1e rapportage 2023 - versie raad
Tekst van het document
Enerzijds om hen te informeren over de voortgang van de wijkontwikkeling (op basis van een film en flyer met een overzicht van alle activiteiten, projecten en initiatieven) en anderzijds om commitment te vragen om zo verder te gaan. Principes als ‘houdt het klein’, ‘gun elkaar iets’, ‘Luuj make Gelaen Zuid’ en ‘geef de inwoners en professionals in de wijk de ruimte om samen aan de wijk te worden’ werden daar omarmt. Ontwikkelingen en risico’s De komende jaren wordt werk gemaakt van de volgende concrete ambities: gezond opgroeien en gezond blijven, perspectief op werk, veiligheid door gemeenschapszin en zelfstandig ouder worden. Ambities die met een fysiek en sociaal programma aan projecten en initiatieven vorm krijgen, waar wijkbewoners nauw bij betrokken worden. Dit programma zal niet alleen maar bestaan uit initiatieven en projecten die extra c.q. nieuw geld kosten, voor een deel betreft het ook het anders en meer in samenhang uitvoeren van bestaande dienstverlening. Echter met name het fysieke programma: de fysieke herstructurering en herinrichting van de openbare ruimte c.q. de wijk, vraagt om forse investeringen. Zowel van ZOwonen, van het Waterschap als van de gemeente. De gemeenteraad heeft hierover eind 2022 een besluit genomen.
Medio 2023 wordt dit nader uitgewerkt en vastgelegd in een intentieovereenkomst gemeente, Waterschap en ZOWonen en in een financiële strategie en overeenkomst tussen gemeente en ZOWonen. 9b. Geleen-Centrum Karakter en inhoud van het ontwikkelpad In het ontwikkelpad draait het om drie transformaties. De transformatie naar (het herstel van) de krachtenbundeling van samenleving en industrie. De transformatie van een winkelcentrum met veel leegstand en criminaliteit naar een bruisende broedplaats voor innovaties voor de circulaire samenleving die we willen zijn. De transformatie van een gebied met een lage aantrekkingskracht naar een gebied waar onderzoekers, ondernemers, studenten en bezoekers graag komen en daardoor Geleen Centrum toekomstbestendig is. GL1 is de aanpak om deze transformaties te realiseren en een Stads DNA te ontwikkelen dat gebaseerd is op innovatie, circulariteit, delen, verspreiden, gezondheid en inclusiviteit. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente Stadslabs Sittard-Geleen vormt het onafhankelijke samenwerkingsplatform waar inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en gemeente in co-creatie werken aan de drie transformaties. De gemeente is de hoeder van de samenwerking, zonder er de eigenaar van te zijn. Op het samenwerkingsplatform levert ook de gemeente de eigen expertise in de co-creatie.
Met inachtneming van wettelijke kaders vervult de gemeente de eigen publiekrechtelijke rol om het resultaat van de co-creatie (al dan niet met gemeentelijke regels) te stimuleren en te beschermen. Met de ondertekening van de GL1-intentieverklaring hebben ZOwonen, Chemelot, Chemelot Campus en de gemeente Sittard-Geleen het voortouw genomen in de transformatie van Geleen
66
9. Voortgang ontwikkelpaden Centrum. Ook het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gelooft in de GL1-aanpak en stelt daarvoor ruim € 2,2 mln. beschikbaar. Samen met de € 2,2 mln. die de gemeente investeert groeien de kansen om GL1 tastbaar te maken met de (circulaire) transformatie van leegstaande (winkel)panden naar panden die ruimte geven voor de nieuwe functies die Geleen Centrum laten bruisen. Het project waarvoor het ministerie middelen beschikbaar stelt, heeft betrekking op de panden aan de westzijde van de (oude) Markt, het historische stadhuis, het Galfettigebouw, panden in de Annastraat en de openbare ruimte Markt/Raadhuisstraat. Deze projecten dienen te gaan werken als een hefboom voor ontwikkelingen van eigenaren/investeerders elders in Geleen Centrum. De Europese Commissie ziet in de verbinding van industrie en samenleving in Geleen Centrum een kans om met een Europees Demonstratieproject de afvalberg van plastic die de verbrandingsoven ingaat te verkleinen. In dit project spelen alle partijen van consument tot en met industrie een rol. Van de totale €9mln die de Europese Commissie beschikbaar stelt, is € 0,9 mln. beschikbaar voor onderzoek waar inwoner en consument centraal staan. Een aantal internationale universiteiten en hogescholen hebben hier het voortouw in.
Sjoenk aan de Rijksweg, de Stadslabsateliers aan de Markt en het Bright Festival vormen de eerste successen van de andere samenwerking met/in de samenleving. Het zijn de voorbodes van het nieuwe Geleen Centrum. Ontwikkelingen en risico’s In het tweede en derde kwartaal van 2023 vindt voor Geleen Centrum de lakmoesproef plaats. Dan moet blijken dat de gemeente en (private) partners erin slagen: • om de samenwerkingsovereenkomst voor de 6 onderdelen van de Impulsaanpak te ondertekenen; • de GL1 verklaring concreet wordt in een gezamenlijke aanpak; • de leegstandsaanpak, zoals begonnen bij Sjoenk en Markt 34 navolging krijgt • succesvolle maatschappelijke innovaties zoals het Bright Festival en de Stadslabs Sittard-Geleen een structureel karakter krijgen; In het eerste kwartaal van 2023 is het voorwerk gedaan voor deze vier belangrijke mijlpalen. Dit maakt het mogelijk om in de volgende kwartalen de beslissende stappen te zetten in de drie transformaties waar het in Geleen Centrum om draait De andere manier van samenwerken met de partijen in de samenleving is een grote verandering voor de gemeentelijke organisatie. Niet de gemeentelijke processen staan centraal, maar de co-creatie in het onafhankelijke samenwerkingsplatform van inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en gemeente.
Expertise van de gemeente wordt niet fragmentarisch maar integraal ingebracht in het co-creatieproces. De rol van de gemeente verschuift van beleidsbepaler naar mogelijkmaker. Dat doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheid van de gemeente om (wettelijke) regels op te stellen en te handhaven. 9c. Sittard-Centrum Karakter en inhoud van het ontwikkelpad In Sittard Centrum is de afgelopen jaren het programma Zitterd ReVisited uitgevoerd, waarmee naast ruimtelijke ook sociale-economische versterking is gedaan. In 2021 zijn de laatste resultaatafspraken bereikt. Deze versterkte situatie van Sittard Centrum vormt de basis om het ontwikkelpad Sittard Centrum verder vorm te geven. Met perspectief: op weg naar een verdere historisering van het stadscentrum waar bezoekers, ontmoeting, cultuur(historie) en groen nauw met elkaar verbonden worden. Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente Binnen de programma’s Zitterd ReVisited en Binnenstedelijke Ontwikkeling Centrum Sittard waren inwoners, ondernemers en bedrijven al in gesprek over initiatieven en projecten. Ook is met inwoners aanvullend gewerkt aan het versterken van de toeristisch-recreatieve producten van de binnenstad. Hieruit zijn verschillende werkgroepen (bijvoorbeeld Rónj Taofel en Zittesj Tuutje) ontstaan die veelal begeleid worden door het Stadslab.
Om het ontwikkelpad Sittard Centrum te initiëren is het Platform Binnenstad geformeerd (voorheen Participatiegroep). Het Platform Binnenstad is een ‘open groep’; iedereen mag meedenken, meebeslissen en
67
9. Voortgang ontwikkelpaden meedoen. Het platform bestaat momenteel uit (vertegenwoordigers van) inwoners, organisaties, bedrijven/retail/horeca en de gemeente; ofwel ‘de samenleving’. Het Platform Binnenstad bestaat momenteel uit ongeveer 25 personen en groeit. Vanuit het platform is een Agendateam ontstaan dat aanjaagt en initieert; dit team komt wekelijks bij elkaar. Het Platform bewaakt wat in de samenleving relevant is, en zorgt voor samenhang. Van hieruit ontstaan mogelijk initiatieven of projecten, die hierna apart kunnen worden opgepakt. De opgave ‘Ontwikkelpad Sittard Centrum’ bevindt zich in de initiatief-fase. Het Platform Binnenstad volgt de vanuit de Toekomstvisie 2030 meegegeven richting ‘Op weg naar een historisch stadscentrum waar toerisme, ontmoeting, cultuur(historie) en groen nauw met elkaar verbonden worden’. Het Platform hanteert daarbij twee werklijnen; 1. Komen tot een gedeelde ambitie, en 2. Zorgen dat de basis op orde is. Voor beide lijnen geldt het uitgangspunt dat we starten bij wat al bedacht is (bijvoorbeeld bestaande visies en ambities zoals Historisch Sittard, Sittard, een lieve stad, Visit Zuid Limburg Experience Sittard-Geleen, Actieprogramma Vrijetijdseconomie Sittard-Geleen). Ook wordt aangesloten bij dat wat al loopt; initiatieven of projecten van ons of anderen.
Als eerste stap in het Ontwikkelpad is door het Platform de zogenoemde ‘parelketting’ uitgewerkt; een startconcept voor het Ontwikkelpad dat bijzondere kwaliteiten van de stad in samenhang brengt en versterkt. Het voorstel omvat vooralsnog 7 projecten, inhoudelijk en fysiek met elkaar verbonden. De ‘parelketting’ sluit aan bij de bestaande energie, initiatieven en projecten; de ketting ontsluit het kernwinkelgebied, zorgt voor een logische circulaire routing en brengt aanvullende beleving in de binnenstad. Het college van B&W heeft kennisgenomen van ‘de parelketting’ tijdens een rondleiding door de binnenstad op. 28 maart 2023. Op basis van de ontvangen reflecties, werkt het Platform Binnenstad dit verder uit. De gemeente faciliteert het gesprek. Ontwikkelingen en risico’s Bij aanvang van het proces is een informatiefundament (status quo) opgesteld en is met het Platform Binnenstad verkend wat de inhoudelijk-functionele opdracht voor het ontwikkelpad Sittard Centrum is. Dit omvat een strategisch perspectief (lange termijn), en mogelijk ook inzet om bestaand initiatief voortgang te geven (korte termijn). Eventuele nieuwe uitgangspunten voor het centrum van Sittard zullen in co-creatie ontstaan. Mogelijk zullen ook private partijen eigenstandig en met eigen middelen programma’s en projecten ontwikkelen die goed passen binnen het gedachtegoed van de Toekomstvisie 2030.
Ook hier neemt Platform Binnenstad een centrale, adviserende rol. De komende bijeenkomst van Platform Binnenstad vindt plaats in mei 2023. 9d. Sittard-West Karakter en inhoud van het ontwikkelpad Het is mooi om te zien hoeveel energie zit in Sittard West; jong en oud voelen zich betrokken en verantwoordelijk. In Sittard West wordt divers gewoond, gewerkt in het handelspark, geleerd aan de onderwijsboulevard en gerecreëerd in de uitgestrekte parken en het aangrenzende buitengebied. Sittard West ontvangt dagelijks vele jongeren op de scholen, duizenden werknemers in de aanwezige bedrijven en organisaties. Ontsloten door de ringweg en het NS-station. Het stationsgebied is een belangrijke schakel tussen de ontwikkelpaden West en Centrum. Sittard West is vanuit de Toekomstvisie 2030 aangeduid als ontwikkelpad, omdat hier nú energie zit waarop kan worden aangesloten. Zo heeft Sittard West alle troeven in huis om een slimme wijk te zijn, met een open onderwijs- en kennislandschap, waar jong en oud een leven lang kunnen leren, ontwikkelen en werken. Inwoners, bedrijven en organisaties zijn al enige tijd in gesprek met elkaar over ideeën en projecten in Sittard West. Dit gebeurt in een Brede Klankbordgroep, waar iedereen die wil meedenken en meedoen, welkom is.
De Brede Klankbordgroep neemt het voortouw om de wijk in de richting van de Toekomstvisie 2030 te versterken De samenleving ziet momenteel veel ‘gedeelde waarden’ in ‘Buiten bewegen’ (samen bewegen jong en ouder, in de openbare ruimte en voorzieningen), ‘Open ontmoeten’ (ontmoeten voor alle generaties, om te werken, te leren of te recreëren) en ‘Leren met de wijk’ (bereikbaar maken van kennis en voorzieningen voor buurt, leren in/met de buurt, verbinden met bedrijven). Samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente In de Brede Klankbordgroep is iedereen die wil meedenken en meedoen welkom. In de klankbordgroep zijn nu al
68
9. Voortgang ontwikkelpaden vertegenwoordigd: verschillende inwoners, de Wijkplatforms, vertegenwoordigers van wijkactiviteiten, het Buurtpreventieteam, ondernemers, ZOwonen, alle schoolorganisaties, MIK/PIW, Zuyderland, Burgerkracht, Knooppunt informele zorg, sportverenigingen, Ecsplore, Pitboel Theater, Veiligheidspartners, Wijkbeheer, Vidar, JÓNGK! en ook de leerlingen/studenten/docenten in de wijk. De groep bestaat nu uit ongeveer 60 personen. De gemeente, o.a. Wijkbeheer en Vidar, haakt ook aan, met inzet van verschillende deskundigheden en rollen. Binnen het ontwikkelpad Sittard West is het proces van ‘samenwerking met de maatschappij’ leidend. (institutionele veerkracht). De gemeente faciliteert het gesprek van de Brede Klankbordgroep en het hieraan gekoppelde ontwikkelpad. In de wijk zijn al initiatieven zoals het project Gasloos Limbrichterveld (verduurzamen van de woningvoorraad in buurt), de herbestemming van het voormalig DSM-kantoor (met bedrijvigheid en wonen voor jonge professionals) en de sociale activiteiten zoals ‘huis voor de wijk’. Ook hebben professionele stakeholders (zoals ZOwonen, Zuyderland, scholen) plannen om verder te investeren in de woon- en leefomgeving Sittard West. Ontwikkelingen en risico’s Vanuit overleggen in de Brede Klankbordgroep zijn drie gedeelde thema’s (Buiten bewegen, Open ontmoeten en Leren met de wijk) ontstaan.
Hierbinnen zijn vervolgens door de Brede Klankbordgroep concrete ideeën uitgewerkt in 12 mogelijke projecten, passend bij de veerkrachten van de Toekomstvisie 2030. Deze projecten zijn in onderling overleg onderverdeeld in aparte projectgroepen; deze overleggen worden aangestuurd door deelnemers uit de Klankbordgroep. De projectgroepen voeren afzonderlijk overleg om de mogelijke projecten verder te concretiseren en de haalbaarheid te bepalen. Enkele projecten zitten in de denk/initiatieffase of worden momenteel ontwikkeld, anderen zijn inmiddels al gerealiseerd, zoals Het Theehuisje - een nieuwe ontmoetingsplek voor alle generaties, geëxploiteerd door inwoners in Sittard West en mensen met een beperking in de dagbesteding bij Daelzicht in samenwerking met Zuyderland (https://www.theehuisje.com). Ook de Beweegroute Sittard West geopend. Dit bewonersinitiatief voorziet in een fysiek gezond en veilig beweegparcours, dat beweegplekken in de wijk met elkaar verbindt; de ‘kralen in de ketting’ zijn de activeringsplekken, waar (digitaal en fysiek) beweegactiviteiten worden aangeboden. De Brede Klankbordgroep blijft het centrale overleggremium voor Sittard West. De klankbordgroep toert van plek naar plek, van initiatief naar initiatief. Van bijvoorbeeld ‘Trevianum’ en ‘Pitground’ naar het ‘Grand open café’ van VV Sittard.
We kijken dus in elkaars keuken en komen zo tot verdere samenhang. De laatste bijeenkomst van de Brede Klankbordgroep vond plaats op 31 maart 2023, waar de Beweegroute Sittard West in gebruik is genomen samen met circa 500 leerlingen van Trevianum, DaCapo en Loedoes. Het volgende gezamenlijk overleg wordt gepland in Pitboel Theater (Limbrichterveld).
9e.
Circulaire samenleving
Karakter en inhoud van het ontwikkelpad Inzet in het ontwikkelpad Circulaire samenleving is dat we stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen en het terugwinnen van grondstoffen uit producten die niet meer gebruikt kunnen worden. Naast de landelijke doelstellingen hebben we een lokale opgave waar elke inwoner, elke ondernemer en elke collega in kan bijdragen. Wetenschap en industrie geven aan dat de bijdrage bestaat uit vijf deelopgaven (volgens de R-ladder met strategieën van circulariteit): 1. langer gebruik van spullen 2. reparatie van spullen 3. een tweede leven voor spullen 4. minder kopen van spullen 5. recycling van spullen naar nieuwe grondstoffen De weg naar de circulaire samenleving is heel lang, maar elke inwoner, elke ondernemer, elke maatschappelijke instelling en elke gemeente kan vandaag de eerste stap zetten. In het ontwikkelpad ligt de focus bij de volgende winstpunten: • het realiseren van grote vermindering van CO2-uitstoot en restafval • het ontstaan van gemeenschappen die de circulaire samenleving omarmen
69
9. Voortgang ontwikkelpaden Met Chemelot en de ambities op het gebied van de Circular Hub hebben we een belangrijke speler binnen onze gemeentegrenzen waar we als gemeentelijke samenleving in de aanloop naar 2050 voordeel van kunnen hebben in de vormgeving van de circulaire samenleving. Ontwikkelingen, samenwerking en rollen/verantwoordelijkheden gemeente Eind 2021 is het Provinciaal Leernetwerk ‘Circulaire Inkoop’ gestart. Het netwerk is een samenwerkingsverband op het gebied van kennisdeling met de provincie en diverse Limburgse gemeenten. Hoewel het ontwikkelen van kennis en het ten uitvoer brengen thematisch aansluit bij het ontwikkelpad, heeft het leernetwerk in 2022 intern niet geleid tot een aanpak die leidt tot een verankering in de organisatie. Daar komt in de loop van 2023 verandering is. In 2022 is de Green Deal MKB ondertekend door de gemeente, Stadslabs Sittard-Geleen, Rabobank, Liof en de Ondernemersvereniging/BSG (MKB breed). Een werkgroep is aan de slag gegaan en er zijn 5 thema’s bepaald: 1) toekomstbestendigheid, 2) energie, 3) circulariteit, 4) personeel en 5) digitalisering. Met de thema’s toekomstbestendig, energie en circulair is gestart. Er is gekozen voor een opzet met een gefaseerde opbouw die hopelijk ondernemers verleidt om ook mee te doen. Aan het thema circulariteit nemen op dit moment 6 ondernemers deel.
Ecorys heeft wat betreft bedrijfsterreinen in de Westelijke Mijnstreek onderzoek gedaan naar ruimte en kwaliteit. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt in 2023 een uitvoeringsagenda opgesteld waarin circulariteit een prominente rol krijgt, in ieder geval waar het gaat om de bedrijfsterreinen in Sittard-Geleen. En dat biedt voldoende kans en mooie kans om circulariteit uit te werken. Een werkgroep (Chemelot, gemeente, provincie) is – in het verlengde van de Circulair Mile en dito de regiodeal gestart met de verkenning van mogelijkheden tot inrichting van een circulair bedrijventerrein aan de Kampstraat/Professor van Krevelenstraat. In Q2 wordt de circulaire ambitie van de gemeente verder uitgewerkt met daarbij een realistisch uitvoeringsplan. Dat plan voorziet in een aanpak in samenwerking met overheden en mogelijk de Brightlands Campussen en gericht op de eigen organisatie, inwoners en bedrijven. Focus op meerwaarde, concreetheid en (financiële) haalbaarheid is – naast wettelijke verplichtingen (circulair aanbesteden) daarbij leidend. Het leidt ook tot een duiding van de gemeentelijke rollen op het gebied van netwerken, participatie, rechtmatigheid en prestaties. Risico’s Landelijk gelden doelstellingen voor 2050 (volledig circulair) respectievelijk 2030 (50% circulair). Doelstellingen die lokaal worden onderschreven (coalitieakkoord, ontwikkelplan).
Met een tijdpad dat ogenschijnlijk ruimte biedt. In werkelijkheid bestaat er weinig ruimte: afgezet tegen de urgentie is 2030 als het ware ‘overmorgen’ en 2050 ‘volgende maand’. Een belangrijk thema binnen het ontwikkelpad is gedragsbeïnvloeding, zowel binnen onze eigen organisatie als in de samenleving (consumenten en producenten). Veel ruimte voor vrijblijvendheid ontbreekt daarbij. Waar nodig en noodzakelijk zijn we als gemeente deels afhankelijk van landelijke regelgeving, beleid en afspraken met organisaties en bedrijfsleven. De afhankelijkheid betekent niet dat we afwachten: waar we als gemeente kunnen en, inmiddels in een aantal gevallen, moeten gaan we aan de slag. Dat betekent wel dat kosten gemaakt gaan worden. Circulair inkopen en aanbesteden vraagt bijvoorbeeld om meer financiële ruimte. Circulair inrichten en beheer van de openbare ruimte vragen om een hogere investeringsbereidheid. Op de lange(re) termijn kunnen de hogere investeringen mogelijk worden terugverdiend. Het inzicht in deze consequenties moet worden uitgewerkt. Het koppelen van resultaten aan doelstellingen vraagt om het meetbaar maken van resultaten. Dit vraagt om een extra gemeentelijke inspanning. Daarbij komt als ‘risico’ dat circulariteit op onderdelen in de kinderschoenen staat en om veel lerend vermogen vraagt als het gaat om het definiëren van haalbare resultaten.
70
9. Voortgang ontwikkelpaden
10. Voortgang steunpakket corona ondernemers Als onderdeel van het steunpakket is besloten om de subsidieregeling corona noodfonds gemeente SittardGeleen 2022 te verlengen. Het budget/ subsidieplafond bedraagt € 500.000. Bij de beoordeling en afhandeling van de subsidieaanvragen blijkt dat er budgetoverschrijding is van € 61.000,- bij de toekenning van noodsteun aan 4 ondernemers. In deze rapportage stellen we voor om € 61.000 extra budget voor noodsteun beschikbaar te stellen en middels toepassen van de hardheidsclausule ( artikel 17) noodsteun te verlenen aan de betreffende ondernemers. Deze bijstelling dekken we uit de reservering coronamiddelen.
71
4. Beslispunten Onderstaand hebben wij de beslispunten die verband houden met de 1ste rapportage 2023 op een rij gezet. Deze beslispunten nemen wij overeenkomstig over in het besluitvormingsdocument over deze rapportage. Wij richten de besluitvorming in op basis van onze begrotingskaders. De beslispunten 1 tot en met 3 hebben betrekking op de actualisatie van het begrotingsbeeld, zoals uitgewerkt in paragraaf 1.2. In deze paragraaf geven we bij het onderdeel ‘Financiële ontwikkelingen’ een toelichting op beslispunt 4 over de inzet van middelen uit de reservering samenleving versterkende maatregelen voor verledding van buitensportaccommodaties respectievelijk beslispunt 5 over votering van een tweetal investeringskredieten. Beslispunt 6 heeft betrekking op het instellen van een tweetal nieuwe bestemmingsreserves. Het aanleggen van nieuwe reserves is volgens onze kadernota reserves en voorzieningen voorbehouden aan de raad. In deze rapportage wordt voorgesteld de volgende nieuwe reserves in te stellen: -
Bestemmingsreserve duurzaamheid Wij stellen voor om een nieuwe bestemmingsreserve ‘programma duurzaamheid’ in te stellen. In onze verplichtingenreserves zijn diverse posten met het label ‘duurzaamheid’ opgenomen. Met het oog op integraliteit van in te zetten middelen stellen wij voor de reeds voor dit doel gereserveerde middelen, samen te voegen in genoemde bestemmingsreserve.
-
Bestemmingsreserve omgevingswet Wij stellen voor om een nieuwe bestemmingsreserve ‘invoering omgevingswet’ in te stellen. Het doel van de reserve betreft het opvangen van fluctuaties ten aanzien van de invoering omgevingswet over de jaren gedurende de implementatie. De reserve wordt gevoed met de bedragen die nu voor dit doel in een verplichtingenreserve zijn opgenomen. Voor verplichtingenreserves geldt een maximale reservering van twee jaar. Omdat de implementatieperiode naar verwachting een langere periode bestrijkt, stellen wij voor een specifieke bestemmingsreserve in te stellen.
Voor beide reserves geldt dat de realisatie kan afwijken van de begroting bij het jaareinde, waardoor er sprake is van een onrechtmatigheid. Om deze onrechtmatigheid niet te laten meewegen in het oordeel van de accountant stellen we voor deze reserve onderdeel te laten zijn van het generieke besluit5. Bij de jaarrekening vindt telkens verantwoording plaats over de ontwikkeling van deze reserve. Beslispunt 7 heeft betrekking op een aanpassing op het vastgestelde controleprotocol6. In januari 2023 is het controleprotocol voor de jaarrekening 2022 behandeld en vastgesteld. Bij de start van de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat de bijlage “uitsluiting 2022” abusievelijk niet is toegevoegd aan de oorspronkelijke behandeling van het controleprotocol. In het verleden is deze uitsluiting ook telkens toegevoegd aan het controleprotocol. Overigens ligt deze uitsluiting in lijn met de werkwijze in de gemeenten Heerlen en Maastricht en wordt deze uitsluiting ook geadviseerd door externe accountant Deloitte. Om de jaarrekeningcontrole 2022 in lijn te laten lopen met de controle
5
Niet geraamde onttrekkingen zijn onrechtmatig, maar tellen niet mee als rechtmatigheidsfout in het accountantsoordeel 6 Raadsbesluit 26 januari 2023
72
van voorgaande jaren, is het voorstel om de bijlage “uitsluiting 2022” alsnog toe te voegen. Omdat dit besluit voor de afronding van de accountantscontrole en de raadsbehandeling van de jaarstukken 2022 moet zijn genomen, maakt dit voorstel onderdeel uit van deze rapportage In het raadsvoorstel lichten wij onderstaande beslispunten nader toe.
In te stemmen met de 1e rapportage 2023 en in het bijzonder met: 1.
De aanpassingen van de budgetten zoals opgenomen in hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ en in het bijzonder met de mutaties in de reserves.
2.
De nadelige coronabijstellingen van per saldo € 98.000 af te dekken uit de reservering coronamiddelen.
3.
Het beschikbaar stellen van een bedrag van € 0,42 mln. voor het vervangen van nietenergiezuinige verlichting door energiezuinige LED-verlichting van buitensportaccommodaties en dit bedrag te dekken uit de reservering samenleving versterkende maatregelen.
4.
Het beschikbaar stellen van een krediet voor: a. Pilot proeftuin Zeeheldenbuurt van € 0,45 mln. en de kapitaallasten te dekken uit het investeringsprogramma 2021-2024; b. Herhuisvesting Oekraïense ontheemden ad € 6,1 mln. en de kosten te dekken uit het restant van de Rijksbijdrage 2022 van € 2,4 mln (jaarrekening 2022) en nog te ontvangen rijksgelden.
5.
Het instellen van onderstaande reserves: a. Bestemmingsreserve duurzaamheid b. Bestemmingsreserve omgevingswet
6.
Het uitsluiten van de interne aanbestedingsregels voor de jaarrekeningcontrole 2022
73
5. Bijlagen Bijlage 1 - Voortgangsrapportage Regeling grote projecten a. Sportpark Glanerbrook Artikel 4
Lid a
Prestatie indicator 23 mrt 2023
Voortgang
Stand van zaken 23 maart 2023 ex artikel 4
Bestemmingsplan: Het bestemmingsplan is door de raad vastgesteld in zijn vergadering van 15 december 2022. Er zijn beroepsschriften ingediend door 8 appelanten en 4 hebben er een voorlopige voorziening aangevraagd bij de Raad van State. Daarvan is er inmiddels 1 niet ontvankelijk zonder zitting en de resterende verzoeken zijn in een zitting op 28 maart behandeld. Omgevingsvergunningen: Er zijn 2 Omgevingsvergunningen aangevraagd voor de realisatie. 1 voor de vernieuwbouw van de sporthallen en 1 voor het resterend programma raadsbesluit 15 december 2022 alsmede het 50-meterwedstrijdbad. Definitief Ontwerp: Het definitief ontwerp voor de sporthallen is in december 2022 afgerond en voor de rest van het programma maart 2023. Het definitief ontwerp is op 16 maart 2023 breed gepresenteerd. Bouwteam: In bouwteam zijn in maart 2023 de aannemingsovereenkomsten voor de realisatie van de 1e Omgevingsvergunning overeengekomen en zullen medio mei 2023 de aannemingsovereenkomsten voor de realisatie van de 2e Omgevingsvergunning overeengekomen worden.
Resultaten
b
Politieke keuzevraagstukken
c
Wijziging reikwijdte project
…
De lopende exploitatie: Per 1 januari 2023 zijn een huur- en exploitatieovereenkomst overeengekomen met Sportfondsen/Laco waarmee het btw-regime voor de investeringen en exploitatie geregeld zijn. In zijn vergadering van 15 december 2022 heeft de raad het bestemmingsplan vastgesteld. In december 2022 en januari 2023 zijn de aanvragen voor de Omgevingsvergunningen ingediend. Op 16 maart 2022 is het Definitief Ontwerp van de vernieuwbouw configuratie Sportpark Glanerbrook en het Burgemeester Damenpark gepresenteerd. Eind februari 2023 is gestart met het aanleggen van de bouwweg voor de vernieuwbouw van de sporthallen en het inrichten van de bouwplaatsopstellingen. De kadernota 2023 is het eerste moment waarop aanvullende kaderstelling kan plaatsvinden omtrent de realisatie van (1) een 50-meter, tevens 2x25 meter, wedstrijdbad, (2) de installaties voor en (3) de overkapping van de buiten ijsbaan. De overkapping is nodig om het gebouwenconcept van BENG naar NOM te krijgen en staat weer in relatie tot de energiekosten en exploitatie. Middels het raadsbesluit van 15 december 2022 is het programmatische en financiële kader vastgesteld voor de realisatie van de vernieuwbouw
74
Artikel 4
d
Planning
e
Kostenontwikkeling
Financiering
Budgettaire inpassing Externe financieringsbronnen
Prestatie indicator 23 mrt 2023
Stand van zaken 23 maart 2023 ex artikel 4
configuratie Sportpark Glanerbrook en het Burgemeester Damenpark. De kadernota 2023 is het eerste moment voor kaderstelling ten behoeve van de realisatie dan wel het definitief afzien van of het temporiseren van (1) een 50-meter, tevens 2x25 meter, wedstrijdbad, (2) de installaties voor en (3) de overkapping van de buiten ijsbaan. Bij de DO (Definitief Ontwerp) presentatie is tevens de realisatieplanning van de vernieuwbouw van de gebouwenconfiguratie Sportpark Glanerbrook en het landschapsplan Burgemeester Damenpark gepresenteerd. Eind februari 2023 is begonnen met de aanleg van de bouwweg en de bouwplaatsopstellingen. Voor het zomerreces 2023 wordt de hoofdsporthal opgeleverd en na het zomerreces volgt de 2e sporthal en de nieuwbouw van de ijshal. Ingeval van positieve besluitvorming bij de kadernota kan dit samen met de nieuwbouw van het 50-meter wedstrijdbad. Na oplevering van deze nieuwbouwdelen eind 2024 volgen de sloop van de oude ijshal en de vernieuwbouw van het bestaande recreatiebad. Na de sloop van de oude ijshal volgt de realisatie van de nieuwe centrale entree en de horeca. Oplevering is voorzien eind 2025. Optioneel kunnen bij tijdige kaderstelling uiterlijk eind 2023, de installaties voor de buitenijsbaan, de overkapping van de buitenijsbaan en realisatie van BENG naar NOM eind 2025 gerealiseerd worden.
Bij de programmatische en financiële kaderstelling raadsbesluit 15 december 2022 zijn drie primaire risico’s nader ingekaderd. Met de instemming van de fiscus is het btw-risico afgerond. De aannemers hebben de VO (Voorlopig Ontwerp) elementenraming als realistisch beoordeeld voor de totstandkoming van aannemingsovereenkomsten. De indexering wordt geprognosticeerd op basis van de BDB-index. Thans is het DO opgeleverd en worden de budgetten voor de aannemingsovereenkomsten opgesteld. De door de aannemers opgegeven concepten voor de afprijzing van het DO laten zien dat deze binnen de eerdere raming blijven. De raad heeft op 15 december 2022 € 52,6 mln krediet gevoteerd voor de realisatie van de vernieuwbouw gebouwenconfiguratie Sportpark Glanerbrook met een exploitatiebegroting van € 2,9 mln per 1-1-2026. Tevens is per 1-1-2025 € 5 mln krediet gevoteerd voor de realisatie van het landschapsplan Burgemeester Damenpark met een areaaluitbreiding van € 40.000 per jaar per 1-1-2026. De begrotingswijziging bij het raadsbesluit van 15 december 2022 is verwerkt in de begroting. Het project maakt deel uit van de opgaven die gedaan zijn bij de Regiodeal. Op 3 oktober 2022 is een aanvraag gedaan voor de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA). Op de eerste dag is voor ruim € 300 miljoen subsidie aangevraagd.
Het beschikbare budget van € 150 miljoen was daarmee overtekend. Dit betekent dat er meer geld is aangevraagd dan er beschikbaar was. Het project heeft een besluit ontvangen dat er geen subsidie verleend wordt. In 2023 zal voor de nieuwe tranche opnieuw een DUMAVA subsidie aangevraagd worden.
75
Artikel 4
f
Risico’s
Omvang
Impact
Beheersing
g
Sturing en beheersing
h
Voorgenomen acties
i
Door de raad gevraagde informatie
Prestatie indicator 23 mrt 2023
Stand van zaken 23 maart 2023 ex artikel 4
Nu er een uitvoeringbesluit ligt worden alle komende subsidiemogelijkheden geactualiseerd naar haalbaarheid voor een aanvraag. Planologische procedures: De voor start bouw benodigde kap van bomen is gerealiseerd. Er zijn door acht appelanten beroepsschriften ingediend tegen het bestemmingsplan waaronder vier verzoeken tot voorlopige voorzieningen (vovo) bij de Raad van State (RvSt). Een voorlopige voorziening is als kennelijk niet ontvankelijk beoordeeld door de RvSt en op 28 maart 2023 heeft een hoorzitting bij de RvSt plaatsgevonden. Uitspraak binnen 2 weken. Indien de vovo afgewezen wordt kan de Omgevingsvergunning fase 2 verleend worden. De verlening van de Omgevingsvergunningen volgen medio maart en mei. Tegen deze vergunningen staat eveneens bewaar, beroep en voorlopige voorziening open. De omvang kan pas beoordeeld worden na bestudering van een eventuele toewijzing van een voorlopige voorziening zoals schorsing en/of vernietiging van (delen van) het bestemmingsplan en/of Omgevingsvergunningen. Indien en voor zover verzoeken tot voorlopige voorzieningen worden afgewezen volgen bodemprocedures in deze zaken. De impact kan pas beoordeeld worden na bestudering van een eventuele toewijzing van een voorlopige voorziening zoals schorsing en/of vernietiging van (delen van) het bestemmingsplan en/of Omgevingsvergunningen.
Indien en voor zover verzoeken tot voorlopige voorzieningen worden afgewezen volgen bodemprocedures in deze zaken. De voorzieningenrechters toetsen of de bestreden besluiten zorgvuldig tot stand zijn gekomen en/of dit juridisch correct is gebeurd. Hiertoe zullen verweerschriften worden opgesteld alsmede een toelichting tijdens de hoorzittingen. De advisering omtrent de planologische procedures is opgedragen aan BoelsZanders Advocaten. Voorgenomen / lopende acties zijn: • het aanleveren van de voor de kadernota benodigde informatie voor de afweging van aanvullende kaderstelling • het verdiepen van de opstelling om t.b.v. de toekomstige exploitatie van BENG naar NOM en vervolgens 0-in-de euro’s te komen • het verkrijgen van de benodigde Omgevingsvergunningen • het verkrijgen van subsidies daar waar mogelijk • het cf planning gefaseerde vernieuwbouw verhuizen van de gebruikers en gebruikersfuncties naar de nieuwe situatie • het cf planning gefaseerde vernieuwbouw opstarten van de nieuwe exploitatie Voor dit moment is dit het t.b.v. de kadernota aanleveren benodigde informatie voor de afweging van aanvullende kaderstelling. Er staan nog vragen en opgevraagde documenten van fracties open. Met de raadsbegeleidingsgroep is afgesproken dat in september de
76
Artikel 4
j
Prestatie indicator 23 mrt 2023
Stand van zaken 23 maart 2023 ex artikel 4
voortgang besproken wordt en besproken wordt wat de verdere rol van de begeleidingsgroep is na afronding van de ontwerpfase en tijdens de uitvoering. Per 1 januari 2023 is de met de fiscus afgestemde verhuur- en exploitatieovereenkomst met Sportfondsen / Laco aangegaan. Hiermee is het btw-risico uit het raadsvoorstel/-besluit van 17 december 2020 afgerond.
Overige
b. Huisvesting - Bestuurlijke en ambtelijke huisvesting Artikel 4 Lid a
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023
Voortgang
De huisvestingsadviseur is eind juli 2022 gestart en heeft het integrale Programma van Eisen (PvE) op hoofdlijnen gereed met bijbehorende kostenraming. Het PvE wordt medio 2023 voorgelegd aan de gemeenteraad. Het PvE is de input voor de ontwerpfase. Momenteel wordt de nadere verfijning van het PvE uitgewerkt en de voorbereidingen voor de uitvraag van het ontwerp (architecten en adviseurs) opgestart. De kostenraming is hoger dan het vastgestelde budget. Deze overschrijding inclusief de aanvullende dekking wordt meegenomen in de kadernota die in juni 2023 aan de raad wordt voorgelegd.
Resultaten
Het is de ambitie om een goed doordacht toekomstbestendig kantoorconcept te ontwikkelen voor de bestuurlijk-ambtelijke huisvesting in Stadhuis Geleen en Hanenhof/ Herenhof waardoor de eerste 15 jaar niet meer verbouwd hoeft te worden. Organisatorische veranderingen krijgen automatisch hun plek. Tevens streven we ernaar dat de gebouwen 50 jaar meegaan (Stadhuis Geleen). Eerstvolgende stap hierin is het opleveren en laten vaststellen van het integraal Programma van Eisen op hoofdlijnen met bijbehorend financieel kader in juni 2023. Behaalde resultaten: Projectplan, Projectvoorstel, opdracht aan huisvestingsadviseur, PvE op hoofdlijnen.
b
Politieke keuzevraagstukken
Het voorleggen van het PvE op hoofdlijnen voor de raad van medio 2023 en het aangepast financieel kader in de kadernota (juni 2023).
c
Wijziging project
In het raadsbesluit 15.12.2021 is als uitgangspunt voor de duurzaamheid Energielabel A en BENG genoemd. Er wordt in het project uitgegaan van de wettelijke vereisten op energiegebied, waarbij waar mogelijk de toekomstige EU-regelgeving voor energie neutrale gebouwen (ENGready) zal worden gehanteerd.
D
Planning
Het integraal PvE op hoofdlijnen met bijbehorend financieel kader is opgeleverd en gaat momenteel het besluitvormingstraject in (raad juni 2023). De overall planning is ook opgenomen in het PvE.
e
Kostenontwikkeling
Op basis van een haalbaarheidsstudie door De Drie Architecten is het budget vastgesteld (december 2021). Bij de uitwerking van het Programma van Eisen op hoofdlijnen blijkt dat dit budget niet toereikend is (onderdeel a). Hierbij is ook rekening gehouden met de
reikwijdte
77
Artikel 4
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023 actuele (wettelijke) ontwikkelingen op het vlak van duurzaamheid (zie onderdeel c) als ook de bouwkostenstijgingen door de ontwikkelingen in Oekraïne. Dit wordt in juni 2023 aan de raad voorgelegd (kadernota).
f
Financiering
Het project wordt gefinancierd via diverse middelen die beschreven zijn in het raadsvoorstel van 15 december 2021. Voor aanvullende dekkingsmiddelen worden in de kadernota voorstellen gedaan.
Budgettaire inpassing
De vertaling van de financiering is budgettair ingepast via het raadsbesluit van 15.12.2021. De vertaling van de aanvullende financiering wordt opgenomen in de kadernota die in juni 2023 aan de raad wordt voorgelegd.
Externe financieringsbronnen
Vooralsnog zijn er alleen subsidies m.b.t. verduurzaming een mogelijkheid. Of het project voor één (of meerdere) van deze subsidies in aanmerking komt, wordt door de huisvestingsadviseur in kaart gebracht als het PvE is vastgesteld.
Risico’s
Financieel: De gevolgen van de stijgende bouw-, loon- en materiaalkosten, de stijgende energiekosten en de inflatie door de ontwikkelingen in Oekraïne. Deze zijn inzichtelijk gemaakt bij het Programma van Eisen en worden in juni 2023 aan de raad voorgelegd. Planning: In het raadsbesluit van 15.12.2021 is 31.12.2025 als verwachte opleverdatum genoemd. De actuele planning zal bij het PvE inzichtelijk worden. Duurzaamheid: de wetgeving inzake MPG (milieu prestatie gebouwen) wijzigt momenteel snel, zodat dit tijdens het project moet worden bijgesteld wat extra kosten tot gevolg kan hebben. Nutsaansluiting: Binnenkort wordt onderzocht of een verzwaring van de bestaande elektra-aansluitingen bij Stadhuis Geleen en Hanenhof noodzakelijk is. Vanwege problemen op het elektriciteitsnet kan het verzwaren van een aansluiting langere tijd op zich laten wachten c.q. voor vertraging zorgen.
g
omvang
Eventuele financiële gevolgen worden in juni 2023 aan de raad voorgelegd.
Impact
Bij een latere oplevering zullen de medewerkers en bestuurders langer op de huidige verouderde locaties werkzaam moeten blijven.
beheersing
Nader onderzoek moet uitwijzen of de verzwaring van de elektraaansluiting noodzakelijk is.
Sturing en beheersing
Sturing door een Stuurgroep, een kernteam en een projectteam/ontwerpteam die periodiek bij elkaar komen. In de stuurgroep zullen besluiten genomen dan wel voorbereid worden. Mijlpalen PvE, VO, DO, aanbesteding aannemer, etc. worden in de stuurgroep vastgesteld. In het kernteam zullen ambtelijk opdrachtgever, projectmanager en huisvestingsadviseur zaken voorbereiden en afstemmen. In het projectteam/ontwerpteam zullen alle interne en externe adviseurs en uitvoerende partijen zitting nemen.
78
Artikel 4
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023
Financiële sturing en beheersing vindt plaats via Risicomanagement (RISMAN-methode) en externe toetsing (huisvestingsadviseur en bouwkosten deskundige). Kwaliteitsmanagement zal plaatsvinden via de in te huren huisvestingsadviseur (gebruikskwaliteit) en de toezichthouder en directievoerder (bouwkundige kwaliteit). h
Voorgenomen acties
Laten vaststellen PvE op hoofdlijnen en aangepast financieel kader Nadere uitwerking PvE en opstarten voorbereidingen uitvraag ontwerp (architecten en adviseurs)
I
Door de raad gevraagde informatie
De raad heeft voor deze voortgangsrapportage geen specifieke informatie gevraagd.
j
Overige
/
c. Huisvesting: VIDAR (unilocatie) Artikel 4 Lid a
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023
Voortgang
De huisvestingsadviseur is medio juli 2022 gestart en heeft het integrale Programma van Eisen (PvE) op hoofdlijnen gereed met bijbehorende kostenraming. Het PvE met kostenraming wordt in de tweede helft van 2023 voorgelegd aan de gemeenteraad. Het PvE is de input voor de ontwerpfase. Momenteel wordt de nadere verfijning van het PvE uitgewerkt en de voorbereidingen voor de uitvraag van het ontwerp (architecten en adviseurs) opgestart.
Resultaten
Het is de ambitie om een goed doordacht toekomstbestendig werkconcept te ontwikkelen voor de nieuwe huisvesting Vidar waardoor de eerste 15 jaren niet meer verbouwd hoeft te worden. Organisatorische veranderingen krijgen automatisch hun plek. Tevens streven we ernaar dat de gebouwen 50 jaar meegaan. Eerstvolgende stap hierin is het opleveren en laten vaststellen van het integraal Programma van Eisen op hoofdlijnen met bijbehorend financieel kader in de tweede helft van 2023. Behaalde resultaten: Projectplan, Projectvoorstel, opdracht aan huisvestingsadviseur, aankopen Mijnweg 1 en Tunnelstraat 30 (beiden zijn inmiddels in eigendom), diverse onderzoeken, PvE op hoofdlijnen.
b
Politieke keuzevraagstukken
Het voorleggen van het PvE op hoofdlijnen en het financieel kader voor de raad van de tweede helft van 2023.
c
Wijziging project
In het raadsbesluit 15.12.2021 is als uitgangspunt voor de duurzaamheid Energielabel A en BENG genoemd. Er wordt in het project uitgegaan van de wettelijke vereisten op energiegebied, waarbij waar mogelijk de toekomstige EU-regelgeving voor energie neutrale gebouwen (ENGready) zal worden gehanteerd.
D
Planning
reikwijdte
Het integraal PvE op hoofdlijnen met bijbehorend financieel kader is opgeleverd en gaat momenteel het besluitvormingstraject in (raad de tweede helft van 2023). Momenteel wordt de nadere verfijning van het PvE uitgewerkt en de
79
Artikel 4
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023 voorbereidingen voor de uitvraag van het ontwerp (architecten en adviseurs) opgestart. De overall planning is ook opgenomen in het PvE.
e
f
Kostenontwikkeling
Bij de uitwerking van het Programma van Eisen is een kostenraming opgesteld. Hierbij is rekening gehouden met de actuele (wettelijke) ontwikkelingen op het vlak van duurzaamheid (zie onderdeel c) als ook de bouwkostenstijgingen door de inflatie.
Financiering
Uitgangspunt in het raadsbesluit van 15.12.2021 is dat de investering budgetneutraal is. Dat wil zeggen dat de jaarlijkse kapitaallasten van de nieuwe huisvesting gelijk zijn aan de huurlasten van de Millenerweg en kapitaallasten van de Rijksweg Zuid. De verwachte jaarlijkse besparing op de exploitatiekosten (o.a. energiekosten) voor de nieuwe huisvesting, wordt ook meegenomen in dit budget. Bij de uitwerking van het Programma van Eisen op hoofdlijnen blijkt dat dit uitgangspunt nog niet haalbaar is (onderdeel a). Onderzocht wordt of er op onderdelen bezuinigd kan worden. Medio 2023 worden de resultaten hiervan aan de raad voorgelegd. Beide opties (koop en huur) worden tegen elkaar afgezet.
Budgettaire inpassing
De definitieve financiële kaderstellingen worden samen met het integrale PvE inzichtelijk gemaakt en vastgesteld.
Externe financieringsbronnen
Vooralsnog zijn er alleen subsidies m.b.t. verduurzaming een mogelijkheid. Of het project voor één (of meerdere) van deze subsidies in aanmerking komt, wordt door de huisvestingsadviseur in kaart gebracht als het PvE is vastgesteld.
Risico’s
Financieel: De gevolgen van de stijgende bouw-, loon- en materiaal- en energiekosten zijn inzichtelijk gemaakt bij het Programma van Eisen en worden medio 2023 aan de raad voorgelegd. Voor de dekking ligt er een relatie met de middelen die we uit de meicirculaire 2022 hebben gereserveerd om effecten van prijsstijgingen op te kunnen vangen. Planning: In het raadsbesluit van 15.12.2021 is 31.12.2025 als verwachte opleverdatum genoemd. Momenteel is de verwachte opleverdatum voor Vidar later. De actuele planning zal bij het PvE inzichtelijk worden. Duurzaamheid: de wetgeving inzake MPG (milieu prestatie gebouwen) wijzigt momenteel snel, zodat dit tijdens het project kan worden bijgesteld wat extra kosten tot gevolg kan hebben. Nutsaansluiting: Momenteel wordt onderzocht wat de energiebehoefte voor de nieuwe huisvesting Vidar is. Hiervoor moet een nieuwe elektra-aansluiting worden aangevraagd. Vanwege problemen op het elektriciteitsnet kan het aanvragen van een aansluiting langere tijd op zich laten wachten c.q. voor vertraging zorgen.
Omvang
Eventuele financiële gevolgen worden medio 2023 aan de raad voorgelegd.
Impact
Bij een latere oplevering zullen de medewerkers van Vidar langer op de huidige verouderde locaties werkzaam moeten blijven. En is er mogelijk
80
Artikel 4
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 maart 2023 een verlenging van het huurcontract aan de orde.
g
beheersing
/
Sturing en beheersing
Sturing door een Stuurgroep, een kernteam en een projectteam/ontwerpteam die periodiek bij elkaar komen. In de stuurgroep zullen besluiten genomen dan wel voorbereid worden. Mijlpalen PvE, VO, DO, aanbesteding aannemer, etc. worden in de stuurgroep vastgesteld. In het kernteam zullen ambtelijk opdrachtgever, projectmanager en huisvestingsadviseur zaken voorbereiden en afstemmen. In het projectteam/ontwerpteam zullen alle interne en externe adviseurs en uitvoerende partijen zitting nemen. Financiële sturing en beheersing vindt plaats via Risicomanagement (RISMAN-methode) en externe toetsing (huisvestingsadviseur en bouwkosten deskundige). Kwaliteitsmanagement zal plaatsvinden via de in te huren huisvestingsadviseur (gebruikskwaliteit) en de toezichthouder en directievoerder (bouwkundige kwaliteit).
h
Voorgenomen acties
Laten vaststellen PvE op hoofdlijnen en financieel kader Nadere uitwerking PvE en opstarten voorbereidingen uitvraag ontwerp (architecten en adviseurs)
I
Door de raad gevraagde informatie
De raad heeft voor deze voortgangsrapportage geen specifieke informatie gevraagd.
j
Overige
/
d. Huisvesting: Wijkbeheer en IPOR Artikel 4 a
Voortgang
Prestatie indicator
Stand van zaken 23 maart 2023 Planologisch: Mauritspark heeft in het vigerende bestemmingsplan de bestemming wonen. Overeenkomstig het raadsbesluit van 2012 zal Mauritspark na aankoop van de woningen een bedrijventerrein worden en dient de bestemming wonen gewijzigd te worden in de bestemming bedrijven. Het voorontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen. Hier is 1 inspraakreactie op ingekomen. Het ontwerpbestemmingsplan heeft vanwege de stikstofproblematiek vertraging opgelopen en zal nu in het 2e kwartaal 2023 ter visie worden gelegd. Het nog uit te werken ambitiedocument voor Mauritspark (en Vidar) indien er aanleiding voor is in het vast te stellen bestemmingsplan verwerkt worden, of als het ambitiedocument nog niet gereed is bij de uitgaven van de terreinen ingepast worden. Voorbereiding: Voor de huisvesting Wijkbeheer en IPOR zijn een PVE, inpassingsstudies buitenruimte (magazijnen garage etc.), workshops nieuwe (hybride) werken, inpassingsstudie Mauritspark 1 en diverse kostenramingen opgesteld. Opdrachtverlening voor het bouwmanagement heeft plaatsgevonden.
81
Naast het bouwmanagement is opdracht verleend aan de architect, installatietechnisch adviesbureau, constructeur, adviseur brandveiligheid, asbestinventarisatie/sloop. De fase voor het VO wordt in april afgerond waarna de DO fase zal starten. Uitvoering: In de 1e helft van februari 2022 zijn de bomen op het perceel waar de teams Wijkbeheer en IPOR gevestigd zullen worden, gerooid. Voor het bouwrijp maken van het perceel worden/zijn de kabels en leidingen van de nutsbedrijven en Chemelot afgekoppeld en verwijderd. Resultaten
Een toekomstbestendige centrale huisvesting voor de teams Wijkbeheer en IPOR voor een duurzame periode van 50 jaar die aansluit op de gemeentelijke visie van het ‘anders werken’. Behaalde resultaten: PVE, inpassingsstudie buitenruimte, inpassingsstudie Mauritspark 1, diverse kostenramingen, omgevingsvergunning kappen bomen, geactualiseerd PVE, Project management Strategie, SO, concept VO, (vaststelling april 2023) en stichtingskostenoverzicht. Opdracht bouwmanagement, adviesbureau, constructeur, asbestinventarisatie/sloop
b
Politieke keuzevraagstukken
architect, adviseur
installatietechnisch brandveiligheid,
De raad heeft in mei 2021 een krediet gevoteerd voor de huisvesting van Wijkbeheer en IPOR op Mauritspark. Daarnaast heeft de raad ingestemd om het huidige pand Mauritspark 1 niet te slopen en nieuw te bouwen maar om dit pand te vernieuwbouwen (BENG of ENG). Na het besluit van de raad zijn de bouwkosten en materiaalprijzen sterk gestegen. In het 1e kwartaal 2023 is een geactualiseerd investeringskostenoverzicht opgesteld en is meer duidelijkheid over de realisatiekosten en exploitatiekosten, en hoe deze zich verhouden tot het vastgestelde krediet. De financiële gevolgen worden meegenomen in de kadernota.
c
Wijziging reikwijdte project
Voor de toekomstige ontwikkelingen voor Mauritspark zijn de panden Mauritspark 2-3 aangekocht. Met deze aankoop kan met name de buitenruimte (garages, opslag, magazijnen etc.) beter ingepast worden. De aankoop van de panden Mauritspark 2-3 wordt gedekt uit het project BIRK (veiligheidszone langs het spoor Sittard-Geleen) overeenkomstig het raadsbesluit 4e programmarapportage 2020. De sloop van MP2-3 is voorzien in het 2-3e kwartaal 2023. Op Mauritspark is de dwergvleermuis waargenomen die hun verblijf waarschijnlijk in MP 2-3 hebben. Voor het verplaatsen van de vleermuizen zijn mitigerende maatregelen genomen door het plaatsen van vleermuiskasten.
D
Planning
In overleg met het te selecteren- bouwmanagementsbureau, architectenbureau en bouwteam, zal getracht worden de opgelopen vertraging zo veel als mogelijk in te lopen zodat de ingebruikname toch in 2025 plaats kan vinden. De opdrachtverlening voor het bouwmanagement heeft plaatsgevonden. De planning is geactualiseerd en ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Projectvoorbereiding incl. actualiseren PvE en stichtingskostenoverzicht, september 2022;
82
e
f
Aanbesteding architect, adviseurs en opstellen VO, december 2022/ maart 2023; Actualiseren stichtingskostenoverzicht op basis van het VO; DO gereed mei/juni 2023 Omgevingsvergunning juni - september 2023; TO en bestek en tekeningen gereed september/oktober 2023 Aanbesteding oktober 2023 - januari 2024; UO en realisatie februari 2024 - april 2025;
Kostenontwikkeling
In het door de raad ter beschikking gestelde krediet is nog geen rekening gehouden met de eventuele prijsstijgingen van materialen en lonen. De actualisatie van de stichtingskosten zijn in het 1e kwartaal 2023 afgerond. Zie ook onder b. Politieke keuzevraagstukken. Hierover volgt separate besluitvorming.
Financiering
De raad heeft in mei 2021 een krediet gevoteerd van 7,7 mln. uit de post nieuw beleid plus 0,4 mln. te dekken uit de besparing energielasten als gevolg van deze investering. Zie ook onder b. Politieke keuzevraagstukken. De dekking van de meerkosten als gevolg van gestegen bouwkosten worden meegenomen in de kadernota.
Budgettaire inpassing
De vertaling van de financiering is budgettair ingepast via het raadsbesluit van 27 mei 2021.
Externe financieringsbronnen
De subsidiespecialist brengt in kaart of er subsidies zijn waar dit project aanspraak op kan maken.
Risico’s
Planning: Door de verwerving van Mauritspark 2-3 en meer te verrichten onderzoeken heeft de planning enige vertraging opgelopen. In overleg met het te selecteren- bouwmanagementsbureau, architectenbureau en bouwteam, zal getracht worden de opgelopen vertraging zo veel als mogelijk in te lopen De ingebruikname wordt nu verwacht in april/mei 2025. Budgettair: Door loonstijgingen en hogere materiaalprijzen is de kans aanwezig dat het door de raad ter beschikking gestelde budget waarschijnlijk niet voldoende zal zijn. In het uitgewerkte stichtingskostenoverzicht zijn de gevolgen hiervan opgenomen. Zie ook onder b. Politieke keuzevraagstukken. Binnen het perceel staat nog een trafo van Enexis Netwerkbeheer. Nader onderzoek moet uitwijzen of de trafo in de plannen ingepast kan worden of dat de trafo verplaatst dient te worden. Na onderzoek is gebleken dat de trafo verplaatst moet worden. Opdracht aan Enexis is verleend en risico is gemanaged. Nutsaansluiting: Vanwege problemen op het elektriciteitsnet kan een nieuwe aansluiting voor ernstige vertraging zorgen. Overleg met de leverancier is gaande.
omvang
Eventuele financiële gevolgen met het VO bekend.
Impact
Het personeel van Wijkbeheer zal bij een vertraging langer op de huidige verouderde locaties werkzaam moeten blijven.
beheersing
Nader onderzoek moet uitwijzen of er een tekort ontstaat door de
83
loon- en prijsstijgingen en welke maatregelen eventueel genomen kunnen worden. Dit mag echter niet ten koste van duurzaamheid gaan. g
Sturing en beheersing
h
Voorgenomen acties
Voor dit project zal een Stuurgroep, projectteam en ontwerpteam ingesteld worden die periodiek bij elkaar komen. In de stuurgroep zullen besluiten genomen dan wel voorbereid worden. Mijlpalen VO, DO, aanbesteding aannemer, etc. worden in de stuurgroep vastgesteld. In het projectteam zullen alle interne belanghebbenden en het bouwmanagementbureau zitting nemen. In het ontwerpteam zitten alle adviseurs, interne deskundigen en later aannemer. Kwaliteitsmanagement vindt plaats via het extern bouwmanagementsbureau. Financiële sturing en beheersing is mede afhankelijk van het bouwmanagementsbureau en de te selecteren architect. • • •
Vaststellen van het VO en bijbehorende stichtingskostenoverzicht; Uitwerken DO; Besluitvorming over prijsstijgingen en extra krediet.
I
Door de raad gevraagde informatie
Voor deze voortgangsrapportage heeft de raad geen specifieke vragen/informatie gesteld/gevraagd.
j
Overige
Ten aanzien van duurzaamheid is het uitgangspunt dat wij voldoen aan de wettelijke eisen. We brengen in kaart wat de effecten zijn van de toekomstige wettelijke eisen.
e. Huisvesting: Huis aan de Markt Artikel 4 a
Prestatie indicator
Stand van zaken 31 maart 2023
Voortgang
In 2022 heeft de aanbestedingsprocedure voor Huis aan de Markt gelopen, waarbij twee partijen een inschrijving hebben gedaan begin november. Aansluitend zijn de inschrijvingen beoordeeld en heeft een expositie plaatsgevonden in het kader van het participatietraject. Het gunningsproces is 6 december 2022 stopgezet als gevolg van een forse overschrijding ten opzichte van het gevoteerde budget. Tevens is op 6 december door het college de opdracht verstrekt om de mogelijkheden te onderzoeken voor het alsnog realiseren van het Huis aan de Markt middels een andere strategie.
Resultaten
We hebben begin november twee geldige inschrijvingen ontvangen, bestaande uit kwalitatieve aspecten, een ontwerp en een prijsaanbieding. Aangezien de prijsaanbiedingen het gevoteerde budget fors overschreden, heeft het college besloten de aanbestedingsprocedure te beëindigen. Momenteel vindt onderzoek plaats naar de alternatieve scenario’s.
b
Politieke keuzevraagstukken
Door het college is op 6 december 2022 besloten om de aanbestedingsprocedure te beëindigen en is opdracht verstrekt om nader onderzoek te doen op welke wijze we wel een ontwikkeling op deze markante plek in Sittard kunnen realiseren. Uitgangspunt daarbij is de realisering van een Huis aan de Markt, met woningbouwprogramma.
c
Wijziging reikwijdte project
Bij de uitwerking van het scenario, wordt een eventuele wijziging in de reikwijdte van het project overwogen.
D
Planning
Het gunningsproces is 6 december 2022 stopgezet.
84
Naar verwachting vindt in Q2 2023 besluitvorming plaats over het uit te werken scenario. Vervolgens zal de planning worden uitgewerkt. e
Kostenontwikkeling
De beide prijsaanbiedingen van de inschrijvers hebben het gevoteerde budget fors overschreden, waardoor het aanbestedingsproces is stopgezet. Onderdeel van de uitwerking van het alternatieve plan is het financieel in beeld brengen van het alternatief.
Financiering
De financiering van de investering bestaat uit diverse middelen welke beschreven zijn in het raadsvoorstel van 15 december 2021. Voor zover de meerkosten betrekking hebben op prijsstijgingen zijn hiervoor middelen binnen de begroting gereserveerd.
Budgettaire inpassing
De vertaling van de financiering is budgettair ingepast via het raadsbesluit van 15 december 2021.
Externe financieringsbronnen
Door de Provincie Limburg is € 2,4 miljoen beschikbaar gesteld voor de onrendabele top van de voormalige V&D locatie in Sittard. In februari 2023 heeft ambtelijk overleg plaatsgevonden met de Provincie Limburg over het veiligstellen van de subsidie. Afgesproken is de provincie op de hoogte te houden van de voortgang in het verdere proces.
Risico’s
De uitwerking van de risico’s van het alternatief plan is onderdeel van het nader onderzoek en worden in kaart gebracht.
omvang
/
Impact
/
beheersing
/
g
Sturing en beheersing
Voor het project is er een bestuurlijke Stuurgroep, een ambtelijke Projectgroep, een projectmanager en een projectondersteuner.
h
Voorgenomen acties
Onderzoek naar het alternatief plan loopt.
I
Door de raad gevraagde informatie
De raad heeft voor deze voortgangsrapportage geen specifieke informatie gevraagd.
j
Overige
/
f
f. Het Groene Net Noord Artikel 4 Lid a
Voortgang
Resultaten
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 april 2023 ex artikel 4 In 2022 is het startdocument plan van aanpak Het Groene Net Noord (HGN) vastgesteld. In dit startdocument zijn de doelen en risico’s resulterend uit het artikel 213a-onderzoek door Bureau Berenschot opgenomen. Via de P&C cyclus wordt de Raad periodiek geïnformeerd over de voortgang. In 2022 zijn de informatievoorziening, de governance en de interne projectorganisatie conform dit 213a onderzoek aangepast. Onder het project valt het warmtenet Het Groene Net Noord (HGN Noord) (warmtenet aangesloten op de Biomassa Energiecentrale Sittard) en de Proeftuin Aardgasvrije Wijk Limbrichterveld Noord (PAWLN). PAWLN Op 30 juni 2018 heeft de gemeente Sittard-Geleen de aanvraag en Projectplan Aardgasvrije Wijk Limbrichterveld ingediend bij het Ministerie van BZK in het kader van de tender Aardgasvrije Wijken. Op 2 november 2018 is dit plan goedgekeurd en is de uitvoering gestart. Het project heeft inmiddels de fase van “de klantreis“ nagenoeg
85
Artikel 4
Prestatie indicator
Stand van zaken 1 april 2023 ex artikel 4 afgerond (o.a. uitvoeren transitiescan per woning, en het realiseren van isolatiemaatregelen). Definitieve afronding volgt in 2023.
b
Politieke keuzevraagstukken
c
Wijziging project
d
Planning
e
Kostenontwikkeling
reikwijdte
Uitgangspunt van de proeftuin is een volledige aanleg van het warmtenet in de wijk. Inmiddels is een deel van de wijk aangesloten op het warmtenet. De verdere uitrol van het warmtenet in de wijk stagneert echter. Met name het aansluiten van particuliere woningeigenaren leidt tot een niet sluitende businesscase. Er resteert dus een onrendabele top. 1e helft 2023 wordt een rijkssubsidieregeling gepubliceerd die mogelijk een oplossing kan bieden. Zolang er geen dekking voor de onrendabele top is, is onzeker of de proeftuin volledig gerealiseerd kan worden. HGN Noord De verdere uitrol van HGN Noord stagneert, dit als gevolg van de landelijke ontwikkelingen rondom de nieuwe Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw). Uitgangspunt van deze wet is onder meer een publiek meerderheidsbelang. Landelijk zijn de private warmtebedrijven (waaronder Ennatuurlijk) in overleg met de minister over het overgangsrecht. Ennatuurlijk heeft landelijke, dus ook bij de verdere uitrol van HGN Noord, de pauzeknop ingedrukt. De komende maanden zal duidelijk of en hoe de verdere uitrol van HGN Noord wordt opgepakt. Door de raad is besloten om niet meer kapitaal te investeren in HGN Noord. Wij wachten af welke impact de Wcw kan hebben op dit besluit. De ontwikkeling HGN Zuid maakt geen onderdeel uit van de scope van deze rapportage.
Deze ontwikkeling wordt een apart project De voorgang wordt vooralsnog meegenomen in de reguliere rapportages. Aansluiting woningen PAWLN op HGN in 2023 (afhankelijk van het verkrijgen van subsidie). Aandelenvermogen en risicobeheersing MSW BV: De waardering van het aandelenvermogen MSW bedraagt op basis van de jaarrekening MSW 2021 € 2,5 mln. De resultaten van HGN en HGN-O hebben invloed op de waarde van het aandeelvermogen MSW. Deze resultaten worden meegenomen in de jaarrekening MSW. De definitieve jaarrekening was op het moment van de samenstelling van de rapportage nog niet beschikbaar. HGN-O heeft nog twee provinciale subsidies die in 2023 afgewikkeld moeten worden. Deze subsidies komen voort uit de bedrijfsspecifieke afspraken (BSA) 2017 en waren o.a. bestemd voor de doorontwikkeling van HGN Zuid. Op basis van huidige informatie gaan we ervan uit dat de afwikkeling ertoe zal leiden dat HGN-O geen verdere middelen heeft voor de verdere ontwikkeling/uitbreiding van Het Groene Net. Vandaar dat we een onderzoek willen starten naar de continuïteit van HGN-O. PAWLN: Op dit moment is nog €3 mln niet besteed. In dit bedrag is € 1,3 geraamd voor de uitvoering van de duurzaamheids-werkzaamheden