7 Bijlage 1 Jaarstukken 2022.pdf

-57-

Jaarstukken 2022

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.

Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Nietsporters

%

Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)

Realisatie 2012

Realisatie 2016

Realisatie 2020

48,5%

55,5%

56,2%

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats.

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

Heeft op cultuur aanbod weinig te bieden* Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

14%

27%

22%

26%

n.b.***

14%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

92%

81%

83%

92%

81%

92%

61%

47%

41%

42%

47%

61%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

60%

40%

38%

44%

50%

60%

* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. ** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden. Er vindt op dit moment oriëntatie plaats óf en op welke wijze de dienstverlening bij de gemeente Heerlen zal worden gemeten. Middels overleg tussen de deelnemende gemeenten zal in 2023 bepaald worden hoe er verder gegaan wordt en of dat in gezamenlijkheid kan. Mocht het stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening zijn doorgang vinden, dan zal dit op zijn vroegst in het najaar van 2023 zijn.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017); 6. Groenstructuurplan (2022).

-58-

Jaarstukken 2022

Wat zouden we doen? Prioriteiten Sport en cultuur

Doelstellingen Adequaat sport- en cultuurbeleid op maat van onze gemeente.

Voorzieningen openbare ruimte

Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte gericht op het stimuleren van ‘bewegen’. Behoud cultureel erfgoed

Cultureel erfgoed

Activiteiten - Uitvoering geven aan de culturele agenda en eventuele actualisatie van Nota Sport (incl. regeling combinatiefunctionaris en samenwerkingsovereenkomst met uitvoerende partner). - Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte. - Verkenning mogelijkheden tot behoud cultureel erfgoed.

Wat hebben we gedaan? Sport en cultuur In 2022 is verder uitvoering gegeven aan de door de raad vastgestelde actiepunten voortkomend uit de Culturele Agenda (subsidie t.b.v. huisvestingslasten Klimboom, doorontwikkeling cursus Zumbokunde van de Heemkundekring en uitvoering project Kennismakers door de Openbare bibliotheek). Het beleid uit de nota Sport is in 2022 verder voortgezet (i.c.m. de acties die beschreven staan in het sportakkoord). De samenwerkingsovereenkomsten met de partners in het kader van Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) zijn per 1 september 2022 met een periode van 3 jaar verlengd. Daarnaast is ook de samenwerkingsovereenkomst met de uitvoerende partner op het gebied van sport per 1 september 2022 met een periode van 3 jaar verlengd. Subsidieverordening In 2022 zijn de nieuwe Algemene Subsidieverordening Gemeente Simpelveld 2022 en bijbehorende deelsubsidieverordeningen in werking getreden. De subsidieaanvragen voor 2022 (ingediend in 2021) zijn getoetst aan deze geactualiseerde verordeningen. In algemene zin kan hierbij vermeld worden dat de aanvragers van een stimuleringssubsidie (niet professionele organisaties) er financieel op vooruit gegaan zijn. De subsidies aan professionele organisaties zijn in grote lijn gelijk gebleven.

Voorzieningen openbare ruimte In samenwerking met de jongerenwerker van Impuls is in 2022 opnieuw onderzocht of de behoefte naar een jongerenontmoetingsplek en de beoogde locatie (in Bocholtz) nog actueel is. De resultaten van dit onderzoek zijn in Q4 van 2022/ Q1 2023 in kaart gebracht zodat in 2023 een nieuwe voorziening voor de jongeren gerealiseerd kan worden. Daarnaast is in 2022 (aan de hand van de externe keuring van de speeltoestellen) een uitvoeringsprogramma speelruimte opgesteld. Het burgerinitiatief Beweegroute Bocholtz/ Simpelveld is in 2023 verder opgepakt en het voornemen is deze Beweegroute in 2023 te realiseren. Cultureel erfgoed De verkenning m.b.t. behoud cultureel erfgoed, waarin ook aandacht zal zijn voor het monumentenbeleid, is eind 2022/begin 2023 gestart. In Q2 2023 zullen de werkzaamheden (met ondersteuning van een externe partij) verder worden opgepakt en na de zomer 2023 zal er een integrale nota ‘cultureel erfgoed gemeente Simpelveld’ opgesteld worden.

-59-

Jaarstukken 2022

KENGETALLEN Bron 2018 2019 2020 2021* 2022 Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 646 578 527 511 528 Bocholtz - aantal leden servicepunt Bibl. Kerkrade e.o. 645 625 586 524 500 Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 16.518 14.635 8.212 6.689 11.968 Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Bibl. Kerkrade e.o. 14.365 13.677 7.961 4.818 11.676 Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 11.677 12.208 11.365 11.320 11.968 Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 6.712 7.460 7.181 7.407 7.352 Simpelveld Aantal leden sport Gemeente 3.010 2.930 2.912 2.913 2.437 - binnensport Gemeente 1.018 990 1.031 1.016 1.000 - buitensport Gemeente 1.992 1.940 1.881 1.897 1.437 Aantal jeugdleden (< 13 jaar) sport Gemeente 461 434 442 429 707** - binnensport Gemeente 203 188 197 183 276** - buitensport Gemeente 258 246 245 246 431** Aantal speellocaties Gemeente 12 12 11 12 12 Aantal speeltoestellen Gemeente 42 42 50 54 53 * In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest. ** Vanaf 2022 wordt er in de deelsubsidieverordening stimuleringssubsidie Sport 2022 geen onderscheid meer gemaakt tussen jeugdleden <13 en jeugdleden >13 jaar (tot 19 jaar).

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting 2021 2022 1.484.989 1.710.829 170.167 151.670 -1.314.821 -1.559.159 62.627 38.486 100.579 90.696 -1.478.027 -1.688.341 3.920 3.920 0 0 -1.481.947 -1.692.261

-60-

Rekening Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 1.730.537 1.732.256 1.761.001 1.773.060 194.770 151.670 151.670 151.670 -1.535.766 -1.580.586 -1.609.331 -1.621.390 39.467 42.863 42.863 42.863 96.926 51.803 50.754 50.067 -1.672.159 -1.675.252 -1.702.948 -1.714.320 3.920 3.920 3.920 3.920 39.248 0 0 0 -1.636.831 -1.679.172 -1.706.868 -1.718.240

Jaarstukken 2022

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2021 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a ctiveri ng s port a l gemeen 5.2 s portaccommoda ties bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (ni et groene) beheer groene s portvel den 5.3 cul tuurpres entatie, cul tuurproductie en cul tuurpa rtici pa tie s ubs i di es kuns t en cul tuur kuns t en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps bes chermi ng openba a r groen s peel terrei nen en recrea tievoorzi eni ngen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2022

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-45.157

-122.977

-138.211

-138.098

-141.583

-145.160

-217.302 -62.144 -40.470 -116.102

-202.150 -67.006 -18.809 -116.468

-231.669 -63.442 -12.431 -116.822

-202.366 -64.421 -19.692 -86.573

-202.194 -63.923 -19.516 -86.559

-202.093 -63.597 -19.389 -86.550

-91.860 -29.828 -110.835

-93.627 -48.756 -87.880

-73.803 -21.844 -90.616

-78.050 -30.441 -119.480

-79.370 -30.441 -119.480

-80.720 -30.441 -119.480

-637

-407

-345

-422

-422

-422

-139.234

-142.271

-184.231

-143.373

-145.089

-146.908

-12.744

-20.937

-14.115

-23.691

-23.691

-23.691

-589.543 -22.172

-740.703 -26.350

-666.466 -58.164

-711.639 -57.006

-718.729 -71.951

-723.958 -71.911

-1.478.027

-1.688.341

-1.672.159

-1.675.252

-1.702.948

-1.714.320

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2021 Toevoegingen (lasten) res erve s peel rui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve Covi d-19 Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2022

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

0 3.920

0 3.920

39.248 39.248 -35.328

0 3.920

0 3.920

0 3.920

INVESTERINGEN Geen VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2022 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product kunst en cultuur: het in 2022 geraamde budget voor de organisatie van het zomerfestival in samenwerking met de gemeente Voerendaal is niet benut. ▪ Product bibliotheekwerk: conform afspraak is in het verslagjaar aan de bibliotheek een aanvullende coronasubsidie verstrekt. Dekking vindt plaats uit de reserve Covid-19. E.e.a. is derhalve budgettair neutraal. ▪ Product openbaar groen: via de begroting 2022 is een budget

-61-

Voordeel

Nadeel

20.000

39.248

Jaarstukken 2022

beschikbaar gesteld voor een ‘0-beurt’ van de gemeentelijke bomen. De werkzaamheden worden over een langere periode uitgevoerd. Ook het reguliere snoeien van de gemeentelijke bomen is niet volledig in 2022 uitgevoerd. Via de resultaatbestemming wordt derhalve voorgesteld deze beide restant budgetten over te hevelen. ▪ Product speelterreinen en recreatievoorzieningen/JOP’s: in het verslagjaar is op diverse plekken onderhoud gepleegd aan speelplekken. Tevens is de speelplek Kerkeveld gerealiseerd. De uitgaven waren hoger dan het beschikbare budget. Deze extra kosten worden gedekt door de via de reserve overloop overgehevelde middelen uit voorgaande jaren. E.e.a. is derhalve nagenoeg budgettair neutraal. Totaal

96.200 32.380

148.580

32.189 71.437

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuurplan is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-62-

Jaarstukken 2022

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, en 18-, geëscaleerde zorg 18+ en 18-.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Sociaal domein benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen: − Kwaliteit van jeugdhulp/jeugdzorg borgen. − Borgen van kwalitatief goede kinderopvangvoorzieningen. − In regionaal verband inzetten op voorkomen en bestrijden van kindermishandeling. − Invulling geven aan een effectief, laagdrempelig, transparant en duidelijk minimabeleid. − WSP (Werkgevers Service Punt) steunen en verder uitbreiden. − Via ISD Kompas aandacht blijven richten op mensen met een minimuminkomen. − Jongeren uit minder financieel draagkrachtige gezinnen in gelegenheid stellen lid van verenigingen te worden/blijven. − Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten. − Doorontwikkeling van D’r Durpswinkel. − Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken en zonodig hiertoe aanvullend budget vrijmaken (‘Sociale hulp mag nooit sluitpost zijn’). − Mantelzorgers ondersteunen/mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten.

-63-

Jaarstukken 2022

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod; - burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. c. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers: • insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) • inschakelen eigen netwerk • collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente: • zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort • iedereen doet mee • insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen: • ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) • samenwerken • regie nemen • budget is gemaximaliseerd en dus leidend • signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving • Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving • Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?)

-64-

Jaarstukken 2022

Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regie-rol Eindverantwoordelijk & budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie) BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

% kinderen tot CBS* 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 CBS* jarigen % van alle CBS* jongeren tot 18 jaar % van alle CBS* jongeren tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

4

4

4

4

n.b.

n.b.

2

2

2

2

n.b.

n.b.

12,7

11,9

12,6

13,3

10,9

10,7

2,3

1,7

2,3

2,1

1,2

1,1

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS*

0

0

0

n.b.

n.b.

0,3%

Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-64 % van de werkzame beroepsbevol king t.o.v. de beroepsbevol king Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS / LISA*

268,2

276,3

273,6

353,7

n.b.

n.b.

CBS*

64,8

65,6

64,7

67,6

69,1

72,2

CBS*

170,4

142,6

151,6

204,2

n.b.

n.b.

CBS*

276,8

357,4

420,2

394,8

399

206,3

Aantal per 10.000 inwoners

CBS*

n.b.

710

740

740

670

640

* via de website www.waarstaatjegemeente.nl

-65-

Jaarstukken 2022

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron

Maatschappelijke participatie * Eenzaamheid

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

3,9

3,8

3,8

3,6

3,6

3,9

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

8%

13%

9%

8%

15%

8%

8,7

8,4

8,1

8,5

8,5

8,7

Zelfredzaamheid

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog).

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2022); 8. Beleidskader Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019/2022 (2018); 9. Beleidsplan 2021-2022 Kompas (2021); 10. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 11. Verordening Wet Inburgering (2013); 12. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 13. Wmo-verordening 2018 (2018); 14. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 15. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 16. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 17. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2010 (2009); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 20. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 21.

Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019-2022 (2019); 22. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019-2022 (2019); 23. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 24. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Doelstellingen Minimabeleid / Armoedebeleid Zorgdragen voor een integraal, efficiënt en adequaat samenstel van minimaregelingen, zodat eenieder in staat wordt gesteld om zoveel als mogelijk deel te nemen aan het maatschappelijk leven, te participeren in de maatschappij.

-66-

Activiteiten - Implementeren herijkt minimabeleid; - Uitvoering en tussentijdse evaluatie project De Voorzieningenwijzer (o.b.v. afspraken Regio-deal); - Uitvoering geven en monitoren van de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

Jaarstukken 2022

Prioriteiten Participatiewet

Doelstellingen Effectief en efficiënt uitvoering geven aan de Participatiewet, om daarmee onze burgers zoveel als mogelijk in staat te stellen een eigen inkomen te verwerven en een zinvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Inburgering

Zorgen dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, worden geactiveerd richting werk en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Ervoor zorgdragen dat alle burgers, ook burgers met één of meerdere beperkingen, kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Jeugdwet

Alle kinderen moeten gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving.

Jeugd- en jongerenwerk

Jeugdigen en jongeren ondersteunen bij het participeren in de maatschappij.

Activiteiten - Uitvoering geven aan de nieuwe GR waarin de toetreding van Schinnen (per 01-01-2021) en Onderbanken (per 01-01-2022) is vastgelegd; - Adequaat inspelen op de gevolgen van de coronacrisis op het bestand, de taken en de dienstverlening van Kompas. - Uitvoering geven aan de nieuwe wet Inburgering per 1-1-2022.

- Maatschappelijk werk/ doorontwikkeling d’r Durpswinkel; - Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid; - Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken; - Beschermd wonen en maatschappelijke opvang; - Wijziging GR Omnibuzz; - Continu cliëntervaringsonderzoek. - Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg; - Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen; - Uitvoering geven aan de nieuwe Wet wijziging woonplaatsbeginsel per 1-1-2022. - Mogelijkheden om nieuwe impulsen te geven aan (laagdrempelig) jeugd- en jongerenwerk.

Wat hebben we gedaan? Minimabeleid/Armoedebeleid In het beleidsplan Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019-2022 zijn de kaders geschetst voor o.a. het armoedebeleid. Deze kaders zijn verder geconcretiseerd in de nota Minimabeleid. In 2022 is de nota Minimabeleid (Kadernota Armoedebeleid 2023) herijkt. De nieuwe nota is in maart 2023 door de raad vastgesteld. Directe aanleiding voor deze herijking was de toetreding van de gemeente Beekdaelen (per 1-1-2021 postcodegebied Schinnen en per 1-1-2022 postcodegebied Onderbanken) en de daaruit volgende behoefte aan harmonisatie (in ieder geval binnen Beekdaelen). Daarnaast heeft de herijking van het minimabeleid zich gericht op de actualisatie van het bestaande beleid. Verder is er in 2022 uitvoering gegeven aan De VoorzieningenWijzer. Dit als onderdeel van de afspraken vanuit de Regio Deal Parkstad Limburg en in het kader van het voorportaal van de gemeentelijke schuldhulpverlening. Middels dit instrument worden inwoners meer en beter toegeleid naar (de voor hen best passende) bestaande voorzieningen. Er wordt samen met de inwoner gekeken of er financieel voordeel te behalen valt op vijf gebieden: energiecontract, toeslagen, zorgverzekering, minimaregelingen en aangifte inkomstenbelasting. In

-67-

Jaarstukken 2022

2022 zijn er 21 adviesgesprekken gevoerd met een gemiddelde besparing van circa € 720. Het totaal behaalde voordeel betreft afgerond € 15.000. Dit voordeel zit vooral in gemeentelijke regelingen waar de gezinnen geen gebruik van maakten, maar wel aanspraak op konden maken (denk hierbij aan individuele studietoeslag, kinderkleding, leergeld). Participatiewet Na bijna 2 jaar gedomineerd te zijn door Corona, kwam ISD Kompas in 2022 voor nieuwe uitdagingen te staan vanwege de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, de hoge- en aanhoudende inflatie en een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Dit heeft geresulteerd in een aantal nieuwe extra werkzaamheden voor ISD Kompas, naast de uitvoering van de reguliere taken en de afhandeling van de Tozo en de TONK voortvloeiend uit de Coronapandemie. Deze nieuwe taken hadden betrekking op de uitvoering van de energietoeslag (ruim 500 huishoudens voor gemeente Simpelveld) en de uitbetaling van leefgelden aan Oekraïense vluchtelingen. Een andere belangrijke focus in 2022 had betrekking op de implementatie van de nieuwe gemeenschappelijke regeling ISD Kompas, waarin de toetreding van de gemeente Beekdaelen is vastgelegd. Per 1 januari 2022 is ISD Kompas ook verantwoordelijk geworden voor postcodegebied Onderbanken (postcodegebied Schinnen was per 1-1-2021 reeds toegetreden tot ISD Kompas).

Dit heeft vanzelfsprekend ingrijpende gevolgen gehad voor de organisatie ISD Kompas, omdat daarmee het bestand aanzienlijk groter werd (toename van 180 klanten). Ondanks de extra taken die op ISD Kompas zijn afgekomen, is het in 2022 toch gelukt om een uitstroom uit de uitkering te realiseren van 101 klanten (uitstroom van 84 klanten uit de uitkering en plaatsing van 17 klanten tijdens het poortproces en aldus uit de uitkering gehouden). Voor gemeente Simpelveld betekende dit een daling van het klantenbestand tot 109 klanten. Inburgering Per 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering in werking getreden. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten nadrukkelijk de regie over de inburgering. De bedoeling is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment aan de slag gaan met hun inburgering en dat gemeenten hen daarbij activeren en begeleiden. ISD Kompas zal namens de gemeente uitvoering gaan geven aan deze nieuwe wet. De inkoop van de verschillende onderwijsroutes is in het 1e kwartaal van 2022 afgerond. De maatschappelijke begeleiding van statushouders is per 1-1-2022 door ISD Kompas teruggenomen van Vluchtelingenwerk Zuid en is vervolgens belegd bij CMWW/ Impuls. In samenwerking met ISD Kompas, gemeente Simpelveld, Krijtland Wonen en Impuls wordt gezorgd voor een adequate begeleiding voor hervestigers en statushouders.

Maandelijks wordt samen met Impuls en Krijtland Wonen de situatie rond de maatschappelijke begeleiding van statushouders besproken. Wet maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijk werk/Doorontwikkeling d’r Durpswinkel Na drie jaar van coronacrisis stond 2022 vooral in het teken van wederopbouw en het hervatten en aanjagen van de activiteiten. Gezamenlijk de balans opmaken en beoordelen welke (langdurige) impact de coronacrisis op onze samenleving heeft. Om hier invulling aan te geven is de gemeente samen met Impuls gericht aan de slag gegaan met het inventariseren van het bestaande dienstenaanbod en het onderzoeken van eventuele nieuwe hulpvragen. D’r Durpswinkel blijft in ontwikkeling en vraagt (vanuit het principe ‘vóór en dóór burgers’) een nauw contact met burgers. Zo nodig wordt, in afstemming met de burgers, het aanbod aangepast. Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken Hulp in de Huishouding (HBH) Het jaar 2022 wordt gekenmerkt door een voortdurende druk op de (HBH) aanvragen en de werkplanningen. De personeelskrapte is hier debet aan. Onze grootste HBH-zorgpartner (Meander) zoekt naar passende oplossingen, maar werkt sinds juli 2022 met een opnamestop. De communicatie met de gemeente en haar (toekomstige) cliënten verloopt goed.

Ondanks dat de opnamestop (na de zomer) werd opgeheven en het personeelstekort blijft bestaan, is er weinig uitval en is men tevreden over de geleverde diensten en het wachtlijstbeheer.

-68-

Jaarstukken 2022

Aanbesteding Begeleiding Kwetsbare Burgers (BKB) Met een uitvraag onder zorgaanbieders en een oriëntatie op een hernieuwde samenwerking met Brunssum en/of Beekdaelen is eerder in 2021 het besluit genomen een nieuwe aanbesteding BKB vanaf 2024 tussen de gemeente Voerendaal en Simpelveld te continueren. De huidige contracten lopen eind 2023 af en daarom zijn de voorbereidingen op een nieuwe aanbesteding in het 2e kwartaal van 2022 gestart. De inzet is erop gericht om het nieuwe contract hetzelfde vorm te geven als het oude contract. Belangrijke indicatoren hierbij zijn: de hoogte van tarieven, de kwaliteitscriteria, het toezicht, het contractmanagement, de beperking van administratieve lasten, de flexibiliteit in ureninzet en het zgn. op- en afschalen van indicaties. Recent is een kostprijsonderzoek gestart door een extern bureau, waarvoor alle zorgaanbieders zijn uitgenodigd. Vanuit een marktconsultatie zijn alle geïnteresseerde zorgaanbieders gevraagd mee te denken over de gekozen parameters van het kostprijsmodel. Deze interactieve marktconsultatie is zeer positief ontvangen. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang In Parkstad werken gemeenten al geruime tijd aan de voorbereidingen van de voorgenomen doorcentralisatie van Beschermd Wonen (Wmo).

Dat betekent dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle gemeenten zich volledig gaan inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Hiertoe zijn er regionale samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de Parkstad-gemeenten. Op basis van eerder genomen collegebesluiten is samen met de aanbieders uit de regio een Subsidietender uitgeschreven om te komen tot één samenwerkingsverband. Dit biedt per 1 januari 2023 het BW-aanbod (vanuit één loket) aan alle cliënten uit Parkstad aan. Het samenwerkingsverband (met Mondriaan als penvoerder) bestaat uit 16 aanbieders. Zij bieden het brede hulpaanbod van BW aan. Visie en uitvoeringsagenda Opvang en Beschermd Wonen Parkstad In 2018 hebben alle gemeenteraden van Parkstad de nota ‘Visie Opvang en Beschermd Wonen Parkstad’ vastgesteld. Daarin is afgesproken dat de uitwerking van de visie zal plaatsvinden in de vorm van uitvoeringsagenda’s. In 2021 is de uitvoeringsagenda voor de jaren 2021 en 2022 vastgesteld. De gemeente Simpelveld is als deelnemer aan de centrumregeling ‘Opvang en Beschermd Wonen Parkstad’ medeverantwoordelijk voor de gezamenlijke regionale opgave ten behoeve van de realisatie van de in de uitvoeringsagenda opgevoerde projecten en actiepunten.

Skaeve Huse Skaeve Huse is een bijzondere woonvorm bedoeld voor mensen die vanwege hun levensstijl niet regulier gehuisvest kunnen worden binnen Beschermd Wonen. Een van de projecten uit de uitvoeringsagenda is de realisatie van 21 ‘Skaeve Huse’ binnen de Parkstadgemeenten. Per 10.000 inwoners moet er 1 ‘Skaeve Huse’ gerealiseerd worden. Hiermee voegen we een nieuwe woonvorm toe aan de ‘Woonladder’ in deze regio en creëren we stabiele huisvesting voor een deel van de zorgmijders. Voor de gemeente Simpelveld betekent dit een opgave van één Skaeve Huse. Een regionale projectgroep is van start gegaan om tot realisatie van deze opgave te komen. De gemeente Simpelveld werkt hierin intensief samen met Voerendaal. Wijziging GR Omnibuzz In de jaarplanning 2021 van Omnibuzz was onder andere een wijziging van de gemeenschappelijke regeling opgenomen. Tegen het einde van 2022 is de regeling aangepast op het onderdeel van de kostenverdeelmethodiek. Dat betekent dat de afrekening van de reiskosten niet langer op basis van zones maar op basis van kilometers plaatsvindt. De overige wijzigingen in het kader van de wetswijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen zijn reeds in een ver gevorderd stadium en lopen mee met het gezamenlijke traject dat een groot aantal Limburgse gemeenschappelijke regelingen heeft ingezet.

Continu cliëntervaringsonderzoek Gemeenten zijn volgens de Wmo 2015 en Jeugdwet verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit te (laten) voeren onder inwoners die gebruik maken of gebruik hebben gemaakt van hulp of ondersteuning. In 2021 is aan het college voorgesteld om, in tegenstelling tot voorgaande jaren, te werken met een andere methodiek, namelijk continu cliëntervaringsonderzoek. Dit houdt in dat cliënten op vaste momenten in het (ondersteunings-)proces worden bevraagd naar hun ervaringen. Door het onderzoek te specificeren in ervaringen (1. Toegangsproces; 2. kwaliteit van de zorg en 3. effect van de zorg), verwachten we een hogere respons en een hogere betrouwbaarheid met als doel de gemeentelijke dienstverlening te optimaliseren. Voor het inrichten van deze onderzoeksmethode is een onderzoeks- en research bureau gevraagd dit voor de

-69-

Jaarstukken 2022

gemeente uit te voeren. Het aanleveren van de juiste clientgegevens in combinatie met het inregelen van de juiste vragenlijsten blijkt een ingewikkeld proces. In 2022 is zodoende de uitvraag van het cliëntervaringsonderzoek nog op de oude wijze uitgevoerd. Aansluitend is via de gebruikelijke wijze de raad over de resultaten geïnformeerd en zijn de resultaten bij het ministerie van VWS aangeleverd. Jeugdwet Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk- en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorgdraagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve- en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd. Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg In 2021 is een begin gemaakt met de doorontwikkeling van de inkoop jeugdzorg. In 2022 heeft verdere uitwerking en transformatie plaatsgevonden door het uitwerken en implementeren van een nieuwe inkoopsystematiek. Dit uiteraard na opdrachtverstrekking door en samen met de andere gemeenten in ZuidLimburg.

De volgende segmenten staan centraal binnen de transformatie: Multiprobleem, hoog specialistisch en gedwongen kader: gesloten- en intensieve klinische jeugdhulp (GIKJ), Wonen, Ambulante jeugdhulp (groep), Ambulante jeugdhulp (individueel), Crisishulp. In 2022 zijn aanbestedingen uitgezet en zijn aanbieders geselecteerd ten aanzien van de ambulante jeugdhulpverlening en wonen. De contracten zijn met ingang van 2023 afgesloten. Gesloten- en intensieve klinische jeugdhulp (GIKJ) is al vanaf 1 juni 2022 van start gegaan. Er zijn flinke stappen gezet bij het implementeren van de nieuwe contracten. We liggen hiermee als ZuidLimburgse gemeenten wel op koers om de kwaliteit van hulpverlening aan jeugdigen en gezinnen structureel te verbeteren. Samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld In de tweede helft van 2022 is gestart met een intensieve samenwerking met gemeente Kerkrade en gemeente Brunssum voor de ambulante jeugdhulp. Gezamenlijk is er hard gewerkt aan de intensieve ontwikkeltrajecten omtrent de lange termijn opdracht voor ambulante jeugdhulp, die in 2023 wordt aanbesteed. Door middel van verdiepingssessies die hebben plaatsgevonden met de regionale partners/voorliggend veld zijn we gekomen tot een gedeelde visie. Deze samenwerking is in 2023 voortgezet.

Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen In 2021 is een start gemaakt met de uitvoering van de eisen vanuit het Rijk ten aanzien van het landelijk programma Zorg voor de Jeugd en de nieuwe Wet betere beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. Met de Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen stelt de landelijke overheid eisen ten aanzien van het verantwoord opdrachtgeverschap. Het Rijk wil hierbij vergaande regionale samenwerking. Strekking van de wet is namelijk dat binnen één regio één uitvoeringsvariant voor inkoop en verantwoording van jeugdhulp wordt gehanteerd. Hiervoor is in 2021 een regiovisie jeugdhulpregio Zuid-Limburg opgesteld. In de tweede helft van 2022 is gestart met het opstellen van een nieuw beleidsplan 2023-2028, waarin de huidige beleidskaders, de kaders van het transformatieplan en de hervormingsagenda worden verwerkt. In lijn hiermee wordt de regiovisie ook geüpdatet. Wet wijziging woonplaatsbeginsel In 2022 is uitvoering gegeven aan de Wet Wijziging woonplaatsbeginsel. Aan de hand van de woonplaats wordt bepaald welke gemeente verantwoordelijk is voor de (betaling van de) jeugdhulp. In 2022 heeft de administratieve afhandeling plaatsgevonden. Jeugd- en jongerenwerk In 2022 hebben wisselingen plaatsgevonden omtrent de jeugd- en jongerenwerker. De nieuwe jeugd- en jongerenwerker is in juni gestart.

Hierbij heeft het inventariseren van de behoeften van de jeugd centraal gestaan. Hieruit bleek dat de beoogde locatie voor de jongerenontmoetingsplaats niet meer actueel is. Door middel van een verdiepende behoeftepeiling (Q4) is hierop verder ingezoomd. Daarnaast heeft de jeugd- en jongerenwerker het accommodatie gebonden jeugd- en jongerenwerk uitgevoerd (denk hierbij aan de durpskinderen, activiteiten om jong en oud te verbinden, silent disco, gastlessen, etc.).

-70-

Jaarstukken 2022

Opvang Oekraïense vluchtelingen Hoewel de opvang van Oekraïense vluchtelingen uiteraard geen onderdeel vormde van de prioriteiten in de begroting 2022 is het wel van belang om hierover iets te vermelden. Op 24 februari 2022 begon de oorlog in Oekraïne waarbij Rusland het land binnenviel. Deze vreselijke gebeurtenis duurde het hele jaar en is op dit moment nog steeds in alle hevigheid bezig. Ook onze gemeente heeft vanaf april 2022 vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. Het hele jaar hebben we circa 40 á 55 mensen geholpen. De mensen verbleven voornamelijk in het Loreto klooster, maar ook op het vakantiepark Groenpark en bij enkele particuliere gastgezinnen. Hier waren de mensen veilig en werden voorzien van alles wat ze nodig hadden. We hebben ook gezorgd voor toeleiding naar werk, onderwijs voor de kinderen en medische zorg. Daarnaast was er oog voor mentale problemen. De ervaringen van dit jaar gebruiken we ook voor 2023. De ervaring is dat de mensen graag in onze gemeente zijn en we doen er alles aan om het leed enigszins te verzachten.

KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activiteiten - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling/gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

Bron Kompas

2018 134

2019 141

2020 145

2021 2022*** 130 109

Kompas Kompas

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

0% 35,4%

n.b. n.b.

Kompas

25,8%

26,2%

21,4%

21,5%

n.b.

Kompas

29,4%

24,1%

20%

18,5%

n.b.

Kompas

10,4%

5,0%

8,3%

7,7%

n.b.

Kompas

n.v.t.

n.v.t.

10,3%

16,9%

n.b.

WOZL

100,52

97,29

85,82

80,83

n.b.

402

486

543

580

547

416

593

356

233

526

Impuls

1.937

2.017

2.217

3.278

3.806

Impuls

916

771

920

633

379

Zorg-Ned/ Gemeente Impuls

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen. *** ISD Kompas werkt sinds 2022 niet meer met de participatieladder, derhalve worden deze kengetallen dan ook niet meer geregistreerd. Vanaf 2023 wordt een indeling gemaakt naar arbeidsfitheid. Deze kengetallen zullen bij de begroting 2024 worden toegevoegd i.p.v. de kengetallen uit de participatieladder.

-71-

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting 2021 2022 13.916.886 11.907.755 2.917.697 2.309.450 -10.999.189 -9.598.305 491.837 524.847 154 109 -11.491.180 -10.123.261 0 0 582.650 0 -10.908.530 -10.123.261

Rekening Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 12.593.213 11.734.484 11.570.638 11.391.044 3.412.886 2.414.210 2.433.850 2.441.550 -9.180.327 -9.320.274 -9.136.788 -8.949.494 542.704 655.432 655.432 655.432 135 68 61 57 -9.723.165 -9.975.774 -9.792.281 -9.604.983 0 0 0 0 0 0 0 0 -9.723.165 -9.975.774 -9.792.281 -9.604.983

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:

-72-

Jaarstukken 2022

Rekening 2021

Begroting 2022

Rekening 2022

Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rtici pa tie jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen -97.584 -132.330 WMO / a l gemene voorzi eni ngen -613.251 -656.267 ki nderopva ng 67.657 69.930 voor & vroegs chool s e educa tie -66.541 -38.016 jeugd- & jongerenwerk 0 0 s ubs i di es jeugd -16.384 -11.055 vl uchtel i ngen -10.035 -11.208 mfc Op de Boor -19.141 -23.505 6.2 Wi jktea ms eers tel i jns l oket - toega ng tot zorg -282.889 -369.708 6.3 i nkomens regel i ngen i nkomen -207.714 -226.000 s oci a l e zorg -578.314 -622.514 6.4 begel ei de pa rtici pa tie bes chut werk -2.377.693 -2.428.087 6.5 a rbei ds pa rtici pa tie a rbei ds pa rtici pa tie -509.433 -467.890 6.6 ma a twerkvoorzi eni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen -109.893 -98.903 na tura ma teri eel 6.71 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18+ WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen -1.711.472 -1.622.437 na tura i mma teri eel WMO / pgb -123.352 -117.325 6.72 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18jeugdzorg / pgb -54.827 -62.831 jeugdzorg / i ndi vi duel e -4.772.000 -3.252.911 voorzi eni ngen na tura jeugdzorg / ouderbi jdra ge 0 0 i ndi vi duel e voorzi eni ngen en opva ng 6.81 geës ca l eerde zorg 18+ WMO / opva ng en bes chermd -8.314 -52.204 wonen Gerealiseerd / geraamd resultaat -11.491.180 -10.123.261

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-135.474 -573.149 64.174 -27.879 0 -16.295 630.673 -22.581

-160.682 -721.479 61.342 -64.197 0 -17.180 -13.058 -27.039

-161.412 -725.759 62.765 -66.207 0 -17.180 -13.058 -37.746

-162.172 -730.109 64.113 -68.247 0 -17.180 -13.058 -31.310

-415.346

-399.562

-399.562

-399.562

-136.866 -1.316.440

-257.090 -612.295

-266.170 -621.375

-275.690 -630.895

-2.387.854

-2.269.901

-2.062.091

-1.865.551

-297.713

-461.350

-470.430

-479.950

-174.189

-102.318

-102.318

-102.318

-1.676.739

-1.625.154

-1.630.927

-1.637.243

-117.688

-127.912

-127.912

-127.912

-47.576 -3.060.313

-65.901 -3.059.538

-65.901 -3.034.538

-65.901 -3.009.538

0

0

0

0

-11.912

-52.460

-52.460

-52.460

-9.723.165

-9.975.774

-9.792.281

-9.604.983

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2021 Toevoegingen (lasten) res erve s oci a a l domei n Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve s oci a a l domei n res erve s oci a a l domei n / overs chri jdi ng jeugdzorg en wmo Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2022

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

0

0

0

0

0

0

132.650

0

0

0

0

0

450.000 582.650 -582.650

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2022 geen investeringen voorzien.

-73-

Jaarstukken 2022

VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2022 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product inkomen/sociale zorg/arbeidsparticipatie: uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 22 juni stond geagendeerd. Verder hebben in het verslagjaar nog afrekeningen BBZ over voorgaande jaren plaatsgevonden. Door Kompas is de regeling energietoeslag uitgevoerd. De middelen zijn via de algemene uitkering (programma 0) aan gemeenten gecompenseerd. Derhalve is e.e.a. nagenoeg budgettair neutraal. Verder zijn de kwijtscheldingen belastingen lager dan geraamd. ▪ Product werk: de jaarcijfers van WOZL en WSP laten een voordeel t.o.v. de gemeentelijke raming zien. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 22 juni stond geagendeerd. ▪ Product vluchtelingen: als gevolg van de oorlog in Oekraïne worden er binnen onze gemeente vluchtelingen opgevangen. De kosten die hiermee gemoeid zijn worden door het Rijk volgens vaste landelijke afspraken gecompenseerd. Ten opzichte van de directe lasten is er sprake van een aanzienlijk voordeel.

▪ Product wmo-totaal: sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal extra taken in het kader van de wmo (-begeleiding). In totaliteit is er sprake van een overschrijding. Mede als gevolg van de aanzuigende werking van het abonnementstarief. ▪ Product jeugdzorg-totaal: bij de jeugdzorg is sprake van een openeinderegeling. De uitgaven kunnen jaarlijks sterk fluctueren. Het beroep op jeugdzorg is de afgelopen decennia sterk gestegen. Met ingang van 2022 is het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg ingevoerd. Het beschikbare budget bleek in 2022 toereikend, mede doordat in het verslagjaar over het de jaren 2017 tot met 2021 een restitutie is ontvangen van € 622.744. Totaal

Voordeel

Nadeel

304.723 31.633

749.800 28.063

39.272

630.673

189.427

207.708 1.210.439

970.860

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Sociaal domein: zorgplicht en openeinderegelingen − Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) − Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-74-

Jaarstukken 2022

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met het volgende speerpunt: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Volksgezondheid en milieu benoemt de college-agenda meerjarig de volgende onderwerpen: − Thema duurzaamheid: ontwikkelen klimaatbeleid met gerichte aandacht voor windenergie, zonneakkers en het in regionaal verband opstellen van een waterplan. − Duurzaam waterbeheer en afkoppeling van hemelwater van het riool stimuleren. − In regionaal verband (Rd4) vormgeven aan planmatige aanpak van het afvalbeleid met gerichte aandacht voor het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt, voor het stimuleren van hergebruik van grondstoffen en voor het terugdringen van restafval. − Weren van milieubelastende bedrijfsactiviteiten in de directe woonomgeving. − Onderzoek naar het instellen van een nivelleringsfonds voor wat betreft stijgende rioolrechten.

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities:

-75-

Jaarstukken 2022

1.

2.

3.

Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Kg. per inwoner CBS

112,1

114,7

121,7*

121,5

113,4

n.b.**

%

11,9

13,8

19,6

n.b.

19,1***

26,8***

RWS

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. **De Nederlandse cijfers over 2022 zijn nog niet bekend omdat het CBS deze nog moet binnenkrijgen van de gemeenten. ***Meest recente data beschikbaar: 2020. Percentage Provincie Limburg zit op 10,1%.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Milieu-overlast *

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

1,7

1,5

2,7

2,6

n.b.

1,7

Klimaatmonitor RWS *** Klimaatmonitor RWS *** RWS ****

n.v.t.

n.b.

n.b.

14,3%

n.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

n.b.

19,1%

n.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

n.b.

6,9%

n.b.

n.v.t.

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

14%

17%

20%

14%

n.b.

14%

Energiebesparing woningen: - gas - elektriciteit Energieopwekking (hernieuwbare energie) Negatieve gezondheidsbeleving **

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2015 2017 2019 2021

* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor). ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. *** Over de periode 2010-2018 **** Realisatie 2018

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Gemeentelijk Watertakenplan 2020-2024 (2019); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018);

-76-

Beste van Parkstad

Jaarstukken 2022

5. 6. 7. 8. 9.

Grondstoffenplan 2022-2026 (2022); Uitvoerings- en Handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken in de fysieke omgeving (2019); Regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (2019); Beleidsnotitie “Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld” (2018). Transitievisie Warmte 1.0 (2021)

Wat zouden we doen? Prioriteiten Gezondheidsbeleid

Doelstellingen De achterstand van Zuid-Limburg op het gebied van gezondheid aanzienlijk inlopen, zodat meer Zuid-Limburgse kinderen een kansrijke start krijgen.

Thematiek duurzaamheid/klimaat

Toekomstbestendig regionaal/lokaal klimaatbeleid ontwikkelen.

Project Aanpak zwerfafval

Structureel terugdringen van zwerfafval door gedragsverandering en zo de kosten van het verwijderen van zwerfafval te verminderen. Doelstelling/ambitie om als regio Parkstad in 2040 energieneutraal te zijn.

Project Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET)

Thematiek stikstof/PFAS

Activiteiten - Uitvoering geven aan het regionaal gezondheidsbeleid “Zuid springt eruit” (Trendbreuk); - Uitvoering geven aan het Regionaal Preventieakkoord ZuidLimburg en de lokale preventieagenda van gemeente Simpelveld 2021-2023. - Oriëntatie hoe op regionale-/ lokale schaal invulling kan worden gegeven aan de totstandkoming van toekomstbestendig klimaatbeleid; - Fase 3 voor de vergunningverlening van het project Windenergie ParkstadZuid mits akkoord is gegeven door raad op fase 2, de marktconsultatie; - Opstellen van een (regionaal) waterplan - Project Zwerfafval voortzetten.

- Uitvoeringsprogramma PALET 2022-2026 uitwerken om ter besluitvorming in Q2-2022 voor te leggen. Ontwikkelingen en regelgeving volgen, - Thematiek stikstof. mede in relatie tot Simpelveldse projecten.

Wat hebben we gedaan? Gezondheidsbeleid De in 2020 ingezette weg, middels het vastgestelde Regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 ‘Zuid springt eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’, is voortgezet in 2022. Er is in 2022 volop gewerkt om de rookvrije kind-omgevingen, gezonde voeding op scholen en sportomgevingen te realiseren (als onderdeel van lokale preventieagenda van onze gemeente). Binnen de speeltuin en de sportomgevingen zijn er gesprekken met partijen om het voedingsaanbod in de speeltuinwinkel en de sportkantines gezonder te maken door een andersoortig aanbod. Tevens doen ook de verenigingen hun best om het rookbeleid te veranderen. Het is nog niet allemaal rookvrij, maar gaat hier wel naar toe.

-77-

Jaarstukken 2022

Het Rijk heeft eind 2022 landelijk beleid vastgesteld (én middelen beschikbaar gesteld voor elke gemeente) ten aanzien van een algehele gezondheidsbevordering voor iedereen (met een focus op de meer kwetsbaren). Vanzelfsprekend is dit ook gestuurd vanuit de wens (c.q. de noodzaak) om de totale zorgkosten te verminderen. Hiervoor zijn er 2 belangrijke akkoorden gesloten, te weten het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De looptijd bedraagt 4 jaar (2023 t/m 2026) en wordt daarna waarschijnlijk verlengd, omdat dit processen zijn die langjarig ingezet moeten worden om succesvol te kunnen zijn. Als gemeente hebben we vooral van doen met het GALA; dit doen we niet alleen lokaal maar vooral ook regionaal binnen de 16 GGD-ZL gemeenten. GGD-ZL 2022 • Trendbreuk 2.0; dit is een verbreding van Trendbreuk. Hierbij is er nog breder aandacht voor: gezonde leefstijl, rookvrije generatie, andere sociale norm alcoholgebruik, extra impuls sport en bewegen, verbreding preventieaanpak mentale GZH, verder terugdringen gezondheidsverschillen, preventie in het zorgstelsel en een gezonde- en groene leefomgeving. Het doel is een stevigere basis vormen voor een integraal preventief gezondheidsbeleid (o.a. door bundeling van programma’s en de extra middelen vanuit genoemde akkoorden).

• Initiatieven vanuit Trendbreuk voor onze gemeente: Kansrijke start, Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), rookvrije kind-omgevingen, digitale zorgpaden, gezonde kinderopvang, nu niet zwanger, centering pregnancy, Gezonde Basisschool van de Toekomst. • Infectieziektebestrijding: ook in 2022 was corona nog een actueel onderwerp dat veel gevraagd heeft van o.a. de GGD-ZL. In maart vervielen de laatste maatregelen maar de infectie is niet verdwenen. Naast de Coronaaanpak voert de GGD-ZL haar reguliere Rijks Vaccinatie Programma (RVP) uit en was er dit jaar sprake van de vogelgriep. Thematiek duurzaamheid/klimaat Regionale Energie Strategie (RES) Nederland heeft zich internationaal gecommitteerd aan de doelstelling om in 2030 de uitstoot van CO2 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990, oplopend tot 95% in 2050 waarbij Nederland aardgasvrij wil zijn. Om dit te bereiken is de RESZL 1.0 (Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg) opgesteld en vastgesteld door de raad, met als opgave een uitgebracht bod met betrekking tot de opwek van duurzame elektriciteit (grootschalige wind en zon); het in kaart brengen van het potentieel aan duurzame warmtebronnen en de bijbehorende infrastructuur. In 2022 is de uitvoeringsagenda RESZL opgesteld, waarmee richting en houvast wordt gegeven aan de huidige uitvoeringsfase en de RESZL 2.0 die in 2023 gereed dient te zijn.

Transitievisie Warmte (TVW) Middels vaststelling van de TVW 1.0 is door de raad een eerste aanzet gegeven voor de opgave binnen de warmtetransitie om een cluster van woningen en utiliteitsgebouwen aan te wijzen en aardgasvrij (of aardgasvrij-ready) te maken vóór 2030. Hoe wij dit willen realiseren wordt in de TVW 2.0 beschreven. Om te komen tot een aanpak die zich leent voor de gemeente Simpelveld is in 2022 een studie uitgevoerd en afgerond. Voor de studie is gebruik gemaakt van de Transitietool aardgasvrij die op basis van een aantal criteria - selecties op woningen en pand niveau - bepaalt welke oplossing om te komen tot aardgasvrij het meest geschikt is. De resultaten van deze studie dienen als bouwsteen om te komen tot de TVW 2.0. Een andere bouwsteen voor de TVW 2.0 zijn de resultaten die moeten vloeien uit een enquête over energiezuinig- en aardgasvrij wonen die eind 2022 aan de inwoners is voorgelegd. PALET Het Uitvoeringsprogramma PALET 2022-2026 heeft tot op heden geen prioriteit gehad omdat andere zaken meer acute aandacht vroegen, waaronder de RES en TVW. Wel is het RUD-project voor PALET 3.0, dat in 2019 is gestart, in de afrondende fase en geëvalueerd. Dit RUD-project heeft als doel om energiebesparing bij bedrijven te realiseren. RUD Zuid-Limburg heeft bij bedrijven energiescans uitgevoerd en daaropvolgend geadviseerd in eventueel te treffen maatregelen.

Hierin heeft de RUD geconstateerd dat t.a.v. energiebesparing en naleefgedrag nog stappen gezet moeten worden. Positief is dat uit het onderzoek gebleken is dat bedrijven en instellingen wel enthousiast en geïnteresseerd zijn voor de opwek van energie. De monitoring van PALET 4.0 is begonnen in september 2022.

-78-

Jaarstukken 2022

Windenergie Parkstad-Zuid Begin 2022 is fase 2 met een raadsbesluit over de marktconsultatie afgesloten, waarbij is ingestemd met de verdere uitwerking van een gezamenlijk projectplan door Statkraft en de coöperaties. Dit besluit vormt het startpunt voor fase 3. In fase 3 zouden beide initiatiefnemers aan de slag gaan om de in fase 2 voorgestelde projectplannen verder uit te werken tot een gezamenlijk projectplan. Het doel van fase 3 is om dit projectplan binnen de uitgangspunten en randvoorwaarden (omgevingsparticipatie, ruimtelijke/landschappelijke inpassing en financiën) in samenwerking met de omgeving nader uit te werken. Rond het moment van vaststellen door de raad is gebleken dat de verdere ontwikkeling van Windenergie Parkstad-Zuid parallel loopt met het Nikhef onderzoek dat de windmolens als bron van trillingen in relatie tot de Einstein Telescoop moet beoordelen. De initiatiefnemers van Windenergie Parkstad-zuid kunnen de financiële risico’s die deze onzekerheid met zich meebrengt niet dragen. Vanaf dit moment is de uitvoering van fase 3 op een laag pitje komen te staan om eerst de randvoorwaarden duidelijk te krijgen.

Initiatiefnemers enerzijds en Parkstad en de drie deelnemende gemeenten anderzijds hebben middels een brief aan Provincie Limburg een verzoek ingediend voor een garantstelling voor de kosten van de initiatiefnemers, indien het windpark geen doorgang kan vinden vanwege de komst van het project Einstein telescoop. Vervolgens heeft de Provincie Limburg op 17 juli 2022 een aanpassing van de Omgevingsverordening Limburg gepubliceerd, waarin nieuwe beschermingsregels zijn vastgesteld. De regels hebben betrekking op verstorende activiteiten die trillingen in de ondergrond kunnen veroorzaken die nadelig zijn voor de Einstein Telescoop, waaronder windturbines. Het projectteam Windenergie Parkstad-Zuid heeft in september 2022 een zienswijze ingediend op deze voorliggende Omgevingsverordening 2014/2021, met als insteek dat beide projecten naast elkaar kunnen bestaan zonder elkaar nadelig te beïnvloeden. Ondanks dat het College van Gedeputeerde Staten de analyse deelt dat beide projecten mogelijkerwijs parallel ontwikkeld zouden kunnen worden heeft zij de zienswijze tot onze spijt niet overgenomen. Nadien heeft Provinciale Staten met een meerderheid ingestemd met de aanpassing van de omgevingsverordening.