciteit. Enexis verwacht dat door de verwachte toename van elektrisch rijden, warmtepompen en zonnepanelen het onzeker is of dit de komende jaren zo blijft. Binnen onze gemeente zorgt netcongestie ervoor dat bedrijven en instellingen niet kunnen uitbreiden, verduurzamen en/of nieuwbouw realiseren.

Concrete voorbeelden hiervan zijn nieuwbouw Vidar & Wijkbeheer en de centrale onderwijs- en sportvoorziening Grevenbicht-Obbicht en diverse renovatie- en verduurzamingsprojecten bij ondernemers en maatschappelijke instellingen. Hierin is met name de toepassing van grootschalige ‘zon op dak’ of elektrificatie van bedrijfsprocessen vrijwel niet meer mogelijk. Deze ontwikkeling vermindert de economische groei en heeft impact op de (publieke) voorzieningen en ons vestigingsklimaat. Daarnaast vindt er bij verduurzaming elektrificatie plaats, waarbij fossiele brandstoffen worden vervangen door elektriciteit. Bij een tekort aan netcapaciteit stagneert deze verduurzaming sterk. Met name de industrie en andere grootverbruikers hebben hier last van. Ook de realisatie van grootschalige zonne- en windenergie blijkt veelal niet meer mogelijk. Netcongestie is daarmee een grote belemmering voor het behalen van ons bod in het kader van de Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg en onze ambitie om meer hernieuwbare elektriciteit op te wekken. De structurele oplossing voor netcongestie is de uitbreiding en het slimmer benutten van het elektriciteitsnet. De uitbreiding van ons elektriciteitsnet door de netbeheerder bestaat uit het toevoegen van meer en dikkere elektriciteitskabels en extra transformatorstations.

Deze uitbreiding kost veel tijd door lange vergunningsprocedures en een tekort aan personeel. Daarnaast is het slimmer benutten van het elektriciteitsnet nodig. Het flexibel omgaan met vraag en aanbod van opwek en verbruik kan bijdragen aan de vermindering van netcongestie. Regionaal netbeheerder Enexis, verantwoordelijk voor het laag- en middenspanningsnet, en nationaal netbeheerder TenneT, verantwoordelijk voor het hoogspanningsnet, gaan het elektriciteitsnet in Limburg de komende jaren verzwaren en opknippen in drie zogenoemde pockets. Voor onze gemeente betekent dit dat er in Graetheide een nieuw 380 kV hoogspanningsstation moet worden gebouwd met een ruimtebeslag van 10 tot 15 hectare (Bron: Provincie Limburg). Ook op het laagspanningsnet, verspreid door de gemeente, voorziet Enexis de komende jaren een netverzwaringsopgave van onder andere 580 transformatorhuisjes. Gemiddeld dienen één op de drie straten opengebroken te worden om nieuwe kabels aan te leggen of te verzwaren. Het elektriciteitsnet voor woonwijken wordt verzwaard op basis van een ‘all-electric scenario’ waarin de meeste gebouwen verwarmd worden met een warmtepomp en er elektrisch gereden en geladen wordt, en waarin op alle beschikbare daken zonnepanelen liggen.

3de rapportage 2024 Als gemeente zetten we in op een faciliterende samenwerking met Enexis. Daarnaast is het noodzakelijk om daar waar netcongestie nu voor stagnatie zorgt, te onderzoeken of er ‘slimme en flexibele’ oplossingen toepasbaar zijn. Hierbij zullen in veel gevallen de huidige begrotingen en budgetten niet toereikend zijn, waarbij extra kosten vanuit een maatwerkbenadering per project in kaart gebracht moeten worden door de desbetreffende projecteigenaar of initiatiefnemer. Daarnaast is het tijdspad waarin Enexis verwacht netcongestie te verminderen een middellang toekomstperspectief, waarbij ons huidige beeld over de onbegrensde toegang tot elektriciteit niet meer past. Een van de gemeentelijke projecten waar dit nu aan de orde is, is de Centrale onderwijs- en sportvoorziening Grevenbicht-Obbicht. Na de verlening van de Omgevingsverordening zijn direct de aansluitingen voor het kindcentrum, de gymzaal en het verenigingsgebouw aangevraagd. Door Enexis is aangegeven een transformatorgebouw te plaatsen in het plan. Alhoewel het formeel over een nul-levering ging hebben de engineers van Enexis in overleg aangegeven dat er bij de plaatsing van het trafogebouw voldoende capaciteit is op het netwerk om het benodigde vermogen te kunnen leveren. Ondanks dit beroept Enexis zich nu formeel op hun beleid.

Dat de benodigde grootverbruikaansluiting pas op zijn vroegst in 2030 zal worden voorzien. Tot die tijd wordt door Enexis niet voldoende vermogen geleverd om de voorzieningen te kunnen gebruiken. Het kindcentrum verlaat na dit schooljaar het huidige gebouw. Om het gebouw op de nieuwe locatie te kunnen gebruiken dienen tijdelijke en definitieve maatregelen te worden genomen om voldoende elektrisch vermogen te hebben voor het gebruik. Een definitieve voorziening, zoals bijvoorbeeld een batterij, heeft voordelen in de exploitatie omdat er minder elektriciteit hoeft te worden ingekocht, waardoor (een gedeelte van) de investering kan worden terug verdiend gedurende de exploitatie. Provinciale Omgevingsverordening Provincie Limburg is voornemens om de Provinciale Omgevingsverordening zodanig te herzien, dat zonne-energie op landbouwgronden nagenoeg onmogelijk wordt. Gemeente Sittard-Geleen heeft een zienswijze ingediend tegen de ontwerp-Omgevingsverordening van Provincie Limburg. Ook namens de Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg hebben we een zienswijze ingediend. In december 2024 zal bij de vaststelling door Provinciale Staten blijken of onze zienswijzen worden overgenomen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=8d303767-1970-42e3-af21-c3998a34f602