3e rapportage 2024

Indien Provinciale Staten van Limburg besluit dat landbouwgrond niet meer kan worden gebruikt (enkele uitzonderingen mogelijk), dan betekent dit dat het RES bod niet haalbaar is en de voortgang van de energietransitie wordt belemmerd. Roekenbeschermingsprogramma Op een aantal locaties in onze gemeente, waaronder de Doctor Nolenslaan in Sittard en de Henri Hermanslaan en Jos Klijnenlaan in Geleen, wordt overlast van roeken ervaren. Voordat maatregelen genomen kunnen worden om deze overlast te bestrijden, dient hiervoor een plan opgesteld te worden en goedgekeurd te worden door Provincie Limburg. Dit plan hebben we opgesteld en afgestemd met Provincie. Definitieve goedkeuring van dit plan wordt op korte termijn verwacht. Om vervolgens de benodigde maatregelen te treffen is aanvullend budget nodig, in 2025 € 0,07 mln en in 2026 – 2029 jaarlijks € 0,02 mln. De reeds beschikbare budgetten voor plaagdierbestrijding zijn hiertoe niet toereikend. Na definitieve goedkeuring van het plan, zal begin 2025 direct gestart worden in de Dr. Nolenslaan te Sittard, aangezien daar zich de grootste populatie roeken bevindt en het te behalen effect/resultaat het grootst wordt geacht.

84

3de rapportage 2024

Risico's

Tijdsduur opstelling Soortenmanagementmap (SMP) Voor de aanbesteding van de SMP is 960.000 euro beschikbaar gesteld uit het jaarrekening resultaat 2023. Met deze gemeentelijke middelen kunnen aanvullende provinciale middelen worden geworven. De verwachting is dat hiermee de financiering van het smp wordt gehaald, Een smp is per gemeente wettelijk verplicht voor onder meer het kunnen uitrollen van (gebiedsgerichte) na-isolatieprogramma’s. Deze isolatieprogramma’s worden grotendeels gefinancierd met tijdsgebonden rijkssubsidies. Vanwege een grote vraag vanuit veel Nederlandse gemeenten is momenteel sprake van een krapte aan ecologische capaciteit. De SMP mag alleen worden uitgewerkt door een ecologisch adviesbureau. Pas als de Europese aanbesteding is afgerond is meer bekend over het tijdspad en benodigde middelen.

85

3de rapportage 2024

Financieel

Prognose Exploitatiebudgetten 2024-2028 bedragen x € 1.000

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

Begroting voor bijstelling 2024

Goedgekeurde bijstellingen 2024

Begroting incl goedgekeurd 2024

Bijstelling Prorap 2024

Begroting na bijstelling 2024

2025 Bijstelling begroting

31.450 -29.454 0 0 1.996

245 -1.008 0 0 -763

31.695 -30.462 0 0 1.233

76 -506 0 0 -430

31.771 -30.968 0 0 803

566 -715 266 0 116

2026 Bijstelling begroting

687 -898 239 0 28

2027 Bijstelling begroting

2028 Bijstelling begroting

795 -942 195 0 48

422 -374 0 0 48

Bijstellingen 2024-2028 Bijstellingen 2024

Toelichting SPUK GALA We hebben een indexatie gekregen m.b.t. de middelen van de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Conform deze nieuwe beschikking zijn de bedragen aangepast. Aanpassing Riolering (belastingmaatregelen 2025) De uitwerking van de belastingmaatregelen 2025 Riool resulteert in een structureel voordeel van € 0,05 mln. De kosten zijn gestegen, hetgeen tot uiting komt in de ontwikkeling van het tarief. Deze hogere kosten leidt tot een hoger bedrag aan verhaalbare BTW, hetgeen ten gunste van de algemene middelen komt. M.b.t. het verschil van € 0,14 wordt € 0,1 verrekend met een negatief resultaat in programma 2 inzake een boeking kostenverdeelstaat. Het resterend positief resultaat van € 0,04 wordt veroorzaakt door een correctie in de kostenverdeelstaat m.b.t. Reiniging. Aanpassing Afval (belastingmaatregelen 2025) De uitwerking van de belastingmaatregelen 2025 Afval resulteert in

86

2024 Bijstelling Baten 26

2024 Bijstelling Lasten -26

2024 Mutatie Reserve 0

0

0

0

0

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

0

0

0

0

0

0

0

189

50

50

50

0

0

171

172

171

172

3de rapportage 2024 Toelichting een structureel voordeel van € 0,17 mln. De kosten van RWM zijn gestegen, hetgeen tot uiting komt in de ontwikkeling van het tarief. Deze hogere kosten leidt tot een hoger bedrag aan verhaalbare BTW, hetgeen ten gunste van de algemene middelen komt. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten 2024 als gevolg van de CAO-stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Roekenbeschermingsprogramma Zie toelichting bij Ontwikkelingen. Om de benodigde maatregelen te treffen is aanvullend budget nodig, in 2025 € 0,07 mln en in 2026 – 2029 jaarlijks € 0,02 mln. De reeds beschikbare budgetten voor plaagdierbestrijding zijn hiertoe niet toereikend. Bijstelling doorberekende rente 2024 Incidentele bijstelling in 2024 van de doorberekende omslagrente naar de projecten, vaste activa en GREX omdat de omslagrente voor 2024 is aangepast van 2,0% naar 1,6%. Deze bijstelling verloopt organisatiebreed budgettair neutraal, zie programma 0 Indexering GR GGD Naar aanleiding van de septembercirculaire 2024 heeft voor de GR GGD voor de 3 programmaonderdelen een aanvullende indexbijstelling 2024 plaatsgevonden. Deze autonome ontwikkeling wordt in deze rapportage verwerkt ten laste van de Stelpost Inflatie.

Duurzaamheidshuis en -bus In 2024 is gestart met de planuitwerking voor een Regionaal Duurzaamheidshuis Westelijke Mijnstreek in het Galfettipand in Geleen Centrum. Het doel is een Duurzaamheidshuis te realiseren in de vorm van een fysieke en mobiele plek ondersteund vanuit een digitale omgeving. De totale financiële impact voor de oprichting en exploitatie over de periode 2024 tot en met 2027 bedraagt afgerond € 2,0 mln. De financiering van de middelen bestaat uit een rijksbijdrage regiodeal werkplaats circulair Geleen ad € 0,50 mln en het provinciaal subsidie duurzaamheidshuis ad € 0,10 mln. Het resterend deel wordt gefinancierd vanuit de regio.

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

0

-291

0

-291

0

0

0

0

0

0

0

0

-70

-20

-20

-20

0

15

0

15

0

0

0

0

0

-154

0

-154

-154

-154

-154

-154

50

-50

0

0

0

0

0

0

87

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

3de rapportage 2024 Toelichting

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

-20

-20

116

48

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

47

48

De bijdrage voor Sittard-Geleen in het regionale huis bedraagt € 0,97 mln. De dekking hiervan is als volgt: € 0,7 mln uit de reserve duurzaamheid (cofinanciering provinciaal subsidie duurzaamheidshuis € 0,2 mln en € 0,5 mln decentralisatie uitkering klimaatakkoord) en € 0,27 mln inzet CDOKE-middelen. Begrotingstechnisch verloopt de wijziging budgettair neutraal. Kijkend per jaarschijf: 2024: € 0,05 mln 2025: € 0,57 mln 2026: € 0,44 mln 2027: € 0,52 mln Exploitatie € 1,57 mln Voor de initiële investeringskosten verwijzen wij naar de tabel kredietvoteringen duurzaamheidshuis en bus (€ 0,52 mln). In januari 2025 staat een raadsinformatiesessie op de raadsplanning, waarin de raad wordt geïnformeerd over de voortgang van het duurzaamheidshuis. Groeneducatie door CNME de Rollen Conform de aangenomen raadsmotie groeneducatie in de raadsvergadering van 12 november jl. wordt in 2025 en 2026 jaarlijks € 20.000 beschikbaar gesteld voor groeneducatie door CNME de Rollen. Dit met het doel de lopende programma’s in het kader van de groenagenda een impuls te geven. Totaal

88

76

-506

0

-430

3de rapportage 2024

Kredietvoteringen 2024-2028 Toelichting

Bedragen x € 1.000 Kredietvoteringen duurzaamheidshuis en -bus Voor de bouwtechnische werkzaamheden van het duurzaamheidshuis in het Galfettipand in Geleen en de aanschaf en inrichting van de duurzaamheidsbus worden kredietvoteringen voorgesteld. Volgens de regels van BBV mogen bijdragen van derden en overheidssubsidies rechtstreeks op het project in mindering worden gebracht. Deze dekking wordt ingezet in de jaarschijven 2024 tot en met 2027, waardoor de investeringen eind 2027 volledig zijn afgeschreven en geen effect hebben op het begrotingssaldo.. Totaal

Begroting 2024 520

Begroting 2025 0

Begroting 2026 0

Begroting 2027 0

Begroting 2028 0

520

0

0

0

0

89

3de rapportage 2024

8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening & Stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen

Wet betaalbare huur/Wet goed verhuurderschap Met de in werkingtreding van de wet betaalbare huur per 1 juli 2024 is de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden met betrekking tot: - De maximale huurprijzen die gelden op grond van het woningwaarderingsstelsel (WWS) - De maximale huurverhogingen in de gereguleerde sector. - De informatieplicht op verhuurders om hun huurders een puntentelling te overleggen bij het afsluiten van een contract. Doel van de wet is om ongewenste verhuurpraktijken te voorkomen en tegen te gaan bij alle groepen huurders, waaronder arbeidsmigranten. Het rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van ca. € 5,5 mln. in 2024 voor de eenmalige kosten die gemeenten maken bij de implementatie van het wetsvoorstel. Deze implementatiegelden worden verdeeld aan de hand van de grootte van de gemeenten. Zie tevens de toelichting in de tabel Bijstellingen 2024-2028. Voortvloeiende uit de wet heeft de gemeenteraad op 12 november 2024 de ‘Verhuurverordening verblijfsruimte arbeidsmigranten Westelijke Mijnstreek 2025’ vastgesteld.

Voor de uitvoering van dit nieuwe vergunningstelsel is uitvoeringscapaciteit (1,50 FTE) noodzakelijk, betreffende o.a. bibob toetsing, juridische- en casemanagementcapaciteit. Gemeentebreed verloopt dit budgettair neutraal, Het rijk heeft voor de implementatie van deze wetten middelen beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. Omgevingswet/Participatieverordening/Participatiebeleid Sinds 1 januari 2024 werken wij onder de nieuwe Omgevingswet, met participatie als een kernpunt in de nieuwe wetgeving. Essentieel onderdeel zijn de nieuwe vereisten voor participatie bij omgevingsvergunningsaanvragen. Aanvragers moeten vanaf 2024 aangeven of en hoe de samenleving betrokken is geweest bij de voorbereiding van hun aanvraag. Voor de invulling van deze nieuwe wettelijke taak heeft de raad op 27 juni jl. het beleid en de handreiking voor (verplichte) participatie van initiatiefnemers onder de Omgevingswet vastgesteld. Voor de uitvoering van deze nieuwe beleidsdoelen wordt met ingang van 2025 de formatie structureel uitgebreid 2,0 FTE participatiecoaches bij Team Vergunningen, parkeren, markten en havens. Kwaliteitscriteria omgevingsrecht De gemeenteraad heeft op 30 maart 2023 de nieuwe “Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) vastgesteld. Deze is in werking getreden op 1 januari 2024 (gelijktijdig met de Omgevingswet).

Hiermee zijn alle uitvoerings- en handhavingstaken onderwerp van de verordening geworden (thuistaken en basistaken). Onder de Omgevingswet zijn de kwaliteitscriteria aangepast (nieuwe set profielen 2.3). Deze zien toe op de beschikbaarheid en deskundigheid van organisaties die belast zijn met de uitvoering van de VTH taken (omgevingsrecht). Om te kunnen toetsen of voldaan kan (gaan) worden aan het nieuwe kwaliteitsbeleid van de VTH taken zal de komende 90

3de rapportage 2024 periode nader onderzoek worden verricht. Indien nodig wordt hierover in de P&C cyclus gerapporteerd.

Risico's N.v.t.

91

3de rapportage 2024

Financieel

Prognose Exploitatiebudgetten 2024-2028 bedragen x € 1.000

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

Begroting voor bijstelling 2024

Goedgekeurde bijstellingen 2024

Begroting incl goedgekeurd 2024

Bijstelling Prorap 2024

Begroting na bijstelling 2024

2025 Bijstelling begroting

2.320 -14.173 329 -168 -11.691

478 1.174 5.592 -7.874 -631

2.798 -12.999 5.921 -8.042 -12.323

1.116 -2.315 783 -422 -838

3.914 -15.314 6.703 -8.464 -13.161

222 -618 57 0 -339

2026 Bijstelling begroting

2027 Bijstelling begroting

2028 Bijstelling begroting

222 -420 156 0 -42

222 -315 59 0 -34

222 -369 71 0 -76

Bijstellingen 2024-2028 Toelichting Implementatie Wet betaalbare huur en Wet goed verhuurderschap Sinds 1 juli 2023 is de wet goed verhuurderschap van kracht en vanaf 1 juli 2024 de wet betaalbare huur. Het rijk heeft voor de implementatie van deze wetten middelen beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. De gemeente Sittard-Geleen heeft zich aangesloten bij een meldpunt goed verhuurderschap ZL. De meldingen zorgen voor een grotere handhavingsplicht, bij met name de teams Toezicht & Handhaving, Vergunningen en in lijn van het proces, team OOV (voor toelichting OOV zie programma 1). In onderstaand overzicht zijn de financiële gevolgen weergegeven. Gemeentebreed verloopt dit budgettair neutraal, waarbij de dekking bestaat uit: 1. de structureel toegekende rijksmiddelen vanaf 2025 (zie programma 0) 2. de opgebouwde bestemmingsreserve uit de rijksmiddelen over 2023 en 2024. 3. Na uitputting van de bestemmingsreserve in 2030 worden reguliere budgetten ingezet. Implementatie Omgevingswet (zie ook tabel programma 0) Na een langjarig voortraject is sinds 1 januari 2024 de omgevingswet van kracht. Het rijk heeft de afgelopen jaren via het gemeentefonds middelen beschikbaar gesteld om de voorbereidingskosten (deels) te financieren. Hierdoor is tot nu toe de overgang en capacitaire frictie binnen de teams ruimtelijke ontwikkeling,

92

2024 Bijstelling Baten 0

2024 Bijstelling Lasten 0

2024 Mutatie Reserve -68

2024 Bijstelling Begroting -68

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-89

-76

-42

-34

0

-926

631

-295

0

0

0

0

3de rapportage 2024 Toelichting vergunningen en toezicht en handhaving incidenteel opgelost. Het Rijk heeft via de meicirculaire nog eenmalig € 295.000 beschikbaar gesteld. Aanvullend wordt de reserve implementatie omgevingswet ingezet om de kosten van 2024 te dekken. Voor 2025 is de reserve niet meer toereikend om de reguliere capaciteit te dekken. Voorgesteld wordt om het restant bedrag te behouden voor het aanpassen van het omgevingsplan (zie toelichting bij wettelijk aanpassing omgevingsplan). In 2025 wordt de benodigde capaciteit bij de teams vergunningen en toezicht en handhaving structureel verwerkt in de meerjarenbegroting via het regulier begrotingsproces 2026. Wettelijk aanpassen Omgevingsplan Bij de invoering van de omgevingswet op 1 januari 2024 ontstaat er een omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan heeft een tijdelijk deel. Hierin staan de regels in bestemmingsplannen, inpassingsplannen c.a., de bruidsschatregels (tot 1 januari 2024 rijksregels) en de bodemkwaliteitskaart. Gemeenten krijgen tot 1 januari 2032 de tijd om het tijdelijke deel en andere regels over de fysieke leefomgeving om te zetten naar een nieuw omgevingsplan dat voldoet aan alle eisen van de Omgevingswet. Ons gemeentelijk kader, de omgevingsvisie, wordt begin 2025 aan de Raad voorgelegd. Hierna wordt gestart met het aanpassen van het huidige omgevingsplan.

Een prognose van kosten voor het aanpassen van het omgevingsplan is moeilijk. Landelijk worden bedragen genoemd van sterk uiteenlopende grootte. Vandaar dat wordt voorgesteld om naast het restbedrag in de reserve Omgevingswet eind 2024 ook het regulier budget voor bestemmingsplannen/planschade te oormerken voor de actualisatie van het omgevingsplan voor de komende jaren. Tot 1 januari 2026 geeft de wetgever de gemeenten de mogelijkheid om te werken met zogenaamde TAMplannen. Dat zijn plannen die opgezet zijn volgens de bestemmingsplansystematiek maar die inhoudelijk aan de Omgevingswet moeten voldoen. De reden dat de wetgever de mogelijkheid biedt is het nog niet goed functioneren van het Digitaal Systeem Omgevingswet. Gemeentelijke ontwikkelingen die van een dergelijk plan moeten worden voorzien worden ook uit het structurele budget bestemmingsplannen/planschade betaald. IM-ICT/GEO Binnen team IM-ICT binnen de unit GEO incidenteel budget aframen, dat met name wordt veroorzaakt door niet geleverde producten binnen het budget

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

0

150

-150

0

0

0

0

0

0

36

0

36

0

0

0

0

93

3de rapportage 2024 Toelichting beeldmateriaal. Als gevolg van de slechte weersomstandigheden was het niet mogelijk om luchtfoto's te maken ten behoeve van mutatiedetectie. Dit budget valt vrij t.g.v. de Algemene Middelen Bijstelling doorberekende rente 2024 Incidentele bijstelling in 2024 van de doorberekende omslagrente naar de projecten, vaste activa en GREX omdat de omslagrente voor 2024 is aangepast van 2,0% naar 1,6%. Deze bijstelling verloopt organisatiebreed budgettair neutraal, zie programma 0 Nieuw Absbroek – aankoop percelen Voor de realisatie van het bouwplan Absbroek is de aankoop van enkele percelen nog noodzakelijk. Inmiddels is er overeenstemming bereikt, waardoor een onteigeningsprocedure niet nodig is. Op 1 november is een van de drie aktes gepasseerd, waarmee de gemeente juridisch eigenaar wordt van de gronden en het economisch eigendom van de bouwgronden direct overdraagt aan de ontwikkelaar, conform de SOK en de ROK. De kosten worden uiteindelijk betaald door de ontwikkelaar. Nieuw Absbroek - afrekening ontwikkelaar De onderhandelingen met de eigenaren over de aankoop van de gronden en het opstarten van het onteigeningsproces hebben kosten met zich meegebracht. Over deze gemaakte kosten zijn afspraken met de ontwikkelaar gemaakt, vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst (SOK) en de realisatieovereenkomst (ROK).

Een deel van deze kosten wordt door de ontwikkelaar vergoed. Wet kwaliteitsborging In 2025 is er de eerste fase van uitwerking WKB, waarbij inzet van een kwaliteitsmedewerker benodigd is die zal zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Momenteel is er t/m 2027 dekking voor inzet van de kwaliteitsmedewerker door doorschuiving middelen 2024 naar 2025. De kosten in 2025-2027 verlopen budgettair neutraal. Participatie initiatiefnemers Omgevingswet De Raad heeft op 27 juni 2024 de nota Participatie initiatiefnemers Omgevingswet vastgesteld. Binnen Team Vergunningen-Parkeren-Markten-Havens betekent dit vanaf 2025 een structurele uitbreiding van 2,0 FTE formatie ad € 0,18 mln., die wordt gedekt uit de legesopbrengsten. Dit verloopt budgettair neutraal. Bouwleges Voor de afhandeling van de aanvragen bouwvergunningen is het huidig personeelsbestand binnen team Vergunningen ontoereikend en is in 2024

94

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

0

28

0

28

0

0

0

0

345

-345

0

0

0

0

0

0

60

-60

0

0

0

0

0

0

0

52

-52

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

665

-665

0

0

0

0

0

0

3de rapportage 2024 Toelichting additioneel inhuur gepleegd. Dit kan volledig gedekt worden uit de verwachte meerinkomsten bouwleges 2024. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten 2024 als gevolg van de CAO-stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Structurele toename uitgaven externe juridische advisering bouwvergunningen In algemene zin is er sprake van een toegenomen complexiteit in juridische advisering. Met de invoering van de nieuwe Omgevingswet is de rol van de casemanager gewijzigd, waardoor er vaker dan voorheen een beroep wordt gedaan op intern juridisch advies. Dit heeft geleid tot een aanzienlijke toename van het aantal juridische vraagstukken. Echter, de beschikbare interne capaciteit blijkt in veel gevallen ontoereikend om deze groeiende vraag op te vangen, wat resulteert in hogere kosten voor externe juridische advisering. De hogere uitgaven kunnen worden gedekt door hogere inkomsten bouwleges. Motie ‘kleine kampjes’ In het recent uitgevoerde behoefteonderzoek naar nieuwvestiging van woonwagenstandplaatsen is de noodzaak hiervan aangetoond. Daar waar mogelijk en snel realiseerbaar (laaghangend fruit) kunnen bestaande woonwagenlocaties beperkt worden ingebreid.

Een belangrijke voorwaarde hierbij is dat de nieuwe woonwagenstandplaatsen worden ingevuld met bewoners die passen binnen de reeds zittende gemeenschap. Totaal

2024 Bijstelling Baten

2024 Bijstelling Lasten

2024 Mutatie Reserve

2024 Bijstelling Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

0

-539

0

-539

0

0

0

0

45

-45

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-250

0

0

0

1.115

-2.314

361

-838

-339

-76

-42

-34

95

3de rapportage 2024

Kredietvoteringen 2024-2028 Kredietvoteringen 2024-2028 Toelichting Bedragen x € 1.000 President Kennedysingel

Begroting 2024 80

Begroting 2025 0

Begroting 2026 0

Begroting 2027 0

Begroting 2028 0

President Kennedysingel

400

0

0

0

0

Totaal

480

0

0

0

0

In 2020 stelde de raad een voorbereidingskrediet van € 0,47 mln beschikbaar voor het uitwerken van de gebiedsontwikkeling aan de President Kennedysingel. Diverse structuurontwerpen werden beoordeeld door stedenbouwkundigen om te bepalen of deze aan de gestelde kwaliteitseisen voldeden. Na vertraging, bleek het oorspronkelijke plan financieel niet meer haalbaar. In de tussentijd waren namelijk de hypotheekrentes en bouwkosten gestegen en strengere brandveiligheidseisen ingevoerd. Een nieuw, haalbaar plan werd vervolgens ingediend, maar door de vertraging en extra interne- en externe afstemming stegen de kosten en is het voorbereidingskrediet niet meer toereikend. Voorgesteld wordt het voorbereidingskrediet met € 80.000 op te hogen.

Daarnaast zijn er nog uit te voeren werkzaamheden aan de openbare ruimte, de benodigde investering wordt geraamd op € 0,4 mln. Deze kosten, waaronder het aanpassen van de verkeerssituatie en het aanleggen van ondergrondse afvalvoorzieningen, worden door de gemeente bekostigd en gefinancierd uit de verkoopopbrengsten van de gronden. Omdat deze werkzaamheden pas na realisatie van de woningen worden uitgevoerd, zijn de benodigde middelen na verkoop in een bestemmingsreserve gestort voor de dekking van de kapitaallasten. De financiële toelichting van de storting in de bestemmingsreserve is opgenomen in programma 0.

96

3de rapportage 2024

3. Beslispunten Onderstaand hebben wij de beslispunten die verband houden met de 3de rapportage 2024 op een rij gezet. Deze beslispunten nemen wij overeenkomstig over in het besluitvormingsdocument over deze rapportage. Wij richten de besluitvorming in op basis van onze begrotingskaders. De beslispunten 1, 2 hebben betrekking op de actualisatie van het begrotingsbeeld, zoals uitgewerkt in het hoofdstuk Actualisatie financieel perspectief, onderdeel ‘actualisatie begrotingsbeeld’. In deze paragraaf geven we bij het onderdeel ‘Financiële ontwikkelingen’ een toelichting op beslispunt 3 over een aantal budgetoverhevelingen respectievelijk beslispunt 4 over votering van een aantal investeringskredieten. Op basis van beslispunt 5 wordt voorgesteld het risicoprofiel in de BUIG-middelen in 2025 te beperken door het aanhouden van de achtervang in de algemene reserve risicobeheersing ad € 1,0 mln. Op grond van BBV-voorschriften dient de omslagrente bij de jaarrekening aangepast te worden indien dat de rentetoerekening op basis van de gerealiseerde cijfers meer dan 25% afwijkt van de voorcalculatorische rentetoerekening. Op basis van de actuele prognoses wordt hier nu al op geanticipeerd. De omslagrente heeft betrekking op de interne verrekening van rentelasten binnen onze begroting en heeft geen invloed op het begrotingssaldo.

Beslispunt 7 heeft betrekking op het instellen van een aantal nieuwe bestemmingsreserves en een nieuwe voorziening. Het aanleggen van nieuwe reserves en voorzieningen is volgens onze kadernota reserves en voorzieningen voorbehouden aan de raad. In deze rapportage wordt voorgesteld de volgende nieuwe reserves/ voorzieningen in te stellen: -

Bestemmingsreserve betaalbare huur Sinds 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap van kracht en vanaf 1 juli 2024 de Wet betaalbare huur. Het rijk heeft voor de implementatie van deze wetten middelen beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. Wij stellen voor deze middelen te storten in de bestemmingsreserve betaalbare huur.

-

Bestemmingsreserve kapitaallasten openbare ruimte President Kennedysingel De uit te voeren werkzaamheden aan de openbare ruimte, waaronder het beperken van verkeersoverlast en het aanleggen van ondergrondse afvalvoorzieningen, worden bekostigd en gefinancierd uit de verkoopopbrengsten. Omdat deze werkzaamheden pas na realisatie van de woningen worden uitgevoerd, stellen we voor de benodigde middelen in een bestemmingsreserve te storten.

-

Bestemmingsreserve sociaal ontwikkelbedrijf Het vorige kabinet lichtte in december 2023 de kamer in over de investeringen en maatregelen die nodig zijn om te bouwen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Met het doel de kans op betaald werk voor meer mensen mogelijk te maken. Op 15 oktober jl. heeft het Rijk gemeenten nader bericht over de opdracht en de middelen die daarvoor bestemd zijn. In het eerste half jaar van 2025 legt Vidar het plan voor de doorontwikkeling voor aan college en 97

3de rapportage 2024 gemeenteraad. Vooruitlopend op het plan bereidt Vidar zich voor op de doorontwikkeling door op onderdelen de huidige basis te versterken en op onderdelen op orde te brengen. Deze voorbereiding verloopt via het bestaande middelenkader. Deze middelen worden in de bestemmingsreserve opgenomen, zodat daarmee de investeringen die gepaard gaan met de doorontwikkeling van het Ontwikkelbedrijf gefinancierd kunnen worden. -

Bestemmingsreserve verhoogde instroom inburgeraars De verhoogde asielinstroom leidt voor de gemeenten tot een hogere instroom aan statushouders en daardoor tot een hogere instroom aan inburgeraars. Een verhoogde instroom aan inburgeraars werkt drie jaar door, aangezien inburgeringstrajecten een gemiddelde looptijd kennen van drie jaar. De verhoogde instroom van 2024 leidt naar verwachting tot een piek in 2025 en 2026. Het Rijk heeft hiervoor al middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen worden in de bestemmingsreserve opgenomen, zodat daarmee de hogere uitvoeringskosten voor inburgering in 2025 en 2026 gedekt zijn.

-

Voorziening RVU Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2024 deelnemen aan de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) als zij voldoen aan de wettelijke en fiscale voorwaarden zoals opgenomen in de CAO 2023 en 2024. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat er een voorziening getroffen dient te worden voor de financiële verplichtingen voortvloeiende uit de getekende RVU regelingen. Wij stellen voor in deze rapportage de voorziening RVU in te stellen. In de jaarrekening 2024 verwerken wij een storting op basis van de getekende RVU-overeenkomsten en bijbehorende financiële verplichtingen.

In lijn met de aanbevelingen uit de kadernota rechtmatigheid 2024 van de commissie BBV wordt op basis van beslispunt 8 de begrotingsrechtmatigheid van begrotingsafwijkingen 2024 die ontstaan na de 3de rapportage 2024 te borgen. Het gaat dan over begrotingsafwijkingen in de baten of lagere lasten. Begrotingsafwijkingen door hogere lasten zijn per definitie onrechtmatig. In het raadsvoorstel lichten wij onderstaande beslispunten nader toe. De gemeenteraad besluit: In te stemmen met de 3de rapportage 2024 en in het bijzonder met: 1. De aanpassingen van de budgetten zoals opgenomen in hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ en in het bijzonder met de mutaties in de reserves. 2. De voordelige begrotingssaldi (tot en met de 3de rapportage 2024) van; € 2.5 mln. in 2024; € 1,8 mln. in 2025; € 4,7 mln. in 2026, € 7,5 mln. in 2027 en € 0,5 mln. in 2028 vooralsnog aan te houden als achtervang voor onzekerheden en het risicoprofiel in onze begroting.

98

3de rapportage 2024 3. Het overhevelen van een aantal incidentele (restant)budgetten uit 2024 naar 2025 voor een totaalbedrag van € 9,5 mln. zodat deze budgetten in 2025 ingezet kunnen worden voor het verder uitvoeren en afronden van de activiteiten. 4. Het beschikbaar stellen van een krediet voor: a. Uitvoeringsbesluit herinrichting kruispunt Spaubeeklaan- Biesenhof Geleen van € 1,02 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen de bestaande begroting; b. Indexering Burgemeester Damenpark ad € 0,63 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen de bestaande begroting; c. Netcongestie: Centrale onderwijs- en sportvoorziening Grevenbicht-Obbicht van € 0,58 mln en de kapitaallasten te dekken ten laste van het begrotingssaldo; d. Vernieuwen tennisbanen Agricolastraat van € 0,07 mln. en de kapitaallasten te dekken ten laste van het begrotingssaldo; e. Landschapspark Absbroek van € 1,40 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen de bestaande begroting; f. Duurzaamheidshuis en -bus van € 0,52 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen de bestaande begroting; g. President Kennedysingel van € 0,48 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen de bestaande begroting; N.b. het besluit om een krediet beschikbaar te stellen voor de aankoop van het Anker volgt via een addendum. 5.

Het beschikbaar houden van de achtervang voor het risicoprofiel BUIG-middelen 2024 in de algemene reserve risicobeheersing ad € 1,0 mln om daarmee het risico van een lager aandeel in het macrobudget BUIG 2025 op te kunnen vangen. 6. De bijstelling van de omslagrente (interne verrekenrente) 2024 van 2,0% naar 1,6% 7. Het instellen van onderstaande reserves en voorzieningen: a. Bestemmingsreserve betaalbare huur b. Bestemmingsreserve kapitaallasten openbare ruimte President Kennedysingel c. Bestemmingsreserve sociaal ontwikkelbedrijf d. Bestemmingsreserve verhoogde instroom inburgeraars e. Voorziening RVU 8. De melding en verantwoording in de jaarrekening 2024 van begrotingsafwijkingen die ontstaan na deze rapportage als tijdig te duiden.

99