6. Bijlage 1 Jaarstukken 2021.pdf

-55-

Jaarstukken 2021

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.

Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Nietsporters

%

Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)

Realisatie 2012

Realisatie 2016

Realisatie 2020

48,5%

55,5%

56,2%

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats, De volgende Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen start in het najaar van 2020. De vorigen hebben plaatsgevonden in 2012 en 2016.

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

Heeft op cultuur aanbod weinig te bieden* Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

14%

27%

22%

26%

n.b.***

14%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

92%

81%

83%

92%

81%

92%

61%

47%

41%

42%

47%

61%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

60%

40%

38%

44%

50%

60%

* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Stadsonderzoek n.a.v. gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd. Er vindt op dit moment oriëntatie plaats óf en op welke wijze de dienstverlening bij de gemeente Heerlen zal worden gemeten. Middels overleg tussen de deelnemende gemeenten zal bepaald worden hoe er verder gegaan wordt en of dat in gezamenlijkheid kan. Mocht het stadsonderzoek n.a.v. de gemeentelijke dienstverlening zijn doorgang vinden, dan zal dit op zijn vroegst in het najaar van 2022 zijn.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld (2022); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017).

-56-

Jaarstukken 2021

Wat zouden we doen? Prioriteiten Sport en cultuur

Doelstellingen Adequaat sport- en cultuurbeleid op maat van onze gemeente.

Voorzieningen openbare ruimte

Evaluatie / herijking subsidiebeleid

Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte gericht op het stimuleren van ‘bewegen’. Geactualiseerde subsidieverordening welzijn per 1-1-2022.

Cultureel erfgoed

Behoud cultureel erfgoed

Activiteiten - Uitvoering geven aan en evaluatie van Nota sport en culturele Agenda; - Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte. - Evaluatie en actualisering van de huidige subsidieverordening specifiek welzijn. - Verkenning mogelijkheden tot behoud cultureel erfgoed.

Wat hebben we gedaan? Sport en cultuur In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de door uw raad vastgestelde actiepunten voortkomend uit de nota Sport en de Culturele Agenda. Zo is een kernteam ‘sportakkoord’ opgericht en heeft dit kernteam voorwaarden opgesteld ten behoeve van de inzet van de middelen uit het sportakkoord. Initiatiefnemers kunnen een aanvraag indienen voor financiële steun voor het organiseren van een activiteit die voldoet aan de voorwaarden zoals gesteld in het sportakkoord. Het kernteam toetst en beoordeelt vervolgens deze aanvraag aan de voorwaarden en kent al dan niet een financiële steun toe. De bibliotheek heeft in 2021 een subsidie ontvangen voor de organisatie van het project kennismakers. Vanwege corona beperkingen is hierbij gekozen voor een buitenvariant, in samenwerking met en afgestemd met Impuls, waarin voor kleine groepen een wandelprogramma is opgezet met lokale gidsen of specialisten, die mensen meenemen in de buurt met hun eigen verhaal. Wat betreft de mogelijkheden omtrent het muziekonderwijs, Klinkend Perspectief door SMK en eventuele deelname aan het project Meer Harmonie In De Samenleving, hebben in de 2e helft van 2021 verkennende gesprekken met betrokken partijen plaatsgevonden. In 2022 zullen deze gesprekken vervolgd worden.

Voorzieningen openbare ruimte In 2021 is, in samenspraak met de jeugd een skatevoorziening gerealiseerd aan de Sportlaan te Simpelveld. Het plaatsen van de JOP in Bocholtz is vanwege de coronabeperkingen uitgesteld naar 2022. Er zal echter eerst, samen met het jongerenwerk van Impuls een behoefteonderzoek onder de jeugd worden gehouden om te peilen of er a. nog steeds behoefte is aan een dergelijke JOP en b. of de locatie in Bocholtz de meest geschikte locatie voor het plaatsen van een JOP is. Daarnaast zijn in 2021 alle speeltoestellen en speelplekken extern gekeurd en zijn de opmerkingen/ aanpassingen uit deze keuring uitgevoerd. In de wijk Kerkeveld in Bocholtz is een nieuwe speelplek gerealiseerd. Evaluatie / herijking subsidiebeleid specifiek welzijn In december 2021 heeft de raad ingestemd met de geactualiseerde subsidieverordening (Specifiek Welzijn) gemeente Simpelveld en bijbehorende deelsubsidieverordeningen. De subsidieaanvragen voor 2022 (ingediend in 2021) zijn getoetst aan deze geactualiseerde verordeningen. In algemene zin kan hierbij vermeld worden dat de aanvragers van een stimuleringssubsidie (niet professionele organisaties) er financieel op vooruit gegaan zijn. De subsidies aan professionele organisaties zijn grotendeels gelijk gebleven.

-57-

Jaarstukken 2021

Cultureel erfgoed De verkenning met betrekking tot het cultureel erfgoed is vanwege prioritering uitgesteld naar 2022. In 2022 zal dit thema in combinatie met het monumentenbeleid verder opgepakt worden. KENGETALLEN Bron

2017

2018

Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 678 646 Bocholtz - aantal leden servicepunt Bibl. Kerkrade e.o. 664 645 Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 16.770 16.518 Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Bibl. Kerkrade e.o. 15.661 14.365 Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 12.183 11.677 Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Bibl. Kerkrade e.o. 9.588 6.712 Simpelveld Aantal leden Gemeente 3.127 3.010 - binnensport Gemeente 1.055 1.018 - buitensport Gemeente 2.072 1.992 Aantal jeugdleden (< 13 jaar) Gemeente 478 461 - binnensport Gemeente 202 203 - buitensport Gemeente 276 258 Aantal speellocaties Gemeente 12 12 Aantal speeltoestellen Gemeente 42 42 *In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest.

2019

2020

2021*

578

527

511

625

586

524

14.635

8.212

6.689

13.677

7.961

4.818

12.208

11.365

11.320

7.460

7.181

7.407

2.930 990 1.940 434 188 246 12 42

2.912 1.031 1.881 442 197 245 11 50

2.913 1.016 1.897 429 183 246 12 54

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a ll s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kostenverde el sta a t Ka pi ta al l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2020 1.324.896 197.984 -1.126.912 213.610 117.426 -1.457.948 3.920 0 -1.461.868

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2021 2022 2023 2024 2025 1.348.040 1.427.400 1.472.520 1.368.140 1.389.800 1.412.620 170.167 46.870 151.670 151.670 151.670 151.670 -1.177.873 -1.380.530 -1.320.850 -1.216.470 -1.238.130 -1.260.950 198.794 201.526 179.302 167.716 167.716 167.716 101.361 96.677 97.189 64.883 60.578 60.020 -1.478.028 -1.678.733 -1.597.341 -1.449.069 -1.466.424 -1.488.686 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 0 0 0 0 0 0 -1.481.948 -1.682.653 -1.601.261 -1.452.989 -1.470.344 -1.492.606

-58-

Jaarstukken 2021

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d e n a cti veri ng s port a l gemeen 5.2 s porta ccommoda ti es bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (niet groene) s portterrei nen beheer groene s portvel den 5.3 cul tuurpresenta tie , cul tuurproductie en cul tuurpa rti ci pa tie s ubs idi es kuns t e n cul tuur kuns t e n cul tuur muzi ekonderwijs 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwe rk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps bes cherming openba ar groe n s peel terrei nen en recrea tie voorzi eni nge n / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2021

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-93.944

-45.157

-135.501

-122.977

-126.349

-129.849

-133.444

-208.287 -64.026 -24.573

-217.302 -62.144 -40.470

-319.790 -67.309 -18.947

-202.150 -67.006 -18.809

-201.864 -66.161 -18.506

-201.749 -65.730 -18.317

-201.717 -65.489 -18.176

-92.667

-116.102

-85.361

-76.468

-44.843

-41.516

-41.508

-85.163 -62.377 -111.230

-91.860 -29.828 -110.835

-124.672 -34.559 -87.880

-93.627 -48.756 -87.880

-94.987 -28.756 -87.880

-96.257 -28.756 -87.880

-97.557 -28.756 -87.880

-587

-637

-650

-407

-407

-407

-407

-138.075

-139.234

-141.688

-142.271

-143.849

-145.586

-147.431

-21.343

-12.744

-20.681

-20.937

-20.937

-20.937

-20.937

-548.619 -7.055

-589.543 -22.172

-584.105 -57.590

-689.703 -26.350

-563.180 -51.350

-563.090 -66.350

-579.034 -66.350

-1.457.948

-1.478.028

-1.678.733

-1.597.341 -1.449.069

-1.466.424

-1.488.686

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020

Rekening 2021

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Toevoegingen (lasten) res erve spee lrui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten)

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

Subtotaal onttrekkingen Totaal

0 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

INVESTERINGEN In de programmabegroting (na wijziging) was de volgende investering in 2021 voorzien: 2021 - Skatevoorziening

54.000

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investering 2021 het volgende:  Skatevoorziening Voor het realiseren van de skatevoorziening is een krediet beschikbaar van € 54.000. In 2021 is € 48.785 besteed. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2021 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Binnensport: als gevolg van de Covid-19 pandemie zijn de gemeentelijk binnensportaccommodaties geruime tijd gesloten geweest. Enerzijds heeft dat geresulteerd in het vervallen van

-59-

Voordeel

Nadeel

Jaarstukken 2021

huurinkomsten conform de lokale steunmaatregelen. Anderzijds zijn de kosten van de binnensportaccommodaties achtergebleven.  Speelterreinen en recreatievoorzieningen / Jop’s: het beschikbare budget voor het onderhoud en de aanleg van openbare speelplekken is niet geheel benut. O.a. doordat de, via de resultaatbestemming 2020, overgehevelde middelen voor speelplekken zijn ingezet. Daarnaast wordt de gerealiseerde skatevoorziening geactiveerd en afgeschreven en komt daarmee niet ten laste van het genoemde budget. Totaal

71.409

40.752 112.161

0

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuurplan is onlangs door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-60-

Jaarstukken 2021

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, en 18-, geëscaleerde zorg 18+ en 18-.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Sociaal domein benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen:  Kwaliteit van jeugdhulp/jeugdzorg borgen.  Borgen van kwalitatief goede kinderopvangvoorzieningen.  In regionaal verband inzetten op voorkomen en bestrijden van kindermishandeling.  Invulling geven aan een effectief, laagdrempelig, transparant en duidelijk minimabeleid.  WSP (Werkgevers Service Punt) steunen en verder uitbreiden.  Via ISD Kompas aandacht blijven richten op mensen met een minimuminkomen.  Jongeren uit minder financieel draagkrachtige gezinnen in gelegenheid stellen lid van verenigingen te worden/blijven.  Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten.  Doorontwikkeling van D’r Durpswinkel.  Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken en zonodig hiertoe aanvullend budget vrijmaken (‘Sociale hulp mag nooit sluitpost zijn’).  Mantelzorgers ondersteunen/mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten.

-61-

Jaarstukken 2021

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod; - burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. c. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers:  insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren)  inschakelen eigen netwerk  collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente:  zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort  iedereen doet mee  insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen:  ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend)  samenwerken  regie nemen  budget is gemaximaliseerd en dus leidend  signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving  Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving  Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?)

-62-

Jaarstukken 2021

Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regie-rol Eindverantwoordelijk & budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie) BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

% kinderen tot CBS* 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 CBS* jarigen % van alle CBS* jongeren tot 18 jaar % van alle CBS* jongeren tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2017 2018 2019 2020

Realisatie 2021 SPV NL

4

4

4

4

4

6

2

2

2

2

2

2

11,8

12,7

11,9

12,6

13,3

12,9

2,3

2,3

1,7

2,3

2,1

1,2

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS*

0

0

0

0

n.b.

0,3

Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-64 % van de werkzame beroepsbevol king t.o.v. de beroepsbevol king Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS / LISA*

267,1

268,2

276,3

273,6

353,7

805,5

CBS*

63,8

64,8

65,6

64,7

n.b.

n.b.

CBS*

n.b.

170,4

142,6

151,6

204,2

431,2

CBS*

442,3

276,8

357,4

420,2

n.b.

n.b.

Aantal per 10.000 inwoners

CBS*

n.b.

n.b.

710

740

740

n.b.

* via de website www.waarstaatjegemeente.nl

-63-

Jaarstukken 2021

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron

Maatschappelijke participatie * Eenzaamheid

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

3,9

3,8

3,8

3,6

3,6

3,9

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

8%

13%

9%

8%

15%

8%

8,7

8,4

8,1

8,5

8,5

8,7

Zelfredzaamheid

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog).

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2015); 8. Beleidskader Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019/2022 (2018); 9. Beleidsplan 2021-2022 Kompas (2021); 10. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 11. Verordening Wet Inburgering (2013); 12. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 13. Wmo-verordening 2018 (2018); 14. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 15. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 16. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 17. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2010 (2009); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 20. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 21.

Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019 – 2022 (2019); 22. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019 - 2022 (2019); 23. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 24. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Doelstellingen Minimabeleid / Armoedebeleid Zorgdragen voor een integraal, efficiënt en adequaat samenstel van minimaregelingen, zodat eenieder in staat wordt gesteld om zoveel als mogelijk deel te nemen aan het maatschappelijk leven, te participeren in de maatschappij.

-64-

Activiteiten - Implementeren herijkt minimabeleid; - Implementeren Voorzieningenwijzer (o.b.v. afspraken Regiodeal); - Uitvoering geven aan de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

Jaarstukken 2021

Prioriteiten Participatiewet

Doelstellingen Effectief en efficiënt uitvoering geven aan de Participatiewet, om daarmee onze burgers zoveel als mogelijk in staat te stellen een eigen inkomen te verwerven en een zinvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Inburgering

Zorgen dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, worden geactiveerd richting werk en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Ervoor zorg dragen dat alle burgers, ook burgers met één of meerdere beperkingen, kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Jeugdwet

Alle kinderen moeten gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving.

Jeugd- en jongerenwerk

Jeugdigen en jongeren ondersteunen bij het participeren in de maatschappij.

Activiteiten - Uitvoering geven aan de nieuwe GR waarin de toetreding van Schinnen (per 01-01-2021) en Onderbanken (per 01-01-2022) is vastgelegd; - Adequaat inspelen op de gevolgen van de coronacrisis op het bestand, de taken en de dienstverlening van Kompas. - Afronden voorbereidingen op de nieuwe wet Inburgering; - Uitvoering geven aan de nieuwe wet Inburgering (invoering naar verwachting 01-07-2021). - Maatschappelijk werk / d’r Durpswinkel; - Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken; - Evaluatie GR Omnibuzz. - Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg; - Inkoop gesloten jeugdzorg; - Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. - Evaluatie van het huidige jeugden jongerenwerk; - Mogelijkheden om nieuwe impulsen te geven aan (laagdrempelig) jeugd- en jongerenwerk.

Wat hebben we gedaan? Minimabeleid/Armoedebeleid In het beleidsplan Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019-2022 zijn de kaders geschetst voor o.a. het armoedebeleid. Deze kaders zijn verder geconcretiseerd in de nota minimabeleid. In 2021 is, in samenwerking met de gemeenten Voerendaal en Beekdaelen en ISD Kompas, gestart met het herijken van de huidige nota minimabeleid. In het najaar van 2021 is de concept-nota voorgelegd en besproken met de drie adviesraden van de drie gemeenten, de cliëntenraad van ISD Kompas en ISD kompas. De aanbevelingen en suggesties van de adviesraden en de cliëntenraad van ISD Kompas zullen worden verwerkt in de concept-nota. Planning is om de herijkte nota minimabeleid in het 3e kwartaal van 2022 ter besluitvorming voor te leggen aan de raden van de drie gemeenten. Directe aanleiding voor de herijking is toetreding van de gemeente Beekdaelen (per 1-1-2021 postcodegebied Schinnen en per 1-1-2022 postcodegebied Onderbanken) en de daaruit volgende behoefte aan harmonisatie. Daarnaast wordt dit momentum ook gebruikt om het minimabeleid te actualiseren en waar nodig aan te passen. Daarnaast is conform planning in de zomer van 2021 de uitvoering van de voorzieningenwijzer gestart. Dit als onderdeel van de afspraken vanuit de Regio Deal Parkstad Limburg en in het kader van het voorportaal van de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Middels dit instrument worden inwoners meer en beter toe geleid naar (de voor hen best passende) bestaande voorzieningen. Er wordt samen met de inwoner gekeken of er financieel voordeel te behalen valt op vijf gebieden: energiecontract, toeslagen, zorgverzekering, minimaregelingen en

-65-

Jaarstukken 2021

aangifte inkomstenbelasting. In 2021 hebben vanwege de coronabeperkingen slechts 7 adviesgesprekken plaatsgevonden. In 2022 zal bekeken worden hoe we het bereik van de voorzieningenwijzer kunnen vergroten. Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) gewijzigd teneinde de schuldhulpverlening en vroegsignalering te verbeteren. Met name bij vroegsignalering (gemeenten gaan inwoners met (dreigende) schulden actief benaderen om hulp te bieden) resulteren in nieuwe taken voor gemeenten. De wijzigingen in de Wgs zijn erop gericht een wettelijke basis te geven aan de gegevensuitwisseling die nodig is voor schuldhulpverlening in het algemeen en vroegsignalering van schulden in het bijzonder. Daarnaast zijn er nieuwe voorschriften gesteld ten aanzien van de toegang tot schuldhulpverlening en is een plan van aanpak voor schuldhulpverlening opgesteld. Met deze wijziging van de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening wordt het belang wat de overheid aan vroegsignalering geeft onderstreept, verruimt de overheid de mogelijkheid dit lokaal vorm te geven en legt het de gemeenten verplichtingen op acties uit te voeren op basis van ontvangen signalen (o.a. van zorgverzekeraars, energieleveranciers, woningcorporaties etc.). De uitvoering van de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening is belegd bij ISD Kompas.

Middels een administratief systeem (regiesoftware voor vroegsignalering van financiële problemen) ontvangt ISD Kompas signalen m.b.t. betalingsachterstanden voor de gemeenten Simpelveld, Voerendaal en Beekdaelen. In 2021 heeft gemeente Simpelveld gemiddeld 13 signalen van betalingsachterstanden per maand ontvangen. Naar aanleiding van deze signalen is of een brief gestuurd of een huisbezoek afgelegd (afhankelijk van het signaal). Participatiewet Arbeidsparticipatie: Ondanks de economische impact van de coronabeperkingen, is gebleken dat de werkeloosheid in 2021 relatief weinig is toegenomen. De spanning op de arbeidsmarkt werd naarmate 2021 vorderde wel steeds groter. Voor mensen die op zoek waren naar werk betekende dit meer kansen op het vinden van werk. Vanwege dit gegeven hebben mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt zich nauwelijks gemeld bij ISD Kompas. De mensen die zich wel hebben gemeld bij ISD Kompas waren vooral mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt die zonder een extra steun in de rug hun weg op de arbeidsmarkt niet konden vinden. Dit heeft voor 2021 geresulteerd in 81 werkzoekenden die uitgestroomd zijn naar werk (en dus uit de uitkering voor levensonderhoud). Daarnaast zijn 14 personen tijdens het aanvraagproces reeds begeleid naar betaald werk (en dus uit de uitkering gebleven).

Inkomen: Binnen het programma Inkomen vindt de eerste kennismaking met ISD Kompas plaats. Het programma start met het poortproces waarbij het recht op inkomen beoordeeld wordt, waarbij altijd rekening wordt gehouden met de menselijke kant van het verhaal. Uitgangspunt van ISD Kompas is hierbij dat mensen waarvan het recht is vastgesteld, krijgen waar ze recht op hebben. Resultaat voor 2021 was dat 57% van de uitkeringsaanvragen geleid hebben tot toekenning van een uitkering. Daarnaast hebben er in totaal 88 fraudeonderzoeken plaatsgevonden waarbij in 33 gevallen fraude kon worden aangetoond. Zorg: ISD kompas voert de minimaregelingen uit voor de drie Kompas-gemeenten. Gepoogd wordt om zoveel mogelijk inwoners in armoede en/of met schuldenproblematieken te bereiken en te ondersteunen. Tevens wordt er gekeken naar nieuwe initiatieven die aansluiten bij de behoeften van onze inwoners. In 2021 heeft dit geleid tot nieuwe trajecten met betrekking tot hulp aan ondernemers met schulden en is begonnen met de vroegsignalering van schulden (zie Minimabeleid/Armoedebeleid). Een andere belangrijke focus in 2021 heeft gelegen op de implementatie van de nieuwe gemeenschappelijke regeling ISD Kompas, waarin de toetreding van de gemeente Beekdaelen is vastgelegd.

Per 1 januari 2021 is ISD Kompas ook verantwoordelijk geworden voor postcodegebied Schinnen, postcodegebied Onderbanken is per 1 januari 2022 gevolg. Dit gegeven heeft vanzelfsprekend ingrijpende gevolgen voor de organisatie van ISD Kompas, omdat daarmee het bestand in 2021 reeds aanzienlijk vergroot is en dit per 1-2022 verder zal stijgen (met de komst van postcodegebied Onderbanken). Inburgering Per 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering in werking treden. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten nadrukkelijk de regie over de inburgering. De bedoeling is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment aan de slag gaan met hun inburgering en dat gemeenten hen daarbij activeren en begeleiden. ISD Kompas voert namens de drie Kompas-gemeenten deze nieuwe wet uit. In 2021 zijn de voorbereidingen om in te spelen op

-66-

Jaarstukken 2021

deze nieuwe wet getroffen. Dit in nauwe samenwerking tussen de drie Kompas-gemeenten en ISD Kompas en in samenwerking met het gewest Parkstad en de regio Zuid-Limburg (o.m. voor de aanbesteding van de verschillende leertrajecten). Per 1 januari 2022 wordt uitvoering aan de nieuwe wet gegeven. Wet Maatschappelijke Ondersteuning Maatschappelijk werk / d’r Durpswinkel Ook in 2021 heeft de coronacrisis een enorme impact op de maatschappij gehad. Samen met Impuls hebben wij steeds bekeken hoe de dienstverlening zo goed als mogelijk vorm kon worden gegeven. Waar mogelijk werd de reguliere dienstverlening gecontinueerd. Dienstverlening en activiteiten die vanwege de coronamaatregelen geen doorgang vonden, werden hervat zodra dat kon. Zo zijn in juni 2021 de Rode Beuk en Op de Boor weer opengesteld voor de open inloop. Daarnaast zijn de SWOBS-activiteiten in die periode weer van start gegaan. Daarbij zijn steeds de geldende coronamaatregelen in acht genomen. Medio 2021 hebben we in verbinding met Impuls verkend hoe we, in beginsel vanuit bestaande beleidslijnen, tijdelijke accenten kunnen zetten om het sociaal-maatschappelijke leven en daarmee de maatschappelijke samenhang binnen onze gemeente na (c.q.) naast corona kunnen borgen/versterken. In 2022 wordt hieraan uitvoering gegeven.

Voor d’r Durpswinkel geldt dat het uitgangspunt blijft dat het een ontmoetingspunt is: een plek waar vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht, inwoners kunnen in- en uitlopen voor de gezelligheid, voor een praatje, voor een kop koffie. Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken Tijdens de gesprekken in het kader van contractmanagement is continu aandacht voor de huidige kwaliteit en uitvoering van zorgtaken. Knelpunten die zorgaanbieders en gemeente ervaren, worden dan besproken. Tijdens de coronaperiode zijn bij veel aanbieders van begeleiding initiatieven tot ontplooiing gekomen zoals beeldbellen in combinatie met fysieke afspraken. Aanbieders beschouwen dit als een positieve ontwikkeling, met name omdat het aantal contactmomenten daardoor is toegenomen. Voor de hulp bij het huishouden geldt dat nieuwe contracten zijn gesloten met ingang van 1 januari 2021. Een wijziging ten opzichte van de oude contracten is dat aanbieders, in overleg met de cliënt, de hulp flexibel mogen inzetten. De geïndiceerde uren kunnen dus flexibel worden ingezet gedurende de indicatieduur al naar gelang dit beter aansluit bij de persoonlijke omstandigheden van de cliënt dan wel bij de situatie. Ook heeft een wijziging in aanbieders plaatsgevonden. Buurtdiensten is toegetreden en Cicero heeft de hulp bij het huishouden als dienstverlening afgestoten.

Cliënten van Cicero zijn, na zorgvuldige voorbereiding, overgedragen aan de overige aanbieders. Gedurende het jaar is het ziekteverzuim onder hbh-medewerkers iets hoger geweest dan gebruikelijk. In het vierde kwartaal is het ziekteverzuim ten gevolge van het coronavirus opgelopen waardoor planningen onder druk kwamen te staan. De grootste aanbieder in Simpelveld heeft de cliënten daarover schriftelijk geïnformeerd. In onze gemeente is uiteindelijk sprake geweest van relatief weinig uitval. Evaluatie GR Omnibuzz In de gemeenschappelijke regeling zijn afspraken gemaakt om de ambities op gezette momenten te evalueren en herijken zodat er continue ontwikkeling van de dienstverlening van Omnibuzz plaatsvindt. Eén van die afspraken betreft het 1 maal per 4 jaar evalueren van de werking van de gemeenschappelijke regeling. De betreffende evaluatie is uitgevoerd door een adviesbureau. De evaluatie van de GR Omnibuzz is toegelicht in de informatiebijeenkomsten voor raadsleden op 12 juli 2021. In navolging van de reactie van Omnibuzz op het evaluatierapport van de GR Omnibuzz heeft het algemeen bestuur op 28 april 2021 besloten om een kaderdocument op te stellen. Het doel is om snel en laagdrempelig inzicht te verschaffen in de gezamenlijk bepaalde koers en de overwegingen die hieraan ten grondslag liggen. Op 7 juli is het document door het algemeen bestuur vastgesteld.

Ook over het kaderdocument zijn raadsleden in de bijeenkomst op 12 juli geïnformeerd.

-67-

Jaarstukken 2021

Jeugdwet Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorg draagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd. Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg In 2021 heeft de inkoop van jeugdzorg een verdere ontwikkeling en transformatie doorgemaakt door het uitwerken en implementeren van een nieuwe inkoopsystematiek. Dit uiteraard na opdrachtverstrekking samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg (G16). De regionale aanbesteding ten aanzien van gespecialiseerd verblijf (intensieve klinische jeugdhulp) is vanwege de Coronacrisis in 2021 uitgewerkt en afgerond. Verder is er in 2021 gestart met de voorbereidingen van de aanbesteding ten aanzien van de ambulante jeugdhulpverlening en wonen. Deze aanbesteding zal plaatsvinden in 2022, met ingang per 1 januari 2023. De standpunten normaliseren en integraal samenwerken staan centraal binnen ambulante jeugdhulp en wonen. Normaliseren betekent praten over wat we normaal vinden.

Om onnodig labelen te voorkomen is het belangrijk om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Integraal werken wordt nu voornamelijk toegepast in het Eén Gezin, Eén Plan Eén regisseur. Bij deze transformatie wordt integrale aanpak breder opgepakt. Er moet breed worden gekeken naar wat een jeugdige nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen. Dat betekent enerzijds kijken naar wat het gezin en het systeem rondom de jeugdige nodig heeft en anderzijds aandacht voor lichtere ondersteuning of ondersteuning vanuit het netwerk. In 2022 en 2023 zal de focus worden gelegd op het verstevigen van het voorliggend veld. Tenslotte is in 2021 de nieuwe werkwijze rondom crisis jeugdhulp verder geïmplementeerd en geëvalueerd. De uitkomst van de evaluatie wordt in 2022 bekend gemaakt. Inkoop gesloten jeugdzorg Vanaf 2021 is de gesloten jeugdzorg (Jeugdzorg plus) zelfstandig ingekocht door de regio Zuid-Limburg en verzorgt de gemeente Maastricht als centrumgemeente de inkoop. Hiervoor is een koppeling gemaakt met de intensieve klinische jeugdhulp (gespecialiseerd verblijf), omdat de doelgroep cliënten grote overlap vertoont. Voor 2022 is het contracteren van de gesloten jeugdhulp opgenomen in de aanbesteding en is een koppeling gemaakt tussen de intensief klinische en gesloten jeugdhulp. Deze aanbesteding heeft in 2021 gelopen.

De 16 gemeenten in de regio Zuid-Limburg gaan de overeenkomst aan met een opdrachtnemer voor het aanbieden van Gesloten en Intensief Klinische Jeugdhulp in Zuid-Limburg. De opdrachtnemer bestaat uit een samenwerkingsverband van vier aanbieders: Koraal, Via Jeugd, XONAR en Mondriaan. Gedurende een uniek en intensief proces hebben de partijen samen ambities geformuleerd. Met deze nieuwe overeenkomst, die ingaat per juli 2022, willen we de zorg aan zeer kwetsbare jeugdigen verbeteren, de instroom verminderen en de opnameduur verkorten. Ook willen we het verblijf in een instelling verminderen door de zorg die nodig is zoveel als mogelijk naar de jeugdige en zijn woonomgeving toe te brengen (thuis dan wel in een lichtere woonvorm) en te voorkomen dat jeugdigen onnodig moeten verhuizen binnen diverse zorgaanbieders als er tijdelijk meer of specifiekere hulp nodig is. Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen In 2021 is uitvoering gegeven aan de eisen vanuit het rijk ten aanzien van het landelijk programma Zorg voor de Jeugd en de nieuwe Wet betere beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. Met de Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen stelt de landelijke overheid eisen ten aanzien van het verantwoord opdrachtgeverschap. Het rijk wil hierbij vergaande regionale samenwerking.

Strekking van de wet is namelijk dat binnen één regio één uitvoeringsvariant voor inkoop en verantwoording van jeugdhulp wordt gehanteerd. In 2021 is er gewerkt aan de ontwikkeling van een gezamenlijke visie vanuit de Zuid-Limburgse gemeenten. De regiovisie gaat per regio in elk geval in op: • Gewenste zorginhoudelijke ontwikkelingen van de regio • De keuze voor een niet-vrijblijvende governancestructuur • Verdeling van taken en het beschikbare zorgaanbod (lokaal/regionaal/bovenregionaal) • Hoe vijf basisfuncties voor lokale toegangsteams geborgd zijn

-68-

Jaarstukken 2021

•

Op welke manier de bekostiging en verwerving van jeugdhulp is georganiseerd

De regiovisie voor de jeugdhulpregio Zuid-Limburg is afgerond in 2021. Met deze regiovisie voldoen we aan de eisen uit het Norm voor opdrachtgeverschap van de VNG en, daar waar deze ingaat op de regiovisie, aan het (landelijke) wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’, Jeugd- en jongerenwerk Vanwege de Coronabeperkingen heeft het accommodatie-gebonden jeugd- en jongerenwerk (sinds medio 2020) tot en met de zomer van 2021 stilgelegen. Na de zomer is er een nieuwe jeugd en jongerenwerker gestart om zo een nieuw impuls te geven aan het jeugd- en jongerenwerk. Zij is begonnen aan de verkenning over de toekomst van het jeugd- en jongerenwerk. Er is opnieuw gekeken naar de behoefte van jongeren voor de jongerenontmoetingsplaats. Hierin heeft de jeugd- en jongerenwerker een rol gespeeld. Er blijkt behoefte aan een ander soort ontmoetingsplaats, dan het oorspronkelijk concept. De nieuwe jeugd- en jongerenwerker zal in 2022 verder gaan met de verkenning over de toekomst van het jeugd- en jongerenwerk. Begin 2022 heeft deze jeugd- en jongerenwerker Impuls verlaten en is men momenteel bezig met het werven van een nieuwe JJW voor onze gemeente. Tijdelijk wordt dit werk opgevangen middels twee jeugd en jongerenwerkers die gedetacheerd zijn vanuit Kerkrade. De aanleg voor een skatevoorziening is gerealiseerd. Deze zal in 2022 feestelijk worden geopend.

De skatevoorziening is nu wel al in gebruik. KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activit. - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling / gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

Bron Kompas

2017 138

2018 134

2019 141

2020 145

2021 130

Kompas Kompas

2% 35%

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

0% 35,4%

Kompas

27%

25,8%

26,2%

21,4%

21,5%

Kompas

24%

29,4%

24,1%

20%

18,5%

Kompas

12%

10,4%

5,0%

8,3%

7,7%

Kompas

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

10,3%

16,9%

WOZL

107,70

100,52

97,29

85,82

80,83

406

402

486

543

580

456

416

593

356

233

Impuls

1.937

1.937

2.017

2.217

3.278

Impuls

916

916

771

920

633

Zorg-Ned / Gemeente Impuls

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen.

-69-

Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a ll s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kostenverde el sta a t Ka pi ta al l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2021 2022 2023 2024 2025 13.821.300 13.833.589 12.302.882 11.015.666 10.893.771 10.720.731 10.536.891 3.825.205 2.917.696 2.533.999 2.309.450 2.328.780 2.336.110 2.337.490 -9.996.094 -10.915.892 -9.768.883 -8.706.216 -8.564.991 -8.384.621 -8.199.401 690.580 536.091 594.893 559.310 559.310 559.310 559.310 41.428 39.198 34.693 36.735 69.434 68.516 67.907 -10.728.102 -11.491.181 -10.398.469 -9.302.261 -9.193.735 -9.012.447 -8.826.618 180.000 0 0 0 0 0 0 199.475 582.650 132.650 0 0 0 0 -10.708.627 -10.908.531 -10.265.819 -9.302.261 -9.193.735 -9.012.447 -8.826.618

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020

Rekening 2021

Begroting 2021

Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkracht en burgerpa rti ci pa ti e jeugdzorg / a lgemene voorzi eninge n -114.826 -97.584 -102.872 WMO / al gemene voorzie ni ngen -573.411 -613.251 -664.918 ki nderopva ng 71.375 67.657 58.229 voor & vroegs chool s e educa ti e -43.385 -66.541 -44.610 jeugd- & jongerenwerk 0 0 0 s ubs idi es jeugd -13.701 -16.384 -11.843 vluchtel ingen -19.230 -10.035 -29.126 mfc Op de Boor -13.515 -19.141 -22.815 6.2 Wi jktea ms eers tel i jns loke t - toega ng tot zorg -302.291 -282.889 -278.037 6.3 i nkomensregel i ngen i nkomen -56.981 -207.714 -224.707 s oci a le zorg -622.426 -578.314 -660.436 6.4 begel ei de pa rti ci pati e bes chut werk -2.628.947 -2.377.694 -2.442.044 6.5 a rbei ds pa rtici pa ti e a rbei ds pa rti ci pa ti e -496.072 -509.433 -509.648 6.6 ma atwerkvoorzi eni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzi eninge n -147.734 -109.894 -100.614 na tura ma teri eel 6.71 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18+ WMO / ma a twerkvoorzi eninge n -1.518.808 -1.711.472 -1.404.558 na tura i mma teri eel WMO / pgb -138.478 -123.352 -114.371 6.72 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18jeugdzorg / pgb -59.770 -54.827 -59.246 jeugdzorg / i ndi vi duel e -4.038.281 -4.772.000 -3.738.134 voorzi eni nge n na tura jeugdzorg / ouderbi jdra ge 0 0 0 i ndi vi duel e voorzi eni ngen en opva ng 6.81 geësca l eerde zorg 18+ WMO / opva ng en beschermd -11.621 -8.314 -48.719 wonen

Gerealiseerd / geraamd resultaat -10.728.102 -11.491.181 -10.398.469

-70-

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-132.330 -656.267 69.930 -38.016 0 -11.055 -11.208 -23.505

-133.000 -660.697 71.545 -39.996 0 -11.185 -11.208 -38.780

-133.730 -664.977 72.911 -42.006 0 -11.315 -11.208 -32.163

-134.490 -669.327 74.195 -44.046 0 -11.445 -11.208 -31.729

-278.708

-278.708

-278.708

-278.708

-278.300 -622.514

-278.300 -622.514

-278.300 -622.514

-278.300 -622.514

-2.415.087 -2.285.442

-2.102.432

-1.908.982

-467.890

-467.890

-467.890

-467.890

-98.903

-98.903

-98.903

-98.903

-1.403.137 -1.403.386

-1.405.941

-1.408.000

-117.325

-117.325

-117.325

-62.831 -62.831 -2.702.911 -2.702.911

-62.831 -2.702.911

-62.831 -2.702.911

-117.325

0

0

0

0

-52.204

-52.204

-52.204

-52.204

-9.302.261 -9.193.735

-9.012.447

-8.826.618

Jaarstukken 2021

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020 Toevoegingen (lasten) res erve soci a a l domei n Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve soci a a l domei n res erve soci a a l domei n / overs chrijding jeugdzorg en wmo Subtotaal onttrekkingen Totaal

Rekening 2021

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

180.000 180.000

0

0

0

0

0

0

199.475

132.650

132.650

0

0

0

0

199.475 -19.475

450.000 582.650 -582.650

132.650 -132.650

0 0

0 0

0 0

0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2021 geen investeringen voorzien. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2021 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Product sociale zorg: uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen.  Product werk: in november 2021 zijn door WOZL drie bedrijfspercelen in Kerkrade verkocht. Het Simpelveldse aandeel in de opbrengst van de verkoop bedraagt 3,1%. Daar staat tegenover dat de jaarcijfers van WOZL en WSP een overschrijding van de gemeentelijke raming laten zien. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen.  Product wmo-totaal: sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal extra taken in het kader van de wmo (-begeleiding). In totaliteit is er sprake van een overschrijding. Met name de uitgaven voor hulp in het huishouden zijn aanzienlijk hoger dan voorzien.  Product jeugdzorg-totaal: Bij de jeugdzorg Bij de jeugdzorg is sprake van een openeinderegeling. Het beschikbare budget bleek in 2021 niet toereikend. De uitgaven kunnen jaarlijks sterk fluctueren. Omdat m.i.v.

van 2022 het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg wordt ingevoerd, gaan wij er op dit moment van uit dat er sprake is van een incidentele overschrijding. Het beroep op jeugdzorg is de afgelopen decennia sterk gestegen. Volgens de nieuwste CBS-cijfers ontving in 2021 ongeveer 1 op de 7,5 jongeren tot 18 jaar enige vorm van jeugdhulp. Ter vergelijking: in 2015 ontving 1 op de 10 jongeren jeugdhulp en in 1997 bedroeg dit grofweg 1 op de 27. Ook blijft de uitstroom achter oftewel neemt de behandelduur toe. Dit zien we ook terug in onze gemeente. In 2019 hebben 228 unieke cliënten gebruik gemaakt van jeugdhulp. In 2021 is dit 238 (stijging 5%). Daarnaast stijgt het aantal beschikkingen met 9% vergeleken 2019. Een jeugdige krijgt dus steeds meer zorg. Er is niet één oorzaak aan te wijzen die de stijging van jeugdhulp verklaart. Een verklaring is Covid-19. Corona heeft een flinke impact gehad op te mentale toestand van jeugdigen. Voornamelijk de kwetsbare groep jeugdigen die al jeugdhulp hadden zijn zwaar getroffen. Een andere verklaring voor de stijgende vraag naar jeugdhulp is de toename van het aantal éénoudergezinnen. Kinderen uit éénoudergezinnen gebruiken meer jeugdhulp. In 2019 was 15,6% van de huishoudens in Simpelveld een éénoudergezin, in 2021 is dit al

-71-

Voordeel

Nadeel

36.916

124.665 60.314

254.290

Jaarstukken 2021

22,07%. De grootste stijging zit in behandeling individueel en begeleiding individueel. Een groot gedeelte hiervan is te verklaren door maatwerk. Maatwerk wordt ingezet indien de hulpvraag zulke intensieve zorg vraagt, dat de toegang beslist dat de zorg niet binnen de reguliere arrangementen kan worden geleverd. Daarnaast zien we een toename van verblijf (zonder pleegzorg en gezinshuizen). Dit zijn kostbare casussen. Totaal

161.581

1.046.466 1.361.070

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Sociaal domein: zorgplicht en open einde regelingen  Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas)  Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-72-

Jaarstukken 2021

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met het volgende speerpunt: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Volksgezondheid en milieu benoemt de college-agenda meerjarig de volgende onderwerpen:  Thema duurzaamheid: ontwikkelen klimaatbeleid met gerichte aandacht voor windenergie, zonneakkers en het in regionaal verband opstellen van een waterplan.  Duurzaam waterbeheer en afkoppeling van hemelwater van het riool stimuleren.  In regionaal verband (Rd4) vormgeven aan planmatige aanpak van het afvalbeleid met gerichte aandacht voor het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt, voor het stimuleren van hergebruik van grondstoffen en voor het terugdringen van restafval.  Weren van milieubelastende bedrijfsactiviteiten in de directe woonomgeving.  Onderzoek naar het instellen van een nivelleringsfonds voor wat betreft stijgende rioolrechten.

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities:

-73-

Jaarstukken 2021

1.

2.

3.

Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Kg. per inwoner CBS

127,7

112,1

114,7

121,7*

121,5

n.b.**

%

6,4

11,9

13,8

n.b.

n.b.

n.b.

RWS

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2017 2018 2019 2020

Realisatie 2021 SPV NL

* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. ** De Nederlandse cijfers over 2021 zijn nog niet bekend omdat het CBS deze nog moet binnenkrijgen van de gemeenten.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Milieu-overlast *

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

1,7

1,5

2,7

2,6

n.b.

1,7

Klimaatmonitor RWS *** Klimaatmonitor RWS *** RWS ****

19,6%

n.b.

n.b.

14,3%

n.b.

n.v.t.

17,5%

n.b.

n.b.

19,1%

n.b.

n.v.t.

4,4%

n.b.

n.b.

6,9%

n.b.

n.v.t.

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

16%

17%

20%

14%

n.b.

16%

Energiebesparing woningen: - gas - elektriciteit Energieopwekking (hernieuwbare energie) Negatieve gezondheidsbeleving **

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2015 2017 2019 2021

Beste van Parkstad

* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor). ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. *** Over de periode 2010-2018 **** Realisatie 2018

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Gemeentelijk Watertakenplan 2020-2024 (2019); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018); 5. Afvalbeheersplan 2014-2020 (2013) > Is in 2022 vervangen door Grondstoffenplan 2022-2026;

-74-

Jaarstukken 2021

6. 7. 8. 9.

Milieubeleidsplan 2014-2018 (2014)> Is opgenomen in het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken in de fysieke omgeving; Regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (2019); Begroting 2022 GGD Zuid-Limburg (2021); Beleidsnotitie “Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld” (2018).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Gezondheidsbeleid

Thematiek duurzaamheid / klimaat

Project Aanpak zwerfafval

Project Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) Thematiek stikstof / Pfas

Doelstellingen Activiteiten De achterstand van Zuid-Limburg op - Uitvoering geven aan het het gebied van gezondheid aanzienlijk regionaal gezondheidsbeleid inlopen, zodat meer Zuid-Limburgse “Zuid springt eruit” (Trendbreuk); kinderen een kansrijke start krijgen. - In deze lijn de lokale gezondheidsaanpak doorontwikkelen met een focus op de Gezonde Basisschool van de Toekomst, rookvrije kindomgevingen en de verbreding van de aanpak van BAS Samen Actief met het thema gezondheid. Toekomstbestendig regionaal/lokaal - Oriëntatie hoe op regionale / klimaatbeleid ontwikkelen. lokale schaal invulling kan worden gegeven aan de totstandkoming van toekomstbestendig klimaatbeleid; - Verkenning windenergie Parkstad-Zuid; - Opstellen van een (regionaal) Waterplan. Structureel terugdringen van - Project Zwerfafval voortzetten. zwerfafval door gedragsverandering en zo de kosten van het verwijderen van zwerfafval te verminderen. Doelstelling / ambitie om als regio - Het project PALET voortzetten. Parkstad in 2040 energieneutraal te zijn. Ontwikkelingen en regelgeving volgen, - Thematiek stikstof. mede in relatie tot Simpelvelds projecten.

Wat hebben we gedaan? Gezondheidsbeleid In 2019 heeft de raad het Regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 ‘Zuid springt eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’ vastgesteld. In 2021 is dit regionaal gezondheidsbeleid verder vertaald naar de lokale uitvoering. Hierbij heeft de focus gelegen op 1. De Gezonde Basisschool van de Toekomst, en 2. De doorontwikkeling van de aanpak van BAS Samen Actief naar een bredere gezondheidsaanpak Sinds oktober 2021 zijn we officieel aangesloten aan het programma JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). Door middel van activiteiten die hebben plaatsgevonden zoals de Peuter Vierdaagse en de aansluiting bij ‘Gezonde hapjes in 10 stapjes’ op de consultatiebureaus wordt gezond eten en sporten gestimuleerd. Ook heeft de eerste coalitie Kansrijke Start plaatsgevonden binnen onze gemeente. Hierin staan de eerste 1000 dagen van een kind centraal. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke

-75-

Jaarstukken 2021

voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal - op latere leeftijd. De lokale coalitie is een breed samenwerkingsverband met partners van het medische en sociale domein: kraamzorg, JGZ, huisarts, welzijnsgroep Impuls, en het kinderdagverblijf. Daarnaast zijn twee verloskundigenpraktijken uit de gemeente Simpelveld geschoold in Centering Zwangerschap. Hier volgen zwangeren, samen met andere zwangeren die in dezelfde periode zijn uitgerekend, bijeenkomsten bij de verloskundige. Daarin zijn de individuele medische controles opgenomen, maar is ook specifiek aandacht voor het leren van elkaar, community building en onderlinge steun en empowerment. Gezonde basisschool van de toekomst Op 8 juli 2021 heeft de gemeenteraad het principebesluit genomen om het college te mandateren om de opstart van de Gezonde basisschool van de Toekomst (GBT) inhoudelijk en financieel te ondersteunen. Op 7 oktober 2021 heeft de raad een besluit genomen over de structurele financiële dekking hiervan. Sinds september 2021 zijn beide basisscholen gestart als de beweegschool. Het voordeel van de aanpak van de beweegschool is dat kinderen gestimuleerd worden om onder andere tijdens de (vrijblijvende) tussenschoolse opvang (TSO) meer te bewegen door bijvoorbeeld pauzesport. Dit biedt kinderen zowel een extra beweegmoment als een uitlaatklep. Bovendien zorgt dit ook voor structuur in de pauze.

Het aantal kinderen dat meedoet met de TSO stijgt. Voorheen namen per school plus minus 150 leerlingen deel. Nu zien we dat tussen de 200 en 250 kinderen deelnemen aan de TSO. Dit is een stijging van 33% tot 57%. Geconcludeerd kan worden dat kinderen de beweegschool als leuk ervaren. Er zijn ook een aantal knelpunten naar bovengekomen; Er is een tekort aan pedagogisch medewerkers en een tekort aan vrijwilligers om de beweegpauze goed uit te voeren. Naast het tekort aan vrijwilligers, wordt er ook iets anders verwacht van vrijwilligers. Doordat de pauze actief wordt ingericht, hebben vrijwilligers ook een actievere taak. Deze verwachting botst soms met de verwachtingen die de vrijwilligers hebben. Deze knelpunten worden in 2022 opgepakt. Thematiek duurzaamheid / klimaat Duurzaamheid Nederland heeft zich internationaal gecommitteerd aan de doelstelling om in 2030 de uitstoot van CO2 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990, oplopend tot 95% in 2050 waarbij Nederland aardgasvrij wil zijn. Om dit te bereiken is de RES (Regionale Energie Strategie) 1.0 Zuid-Limburg opgesteld en vastgesteld door de raad, met als opgave een uitgebracht bod met betrekking tot de opwek van duurzame elektriciteit (grootschalige wind en zon); het in kaart brengen van het potentieel aan duurzame warmtebronnen en de bijbehorende infrastructuur.

Daarnaast is middels vaststelling van de Transitievisie Warmte 1.0 door de raad een eerste aanzet gegeven voor de opgave binnen de warmtetransitie om een cluster van woningen en utiliteitsgebouwen aan te wijzen en aardgasvrij te maken vóór 2030. Regionale Energie Strategie (RES) Met de RES 1.0 Zuid-Limburg is een technisch-ruimtelijk haalbaar geacht bod van opwek van duurzame elektriciteit uitgebracht van 1,1 tot 1,9 TWh, gemiddeld genomen 1,3 TWh. Een bod met een bandbreedte vanwege enerzijds de beperkingen van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg en anderzijds om toch – onder strikte landschappelijke voorwaarden – grootschalige opwek van duurzame energie te kunnen realiseren. Naast de opwek van duurzame elektriciteit is de distributie hiervan ook geanalyseerd in de RES 1.0 Zuid-Limburg, waarbij de conclusie is dat het elektriciteitsnet zal moeten worden uitgebreid om initiatieven voor opwek van duurzame energie aan te kunnen blijven sluiten. Hierin zijn samen met de netbeheerder en gemeente strategische keuzes gemaakt. Met de RES 1.0 Zuid-Limburg is de technische-ruimtelijk fase afgesloten waarbij de voorlopige zoekgebieden voor zon en wind inzichtelijk zijn gemaakt en het bod voor deze regio van 1.3 TWh is vastgesteld door de raad op 3 juni 2021.