6 Bijlage 2 Concept jaarrekening 2022 VRZL.pdf

2022

Jaardocument

INHOUDSOPGAVE 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3

DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN ............................................................................................. 5 Voorwoord .......................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ........................................................................................................................................... 6 Bestuur ............................................................................................................................................... 6 Deel A – Samenvatting VRZL jaarrekening 2022 ............................................................................ 7 Wie wij zijn en wat ons doel is ............................................................................................................. 7 Economisch beeld ................................................................................................................................ 7 Financiële kengetallen ......................................................................................................................... 8

2 2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.4

DEEL B – JAARVERSLAG ............................................................................................................... 11 Wie wij zijn en wat ons doel is ........................................................................................................ 11 Omvangrijk netwerk ........................................................................................................................... 11 Missie, visie en kernwaarden ............................................................................................................. 11 Doel .................................................................................................................................................... 12 Ons werkgebied ................................................................................................................................. 12 Beleidskader ...................................................................................................................................... 13 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 13 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (inclusief GHOR) ....................................

15 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 15 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 15 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? ....................................................................................... 15 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 19 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................ 20 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 20 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 20 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? ....................................................................................... 20 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................

25 Paragrafen ........................................................................................................................................ 26

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 2/78

2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.4.6 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................ 26 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 33 Financiering ....................................................................................................................................... 33 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 35 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 40 Wet open overheid (WOO) ................................................................................................................ 41 Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) ................................................................................................ 42 COVID-19 .......................................................................................................................................... 42 Hoogwaterramp ................................................................................................................................

42 Oekraïne / crisis noodopvang asielzoekers .................................................................................. 43 Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg ............................................................................................. 46 Wet gemeenschappelijke regelingen ............................................................................................. 46

3 3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5 3.3.6 3.3.7 3.3.8

DEEL C – JAARREKENING ............................................................................................................. 47 Balans (voor resultaatbestemming) ............................................................................................... 48 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 50 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................................... 51 Vaste activa ....................................................................................................................................... 54 Vlottende activa ................................................................................................................................. 55 Vaste passiva ..................................................................................................................................... 58 Vlottende passiva ............................................................................................................................... 62 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ....................................................................... 63 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .........................................................................

64 Algemeen ........................................................................................................................................... 64 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................. 64 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (inclusief GHOR) ............................................ 65 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................... 66 Bedrijfsvoering (overhead) ................................................................................................................. 67 Toevoegingen en onttrekkingen aan voorzieningen .......................................................................... 68 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ................................................................................... 68 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien .................................................................................... 68

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 3/78

3.3.9 3.3.10 3.3.11 3.3.12 3.3.13

Overzicht incidentele baten en lasten per programma ...................................................................... 69 Structureel begrotingssaldo ............................................................................................................... 70 Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................................. 71 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .................................................................................. 72 Voorstel nog te bestemmen resultaat ................................................................................................ 74

4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................................... 75 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................ 75 Bijlagen ............................................................................................................................................. 76 SiSa-verantwoording ....................................................................................................................... 76 Taakvelden ....................................................................................................................................... 77 Bijdrage gemeenten 2022 ................................................................................................................ 78

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 4/78

1

DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN

1.1 VOORWOORD Als veiligheidsregio willen we, net als iedere organisatie, elke dag opnieuw een beetje beter worden. Met elkaar onze jaarlijkse doelstellingen behalen. Werkprocessen slimmer inrichten en onze dienstverlening verbeteren. Het wezenlijke verschil met veel andere organisaties: zodra de pieper gaat om in de bres te springen bij een brand, hulpverlening of ‘flitsramp’, moet de rest van het werk wijken. Of het ‘reguliere’ werk komt er gewoon bovenop. En dat is in zekere zin prima. Hulpverlenen bij rampen en crises behoort tot onze kerntaken. Het geeft ons voldoening. Het geeft ons wilskracht om de lat nog wat hoger te leggen. Ook wanneer wij nodig zijn bij langdurige crises, staan we – dag in dag uit – klaar om te helpen. Zoals onze veiligheidsregio de landelijke COVID-19-maatregelen vertaalt naar een regionale uitvoering. Bij de aanvang van 2022 was onze verwachting dat de rust binnen een afzienbare tijd zou terugkeren. Op vrijdag 25 februari worden de laatste aandachtspunten besproken rondom COVID-19 in relatie met Carnaval tijdens het laatste overleg van het Regionaal Beleidsteam (RBT). Zo’n twee jaar lang werken alle kolommen van onze crisisorganisatie onophoudelijk aan de bestrijding van de COVID-19-crisis. “Tussendoor” worden we in de zomer van 2021 nog geconfronteerd met Hoogwater. Een korte voorjaarsvakantie en enige hersteltijd zou welkom zijn.

Maar op donderdag 24 februari volgt de inval in Oekraïne en in de week erop zit het RBT opnieuw met elkaar om tafel. Nu met de gevolgen van de oorlog in Oekraïne als agendapunt. Zo rollen we in 2022 van het ene naar de andere langdurige crisisstructuur. Met een nieuwe bezetting en een nieuw takenpakket. Samen met onze gemeenten bemiddelen we dat jaar tussen vraag en aanbod van opvanglocaties en woningen. We stemmen af met de ministeries. En we helpen om noodlocaties in te richten. Ook veren wij mee op het moment dat aanmeldcentrum Ter Apel ontlast moet worden, op zoek naar plekken voor asielzoekers van niet-Oekraïense afkomst. Onze capaciteit en inzet werd tot een maximum gestretcht. En dat gold evengoed voor alle betrokken gemeenten. Niet te vergeten dat wij als hulpverlener en netwerkpartner zelf ook ‘gewoon’ een organisatie runnen. Een organisatie die we meer robuust en toekomstbestendig dienen te maken. Ook op dat vlak hebben we stappen gezet in 2022. Het lukt ons nieuw talent te werven op de vacatures die nog open stonden en daarmee kwetsbaarheden te verminderen. Het lukt ons eigen werkprocessen en onze dienstverlening te verbeteren. Het lukt ons alle achttien GRIP-opschalingen van dit jaar te evalueren en onze manier van werken aan te scherpen met wat wij daaruit leerden. We onderzochten hoe in 2030 adequate brandweerzorg te kunnen blijven leveren.

We startten de dialoog over ‘Welke vernieuwingen zijn nodig in onze huisvesting en wat is haalbaar?’ Binnen Crisisbeheersing en Rampenbestrijding sorteren we voor op ontwikkelingen die we samen met de deelnemende gemeenten zullen vormgeven. Dat krijgt allemaal een plek in het meerjarenbeleidsplan 2024-2030 waar we in 2022 aan werkten. En vanzelfsprekend worden incidenten bestreden, vergunningen verleend, risico’s voortdurend in kaart gebracht en blijft de meldkamer operationeel. Dit alles bij elkaar vergt wat van onze mensen. Een winnaarsmentaliteit. Daarbij draait winnen niet om het verslaan van een denkbeeldige ‘concurrent’ of het persé halen van onze jaarlijkse (financiële) doelstellingen. Winnen gaat over accepteren van omstandigheden waar je geen invloed op hebt en het vinden van de kracht om moeilijke omstandigheden die je wél in de hand hebt, te veranderen. Dank aan de collega’s van de gemeenten die zich inzetten om zaken voor elkaar te krijgen rondom de crisisopvang. Dank aan de collega’s van onze organisatie die zich zo flexibel opstelden of ervoor zorgden dat de dagdagelijkse werkzaamheden gewoon doorliepen. Wat soms onmogelijk leek, maakten wij met elkaar toch mogelijk. Ook financieel had dit uiteraard impact op onze organisatie. We voeren scherp aan de wind met de noodopvang, crisisnoodopvang en andere voorzieningen.

Zaken die het ministerie zal vergoeden maar die wij wel moesten voorfinancieren. Daarnaast kenden we tegen het einde van het jaar nog enkele onverwachte zaken zoals een incidentele uitkering voor de medewerkers om de extreem hoge inflatie te compenseren en de eerste contouren van verlofsparen. We zijn niet helemaal binnen de kaders gebleven. Met maar een afwijking van minder dan 1 % op onze begroting is, gezien alle uitdagingen in 2022, een goede prestatie geleverd.

Léon Houben Directeur Veiligheidsregio Zuid-Limburg en commandant Brandweer

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 5/78

1.2 LEESWIJZER Veiligheidsregio Zuid-Limburg blikt terug op de financiën en het beleid van 2022. Onze jaarrekening bestaat uit drie delen. In het eerste deel (deel A) is een managementsamenvatting te vinden. Daarin geven we een beeld wat de Veiligheidsregio doet en bieden we een overzicht van de inkomsten en uitgaven en andere financiële kerngetallen. In het tweede deel (deel B) is het complete jaarverslag te vinden met verantwoording per programma en in het derde deel (deel C) is de financiële jaarrekening opgenomen. De toelichting wie verantwoordelijk is voor het opstellen van deze stukken, is al op de volgende pagina te lezen onder hoofdstuk 1.3: ‘bestuur’.

1.3 BESTUUR De Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) is een verplichte gemeenschappelijke regeling die de gemeenten in Zuid-Limburg in stand houden. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarstukken. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen ervan. Het dagelijks bestuur is (per 31 december 2022) als volgt samengesteld: Naam Mevrouw J.M. Penn - te Strake

Gemeente Maastricht

Functie Voorzitter Plaatsvervangend voorzitter

De heer J.Th.C.M. Verheijen

Sittard-Geleen

De heer R. Wever

Heerlen

Mevrouw T.P. Dassen - Housen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang

Kerkrade Stein

Portefeuille Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Portefeuille Financiën en Personeel Portefeuille Brandweer Portefeuille GHOR

Het algemeen bestuur is (per 31 december 2022) als volgt samengesteld: Naam

Gemeente

Functie

Mevrouw C. van Basten - Boddin De heer E. Geurts Mevrouw W.J.F. van der Rijt - van der Kruis De heer G.M. Cox Mevrouw N.H.C. Ramaekers - Rutjens De heer R. Wever Mevrouw T.P. Dassen - Housen De heer R. de Boer Mevrouw J.M. Penn - te Strake Mevrouw M.A.H. Clermonts - Aretz De heer D.W.J. Schneider De heer J.Th.C.M. Verheijen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang De heer H.M.H. Leunessen De heer D.M.M.T. Prevoo

Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg a/d Geul

Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid

De heer W. Houben

Voerendaal

Lid

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 6/78

1.4 DEEL A – SAMENVATTING VRZL JAARREKENING 2022 De jaarrekening VRZL 2022 in het kort: 1.4.1 Wie wij zijn en wat ons doel is Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, gezien de organisatie zo nauw verbonden is binnen het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen. Omvangrijk netwerk Wij werken samen met 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech).

Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied (EMRIC). Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie. En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden). 1.4.2 Economisch beeld We kunnen niet om de twee grote crises heen welke ook dit jaar een enorme impact hebben gehad op de taken van de VRZL, de laatste stuiptrekkingen van COVID-19 en de Oekraïne-crisis. Maar 2022 stond ook in het teken van de afhandeling van de Hoogwaterramp van 2021. Hoogwater in Limburg In 2022 is op basis van de aanbevelingen uit de evaluatie van het COT een plan van aanpak opgesteld om concreet met verbeteringen aan de slag te gaan. Dat heeft onder meer geleid tot een aangepast Rampbestrijdingsplan Hoogwater Limburg.

Dat omvat nu ook de zijrivieren en een scenario voor een mogelijke dijkdoorbraak. Voor de bestrijding van de (gevolgen van) de ramp zijn er veel kosten gemaakt. VRZL heeft een claim ingediend bij zowel de Wet Tegemoetkoming Schade (WTS) alsook bij de Wet Veiligheidsregio’s (WVR). Er heeft regelmatig overleg plaats gevonden met de schade-expert van het Nivre, die de schadeclaim beoordeelt, waarna uiteindelijk een taxatierapport wordt opgesteld. Het definitieve taxatierapport dient nog opgesteld te worden waarna door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beide claims beoordeeld worden. Wij hebben op 26 januari 2023 een beslisbrief ontvangen ten aanzien van onze claim WVR. Onze claim is volledig gehonoreerd. Wel zijn we nog in afwachting van onze WTS claim. De doorlooptijd is erg lang ten aanzien van deze beoordeling en we hopen dat dit op korte termijn (in 2023) zal worden afgehandeld. COVID-19 VRZL is in 2022 nog steeds druk aan het werk geweest om de ingediende financiële claim betreffende COVID19 geaccepteerd en uitgekeerd te krijgen. In de maand december van 2022 hebben wij vanuit het Ministerie van VWS bericht ontvangen dat de door ons ingediende meerkosten over het jaar 2021 volledig zullen worden vergoed. Daarmee heeft er een definitieve afronding plaats gevonden ten aanzien van onze claim.

Oekraïne-crisis Het jaar 2022 kende daarnaast een enorme administratieve inspanning om de afhandeling van de Oekraïnecrisis mogelijk te maken. Declaraties, facturen en aangegane verplichtingen om de opvang in welke vorm dan ook mogelijk te maken, legden een behoorlijke claim op de eigen capaciteit en vroegen om een hoge inzet van middelen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 7/78

Door het ministerie van Justitie en Veiligheid is hiertoe onder meer een voorschot verstrekt en de meerkosten worden conform landelijk beleid gedeclareerd op basis van de vastgestelde en goedkeurende accountantsverklaring vóór 15 juli 2023. Met name de teams binnen bedrijfsvoering hebben extra inspanningen geleverd om de enorme stroom aan facturen, contracten, aangegane verplichtingen te matchen, te controleren, te verwerken en te declareren. 1.4.3 Financiële kengetallen Algemene dekkingsmiddelen: (bedragen x € 1.000) (zie hoofdstuk 3.3.2) Algemene dekkingsmiddelen

Baten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten (FLO) Bijdrage Rijk (BDuR) Totaal

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

42.610 1.852 6.079 50.541

45.118 5.939 51.057

45.327 1.880 6.288 53.495

45.371 1.880 6.288 53.539

Resultaat 2022: (zie hoofdstuk 3.3.13) Het nog te bestemmen resultaat na reeds goedgekeurde mutaties in de reserves door het Algemeen Bestuur bedraagt - € 401.920 negatief (inclusief GHOR, € 15.037 positief). Voorstel nog te bestemmen resultaat 2022 Negatief resultaat over 2022 met verwerking positief resultaat GHOR Negatief resultaat Veiligheidsregio Zuid-Limburg Positief resultaat GHOR

Rekening 2022 -401.920 -416.957 15.037

De weerstandscapaciteit van de VRZL is ruim onvoldoende. In 2022 heeft het algemeen bestuur de nota reserves en voorzieningen vastgesteld. Hierin is bepaald dat de omvang van de algemene reserve van de VRZL als onderdeel van de weerstandscapaciteit, gemaximeerd wordt op 4% van de begrotingsomvang (exclusief mutaties in de reserves). Voorgesteld wordt om het negatief resultaat van de VRZL groot € 416.957 niet in mindering te brengen op de algemene reserve, maar incidenteel in rekening te brengen bij de deelnemende gemeenten. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van de GHOR groot € 15.037 toe te voegen aan de algemene reserve van de GHOR. Weerstandsvermogen VRZL: (zie hoofdstuk 2.4.1.5) Op 31 december 2022 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve C&R en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR Totaal weerstandscapaciteit Omschrijving Weerstandsvermogen

31 december 2022 1.348 88 1.436 31 december 2022 0,29

Op grond van dit cijfer is de conclusie dat het geraamde weerstandsvermogen voor de Veiligheidsregio als geheel ruim onvoldoende is.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 8/78

Structureel begrotingssaldo: (zie hoofdstuk 3.3.10) Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Omschrijving

2020

2021

2022

Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-2.392 3.072

-1.036 916

-255 -147

680

-120

-402

-

-1.000 191 90 -

-686 -682 335

Incidentele stortingen algemene reserve Incidentele onttrekking reserve sociaal plan Incidentele onttrekking reserve frictiekosten Incidentele onttrekking reserve schattingswijziging Incidentele onttrekking reserve uitgestelde activiteiten COVID-19 Incidentele onttrekking reserve doorontwikkeling VB Incidentele storting ingroeireserve kapitaallasten

-362 48 -

35 547 255 261 -

99 514 82 195 -300

Afwijkingen begroting incidenteel

617

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

303

379

-443

Structureel begrotingssaldo

377

-499

41

Begrotingssaldo na bestemming Incidentele storting voorziening FLO Incidentele vrijval voorziening Maastricht Zuid Incidentele vrijval voorziening Frictiekosten VPT Eenmalige uitkering CAO Incidentele storting voorziening groot onderhoud panden Hoogwaterramp

Het structureel begrotingssaldo 2022 is € 41.000 positief (2021: € 499.000 negatief). In 2021 is bestuurlijk gevraagd om met een oplossingsrichting te komen inzake de verwerking en waardering van de voorziening FLO. VRZL heeft samen met een ambtelijke werkgroep FLO een voorstel uitgewerkt om te komen tot een juiste waardering en verwerking van de voorziening FLO in de jaarrekening 2021. Het voorstel om te komen tot een juiste waardering en verwerking van de voorziening FLO heeft ertoe geleid dat we jaarlijks structureel € 560.000 extra doteren aan de voorziening FLO. Deze structurele dotatie wordt in eerste aanleg door VRZL opgevangen vanuit de eigen exploitatie en leidt in de basis tot een interne taakstelling voor VRZL, waarbij bekeken moet worden of dat een reëel scenario is. In 2021 is de extra dotatie van € 560.000 aan deze voorziening door VRZL vanuit incidentele middelen gefinancierd. Doordat in 2021 een structurele last is gedekt door incidentele meevallers sluit VRZL in 2021 met een structureel begrotingssaldo van € 499.000 negatief. Het bestuur heeft uitgesproken en benadrukt dat er aandacht dient te zijn voor deze interne taakstelling binnen VRZL. Daarmee moet volgens het bestuur gekeken worden of het een reëel scenario blijft voor VRZL om deze € 560.000 structureel vanuit de eigen exploitatie op te vangen. Er mogen geen ontoelaatbare inhoudelijke gevolgen zijn.

In 2022 is er een zienswijzetraject opgestart richting deelnemende gemeenten inzake het verlenen van een extra structurele bijdrage door gemeenten met een omvang van € 560.000. In de vergadering van het algemeen bestuur van april 2023 zal er een formeel besluit hieromtrent worden genomen en gezien de zienswijzen die we tot op heden hebben ontvangen verwachten wij dat dit tot een goedkeurend besluit zal leiden. Voor het jaar 2022 heeft VRZL alles in het werk gesteld om deze extra dotatie aan de voorziening te doen. De herijking FLO die in 2022 heeft plaatsgevonden laat zien dat deze extra dotatie de komende jaren structureel van aard is.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 9/78

Indien deze dotatie door VRZL dient te worden gedaan aan de voorziening zal er telkenmale vanuit incidentele middelen dekking te worden gevonden. Dit gaat echter ten koste van een interne taakstelling die steeds moeilijker wordt op te vangen gezien het feit dat er nog maar weinig reserves zijn die door vrijval kunnen bijdragen aan deze dekking. Daarnaast heeft VRZL in 2022 vacatures dienen te bevriezen om zo gelden vrij te maken voor dotatie voorziening FLO. Door het bevriezen van vacatures in 2022 heeft de VRZL een begrotingssaldo na bestemming kunnen realiseren van € 402.000 negatief en daarmee een licht positief structureel begrotingssaldo van € 41.000. Voor het jaar 2023 is dit geen optie gezien de taken van de VRZL en de daarmee gepaard gaande personele capaciteit die daarvoor benodigd is. Het niet invullen van de vacatures in 2023 zal beteken dat er inhoudelijke gevolgen ontstaan doordat VRZL niet alle taken kan uitvoeren.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 10/78

2

DEEL B – JAARVERSLAG

In dit deel volgt een verantwoording van de programma’s Crisisbeheersing & Rampenbestrijding, Brandweerzorg en Bedrijfsvoering waarin we ook toelichten wat ze doen en waar ze naartoe werken. We beginnen onze toelichting echter op concern niveau.

2.1 WIE WIJ ZIJN EN WAT ONS DOEL IS Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: dat van Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en dat van Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert de tak Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, gezien de organisatie zo nauw verbonden is binnen het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen.

2.1.1 Omvangrijk netwerk Wij werken samen met de 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech). Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied. 2.1.2 Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie. En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden).

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 11/78

2.1.3 Doel VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • • • •

dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; geven we adviezen om daar waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.

2.1.4 Ons werkgebied Het werkgebied van VRZL is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van Zuid-Limburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 594.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn binnen VRZL grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport en we monitoren overstromingsrisico’s door rivieren en het bekenstelstel. Met name in de zomermaanden ontvangen we daarnaast veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 12/78

2.1.5 Beleidskader Voor het functioneren van de organisatie binnen de bestuurlijk juridische context van een gemeenschappelijke regeling is een scala aan wettelijke regelgeving en bestuurlijke afspraken van toepassing. Belangrijke elementen daarin zijn bijvoorbeeld: • Gemeenschappelijke regeling VRZL • Organisatieverordening • Controleverordening • Verordening financieel beheer • Treasurystatuut • Meerjarenbeleidsplan 2020-2023 VRZL • Regionaal Crisisplan • Regionaal Risicoprofiel • Diverse rampbestrijdingsplannen voor specifieke categorieën objecten • Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg De Wet gemeenschappelijke regeling is in 2022 geactualiseerd en dat betekent dat alle gemeenschappelijke regelingen voor 1 juli 2024 aangepast dienen te worden. Wij zullen het bestuur in 2023 meenemen in het plan van aanpak over de realisatie hiervan. De besluitvorming over de actualisering van de overige verordeningen heeft inmiddels plaatsgevonden en deze zijn bestuurlijk vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van 8 juli 2022.

2.1.6 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Veiligheidsregio Zuid-Limburg (totaal)

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

Baten Lasten

53.480 45.517

51.687 44.814

59.675 46.453

66.633 52.990

Overhead Onvoorzien Totaal

9.196 9.196

8.004 10 8.014

9.689 9.689

10.312 10.312

Mutatie voorzieningen Mutatie reserves

-197 -916

-1.141

3.385 148

3.586 147

Resultaat

-120

-

-

-402

Het resultaat 2022 van VRZL bedraagt € 402.000 negatief en is samengesteld uit een negatief resultaat van € 417.000 voor VRZL (exclusief GHOR) en een resultaat van € 15.000 positief voor de GHOR. Het structurele begrotingssaldo 2022 bedraagt € 41.000 positief (2021: € 499.000 negatief). Het tekort van € 402.000 is met name te verklaren door de dotatie in de voorziening verlofsparen die niet gedekt wordt uit algemene dekkingsmiddelen maar wel structureel van aard zijn. Daarnaast zijn de advieskosten fors gestegen in het kader van de bestuurlijke dialoog huisvesting. Ook deze kosten worden niet gedekt uit de algemene dekkingsmiddelen. In december heeft een eenmalige uitkering CAO plaatsgevonden die niet geheel gedekt wordt uit de incidentele vrijval reserves op basis van de vastgestelde nota reserves en voorzieningen. Door over de hele breedte van de organisatie vacatures later te hebben ingevuld of invulling uitgesteld te hebben tot 2023 hebben we het tekort kunnen beperken tot € 402.000. Dat heeft tot gevolg dat het op sommige vlakken ‘piept en kraakt’ omdat we genoodzaakt waren te schuiven met de inzet van middelen. Hierdoor kent onze organisatie een personele capacitaire druk. De extra personele capaciteit die wij hebben moeten inzetten op het dossier opvang ontheemden Oekraïne / crisisnoodopvang asielzoekers heeft de druk nog verder verhoogd.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 13/78

Daarom moeten wij de vacatures vanaf 2023 ingevuld hebben, hetgeen zal leiden tot fors meer loonlasten vanaf 2023. De forse stijging van onder andere loonkosten, energiekosten, brandstofkosten en de fors hogere aanschaf- en onderhoudskosten door de hoge inflatie, zal een significante impact hebben op onze begroting 2023. De baten en lasten in de jaarrekening van VRZL zijn rechtmatig tot stand gekomen. Dit houdt in dat ze in overeenstemming zijn met de door het algemeen bestuur vastgestelde begroting. De bijdrage gemeenten is verwerkt op basis van de vastgestelde begroting 2022 en de vastgestelde technische begrotingswijzigingen 2022 door het Algemeen Bestuur.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 14/78

2.2 PROGRAMMA CRISISBEHEERSING EN RAMPENBESTRIJDING (INCLUSIEF GHOR) 2.2.1 Wie zijn we? Het programma crisisbeheersing & rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen, zoals gedefinieerd in er Wet veiligheidsregio’s. Het gaat om de beheersing van risico’s (voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende clusters van activiteiten: • • • • •

Informatiemanagement (IM) en Operationele Informatievoorziening (OIV); Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO) en Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); Kwaliteitszorg. EMRIC

In deze jaarrekening worden ook de activiteiten uit te voeren door de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) omschreven. De GHOR geeft invulling aan de volgende producten en clusters van activiteiten: • • • • •

Risicobeheersing – ontwikkeling naar risicobewustzijn; Planvorming en professionaliteit; Informatiemanagement; Kwaliteitszorg; Ketenmanagement.

2.2.2 Waar staan we voor? Wij inventariseren de grootschalige risico’s in onze veiligheidsregio en in een straal daar om heen. Als wij onze risico’s kennen kunnen we ons daarop voorbereiden. Wij staan voor een adequate voorbereiding en coördinatie van crisisbeheersing en rampenbestrijding binnen het gebied Zuid-Limburg en voor het leveren van een adequate bijdrage op bijstandsaanvragen van andere omliggende regio’s, ook in het buitenland (EMRIC). Dat houdt onder meer in de coördinatie, afstemming, facilitering, regievoering, en het stimuleren van multidisciplinaire samenwerking. Met een goede invulling van de voorbereiding en coördinatie kan de veiligheidsregio haar regie- en netwerkfunctie waarmaken. Daarbij wordt ook ingezet op participatie van burgers (zelfredzaamheid), ondernemers (veerkracht) en instellingen. Wij doen dat door een adequate uitvoering van onder meer risicobeheersing, communicatie en informatiemanagement. Een goed kwaliteitszorgsysteem maakt dat we daarin monitoren en verbeteren waar het kan. Binnen bevolkingszorg komen de gemeentelijke activiteiten en taken in het kader van de Wet Veiligheidsregio’s samen. Het is de ambitie van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten om zowel in voorbereiding als uitvoering gezamenlijk op te trekken. De voorbereidende “koude” taken worden door het programma C&R samen met de gemeenten en partners vormgegeven.

Voor de uitvoering van de “warme” taken stellen de gemeenten net zoals de overige interne partners brandweer, Politie en GHOR conform de samenwerkingsovereenkomst capaciteit in de vorm van medewerkers in piketten beschikbaar ten behoeve van de GRIP-opschaling. 2.2.3 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Door de vloeiende overgang van COVID-19 naar Oekraïne is er geen hersteltijd geweest voor de organisatie. We merken dat dit impact heeft op onze medewerkers en op de crisis-medewerkers van de aansloten partners en gemeenten. We zoeken naar een andere wijze van voorbereiden op en acteren bij langdurige crises. De reguliere GRIP-structuur zoals bedoeld voor flits-rampen is hier slechts beperkt voor te gebruiken gezien de langdurige belasting. Daarnaast hebben langdurige crises impact op onze reguliere werkzaamheden op basis van wettelijke verplichtingen die door die crises op de lange baan geschoven worden. Een aantal activiteiten is daarom in 2022 minder intensief opgepakt dan verwacht.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 15/78

Samenwerking Een van de vele inzichten die zowel de COVID-19 pandemie als het Hoogwater ons gebracht heeft is dat het in crisissituaties belangrijk is om je collega’s te kennen. Met name in de internationale component die daarbij voor Zuid-Limburg een grote rol speelt hebben we geïnvesteerd. De samenwerking in het programma EMRIC heeft zijn meerwaarde getoond zowel in COVID-19 als in de Hoogwaterperiode. We hebben in 2022 daarom onder meer een Euregionale Meet & Greet georganiseerd waarbij crisisfunctionarissen van Nederland, Duitsland en België elkaar hebben ontmoet. Aan de hand van scenario’s zijn de verschillen tussen de landen geduid en besproken. De rol van VRZL in het project Koningsdag 2022 Maastricht was gericht op coördinatie, verbinding en samenwerking tussen de gemeente Maastricht en alle betrokken veiligheidspartners. De programma’s brandweerzorg en C&R hadden beiden een nadrukkelijke rol in de voorbereiding en uitvoering en hebben nauw samengewerkt. De contacten en netwerken die hierbij ontstaan zijn, worden ook in de toekomst gebruikt. Bevolkingszorg en evenementen Sinds 1 maart 2022 zijn de 16 gemeenten en Bevolkingszorg met behulp van regionale en lokale crisisteams bezig met de noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Bevolkingszorg organiseert en faciliteert de instroom en doorstroom van vluchtelingen, de gemeenten organiseren de opvang van vluchtelingen.

Een regionale ambtelijke adviesgroep adviseert gemeenten periodiek over alle voorkomende gemeentelijke thema’s die hierin spelen. Sinds juni 2022 is daar in opdracht van het Rijk ook de crisisnoodopvang van asielzoekers bij gekomen ter ondersteuning van het COA. Bevolkingszorg coördineert de crisisnoodopvang en ondersteunt gemeenten bij de tijdelijke opvang van asielzoekers. Hierdoor heeft Bevolkingszorg een belangrijk deel van haar capaciteit ingezet voor genoemde crises en worden reguliere werkzaamheden (zowel binnen C&R als in de gemeenten) alleen waar nodig opgepakt. Tot 25 februari 2022 waren evenementen nog niet toegestaan, of moesten voldoen aan strenge COVID-19 eisen. Vanuit VRZL heeft vanaf het begin van de COVID-19-crisis multidisciplinair overleg plaatsgevonden die de vaak veranderende regels voor evenementen bundelde en vertaalde naar gemeentelijke handvaten en bestuurlijk advies. Ook adviseerden we vanuit Bevolkingszorg continu richting de aangewezen ROL COVID19 in het Operationeel Team van VRZL. Eind februari 2022 werd duidelijk dat het organiseren van evenementen weer toegestaan was. Het carnaval kon weer met grote groepen gevierd worden. Er leek een inhaalslag plaats te vinden. Na twee jaar opschorting was het jaar 2022 de uitgelezen periode om een evenement te organiseren.

De rest van 2022 is door de meeste gemeenten gebruikt om de bulk aan evenementen, adequaat het hoofd te bieden. Ook gezien de tekorten in mensen en middelen die gemeenten en de evenementenwereld hard troffen. Vanuit het Limburgs Evenementen Orgaan zijn de reguliere werkzaamheden weer opgepakt en de jaarplanning is geactualiseerd. Vanaf juni 2022 is begonnen met het proces tot herijking van het Provinciaal Risicoprofiel, in samenwerking met de Veiligheidsregio Limburg Noord. In april 2023 moet het geüpdatet Provinciaal Risicoprofiel door het Algemeen Bestuur van de VRZL (en van VRLN) vastgesteld worden. Vanaf 2022 wordt er gewerkt met een jaarlijks verslag van de coördinerend gemeentesecretaris over de geleverde prestaties binnen bevolkingszorg. Aandachtspunten daaruit zullen vanaf 2023 ook in de begroting meegenomen worden. Informatiemanagement Binnen informatiemanagement wordt vooral gewerkt aan het opzetten en uitvoeren van projectmatige werkzaamheden op basis van aangescherpte beleidskeuzes: we moeten en willen de lat hoger leggen. Dit betreft de doorontwikkeling van de operationele informatievoorziening, de doorontwikkeling van de verschillende informatierollen en hun samenspel binnen de crisisorganisatie en de doorontwikkeling van het multidisciplinaire veiligheidsbeeld vanuit het VIK (veiligheidsinformatieknooppunt).

In het kader van het VIK hebben we in 2022 samengewerkt met Veiligheidsregio Limburg Noord, ook om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke meldkamer dezelfde uitgangspositie heeft voor beide veiligheidsregio’s. We willen altijd weten wat er speelt in de regio, dit geven we vorm door informatie gestuurd te werken onder de noemer van informatie gestuurde veiligheid. Ook met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s hebben we samengewerkt om in Zuid-6 verband de doorontwikkeling van informatieproducten en -werkwijzen voor de versterking van de 24/7 informatiepositie binnen crisisbeheersing in te vullen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 16/78

De Oekraïne- en vluchtelingencrisis heeft een flinke impact gehad op informatiemanagement. Het verzamelen, duiden en veredelen van informatie om adequate antwoorden op te leveren voor het crisismanagement is onmisbaar. Dit kost veel tijd en energie en legt een zware claim op de betreffende crisisfunctionarissen. Informatiemanagement is een belangrijk speerpunt binnen C&R. Bij complexe incidenten hebben de functionarissen crisiscommunicatie, de beslissers en de bestuurders behoefte aan snelle en correcte beeldvorming (wat heeft plaatsgevonden, welke risico’s zijn er en in welke gebieden en wat is het handelingsperspectief). In 2022 hebben we verder gewerkt aan het beschikbaar krijgen van informatie vanuit verschillende vakgebieden en om die geduid verder te kunnen brengen naar de crisisorganisatie. MOV en MOTO Het actueel houden van de bestaande wettelijke plannen (Rampbestrijdingsplannen, multidisciplinaire informatiekaarten) gebeurt in een vierjaarlijkse cyclus. Het oefenprogramma is daarop afgestemd zodat ervaringen uit oefeningen alsmede evaluatiepunten vanuit kwaliteitszorg ook meegenomen kunnen worden in een volgende actualisatie. In 2022 zijn de rampbestrijdingsplannen (RBP) Hoogwater Limburg, Chemelot en Maastricht Aachen Airport geactualiseerd.

Met name het RBP Hoogwater Limburg zal ook de komende jaren jaarlijks geactualiseerd worden omdat er nog veel evaluaties lopen na het Hoogwater van 2021, er nog veel maatregelen voorbereid worden en de impact daarvan invloed heeft op de noodzakelijke voorbereiding. Nieuwe of geactualiseerde planvorming moet ook bij de crisisfunctionarissen bekend gemaakt en ingetraind worden. Daarnaast moeten we hen voorbereiden op onbekende risico’s. Ook in 2022 is daarom specifiek ingezet op 1-op-1 coaching om de GRIP-functionarissen beter te faciliteren in hun eigen ontwikkeling. Doelstelling is dat zij ook bij de nu nog onbekende scenario’s vanuit kennis en kunde kunnen improviseren en de crisis adequaat kunnen bestrijden. Naast het faciliteren van activiteiten gericht op het risicoprofiel van VRZL, is er ook aandacht voor het ontwikkelen van generieke competenties om ook de onbekende crises voldoende te kunnen managen. In 2022 hebben daartoe verschillende activiteiten plaatsgevonden zoals een bestuurlijke training acteren in de crisisstructuur, oefeningen voor het Regionaal Operationeel Team (ROT), de GRIP-workshopdagen, de genoemde euregionale Meet & Greet maar ook RBT Scenario-oefeningen.

Op het vlak van de planvorming is naast het actualiseren van de RBP’s ook gewerkt aan het onderhoud van, Multidisciplinaire Inzet Kaarten (MIK’s) en bereikbaarheidskaarten inclusief het voeren van de benodigde overleggen en afstemmingen. Het uitvoeren van de planning op het terrein van MOTO en MOV kon gelukkig voor een groot deel weer fysiek. De opgestelde oefenkalender kon in 2022 conform planning worden gerealiseerd. Risico en Crisis Communicatie Op het gebied van risico en crisis communicatie participeren we nu en in de komende jaren in verschillende ontwikkeltrajecten en projecten. In 2022 is het project ‘Samen Veilig Rondom Chemelot’ officieel van start gegaan. De komende jaren is er veel aandacht voor doelgroepencommunicatie die moet leiden tot een groter veiligheidsgevoel bij omwonenden. Het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren, het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies, het intensiveren van de samenwerking met partners om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties maar ook de continue aandacht voor de Veiligheidsregio als organisatie, neemt dus een belangrijk deel van het werk in.

Daarnaast vroeg de crisiscommunicatie rondom COVID-19, de afhandeling van het Hoogwater en de opvang ontheemden vanwege de Oekraïne-crisis de nodige communicatie-tijd van medewerkers. Er werd voor 2022 wederom een enorme crisisinzet van VRZL verwacht. Deels hebben we dat moeten invullen met inhuurkrachten omdat er een groter en langduriger beroep op de crisisorganisatie werd gedaan dan de bestaande capaciteit kon invullen. Deze kosten van inhuur worden conform toezegging van het ministerie gedeclareerd en vergoed. Kwaliteitszorg Het kwaliteitszorgsysteem evolueert en wordt steeds steviger. Partners worden actiever betrokken bij evaluaties. Het systeem draagt bij aan het continu verbeteren van de crisisorganisatie en de mensen in de crisisorganisatie. Middels halfjaar- en jaarrapportages worden de geleverde inspanningen en de gerealiseerde verbeteringen inzichtelijk gemaakt en bestuurlijk onder de aandacht gebracht. We zijn aangesloten bij het landelijk Netwerk Kwaliteitszorg, het landelijk Netwerk Juristen Veiligheidsregio’s en sinds 2022 ook bij het Netwerk Kennisregie, om zo goed mogelijk de ontwikkelingen te volgen en optimaal gebruik te maken van de gebundelde expertise.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 17/78

Alle GRIP incidenten binnen de VRZL zijn multidisciplinair en met input van de betrokken externe partners geëvalueerd. Verbeterpunten zijn verzameld, geanalyseerd en gedeeld met crisisfunctionarissen, partners en bestuur. De verbeterpunten zijn vertaald naar implementatie en gemonitord op voortgang. Ook andere dan GRIP-incidenten worden op dezelfde manier geëvalueerd, indien daar aanleiding toe is. Waar we dachten in 2022 een einde aan de COVID-19 pandemie te gaan beleven en weer aandacht te kunnen geven aan reguliere werkzaamheden is er in de praktijk sprake geweest van een vloeiende overgang van COVID-19 naar Oekraïne. Het laatste COVID-19 overleg was de vrijdag voor Carnaval (laatste check of de voorbereiding daarop conform de regels plaatsvond) en de dag daarvoor viel Rusland Oekraïne binnen. De week daarna spraken wij voor het eerst over de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Inmiddels coördineren en faciliteren we ons bestuur in de opvang van reguliere asielzoekers, statushouders en andere aanverwante zaken. De periode van herstel na een crisis waar we na twee jaar COVID-19 en een Hoogwater zo naar snakten als organisatie is nog even op de lange baan geschoven. We merken dat veel collega’s (intern maar ook van de gemeenten en andere partners) op hun laatste tandvlees lopen.

We zullen op zoek moeten naar een andere wijze van voorbereiden op en acteren bij langdurige crises. Het invulling geven aan het coördineren van langdurige crises zal op een andere manier georganiseerd worden. De reguliere GRIP-structuur zoals bedoeld voor flits-rampen is hier slechts beperkt voor te gebruiken gezien de langdurige belasting en het werk met betrekking tot onze reguliere werkzaamheden op basis van wettelijke verplichtingen welke daarmee op de lange baan geschoven worden. In 2023 zal de blik gericht worden op 2030 en zal met ons bestuur nagedacht worden over de gewenste inrichting van crisisbeheersing om fit te zijn voor toekomstige dreigingen. Dat zal onder meer duidelijker vorm krijgen in een nieuw meerjarenbeleidsplan voor de periode 2024-2027. In figuur 1 is het aantal GRIP-incidenten in 2022 weergegeven. 2022 GRIP 1

10

GRIP 2 (inclusief OKO-opgeschaalde incidenten)

8

GRIP 3

0

GRIP 4

0

Totaal

18

Figuur 1. Aantal GRIP-incidenten in 2022 In 2022 is gewerkt aan implementatie van de geconstateerde verbeterpunten van de incidenten uit 2021 en de verbeterpunten die hieraan toegevoegd werden in de loop van 2022. Hiervoor wordt verwezen naar de Verbetermonitor januari-juni 2022 (aan uw bestuur aangeboden in de vergadering van 14 oktober 2022) en de Verbetermonitor 2022 (aan uw bestuur aangeboden in de vergadering van 13/14 april 2023). Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij grote ongevallen en met de advisering daarover aan overheden en organisaties op dit gebied. Een belangrijke basis voor het werk van de GHOR is het provinciaal risicoprofiel dat de beide Limburgse veiligheidsregio’s hebben opgesteld voor de periode 2020-2023. Dat is in 2022-2023 opnieuw vastgesteld en de GHOR heeft daar aan bijgedragen. De verdere naleving en borging van de aandachtspunten uit de evaluaties van de COVID-19 pandemie hebben voor de GHOR de nodige aanvullende en nieuwe werkzaamheden met zich meegebracht. De GHOR heeft een belangrijke rol in de verdere vertaling van de benoemde verbeterpunten naar de witte – geneeskundige – keten. Na afloop van de crisissituatie rondom COVID-19 is er slechts beperkt tijd geweest voor herstel.

Ook voor de GHOR vergt het ondersteunen van de crisisorganisatie rondom Oekraïne de nodige tijd. De GHOR is daarnaast nauw betrokken bij de vergunningverlening rondom grote evenementen en heeft daarbij vooral aandacht voor de veiligheid en gezondheid van deelnemers en bezoekers. Het aantal evenementen in ZuidLimburg kende een enorme inhaalslag in 2022 en zal ook de komende jaren veel aandacht vragen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 18/78

De GHOR maakt onderdeel uit van de veiligheidsregio in casu het programma C&R. De cijfers uit de jaarverantwoording GHOR zijn derhalve in de jaarrekening VRZL, programma C&R verwerkt. De GHOR maakt organisatorisch onderdeel uit van de GGD Zuid Limburg. Zij volgen voor de bedrijfsvoering de lijn van de GGD Zuid Limburg. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de jaarrekening van de GGD Zuid Limburg en de jaarverantwoording van de GHOR. 2.2.4 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (incl. GHOR)

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

568 5.867

244 5.593

279 5.435

264 5.539

Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen

-

-

-

10 10

Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves

-

-

195 -195

195 -195

-5.299

-5.349

-4.961

-5.090

Baten Lasten

Resultaat

Toelichting: Het programma C&R (inclusief GHOR) is een zelfstandig programma dat geheel wordt gedekt vanuit de algemene middelen van de Veiligheidsregio. De prognose van het programma C&R ligt in lijn met de vastgestelde begroting 2022 na wijziging.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 19/78

2.3 PROGRAMMA BRANDWEERZORG 2.3.1 Wie zijn we? Het programma brandweerzorg bestaat uit een vijftal teams, te weten: • Risicobeheersing • Vakbekwaamheid • Kaderstelling • Meldkamer • Incidentbestrijding We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. Daarvoor moeten we onze regio en de belangrijke partners daarin goed kennen, willen we risico’s snel kunnen signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en willen we adequaat optreden. Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. 2.3.2 Waar staan we voor? We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. Daarnaast bestrijden we brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen. 2.3.3 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Hieronder volgt per team een omschrijving van de bereikte resultaten. Incidentbestrijding Dit onderdeel vormt de kern van de brandweerorganisatie.

24 uur per dag en 365 dagen per jaar staat de operationele brandweerorganisatie paraat. Het onderdeel Incidentbestrijding omvat de repressieve taakuitvoering van de brandweer. Deze taak wordt uitgevoerd vanuit 26 kazernes die voor 16 gemeenten in ons verzorgingsgebied brandweerzorg leveren. Repressieve Brandweerzorg wordt geleverd in de vorm van: - Brandbestrijding - Technische hulpverlening - Incidenten bestrijding gevaarlijke stoffen - Waterongevallen

De incidenten in 2022 zijn weergegeven in figuur 2 uitgesplitst naar gemeenten.

Figuur 2. Aantal inzetten per gemeente in 2022

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - 20230309 Concept jaardocument 2022 VRZL DEFINITIEF

pagina 20/78

Kazernes De kazernes hebben een lokale functie en kunnen een functie vervullen voor de omliggende gemeenten. Een aantal kazernes heeft daarnaast een regionale functie of een functie als servicecentrum. Een Service Centrum beheert (aanschaffen, onderhouden, afstoten) materieel en materiaal behorende tot het domein. De Service Centra bevinden zich in de beroepskazernes en bedienen de hele regio vanuit hun eigen specialisme. SC gebruiksgoederen, oefenmiddelen, transport (Maastricht Noord) Vanuit Maastricht Noord worden alle kazernes voorzien van de benodigde verbruiksgoederen. Dit zijn niet alleen huishoudelijke producten, maar ook uitruk-gerelateerde producten. Door het slim en regionaal inkopen worden zo veel mogelijk kosten bespaard en de interne ‘klanten’ goed gefaciliteerd. Daarnaast koopt, onderhoudt en keurt deze kazerne alle middelen die gebruikt worden tijdens oefeningen bij alle kazernes in Zuid-Limburg. In 2022 is een project gestart voor het inrichten van HV-oefenkarren, waardoor het voor de kazernes eenvoudiger wordt om te kunnen oefenen met specifieke materialen van de hulpverleningsvoertuigen zonder deze voertuigen iedere keer “uit de uitruk te halen”. Afronding wordt verwacht in 2023.

Vanuit Maastricht Noord dragen we ook zorg voor alle logistieke bewegingen van goederen en materialen tussen de kazernes en service centra in Zuid-Limburg, reinigen we de vuilwerkpakken en toebehoren na een uitruk of oefening, reinigen en onderhouden we de pakken en uitrusting van het oppervlakte reddingsteam. Met ruim 5200 inzetten per jaar (zie figuur 2). SC verbindingen, kleding, slangen en armaturen (Kerkrade) Het SC Verbindingen draagt zorg voor producten die gelieerd zijn aan verbindingen en of verbindingsmiddelen. Het gaat dan onder andere om portofoons, mobilofoons en pagers, kazernealarmering en lichtkranten. Dit houdt in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan deze producten. De producten van het SC Verbindingen bestaan in groeiende mate uit ICT-oplossingen. Er is steeds meer sprake van overlap met Operationele Informatie Voorziening (OIV) en ICT. In 2022 is verder ingezet op samenwerking met OIV en ICT op productniveau om toekomstbestendig te worden. Kerkrade draagt ook zorg voor alle kleding en bijpassend schoeisel per kledingsoort die door medewerkers van de veiligheidsregio gedragen en vanuit de dienst verstrekt wordt. Vanuit Kerkrade dragen we ook zorg voor al het materieel waar water door heen gaat.

Dit houdt voor het reguliere proces in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan dit materieel. SC Grote Voertuigen (Brunssum) Het SC Grote Voertuigen is verantwoordelijk voor alle (brandweer)voertuigen zwaarder dan 3.500 kg en containers van Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Het SC GRV zorgt 24/7 voor de inzetbaarheid van een 60-tal brandweervoertuigen zoals tankautospuiten, hulpverleningsvoertuigen, redvoertuigen, haakarmvoertuigen, bakwagens en een 30-tal containers in de gehele regio. Het SC GRV draagt zorg voor projecten zoals aanbesteding, aanschaf, bouwbegeleiding, ombouw en implementatie van nieuwe voertuigen en containers. Het SC GRV voert onderhoud werkzaamheden uit, verhelpt zelf storingen /verricht reparaties zowel ter plaatse als in de werkplaatsen. Werkzaamheden aan chassis, keuringen en schades worden deels uitgegeven aan dealers. Het SC GRV heeft reserve tankautospuiten ter beschikking die als vervanging op de kazernes worden gewisseld. SC persoonlijke beschermingsmiddelen, adembescherming (Heerlen en Maastricht Zuid) De medewerkers incidentbestrijding van de kazernes Heerlen en Maastricht Zuid verzorgen het onderhoud en keuringen van de ademlucht apparatuur voor alle 26 kazernes in Zuid-Limburg.