6 Bijlage 2 Concept jaarrekening 2022 VRZL.pdf

Vanuit kazerne Heerlen worden tevens de blushelmen onderhouden en kazerne Maastricht Zuid is daarnaast verantwoordelijk voor het onderhoud van de duikapparatuur. Ademlucht en persoonlijke beschermingsmiddelen is een strategisch servicecentrum binnen incidentbestrijding. Daarom worden de medewerkers jaarlijks (2022:30) geschoold bij de firma Dräger om deze werkzaamheden uit te mogen voeren.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 21/78

SC bepakking en kleine voertuigen (Sittard-West) SC kleine voertuigen verzorgt het beheer en onderhoud van alle kleine voertuigen van VRZL. Tevens onderhoudt het SC de boten en aanhangers die in gebruik zijn. Naast het beheer en onderhoud zijn we ook verantwoordelijk voor de vervanging van de voertuigen. In 2022 zijn we bezig geweest met de aanbesteding van de voertuigen voor de piketfunctionarissen. Deze voertuigen worden in 2023 geleverd. Het SC bepakkingen is verantwoordelijk voor de bepakking van alle voertuigen van incidentbestrijding. Het SC bepakkingen houdt zich bezig met het controleren, keuren en vervangen van de bepakking. Wekelijks komen er voertuigen naar Sittard voor de jaarlijkse controle. Op deze manier blijft de bepakking up-to-date en gekeurd. Projecten die in 2022 gerealiseerd zijn, zijn onder andere de aanschaf van rookstoppers, emergency plugs en het vervangen van het redgereedschap op alle tankautospuiten door accu-aangedreven redgereedschap SC Bedrijfsvoering (Beek) SC Bedrijfsvoering geeft uitvoering aan een 15-tal administratieve werkprocessen van zowel het programma Brandweerzorg alsook het programma Bedrijfsvoering. Hierbij kan gedacht worden aan het verwerken, controleren en klaarzetten van declaraties, registeren van verlof en beheer van alle tankpassen.

Daarnaast is SC Bedrijfsvoering verantwoordelijk voor het functioneel beheer van ondersteunende programma’s als Topdesk en AG5, voor de regionale roosters van de repressieve dienst en voor het aansturen van de multifunctionele poule. Het speerpunt van SC Bedrijfsvoering is ‘andere afdelingen ontzorgen in de uitvoering van administratieve processen voor zover dat past binnen de capaciteit van het SC’. Vakbekwaamheid / Centrum voor Vakmanschap De vakbekwaamheid van ons eigen personeel dient te allen tijde op orde te zijn. Dat vraagt een gedegen voorbereiding en hoge mate van deskundigheid. De brandweer investeert continu in haar vakkennis en sluit aan bij ontwikkelingen in onze samenleving. Alle opleidings- en oefenactiviteiten worden, na versoepeling van de COVID-19-maatregelen, weer in de volle breedte georganiseerd en aangeboden. Centraal stond in 2022 en staat in 2023 de bijscholing rondom de ‘basisprincipes brandbestrijding’. Er wordt vernieuwend gewerkt, waarbij leren ook leuk mag zijn. Voorbeeld hiervan is de inzet van Skills-lab voor alle repressieve medewerkers. In een uitdagende escaperoom werden de skills van de professionals en het bevorderen van de communicatie en samenwerking getraind, alles geënt op de vijf basisprincipes brandbestrijding.

De afgelopen periode stond ook in het teken van de bijscholing van onze instructeurs inzake tunnelbrandbestrijding en ondergrondse infra op een trainingscentrum te Zwitserland. De bijscholing van alle chauffeurs (in totaal 400) is gestart in de gehele regio en officieren zijn getraind op de onderwerpen situationele commandovoering, brandbestrijding en rookverspreiding. Naast de bijscholingen hebben we voortdurend 120 tot 150 cursisten in opleiding voor een repressieve functie. De planning c.q. beschikbaarheid van instructeurs en opleiders voor al deze activiteiten wordt een steeds grotere uitdaging. Mede hierdoor is het realistisch oefenen in het kader van de ‘basisprincipes brandbestrijding’ uitgesteld tot medio 2023. Meldkamer De meldkamer is per 21 juni 2022 aangesloten op de LMS (Landelijke Meldkamer Samenwerking). Dit proces is goed verlopen en maakt het mogelijk dat de meldkamers in het land dezelfde systemen gebruiken en elkaar beter kunnen helpen bij overloop, uitval of andere problemen. Daarnaast hebben we vanaf 1 november 2022 24x7 een Calamiteiten Coördinator (CaCo) in dienst. We zijn druk bezig geweest met de formatie op orde te brengen. De dienstverlening van de meldkamer is niet in het geding geweest maar met name de personele bezetting heeft in 2022 wel eens kopzorgen veroorzaakt.

Risicobeheersing Voortdurend wordt de samenleving beïnvloed door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe optredende risico’s en andere verwachtingspatronen van burgers en (keten)partners. Het wordt complexer en leidt tot meer en andere risico’s. Het effect en de impact hiervan noodzaken tot een nog intensievere integrale samenwerking binnen de veiligheidsketen. Als verbindend thema hierin ligt de nadruk op risicobeheersing vanuit een risicogerichte benadering.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 22/78

Voor het thema Risicobeheersing is op 2 december 2021 in de tweede sessie van de Bestuurlijke Dialoog Brandweerzorg Zuid-Limburg het gesprek aangegaan met het Algemeen Bestuur (AB). Dit heeft geresulteerd in een eindproduct ‘Visie op inrichting Risicobeheersing’. Deze visie is in april 2022 door het AB vastgesteld en wordt onderdeel van het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de VRZL. De veiligheidsregio werkt risicogericht en richt zich vooral op het creëren en instandhouding van een veilige leefomgeving, een veilige incidentbestrijding en op bewustwording en zelfredzaamheid In het thema ‘Voorkomen van brand’ krijgt de veiligheidsregio een steeds belangrijkere rol. In het kader van de voorbereiding op de Omgevingswet (van controleur naar adviseur) heeft de veiligheidsregio samen met de gemeenten gewerkt aan integrale veiligheidsplannen (IVP’s) waarin alle maatregelen in het kader van voorkomen van risico’s in gezamenlijkheid omschreven worden per gemeente. In oktober 2022 is het brandweer-risicoprofiel (ist-situatie) door het AB vastgesteld. Dit risicoprofiel is afgeleid van het provinciale risicoprofiel en geeft specifiek inzicht in de brandweer-risico’s in Zuid-Limburg en hoe de brandweerorganisatie hier (met name repressief) op ingericht is.

Ook geeft het een beeld van trends (op basis van de incidenthistorie) en ontwikkelingen (zoals de klimaatverandering en de energietransitie) en de (mogelijke) consequenties daarvan voor de (brandweer)organisatie. Omdat het palet aan risico’s continu in beweging is en steeds opnieuw geïnventariseerd en geanalyseerd moet worden (om proactief in te kunnen spelen op ontwikkelingen), wordt het statisch brandweer risicoprofiel omgevormd tot een dynamisch exemplaar. Het dynamisch brandweer risicoprofiel (soll-situatie) is gebaseerd op databronnen die realtime (of periodiek) geactualiseerd worden, wordt weergegeven in digitale tools zoals een geoviewer en een dashboard en zoomt in op gemeente- en op buurtniveau. Het is voornamelijk bedoeld als middel om in gesprek te gaan met gemeenten over het afdekken van risico’s maar zal ook gebruikt worden bij advisering (ten aanzien van omgevingsvisie, -plan en -vergunning). Voor het dynamisch brandweer risicoprofiel is een procesbeschrijving opgesteld, waar in 2023 nader invulling aan gegeven wordt. In het jaar 2022 zijn op de respectievelijke aandachtsgebieden resultaten geboekt. Dit heeft plaatsgevonden naast de extra taken die het team risicobeheersing heeft uitgevoerd voor de locaties vluchtelingen Oekraïne en asielzoekers.

Het team risicobeheersing kent een verdeling naar ruimtelijke veiligheid, industriële veiligheid, brandveiligheid en brandveilig leven. Onderstaand een niet uitputtende opsomming van gerealiseerde zaken: Ruimtelijke veiligheid Heeft in 2022 66 adviezen ruimtelijke ordening en 38 adviezen bij milieuvergunningen opgeleverd. Daarnaast heeft dit onderdeel in het kader van de voorbereiding op de Omgevingswet bijdragen geleverd in onder meer handreiking externe veiligheid Sittard-Geleen, de omgevingsvisie van Sittard-Geleen en van Beekdaelen, het ambitiedocument externe veiligheid van Kerkrade. Daarnaast is er deelgenomen aan de regionale werkgroep omgevingstafel, de regionale werkgroep omgevingsplan, het projectleidersoverleg Omgevingswet en is er regionaal geoefend met de omgevingswet. Ook is in 2022 meegewerkt aan/ deelgenomen aan/ verder gewerkt aan het brandweer Risicoprofiel, het project Veilige Energie Transitie, zaakgericht werken VTH, Communicatie risicobeheersing (Omgevingswet, Brandweerrisicoprofiel en Integraal Veiligheidsplan, een workshop zelfredzaamheid bij Chemelot incidenten voor zorginstellingen en overleg over de bereikbaarheid gedurende de verbreding A2. Industriële veiligheid Dit team is belast met de veiligheid rondom industriële objecten in onze veiligheidsregio.

Het gaat dan om 15 zogenaamde Brzo-bedrijven (Chemelot geldt als 1 bedrijf met 20 deelinrichtingen verdeeld over 12 site-users). In 2022 zijn 27 Brzo-inspecties uitgevoerd. Daarnaast zijn 8 veiligheidsrapporten beoordeeld en 27 aanvragen, voornamelijk milieuvergunningen, van Brzo-bedrijven van advies voorzien. In 2022 is tevens de aanwijzing van de bedrijfsbrandweer van Chemelot geactualiseerd. Brandveiligheid Binnen dit onderdeel zijn in 2022 416 handhavingsadviezen afgegeven, 200 evenementenvergunningen behandeld en 1.019 adviezen bij vergunningen verstrekt.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 23/78

Brandveilig leven (BVL) Dit onderdeel is continu bezig met de bewustwording rondom met name het onderwerp brandveiligheid. Daarvoor zijn diverse producten geleverd zoals onder meer herhalingstraining interne Ambassadeur BVL, voorlichting BVL via sociale media, TV Maastricht, magazine wooncorporaties, Senioren Limburg, deelname aan regulier overleg met wooncorporaties met voor 2022 als belangrijkste thema rookmelderplicht ‘juni 2022’ in bestaande bouw, rookmeldercampagne in verband met rookmelderplicht 1 juli 2022, voorlichting aan de Katholieke Bond van Ouderen, voorlichting aan diverse basisscholen, voorlichting gegeven aan gastouder gezinnen. Kaderstelling De resultaten van het team Kaderstelling zijn onder te verdelen in een drietal thema’s te weten, ‘beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning’, ‘bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning’ en ‘operationele ondersteuning’. Op het gebied van beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning is een significante bijdrage geleverd aan de bestuurlijke dialoog met het bestuur. Het team is hiervoor in 2022 gestart met het opstellen van het dekkingsplan 2022-2023 en de dataverzameling en -analyse ten behoeve van het dekkingsplan 2024-2027. Ook draagt het team binnen dit thema zorg voor de input ten behoeve van het brandweer risicoprofiel dat in het kader van de bestuurlijke dialoog wordt opgesteld.

Op het gebied van bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning zijn er diverse projecten gerealiseerd Zo is een bijdrage geleverd aan de aankoop en implementatie van een nieuw repressief informatiesysteem (genaamd LiveOP), is een bijdrage geleverd aan de overgang naar het Landelijke Meldkamer Systeem en is de aanbesteding afgerond voor nieuwe kleine voertuigen. Ook is een scan van de beheersmatige werkzaamheden op de beroepskazernes gemaakt, waarbij is gekeken op welke wijze doorontwikkeling van de beheersmatige werkzaamheden mogelijk is. Daarnaast heeft de uitvoering van projecten conform meerjareninvesteringsplan (MIP) plaatsgevonden, te denken valt hierbij aan de aanbesteding van nieuwe redvoertuigen, watertransportsystemen etc., welke dit jaar in gebruik zijn genomen. Ook zijn alle Arbo-taken in de eerste helft van 2022 (ad hoc en conform planning) uitgevoerd. Tevens is gestart met de verbeterpunten uit de evaluaties rondom de hoogwaterramp 2021 in Limburg. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. Binnen de operationele ondersteuning heeft het team een bijdrage geleverd aan de crisisinzet van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg in deze periode. Zo is veel capaciteit geleverd aan het interne coördinatieteam voor de effecten van COVID-19. Hierbij horen ook de afbouw van de maatregelen en het monitoren van de dagelijkse ontwikkelingen.

Verder is er capaciteit geleverd ten behoeve van de regionale crisisteams voor onder andere de vluchtelingenproblematiek en de effecten van de oorlog in de Oekraïne. Meer in de reguliere processen heeft coördinatie van brandonderzoek plaatsgevonden, waarbij door de energiecrisis ook vaker onderzoek is gedaan naar onveilige situaties in de huiselijke omgeving. Ook regulier is de bijdrage aan de Euregionale samenwerking (EMRIC) op het gebied van logistieke afstemming en het opzetten van oefeningen waarbij in 2022 aanvullend aan de reguliere bijdrage een start is gemaakt met de evaluatie van de gemaakte afspraken binnen EMRIC. Aanvullend aan de reguliere taken van Kaderstelling heeft intensivering van de samenwerking met Chemelot plaatsgevonden door middel van oefeningen (lokaal maar ook op GRIP niveau). Qua innovatie is tenslotte aansluiting gezocht bij het landelijke project digitale verkenning met als doel snel(lere) beeldvorming borgen bij incidenten.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 24/78

2.3.4 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Programma Brandweerzorg

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

Baten Lasten

2.189 39.650

347 39.221

5.753 41.018

12.453 47.451

Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen

3.691 3.888 -197

-

3.385 3.385

3.517 3.517

Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves

3.369 3.738 -369

4.520 5.601 -1.081

4.333 3.476 857

4.332 3.476 856

-36.895

-37.793

-39.507

-39.371

Resultaat

Het programma Brandweerzorg is een zelfstandig programma dat geheel wordt gedekt vanuit de algemene middelen van de Veiligheidsregio. In de overige inkomsten binnen het programma Brandweerzorg is een incidentele baat verantwoord voor een bedrag van € 10,8 mln. ter dekking van de kosten Oekraïne en noodopvang asielzoekers die in 2022 incidenteel zijn gemaakt. Hiertegenover staan € 10,8 mln. onder de huisvestingskosten verantwoord. In de begroting na wijziging 2022 bedragen de begrote huisvestingskosten voor Oekraïne en noodopvang asielzoekers € 4,5 mln. De kosten Oekraïne en noodopvang asielzoekers laat in het tweede halfjaar een forse toename zien. De reguliere huisvestingskosten liggen in lijn met de vastgestelde begroting. De hogere dotatie in de voorzieningen dan begroot heeft volledig (€ 132.000) betrekking op de voorziening verlofsparen voor het programma brandweerzorg. De overschrijding is rechtmatig omdat het algemeen bestuur de nota reserves en voorzieningen heeft vastgesteld waarin deze verplichte voorziening is benoemd. De waardering van deze voorziening is pas in december duidelijk geworden. De reguliere exploitatiekosten van het programma brandweerzorg liggen in lijn met de vastgestelde begroting.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 25/78

2.4 PARAGRAFEN 2.4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.4.1.1 Definities Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van VRZL om incidenteel en structureel niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder verstoring van de continuïteit in de uitvoering van de reguliere taken van de veiligheidsregio. Het weerstandsvermogen bestaat enerzijds uit de weerstandscapaciteit in beschikbare middelen en mogelijkheden en anderzijds de risico’s waarvoor geen of onvoldoende voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het beoordelen van de financiële positie van de Veiligheidsregio. De financiële eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van VRZL wordt door de deelnemende gemeenten gedragen, conform de Gemeenschappelijke Regeling. Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft VRZL als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om voldoende weerstandsvermogen te vormen. Het weerstandsvermogen kan als volgt in een formule worden weergegeven.

Weerstandscapaciteit Weerstandsvermogen

=

Risico’s

De weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare eigen vermogen (algemene reserve) en de ruimte in de exploitatiebegroting. Voor de geneeskundige hulpverlening (GHOR) is bepaald dat de algemene reserve maximaal 12% van de begrote gemeentelijke bijdrage mag bedragen. In oktober 2022 heeft het algemeen bestuur middels de nota reserves en voorzieningen ermee ingestemd de omvang van de algemene reserve van de Veiligheidsregio Zuid Limburg als onderdeel van de weerstandscapaciteit, te maximeren op 4% van de begrotingsomvang (exclusief mutaties in de reserves). 2.4.1.2 Autonome ontwikkelingen Vanuit de risicoanalyse die door VRZL gemaakt is komen onderstaande autonome ontwikkelingen naar voren die een forse financiële impact kennen op VRZL. Deze autonome ontwikkelingen zijn: • • • •

CAO lonen Energiekosten Omgevingswet Wet open overheid (Woo)

Primair doen wij er alles aan om deze forse financiële impact vanuit de bestaande kaders en begroting te mitigeren. Daar waar dit niet lukt zullen wij dit bestuurlijk bespreken om te komen tot een oplossing. Het heeft de voorkeur dit gebundeld te laten terugkomen nadat de loon- en prijsindexcijfers zijn gepubliceerd in de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2023. 2.4.1.3 Risico’s In het kader van de jaarrekening VRZL wordt jaarlijks een risicoanalyse gemaakt die meer inzicht in de risico’s geeft waar VRZL rekening mee dient te houden en die een mogelijke impact kennen voor deelnemende gemeenten. De methodiek die wordt toegepast is op basis van een kwantitatieve analyse. De kwantitatieve analyse zorgt er voor dat de risico’s concreter worden omschreven. Daarnaast wordt duidelijker hoe de risico’s zich ten opzichte van elkaar verhouden en wat het aandeel is in de totale risico-impact. De kwantitatieve analyse vereist ook meer specialistische kennis en is mede daardoor tijdrovender aangezien de risico’s niet alleen in woorden maar ook in termen van impact en kans worden beschreven. Verduurzaming en milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. We hebben in de tabel rekening gehouden met aanscherpingen die maken dat de verhouding anders is geworden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 26/78

Natuurlijk geldt dat risicomanagement ‘going concern’ zal blijven. Het beoordelen van de risico’s heeft derhalve een cyclisch karakter en loopt mee met het verschijnen van de P&C documenten. Risico's 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.

CAO-ontwikkelingen 2023 Energiekosten Vrijwilligheid Technologische ontwikkelingen Verduurzaming / Milieueisen Datalekken / Informatiebeveiliging Krapte arbeidsmarkt Omgevingswet Wet open overheid (Woo) Oekraïne CNO Asielzoekers / Uithuisplaatsing statushouders Huisvestingsbeleid bestuurlijke dialoog Verlofsparen Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's

Impact Kans Veiligheidsregio Brandweerzorg Zuid-Limburg 1.476.180 100% 1.358.700 100% 500.000 75% 500.000 50%

1.476.180 1.358.700 375.000 250.000

1.000.000

75%

750.000

800.000

50%

133.333 133.333

133.333

250.000 100.000 100.000 PM PM

75% 75% 75%

62.500 75.000

62.500

62.500

75.000

PM PM PM 3.834.880

•

C & R Bedrijfsvoering

645.833 195.833

270.833

CAO ontwikkelingen 2023: In de begroting 2023 hebben wij een loonkostenstijging verwerkt van 2,8%, zijnde € 823.820 die volledig gedekt wordt door de indexering van de gemeente bijdrage. Dit is conform de wens van het AB zoals uitgesproken in de vergadering van 2 december 2022. Recent is er een principeakkoord gesloten met de vakbonden inzake een nieuwe CAO. Dat heeft ertoe geleid dat er een loonstijging is afgesproken van ca. 10%. Dit kent een structurele doorwerking naar 2024 en verder. De kosten die hiermee gepaard gaan bedragen ca. € 2.917.000. Deze loonstijging wordt niet volledig gecompenseerd door de indexering van de gemeentelijke bijdrage. Hierdoor voorzien wij een structureel tekort op de loonkosten van € 2.093.180 (€ 2.917.000 - € 823.820) dat nog wel beïnvloed wordt door het definitieve indexcijfer conform de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2023. De verwachting is dat het loonindexcijfer 2023 (nu gerekend met 2,8%) behoorlijk zal stijgen richting de septembercirculaire waardoor het structureel tekort op de loonkosten ook fors zal dalen. Het structureel tekort op de loonkosten zal worden berekend na bekendwording van de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2023.

•

Energiekosten: De huidige inflatiecijfers zijn zoals verondersteld bekend hoog en kennen een behoorlijke impact op de uitgaven van VRZL in 2023, vooral op het gebied van energiekosten. In 2022 was hier ook al sprake van, echter gelet op het uitgavenpatroon in de voorbije jaren, hoezeer ook beïnvloed door incidentele en bijzondere omstandigheden (COVID-19 etc.), zullen we de “gemiste” prijscompensatie nu niet vertalen in een aanvullende stijging van de gemeentelijke bijdrage, boven de stijging die nu conform de indexatiesystematiek is gerealiseerd. Het is immers van belang om oog te hebben voor de financiële vraagstukken bij gemeenten. VRZL verwacht voor 2023 een aanzienlijk tekort op de begroting als gevolg van de hogere energiekosten en de oplopende inflatie. De energiekosten volgens de begroting 2022 bedroegen € 700.000. Op basis van de aanbesteding energie blijkt dat de energiekosten voor 2023 uitkomen op € 2.100.000. Het prijsindexcijfer 2023 volgens de kerngegevenstabel MEV 2023 (september 2022) bedraagt 5,9%.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 27/78

De totale energiekosten die gedekt worden uit de reguliere bijdrage gemeenten bedraagt dus € 700.000 x 1,059 = € 741.300. Met de verwachte energiekosten 2023 resulteert dit in een tekort op de energiekosten in de begroting 2023 van € 1.358.700 (€ 2.100.000 - € 741.300). Energiekosten die niet gedekt worden uit de geïndexeerde bijdrage gemeente 2023. Het kabinet gaat bij de Voorjaarsnota 2023 vanwege de uitzonderlijke stijging van de prijzen extra accres uitkeren aan het gemeentefonds voor de prijsbijstelling 2022. Het precieze bedrag is nog niet bekend, maar het leidt naar schatting tot gemiddeld € 270 miljoen extra accres vanaf het jaar 2023. Dit heeft het kabinet bij de najaarsnota besloten. Vanwege de uitzonderlijke stijging van de prijzen sinds het uitkeren van de prijsbijstelling voor het jaar 2022 met de meicirculaire, wijkt het kabinet eenmalig af van de reguliere systematiek. Bij de Voorjaarsnota 2023 en dus de Meicirculaire 2023 wil het kabinet nu een extra prijsbijstelling uitkeren die terugkijkt naar het jaar 2022. Dit extra accres wordt dan gebaseerd op de desbetreffende indices voor prijsontwikkelingen voor het jaar 2022 van het Centraal Economisch Plan 2023. De extra middelen die gemeenten hiervoor gaan ontvangen zijn mede ter compensatie van de extra energielasten van VRZL.

Met het geld kunnen gemeenten in 2023 onder andere de kosten opvangen voor het op de been houden van (semi)maatschappelijke organisaties die kampen met hoge energielasten, zoals de daklozenopvang, culturele instellingen, verenigingen en andere organisaties in de (semi)collectieve sector. Omdat de situatie per instelling verschilt, kunnen gemeenten met deze extra middelen zorgen voor maatwerk om te voorkomen dat instellingen in de problemen komen door de hogere kosten. Deze extra compensatie die we als VRZL nodig gaan hebben van de gemeenten kan nog wijzigen als het prijsindexcijfer en/of de werkelijke energiekosten wijzigen. De uiteindelijke extra compensatie zal worden berekend na bekendwording van de septembercirculaire 2023 en kennen een incidenteel karakter. Voor 2023 is de stijging van de energiekosten niet op te vangen zonder aanvullende middelen. VRZL blijft uiteraard zoeken naar mogelijkheden om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken. •

Vrijwilligheid: Een landelijk thema is de Vrijwilligheid. Dit is aan verandering onderhevig en de gekozen verandering heeft een financiële impact. De oplossing die uiteindelijk gekozen zal worden heeft een sterke impact op financieel gebied, nog los van het feit of er rijksmiddelen voor beschikbaar komen. Dit impliceert een financieel risico voor de deelnemende gemeenten. Ten opzichte van 2022 is dit risico in 2023 gedaald van € 1.500.000 naar € 500.000 waarbij ook de kans dat dit risico zich voordoet is gedaald van 90% naar 75%. De daling wordt veroorzaakt door het feit dat er een Contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg is opgesteld die door de Tweede Kamer 2023 wordt behandeld en waarbij ook middelen beschikbaar zullen worden gesteld voor brandweerzorg. De verwachting is dat belangrijke thema’s aan de orde zullen komen zoals de wijze van financiering en de hoogte daarvan, bestuurlijke verhoudingen en bevoegdheden, verankering van de rol van de veiligheidsregio's bij brandweerzorg, crisisbeheersing, bevolkingszorg en de taak van de GHOR.

•

Technologische ontwikkelingen: De snelheid van technologische ontwikkelingen hebben steeds invloed op VRZL. Indien deze technologische ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en daarmee leiden tot een implementatierisico kan dat een operationeel risico met zich meebrengen. Ten aanzien van 2022 is de kans dat dit zich voordoet in 2023 teruggebracht van 95% naar 50%, en daarmee het bedrag, aangezien wij hier als VRZL wel enige mate van invloed op hebben in de zin met welke snelheid wij deze technologische ontwikkelingen willen volgen.

•

Verduurzaming / milieu eisen: Verduurzaming en milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. Dit brengt het risico met zich mee dat er meer kosten gemaakt dienen te worden en mogelijkerwijs het buiten werking stellen van materieel. Ten opzichte van 2022 is dit risico gelijk gebleven. Verduurzaming is ook onderdeel van de bestuurlijke dialoog huisvesting. De effecten daarvan zullen in de toekomst meegenomen worden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 28/78

•

Datalekken / informatiebeveiliging: De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is een Europese verordening die de regels voor verwerking van persoonsgegevens door bedrijven en overheidsorganisaties in de hele Europese Unie standaardiseert en worden gemonitord door de Autoriteit Persoonsgegevens. Datalekken die ontstaan kunnen leiden tot het opleggen van een boete. Daarnaast is het van groot belang dat de informatiebeveiliging op orde is om zo beter bestand te zijn tegen cyberaanvallen door kwaadwillenden. Dit risico is ten opzichte van 2022 ongewijzigd gebleven. Indien VRZL het predicaat vitale organisatie gaat krijgen in de toekomst betekent dit dat onze informatiebeveiliging moet voldoen aan de BIO norm 5. Dit is de hoogste norm en kan structurele meerkosten met zich meebrengen die nu nog niet in te schatten zijn.

•

Krapte arbeidsmarkt: Door de huidige krapte op de arbeidsmarkt koste het VRZL meer moeite om kwalitatief goede medewerkers aan te trekken binnen de programmalijnen en kan dit leiden tot meer salariskosten. Dit risico is ten opzichte van 2021 niet gewijzigd.

•

Omgevingswet: Op 1 juli 2023 zou de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen van kracht worden. Recent is bekend geworden dat dit uitgesteld is tot 1 januari 2024. De start van een periode van jaren waarin ook risicobeheersing gaat leren en ervaren wat exact de betekenis en impact van de nieuwe wet is. Denk aan de uitwerking van gewijzigde wettelijke taken en de uitwerking van processen en werkafspraken, die zijn opgesteld en afgestemd met ketenpartners, gemeenten en provincie. Ook moeten we ons vormen naar andere manieren van adviseren, bijvoorbeeld meer integraal en tijdens omgevingstafels. Met de inwerkingtreding van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. Ten opzichte van 2022 is in samenwerking met de teamleider Risicobeheersing gekeken naar dit risico en is besloten de impact en kans van dit risico bij te stellen in 2023. De Omgevingswet zal tot structurele meerkosten gaan leiden.

•

Wet open overheid (Woo): De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is er sprake van ‘aanpalende’ informatiewetgeving, reeds geldend of in behandeling, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo (en andere iwetten) brengt voor de veiligheidsregio een aantal verplichtingen met zich mee die zowel een juridische en technische opgave zijn, maar ook nopen tot een cultuurverandering. Met de implementatie van deze wetgeving hangen een aantal andere discussies/opgaven samen zoals het invoeren van elektronische handtekeningen, anonimiseren in openbaar te maken documenten en digitaal toegankelijk maken van documenten. De Wet Openbare Overheid zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds.

Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026 € 24,98 miljoen per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen (€ 21,03 miljoen in 2022, oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026) zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 29/78

•

Opvang ontheemden Oekraïne: Op 14 juli 2022 heeft VRZL een aanvraag inzake een voorschotbijdrage conform het bekostigingsbesluit eerste opvang ontheemden uit Oekraïne ingediend bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor een bedrag van € 3,0 miljoen. Op 7 oktober 2022 ontvingen wij het bericht dat deze aanvraag was goedgekeurd, echter duurde het tot 1 december 2022 voordat het subsidieloket de beschikking en uitbetaling had verwerkt. De aangevraagde voorschotbijdrage is bij lange na niet toereikend voor de gemaakte kosten door VRZL. De gemaakte kosten bedragen inmiddels ruim € 4,7 miljoen en VRZL zal deze kosten onder aftrek van het verstrekte voorschot claimen na vaststelling van de jaarrekening voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. Dit dient voor 15 juli 2023 plaats te vinden. Conform het bekostigingsbesluit zullen de gemaakte kosten door VRZL volledig vergoed gaan worden door het Ministerie van Justitie en Veiligheid echter bestaat het risico dat we niet alle kosten volledig vergoed gaan krijgen hoewel we dit wel verwachten.

•

Crisisnoodopvang Asielzoekers (CNO): Tot voor kort was er geen duidelijkheid inzake vergoeding van gemaakte kosten door VRZL met betrekking tot CNO. Het gaat hierbij om zowel kosten voor de opvang als om coördinatiekosten die worden gemaakt. Eind november ontvingen wij het bericht dat afgesproken is dat de veiligheidsregio’s de daadwerkelijke kosten kunnen declareren en dat deze door het COA worden uitbetaald. Het is vervolgens aan het ministerie dat er voldoende budget voor COA beschikbaar is om deze betalingen te kunnen verrichten. VRZL gaat de gemaakte kosten 2022 ten aanzien van CNO declareren bij het COA. We verwachten dat alle door VRZL gemaakte kosten vergoed zullen worden.

•

Huisvestingsbeleid bestuurlijke dialoog: Afgelopen jaar is samen met het algemeen bestuur intensief gesproken over een aantal thema’s uit de bestuurlijke dialoog verantwoorde brandweerzorg 2024-2030. Benadrukt is het belang van de vrijwilligheid; vanuit het oogpunt van betaalbaarheid maar zeker ook vanuit inwoner-betrokkenheid. Daarbij heeft het algemeen bestuur aangegeven dat zij binnen de huidige financiële kaders wensen te blijven. Ten aanzien van het mogelijk veranderd beleid inzake huisvesting, zullen de financiële effecten en risico’s apart worden beschouwd.

•

Verlofsparen: Het BBV geeft aan dat er een voorziening moet worden opgenomen voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang. Bij alle uren die conform de CAO als bron kunnen dienen voor het verlofsparen is sprake van een niet gelijke omvang van de opbouw en afbouw. Hierdoor is de jaarlijkse omvang van deze arbeidskosten gerelateerde verplichting niet gelijk. Voor deze uren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. Deze verplichting tot het vormen van een voorziening geldt vanaf 2022. Het risico bestaat echter dat indien meer medewerkers binnen VRZL gebruik gaan maken hiervan met als doel verlofuren te sparen over een langere periode, wij hiervoor mogelijk een beroep zullen doen op deelnemende gemeenten VRZL aangezien voor deze autonome ontwikkeling geen ruimte is binnen de begroting van VRZL. Jaarlijks zal er per de datum 31 december een inventarisatie plaats vinden van medewerkers die hiervan gebruik hebben gemaakt, om zo het saldo te bepalen van het aantal verlofuren dat is overgeheveld of opgenomen vanuit het verlofsparen. Deze uren worden vervolgens financieel gemaakt conform de afgesproken systematiek met accountant.

•

Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s: Op 16 december 2022 heeft het Veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot oprichting van de stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s (hierna: waarborgfonds), waarmee de veiligheidsregio’s in ieder geval de niet-verzekerbare aanspraken na dienstongevallen in gezamenlijkheid kunnen dragen. De veiligheidsregio’s hebben straks naast een waarborgfonds waarmee zij gezamenlijk de Landelijke Aanspraken na Dienstongevallen financieren voor zover deze niet verzekerd zijn een expertisebureau risicobeheer, waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en per 1 januari 2024 deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 30/78

Naar verwachting levert de samenwerking in een waarborgfonds op termijn een besparing op doordat de verhouding schade-premie van de ongevallenverzekering ongeveer 1:2 is. Of dat ook gaat gelden voor VRZL is nu niet bekend aangezien eerst de hoogte en bijdrage hieraan bekend moeten zijn.

2.4.1.4 Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen wordt, zoals hierboven is omschreven, bepaald als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Er wordt naar gestreefd dat de weerstandscapaciteit groter is dan de financiële omvang van de risico’s. Cijfermatig betekent dit een weerstandsvermogen dat groter is dan 1. In de volgende tabel is hieraan nadere invulling gegeven. Weerstandsvermogen

Betekenis

> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende

< 0,6

Ruim onvoldoende

2.4.1.5 Bepaling weerstandsvermogen Op 31 december 2021 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR Totaal weerstandscapaciteit Omschrijving Weerstandsvermogen

31 december 2022 1.348 88 1.436 31 december 2022 0,29

Op grond van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat het geraamde weerstandsvermogen voor de veiligheidsregio als geheel ruim onvoldoende is.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 31/78

2.4.1.6 Kengetallen Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. 1A

Netto Schuldquote [1]

A B C D E F G H

Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-FG)/H*100% Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen [2] Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-FG)/H*100%

1B A B C D E F G H

2.

Solvabiliteitsratio [3]

A B

Eigen vermogen Balanstotaal Solvabiliteit (A/B)*100%

3.

Structurele exploitatieruimte [4]

A B

Totale structurele lasten Totale structurele baten Totale structurele toevoegingen aan de reserves Totale structurele onttrekkingen aan de reserves Totale baten Structurele exploitatieruimte ((B-A) +(D-C))/E*100%

C D E

Rekening Begroting Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2022 2023 2024 27.497 27.497 25.379 23.253 21.116 4.108 924 14.179 924 924 16.697 26.183 11.770 26.183 26.183 25.410 27.745 25.018 27.745 27.745 149 134 140 134 134 190 607 447 607 607 53.480 51.667 66.633 53.920 55.556 42,17%

50,55%

37,78%

40,57%

35,53%

Rekening Begroting Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2022 2023 2024 27.497 27.497 25.379 23.253 21.116 4.108 924 14.179 924 924 16.697 26.183 11.770 26.183 26.183 25.410 27.745 25.018 27.745 27.745 149 134 140 134 134 190 607 447 607 607 53.480 51.667 66.633 53.920 55.556 42,17%

50,55%

37,78%

40,57%

35,53%

Rekening Begroting Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2022 2023 2024 4.761 8.130 4.789 2.602 2.224 60.198 43.310 63.224 60.200 60.200 7,91% 18,77% 7,57% 4,32% 3,69% Rekening Begroting Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2022 2023 2024 52.316 52.827 54.748 54.904 55.934 51.999 51.687 55.524 53.920 55.556 3.369

4.520

4.032

3.574

3.682

3.187

5.661

3.295

3.669

4.031

53.480

51.687

66.633

53.920

55.556

-0,93%

0,00%

0,06%

-1,65%

-0,05%

De solvabiliteit lijkt ten opzichte van de begroting verslechterd te zijn. Echter in de begroting is de voorziening FLO nog verwerkt als zijnde een reserve. Bij het opstellen van de jaarrekening 2020 is de reserve FLO verwerkt als een voorziening FLO. Hierdoor dient in de begrotingscijfers € 4,1 miljoen gecorrigeerd te worden op de reserves. Als we deze post corrigeren in de begroting (€ 4,1 miljoen minder reserves) komen we tot een begroot solvabiliteitspercentage van 9,31% welke in lijn ligt met de realisatie. De structurele exploitatieruimte bedraagt 0,06% hetgeen neerkomt op een klein positief structureel begrotingssaldo van € 41.000. Het structureel begrotingssaldo is verder toegelicht in de jaarrekening in paragraaf 3.4.10.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 32/78

2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van VRZL concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen voertuigen, materieel en kazernes. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten. Beleidskader, uitvoering en financiële consequenties In de financiële verordening is bepaald dat periodiek een actualisatie plaatsvindt van het meerjarig onderhoudsplan. Het onderhoudsplan voor de panden is in 2019 geactualiseerd. Op basis van dit onderhoudsplan is een voorziening groot onderhoud gevormd en worden de panden onderhouden. Er is een meerjarig investeringsplan opgesteld ten aanzien van de kapitaalgoederen. Op basis van dit meerjarig investeringsplan hebben er vervangingsinvesteringen plaatsgevonden in 2022. Op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan zijn de panden onderhouden. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud heeft plaatsgevonden op basis van het onderhoudsplan. In 2022 heeft een extra incidentele dotatie plaatsgevonden aan de voorziening onderhoud panden van € 681.500. Deze extra dotatie heeft plaatsgevonden conform bestuursbesluit om de voorziening uit te lijnen op basis van de huidige prijsontwikkelingen.

De gerealiseerde onderhoudskosten van de panden zijn in 2022 onttrokken aan de voorziening.

2.4.3 Financiering Ingevolge de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) moet de Veiligheidsregio beschikken over een Treasurystatuut. Op 27 maart 2014 is het Treasurystatuut Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg vastgesteld. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Kasgeldlimiet

1e kw. 2022

2e kw. 2022

3e kw. 2022

4e kw. 2022

2022

59.527

59.527

59.527

59.527

59.527

Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag - in bedrag

8,20% 4.881

8,20% 4.881

8,20% 4.881

8,20% 4.881

8,20% 4.881

Gemiddelde omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld

11.764 413 -

7.644 413 -

8.065 413 -

12.051 406 -

12.051 406 -

Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar

154 22.527

155 28.662

144 13.409

140 25.018

140 25.018

Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld ( 2 - 3 ) Toegestane kasgeldlimiet ( 1 ) Ruimte ( + ) / Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )

-10.504 4.881 15.385

-20.759 4.881 25.641

-5.075 4.881 9.957

-12.701 4.881 17.583

-12.701 4.881 17.583

Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag) 1.

2.

3.

4.

De kasgeldlimiet geeft het renterisico op de korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 33/78

De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen. VRZL kent geen overschrijding van de kasgeldlimiet. Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar. VRZL kent geen overschrijding van de risiconorm. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Stap 1 2 3

Variabelen renterisiconorm Renteherzieningen Aflossingen Renterisico (1+2)

2022 2.117 2.117

4 5a (4>3) 5b (4<3)

Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm

11.905 9.788 -

Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm

59.527 20% 11.905

De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten

2022 459 27 432

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

432

d1 d2

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

432

e

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f

Renteresultaat op het taakveld Treasury

a b

c1 c2 c3

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

432

pagina 34/78

2.4.4 Bedrijfsvoering

2.4.4.1 Wie zijn we? Waar de programma’s brandweerzorg en C&R invulling geven aan de primaire processen, geeft bedrijfsvoering invulling aan de ondersteunende processen. Bedrijfsvoering is een belangrijke partner van de programma’s en draagt bij aan de professionaliteit van de organisatie. Bedrijfsvoering staat ten dienste van de primaire processen met betrekking tot brandweerzorg en C&R en levert gevraagd en ongevraagd advies om deze processen te bevorderen en te verbeteren. Daarnaast heeft bedrijfsvoering (eigen) expertise die van belang is bij het uitzetten van de koers voor de lange(re) termijn. Denk hierbij onder andere aan het vormen van beleid en het aanleveren van relevante en betrouwbare managementinformatie aan de hand waarvan de organisatie (bij)gestuurd kan worden. Binnen bedrijfsvoering kennen wij de onderstaande teams: • • • •

Bestuurs- en Directieondersteuning (BDO) Financiën & Inkoop (F & I) Personeel & Organisatieontwikkeling (P & O) Informatie, Automatisering & Facilitair (I, A & F)

Concern-control heeft een brede scope en is primair op directie en bestuur gericht. Concern-control is onder directe aansturing van de directeur van VRZL geplaatst. De controller heeft een onafhankelijke positie die hem in staat stelt direct aan het dagelijks bestuur te rapporteren.

2.4.4.2 Waar staan we voor? Bedrijfsvoering wil vanuit vakmanschap en betrokkenheid de verbindende partner zijn in het voeren van het bedrijf. Wij leveren proactief de juiste producten en diensten gericht op permanente verbetering. We doen dat sinds 2022 gestructureerd als één programma en op basis van drie pijlers: • • •

Ontwikkeling: beleid, projecten en advies Regievoering: Planning & Control en besluitvormingsproces Dienstverlening: zowel aan leidinggevenden alsook aan gebruikers

We helpen/ ondersteunen/ adviseren de primaire programma’s om het geheel van personele, financiële en materiële middelen duurzaam efficiënt en effectief in te zetten om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen blijven invullen. Daarnaast hebben we eigen taken en verantwoordelijkheden. De benoemde drie pijlers zullen vanaf 2022 verder doorontwikkeld worden. 2.4.4.3 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Bedrijfsvoering algemeen Ook in 2022 is gewerkt aan de verdere professionalisering van de bedrijfsvoering binnen VRZL. Zo is in 2022 in overleg met de directie en leidinggevenden binnen de organisatie de bedrijfsvoeringsfilosofie vastgesteld. De bedrijfsvoeringsfilosofie gaat in op de wijze waarop bedrijfsvoering in gezamenlijkheid (als één programma) invulling geeft aan de sturende en ondersteunende processen binnen VRZL. Daartoe heeft in 2022 een zogenaamde klantarena plaatsgevonden, geïnitieerd vanuit Bedrijfsvoering, waarbij met leidinggevenden vanuit de primaire programma’s gekeken is naar de klantbeleving van de ‘klanten’ van Bedrijfsvoering. Verbeterpunten die hieruit naar voren zijn gekomen zijn of worden samen opgepakt. In 2022 is besloten om één Bedrijfsvoerings-ondersteunend systeem te gaan aanbesteden. Een systeem dat het gehele programma Bedrijfsvoering ondersteunt in haar processen.

De voorbereidingen hiervoor zijn gestart, de verwachting is dat de aanbesteding in 2023 gerealiseerd zal worden. BDO Team BDO ondersteunt bestuur en directie in de breedste zin van het woord. Het jaar 2022 stond voor BDO in het teken van (de nasleep van) de COVID-19-crisis, de Hoogwaterramp, de Oekraïne crisis en daaropvolgend de asielcrisis, o.a. door het faciliteren van de (bestuurlijke) afstemmingsoverleggen die in het jaar 2022 26 keer op deze thema’s hebben plaatsgevonden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 35/78

Daarnaast bood BDO ondersteuning bij de reguliere bestuurscyclus van het bestuur VRZL en bij het doorlopen van verschillende zienswijze procedures bij de gemeenteraden van onze deelnemende gemeenten. Ook werd aanhaking bij landelijke platforms zoals het Veiligheidsberaad en de RCDV en de aangesloten vakraden gefaciliteerd. In 2022 is verder invulling gegeven aan het actualiseren van de P&C-cyclus en het mede-ondersteunen van de introductie van de digitale A3-systematiek voor jaarplannen. Dat draagt onder meer bij aan beter inzicht in de voortgang binnen de organisatie. Specifiek werd in 2022 werk gemaakt van de verdere uitwerking van de bestuurlijke dialoog brandweerzorg en werd een start gemaakt met de opzet voor het meerjarenbeleidsplan 2024 t/m 2027. Communicatie is vanaf de tweede helft van 2022 ondergebracht binnen team BDO met een eigen coördinator. Communicatie ondersteunt in de brede zin de beeldvorming rondom de organisatie, de uitstraling naar buiten (en naar binnen) en de wijze waarop daaraan invulling wordt gegeven, in woord, geschrift, gebaar en gedrag. F&I Binnen Financiën en Inkoop zijn we bezig met de implementatie van een nieuw financieel pakket in combinatie met een Purchase-to-Pay systeem die de financiële beheersing van de Veiligheidsregio gaat verbeteren. We streven ernaar om per 1 januari 2024 live te gaan met dit nieuwe financiële systeem.

Daarbij worden alle contracten binnen de Veiligheidsregio geïnventariseerd en tegen het licht gehouden. We streven ernaar om het contractenregister in 2023 op orde te hebben. Het traject om te komen tot een financiële rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2023 ligt op schema. De benodigde documenten daarvoor zijn door het Bestuur in 2022 vastgesteld. De financiële processen zijn beschreven en de risico’s zijn benoemd. De interne controlewerkzaamheden zijn opgestart. Met ingang van 2023 zal als onderdeel van de managementrapportage gerapporteerd worden over de voortgang van de interne controlewerkzaamheden. P&O Per juli 2022 is er sprake van een nieuwe directiestructuur binnen VRZL. De wijziging in de directiestructuur heeft ertoe geleid dat eveneens op andere plekken binnen de organisatie wijzigingen gewenst waren. Dit heeft tot gevolg gehad dat de organisatie documenten (het Sturings- & Managementconcept, de Fijnstructuur en het Formatieoverzicht) opnieuw beschreven en vastgesteld zijn. Het in 2021 voor het eerst gehouden werkbelevingsonderzoek en de daaruit vloeiende plannen van aanpak per team heeft ertoe geleid dat in 2022 binnen de teams hieraan uitvoering is gegeven. Het 2e werkbelevingsonderzoek dat eigenlijk voor 2022 was gepland is in verband met COVID-19 uitgesteld naar januari 2023.

Binnen P&O zijn de in 2021 beschreven werkprocessen de afgelopen maanden verder geprofessionaliseerd en verbeterd (van ’ist’ naar ‘soll’). De HR-visie, een belangrijk scharnierpunt tussen de organisatiedoelstellingen en het HR-beleid, is recent opgeleverd en zal zich nog verder ontwikkelen als onderwerp van gesprek tussen de leidinggevenden en de werkvloer. In 2022 is onder leiding van een externe partij vorm gegeven aan het leiderschapsprogramma, resulterend in een aantal constructieve bijeenkomsten, waarin de gezamenlijke ambities, cultuur en gedrag, zoals we het binnen onze organisatie voor ons zien, zijn gevat in een grafische vertaling. Deze grafische vertaling zal worden gebruikt als leidraad voor de sessies in 2023. Ook in 2022 heeft het thema 2e loopbaanbeleid de benodigde aandacht. De medewerkers, leidinggevenden en de loopbaanbalie vervullen een rol in deze begeleiding en het hanteren van het beleid. Het doel is de betreffende medewerkers te begeleiden naar een nieuwe loopbaan na 20 jaar dienstverband binnen of buiten VRZL. Als organisatie hebben we verschillende instrumenten ontwikkeld en beschikbaar gesteld om onze medewerkers daarbij te ondersteunen. Het afgelopen jaar is een behoorlijke groei te zien in het aantal medewerkers die bezig zijn (in allerlei verschillende vormen) met hun tweede loopbaan.

In overleg met IA&F is gewerkt aan het verder door ontwikkelen van het E-HRM systeem. De recruitment module is geïmplementeerd. Dit om een verdere professionalisering te borgen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 36/78

Het team P&O heeft in het kader van de doorontwikkeling van de salarisadministratie in 2022 een plan van aanpak opgeleverd, waaraan momenteel uitvoering wordt gegeven. Door een aantal langdurige zieken binnen dit teamonderdeel is in de uitvoering vertraging opgelopen. I, A & F Het team I, A en F omvat Informatisering, Automatisering en Facilitaire Zaken. In 2022 is er gewerkt aan een visie op informatisering met bijhorende roadmap voor Informatiemanagement. Afgesproken is dat het in kaart brengen van bedrijfsprocessen het startpunt is om optimalisatie op IT te kunnen doorvoeren. Dit is inmiddels voor een groot aantal processen gerealiseerd. Gezien dit een ongoing concern is zal dit de komende jaren verder uitgebreid worden naar alle bedrijfskritische processen. Als overheidsorganisatie dienen wij te voldoen aan de BIO maatregelen. Hiervoor zijn de afgelopen jaren diverse beleidsstukken opgesteld en is er een externe audit uitgevoerd om te zien waar wij staan op dat vlak als organisatie. Bestuurlijk is vastgesteld dat wij als VRZL streven naar niveau 4 van 5. Gebleken is dat wij rondom niveau 2 zitten (soms 1, soms 3). De audit zal als ijkpunt gebruikt worden om de volgende implementatie fase in te gaan. Er is gewerkt om diverse applicaties naar de Cloud te brengen. Dit met als doel flexibiliteit en schaalbaarheid.

Ook heeft er een verdere uitbreiding van technische hybride samenwerkingsoplossingen plaats gevonden, waarbij ook hybride vakbekwaam worden en blijven beter gefaciliteerd kan worden. Op facilitair gebied heeft 2022 in het teken gestaan van de bestuurlijke dialoog brandweerzorg thema huisvesting. Wij hebben bijgedragen aan het opstellen van een aantal scenario’s die voorgelegd gaan worden aan ons bestuur. In deze scenario’s wordt gekeken naar de eigendomsconstructies waarbinnen ruimte is genomen voor de thema’s duurzaamheid, flexibiliteit, innovatie en meerjarig financieel perspectief. Ook wordt er gewerkt aan duurzaamheid op de lange termijn en op de korte termijn. Dit onder andere in relatie tot de hoge energieprijzen. Algemene kengetallen op concernniveau Verzuimpercentage: Het gemiddelde verzuimpercentage over 2022 laat een forse stijging van 1,6% zien ten opzichte van 2021. Het verzuimpercentage over 2022 is 6,82%. Deze stijging van het verzuimpercentage is een landelijke trend, maar daarom niet minder zorgelijk voor VRZL. Binnen het programma Brandweerzorg is er een hoog verzuimpercentage te zien bij de Meldkamer, Kaderstelling en Vakbekwaamheid en binnen het programma Bedrijfsvoering met name bij P&O waarbij sprake is van verzuim vanwege langdurige ziekte. Verzuimpercentages

Kort

Middellang

Lang

Crisisbeheersing & Rampenbestrijding

Gemiddeld verzuim 7,30%

Brandweerzorg

0,67%

1,20%

4,01%

5,88%

Bedrijfsvoering

0,37%

0,39%

6,52%

7,28%

Totaal

0,61%

1,02%

5,19%

6,82%

Bezetting per 31 december 2022 2,00 20,46 285,21 51,71 524,00 883,38

Vacatures

Gemiddelde leeftijd

1,40 5,79 3,09 11,00 21,28

57,50 42,92 45,03 46,26 41,34 43,24

Personele opbouw en samenstelling De personele opbouw en samenstelling van VRZL is als volgt: Personele opbouw en samenstelling (in FTE) Directie Crisisbeheersing & Rampenbestrijding Brandweerzorg Bedrijfsvoering Vrijwilligers (aantal) Totaal

Formatie

2,00 21,86 291,00 54,80 535,00 904,66

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 37/78

2.4.4.4 Wat heeft het gekost? Voor wat betreft overhead wordt de definitie gevolgd zoals die door de wetgever wordt gegeven; daarbij sluiten we aan bij de landelijke handreiking voor veiligheidsregio’s. Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Algemene dekkingsmiddelen

Baten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten (FLO) Bijdrage Rijk (BDuR) Totaal

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

42.610 1.852 6.079 50.541

45.118 5.939 51.057

45.327 1.880 6.288 53.495

45.371 1.880 6.288 53.539

Bij de bijdrage gemeente wordt enerzijds onderscheid gemaakt in de bijdrage gemeente ter dekking van de reguliere kosten en anderzijds ter dekking van de FLO-kosten. De bijdrage gemeente is verwerkt op basis van de vastgestelde begroting 2022 en de vastgestelde technische begrotingswijzigingen 2022 door het algemeen bestuur. De BDuR is verwerkt conform de afgegeven beschikking 2022 door het Ministerie van Justitie en Veiligheid en bedraagt na loonbijstelling en nabetaling prijscompensatie 2022 € 6.287.454. Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Bedrijfsvoering (overhead)

Baten Lasten Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves Resultaat

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

182 9.196

39 8.014

148 9.689

377 10.312

-

-

-

59 59

547 -547

60 -60

514 -514

514 -514

-8.467

-7.915

-9.027

-9.480

De kantoorkosten laat een forse overschrijding zien door hoge advieskosten die gemaakt zijn in het kader van de bestuurlijke dialoog huisvesting. Daarnaast heeft in de realisatiecijfers een reclassificering plaatsgevonden van de overheadkosten GHOR door een verschuiving van personeelskosten naar kantoorlasten. Voor het overige liggen de exploitatie van bedrijfsvoering in lijn met de vastgestelde begroting. De exploitatielasten van de bedrijfsvoering zijn rechtmatig tot stand gekomen. De dotatie in de voorzieningen betreft de voorziening verlofsparen voor bedrijfsvoering.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 38/78

2.4.4.5 Financiële rechtmatigheidsverantwoording De externe accountant gaf tot en met de jaarrekening 2022 een controleverklaring af omtrent getrouwheid en financiële rechtmatigheid. Vanaf jaarrekening 2023 geeft de externe accountant alleen nog een controleverklaring af omtrent getrouwheid. Op 25 mei 2022 is het wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers in de Tweede Kamer behandeld, waar de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van uitmaakt. Op 31 mei heeft de stemming plaatsgevonden en is het wetsvoorstel door de Tweede Kamer met een ruime meerderheid aangenomen. Dit is een belangrijke mijlpaal op weg naar de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. De vervolgstap is dat de Eerste Kamer het wetsvoorstel zal behandelen. Tevens zal onderliggende regelgeving nog moeten worden aangepast. Het heeft relatief lang geduurd voordat het wetsvoorstel kon worden behandeld en om de nodige vervolgstappen zorgvuldig te kunnen zetten, is besloten om de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in te laten gaan met ingang van het verslagjaar 2023. De jaarrekening voor het verslagjaar 2023 wordt in het kalenderjaar 2024 vastgesteld. Vanaf jaarrekening 2023 zal het Dagelijks Bestuur een financiële rechtmatigheidsverklaring opnemen in het jaarverslag van de VRZL. Het Dagelijks Bestuur gaat daarmee verantwoording afleggen omtrent de financiële rechtmatigheid.

Deze financiële rechtmatigheidsverantwoording wordt getoetst bij de jaarrekeningcontrole door de externe accountant. VRZL dient zodanige maatregelen te treffen dat de rechtmatigheid van de algehele uitvoering gewaarborgd is. VRZL ligt op koers om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording in het jaardocument vanaf 2023. De controle verordening is hierop al aangepast en deze is vastgesteld in het DB van 24 juni 2022. Het Dagelijks Bestuur heeft in haar vergadering van 18 november 2022 het intern controleplan VRZL vastgesteld. Het intern controleplan VRZL is afgestemd met de accountant in het kader van de jaarrekening controle. Daarbij is gekozen voor variant 1: het opstellen door het Dagelijks Bestuur van een financiële rechtmatigheidsverantwoording die alleen iets zegt over het naleven van wet- en regelgeving, die betrekking heeft op financiële beheerhandelingen waarmee aan de wettelijke norm wordt voldaan; Door het Intern Controleplan VRZL vast te stellen is er afstemming met het Controleprotocol accountantscontrole 2022 (vastgesteld door het AB d.d. 2 december 2022), en kan er invulling worden gegeven aan de rechtmatigheidsverantwoording die vanaf 2023 voor het bestuur van VRZL geldt. .