1e rapportage 2025
Tekst van het document
(Eu)regionale samenwerking en arbeidsmarkt Niet van toepassing.
MKB Ondersteuning en Dienstverlening Niet van toepassing
Risico's Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen Niet van toepassing
Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra
Evenementen Aangezien de parkeervoorziening bij Glanerbrook niet meer beschikbaar is voor salonwagens van kermisexploitanten (o.a. Gelaender Kirmes en Oktoberfeesten) zijn reeds in 2024 extra kosten gemaakt voor een tijdelijke alternatieve locatie. Hoewel er scenario’s zijn uitgewerkt, is in 2025 nog geen structurele alternatieve locatie beschikbaar. Dit betekent dat wederom incidentele kosten verwacht worden voor onder meer de aanleg van voorzieningen als stroom, water en rijplaten. Dit zal in het begrotingstraject 2026 structureel worden ingericht. Daarnaast vormt de organisatie van de NAVO-top in juni 2025 een risico voor de politie-inzet tijdens lokale evenementen. Door landelijke capaciteitsinzet wordt de verantwoordelijkheid voor veiligheid in toenemende mate bij organisatoren zelf gelegd. Dit kan leiden tot hogere kosten of zelfs het wegvallen van evenementen die de extra lasten niet kunnen dragen.
(Eu)regionale samenwerking en arbeidsmarkt Niet van toepassing.
MKB Ondersteuning en Dienstverlening Niet van toepassing.
32
1ste Rapportage 2025
Financiën Prognose exploitatie budgetten Subprogramma
Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra (Eu)regionale samenwerking en arbeidsmarkt MKB Ondersteuning en Dienstverlening Totaal
2025 Primitieve begroting
2025 Goedgekeurde bijstellingen
2025 incl goedgekeurd
2025 Bijstelling Prorap
2025 Begroting na bijstelling
2026 Bijstelling
2027 Bijstelling
2028 Bijstelling
-103 -4.435 -1.377 -929 -6.844
0 -316 0 -500 -816
-103 -4.751 -1.377 -1.429 -7.660
-500 -1.815 -150 0 -2.465
-603 -6.567 -1.527 -1.429 -10.126
0 221 -50 0 171
0 219 -50 0 169
0 219 -50 0 169
Bijstellingen Subprog
N r
Onderwerp
Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra (Eu)regionale samenwerking en arbeidsmarkt
1 2 3 4 5 6 7
Toeristenbelasting Cofinanciering Circulair Mile Subsidieregeling gevelverbetering 2025-2026 Infra Vrijetijdseconomie Revitalisatie stadssporthal Realisatie clubhome Tom Dumoulin Bikepark Regiodeal Stichting Samenwerking Zuid-Limburg
Afrondingsverschillen Totaal Nr 1 2
Onderwerp Toeristenbelasting Cofinanciering Circulair Mile
3
Subsidieregeling gevelverbetering 2025-2026
2025 Bijst Bat
2025 Bijst Lst
2025 Mut Res
2025 Bijst Beg
2026 Bijst Beg
2027 Bijst Beg
2028 Bijst Beg
204 900 0 0 0 0 0
0 -1.400 -2.025 0 5 1 -150
0 0 0 0 0 0 0
204 -500 -2.025 0 5 1 -150
204 0 0 -10 30 0 -50
204 0 0 -12 30 0 -50
204 0 0 -12 29 0 -50
-2.465
-3 171
-2 169
-2 169
1.104
-3.569
0
Toelichting Vanaf 2025 de inkomsten toeristenbelasting structureel bijramen a.g.v. meer overnachtingen dan verwacht. De gebiedsopgave circulair mile is één van de opgaven van de uitvoeringsagenda strategische gebiedsvisie voor de omgeving van Chemelot. Voor financiering van deze opgave heeft Sittard-Geleen samen met Chemelot een aanvraag ingediend voor regiodealmiddelen. ER is € 0,7 mln. aangevraagd. De gemeentelijke cofinanciering is meegenomen in de speerpuntmiddelen "Ruimte voor MKB" € 0,5 mln. Zie eveneens programma Bestuur en Ondersteuning. Voor het verbeteren van het straatbeeld en de beleving in de stadscentra van Sittard en Geleen wordt vanuit
33
1ste rapportage 2025 Nr
Onderwerp
4 5 6 7
Infra Vrijetijdseconomie Revitalisatie stadssporthal Realisatie clubhome Tom Dumoulin Bikepark Regiodeal Stichting Samenwerking Zuid-Limburg
Toelichting het speerpunt uitvoering Detailhandelsbeleid een subsidieregeling Gevelverbetering gemeente Sittard-Geleen 2025-2026 open gesteld. Zie eveneens programma Bestuur en Ondersteuning. Kapitaallasten van investeringsmiddelen infra Vrijetijdseconomie. Zie krediet voor toelichting. Kapitaallasten revitalisatie Stadssporthal. Zie Krediet bij Sport, Cultuur en Groen voor de toelichting. Kapitaallasten Realisatie clubhome Tom Dumoulin Bikepark. Zie Krediet voor de toelichting. Middelen beschikbaar stellen voor effectuering van de samenwerkingsafspraken rondom de Regiodeal. Besluitvorming in de deelnemende gemeenteraden is voorzien in juli 2025.
Kredietvotering Nr
Onderwerp
Toelichting
1
Infra Vrijetijdsecon omie
2
Realisatie clubhome Tom Dumoulin Bikepark
Ten behoeve van het verbeteren van het recreatieve routenetwerk en het promoten van het promoten van vrijetijdseconomie DNA-verhaallijnen wordt gezamenlijk met de euregio ingezet op het ontwikkelen en promoten van een nieuw recreatief euregionaal fietsroutenetwerk. Voor dit project worden de speerpuntmiddelen investeringsmiddelen VTE voor € 0,1 miljoen afgeroepen. (Zie ook programma Middelen). Ook wordt euregionaal onderzocht of er subsidiemogelijkheden zijn vanuit Interreg. De realisatie van het Clubhome op het Tom Dumoulin BikePark is nog een verplichting voortvloeiend uit de ontvangen Provinciale subsidie. Het Clubhome wordt momenteel gerealiseerd met een tweetal gevoteerde kredieten. Hierbij zijn de btw aspecten niet correct geïnterpreteerd bij het uitzetten van de opdracht en komt men 120k tekort om de geaccordeerde realisatie geheel uit te kunnen voeren. Na analyse en met dekking uit sportbudgetten kan het benodigde aanvullend krediet worden aangetrokken zonder dat een claim wordt gedaan op algemene middelen.
Totaal
34
Begroting 2025 100
Begroting 2026 0
Begroting 2027 0
Begroting 2028 0
120
0
0
0
220
0
0
0
1ste Rapportage 2025
Sport, Cultuur en Groen Ontwikkelingen Sport
Het Anker Eind 2024 heeft de gemeente het eigendom overgenomen van Sportcomplex Het Anker. Voor het jaar 2025 zal de exploitatie echter nog altijd door Het Anker BV gedaan worden. Hiervoor wordt een huur- en exploitatieovereenkomst gesloten. Er wordt een nieuwbouwvariant uitgewerkt, die in 2025 voorgelegd zal worden aan de raad. Tot de daadwerkelijke nieuwbouw bestaat het risico dat er in het kader van veiligheid en exploitatie, hogere kosten gemaakt moeten worden voor onderhoud.
Maatschappelijk Vastgoed Niet van toepassing.
Cultuur
De Domijnen De Domijnen bevindt zich in een hersteltraject. Er is een herstel- en ontwikkelplan opgesteld met als doel de organisatie structureel levensvatbaar te maken. De komende jaren zal hiervoor geïnvesteerd moeten worden in tijd, middelen en (bestuurlijke) aandacht. Dit vraagt mogelijk om moeilijke keuzes, zowel op inhoud als in de spreiding van middelen. Onder dit bredere traject vallen tevens verschillende projecten die de culturele infrastructuur van de gemeente raken, waaronder: de herontwikkeling van de bibliotheken in Born en Geleen; de toekomstige invulling van Kapittelstraat 6, met daarin zowel de ontvlechting van het RegioArchief Sittard-Geleen als het nieuwe museale concept; en de samenwerking met Parkstad Limburg Theaters. Ook op andere vlakken wordt geïnvesteerd in culturele ontwikkeling. Zo is op initiatief van de gemeenteraad verkend hoe de nalatenschap van Toon Hermans meer zichtbaar gemaakt kan worden. Eerste inzichten tonen aan dat dit een substantiële investering vergt, met name als het gaat om een expositie of permanente presentatie.
Natuur en Landschap Niet van toepassing.
Stedelijk Groen
Niet van toepassing.
Erfgoed en Beeldkwaliteit Niet van toepassing.
Risico's Sport
Spuk Sport Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport. Vanaf 2024 geldt een nieuwe periode voor deze SPUK-sport. Deze duurt tot en met 31-12-2025.
35
1ste rapportage 2025 Er is nog niets bekend over een verlenging of andere compensatie voor de gemeenten van de betaalde btw op sport. Daarmee is er een risico dat er vanaf 2026 geen of minder btw compensatie bestaat voor sportinvesteringen. Dit betekent dat de te betalen btw kostprijsverhogend werkt voor de gemeente. Glanerbrook Aanbesteden exploitatie Sportpark Glanerbrook De aanbesteding van de nieuwe exploitatie is gestart. De inschrijvende partijen ontvangen vanaf medio 1 mei 2025 onder andere het programma van eisen en de prijs-kwaliteit gunningscriteria. Bij de uitwerking hiervan is het ambitiedocument gehanteerd waarover de raad eerder via een Raadsinformatiebrief RIB is geïnformeerd. Belangrijk onderdeel is onder andere het onderhoudsniveau dat de exploitant moet realiseren. Op dit ogenblik is nog niet duidelijk in hoeverre de uitloop van de werkzaamheden door de complexiteit van het project, zal resulteren in een latere start van de exploitatie na oplevering (vanaf 1 mei 2026) daar waar 1 januari 2026 voorzien was. Uiteraard kan de (winnende) inschrijving nog consequenties hebben voor het uiteindelijk exploitatieresultaat. Exploitatiebegroting Voor de volledigheid melden we dat er nog analyses met betrekking tot een aantal onderdelen van de exploitatie worden uitgevoerd.
Het gaat dan om: de tarieven, de werkelijke opbrengsten en kosten Nul-Op-de-Meter (NOM), de energie-exploitatie, het meer jaren onderhoudsplan (MJOP) en de personeelskosten. Dit kan consequenties hebben voor het uiteindelijk exploitatieresultaat.
Maatschappelijk Vastgoed Niet van toepassing.
Cultuur
De financiële situatie van De Domijnen blijft kwetsbaar. Ondanks het ingezette herstelpad blijft het risico bestaan dat (een deel van) de ambities niet haalbaar zijn binnen de bestaande of beoogde middelen. Een mogelijke vertraging in projecten of het uitblijven van extra middelen kan effect hebben op het culturele aanbod en op het vertrouwen in de organisatie. Ook bij de uitvoering van de plannen rondom Toon Hermans en Bie Os is er sprake van onzekerheid in zowel haalbaarheid als dekking.
Natuur en Landschap Niet van toepassing.
Stedelijk Groen
Niet van toepassing.
Erfgoed en Beeldkwaliteit Niet van toepassing.
36
1ste Rapportage 2025
Financiën Prognose exploitatie budgetten Subprogramma
Sport Maatschappelijk Vastgoed Cultuur Natuur en Landschap Stedelijk Groen Erfgoed en Beeldkwaliteit Totaal
2025 Primitieve begroting
2025 Goedgekeurde bijstellingen
2025 incl goedgekeurd
2025 Bijstelling Prorap
2025 Begroting na bijstelling
2026 Bijstelling
2027 Bijstelling
2028 Bijstelling
-12.564 -1.014 -12.908 -567 -8.782 -449 -36.284
138 -1.260 0 0 -42 0 -1.164
-12.425 -2.274 -12.908 -567 -8.824 -449 -37.447
-315 -1.292 -700 -300 -268 -935 -3.810
-12.741 -3.566 -13.608 -867 -9.092 -1.384 -41.258
-6 -172 -100 -150 -5 0 -433
-6 -264 0 -150 -5 0 -425
-6 -261 0 0 -5 0 -272
Bijstellingen Subprog
Nr
Onderwerp
2025 Bijst Bat
2025 Bijst Lst
2025 Mut Res
2025 Bijst Beg
2026 Bijst Beg
2027 Bijst Beg
2028 Bijst Beg
Cultuur Stedelijk Groen Cultuur Sport
1 2 3 4
440 0 0 0
-440 -322 -600 978
0 79 0 -993
0 -243 -600 -15
0 0 0 36
0 0 0 -19
0 0 0 -20
Maatschappelijk Vastgoed
5
20
-5
-1.345
-1.330
-118
-157
-154
Sport Erfgoed en Beeldkwaliteit Maatschappelijk Vastgoed Natuur en Landschap
6 7 8 9
0 0 0 0
-300 -206 0 -100
0 -754 39 0
-300 -960 39 -100
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
Sport Sport Cultuur Natuur en Landschap
10 11 12 13
SPUK Lokale Bibliotheekvoorzieningen Bestrijding Aziatische Duizendknoop HerstelPlan De Domijnen Vernieuwbouw Glanerbrook – meer- / minderwerken Vernieuwbouw Glanerbrook – voorfinanciering investering in de exploitatie Exploitatie Sportcomplex Het Anker Mijnweg 2 Geleen, 'de Loonhal' Bijdrage riool Nusterweg Natuurcompensatie VDL Nedcar, Grote Dries Holtum, participatie en planvorming Voetbalvelden VV Sittard Revitalisatie stadssporthal Archief Motie financiering aanpak onderhoud Schwienswei
0 0 0 0
0 0 -100 -150
0 0 0 0
0 0 -100 -150
-69 -30 -100 -150
-68 -30 0 -150
-67 -29 0 0
37
1ste rapportage 2025
38
Subprog
Nr
Onderwerp
2025 Bijst Bat
2025 Bijst Lst
2025 Mut Res
2025 Bijst Beg
2026 Bijst Beg
2027 Bijst Beg
2028 Bijst Beg
Cultuur Totaal
14
Mijnstreek Vandaag
0 460
-50 -1.295
0 -2.974
-50 -3.810
0 -433
0 -425
0 -272
Nr 1
Onderwerp SPUK Lokale Bibliotheekvoorzieningen
2
Bestrijding Aziatische Duizendknoop
3
HerstelPlan De Domijnen
Toelichting Deze specifieke uitkering, in het kader van de versterking van de lokale bibliotheekvoorzieningen t.b.v. de bibliotheek locaties in Geleen en Born, hebben we in 2024 ontvangen. De regie wordt door De Domijnen gevoerd. De realisatie is niet meer gelukt in 2024 en wordt zodoende in 2025 uitgevoerd In 2023 is er een bedrag gevoteerd van € 0,19 mln. voor de bestrijding van Aziatische Duizendknoop. Met dit bedrag zijn er inmiddels 76 groeihaarden behandeld. Deze locaties zijn hierdoor beheersbaar, maar hebben wel nog nazorg en monitoring nodig. De hiervoor gevoteerde middelen zijn niet toereikend gebleken. Daarnaast zijn er 3 grote haarden in onze gemeente, die acuut aangepakt moeten worden en waarvoor het reguliere budget ontoereikend is. Aan de Limbrichterweg Sittard en de Parallelweg Geleen zijn de haarden dermate groot en treedt schade op aan zowel gemeentelijk als de aangrenzende particuliere eigendommen, dat een grootschalige aanpak noodzakelijk is. Hierbij worden de volledige haarden, zowel op gemeentelijk als aangrenzend particulier eigendom, bestreden. Bij Nieuw Absbroek Geleen is een grote haard Aziatische Duizendknoop aangetroffen, die we in verband met ontwikkelingen op het terrein zullen aanpakken. De kosten voor deze 3 locaties, samen met de kosten voor de reguliere, reeds ingecalculeerde bestrijdingswerkzaamheden, bedragen naar verwachting € 0,32 mln.
Er is nog € 0,08 mln. over vanuit eerder gevoteerde middelen. Deze worden uit de verplichtingenreserve onttrokken. Om in 2025 alle haarden aan te kunnen pakken is er een extra bedrag nodig van € 0,24 mln. 'Het voorlopige resultaat 2024 en de conceptbegroting 2025 van De Domijnen vertonen een zorgelijk beeld. De jaarrekening 2024 sluit naar verwachting met een substantieel tekort en ook de conceptbegroting 2025 laat een fors tekort zien. Tijdens de themasessie voor de raad op 19 december 2024 is deze autonome ontwikkeling gerapporteerd en besproken dat bij deze financiële positie het voortbestaan van de Domijnen reeds in 2025 in het geding is. Onder leiding van een nieuwe directeur-bestuurder wordt de eerstkomende periode in een geïntensiveerde interactie met de gemeente ingezet op verbetering van de bedrijfsvoering.
1ste Rapportage 2025 Nr
Onderwerp
4
Vernieuwbouw Glanerbrook – meer- / minderwerken
5
Vernieuwbouw Glanerbrook – voorfinanciering investering in de exploitatie
6
Exploitatie Sportcomplex Het Anker
7
Mijnweg 2 Geleen, 'de Loonhal'
Toelichting We stellen voor het voorziene tekort voor 2025 van € 0,6 mln. als autonome ontwikkeling mee te nemen in deze rapportage. Het tekort 2024 nemen we mee in de besluitvorming over de jaarstukken 2024. Voor het vernieuwbouwproject is er een prognose tot einde project opgesteld, waarin ook de aanvullende meer- en minderwerken zijn verwerkt. Daarnaast zijn er nog een aantal risico’s waar we momenteel nog geen financiële zekerheid over hebben, maar waarvan wel een reële kans bestaat dat ze zich gaan voordoen. Om het meerwerk als gevolg van onvoorziene omstandigheden en de risico's binnen de vernieuwbouw van Glanerbrook te kunnen opvangen is aanvullende dekking nodig voor een bedrag van € 5,2 mln. Voorgesteld wordt om € 2,5 mln. hiervan te dekken uit de beschikbare middelen Regiodeal en € 2,7 mln. voor vervanging tegelwerk en uitloop werkzaamheden uit het krediet prijsstijgingen grote projecten. Daarnaast is er een separaat traject opgestart om de exploitatie succesvol te kunnen opstarten. Hiervoor is in totaal een bedrag van € 5 mln nodig, waarvan € 1,05 mln beschikbaar is. De extra benodigde middelen worden gedekt uit de resterende gereserveerde stelpost investeringsmiddelen voor prijsstijgingen. De overige dekking komt uit de beschikbare exploitatiemiddelen welke gestort worden in een investeringsreserve.
Met de aankoop van Sportcomplex Het Anker op 27 december 2024 is de eerste stap gezet voor het behoud van een brede sportaccommodatie voor de kernen Born/ Buchten. De exploitatie voor 2025 is in handen gegeven van Het Anker BV/ Sportfondsen. Hiervoor zijn diverse juridische advieskosten gemaakt. Ook zal onderhoud (uit hoofde van veiligheid en exploitatie) aan het verouderde pand moeten plaatsvinden. De totale extra incidentele kosten worden geschat op ongeveer € 0,4 mln. Omdat er in het exploitatiebudget 2025 voor Het Anker nog maar een ruimte van een kleine € 0,1 mln. is wordt een resterend bedrag van incidenteel € 0,3 mln. gevraagd. Later dit jaar wordt een afzonderlijk raadsvoorstel voorgelegd voor de toekomstige exploitatie en de hiervoor benodigde investeringen. Aankoop rechten van opstal van De Loonhal van Staatsmijn Maurits Mijnweg 2 en overname leaseovereenkomst. I.v.m. de aankoop dient de exploitatie ingeregeld te worden. In de 3e rapportage 2024 is gemeld dat in de jaarschijf 2025 een positief saldo aanwezig is. Dekking voor de periode 2025-2028 kan na besluitvorming plaatsvinden middels het vormen van een investeringsreserve ter grootte van € 0,26 mln. voor de kapitaallasten ten laste van de beschikbare ruimte in jaarschijf 2025.
Daarnaast kan na besluitvorming de dekking voor de overige exploitatiekosten voor de periode 2025-2028 plaatsvinden middels het vormen van een bestemmingsreserve ter grootte van € 0,68 mln. ten laste van de beschikbare ruimte in jaarschijf 2025. Binnen die tijdspanne zullen de (her)ontwikkel- en
39
1ste rapportage 2025 Nr
Onderwerp
Toelichting gebruiksmogelijkheden nader worden onderzocht, met het uitgangspunt dat toekomstige investeringen ten minste budgettair neutraal kunnen worden gerealiseerd. Mocht dat onverhoopt niet lukken dan zal te zijner tijd een aanvullend dekkingsvoorstel worden voorgelegd. Areaalmutatie openbaar groen: Een deel van de aangekochte eigendommen rond de Loonhal aan de Mijnweg 2 maakt feitelijk deel uit van de openbare ruimte en ligt “buiten de poort” van het perceel waar het gebouw op staat. Voorgesteld wordt dit perceelsdeel structureel toe te voegen aan de openbare ruimte en dus geen onderdeel te laten uitmaken van een toekomstige verhuur of ontwikkeling. Voor het beheer van dit nieuwe areaal is structureel € 5.000,- per jaar nodig.
40
8
Bijdrage riool Nusterweg
9
Natuurcompensatie VDL Nedcar, Grote Dries Holtum, participatie en planvorming
10 11 12
Voetbalvelden VV Sittard Revitalisatie stadssporthal Archief
Om het areaal en ook het terrein -binnen de poort- op gewenst beheerniveau te krijgen is incidenteel een bedrag van €25.000,- benodigd voor een eenmalige opschoon vanwege grote achterstand. Toekomstig onderhoud van het perceel -binnen de poort- zit is opgenomen in de exploitatiemiddelen van het pand. Gedurende de 2e rapportage 2024 is gerapporteerd over het verkoopresultaat van een perceel nabij de Nusterweg en is dit resultaat conform vigerende beleid toegevoegd aan de reserve incidentele dekking taakstellingen. Dit wordt nu bijgesteld, door het bedrag aan de reserve te onttrekken en in te zetten voor rioleringswerkzaamheden bij nabijgelegen sloot. Begin 2022 trof VDL NedCar een schikking met Stichting De Groene Sporenwolf, die bezwaren maakte tegen de uitbreiding van VDL Nedcar. VDL stelde € 2 mln. beschikbaar voor de vergroening en leefbaarheid rond het fabrieksterrein, verdeeld tussen Sittard-Geleen (€ 0,8 mln.) en Echt-Susteren (€ 1,2 mln.). De stichting groenfonds omgeving VDL Nedcar beheert deze middelen. In Sittard-Geleen ligt Holtum het dichtst bij het terrein, de wens vanuit de gemeenschap Holtum was het aankopen, openstellen en inrichten van de percelen Grote Dries Holtum. Het Groenfonds heeft ingestemd met deze ontwikkeling en heeft de middelen voor de aankoop beschikbaar gesteld. Zie krediet aankoop en inrichting percelen Grote Dries Holtum.
Voor planvoorbereiding, onderzoek en nazorg wordt incidenteel € 0,1 mln. beschikbaar gesteld Kapitaallasten nieuw kunstgrasveld VV Sittard. Zie Krediet voor de toelichting. Kapitaallasten revitalisatie Stadssporthal. Zie Krediet voor de toelichting. De nieuwe Archiefwet bevat minimale eisen over de mate van openbaarheid en toegankelijkheid van het gemeentelijk archief. Om hieraan te voldoen dient er een versnelling te worden aangebracht in het wegwerken en het bewerken van analoge archiefblokken, waarna deze in de openbaarheid worden gebracht door het RegioArchief. Gelet op de Archiefverordening Sittard-Geleen 2023 heeft het college van B&W de zorg voor een adequaat beheer van het gemeentelijk archief. De Provincie
1ste Rapportage 2025 Nr
Onderwerp
13
Motie financiering aanpak onderhoud Schwienswei
Toelichting Limburg toetst jaarlijks, vanuit het interbestuurlijk toezicht, in hoeverre de gemeente voldoet aan archiefwet- en regelgeving en hanteert hierbij een interventieladder. Op 17 april jl. heeft de raad de motie “financiering aanpak onderhoud Schwienswei” aangenomen. Over de jaarschijven 2025, 2026 en 2027 worden € 0,15 mln. ingezet om hier opvolging aan te kunnen geven. Er zal worden gestart met inventariseren welke aanpak dit gebied nodig heeft. De Raad zal hierover worden geïnformeerd in het volgende P&C document.
Kredietvotering Nr
Onderwerp
Toelichting
1
Vernieuwbouw Glanerbrook
2
Vernieuwbouw Glanerbrook
3
Vernieuwbouw Glanerbrook
4
Vernieuwbouw Glanerbrook
5
Voetbalvelden VV Sittard
6
Revitalisatie stadssporthal
Aanvulling krediet post onvoorzien op basis van geprognotiseerde meer- en minderwerken en risico's die zich waarschijnlijk gaan manifesteren. Dit krediet wordt gedekt uit de beschikbare regiodealmiddelen van € 2,5 miljoen en € 2,7 miljoen uit het krediet prijsstijgingen grote projecten. Aanvulling krediet aanschaf inventaris voor aanschaf van de resterende losse inventaris zodat de nieuwe exploitatie in 2026 kan starten Aanvulling krediet voor de aanschaf en verwerking van de resterende vaste gebouw gebonden inventaris zodat de nieuwe exploitatie in 2026 kan starten Nieuw krediet voor de aanschaf van ijsdweilmachines en schoonmaakmachines ten behoeve van de nieuwe exploitatie Door het vervangen van een zandtrainingsveld door een kunstgrasveld wordt voorzien in de capaciteitsbehoefte van VV Sittard, waardoor zij in staat blijven om te blijven trainen en spelen op Sportpark 'De Krao'. Op 7 mei 2024 heeft het College ingestemd met het voorstel ‘Revitalisatie Stadssporthal’ en is met akkoord van de Raad een krediet gevoteerd voor de investeringen
41
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
5.200
0
0
0
2.026
0
0
0
1.253
0
0
0
675
0
0
0
800
0
0
0
450
0
0
0
1ste rapportage 2025 Nr
7
Mijnweg 2 Geleen, 'de Loonhal'
8
Aankoop en inrichting percelen Grote Dries Holtum
Totaal
42
Onderwerp
Toelichting
op gebied van bewegingsonderwijs en een krediet voor de investeringen op gebied van sport. Nu is gebleken dat de kostenverhogende BTW abusievelijk niet in het krediet is meegenomen. Dat wordt nu gecorrigeerd. Nieuw krediet voor de aankoop rechten van opstal en overname Lease Agreement Mijnweg 2 Geleen omdat de aankoop geactiveerd dient te worden. Voorgesteld wordt om een krediet te voteren voor de aankoop en inrichting van de Grote Dries, voor € 0,8 miljoen gedekt uit beschikbaar gestelde compensatiemiddelen VDL groenfonds aangevuld met € 0,4 miljoen provinciaal subsidie. Krediet verloopt hierdoor budgettair neutraal. Zie boven voor meer toelichting.
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
1.150
0
0
0
1.200
0
0
0
12.754
0
0
0
1ste Rapportage 2025
Sociaal Domein Ontwikkelingen Sociale Basis
Niet van toepassing.
Onderwijs en Jeugd
Thuiszitters (onderwijs) Het aantal thuiszitters neemt toe. Dit vraagt meer begeleiding en ondersteuning vanuit de gemeente; De wijziging van de wet heeft ook gevolgen voor de inzet, dit als gevolg van het feit dat de wettelijke taak uitgebreid wordt zodat ook jongeren van 23 tot 27 jaar onder het Doorstroompunt vallen. Op basis van de toename in de aantallen thuiszitters en de wijziging van de wetgeving constateren we dat de belasting op het organisatieonderdeel zal toenemen, waardoor er mogelijk op termijn een tekort ontstaat aan capaciteit. Deze ontwikkeling blijven we in 2025 monitoren.
Gezondheidspreventie Niet van toepassing.
Participatie en Bestaanszekerheid
BUIG In de 3de rapportage 2024 maakten we melding van het risico dat de inkomsten uit de BUIG in 2025 lager uitvallen. Begin oktober 2024 is door het Rijk het voorlopig budget voor het jaar 2025 afgegeven richting gemeenten. Voor dit jaar voorzien we een onverwachte verlaging van het verdeelpercentage voor onze gemeente. Het macrobudget (landelijk) stijgt, echter het aandeel voor Sittard-Geleen neemt af. Dit komt doordat de kans op bijstandsafhankelijkheid voor inwoners in onze gemeente, die bepalend is voor dit percentage, afneemt. De kans op bijstand wordt vastgesteld aan de hand van meerdere indicatoren. Zo speelt de werkgelegenheid in de regio een belangrijke rol. Aangezien het Rijk rekent met cijfers uit 2023 (T-2) is daarin nog geen rekening gehouden met de actuele ontwikkelingen op regionale arbeidsmarkt waaronder het verlies van meer dan 4.000 arbeidsplaatsen vanwege de sluiting van VDL Nedcar. Naast deze ontwikkeling aan de kant van het budget 2025 zien we in 2024, verwerkt in de jaarrekening, een gunstige trend ontstaan in het verloop van het aantal mensen dat aangewezen is op bijstand en de kostprijs per uitkering. Begroting Het Rijk publiceert het nader voorlopig budget uiterlijk in mei. De verwerking in de programmabegroting 2025 zal op zijn vroegst na de bekendmaking van het nader voorlopig budget BUIG plaatsvinden.
In combinatie met de opname van de inkomsten in de begroting vindt dan op basis van de actuele inzichten de verwerking plaats van het aantal mensen dat naar verwachting aangewezen zal zijn op bijstand en de kostprijs per uitkering. 3de rapportage 2025. Het definitieve budget 2025 wordt in oktober 2025 vastgesteld. De effecten van het definitief vastgestelde budget, en dan met name de loon-prijsontwikkeling, vindt dan in de 3de rapportage 2025 plaats. Algemene reserve risicobeheersing. In de algemene reserve risicobeheersing 2024 was € 1,0 mln. opgenomen om de risico’s van een lager aandeel in het macrobudget 2024 mee op te kunnen vangen. Nu dit bedrag voor 2024 niet nodig bleek en er een voorzienbaar risico is dat de inkomsten uit de BUIG 2025 lager uitvallen, zijn via de besluitvorming over de 3e programmarapportage 2024 deze € 1,0 mln. van 2024 opgenomen in de algemene reserve risicobeheersing 2025. Hierdoor is in de algemene reserve risicobeheersing 2025 € 2,4 mln. opgenomen voor de risico’s rondom de BUIG. In de programmabegroting 2025 was hier namelijk al € 1,4 mln. voor opgenomen.
43
1ste rapportage 2025 WMO
Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo per 1 januari 2027 en uitname uit het Gemeentefonds Er ligt bij het Rijk een wetsvoorstel in (concept) klaar om de huidige vaste eigen bijdrage (abonnementstarief) in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 af te schaffen en gemeenten de mogelijkheid te geven om een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage (ivb) te vragen voor maatwerkvoorzieningen. De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo stond gepland voor 1 januari 2026, maar uit recente publicatie blijkt dat de invoering opschuift naar 1 januari 2027. De belangrijkste reden hiervoor is dat de parlementaire behandeling in de tijd is opgeschoven als gevolg van de verwerking van het advies van de Raad van State. De inkomensafhankelijke eigen bijdrage is een van de belangrijkste maatregelen om de gemeentelijke Wmo-dienstverlening beschikbaar te houden voor inwoners die hulp en ondersteuning het hardst nodig hebben en niet vanuit ‘eigen kracht’ kunnen organiseren. Daarnaast mogen gemeenten een vergoeding vragen als de waarde van een woning stijgt door een woningaanpassing. Als gevolg van het opschuiven van de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is een besparingsverlies (zoals ingeboekt in het gemeentefonds) in 2026 onafwendbaar.
De financiële consequenties van het verschuiven van de beoogde implementatiedatum naar 1 januari 2027 zal door het kabinet worden besproken bij de aankomende voorjaarsbesluitvorming. Wat de gemeenten en VNG betreft moet dit tot gevolg hebben dat de uitnamen uit het gemeentefonds van € 225 miljoen voor het jaar 2026 wordt teruggedraaid. Deze uitnamen was voorgenomen als gevolg van de verwachting dat er minder gebruik zal worden gemaakt van Wmo ondersteuning, door de afschaffing van het abonnementstarief. Het terugdraaien van de uitnamen betekent dat onze gemeente financieel ‘reparatiewerk’ moet doen in de begroting 2026. De gevolgen van het reparatiewerk zullen in de begroting 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Extramuralisering Wmo en terugdringen wachtlijst GGZ Wegens de krapte op de woningmarkt is het bijna niet meer mogelijk om vanuit de Wmo een verhuisadvies af te geven in plaats van woningaanpassingen te realiseren. Een verhuisadvies betekent namelijk dat de inwoner binnen 1 jaar ook daadwerkelijk een andere wél adequate woning moet kunnen betrekken. Als dit niet reëel is, dient de Wmo de niet adequate woning alsnog aan te passen. Dit leidt tot hogere kosten in onder andere de woningaanpassingen.
Er wordt in nauwe samenwerking met de woningcorporaties in kaart gebracht welke woningen in aanmerking komen voor de zorg cliënten die in aanmerking komen voor een woningaanpassing. Deze cliënten hebben voorrang bij het toekennen van een woning. We signaleren ook dat het aantal commerciële wooncomplexen voor ouderen met een Wlz indicatie toe is genomen, zij verzilveren hun indicatie middels een Volledig Pakket Thuis (Vpt) of een Modulair pakket Thuis (Mpt). Dit maakt dat de Wmo verantwoordelijk is voor de hulpmiddelen en roerende woonvoorzieningen in deze complexen. Dit samen met de dubbele vergrijzing (in Zuid-Limburg) en het feit dat deze in de toekomst verder toeneemt zal dit gevolgen hebben op onze kosten in het kader van de woningaanpassingen maar ook op de kosten voor roerende woonvoorzieningen en overige voorzieningen (/hulpmiddelen). Daarnaast signaleren we in het kader van diverse ontwikkelingen (onder andere het Integraal Zorg Akkoord) dat beoogd wordt de wachtlijsten in de GGZ terug te dringen door de hulpvragen te verplaatsen naar het voorliggend veld en de Wmo. Aanscherpen indicatiecriteria GGZ-Wlz heeft gevolgen voor de Wmo-begeleiding en beschermd wonen. In 2023 is de Tweede kamer geïnformeerd over de ontwikkelingen ggz in Wet langdurige zorg.
Doordat de instroom in de GGZ/Wlz in de afgelopen jaren te hoog was heeft het Rijk besloten de indicatiecriteria GGZ-Wlz aan te scherpen, hetgeen consequenties heeft voor de kosten van de Wmo – ambulante begeleiding en Beschermd wonen – Beschermd thuis. Deze kosten zullen naar de toekomst toe stijgen. Safehouses ‘Safehouses’ zijn een nieuw en groeiend antwoord binnen de Wmo. Ook onze regio krijgt te maken met deze vorm van Wmo – Beschermd thuis. Op dit moment wordt voor deze vorm van Beschermd wonen per aanvraag een opdracht verstrekt (op basis van maatwerk) aan een aanbieder. De gemeenten (zijnde de gemeenten
44
1ste Rapportage 2025 Sittard-Geleen, Beek en Stein) hebben de wens uitgesproken dit anders te willen organiseren. Om dit mogelijk te maken wordt door de gemeenten samengewerkt aan de voorbereiding van de aanbesteding. Deze wordt in 2025 in de markt gezet. Woningaanpassingen en vervoersvoorzieningen De versnelde afbouw verpleeghuisbedden waardoor mensen langer thuis blijven wonen heeft gevolgen voor het aantal aanvragen voor woningaanpassingen en vervoersvoorzieningen. Daarnaast constateren we dat de prijzen in het kader van de woonvoorzieningen onroerend sterk zijn gestegen als gevolg van de hoge materiaalkosten en hoge werknemerslasten bij de leveranciers. Dit geldt eveneens voor woonunits. Ook zien we binnen onze gemeente een toename van het aantal woon-zorgwoningen voor inwoners met een Wlz indicatie die deze indicatie verzilveren via een volledig pakket thuis (vpt) of een modulair pakket thuis (mpt), waardoor er groot beroep gedaan wordt op deze Wmo voorzieningen. Jurisprudentie heeft aangetoond dat deze burgers terecht aankloppen bij de Wmo. Aanbesteding hulpmiddelen Wereldwijd zien we de grondstoffen kosten stijgen. De stijging van deze kosten hebben ook gevolgen voor Wmo en de aanbesteding hulpmiddelen. De consequenties van de gesignaleerde stijging van de grondstoffen hebben ertoe geleid dat de prijzen van de hulpmiddelen zijn toegenomen.
In de eerste bestuurlijke rapportage 2025 worden de financiële consequenties inzichtelijk gemaakt. Scootmobielen en brandveiligheid Gemeenten zijn nu, bij het verstrekken van een scootmobiel, verantwoordelijk voor het realiseren en financieren van een stalling. Indien de Omgevingswet wordt gehandhaafd bij het stallen van een scootmobielen in verband met brandveiligheid dan lopen we als gemeente het risico dat we alsnog de stalling dienen te realiseren en financieren bij bat 0 en bat 1 woningen.
Jeugdwet
Stijgende zorgvraag Er is een verzwaring van de zorgvraag zichtbaar waardoor de kosten per unieke cliënt toenemen. Vanuit het rijk is structureel extra budget toegekend voor het opvangen van een gedeelte van de tariefstijging vanwege de hogere loonkosten bij de zorgaanbieders, de verwachting is dat dit niet toereikend is om alle extra kosten te dekken. Om dit risico te verminderen wordt door middel van de regionale transformatieagenda gestuurd op het gebruik van de jeugdzorg, de beperking van het aantal aanbieders en het sturen op normalisering van de problematieken zal een bijdrage leveren aan de beperking van de kosten die met de jeugdzorg gepaard gaan. Ook het lokaal opgestelde plan van aanpak draagt bij aan een beperking van de kostenstijging. Dit plan is gericht op alle toegangen van jeugdhulp (gemeente, artsen en gecertificeerde instellingen) met het doel het versterken van het bewustzijn bij deze toegangen om kritisch te zijn op de inzet van jeugdhulp in combinatie met een realistisch perspectief van de zorg. Daarnaast wordt de betrokkenheid van ouders vergroot richting de te leveren kwaliteit van de zorg en wordt contractmanagement versterkt en zorgaanbieders kritischer bevraagd op hun geleverde kwaliteit. Consequenties hervormingsagenda jeugd De Hervormingsagenda Jeugd heeft twee doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1.
Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. 2. Een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Deze inhoudelijke doelstellingen laten zien dat de agenda een transformatiedoelstelling heeft; een inhoudelijke vernieuwing die de kwaliteit van de jeugdzorg verhoogt. In de Hervormingsagenda worden deze doelstellingen uitgewerkt en moet leiden tot een landelijke besparing van 1 miljard euro. Er zal een maatschappelijke dialoog gevoerd moeten worden waarin duidelijkheid gegeven wordt wat jeugdhulp precies inhoudt en wat binnen de huidige wettelijke kaders onder de jeugdhulp moet vallen en wat niet. Ook zal meer nadruk moeten komen op een integrale aanpak. Wanneer jeugdhulp het gevolg is van volwassenenproblematiek, dient deze als eerste te worden aangepakt. De oplossing ligt dan niet alleen bij de inzet van jeugdhulp.
45
1ste rapportage 2025 Er zal structureel worden geïnvesteerd in de (landelijke) kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Er zal minder papierwerk en administratie nodig zijn, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook zullen lokale toegangen worden versterkt (stevige lokale teams) en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen (preventieve zorg) worden ondersteund en minder vanuit de individuele voorzieningen. Daarnaast wordt ernaar gestreefd de uithuisplaatsingen zoveel mogelijk te voorkomen en/of terug te dringen (residentiële jeugdhulp). Sommige van de genoemde maatregelen in de hervormingsagenda zijn reeds gerealiseerd door onze gemeente. Afwachtende de duidelijkheid over de aanpassing van de Jeugdwet, de reikwijdte, de regionalisering en standaardisatie wordt, samen met partners, gewerkt aan een plan om de doelstellingen uit de Hervormingsagenda lokaal te kunnen realiseren. In het tweede kwartaal 2025 zal het plan worden gepresenteerd.
Commissie van Ark De commissie Van Ark spreekt zich in haar advies 'Groeipijn’ uit over het inhoudelijk perspectief van de Hervormingsagenda Jeugd, het financieel kader plus de organisatie en governance. De commissie stelt vast dat er door gemeenten en andere betrokkenen hard is gewerkt aan de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. Tegelijkertijd geldt dat die inzet nog niet rendeert. Dat wijt de commissie aan een te beperkte scope van de aanpak, een gebrek aan doorzettingsmacht in de jeugdketen, te weinig realisme ten aanzien van de besparingen en het tijdpad, en onduidelijkheden over de haalbaarheid daarvan. Volgens de commissie is doorgaan met de Hervormingsagenda noodzakelijk, maar moet deze verbreed worden naar bestaanszekerheid, wonen, onderwijs en volwassenenzorg. Juist daar liggen de oorzaken voor het sterk toegenomen beroep op jeugdhulp. Het is aan gemeenten om zorg te dragen voor een goede lokale basisvoorziening en het versterken van de lokale teams. De noodzaak van de verbreding van de agenda wordt erkend en deze past uitstekend bij de propositie ‘De waarde van het sociaal domein’. Daarnaast stelt de commissie voor het financiële kader in positieve zin aan te passen per 2025 e.v. Hetgeen leidt tot een verhoging van de Gemeentefonds en een bijstelling van de geraamde taakstelling binnen onze begroting.
Hiermede verdwijnt voor de gemeenten ook ‘de kramp’ die we tot nu toe ervaren en ontstaat er, zeker in samenhang met de verbreding van de agenda, de ruimte die helpend is bij het verbeteren van de jeugdhulp. Wel is het moeilijk te begrijpen dat niet de volledige tekorten over 2023 en 2024 worden gecompenseerd, maar slechts de helft daarvan. De aanbevelingen van de commissie Van Ark leiden – naast het voortzetten van de maatregelen die voortvloeien uit de Hervormingsagenda – ook tot een aanzienlijke verzwaring van de gemeentelijke opgave. In dit verband wachten we de nadere uitwerking van de Voorjaarsnota van het Rijk af. Nieuwe regionale contractering In 2024 is op regionaal niveau gewerkt aan de aanbestedingen overbruggingszorg, GIK-J en crisis. Uit het verloop van de voorbereiding blijkt dat de tarieven substantieel zullen stijgen en daarmee ook de verwachting voor een forse stijging van de kosten voor Sittard-Geleen. Op dit moment is er nog onvoldoende duidelijkheid over de grote van de stijging voor onze gemeente omdat deze contracten nog ondertekend dienen te worden.
Risico's Sociale Basis
Niet van toepassing.
Onderwijs en Jeugd Niet van toepassing.
46
1ste Rapportage 2025
Gezondheidspreventie Niet van toepassing.
Participatie en Bestaanszekerheid Niet van toepassing.
WMO
Hogere verzilvering afgegeven zorgtoewijzingen Wmo huishoudelijke hulp De aantallen meldingen voor huishoudelijke ondersteuning is toegenomen, zo blijkt uit de historische gegevens (de maximale verplichtingen versus realisatie) van 2021, 2022, 2023 en 2024. En de begrote verzilveringspercentages nemen over deze jaren ook toe, omdat de zorgaanbieders inzetten op het wegwerken van de wachtlijsten. Op basis van de maximale verplichting 2025, rekening houdend met de trend uit 2022-2024, verwachten we dat de kosten ‘Wmo-huishoudelijke ondersteuning’ ook in 2025 zal stijgen naar ± € 16,6 miljoen. Via de monitoring wordt periodiek het verzilveringspercentage (betreft percentueel: gedeclareerde zorg/beschikte zorg) berekend en op basis van de uitkomsten wordt bepaald of dit risico gerealiseerd gaat worden. Daarnaast zijn de onderhandelingen van CAO VVT recent afgerond. Tijdens de onderhandelingen over de CAO zijn de volgende afspraken gemaakt: Een loonsverhoging van totaal 7,5% (in twee stappen: 4% op 1 juli 2025 en 3,5% op 1 juli 2026). De reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer gaat omhoog naar €0,19 in 2025 (en naar €0,21 in 2026). Als gevolg van deze ontwikkeling zullen de kosten voor de Wmo huishoudelijke hulp, bij een gelijk blijvend volume, toenemen in 2025 en 2026.
Jeugdwet
Bedrijfsvoeringsprobleem aanbieders jeugdzorg De gemeenten in de Limburgse jeugdregio’s zien zich door de problemen bij XONAR, de Mutsaersstichting en mogelijk ook andere aanbieders geconfronteerd met een breder probleem dat individuele jeugdzorgaanbieders overstijgt en daarmee ook de aanpak volgens het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Dit richt zich immers op de oplossing van knelpunten bij individuele zorgaanbieders. De gemeenten maken zich grote zorgen over de consequenties voor de inrichting van het zorglandschap. In de specifieke context van grote delen van Limburg speelt daarnaast dat er nauwelijks of geen gebruik kan worden gemaakt van het zorgaanbod in de aangrenzende regio’s vanwege de geografische begrenzing. De jeugdzorgaanbieders zijn onafhankelijk en hebben vrijheid in het nemen van bedrijfsmatige beslissingen. Als deze beslissingen mede leiden tot de continuïteitsproblemen, zoals wij nu zien bij XONAR en Mutsaersstichting, dan wordt de jeugdregio gevraagd financieel bij te springen als het gaat om een aanbieder die cruciale jeugdhulp biedt. Zeker voor de jeugdregio’s in Limburg geldt dat door de geografische ligging de mogelijkheid van het inzetten van andere aanbieders, op korte termijn, beperkt is. Er is daardoor een ongelijk speelveld tussen aanbieders en jeugdregio’s. De gemeenteraden in Zuid-Limburg hebben onlangs € 8 mln.
financiële steun moeten verlenen aan XONAR. Van de gemeenteraden kan niet worden verwacht dat iedere keer als een zorgaanbieder in de problemen komt publieke middelen worden ingezet voor de financiering van een herstelplan. Wij hebben het ministerie daarom tijdens het bestuurlijk overleg laten weten dat de Zuid-Limburgse gemeenten niet (nogmaals) aangeslagen willen worden voor financiële steun aan een zorgaanbieders. Dit is mogelijk niet te voorkomen gezien het advies van de taskforce. De Taskforce heeft in februari 2025 haar rapport ‘Taskforce Robuust zorglandschap Limburg’ uitgebracht. In de rapportage geeft de taskforce een advies over hoe kan worden toegewerkt naar een duurzaam zorglandschap voor jeugdigen in Limburg. In het rapport wordt de huidige probleemstelling en de oplossingsrichting omschreven die bestaat uit verschillende elementen waar gemeenten, aanbieders en het Rijk actie op moeten
47
1ste rapportage 2025 ondernemen om ervoor te zorgen dat de huidige situatie zich niet nogmaals (en mogelijk ook op andere plekken in het land) voordoet. In deze oplossingsrichting zijn veel acties benoemd en toebedeeld aan de gemeenten en regio’s. In 2025 worden de volgende acties opgepakt door de gemeenten en de zorgaanbieders: Ontwikkelen van een gelijke visie op de inrichting van het zorglandschap; Uitwerken van een governance en samenwerkingsstructuur; Voorbereiden van een uniforme inkoop en contractering.
48
1ste rapportage 2025
Financiën Prognose exploitatie budgetten Subprogramma
2025 Primitieve begroting
2025 Goedgekeurde bijstellingen
2025 incl goedgekeurd
2025 Bijstelling Prorap
2025 Begroting na bijstelling
2026 Bijstelling
2027 Bijstelling
2028 Bijstelling
Sociale Basis Onderwijs, onderwijshuisvesting en jeugd Gezondheidspreventie Participatie en Bestaanszekerheid WMO Jeugdwet Totaal
-13.577 -2.215 -13.424 -42.606 -35.667 -44.826 -152.315
668 63 -1.296 -1.228 -175 -63 -2.031
-12.909 -2.152 -14.720 -43.834 -35.841 -44.890 -154.346
-61 -185 0 31 -3.167 -1.162 -4.544
-12.970 -2.337 -14.720 -43.803 -39.008 -46.052 -158.890
-132 -185 -17 31 -3.167 -1.162 -4.632
-199 -185 -18 31 -3.167 -1.162 -4.700
-264 -185 -18 31 -3.167 -1.162 -4.765
Bijstellingen Subprog
Nr
Onderwerp
Sociale basis Sociale basis Sociale basis Sociale basis
1 2 3 4
Onderwijs, onderwijshuisvesting en jeugd Sociale basis Onderwijs, onderwijshuisvesting en jeugd Gezondheidspreventie Gezondheidspreventie WMO WMO Jeugdwet Afrondingsverschillen Totaal
5 6 7 8 9 10 11 12
Kinderopvang Programma Onderwijshuisvesting 2025 kapitaallasten Zuilenzaal Huisvesting ontheemden Oekraïners op objectniveau Indexatie leerlingenvervoer Netcongestie unilocatie Ophoging krediet Openbare Ruimte Unilocatie Lijkbezorging Subsidie project dementie Indexatie Wmo Bijstelling Wmo Indexatie jeugd
50
2025 Bijst Bat
2025 Bijst Lst
2025 Mut Res
2025 Bijst Beg
2026 Bijst Beg
2027 Bijst Beg
2028 Bijst Beg
0 0 0 0
-42 -6 3 11
0 0 0 0
-42 -6 3 11
-38 -80 0 11
-32 -152 0 11
-28 -221 0 10
0 0 0 0 114 0 0 0 0 114
-185 4 -6 0 -114 -2.724 -443 -1.162 0 -4.664
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
-185 4 -6 0 0 -2.724 -443 -1.162 6 -4.544
-185 33 -27 -17 0 -2.724 -443 -1.162 0 -4.632
-185 32 -26 -18 0 -2.724 -443 -1.162 -1 -4.700
-185 32 -26 -18 0 -2.724 -443 -1.162 0 -4.765
1ste Rapportage 2025 Nr 1
Onderwerp Kinderopvang
2 3
Programma Onderwijshuisvesting 2025 kapitaallasten Zuilenzaal
4
Huisvesting ontheemden Oekraïners op objectniveau
5
Indexatie leerlingenvervoer
6
Netcongestie unilocatie
7
Ophoging krediet Openbare Ruimte Unilocatie
8 9
Lijkbezorging Subsidie project dementie
10
Indexatie Wmo
11
Bijstelling Wmo
12
Indexatie jeugd
Toelichting Tariefs- en volumeaanpassing inspecties kinderopvang. Dekking vanuit stelpost inflatie € 14.000 in 2025 aflopend tot € 3.000 in 2027. Zie programma Bestuur en Ondersteuning. Kapitaallasten Programma Onderwijshuisvesting 2025. Zie Krediet voor de toelichting. kapitaallasten van het nieuw te voteren krediet voor de aanpassing van de Zuilenzaal in klooster Leyenbroek. Zie Krediet voor de toelichting. De exploitatie voor de huisvesting van ontheemden Oekraïners wordt hierbij ingeregeld op objectniveau. De dekking komt uit de rijksgelden die opgenomen zijn in een bestemmingsreserve conform besluit in de 2e rapportage 2024. De tarieven voor leerlingenvervoer voor het schooljaar 2024/2025 ev. zijn geïndexeerd. Deze indexering wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. Tijdens de verdere uitwerking van de werkzaamheden als gevolg van netcongestie is gebleken dat een elektriciteitsmanagementsysteem optimaal gebruik kan maken van de drie nieuwe aansluitingen. Hierdoor zijn kostbare aanpassingen aan de installaties niet nodig en is de inzet van een accupakket of een zware aggregaat voor langdurig gebruik, tot 2030, overbodig. Dit leidt tot een aanzienlijke kostenbesparing. Tijdens de ramingsfase van het definitieve ontwerp voor de openbare ruimte werd een budgetoverschrijding vastgesteld.
Daarop zijn de SKO-ramingen voor de grondverwervingen, de openbare ruimte, terreininrichting en de sportvelden, inclusief de bijbehorende honoraria na januari 2023 met het juiste indexcijfer geactualiseerd. De financiële impact van deze actualisatie wordt gedekt uit de stelpost markt- en prijsstijgingen binnen projecten die vallen onder de Regeling grote projecten. Middelen ontvangen op Gemeentefonds, deze worden ingezet om de kosten voor lijkbezorging te dekken We hebben via ZonMW subsidiemiddelen ontvangen om het dagbestedingsaanbod voor dementie te versterken. Met deze middelen wordt gewerkt aan een bredere en meer toegankelijke ondersteuning voor mensen met dementie als hun mantelzorgers en aan verbetering van de netwerksamenwerking. De tarieven binnen de Wmo zijn in 2025 geïndexeerd. Deze indexering wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. In 2024 is meer maatwerk geleverd door de aanbieders dan ons uitgangspunt was ten tijde van het maken van de begroting. Dit heeft geresulteerd in een hogere verzilvering. De verwachting is dat de aantallen inwoners die maatwerk ontvangen niet zullen dalen. Om deze reden stellen wij de ramingen bij naar het niveau van de jaarrekening. De tarieven binnen de jeugdzorg zijn in 2025 voor wat betreft ambulante jeugdzorg geïndexeerd. Deze indexering wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie.
Voor de overige tarieven, onder andere verblijf, crisis en wonen, zijn de contracten nog niet definitief en kan de indexatie nu nog niet berekend worden.
51
1ste rapportage 2025 Kredietvotering Nr
Onderwerp
Toelichting
1
Programma onderwijshuisvesting 2025
2
Programma onderwijshuisvesting 2025
3
Programma onderwijshuisvesting 2025
4
Programma onderwijshuisvesting 2025
5
Programma onderwijshuisvesting 2025
6
Programma onderwijshuisvesting 2025
Herhuisvesting van de KC Taalwijzer in het schoolgebouw Valkstraat 4 Sittard voor € 221k op basis van besluitvorming collegevoorstel Z/24/605970. Renovatie van het schoolgebouw van OBS de Duizendpoot Geleen Zuid (Frans Halsstraat 1) voor € 1.199k op basis van besluitvorming collegevoorstel Z/24/605970. Herhuisvesting van Jenaplanschool de Vlieger in het schoolgebouw Pattonstraat 2 Sittard voor € 2.623k minus DUMAVA Rijkssubsidie van € 864k op basis van besluitvorming collegevoorstel Z/24/605970. Uitbreiding wegens onvoorziene groei van het leerlingenaantal van basisschool de Kingbeek voor € 374k op basis van besluitvorming collegevoorstel Z/25/Z681916. Het stichtingskostenoverzicht van de Unilocatie GVB OBB is geactualiseerd vanaf januari 2023 voor de grondverwervingen, de openbare ruimte, terreininrichting en de sportvelden, inclusief de bijbehorende honoraria. De financiële impact van deze prijsstijgingen van deze actualisatie bedraagt € 0,52 mln, waarvan een bedrag van € 10.000 de kostprijsverhogende btw betreft. Tijdens de verdere uitwerking van de werkzaamheden a.g.v. netcongestie is gebleken dat een elektriciteitsmanagementsysteem optimaal gebruik kan maken van de drie nieuwe aansluitingen. Hierdoor zijn kostbare aanpassingen aan de installaties niet nodig en is de inzet van een accupakket of een zware aggregaat voor langdurig gebruik, tot 2030, overbodig.
Dit leidt tot een aanzienlijke kostenbesparing. De investeringskosten bedragen nu slechts € 0,2 mln.,
52
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
221
0
0
0
1.199
0
0
0
1.759
0
0
0
374
0
0
0
520
0
0
0
-375
0
0
0
1ste Rapportage 2025 Nr
7
Onderwerp
Zuilenzaal Klooster Leyenbroek
Toelichting
aanzienlijk lager dan de eerder geraamde € 0,58 mln. Dit betekent een financieel voordeel ten opzichte van het oorspronkelijk gevraagde en gevoteerde krediet. De zuilenzaal in klooster Leyenbroek is in gebruik door fanfare St. Jan Leyenbroek en BS Leyenbroek. Door de stijging van het aantal leerlingen is er te weinig ruimte voor speel-en bewegingsonderwijs. Daarom moet in de zuilenzaal een speellokaal worden gerealiseerd. Daarvoor is een plan uitgewerkt, waardoor de fanfare en de basisschool samen gebruik kunnen maken van de zuilenzaal. Het deel voor de school (speellokaal) wordt betaald uit de reserve voor onderwijshuisvestingsvoorzieningen. Voor het deel voor de fanfare moet de gemeente apart een investeringskrediet beschikbaar stellen van € 0,3 mln. De kapitaallasten kunnen worden gedekt uit het budget voor subsidies voor accommodatiebeleid.
Totaal
53
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
300
0
0
0
3.998
0
0
0
1ste Rapportage 2025
Milieu
Ontwikkelingen Milieu
Omgevingsdienst Zuid-Limburg Naar verwachting implementeert de Omgevingsdienst Zuid-Limburg (OD-ZL) in 2025 een nieuwe financieringsmethode voor de organisaties die deelnemen aan de Gemeenschappelijke regeling. Dit jaar wordt mogelijk ook duidelijk of en zo ja welke plus-taken extra worden overgebracht naar de OD-ZL. Dit heeft onder andere te maken met de verplichting van de OD-ZL om uiterlijk 1 april 2026 te voldoen aan de robuustheidcriteria. De financiële consequenties van beide ontwikkelingen zijn op dit moment nog niet duidelijk.
Klimaatadaptie en Water Niet van toepassing.
Energie
Niet van toepassing.
Warmte
Niet van toepassing.
Duurzaamheid
Niet van toepassing. Risico's Niet van toepassing.
55
1ste Rapportage 2025
Financiën Prognose exploitatie budgetten Subprogramma
Milieu Klimaatadaptatie En Water Energie Warmte Duurzaamheid Totaal
2025 Primitieve begroting
2025 Goedgekeurde bijstellingen
2025 incl goedgekeurd
2025 Bijstelling Prorap
2025 Begroting na bijstelling
2026 Bijstelling
2027 Bijstelling
2028 Bijstelling
-1.646 3.534 0 2.590 0 4.478
-90 189 0 144 0 243
-1.736 3.722 0 2.735 0 4.721
0 -39 0 -600 0 -639
-1.736 3.684 0 2.135 0 4.083
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
Bijstellingen Subprog
Nr
Onderwerp
Klimaatadaptatie en water Warmte Afrondingsverschillen Totaal
1 2
Bijdrage Vastgoed riool Nusterweg Warmtenet Zuid-Limburg
Nr 1
Onderwerp Bijdrage Vastgoed riool Nusterweg
2
Warmtenet Zuid-Limburg
2025 Bijst Bat 0 0 0 0
2025 Bijst Lst -38 -600 -1 -639
2025 Mut Res 0 0 0 0
2025 Bijst Beg -38 -600 -1 -639
2026 Bijst Beg 0 0 0 0
2027 Bijst Beg 0 0 0 0
2028 Bijst Beg 0 0
Toelichting Gedurende de 2e rapportage 2024 is gerapporteerd over het verkoopresultaat van een perceel nabij de Nusterweg en is dit resultaat conform vigerende beleid toegevoegd aan de reserve incidentele dekking taakstellingen. Dit wordt nu bijgesteld, door het bedrag aan de bestemmingsreserve te onttrekken en in te zetten voor rioleringswerkzaamheden bij nabijgelegen sloot. Dit is nu toegevoegd aan de voorziening Riolering Op 15 mei wordt een Intentieovereenkomst Ontwikkeling Regionaal Warmtebedrijf ondertekend (tussen leden stuurgroep WZL en Ministerie van Klimaat en Groene Groei in verband met de deelname van Energie Beheer Nederland). Met het ondertekenen van deze overeenkomst wordt commitment en verplichtingen aangegaan voor het traject voor de realisatie van het warmtebedrijf. Dit traject gaat verder dan de huidige samenwerking WZL en loopt door in 2026. In de loop van 2025 is voorzien in een go/ no go besluit. Bij een ‘no go’ vloeien de middelen terug naar de algemene middelen.
57
0
1ste rapportage 2025
Kredietvotering
Niet van toepassing.
58
1ste rapportage 2025
Wonen, Omgevingsbeleid en Gebiedsontwikkeling Ontwikkelingen Wonen
Volkshuisvestingsfonds Met ZOwonen onderzoeken we of we particuliere woningen aan hun marktwaarde kunnen opkopen om de vervangingsopgave van sociale huurwoningen te versnellen (vierde tranche VHF). Hiervoor hebben we recentelijk Rijksmiddelen gekregen. Hieraan gekoppeld is een nog niet-voorziene cofinanciering die we als gemeente de komende jaren moeten leveren. De komende periode zal een projectopdracht worden uitgewerkt waarin de mogelijke scenario’s worden geschetst inclusief hun impact. Dit betreft zowel financiën (investering en exploitatie) als ook uitvoeringskracht/benodigde capaciteit. Voor beide zal inzichtelijk gemaakt worden hoe deze zich over verschillende jaarschijven zullen spreiden Ontwikkeling van de volkshuisvesting Op het gebied van volkshuisvesting is veel aan het veranderen. De demografische prognoses vallen anders uit door huishoudensverdunning en migratie, de stijging van bouw- en grondkosten, inflatie en gebrek aan passende woningen drijven de verkoopprijzen op en de relatief oude woningen (met slechte energielabels) zorgt voor uitdagingen in het toekomstbestendig houden van dat deel van de voorraad. In navolging van de Omgevingsvisie en de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt dit uitgewerkt in een Volkshuisvestingsprogramma. Als gemeente willen we op verschillende manieren de woningmarkt beïnvloeden.
Dit zijn veelal zaken die we nu als gemeente nog niet of beperkt doen en die nieuwe kosten met zich meebrengen. Een deel zijn investeringen die later terugverdiend kunnen worden. Andere investeringen zorgen voor maatschappelijke meerwaarde, maar niet direct voor financiële opbrengsten. De belangrijkste dossiers die om investeringen vragen zijn (in willekeurige volgorde): Aanpakken kwetsbare private voorraad: een deel van de huidige woonbehoefte wordt veroorzaakt doordat een deel van het huidige aanbod niet past bij de vraag. Daarnaast hebben we een relatief groot aandeel aan ‘oudere’ woningen uit de wederopbouwperiode die vaak slecht geïsoleerd zijn. Corporaties pakken dit deel van hun eigen voorraad stapsgewijs aan, maar voor particuliere eigenaren is dat vaak een (te) grote uitdaging. Die woningen vormen daarnaast nog een extra uitdaging in de gebieden waar ze spikkelgewijs tussen de voorraad van woningcorporaties staan. Dit zijn veelal woningen die ooit verkocht zijn door de corporatie (uitgepond) aan de oorspronkelijke huurders. Gemiddeld genomen zijn die kopers onvoldoende financieel draagkrachtig om hun woningen aan te pakken en ze staan op een ongunstige plek zodra corporaties hele straten of blokken in een keer grootschalige renoveren of zelfs moeten slopen en vervangen.
Als gemeente dragen wij door gegunde aanvragen uit het volkshuisvestingsfonds bij aan deze opgave. In Geleen-Zuid (tweede tranche VHF) faciliteren we het verduurzamen van private woningen. Met ZOwonen onderzoeken we of we particuliere woningen aan hun marktwaarde kunnen opkopen om de vervangingsopgave van sociale huurwoningen te versnellen (vierde tranche VHF). Hiervoor hebben we Rijksmiddelen gekregen, waarvoor we als gemeente de komende jaren cofinanciering moeten bijdragen. Bijdragen aan een betaalbare voorraad: Omdat de bouwkosten hoog zijn is het lastig voor corporaties en ontwikkelaars om op kwalitatieve wijze woningen te bouwen in het meest betaalbare segment (sociale huur tot € 900,07 en koop tot het bedrag van de starterslening van € 280.000,-). Als gemeente kunnen wij op een aantal plekken vrijkomend maatschappelijk vastgoed inzetten als ontwikkellocatie voor woningbouw. Afhankelijk van de locatie kan dit een mix van woningen zijn (en potentieel een opbrengend vermogen hebben). Maar het zal veelal gaan om locaties waar we corporaties faciliteren om sociale huur en betaalbare vrije sectorhuur te bouwen. Hierdoor is het opbrengend vermogen van die locaties beperkt of negatief. Op dit moment worden de locaties onderzocht die hiervoor ingezet kunnen worden. Grootschalige gebiedsontwikkeling en publiek-private samenwerking: hierbij wordt gedacht aan o.a.
het mee gaan betalen aan grotere gebiedsontwikkelingen (zoals Sittard Centraal) en nog meer eigen vastgoed inzetten.
60
1ste Rapportage 2025
Vergroten veerkracht wijken: daarbij gaat het bijvoorbeeld om investeringen in de openbare ruimte, verduurzaming gebouwde omgeving en aanpak kwetsbare voorraad.
Omgevingsbeleid
Kwaliteitscriteria VTH (3.0) De landelijke kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn per 1 januari 2025 vernieuwd. Deze criteria zijn van belang voor een goede en uniforme uitvoering van de doelen van de Omgevingswet door alle overheden. De komende maanden wordt onderzocht wat hiervoor concreet nodig is binnen Sittard-Geleen en welke kosten hiermee zijn gemoeid.
Gebiedsontwikkeling en Stedelijke ontwikkeling
Gebiedsontwikkeling stationsomgeving: Sittard Centraal en Limburg Centraal Sittard Centraal is een verdere uitwerking van de bijdrage die Sittard-Geleen heeft gedaan aan het ambitiedocument Limburg Centraal. Tijdens de Limburgse Woonkeuken van 15 april 2024 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken (nu Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening) aangegeven met de regio de handen ineen te willen slaan voor het realiseren van grootschalige woningbouw en de bijbehorende verstedelijking in de 6 Limburgse steden met een Intercitystation, zijnde Venlo, Weert, Roermond, Sittard-Geleen, Maastricht en Heerlen.. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft ‘Limburg Centraal’ als zoekgebied voor verstedelijking opgenomen in de Kamerbrief Grootschalige Woningbouw van 5 juni 2024 en het voorontwerp Nota Ruimte. Vanuit het project Limburg Centraal komt onze grootschalige gebiedsontwikkeling in een stroomversnelling terecht. Om het proces intern en extern zorgvuldig aan te gaan, zijn procesmiddelen nodig. Met name om vanuit Sittard-Geleen het komende jaar een belangrijke bijdrage te leveren aan de verstedelijkingsstrategie voor Limburg Centraal en een kwalitatieve businesscase te bouwen voor Sittard Centraal.
Middels de businesscase Sittard Centraal kunnen wij meedoen met Limburg Centraal en meedingen naar rijksmiddelen Zonder deze proces gelden kunnen wij onvoldoende invulling geven aan het verdere proces Sittard en Limburg Centraal. Hierdoor komt de financiering uit Rijksmiddelen van publieke maatregelen (aanpassingen station, spoor en bruggen en viaducten) en daarmee het slagen van de grootschalige gebiedsontwikkeling en de beoogde Publiek-Private samenwerking in gevaar. De komende tijd wordt uitgewerkt wat nodig is om uitvoering te geven aan het verdere proces, dit maakt onderdeel uit van de Integrale begrotingsafweging 2026.