01 Programmabegroting 2022 -d -
Tekst van het document
OMBUIGINGEN BESLUITVORMING
2022
2023
2024
250
250
250
250
Vergroten woningbouwprogramma
Herstelplan begroting 2018 Begroting 2019
50
50
50
Vermarkten ESCS-locatie, incl. zwembad Nieuwe Hateboer
Begroting 2019
1.200
1.200
1.200
1.200
Verlaging rentepercentage investeringen nieuw beleid
Begroting 2020
Jeugd
2de rapportage 2020
Temporisering nieuw beleid
2de rapportage 2020
Onderuitputting oude kredieten 2002-2018
Begroting 2021
Vastgoed
Totaal ombuigingen
2025
540 800
800
800
800
558
632
2.858
3.472
133 1.583
2.300
Bovenstaande ombuigingen zijn financieel in de begroting verwerkt. Aan de inhoudelijke realisatie van deze ombuigingen wordt gewerkt. De ombuiging vastgoed wordt jaarlijks ingevuld op basis van verkooptransacties op het gebied van vastgoed. De invulling van het restant van de ombuiging vergroten woningbouwprogramma is gekoppeld aan areaaluitbreiding op het gebied van de OZB. Het onderzoek naar het vermarkten van de ESCSlocatie door de initiatiefnemer loopt momenteel nog altijd. Gezien de doorlooptijd van het proces tot nu toe en lopende bezwaarprocedures van diverse belanghebbenden/ partijen, is het niet waarschijnlijk dat deze ombuiging in 2022 (volledig) gerealiseerd wordt. Daarom hebben wij in ons risicoprofiel een reservering opgenomen van € 780.000 voor het niet volledig realiseren van deze ombuiging. Zie hiervoor tevens paragraaf 5.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Op het gebied van jeugd zijn al diverse maatregelen genomen die leiden tot lagere lasten. In de bijstellingen van de budgetten voor jeugd, zoals opgenomen onder de autonome ontwikkelingen, hebben wij hier rekening mee gehouden. De overige openstaande ombuigingen hebben betrekking op kapitaallasten. De invulling hiervan vindt jaarlijks plaats op basis van actuele renteontwikkelingen en ontwikkelingen met betrekking tot de voortgang van onze projecten en de gevolgen hiervan voor de afschrijvingen.
Overigens blijkt uit actuele regelgeving van provinciaal toezicht dat het ramen van onderuitputting kapitaallasten op begrotingsbasis niet meer is toegestaan. Dit op basis van uitgangspunten van reële ramingen, met andere woorden het opstellen van een realistisch investeringsplan. Besluitvorming Op basis van de uitwerking van dit hoofdstuk stellen wij de volgende beslispunten voor:
-
Akkoord te gaan met de actualisatie van het financieel perspectief in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 door verwerking van de bijstellingen in de tabel autonome ontwikkelingen (pagina 14) en de tabel beleidskeuzes (pagina 19) van de programmabegroting 2022.
-
Akkoord te gaan met het inzetten van het voordelige begrotingssaldo in 2022 van € 3,63 mln. voor: • De voor 2022 besloten OZB stijging van 2,5% in 2022 en 2023 niet door te voeren voor woningen, voor in totaal € 0,87 mln.; • Het in 2022 en 2023 verlagen van de heffing hondenbelasting tot het niveau van
25
• • •
kostendekkendheid, voor in totaal € 0,8 mln.; Het instellen van een stimuleringsfonds voor het MKB ad € 0,5 mln. Het beschikbaar stellen van een voucher voor het gratis wegbrengen van afval naar milieuparken voor in totaal € 0,6 mln. Het reserveren van een bedrag van € 0.86 mln. voor het uitvoeren van plannen die voortkomen uit de Toekomstvisie 2030 en/ of het risicoprofiel binnen de begroting. De middelen worden op basis van een afzonderlijk voorstel toegewezen.
-
De incidentele tekorten in de jaarschijven 2023 en 2024 ad € 43.000 resp. € 478.000 worden in de 4de rapportage 2021 opgelost met de financiële voordelen uit de septembercirculaire 2021.
-
Het voordelig saldo in 2025 van € 203.000 wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
-
Akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van een krediet voor vervangingsinvesteringen Ibor in 2022 voor € 15,0 mln.
-
Akkoord te gaan om passend binnen de begrotingskaders de saldi in de algemene reserve, boven de ondergrens van 2% aan te houden voor onverwachte tegenvallers respectievelijk de versterking van de solvabiliteit.
26
3. INVESTERINGS- EN EXPLOITATIEPROGRAMMA 2022-2025 Vertreksituatie Investeringsprogramma In de begroting 2021 hebben wij een meerjarig investeringsprogramma opgenomen van ruim € 75 mln. Dit onder andere met het doel invulling te geven aan accenten uit het coalitieakkoord en addendum. De kapitaallasten die gekoppeld zijn aan deze investeringen hebben wij binnen onze begroting gedekt In onderstaande tabel geven wij aan de hand van de besluitvorming inzicht in de voortgang Tabel – voortgang investeringsprogramma Besluitvorming bedragen x € 1.000
2021
2022
2023
2024
datum
bedrag
Nog beschikbaar
1.900
14-07-21
50
1.850
27-05-21
7.650
-
Totaal
VOORTGANG INVESTERINGSPROGRAMMA 2021-2024 1
Gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90
1.500
400
2
Huisvesting wijkbeheer
350
1.500
5.400
400
7.650
3
Landschapspark Oost en fietspad
100
100
100
100
400
400
4
Proeftuin Zeeheldenbuurt
1.000
1.000
5
Revitalisering Geleen Zuid
pm
pm
pm
pm
6 7 8
Stedelijke ontwikkeling beide centra Sittard en Geleen Strategisch huisvestingsplan O&K functies: capaciteit Strategisch huisvestingsplan O&K functies: renovatie
1.000 pm
3.100
3.100
22-04-21
3.100
-
1.500
1.500
14-07-21
371
1.129
1.500
1.500
1.500
4.500
4.500
500
500
500
2.000
2.000
9
Transformatievisie Westelijke Mijnstreek
500
10
Verplaatsing ingang kasteelpark Born
275
11
Zwem- en schaatsvoorziening
12
Vrijetijdseconomie: Passantenhaven
13
Mobiliteit verbreding A2 (grondwal Baakhoven)
14
Herinrichting en normalisatieproces WWL Tudderenderweg
300
15
Gebiedsvisie omgeving Chemelot
pm
16
Gymnastiekvoorziening DaCapo College en Gymnastiekvereniging Swentibold
1.000
17
Projecten in het kader van de Toekomstvisie
1.600
2.000
2.000
18
Projecten in het kader van het BAK
2.000
2.000
2.000
19 Algemene investering in de gemeente
4.000
Totaal bedrag investeringsvoorstellen
pm
2.224
6.560
6.928
15.648
82 200
8.531
275
14-07-21
275
-
31.360
16-12-20
31.360
-
82
82
200
200
300 pm
pm
pm
19.628
300
-
pm
pm
1.000
1.000
2.400
8.000
8.000
2.000
8.000
4.000 14.560
11-11-21
22.548
75.267
22-04-21
2.000
22-04-21
2.000
24-06-21
2.000
6.000 -
49.106
26.161
In de besluitvorming over het investeringsprogramma 2021-2024 is aangegeven dat het daadwerkelijk beschikbaar stellen van middelen plaatsvindt op basis van afzonderlijke raadsvoorstellen. In de tabel hebben wij aangegeven wanneer besluiten over het toewijzen van middelen hebben plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat van het totale investeringsprogramma van ruim € 75 mln. inmiddels ruim € 49 mln. is ingezet.
27
Exploitatie programma In de begroting 2021 hebben wij een exploitatieprogramma van jaarlijks ruim € 2,8 mln. ingezet voor reparatie van de impact van een aantal ombuigingen, uitvoering van een aantal moties en invulling van accenten uit het coalitieakkoord en addendum. bedragen x € 1.000
2021
2022
2023
2024
BESCHIKBARE EXPLOITATIEMIDDELEN 19
Projecten in het kader van het BAk / Toekomstvisie
300
Besluit 22-4-21: leefbaarheidsfonds Holtum
-100
Saldo exploitatiemiddelen
200
300
500
500
300
500
500
Met uitzondering van de geoormerkte middelen voor projecten inzake het BAk/ Toekomstvisie zijn alle exploitatievoorstellen structureel in de begroting 2021 verwerkt. Van deze geoormerkte middelen is op basis van een afzonderlijk besluit een bedrag van € 0,1 mln. ingezet voor het leefbaarheidsfonds Holtum. Beschikbaar investeringsvolume
Uit de tabel ‘voortgang investeringsprogramma’ blijkt dat het resterend investeringsvolume € 26,2 mln. bedraagt. Voor € 12,2 mln. heeft dit betrekking op concrete investeringsvoorstellen. Daarnaast is in de kaderbrief 2021 besloten een bedrag van € 14 mln. te oormerken voor de Toekomstvisie 2030, onder andere voor de ontwikkelpaden en het BAk. Daarnaast hebben we in de actualisatie van ons begrotingsbeeld voorgesteld in 2025 € 10 mln. investeringsruimte op te nemen. Samenvattend ontstaat het volgende beeld: Tabel beschikbaar investeringsvolume bedragen x € 1000
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal
BESCHIKBAAR INVESTERINGSVOLUME - geoormerkte voorstellen in IP 2021-2014
4.261
2.500
3.300
2.100
12.161
- geoormerkte middelen voor Toekomstvisie (ontwikkelpaden ) en BAk
1.600
4.000
4.000
4.400
14.000
- beleidskeuze toevoeging investeringsruimte Beschikbaar investeringsvolume 2021-2025
10.000 10.000 5.861
6.500
7.300
6.500 10.000 36.161
Investeringsvoorstellen In het investeringsplan 2021-2024 hebben we jaarlijks € 1,5 mln. opgenomen voor het strategisch huisvestingsplan onderwijs- en kindfuncties. De beschikbare middelen voor 2021 ad € 1,5 mln. zijn, behoudens de toegewezen middelen op basis van het raadsbesluit uitbreiding basisschool de Leeuwerik, nog niet ingezet. We stellen voor uit de resterende middelen voor 2021 ad € 1,13 mln. een bedrag van € 0,92 mln. beschikbaar te stellen. De administratieve verwerking nemen wij mee in de 4de rapportage 2021. Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Sittard -Geleen 2022 Op grond van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Sittard-Geleen 2015 hebben schoolbesturen aanvragen voor huisvestingsvoorzieningen ingediend. Deze aanvragen zijn beoordeeld en opgenomen in het Programma en het Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2022. In het programma zijn de volgende aanvragen opgenomen: -
Kindante - OBS de Duizendpoot Zuid Triade - BS ’t Heuvelke Kindante - BS Leyenbroek
Huur tijdelijke uitbreiding Uitbreiding 2 groepsruimten Uitbreiding 4 groepsruimten
€ 51.000 € 497.000 € 375.000 € 923.000
28
De inzet van de overige middelen is gekoppeld aan de besluitvorming over de kaderbrief 2021 en gebeurt via afzonderlijke voorstellen. Beschikbaar exploitatievolume
Uit de tabel ‘voortgang exploitatieprogramma’ blijkt welke middelen wij in de periode 2021-2024 nog beschikbaar hebben. In de besluitvorming over de kaderbrief 2021 is aangegeven deze middelen beschikbaar te houden voor de Toekomstvisie en het BAk en binnen deze ruimte ook middelen te reserveren voor experimenten en initiatieven die door de samenleving worden aangedragen en aanpakt. Aanvullend is als onderdeel van de resultaatbestemming voorgesteld in 2022 een bedrag van € 0,86 mln. te reserveren. Deze middelen zetten we in om de plannen die uit de Toekomstvisie voortkomen te ondersteunen en/ of te realiseren. Samenvattend ontstaat het volgende beeld: Tabel beschikbaar exploitatievolume bedragen x € 1000
2021
2022
2023
2024
2025
BESCHIKBAAR EXPLOITATIEVOLUME - geoormerkte middelen voor Toekomstvisie (ontwikkelpaden ) en BAk
200
- resultaatbestemming: extra middelen voor Toekomstvisie Beschikbaar exploitatievolume 2021-2025
300
500
500
500
500
862 200
1.162
-
Exploitatievoorstellen
Er worden nu geen voorstellen gedaan om de beschikbare exploitatieruimte in te zetten. Besluitvorming
Op basis van de uitwerking van dit hoofdstuk stellen wij de volgende beslispunten voor:
-
In te stemmen met het beschikbaar stellen van een bedrag van € 0,92 mln. voor het Programma voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Sittard-Geleen 2022 en dit te dekken uit de beschikbare middelen uit het investeringsprogramma 2021-2024.
-
De resterende investerings- en exploitatiemiddelen in te zetten op basis van afzonderlijke voorstellen.
29
4. PROGRAMMAPLAN 4.1 INLEIDING Begrotingsstructuur In dit hoofdstuk wordt de begrotingsstructuur nader uitgewerkt in doelen en resultaten. Tevens wordt een relatie gelegd met het beschikbare budgettaire kader. De begrotingsstructuur kent de volgende opbouw: Programma
Taakvelden
nr. naam
nr.
naam
0.
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
0.4
Overhead
0.5
Treasury
0.61
OZB-woningen
0.62
OZB-niet woningen
0.63
Parkeerbelasting
0.64
Belasting overig
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0.8
Overige baten en lasten
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
0.10
Mutatie reserves
0.11
Resultaat van de rekening van baten en lasten
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
2.1
Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
2.3
Recreatieve havens
2.4
Economische havens en waterwegen
2.5
Openbaar vervoer
3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
3.4
Economische promotie
4.1
Openbaar (basis)onderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 6.1
Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en recreatie Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
Bestuur en Ondersteuning
1.
Veiligheid
2.
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
3.
4.
5.
6.
Economie
Onderwijs
Sport, Cultuur en Recreatie
Sociaal Domein
en
30
Programma
Taakvelden
nr. naam
nr.
naam
6.3
Inkomensregelingen
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71
Maatwerkdienstverlening 18 +
6.72
Maatwerkdienstverlening 18 -
6.81
Geëscaleerde zorg 18 +
6.82
Geëscaleerde zorg 18 -
7.1
Volksgezondheid
7.2
Riolering
7.3
Afval
7.4
Milieubeheer
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke
8.1
Ruimtelijke ordening
Vernieuwing
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
8.3
Wonen en bouwen
7.
8.
Volksgezondheid en Milieu
De uitwerking vindt plaats langs de beantwoording op de volgende W-vragen: - Wat willen we bereiken? - Wat doen we om dit te bereiken? - Wie en/of wat hebben we daarvoor nodig? - Wat mag het kosten? - Wie betaalt mee? - Wat gebeurt er als we het niet doen c.q. wat zijn de (financiële) risico’s? Beleidsindicatoren In het gewijzigde BBV is aangegeven dat het voor gemeenten steeds belangrijker wordt om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties en hierbij vergelijkingen te kunnen maken met andere gemeenten. In dit verband is in het BBV een set van uniforme beleidsindicatoren voorgeschreven. De aan de indicatoren gekoppelde waardes zijn conform voorschrift ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl respectievelijk de gegevens uit de eigen begroting. De beleidsindicatoren zijn opgenomen bij de betreffende programma’s.
31
4.2 PROGRAMMA - 0 - BESTUUR EN ONDERSTEUNING
“Een gemeentebestuur met en voor de inwoners. De inwoner neemt steeds meer zelf het initiatief, wil gehoord worden, wil meedoen.“ De uitgangspunten in dit programmablad geven richting aan de overige programmabladen met betrekking tot hoe we willen acteren en hoe we ons willen verhouden tot onze omgeving (inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en mede overheden). De klantwaarde staat voorop! In ons acteren staat het realiseren van waarde voor onze inwoner, ondernemer en partner (de klant) voorop. Het realiseren hiervan is een samenspel tussen beleidsmatige keuzes, de participatie van onze omgeving en de wijze waarop we onze producten leveren en diensten uitvoeren en communiceren.
Om klantwaarde te realiseren, opereren we vanuit het besef dat onze “klant” verschillende rollen en vragen heeft, die een differentiatie in ons acteren noodzakelijk maakt. Als gemeente hebben we verschillende rollen. Van oudsher zijn we vooral ingericht op onze rollen als rechtmatige en presterende overheid. Onze rol verschuift van bepalen naar faciliteren. We versterken dan ook de beweging naar een netwerkende en participerende overheid. Digitalisering samenleving Digitalisering speelt tegenwoordig een belangrijke rol. • Het is integraal onderdeel van het realiseren van onze doelen, maatschappelijke opgaven en het creëren van publieke waarde. Nieuwe digitale technologieën, hebben één centraal kenmerk: het verzamelen en gebruiken van data. Ze zorgen voor andere input om onze gemeente te sturen en taken uit te voeren. • Het is nodig om de gemeentelijke rollen (rechtmatige, presterende, netwerkende en participerende overheid) vorm te geven. • Steeds meer producten en diensten van de overheid worden niet meer door één overheidsinstantie geleverd. Bij deze ketensamenwerking speelt digitalisering een belangrijke rol. • Nieuwe digitale technologieën, informatie en data hebben nu en in de toekomst grootschalige impact op inwoners en ondernemers. Inwoners en ondernemers verwachten gemeentelijke dienstverlening
32
•
die aansluit bij de wijze waarop zij dagelijks zaken doen. Altijd en overal zaken kunnen doen met de gemeente, met aandacht voor de informatieveiligheid, (online dienstverlening) blijft belangrijk. Ook de rijksoverheid legt de lat voor de digitale dienstverlening, informatie over het werk van bestuur en organisatie en de communicatie van gemeenten steeds hoger met de invoering van wetten als Wet Open Overheid, Dienstenwet, Omgevingswet, Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer, Wet Digitale Overheid, Wet Hergebruik van Overheidsinformatie. De bedoeling van deze wetgeving sluit aan bij onze eigen ambities op het gebied van dienstverlening en het toegankelijk maken van informatie. We onderkennen de impact ervan op de gemeentelijke organisatie en zetten alle zeilen bij om deze wetten te implementeren.
Wat willen we bereiken? • •
• • • • • • •
Een adequate uitvoering van onze “core business” (in de rol van rechtmatige en presterende overheid) die aansluit op de behoeften van de samenleving. Inclusieve dienstverlening door fysieke toegankelijkheid van de gebouwen, toegankelijkheid van producten (denk aan de thuisbezorgmogelijkheden) en toegankelijkheid van informatie (bijvoorbeeld eenvoudig taalgebruik en de voorleesknop en ondertiteling op de website). Samenwerking, (mentaal) eigenaarschap en eigen initiatief in de samenleving stimuleren en faciliteren (in de rol van netwerkende en participerende overheid). Informatie is vanaf het moment van ontstaan beschikbaar en bruikbaar voor iedereen die daar recht op heeft en voor zolang noodzakelijk is. Een eigentijds antwoord op integrale opgaven. Klantgerichte werkprocessen. Nieuw elan en een positief imago. Een effectieve lobby zodat gemeenten blijvend extra middelen krijgen voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en integraal aanpakken van integrale opgaven. De doelen uit dit programma zijn overkoepelend. Het effect van een sterke samenwerking en krachtige lobby komt op den duur tot uitdrukking in de andere programma’s.
Wat doen we om dit te bereiken? Doorontwikkeling dienstverlening Met dit in ons achterhoofd werken we als bestuur en organisatie in de gehele organisatie aan de doorontwikkeling van onze dienstverlening. Kern van onze aanpak is dat we organisatie-breed de inwoner en ondernemer de volgende ervaringen willen geven: 1. Hij ervaart dat we hem centraal stellen 2. Hij wordt snel en efficiënt geholpen 3. Hij ervaart 1 organisatie 4. Hij ervaart dat onze kanalen naadloos op elkaar aansluiten 5. Hij vindt onze dienst gemakkelijk af te nemen 6. Hij vindt ons persoonlijk in onze benadering. Hiervoor hanteren we de volgende principes: 1. Dienstverlening is van onze hele gemeente. Het realiseren van klantwaarde staat voorop. 2. We werken samen aan en organiseren ons rondom opgaven 3. We stimuleren initiatieven van klanten, waarbij we de samenwerking aangaan en de procesregie voeren. 4. We kiezen de juiste serviceformule om de klant zo goed mogelijk te helpen 5. We bedienen klanten gastvrij en welkom op het kanaal dat zij kiezen 6. We vertrouwen onze medewerkers en klanten en implementeren zo min mogelijk regels 7. We streven naar eenvoud en bieden begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening
33
8. We maken gebruik van landelijke standaarden en oplossingen 9. We bieden onze diensten, zoveel als mogelijk, tijd- en plaatsonafhankelijk aan. Daarnaast heeft verdere digitalisering van dienstverlening en processen onze bijzondere aandacht. Toekomstvisie 2030 Op basis van input van inwoners en veel gesprekken met organisaties en ondernemers is door een aantal Toekomstambassadeurs samen met de gemeente een toekomstvisie voor Sittard-Geleen opgesteld. Een leidend principe in deze toekomstvisie is veerkracht. Veerkracht is het vermogen van de stad, met haar inwoners, organisaties en ondernemers om zodanig te reageren op veranderende omstandigheden dat essentiële kenmerken en kwaliteiten hersteld of vernieuwd worden. We gaan voor een stad die niet alleen tegenslagen weet op te vangen, maar ook op kansen en vernieuwingen weet in te spelen zodat ze een toekomstbestendige stad is. De Toekomstvisie 2030 versterkt de beweging naar een netwerkende en participerende overheid. Het is een visie van de samenleving en komt verder tot stand door dialoog mét de samenleving. De energie die hierbij vrijkomt houden we vast en ondersteunen we. Bovendien gaan we flexibel om met gemeentelijk beleid. We geven ruimte om te experimenteren en samen te werken met partners binnen en buiten de gemeente.
We werken samen met andere gemeenten, provincie en ministeries om initiatieven uit de samenleving te ondersteunen. We blijven experimenteren met eigentijdse vormen van inspraak en participatie. Lobby Er komt extra aandacht voor lobby en fondsen. Hier wordt actief op ingezet zodat de gemeente extra financiële middelen en landelijk een betere positie krijgt. Dit bereiken we door onder meer de gemeente actief in te bedden in netwerken zoals G40 en VNG. De verwachting is dat de komende maanden vanuit onder meer het Rijk en de EU veel fondsen ter beschikking komen om de economische transitie te ondersteunen en om de huizenmarkt vlot te trekken. De samenwerking met de Provincie Limburg en andere Zuid-Limburgse gemeenten wordt hier in het kader van de NOVI agenda opgezocht. De lobby en fondsenwerving maken de gemeente Sittard-Geleen veerkrachtiger om zo de gemeentelijke uitdagingen, beschreven in de toekomstvisie, efficiënter uit te voeren. Euregio/ Internationalisering Sittard-Geleen wil zich explicieter positioneren als stedelijke centrumgemeente binnen de Euregio. SittardGeleen is zowel een industrieel centrum (Chemelot) als kruispunt door haar centrale ligging voor zowel de havens van Antwerpen/Rotterdam richting Duitsland en grote industriegebieden in België (Kempen met o.a.
Hasselt en Genk, Luik), het Ruhrgebied in Duitsland, en Brainport Eindhoven en Greenport Venlo in Nederland. Hierdoor creëren we kansen en worden we aantrekkelijker als regio (Als de grensoverschrijdende samenwerking toeneemt/verbetert stijgt Sittard-Geleen van plek 49 naar 23 als aantrekkelijke regio (bron: atlas van Kansen)). De uitdagingen van afgelopen jaar laten zien dat grensoverschrijdende samenwerking actueler is dan ooit. Vooral in grensgemeentes zoals Sittard-Geleen is pijnlijk duidelijk geworden hoezeer de aanpak van de pandemie per land verschilt en daarmee het werken en leven, heel specifiek voor grensverkeer, beïnvloedt. Als gemeente met zowel grenzen aan de Belgische als Duitse zijde, is gemeente Sittard-Geleen zich bewust van het belang van doelgerichte en pragmatische grensoverschrijdende samenwerking. We willen daarom onze relaties en netwerken binnen de Euregio verder uitbreiden en versterken. Het lidmaatschap aan Euregio Rhein-MaasNord, per 1 januari 2022, past bij deze ambitie. Hierbij zien we twee opgaves: 1. Versterken van het Oost-West denken
34
•
• •
Nauwe banden met de bestuurlijke en ambtelijke evenknieën aan zowel de Belgische als Duitse kant. Goede betrekkingen met de buurlanden maken snel schakelen mogelijk wanneer kansen zich voordoen of in tijden van crisis. Een economisch gelijk speelveld is nodig om de transities waar Limburg voor staat mogelijk te maken, te ontwikkelen en door te voeren. Hiervoor is tevens (het behoud) van voldoende talent essentieel. Draagvlak ontwikkelen bij burgers door samenwerking binnen het onderwijs (buurtalen in alle onderwijslagen), culturele sector, verenigingsleven en jongerenorganisaties.
2. Aantrekkingskracht van de Regio • Inwonersgroei is cruciaal, door ontgroening en vergrijzing is grote druk op het arbeidsaanbod. Dat is een risico voor de economische groei. • Agglomeratievorming versterkt de positie van Sittard-Geleen. • Inzetten op branding & regioambassadeurs om gemeente meer op de kaart te zetten. • Benadrukken unieke geografische punten (Grensmaas België, Westelijkste punt Duitsland etc.) o.m. ter benadrukking van toeristische mogelijkheden. Op nationaal niveau zet onze gemeente zich via de G40 in om meer aandacht te generen voor de bijzondere situatie in de grensregio’s. Daarnaast zijn er banden met de steden Genk en Hasselt, zijn we actief lid van het burgemeestersnetwerk MAHHL+ en via Provincie Limburg ook aangesloten bij EGTS Euregio Maas-Rijn.
We willen dit aanpakken middels zowel top-down (vanuit bestuurlijke route) benadering als een bottum-up benadering (vanuit inwoners) door: • Lidmaatschap Euregio RHein-Maas-Nord • Lidmaatschap burgemeestersnetwerk MAHHL • Via MAHHL en provincie nauwe band met EGTS EMR • Samenwerking met Euregio Maas-Rijn Incidentbestrijding en Crisisbeheersing (EMRIC) • Inzichtelijk maken kansen en mogelijkheden aan weerszijden van de grens • Versterken banden directe buurgemeenten door het verbeteren van persoonlijke contacten zowel bestuurlijk als ambtelijk met de Belgische en Duitse buurgemeenten, via terugkerende contactmomenten 1 á 2 maal per jaar. • Stimuleren lokale initiatieven gericht op grensoverschrijdende samenwerking • Benutten energie en kennis van regionale/lokale organisaties als Stichting Geen Grens. Peilingen We voeren regelmatig peilingen uit om inzicht te krijgen hoe inwoners hun woon- en leefomgeving en ondernemers het ondernemersklimaat ervaren. In het najaar van 2020 hebben we de laatste burgerpeiling uitgevoerd. Met de ondernemerspeiling wordt de waardering van inwoners gepeild m.b.t. de diverse facetten die invloed hebben op het ondernemersklimaat, gebruikmakend van de ondernemerspeiling van de VNG. Het voornemen is om in 2022 een nieuwe peiling uit te voeren.
De resultaten gebruiken we als input voor beleidsen organisatieontwikkeling en voor de doorontwikkeling van de dienstverlening. Resultaten hiervan zijn gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. Ook jongeren adviesraad JONGK! peilt op dit moment de mening van jongeren over onder andere wonen, werken, school, veiligheid en vrije tijd. Deze uitkomsten nemen we mee bij het formuleren van nieuw beleid. Huisvesting De raad heeft in juni 2021 besloten de bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in Geleen te positioneren. Met een uitwerking van deze huisvesting (welke locaties, benodigde m2 etc.) naar Geleen komen wij in het najaar van 2021 terug naar de Raad. In 2022 starten wij met de aanbesteding van bestuurlijke en ambtelijke huisvesting naar Geleen. Wat dit betekent voor de achterblijflocaties in Sittard en de locatie aan de Geleenbeeklaan (veiligheidshuis) moeten ook nog uitgewerkt worden. De bestaande huisvesting van de
35
gemeente is verouderd en de gebouwen zijn technisch afgeschreven. Daarnaast is in de raad van juni 2021 besloten om de (bestuurlijke) representatiefuncties een centrale plek te geven in het Huis aan de Markt in Sittard. Het Huis aan de Markt wordt dé bestuurlijk representatieve ontmoetingsplek van de gemeente SittardGeleen waar bestuur(ders), ondernemers, medewerkers, inwoners en partners elkaar ontmoeten. Het is echter geen reguliere werklocatie voor bestuurders en ambtenaren van de gemeente. De locatie is gericht op het vervullen van onze rol als netwerkende en participerende gastvrije overheid. Het huis aan de markt wordt gepositioneerd op de markt op de locatie van de voormalige V&D. Deze locatie wordt herontwikkeld. In juni 2021 is de aanbesteding over de sloop en herontwikkeling hiervan gepubliceerd. In oktober 2021 starten we met het slopen van het V&D pand, dat doen we door het circulair ontmantelen van de binnenkant, zodat in 2022 kan worden doorgepakt met het slopen van de buitenkant.
Wie en/of wat hebben we nodig om dit te bereiken? Vanuit onze dienstverleningsprincipes en onze rol van netwerkende en participerende overheid zijn we sterk gericht op samenwerking, klantwaarde voorop en (mentaal) eigenaarschap, en eigen initiatief in de samenleving. De toekomstambassadeurs en de stadsmakers spelen hierbij een duidelijke rol. De doelen uit dit programmablad vergen daarbij ook een gezamenlijke inspanning van bestuur, organisatie en omgeving. Verbonden Partijen Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap NV Bank Nederlandse gemeenten Claim Staat Vennootschap (CSV) Amsterdam B.V. Enexis N.V. Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg
Voor verdere informatie met betrekking tot de verbonden partijen wordt verwezen naar de hierover afzonderlijk opgenomen paragraaf.
36
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Programma 0 BATEN gevraagde bijstelling begroting B1. Gemeentefonds Meicirculaire B2. Herverdeling Gemeentefonds B3. Indexering OZB B4. Dividend BNG B5. Kapitaalslasten B6. Planmatig onderhoud vastgoed 2022 B7. Vrijval extra middelen jeugd Gemeentefonds B8. Extra OZB opbrengst areaal Chemelot LASTEN gevraagde bijstelling begroting L1. Gemeentefonds Meicirculaire L2. Verbonden partijen (incl.indexering) L3. Bijstellingen BsGW L4. Mutatiedetectie WOZ L5. Commissie bezwaarschriften L6. Indexering OZB (stelpost inflatie) L7. Indexering GGD (stelpost inflatie) L8. Indexatie subsidie professionele instellingen L9. Kapitaalslasten L10. Bijstelling bijdrage GR Vidar WSW L11. Taakmutatie Inburgering L12. Taakmutatie Voogdij 18+ L13. Voogdij 18+ (stelpost inflatie) L14. WMO (stelpost inflatie) L15. Jeugd (stelpost inflatie) L16. Supply L17. Planmatig onderhoud vastgoed 2022 L18. Zakelijke lasten schoolgebouwen (inflatie) L19. Onderuitputting kapitaallasten L20. Extra middelen IU Voogdij/ 18+ L21. Stelpost formatie L22. Taakmutatie extra OZB areaal Chemelot L23. Taakmutatie vrijval accres IBP Mutatie reserves: Onttrekkingen gevraagde bijstelling begroting O1. Planmatig onderhoud vastgoed 2022 O2. Onttrekking Coronamiddelen Toevoegingen gevraagde bijstelling begroting Saldo Administratieve wijzigingen en kleine afwijkingen Saldo
Meerjarenraming AO/ BK/ I/S AW/C
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
AO AO AO AO AO AO AO BK
S S S S S I S S
13.748 4.755 808 98 2 8.085 -
9.773 3.972 340 808 98 4.555 -
8.175 2.519 340 808 98 4.180 230
8.062 2.703 340 808 98 -2 3.655 460
AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO AO BK BK BK
S S S S S S S S S S S S S S S S I S S S S S S
-3.310 -5.032 125 -7 -15 -71 -808 158 390 -190 838 345 77 -77 688 543 -38 -81 122 -827 1.250 -700 -
-2.239 -5.056 101 -7 -15 -71 -808 158 390 100 1.065 348 77 -77 688 543 -38 122 -309 1.250 -700 -
-1.950 -5.041 100 -7 -15 -71 -808 158 390 201 604 337 77 -77 688 543 -38 122 -605 1.250 -700 -58 1.000
-819 -4.563 100 -7 -15 -71 -808 158 390 353 -55 317 77 -77 688 543 -38 122 632 1.250 -700 -115 1.000
AO C
I I
337 79 258 -
-
-
-
2.347 13.122
2.763 10.297
2.797 9.024
1.931 9.174
AW
Toelichting gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Autonome Ontwikkeling (= AO) B1./L1. Gemeentefonds (Meicirculaire) De raad is reeds geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2021. De belangrijkste onderwerpen die van invloed zijn op het resultaat zijn het accres, verdeelmodel en de opschalingskorting in 2025.
37
B2. Herverdeling Gemeentefonds Recentelijk zijn de resultaten van de actualisatie van de herverdeeleffecten gemeentefonds gepubliceerd. De actuele berekeningen zijn gebaseerd op het basisjaar 2019. Het herverdeeleffect blijft voordelig voor ons en bedraagt met ingang van 2023 € 340.000 / gemiddeld € 4 per inwoner. B3./L6. Indexering OZB De opbrengsten uit de OZB zijn geïndexeerd met 1,5%. De hogere baten worden ingezet voor de loon- en prijsontwikkelingen. Gemeente breed is deze wijziging budgettair neutraal. B4. Dividend BNG Conform de begrotingsbrief van de Provincie wordt het dividend voor BNG structureel geraamd op totaal € 0,32 mln. per jaar. Zodoende wordt het budget bijgesteld met € 98.000 per jaar. B5./L9./L19. Kapitaalslasten Wij hebben de kapitaallasten geactualiseerd. Passend binnen de vastgestelde begrotingskaders hebben wij de voordelen uit deze actualisatie ingezet om onze taakstellingen op het gebied van kapitaallasten in te vullen. De voordelen hebben betrekking op het afsluiten van langlopende leningen tegen gunstigere rentecondities dan in de begroting rekening mee was gehouden. Daarnaast zijn de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. B6./L17./O1.
Planmatig onderhoud vastgoed 2022 In 2021 zijn 11 panden waaronder de parkeergarages en de schouwburg opnieuw geïnspecteerd conform NEN2767 en de onderhoudsplannen geactualiseerd. Het planmatig onderhoud voor de jaarschijf 2022 bedraagt € 2,7 mln. (inclusief de verrekening van de BTW met SPUK gelden). Hierin is de bijdrage ad € 50.000 opgenomen die aangewend wordt ten behoeve van de onrendabele top voor de nieuwbouw van de brandweerkazerne aan de Swentiboldstraat. De middelen uit de bestemmingsreserve vastgoed en sport en de onderhoudsvoorzieningen voor parkeergebouwen, onderwijs en de schouwburg worden ingezet voor de kosten van het geplande onderhoud 2022. Gezien de toekomstige uitgaven, volgend uit de geactualiseerde onderhoudsplannen parkeren en schouwburg wordt voorgesteld om de structurele storting in de voorziening parkeergebouwen te verhogen met € 90.000 en de structurele storting in de voorziening schouwburg te verlagen met € 90.000. B7. Vrijval extra middelen Jeugd Gemeentefonds Rijk en VNG zijn recent tot afspraken gekomen over incidentele middelen jeugdzorg voor 2021 en 2022. Ons aandeel in de extra middelen voor 2021 ad € 2,7 mln. nemen wij mee in de 3de rapportage 2021. Het aandeel in de extra middelen 2022 bedraagt, zoals uit de tabel blijkt, € 8,1 mln. L2.
Verbonden Partijen Voor de uniformiteit en de inzichtelijkheid zijn alle financiële consequenties van alle gemeenschappelijke regelingen die voortkomen uit de concept begrotingen 2022 verwerkt in de programmabegroting 2022 van de gemeente. Hierdoor worden alle financiële aanpassingen in één P&C product verwerkt. Voor de kosten van indexering is dekking gezocht bij de stelpost indexering op concernniveau. L3. Bijstellingen BsGW De bijdrage van de gemeente aan BsGW zal in 2022 met afgerond € 0,16 mln. stijgen. Deze stijging heeft betrekking op kosten indexering, autonome ontwikkelingen proceskosten en regieportaal. Voor de indexering wordt € 39.000 dekking gezocht bij de stelpost inflatie. De stijging van de autonome kosten ad. € 0,12 mln. kan deels opgevangen worden door een hogere doorbelasting naar afval en riool en declaratie bij het btwcompensatiefonds. Per saldo kunnen de hogere kosten voor € 45.000 niet gedekt worden en komen ten laste van de algemene middelen. De bijstellingen zijn verdeeld over meerdere programma’s.
38
L4. Mutatiedetectie WOZ Momenteel gebruikt BsGW de bruto inhoud om woningen te waarderen. Vanaf 1 januari 2022 (uitvoeringsjaar 2021) is er een wettelijke verplichting om woningen te waarderen op basis van de gebruiksoppervlakte. Om de gegevens voor het waarderen actueel te houden dient jaarlijks een WOZ mutatiedetectie te worden uitgevoerd. Een mutatiedetectie is een verschillendetectie welke bijvoorbeeld kan gebeuren door de gegevens in de administraties te vergelijken met een actuele luchtfoto en hier de verschillen te duiden en te verwerken. Onze gemeente heeft ervoor gekozen om de WOZ mutatiedetectie te laten uitvoeren door het Gegevenshuis omdat het efficiënter is om deze te laten samenlopen met de mutatiedetectie van de BAG en BGT. De kosten bedragen afgerond € 15.000 structureel. L5. Commissie bezwaarschriften Vanwege de stijging van het aantal binnenkomende bezwaarschriften, onder meer door de advisering aan de colleges van gemeente Beek (sinds 2018) en gemeente Stein (sinds 2021), is structurele bijstelling van het budget noodzakelijk. Doordat gedeeltelijke dekking plaatsvindt in programma 6 is de gevraagde bijstelling € 58.000 ten laste van de algemene middelen. De bezwaarschriften hebben zowel betrekking op de Algemene Kamer als de Sociale Kamer.
De verwachting is dat de invoering van de Omgevingswet nog verder zal leiden tot een stijging van het aantal bezwaarschriften. De invoering van de Omgevingswet per medio 2022 is op dit moment nog niet meegenomen in de berekening, vanwege het feit dat nog niet is in te schatten welke stijging aan bezwaarschriften uit de Omgevingswet voortvloeit. Zodra meer zicht is op de consequenties (2e halfjaar 2022) zal dit worden toegelicht in de 4e rapportage 2022 of 1e rapportage 2023. L7. Indexering GGD In aansluiting op het vastgestelde Raadvoorstel jaarstukken 2020 en conceptbegroting 2022 van de GGD worden de budgetten aangepast op de bijgestelde indexeringen van de GR GGD-ZL. L8. Indexatie subsidie professionele instellingen Jaarlijks worden door het college de verbonden professionele instellingen vastgesteld. Deze partijen ontvangen van de gemeente een exploitatiesubsidie die jaarlijks wordt geïndexeerd. Voor het begrotingsjaar 2022 is deze indexatie bepaald op 1,5%. L10. Bijstelling bijdrage GR Vidar WSW Zie programma 6 voor nadere toelichting. L11. Taakmutatie Inburgering Zie programma 6 voor nadere toelichting. L12./L13. Taakmutatie Voogdij 18+ (stelpost inflatie) Binnen de taakmutatie Voogdij 18+ is structureel de loon- en prijscompensatie opgenomen. Deze wordt structureel toegevoegd aan de stelpost inflatie. L14. WMO (stelpost inflatie) Zie programma 6 voor nadere toelichting.
L15. Jeugd (stelpost inflatie) Zie programma 6 voor nadere toelichting.
39
L16. Indexering Supply De gemeentelijke trend van afgelopen jaren laat zien dat de ICT-kosten met betrekking tot onderhoud en licenties alsmaar stijgen en wij verwachten dat deze trend ook in het komend jaar zal voortzetten. In de huidige budgetvraag is rekening gehouden met een bedrag ad € 38.000 aan indexeringskosten. Dit betreft 3% indexering en deze kosten kunnen niet binnen de huidige budgetten worden opgevangen. L18. Zakelijke lasten schoolgebouwen (stelpost inflatie) Binnen de kosten van schoolgebouwen is structureel een tekort op de zakelijke lasten ad € 0,1 mln. Bij schoolgebouwen is geen sprake van huuropbrengsten waarbij deze stijging gecompenseerd kan worden. De stijging wordt veroorzaakt door de combinatie hogere WOZ-waarde en hogere premie. Deze stijging wordt verrekend met de stelpost inflatie. L20. Extra middelen IU Voogdij/18+ Binnen de taakmutatie Voogdij 18+ is structureel de loon- en prijscompensatie opgenomen. Deze wordt structureel toegevoegd aan de stelpost inflatie. Beleidskeuze (= BK) L21. Stelpost formatie In de 1ste rapportage 2021 is besloten voor een aantal intensiveringen op bestaand beleid incidenteel extra middelen beschikbaar te stellen. Het bedrag van € 610.000 voor 2021 en € 360.000 voor 2022 was bestemd voor intensivering op dossiers zoals binnenstedelijke ontwikkeling, huisvesting, bestuursopdracht duurzame accommodaties, mobiliteit.
In genoemde rapportage hebben wij aangegeven dat het overzicht niet limitatief is en dat nog naar de structurele verankering moet worden gekeken. Wij stellen voor in de begroting een structurele stelpost op te nemen van jaarlijks € 700.000. Uit een eerste intern uitgevoerde screening van gewenste formatieclaims om invulling te geven aan ambities van de raad en knelpunten op te lossen, blijkt dat dit bedrag minimaal nodig is. Voor het komend jaar stellen wij voor de invulling van de stelpost te koppelen aan het oplossen van een aantal urgente knelpunten. De structurele invulling vanaf 2023, baseren wij op een onderzoek, waarin wij onder andere kijken naar de (gewenste) omvang van de totale personeelsformatie en de wijze waarop wij onze taken hebben georganiseerd. Daarnaast actualiseren wij eerdere formatie-analyses met vergelijkbare gemeenten. Wij informeren u via de P&C-cyclus over de invulling van de stelpost. Vooruitlopend hierop stellen wij voor het bedrag van jaarlijks € 700.000 beschikbaar te stellen. B8./L22. Extra OZB opbrengst areaal Chemelot Betreft structureel extra OZB opbrengst areaal Chemelot. Van dit bedrag wordt 25% via het Gemeentefonds (taakmutatie) afgeroomd. L23. Taakmutatie vrijval accres IBP Vrijval middelen Interbestuurlijk Programma (IBP) ten gunste van de Algemene middelen. Corona (=C) O2.
Onttrekking Coronamiddelen Kijkend naar de mutaties in de begroting 2022 wordt er per saldo € 0,26 mln. onttrokken uit de coronamiddelen.
40
Overzicht meerjarige ontwikkeling exploitatie budgetten Jaarrekening bedragen x € 1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
2020 242.934 -50.753 13.720 -14.801 191.100
Actuele Begroting voor Bijstelling Begroting na Begroting Begroting Begroting begroting bijstelling begroting bijstelling 2021 2022 2022 2022 2023 2024 2025 248.773 242.979 13.964 256.943 255.184 255.545 255.438 -57.163 -54.243 -1.429 -55.672 -56.592 -56.909 -56.441 9.403 6.333 546 6.877 6.424 5.698 3.005 -10.716 -9.196 43 -9.153 -8.211 -7.069 -4.135 190.297 185.873 13.122 198.996 196.805 197.265 197.867
Toelichting algemeen en trendanalyse De (gesaldeerd) voor het programma beschikbare gelden betreft de dekking voor de lasten van de overige programma’s. De totale baten bestaan voornamelijk uit de diverse uitkeringen van het gemeentefonds en belastingenontvangsten in het kader van OZB en overige belastingen. De belangrijkste uitgavenposten betreffen kosten overhead. Hierin zijn de budgetten opgenomen die verband houden met de bedrijfsvoering. Het gaat om de uitvoering van de volgende taken: personeel en organisatie, financiën, inkoop, facilitaire zaken en huisvesting, automatisering en dataservices en communicatie. Daarnaast worden ook de budgetten die direct verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen (college, raad) en de directe ondersteuning hiervan geboekt. Binnen het taakveld burgerzaken is er een verscheidenheid van wettelijke verplichtingen. De uitvoering hiervan is georganiseerd binnen de stadswinkel (onder andere burgerzaken en klantcontactcentrum). De stijging van de beschikbare gelden in 2022 ten opzichte van 2021 is grotendeels het gevolg van de extra middelen voor de jeugdzorg die het demissionair kabinet voor 2022 beschikbaar heeft gesteld. In 2025 zijn de mutaties nieuw beleid en algemene- en risicoreserve, als gevolg van de toevoeging van een nieuwe jaarschijf, beoordeeld en wordt het saldo administratief gecorrigeerd wat een negatief effect heeft.
Basis Registratie personen (BRP) Wij zijn wettelijk verantwoordelijk voor het op orde houden van de BRP. Elke overheidsorganisatie, die bij de uitvoering van haar taak persoonsgegevens gebruikt, maakt gebruik van deze Basis Registratie Personen (BRP). De toename van het aantal “terugmeldingen” via de diverse reguliere afnemers van de BRP en de toenemende complexiteit van de werkzaamheden (complexere problematieken die over de BRP grenzen heen gaan) maken dat we hier vanaf 2022 extra in moeten investeren. Verkiezingen Wij zijn verantwoordelijk voor de organisatie van de gemeentelijke, provinciale, waterschaps-, landelijke en Europese verkiezingen. Veranderingen in wettelijke uitgangspunten en hogere kosten door hogere marktprijzen hebben financiële gevolgen. In 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Afhankelijk van de samenstelling van het nieuwe bestuur en de gewenste bestuursstijl wordt het gemeentebestuur op gepaste wijze ondersteund bij de uitvoering van haar werkzaamheden in de nieuwe collegeperiode. Digitale dienstverlening, informatie over het werk van bestuur en organisatie en de communicatie van gemeenten In het verleden is een prognose gemaakt van de kosten rondom WOO (Wet open overheid) en ander wetten. We zien een toename in de verplichting vanuit de centrale overheid om ons aan deze wetten te conformeren (autonome ontwikkeling).
Implementatie van deze wetten vraagt naast extra (geautomatiseerde) hulpmiddelen aanpassingen van processen. Het zaakgericht werken speelt een belangrijke rol bij de ketensamenwerking en de digitale dienstverlening, hiervoor zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld (reserve Digitalisering) die in 2022 verder ingezet worden om het zaakgericht werken intern te realiseren en de digitale dienstverlening uit te breiden. Naar het effect van de inzet van nieuwe digitale technologieën en de
41
daarvoor benodigde middelen moet verder onderzoek plaatsvinden (I-strategie). We zien in overheidsland een nieuwe digitale omgeving ontstaan. Als organisatie moeten we daar op aanhaken, waardoor onze ‘traditionele’ ICT-omgeving naar de toekomst toe sterk verandert.
Wat gebeurt er als we het niet doen c.q. wat zijn de (financiële) risico’s? Digitale dienstverlening, informatie over het werk van bestuur en organisatie en de communicatie van gemeenten Het voldoen aan onze wettelijke verplichting is de meest pregnante eis. Het is momenteel onduidelijk wat de (financiële) consequenties voor gemeenten zijn, indien de wettelijke verplichting niet nageleefd wordt. Naast imagoschade kunnen financiële risico’s ontstaan, doordat partijen de gemeente om schadevergoeding vragen wegens het niet voldoen aan de wet of negatieve gevolgen ondervinden wegens het niet deugdelijk beheer van informatie bijvoorbeeld cybercriminaliteit. Basis Registratie personen (BRP) Indien er niet extra geïnvesteerd wordt in het uitvoeren van deze wettelijke taak, kunnen we niet meer voldoen aan de gestelde wettelijke termijn (altijd binnen 5 werkdagen starten van een onderzoek) met als gevolg: inwoners die geen gebruik kunnen maken van voorzieningen van de overheid met mogelijke (financiële) gevolgen (bijvoorbeeld verlate/geen uitbetaling aan inwoners van hun toekomende (huur/zorg) toeslagen). onvoldoende integrale aanpak met een eenzijdige zienswijze op de problematiek van de inwoner. ongewenste situaties voor de gemeente (bijvoorbeeld illegale bewoning). nadelige gevolgen voor afnemers van de BRP (bijvoorbeeld vertraagde terugvorderingen op onterecht ontvangen toeslagen).
Verkiezingen Als er geen extra middelen worden vrijgemaakt voor de organisatie van de verkiezingen kan een ordentelijk verloop niet worden gegarandeerd.
Beleidsindicatoren We gebruiken de zogenaamde beleidsindicatoren om de effecten van beleid op de programma’s, toe te lichten. We doen dat (verplicht) aan de hand van een vast aantal indicatoren. Door deze niet-financiële informatie op te nemen in de begroting kunnen raadsleden ook zonder specifieke financiële kennis makkelijker inschatten of de resultaten via de voorgestelde beleidskeuzes behaald kunnen worden. Naam indicator Waardering van burgers voor alle inspanningen van de gemeente Waardering ondernemers dienstverlening (in het algemeen) van de gemeente Waarderingscijfer burgers directe dienstverlening Waarderingscijfer ondernemers directe dienstverlening
Eenheid Waarderingscijfer burgerpeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer burgerpeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer burgers digitale Waarderingscijfer “Waar staat je dienstverlening Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemers digitale Waarderingscijfer dienstverlening ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?”
Sittard-Geleen >5.84
Landelijk 6.65
Periode 2018
>5.80
6.37
2019
>6.10
6.75
2018
>5.60
6.43
2019
>6.50
6.85
2018
>5.80
6.27
2019
42
Naam indicator Waardering samenwerking door burgers
Vertrouwen burgers in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd Waardering burgers betrokken- en oplossingsgerichtheid gemeente Formatie
Eenheid Waarderingscijfer burgerpeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer burgerpeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer burgerpeiling waar staat je Gemeente Waarderingscijfer burgerpeiling waar staat je Gemeente Fte per 1.000 inwoners
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
9,54
NB
2022
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
906,63
NB
2022
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + kosten externen
0,97% € 0,67 mln.
NB
2022
Overhead
% van de totale lasten
8,82%
NB
2022
Waardering ondernemers
samenwerking
door
Waardering burgers voorlichting en communicatie Waardering ondernemers voorlichting en communicatie
Sittard-Geleen >5.41
Landelijk 6.67
Periode 2018
>4.50
5.60
2019
>6.27
6.67
2018
>4.80
5.86
2019
>4.88
6.10
2018
>3.79
5.03
2018
9,91
NB
2022
Gerelateerde beleidsnota’s Programma Burgerparticipatie en wijkgericht werken Visiedocument organisatie en manier van werken Kadernota reserves en voorzieningen 2017 Kadernota vaste activa 2019 Kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2019
43
4.3 PROGRAMMA - 1 - VEILIGHEID
“Onze inwoners hebben recht op een veilige samenleving. Niet alleen in cijfers, maar ook in beleving.” Een veilige woon-, werk en leefomgeving voor onze inwoners vraagt om doorlopende aandacht voor veiligheid. Het programma Veiligheid richt zich op de wettelijke- én de niet wettelijke taken van veiligheid. Denk daarbij aan brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid. Ook externe veiligheid hoort daarbij. Dit programma kent de volgende taakvelden: - Crisisbeheersing en Brandweer (1.1.) - Openbare Orde en Veiligheid (1.2.)
Wat willen we bereiken? Wij willen een veilige woon-, werk- en leefomgeving voor onze inwoners. Het gaat daarbij niet alleen om het terugdringen van de objectieve onveiligheid (het niveau van criminaliteit en overlast, onder meer gebaseerd op de politiecijfers). We willen ook de subjectieve veiligheid verbeteren: hoe beleven onze inwoners de veiligheid, hoe veilig of onveilig voelen ze zich. We werken dus aan een veilige leefomgeving die niet alleen veilig is, maar ook veilig voelt. Ook werken we aan de betrokkenheid van inwoners en trekken samen op met veiligheids- en maatschappelijke partners om de veiligheidsproblematiek aan te pakken. Dit geldt voor elk veiligheidsthema, van woninginbraken tot crisisbeheersing. We proberen zo veel mogelijk problematiek te voorkomen. Zo willen we aan de voorkant veiligheidsrisico’s verkleinen, incidenten voorkomen en ons goed voorbereiden op rampen en crises. Het programma Veiligheid wordt gekenmerkt door de volgende doelen uit de Kaderbrief 2021: • We werken aan een veilige groene leefomgeving die niet alleen veilig is, maar ook veilig voelt; • We zetten in op gezond en veilig opgroeien, talent ontwikkelen en meedoen, zowel op wijk- en kernniveau als gericht op het individu.
Het programma Veiligheid kent ook een aantal thematische speerpunten, die volgen uit de Kadernota Integrale Veiligheid 2019-2022: • Sociale Veiligheid o High Impact Crimes (HIC) o Personen met verward gedrag o Radicalisering en Polarisatie • Ondermijning • Externe Veiligheid
Wat doen we om dit te bereiken? Op basis van de Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2019-2022 wordt tweejaarlijks een Actieplan Integrale Veiligheid vastgesteld. Het college heeft dit Actieplan voor de periode 2021-2022 vastgesteld. In dit Actieplan Integrale Veiligheid worden de acties op het gebied van veiligheid beschreven. Onderstaande toelichting van activiteiten correspondeert dan ook met het actieplan. Alle acties die we als gemeente in de komende periode uitvoeren, sluiten aan bij de doelen zoals opgenomen in de Kaderbrief 2021, bij de Toekomstvisie 2030 en de planvorming rondom het NOVI-gebied Zuid-Limburg. Het Actieplan Integrale Veiligheid Sittard-Geleen 2021-2022 is te bereiken via de URL: https://gemeentesittardgeleen.foleon.com/publicaties/actieplan-veiligheid/cover/
44
Veiligheidsbeleving De veiligheidsbeleving in onze gemeente is in de afgelopen jaren verbeterd. Dit willen we doorzetten. We willen de veiligheidsbeleving in onze gemeente verder verbeteren. De veiligheidsbeleving van onze inwoners wordt beïnvloed door veel factoren. Allerlei ontwikkelingen, lokaal, regionaal en mondiaal spelen mee. Als gemeente hebben we niet overal invloed op. Wel kunnen we door gerichte acties de veiligheidsbeleving van inwoners beïnvloeden. Ook inwoners die zelf actief zijn en mee opletten, zorgen voor een veiligere wijk. Om de veiligheidsbeleving te verbeteren blijven we buurtbemiddeling, buurtpreventieteams en Whatsappgroepen stimuleren en ondersteunen. Ook blijven we aandacht houden voor een veilige woon- en leefomgeving via het toepassen van veilig beheer en ontwerp. De jeugdoverlast in onze gemeente gaan we beter in beeld brengen, met als doel deze gerichter aan te pakken en het aantal meldingen te laten dalen. We gaan actiever over veiligheid communiceren en blijven inwoners en ondernemers stimuleren om onveilige situaties te melden, bijvoorbeeld via Meld Misdaad Anoniem. Ondermijning Als gemeente voeren we regie op de lokale aanpak van ondermijning. Een aanpak die we samen doen met partners als de politie, het Openbaar Ministerie, de belastingdienst en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Limburg.
We willen de ondermijning in onze gemeente steeds beter in beeld brengen en onze gemeente zo onaantrekkelijk mogelijk maken voor criminelen en criminele netwerken en hun activiteiten. Samen met onze partners pakken we ondermijning flink aan. Onze focus ligt daarbij op de thema’s drugscriminaliteit, witwassen, spookbewoning en mensenhandel. In de afgelopen jaren hebben we lokale regelgeving ingericht, onze informatiepositie en deskundigheid opgebouwd, gehandhaafd waar nodig en signalen actief opgepakt. Ook hebben we met specifieke acties barrières opgeworpen voor criminele netwerken en onze gemeente weerbaarder gemaakt. Daar gaan we mee door. We sluiten drugspanden drie maanden, zes maanden of langer. Omdat we als gemeente alleen met integere partijen zaken willen doen passen we de Wet Bibob onverkort toe. We gaan inzoomen op de drugsoverlast en koppelen daar, zo nodig, nieuwe acties aan. Aan straatdealers leggen we een dwangsom op. We gaan door met onze controles op thuisprostitutie en sluiten aan bij de provinciale aanpak gericht op jeugdige ondermijners. De ondermijningsprojecten ‘Aanpak Spookbedrijven Westelijke Mijnstreek’, ‘Hensplantages de wijk uit’ en ‘Aanpak spookbewoning’ lopen af in 2021. Voor 2022 en verder kijken we naar (financiële) borging van de noodzakelijke werkzaamheden binnen deze projecten.
We doen dit binnen de mogelijkheden die de bestaande budgetten van het programma 1 Veiligheid ons daarvoor bieden. Voor een toelichting op deze budgetten zie hieronder bij ‘Wat mag het kosten’. High Impact Crimes De woninginbraken in onze gemeente zijn in de afgelopen jaren sterk gedaald. De cijfers van andere High Impact Crimes, zoals overvallen en straatroven, zijn in de afgelopen jaren laag gebleven. Deze lage cijfers willen we zo houden. Daarom werken we intensief samen met partijen als de politie, woningcorporaties en ook onze inwoners. We pakken veelplegers aan via een traject bij het Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. Via campagnes en lokale acties informeren we onze inwoners en ondernemers over hoe zij er zelf voor kunnen zorgen dat ze geen slachtoffer worden van High Impact Crimes. Ook doen we controles in het kader van het landelijke opkopersregister en leggen aan personen die tijdens een politiecontrole in onze gemeente op straat worden betrapt op het vervoeren van inbrekersgereedschap een dwangsom op. Zorg en veiligheid We gaan door met onze intensieve aanpak van dossiers op ‘het snijvlak’ van zorg en veiligheid. Doel van onze aanpak is sneller en gerichter ingrijpen om schadelijke en onveilige gevolgen voor persoon en omgeving zoveel mogelijk te voorkomen, stoppen en duurzaam op te lossen.
Hiervoor wordt (intern) samengewerkt tussen verschillende teams en werken we ook samen met organisaties zoals woningcorporaties, de politie, het Openbaar Ministerie, Veilig Thuis, instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg, Reclasseringsorganisaties,
45
de Dienst Justitiële inlichtingen en de Zuid-Limburgse Veiligheidshuizen. Ook werken we samen met de andere gemeenten in de Westelijke Mijnstreek en de regio Zuid-Limburg. In Zuid Limburg zijn we sinds 2020 samen met ketenpartners een governance aan het instellen om meer sturing te geven aan de regionale thema’s en dossiers op het snijvlak van zorg en veiligheid. De governance, met een bestuurlijke commissie zorg & veiligheid, zal in 2022 operationeel zijn. Landelijk is de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor dossiers op het snijvlak van zorg en veiligheid. Steeds vaker zien we kwetsbare mensen die te maken hebben met een opeenstapeling van problemen. Deze opeenstapeling kan leiden tot zowel zorggerelateerde vragen als ook veiligheidsgerelateerde vragen. In de landelijke agenda zorg en veiligheid (perspectief 2025) worden twee prioriteiten genoemd: - regie in de regio; - domein-overstijgende samenwerking door professionals bij het op – en afschalen. Deze twee prioriteiten komen ook steeds weer terug in alle afzonderlijke dossiers op het snijvlak zorg en veiligheid, waar we als gemeente verantwoordelijk voor zijn. Met name dossiers als personen met verward gedrag, geweld in afhankelijkheidsrelaties, Wet verplichte GGZ/Wet zorg en dwang/Wet forensische zorg, nazorg ex-gedetineerden en radicalisering.
Deze dossiers leggen steeds meer druk op de gemeente, waarbij wordt verwacht dat deze binnen de bestaande budgetten worden opgepakt. Dit vraagt om slim en efficiënt inrichten en verbinden van deze thema’s. Gemene deler in deze dossiers is dat het Veiligheidshuis een, soms centrale, rol speelt met betrekking tot de uitvoering. De uitvoering van de aanpak personen met verward gedrag zal in 2022 met name draaien om de borging van een aantal projecten zoals het Verbindingspunt Informatie en Advies Zorg en Veiligheid (VIA) en het “meldpunt niet-acuut”. We volgen de ontwikkelingen en waar nodig voeren we hierop actie uit. Op het thema geweld in afhankelijkheidsrelaties zetten we in 2022 vooral in op de borging van de aanpak tegen mensenhandel, de Multidisciplinaire aanpak++ en de implementatie van ketengefaseerde samenwerking gebaseerd op een duurzame visie van ketenzorg bij kindermishandeling en huiselijk geweld. De gemeentelijke uitvoering van de Wet verplichte GGZ zal in 2022 definitief geborgd zijn op basis van de evaluatie die in 2021 in de Westelijke Mijnstreek heeft plaatsgevonden. Daarnaast leveren we in Zuid Limburgs verband input voor de landelijke evaluatie van de wet.
In het kader van nazorg ex-gedetineerden versterken we op het niveau van Zuid-Limburg de samenwerking tussen Reclasseringsorganisaties, Dienst Justitiële Inrichtingen en gemeente gericht op het re-integreren/participeren van ex-gedetineerden in de samenleving en het verminderen van recidive. Ook in 2022 blijven we samen met Partners in Welzijn werken aan het voorkomen van radicalisering. Signalen van radicalisering worden opgepakt door het Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. In samenwerking met partners op het gebied van wonen, zorg en veiligheid zijn we in 2021 gestart met het zoeken naar mogelijkheden voor het organiseren van enkele Skaeve Huse in Sittard Geleen. In 2022 zetten we onze inspanningen hierin voort. We gaan door met het gebiedsgericht werken en de samenwerking binnen het Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. Het Veiligheidshuis is de plek waar gemeenten en organisaties van zorg en veiligheid samenwerken onder één dak. Externe Veiligheid In de afgelopen jaren hebben we ons externe veiligheidsbeleid op het vereiste peil voortgezet en waar mogelijk verbeterd. Dit hebben we gedaan met allerlei partijen, zoals het Rijk, de Provincie, andere gemeenten en Chemelot. Daar gaan we mee door. Ons doel en taak als gemeente is om de veiligheidsrisico’s voor mens en milieu zoveel mogelijk te beperken. Dat doen we onder andere op basis van ons (actueel) beleid.
Als gemeente zoeken we steeds weer naar manieren waarop de externe veiligheid voor onze inwoners beter kan. Dat doen we bij nieuwe ontwikkelingen en waar mogelijk ook bij bestaande locaties. Dit is een blijvende uitdaging gezien de diverse risicobronnen in onze gemeente.
46
We toetsen nieuwe ruimtelijke plannen en vergunningen aan de wettelijke eisen en de vastgestelde uitgangspunten en ambities zoals afgesproken in ons externe veiligheidsbeleid. Voor de veiligheid rondom het spoor en treinemplacementen maken we samen met het Rijk afspraken om de veiligheid te verbeteren. In het kader van de Omgevingswet werken we samen met de RUD Zuid-Limburg de zogenoemde aandachtsgebieden in onze gemeente uit. Deze aandachtsgebieden zijn gebieden met milieubelastende activiteiten die een risico vormen voor de woonomgeving. De gemeente kan die gebieden aanwijzen als voorschriftengebied waar extra maatregelen gelden om inwoners binnen dat gebied te beschermen. Ook werken we verder aan ons Programma Externe Veiligheid. Ons doel is om dit programma in 2022 vast te stellen. Binnen het programma Externe Veiligheid kijken we onder meer naar een gebiedsgerichte aanpak waarbij we naast het werkveld externe veiligheid ook kijken naar de opgaven in andere beleidsvelden, bijvoorbeeld woningbouw en milieu gerelateerde zaken als geluidsoverlast of bodemverontreiniging. Dit is ook opgenomen in het plan van aanpak Omgevingswet. In ons programma Externe Veiligheid nemen we waar mogelijk ook die (gemeentelijke) taken mee die volgen uit het nog af te ronden bovenwettelijk veiligheidskader van de onafhankelijke Technische Veiligheidscommissie rondom Chemelot.