RVS Aanbieding jaarstukken 2021 bijlage 1 jaarstukken

Geld (indicator)

1.1.5.8. We stimuleren zonne-energie op water als dit bijdraagt aan slim en handig meervoudig ruimtegebruik Omschrijving Zon op land heeft vaak grote gevolgen voor doorzichten in ons open landschap. We denken dat zon op water een mogelijkheid is om die gevolgen te verkleinen. Binnenwater in sloten en watergangen is verdiept in het landschap aanwezig. Daarnaast kost zon op water geen kostbare landbouwgrond. Bij initiatieven moet wel duidelijk zijn dat de huidige functie van het water niet in gevaar komt en dat de landschappelijke impact kleiner is. Vooralsnog werken we mee aan zon op water in het hoogbekken en eventueel het laagbekken van het Krammersluizencomlex en willen we een pilot naar de haalbaarheid van zon op water in de primaire watergang in de polder Schouwen uitvoeren. Stand van zaken Het beleid met betrekking tot zonne-energie wordt vastgelegd in het ruimtelijk beleid duurzame energievoorziening. Vaststelling is gepland voor eind juni 2022. Vooruitlopend heeft Zeeuwind een initiatief ingediend voor het realiseren van zon op water bij de Krammer. Voor dit initiatief loopt momenteel de ruimtelijke procedure. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

28

1.1.5.9. We blijven elektrisch rijden stimuleren door het in samenwerking met de markt realiseren van extra laadinfrastructuur en bij kleinschalige mobiliteitsprojecten elektrisch vervoer te faciliteren Omschrijving Aan de hand van het Plan van Aanpak Duurzame Mobiliteit van het Mobiliteitsplatform SD Op Weg pakken we de ambities op rondom sociale, zakelijke en toeristische mobiliteit en willen we die verduurzamen. In de uitvragen ten behoeve van de vervanging van gemeentelijke voertuigen nemen we verduurzaming mee en gaan we in gesprek met de markt om te komen met innovatieve plannen voor onze mobiliteit. In samenspraak met de andere gemeenten in Zeeland, de provincie en andere partijenwerken we aan een Roadmap Laadinfra Zeeland Elektrisch. Ook dragen we bij aan de Nationale Agenda Laadinfrastructuur. Stand van zaken In het vierde kwartaal 2021 is een start gemaakt met het opstellen van beleid met betrekking tot laadinfrastructuur. Dit op basis van een strategische plankaart laadinfra. De kaart wordt momenteel geactualiseerd en zal daarna via het participatieplatform Denk Mee Schouwen-Duiveland voorgelegd worden aan inwoners en ondernemers. Vaststelling van het beleid en de strategische plankaart is gepland voor juni 2022. Via het mobiliteitsplatform SD op Weg worden oplaadpunten gerealiseerd voor specifieke doelgroepen.

In 2021 is een start gemaakt met het vervangen van het eigen wagenpark door elektrisch vervoer. De aanbesteding zal begin 2022 worden opgestart. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUB-PROGRAMMA 1.1 PZEM Na verkoop in 2017 van de delen van Delta en Delta Netwerkbedrijf zijn belangen van de provincie Zeeland en met name Zeeuwse gemeenten achtergebleven en ondergebracht in PZEM. Ook voor de afsplitsing van het waterbedrijf Evides loopt een traject. Doel hiervan is om de eigendom van het Zeeuwse aandeel in het waterbedrijf bij de Zeeuwse aandeelhouders onder te brengen, en daarmee de risico’s die een bedrijf loopt dat onderdeel uitmaakt van een commercieel concern te vermijden. Doelstellingen van PZEM zijn om de energieproductie zo duurzaam mogelijk te laten verlopen en zo mogelijk maatschappelijk verantwoord over te dragen. Voor de elektriciteitsproductie beschikt PZEM over een gevarieerde productiemix met gas, wind, biomassa en kernenergie. Ongeveer 40 procent van de elektriciteit wordt duurzaam opgewekt en met een uitstoot van 100à 125 gram CO2 per kWh heeft PZEM de laagste emissiefactor van de grote energieproducenten in Nederland.

29

De flexibele capaciteit van PZEM is van belangrijke waarde om de leveringszekerheid in Nederland te ondersteunen, wanneer wind en zon het laten afweten. Met de Sloecentrale kan PZEM gebruik maken van een schone, moderne en flexibele gasgestookte centrale. Middels diverse gasopslag en – transportcontracten is ook een optimale beschikbaarheid en aanvoer van gas voor de centrales en voor klanten verzekerd. Daarnaast neemt PZEM duurzaam opgewekte elektriciteit af van een aantal grote en kleinere windparken, middels langjarige afnamecontracten (PPA’s).PZEM streeft naar een gebalanceerde groei van opwek-en verkoopactiviteiten. In deze strategie zien PZEM een duidelijke rol waar het gaat om het inspelen op de behoefte aan kennis en kunde op het gebied van balancering. PZEM zal in dit kader de nadruk leggen op het uitbreiden van gasgeneratie en het aantrekken van PPA’s. Tevens volgt PZEM de ontwikkelingen op het gebied van waterstof en het afvangen van CO2 nauwgezet om ook hier haar verantwoordelijkheid tijdig te kunnen nemen.De verwachting is dat, na jaren van krimp, het innovatieve karakter van de werkzaamheden van PZEM weer gaat leiden tot een toename van werkgelegenheid.

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting primitief 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Resultaat 2021

Lasten

-553.522

-615.780

-709.765

Baten

392.451

394.004

452.558

-93.985 58.554

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-161.071

-221.776

-257.207

-35.431

Gerealiseerd resultaat

-161.071

-221.776

-257.207

-35.431

TOELICHTING EXPLOITATIE Vluchthaven Bruinisse, incidenteel nadeel van € 52.000 In de vluchthaven meerden, onder invloed van de coronacrisis, minder grote cruiseschepen aan, waardoor we minder liggelden incasseerden. Bij de doorbelasting van energieverbruik werden foute meterstanden gebruikt, waardoor we een gedeelte hebben moeten terugbetalen. Het probleem is inmiddels opgelost Haven Bruinisse, incidenteel nadeel van € 35.000 Doordat niet alle boxen door vaste ligplaatshouders waren bezet in 2021 waren de scheepvaartrechten lager dan begroot. De structurele component hiervan betrekken we bij het onderzoek naar de tarieven voor de beroepsvaart dat we in 2022 uitvoeren. Doorbelaste salarislasten en lasten van ingehuurd personeel, incidenteel nadeel van € 68.000 Voor deze afwijking verwijzen wij u naar een centrale toelichting binnen het onderdeel Overhead STAR2C, per saldo (lasten en baten) een incidenteel voordeel van € 81.000 In 2021 vond de eindafrekening van de Interreg subsidie van het project STAR2C plaats. In deze afrekening namen wij de kosten mee van het project Oranjedok in Bruinisse, die onderdeel uitmaakte van de subsidieaanvraag. Deze kosten hebben wij de afgelopen jaren in onze jaarrekeningen verwerkt. Door deze mee te nemen in de eindafrekening, ontstaat een incidenteel voordeel van € 161.000.

Wegens onder andere Covid-19 heeft de leadpartner de mogelijkheid geboden aan de partners om budgetten die in 2020 niet zijn besteed in 2021 te kunnen benutten voor extra opdrachten binnen het project. Wij gaven hier uitvoering aan door onder andere een extra opdracht aan een uitvoeringspartner in 30

het kader van adaptatiepaden getijde Grevelingen. Omdat deze lasten niet waren begroot, laat dit een incidenteel nadeel zien van € 80.000. Per saldo is dus sprake van een voordeel van € 81.000.

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden

31

Sub-Programma 1.2 Innovatieve landbouw en aquacultuur

WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? De landbouw vervult in onze gemeente een belangrijke rol in ons grote buitengebied. De landbouw verzorgt voor het overgrote deel de stoffering van ons landschap. Bedrijven hebben een weg gevonden voor een bestendige toekomst. Meekunnen in noodzakelijke schaalvergroting en marktgerichte innoverende productie. Of als beheerder van ons landschap en als gastheer voor de beleving van ons buitengebied en onze authentieke producten. Door intensieve samenwerking van ondernemers, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties is er een klimaatbestendig perspectief voor de landbouw in het kader van de toenemende verzilting, behoud en verbetering van bodemvruchtbaarheid, omgaan met hevige regenval, beschikbaarheid van zoet water en kansrijke teelten in bestaande of nieuwe markten met passende afzetcombinaties. Dankzij kennisontwikkeling op het gebied van water en het ondernemerschap van onze agrariërs zijn we in staat duurzame oplossingen te realiseren voor verdroging en verzilting als gevolg van klimaatverandering. De aquacultuur in en om het water is vermaard vanwege de hoge kwaliteit en gekend bij onze inwoners en vele gasten. En daarom in ruime mate te vinden op lokale menukaarten, aangevuld met streekproducten.

Met hoogwaardige wieren en algen en verwerking naar op natuur gebaseerde toepassingen in de medische, farmaceutische en voedingsindustrie profileren we ons met een nieuwe niche die de bijzondere goede waterkwaliteit rondom ons eiland mogelijk maakt.

BELEIDSINDICATOREN Voor dit sub-programma zijn geen beleidsindicatoren benoemd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.1. We geven ruimte aan innovatie in (zilte) landbouw, (binnen- en buitendijkse) aquacultuur en verbindingen met andere functies. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling • • • •

Ingediende initiatieven beoordelen en doorlopen van de planologische procedures. Uitvoering gebiedsvisie Schelphoek met aanleg zeewierteelt. Bij initiatieven geven we planologische ruimte aan innovaties binnen de landbouw, zoals zilte of brakke landbouw en verbindingen met andere functies. Faciliteren innovatieve nieuwe zilte teelten (Zeevenkel en Zeebanaan), onder andere door cofinanciering POPIII/Leader-beschikking.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.2.1.1. We gaan met Schouwen-Duiveland (ASD/ZLTO) in overleg over de vraag hoe we de agrariërs kunnen ondersteunen in innovatie en nieuwe teeltechnieken Omschrijving In het project Living Labs Schouwen-Duiveland participeert ASD/ZLTO intensief bij de thema’s zoete, zoute, zilte teelten en duurzame buitendijkse voedselproductie waarbij we inzetten op onderzoek naar 32

innovatie. Dit project doen we samen met het onderwijs, andere overheden en ondernemers. Waar mogelijk benutten we de kansen voor financiële ondersteuning met Europees en rijksgeld. Voorbeelden hiervan zijn een initiatief voor nieuwe zilte teelten en een initiatief voor een nieuwe economische drager, ondersteund met een POPIII/Leader-subsidie. Stand van zaken Er is intensief overlegd met ASD en ZLTO over de noodzakelijke zoetwateroplossingen voor de landbouw. In dat kader werd ook gesproken over de verduurzaming van de sector naar een volhoudbare landbouw op langere termijn. Samen met de agrarische sector, kennisinstellingen Deltares, Wageningen Universiteit Research, KWR Water en provincie Zeeland is in 2021 een driejarig onderzoek gestart naar een klimaatrobuust Schouwen-Duiveland in 2050, zowel vanuit economisch perspectief als vanuit het natuurlijk systeem. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.2.1.2. We volgen de uitwerking van LTO en ASD van de nationale bijenstrategie en gaan in gesprek met ASD/ZLTO en bijenhoudersvereniging over het realiseren van meer biodiversiteit in het buitengebied Omschrijving In 2019 en 2020 is 20 km (18 ha) akkerrand ingezaaid. Alle betrokken partijen zijn enthousiast over het project maar begrijpen dat de gemeente de kosten niet structureel kan blijven dekken. Voor de dekking van kosten van handhaven en zo mogelijk uitbreiden van de akkerranden zoeken we samen met ASD/ZLTO naar externe middelen. Ook binnen de kernen willen we een bij-vriendelijke gemeente zijn. Er zijn inmiddels 10 speerpunten uitgewerkt waarin aangegeven wordt op welke manier we de bijenstrategie vorm en inhoud kunnen geven. Daarmee staat ook biodiversiteit binnen de kernen op de kaart. In 2020 is de Zeeuwse bijenstrategie door onze gemeente ondertekend. ASD/ZLTO wil het project graag voorzetten na 2020 en zoekt actief naar middelen buiten de gemeente om. Stand van zaken 2021 was het laatste jaar van de pilot bloemenranden langs akkers. In 2021 is ruim 22 ha bloemenrand ingezaaid. Dit project wordt hoog gewaardeerd door deelnemers, inwoners en recreanten en kan ook de komende 3 jaar voortgezet worden. De projectgroep (St. Zonnestraal/ASD, imkervereniging SD en gemeente) zoekt actief naar verdienmodellen, om het areaal bloemenranden verder te kunnen uitbreiden.

In 2021 zijn in dit kader plukbonnen geintroduceerd en een aantal sponsoracties opgestart. De projectgroep zoekt samen met plaatselijke ondernemers naar diverse mogelijkheden om bij te dragen aan de biodiversiteit in het buitengebied. Functionele agrarische biodiversiteit is daarbij een actueel item. Daarnaast zijn we in 2021 gestart met het opstellen van een kansenkaart biodiversiteit, waar we met een brede projectgroep (Waterschap, provincie, SLZ, NVSD, IVSD, St. Zonnestraal) de kansen voor biodiversiteit op korte en langere termijn in beeld brengen en uitwerken in quick wins en uitvoeringsplannen. Het akkerrandenproject is sinds 2020 onderwerp van diverse (afstudeer)onderzoeken van studenten toegepaste ecologie van de Has in Den Bosch. Deze studenten monitoren 33

de akkerranden en richten zich in 2022 op de waarde van de akkerranden in de ecologische structuur, waarmee een link gelegd wordt met de kansenkaart biodiversiteit. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.2.1.3. We zetten in op duurzame teelten als wieren- en algenteelt, creëren faciliteiten om deze teelten in kennis te ondersteunen Omschrijving Door middel van toekenning van subsidies (POP III) aan ondernemers en de kennisontwikkeling die plaats vindt in het kader van de samenwerking binnen het Living Lab Schouwen-Duiveland met de betreffende sector dragen we bij aan de ontwikkeling van zilte teelten waaronder zeewier- en algenteelt. Een van de activiteiten is om met de sector na te gaan welke mogelijkheden er op ons eiland zijn voor bewerking in de keten (denk aan farmacie, voedsel, energie, kustverdediging, zeewiergaswinning). Inmiddels worden twee subsidieverzoeken bij landelijke kennisregelingen voorbereid en ingediend door gerenommeerde consortia van kennisinstellingen met het Living Lab als speerpunt omdat hier de samenwerkingsvormen en vormen van leren al in praktijk gebracht worden die deze kennisinstellingen voorstaan. Stand van zaken De zeewierboerderij in de Schelphoek is uitgebreid, er is in kader van het Living Lab regelmatig contact geweest met de zeewiertelers. De ontwikkelingen en kansen op het gebied van zeewier- en algenteelt, ook in combinatie met schelpdierteelt hebben we nauwlettend gevolgd.

We faciliteren vanaf 2021 gedurende drie jaren de Kenniscommunity Oosterschelde waar gezamenlijk ontwerpend onderzoek wordt gedaan naar ideeën van waterkerende landschappen waar ook zilte teelten (binnen- en/of buitendijks) als kustverdediging verder onderzocht kunnen worden. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.2. We zetten in op een diversiteit aan nieuwe economische dragers in combinatie met agrarische bedrijvigheid. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling Beoordelen ingediende initiatieven en doorlopen van de planologische procedure. 34

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.2.2.1. We blijven ons in overleg met andere wegbeheerders inzetten voor een beter netwerk voor landbouwverkeer, zowel rond Zierikzee als voor de N59. Omschrijving We blijven ons in overleg met andere wegbeheerders inzetten voor een beter netwerk voor landbouwverkeer, zowel rond Zierikzee als voor de N59. In het kader van het project Betere bereikbaarheid binnenstad Zierikzee zitten alle betrokken stakeholders nu structureel aan tafel. Een belangrijke uitwerking is de vormgeving van het tracé kruispunt N256/N59 tot aan een mogelijke tweede aansluiting Haringvlietplein/ Boerenweg. In dat kader wordt het landbouwverkeer meegenomen en naar oplossingen gezocht. Voor het overige tracé N59 blijven we in overleg om de doorstroming te verbeteren en vragen we voortdurend aandacht voor het aspect landbouwverkeer op deze weg. Stand van zaken Het rapport opgesteld samen met Juust, "Inventarisatie, Analyse met Visie" is op 21 oktober 2021 door uw raad vastgesteld. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.3. We maken schaalvergroting in de landbouw ruimtelijk mogelijk. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling Ingediende initiatieven beoordelen en doorlopen van de planologische procedure.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.2.3.1. Bij agrarische bedrijfsovernames willen we uitbreiding van het te gebruiken bouwblok met overgenomen schuren en loodsen mogelijk maken met sanering van het te verlaten bouwblok (rood voor rood) Omschrijving Dit uitgangspunt nemen we mee in het opstellen van de gemeentelijke omgevingsvisie. Hierbij geven we uitvoering aan het door uw raad aangenomen amendement Beleidsmatige oplossing voor vrijkomende 35

agrarische gebouwen (A1 bij Kadernota 2021). Wij kunnen uw redenatie volgen om de dit onderwerp als apart raadsvoorstel, vergelijkbaar aan de beleidsvraag duurzame energievoorziening, apart te behandelen en naar voren te halen. Wij geven in 2021 uitvoering aan de uitwerking van deze beleidsvraag. Stand van zaken De concept-regeling ruimte voor ruimte (compensatie sloop van alle agrarische bebouwing met een extra woning) is gereed. De definitieve regeling ruimte voor ruimte wordt opgenomen in de structuurvisie Wonen die in 2022 in procedure gaat. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.4. We zetten in op een goede zoetwatervoorziening voor de landbouw om verdroging/verzilting te voorkomen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling Benutten van de ambtelijke en bestuurlijke lobby en continu dit punt agenderen.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.2.4.1. We gaan actief met de agrarische sector op zoek naar oplossingen voor een goede zoetwatervoorziening voor de landbouw waar dit nodig is Omschrijving Binnen Living Labs Schouwen-Duiveland zijn we in 2019 zijn in nauwe samenwerking met ASD/ZLTO gestart met een participatief meetprogramma (Natuurlijk Zoet, boeren meten water). Het Waterschap Zeeuwse Eilanden en provincie Zeeland dragen bij in de kosten. We zetten in op intensivering van onderzoek naar zoetwaterbeschikbaarheid voor de landbouw en het uitwerken van toepassingsmogelijkheden voor zoet watergebruik in het kader van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland in combinatie met een beroep op de POPIII-subsidieregeling. Het voorstel voor dit innovatieprogramma is in nauwe samenwerking met ASD/ZLTO en terreinbeheerders tot stand gekomen. Aanvullend hierop is een aanzienlijk bedrag beschikbaar gekomen vanuit het IBP Vitaal Platteland in het kader van de Broedplaats Zoetwater. Dat betekent dat we zowel op concreet experimenteel niveau als gebiedsgericht de komende jaren gezamenlijk forse stappen kunnen zetten in het optimaal benutten van het beschikbare zoetwater, zoals bufferen, opslaan, slimme bevloeiing en beregening, etc.

36

Stand van zaken Samen met provincie Zeeland en de agrarische sector is het onderzoek naar externe zoetwateraanvoer in het kader van het Zeeuws Deltaplan zoet water afgerond. Provinciale Staten heeft besloten dat externe aanvoer op de Zeeuwse agenda moet blijven staan. In kader van het programma van broedplaats zoet water Schouwen-Duiveland wordt tot en met 2024 uitvoering gegeven aan de projecten zoetwateropslag in de ondergrond, fieldlabs, bodem-en watercoaching, zoetwateracademie en taskforce governance. Broedplaats zoet water maakt onderdeel uit van het landelijke Interbestuurlijk programma Vitaal Platteland en draagt ook bij aan het Deltaprogramma (Zuidwestelijke Delta). We zijn samen met ASD en een Schouwen-Duivelandse agrariër betrokken bij een haalbaarheidsonderzoek naar ontzilten van brak water dat uitgevoerd wordt door de HZ UAS. Voor demonstratieprojecten met betrekking tot testen en monitoren van innovatieve drainagetechnieken op drie locaties bij boeren is een subsidieaanvraag in het kader van het Europese Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP 3) ingediend. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.2.4.2. We ronden in samenspraak met provincie en Waterschap het onderzoek naar externe aanvoer van zoetwater af Omschrijving In 2020 is de gemeente in samenwerking met Agrarisch Schouwen-Duiveland, de ZLTO, het Waterschap en de provincie gestart met een onderzoek naar de kosten van externe aanvoer van zoet water. Op dit moment wordt onderzocht wat de kosten zijn voor het aanvoeren van het zoete water per pijpleiding naar ons eiland. Hierna zal worden besloten of een verder onderzoek naar de kosten van distributie over het eiland zinvol is. Stand van zaken Het onderzoek naar de aanvoer van externe aanvoer is afgerond. Onderzocht zijn 3 mogelijke bronnen voor het zoete water (Haringvliet, Rijn-Schelde kanaal en Krammer Volkerak)en 2 distributiemogelijkheden (in het oppervlaktewater door doorspoeling en met een ringleiding) (totaal 6 opties). Hiervan zijn de kosten en de kwaliteit van het water in beeld gebracht. Dit heeft ertoe geleid dat er in principe nog 2 bronnen in beeld zijn en daarvoor ook de 2 distributiemogelijkheden (4 opties dus). Water afkomstig uit het Krammer Volkerak wordt niet reëel geacht omdat de waterkwaliteit in drogere perioden niet te garanderen is. Dit onderzoek vond plaats in het kader van het Zeeuws Deltaplan Zoet water.

Wij hebben ingebracht dat de optie van externe wateraanvoer open moet blijven nu duurzame alternatieven nog niet beproefd en breed toepasbaar zijn. Bij de vaststelling van dit plan heeft Provinciale Staten aangegeven dat ondanks de kosten de mogelijkheid van externe aanvoer van zoet water op de politieke agenda moet blijven. Tijd (indicator)

37

Geld (indicator)

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting primitief 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Resultaat 2021

Lasten

-46.314

-408.440

-437.495

-29.055

Baten

0

358.859

140.680

-218.179

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-46.314

-49.581

-296.815

-247.234

Gerealiseerd resultaat

-46.314

-49.581

-296.815

-247.234

TOELICHTING EXPLOITATIE Project Broedplaats Zoet Water, incidenteel nadeel van € 242.000 Omdat de subsidiebeschikkingen van de Provincies Zeeland en Zuid-Holland voor dit project nog niet definitief waren verleend hebben we de kosten voor dit project in 2021 volledig bekostigd uit onze cofinanciering. We verwachten de subsidies in 2022 wel in te kunnen zetten.

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden

38

Sub-Programma 1.3 Florerende kleinschalige bedrijvigheid

WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland staat te boek als een ondernemend en bedrijvig eiland. Onze bedrijven profiteren van de mogelijkheid om de kwaliteiten van het (vakantie-)eiland voor prettig en (sociaal) veilig wonen met werken te combineren. Een goede (ICT-) infrastructuur, de beschikbaarheid van moderne methoden en technieken en de interactieve en sociale media dragen ertoe bij dat mensen flexibel en dichter bij huis kunnen werken. Ons eiland is de thuisbasis voor een groot aantal (kleine) ondernemers, die graag profiteren van de kwaliteiten van het vakantie-eiland. Daarenboven kiezen velen ervoor om wonen en werken te combineren. Bijvoorbeeld creatieve bedrijvigheid (grafische en interactieve media, architecten en kunstenaars) en de ICT-sector maken hiervan gebruik. Schouwen-Duiveland is voor een groot aantal werknemers een ideale uitvalsbasis (‘beste van twee werelden’). Door een goede (digitale) infrastructuur bieden we ook deeltijdbewoners een goede service, die steeds belangrijker wordt omdat de scheidslijn tussen werken en vrije tijd steeds verder vervaagt.

BELEIDSINDICATOREN

Naam indicator

Eenheid

Bron

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar

LISA

Waarde

233,5

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.1 We zetten in op revitalisering en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en intensivering van ruimtegebruik. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling Uitvoeren van de Nota grondbeleid, inclusief de bepalingen strategische aankopen.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.3.1.1. We voeren de herstructurering van Haringvlietplein fase 1 uit Omschrijving De samenwerkingsovereenkomst met de projectontwikkelaar is op 31 maart 2017 ondertekend en het bestemmingsplan is in mei 2018 vastgesteld. Door drie partijen was beroep aangetekend bij de Raad van State. Na de positieve uitspraak van de Raad van State waarbij het bestemmingsplan begin 2020 onherroepelijk is geworden, is de ontwikkelaar medio juni 2020 gestart met de realisatie van het eerste deel van de 1e fase (verplaatsing van de bedrijven: supermarkt Lidl, Bakker Bunt en drankenhandel World Of Drinks alsmede de herstructurering van het omliggend terrein). De tweede supermarkt, Albert Heijn, wordt gerealiseerd tussen medio februari 2021 en september 2021, na verplaatsing van Z-Wear naar de nieuwe locatie aan de Grevelingenstraat. Stand van zaken 39

Fase 1 van het Haringvlietplein is medio 2021 opgeleverd. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.1.2. We voeren de herstructurering van Haringvlietplein fase 2 (laatste) uit Omschrijving De tweede fase van de herstructurering volgt na een gefaseerde verwerving en verplaatsing van de nog aanwezige bedrijven op het Haringvlietplein. Verwerving van Haringvlietplein 1 en 3 zijn door gemeente respectievelijk ontwikkelaar al geëffectueerd. De inkomsten van de vestigers in fase 1 maakt verwerving van (een deel van) fase 2 mogelijk. Vestiging in fase 2 is alleen mogelijk voor formules die groter zijn dan 1.000m2 BVO en niet inpasbaar zijn in de Binnenstad van Zierikzee, door omvang van de winkel, wijze van bevoorraden en realistische toekomstvisie van de winkelformule. De eerste retailformule die in fase 2 zal participeren is Action, die op dit moment tijdelijk gehuisvest is in de voormalige bibliotheek op Haringvlietplein 2. Met de fietsenhandel Centerpoint volgen eveneens gesprekken voor verplaatsing naar Fase 2 van deze herontwikkeling. Stand van zaken Samen met de ontwikkelaar zijn gesprekken gevoerd met de te verplaatsen retailers binnen het Haringvlietplein, te weten Action en Centerpoint. Deze gesprekken/onderhandelingen bevinden zich in de laatste cruciale fase. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.1.3. We stellen een Uitvoeringsplan bestaande kleinschalige bedrijventerreinen op Omschrijving Met het opstellen van een inventarisatie krijgen we inzicht in de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen. De uitgebreide inventarisatie is in maart 2020 opgeleverd. Dit verwerken we in een Uitvoeringsplan voor de bestaande kleinschalige bedrijventerreinen. Zo geven we structureel uitvoering aan het bedrijventerreinenprogramma. We zetten in op het behoud van schone, veilige en toekomstbestendige bedrijventerreinen. De uitvoering pakken we samen met de ondernemers op. Stand van zaken

40

Vanwege capaciteitsgebrek is dit project in 2021 niet opgepakt. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.1.4. Via werk met werk maken stimuleren we maatregelen die bijdragen aan de energieopgave, klimaatopgave en combinaties voor duurzame bedrijfsvoering Omschrijving Bij herstructureringsopgaven, nieuwbouwplannen en af te geven vergunningen houden we rekening met klimaatrobuuste inrichting, zoals voldoende groen, voldoende waterafvoermogelijkheden en mogelijkheden om water vast te houden. Daarnaast stimuleren we bedrijven en inwoners om energieneutraal te bouwen en de inrichting van bedrijfspanden op een zo effectieve en efficiënte manier in te richten. Daarbij proberen we zo goed mogelijk gebruik te maken van fondsen uit Europa, van het Rijk en van de provincie. Stand van zaken Bij herstructureringsopgaven, nieuwbouwplannen, plannen voor inrichting van de openbare ruimte en af te geven vergunningen houdt het college rekening met klimaatrobuuste inrichting, zoals voldoende groen, voldoende waterafvoermogelijkheden en mogelijkheden om water vast te houden. Daarnaast stimuleert het college bedrijven en inwoners om energieneutraal te bouwen en bedrijfspanden zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten wat betreft logistiek, vormgeving van bedrijfsprocessen en energiegebruik. De ervaringen van de pilot Oranjedok Bruinisse passen we toe bij de uitvoeringsprojecten van de masterplannen, stads- en dorpsvisies. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.2. We ondersteunen Bedrijven Investerings Zones (BIZ- zones) en geven een economische impuls aan opgerichte BIZ-zones.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.3.2.1. We faciliteren BIZ-zone Zierikzee

41

Omschrijving Voor de BIZ-zone Zierikzee voeren we jaarlijks de benodigde werkzaamheden uit, zoals goedkeuren van het jaarplan en beschikbaar stellen van de BIZ-gelden. We evalueren conform de wettelijke bepaling in 2021. In 2021 wordt de procedure en bijbehorende draagvlakmeting voor de periode 2022 - 2016 uitgevoerd. Stand van zaken Door verschillende omstandigheden is het niet gelukt om in 2021 een draagvlakmeting uit te voeren. Deze wordt eerste helft april 2022 uitgevoerd. De uitslag zal bepalen of er een BIZ Zierikzee Binnenstad 2022 2026 uitgevoerd zal worden. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.2.2. We faciliteren BIZ-zone Renesse Omschrijving Voor BIZ-zone Renesse voeren we jaarlijks de benodigde werkzaamheden uit. We evalueren de BIZ-zone Renesse conform de wettelijke bepaling in 2024. Stand van zaken Voor BIZ-zone Renesse voeren we jaarlijks de benodigde werkzaamheden uit. De eerste gesprekken om in 2024 een nieuwe BIZ periode te kunnen starten zijn al gevoerd. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.2.3. Bij voldoende draagvlak van de ondernemers doorlopen we de BIZ procedure Omschrijving Gelet op de beschikbare capaciteit voor begeleiding doorlopen we één BIZ procedure tegelijk. Voorwaarde hierbij is dat uit de inventarisatie bij de start van de procedure blijkt dat er sprake is van voldoende draagvlak bij ondernemers. De BIZ-zones in Zierikzee binnenstad en Renesse zijn inmiddels gerealiseerd. De procedure voor het bedrijventerrein Zierikzee Zuid is ook afgerond, maar kende helaas 42

een negatieve uitslag in de draagvlakmeting. Er zijn op dit moment geen initiatieven vanuit andere kernen op het eiland. Het amendement van de gemeenteraad voor het bijdragen in de vorm van een Economische Impuls loopt tot en met 2020. Dit betekent dat de Bedrijveninvesteringszones in Renesse en Zierikzee binnenstad recht hebben op deze bijdrage gedurende de looptijd van de eerste termijn. Bij een nieuwe aanvraag moet de economische impuls opnieuw overwogen worden. Stand van zaken De BIZ Renesse loopt af op 31 december 2023. De samenwerking verloopt soepel en volgens het vastgestelde activiteitenplan. Het bestuur is zich al aan het oriënteren op een tweede periode. De BIZ Zierikzee Binnenstad is afgelopen op 31 december 2021. Door interne problemen van het bestuur en de lockdown is er nog geen draagvlakmeting gehouden. Dit staat op de planning voor april 2022. Bij een positieve uitslag treedt deze met terugwerkende kracht op 1 januari 2022 in werking. Vanuit twee andere kernen is ook interesse getoond in een BIZ. De mogelijkheden worden hiervoor besproken. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.2.4. We evalueren het amendement BIZ-zones en economische impuls Omschrijving In 2021 evalueren we de uitvoering van het gehele amendement. Daarbij kijken we naar de gevoerde processen en de inhoudelijke resultaten. Stand van zaken De gemeenteraad heeft middels een amendement besloten om de Economische Impuls voor de volgende BIZ periode van Zierikzee en Renesse, en elke andere toekomstige BIZ te verhogen naar € 40.000 per jaar. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.3. We stimuleren en faciliteren (kleinschalige) bedrijvigheid op Schouwen-Duiveland. 43

Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling • • • • • •

Vergelijkend onderzoek naar regelgeving en grondprijzen omliggende gemeenten. Digitaal Ondernemersloket/Ondernemingsdossier. Investeren in kwaliteit openbare ruimte. We voeren accountmanagement uit en zorgen voor snelle procedures zodat ondernemers kunnen inspelen op de constant veranderende marktvraag. Deelname Economische Impuls Zeeland. Uitvoering geven aan bedrijventerreinenprogramma 2016–2025.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.3.3.1. Voor reeds gevestigde (te verplaatsen) bedrijven of bedrijven die geïnteresseerd zijn in vestiging op Schouwen-Duiveland leggen we de rode loper uit Omschrijving We maken geen inventarisatie van vrijwillig te verplaatsen bedrijven omdat een lijst vanwege de dynamiek in het bedrijfsleven snel achterhaald is. We zorgen ervoor dat als bedrijven zich melden wij deze faciliteren met snelle procedures en overig advies om deze zoveel als mogelijk te ontzorgen. Dit in samenwerking met onder andere EIZ, Invest Zeeland en eventueel Dockwize. Voor de, in een aantal gevallen wettelijke, verduurzamingsopgave dragen we € 10.000 bij aan het Ondernemersloket van EIZ om onze bedrijven te voorzien van goede adviezen en subsidiemogelijkheden. Stand van zaken De situatie is ongewijzigd. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.3.2. We stellen een eilandbrede Economische Visie op Omschrijving In 2021 wordt een eilandbrede Economische Visie opgesteld. De kosten, naar raming € 30.000, worden gedekt ten laste van de reserve Strategische Visie. Deze visie dient als onderligger voor de algehele herziening van de Strategische Visie, zodat deze daarbij met meerdere beleidsstukken geïncorporeerd kan worden Stand van zaken De opdracht voor de Economische Visie is uitbesteed aan Bureau Buiten. Eind kwartaal 2 wordt de visie opgeleverd.

44

Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.4. We stimuleren en faciliteren maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling • •

Opnemen van een paragraaf Social Return in alle daarvoor in aanmerking komende aanbestedingen. Ondersteunen MVO-prijs Schouwen-Duiveland.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.3.4.1. We stimuleren MVO bij onze toeleveranciers via ons inkoop- en aanbestedingsbeleid Omschrijving Ons geactualiseerde inkoop- en aanbestedingsbeleid besteedt veel aandacht aan beginselen van maatschappelijk verantwoord ondernemen zoals duurzame productie, beperking CO2- uitstoot, gebruik van gecertificeerde en duurzame onderdelen of halffabricaten, duurzaam personeelsbeleid, geen inkoop van met kinderarbeid geproduceerde goederen en korte ketens. Deze randvoorwaarden stimuleren onze leveranciers om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Daarnaast vindt via de communicatie over de Energie-agenda en de bedrijfsbezoeken die in dit kader plaatsvinden veel informatieoverdracht plaats naar ondernemers om invulling te geven aan MVO en de voordelen die dat voor hen biedt. Stand van zaken In 2020 is het nieuwe inkoopbeleid vastgesteld. In het inkoopbeleid is door middel van inspiratiekaarten aandacht voor duurzaamheid. In 2021 zijn bij drie projecten de bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen in kaart gebracht. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

45

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.5. Er is een optimale (digitale) infrastructuur. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling Marktinitiatieven faciliteren om de digitale en telefonische bereikbaarheid van het eiland te verbeteren.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.3.5.1. We voeren bestuurlijke en ambtelijke lobby voor de verbetering toegangswegen N57/N59/N256 Omschrijving Onder projectleiderschap van provincie Zuid-Holland wordt door Rijkswaterstaat, directies Zee en Delta en Zuid-Holland Zuid, provincies Zuid-Holland en Zeeland en de gemeenten Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland gewerkt aan de uitwerking van maatregelen om de verkeersveiligheid en de doorstroming op de N59 te verbeteren. De maatregelen moeten in 2024 uitgevoerd zijn en bestaan uit fysieke maatregelen, verbetering van de werking van verkeerregelinstallaties, elektronische rijondersteuning en gedragscampagnes. Voor de N256 en N59 blijven we de lobby voeren om ook de overblijvende tracés te agenderen en verbetering wat betreft verkeersveiligheid en doorstroming met elkaar na te gaan. Hierbij proberen we een beroep te doen op subsidiemogelijkheden om deze processen te versnellen. Stand van zaken In het kader van het project "N59 van de toekomst" is in 2021 in samenwerking met de recreatiesector een gedragscampagne uitgevoerd. Bij de verdere uitwerking van het complete maatregelenpakket aan de weg is duidelijk geworden dat als gevolg van extra noodzakelijke werkzaamheden als funderingen maar ook forse prijsstijgingen de fysieke maatregelen flink duurder worden.

Binnen het taakstellend budget dat voor dit project geldt moeten daarom verstrekkende en limiterende keuzes gemaakt worden. De prioritering wordt in het voorjaar van 2022 gemaakt. De betrokken gemeenteraden van GoereeOverflakkee en Schouwen-Duiveland en de Provinciale Staten van Zuid-Holland en Zeeland worden hierover ingelicht. Voor de N256 is in 2021 een onderzoek uitgevoerd naar verbetering van de doorstroming en verkeersveiligheid voor het tracé A256-Zeelandbrug. De inzet van het college is om de varianten af te wegen in een breder perspectief van de Noord-Zuid corridor voor Zeeland. Hetzelfde geldt voor het onderzoek "Tolvrij maken Westerscheldetunnel" waar onze gemeente ook bij betrokken was. Inmiddels geldt voor dit laatste rapport dat dit inzet was van uit Zeeland in het kader van de formatie en het Kabinet hierover al een uitspraak heeft gedaan. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

46

1.3.5.2. We zetten in op verbetering eilandelijke wegen N57/N59 Omschrijving Het bestemmingsplan voor de verkeersmaatregelen op de N57/N59 is onherroepelijk. Het project is aanbesteed en gegund aan Boskalis. Die bereidt de uitvoering voor, waaronder ook de benodigde vergunningen voor de fietstunnels. Planning uitvoering is van 4e kwartaal 2020 tot en met 2e kwartaal 2022. Stand van zaken De rotondes op het tracé N57 ter hoogte van Burgh-Haamstede zijn uitgevoerd. Als gevolg van het stikstofdossier lagen de werkzaamheden ter hoogte van de Hoosjesweg voor een belangrijk deel van 2021 stil. Rijkswaterstaat heeft in overleg met provincie Zeeland gezocht naar een oplossing. De gemeente denkt hierin mee. Een oplossing is echter moeilijk te vinden. Daarnaast is een discussie ontstaan over de toepassing van bodemas als wegverharding. Nadere onderzoeken zijn verricht en landelijke uitkomsten worden gevolgd. Na positieve beoordelingen door het bevoegd gezag kan het werk worden hervat. De verwachting is dat dit kan gebeuren in het eerste kwartaal van 2022. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.4. In het kader van een betere bereikbaarheid en ontsluiting van Zierikzee onderzoeken we de mogelijkheden van structurele verbeteringen van alle vormen van mobiliteit in en om de stad Omschrijving De druk op de Laan van Sint Hilaire / aansluiting N59 als ontsluiting van Zierikzee is op piekmomenten zeer hoog. Wij blijven daarom zoeken en lobbyen naar/voor een extra aansluiting op de N59 bij de Grevelingenstraat. Ook onderzoeken we alternatieve ontsluitingswegen om Zierikzee heen, zowel een zuidelijke variant met een kanaalkruising en een extra aansluiting op de N256 (Weg naar de Val) te realiseren is, als een noordelijke variant via de bovenzijde van Zierikzee. Met dit uitgebreide onderzoek, waarvan de inventarisatie en analyse in het 3e kwartaal 2020 wordt opgeleverd, en in een conceptvisie de mogelijke oplossingsrichtingen worden geboden, wordt ook gekeken naar een betere bereikbaarheid van Zierikzee voor de fietsers, openbaar vervoer, automobilisten, vrachtverkeer en landbouwverkeer. Met als doel een betere bereikbaarheid en oplossingen die ten goede komen aan bewoners, bezoekers, werkenden, toeristen en passanten.

Immers de N59, een rijksweg, doorsnijdt Zierikzee waarbij passerend (landbouw)verkeer zonder eindbestemming Zierikzee, op dit moment op meerdere punten zorgt voor onveilige situaties bij verschillende oversteekplaatsen voor fietsers, voetgangers en een stagnerende doorstroom. Ook de aanwezigheid van het tankstation aan de 47

N59 in de kern Zierikzee zorgt voor de nodige onveilige situaties en stagnatie van verkeer. Dit vraagt om een structurele oplossing, in fases te realiseren, passend bij de veranderende visies van de overige wegbeheerders en inspelend op het veranderend vervoergebruik en veranderende vraag van de gebruikers. Afhankelijk van de mening van de overige betrokken wegbeheerders en stakeholders bij deze visie, de mate waarin zij deze kunnen onderschrijven en wijze waarop het verdere proces naar een gezamenlijk project vorm is te geven zullen wij u een voorstel doen over de verdere aanpak van dit vraagstuk. Stand van zaken Het rapport Inventarisatie, Analyse met Visie - opgesteld samen met bureau Juust - is door uw raad op 21 oktober 2021 vastgesteld. De aanvraag voor een calamiteitenontsluiting vanuit Zierikzee-West op de N59 is - in afstemming met Rijkswaterstaat - ingediend. Aanvullend op genoemd rapport hebben wij samen met Rijkswaterstaat een aanvullende opdracht uitgezet bij RoyalHaskoning DHV voor dynamische verkeersmodelberekening. Dit rapport heeft aangetoond dat de grote rotonde op de N59 nabij de Nobelpoort de grote veroorzaker is van opstoppingen op het traject van de N59 binnen Zierikzee. De oplossing hiervoor is de aanleg van een turborotonde met een fiets-voetgangerstunnel, aangevuld met flankerende maatregelen.

Ditzelfde rapport heeft tevens aangetoond dat een tweede permanente ontsluiting ter hoogte van Zierikzee-West (waar eerst de calamiteitenontsluiting wordt gerealiseerd) niet leidt tot verslechterende netwerkprestaties voor Rijkswaterstaat. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.5. We gaan op zoek naar alternatieven voor aanvullend en vraaggericht vervoer Omschrijving Inmiddels zijn diverse initiatieven voor sociale duurzame mobiliteit in onze gemeente gestart. In de tweede helft van 2020, begin 2021 gaan wij na of onze gemeente pilot-gemeente kan zijn voor het anders vormgeven van doelgroepenvervoer waarbij de leerervaringen zijn te delen met de overige Zeeuwse gemeenten en de provincie ten behoeve van het Platform Slimme Mobiliteit. Daarnaast gaan we met het bedrijfsleven in het kader van woon-werk verkeer naar innovatieve mobiliteitsconcepten kijken en willen we vormen van multimodaal vervoer (voor de laatste kilometer via hubs) vormgeven. Dit past in de conceptuele kaders van de provincie over de toekomstige inrichting van mobiliteit en sluit aan bij de landelijke agenda over mobiliteit die uitgaat van Mobility as a Service (MaaS). We benutten hiervoor het mobiliteitsplatform SD op Weg. Stand van zaken Door Corona zijn veel mobiliteitsinitiatieven vanuit de kernen stil komen te liggen. Dit heeft geleid tot extra gevoel van eenzaamheid bij met name ouderen en kwetsbaren omdat veel sociaal vervoer naar activiteiten in dorpshuizen of andere vormen van ontmoeting niet door konden gaan vanwege de beperkende maatregelen. Het college heeft de uitwisseling tussen de initiatieven wel gaande gehouden via het Mobiliteitsplatform SD op Weg.

Daarnaast zijn afspraken gemaakt over het vormen van een bestuur voor Stichting SD op Weg: in het voorjaar van 2022 kan de stichting worden opgericht met een 48

bestuur. Tot slot zijn projecten voorbereid in samenwerking met de Zuidhoek op grond van de toegekende prijs door StartFoundation. Die kunnen starten op het moment dat de beperkende maatregelen dat weer toelaten. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.6. We bevorderen elektrisch rijden en elektrisch vervoer door uitbreiding van het laadpalennetwerk op ons eiland in samenwerking met de hierin opererende marktpartijen Omschrijving In de afgelopen periode is het laadpalennetwerk al fors uitgebreid. Er staan nog een aantal uitbreidingsprojecten op stapel. In het kader van de RES Mobiliteit werken we aan de roadmap laadinfrastructuur. Hieruit volgt een uitrolprogramma voor onze gemeente die wij u uiteraard ter besluitvorming voorleggen. Stand van zaken In het vierde kwartaal is een start gemaakt met het opstellen van beleid met betrekking tot de laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer. De strategische plankaart laadinfra wordt geactualiseerd en wordt in 2022 voorgelegd aan inwoners en ondernemers via het participatieplatform denk mee SchouwenDuiveland. De verwachting is dat het beleid in juni 2022 voor vaststelling aan de gemeenteraad kan worden aangeboden. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.7. We voeren een verbetering van de fietsvoorziening Grachtweg Zierikzee door Omschrijving Verbetering van de fietsvoorziening Grachtweg is van belang voor het gezicht van de entree van Zierikzee met openbaar vervoer. Daarnaast is de fietsenstalling te krap. Daarom gaan we aan de slag met verbetering van de fietsenstalling. Hiervoor stelde uw raad vorig jaar al een budget beschikbaar van € 50.000. Hierbij nemen we de ambitie mee om bij deze fietsvoorziening een hub te realiseren voor deelfietsen en zo mogelijk deel-ebikes. Stand van zaken

49

We hebben in 2021 afstemming gehad met Connexxion en met de manager vastgoed. Hier zijn afspraken mee gemaakt om te komen tot een aanpassing van de fietsenstalling. Voor wat betreft de deelfietsen en deel-Ebikes is de conclusie dat dit complex is qua proces, techniek en verantwoordelijkheid. Hier wordt in 2022 verder onderzoek naar gedaan. Zodra de uitkomst duidelijk is zal dit verder tot uitvoering worden gebracht. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.8. We voeren een verkenning uit op basis van de MIRT-spelregels voor het poldertracé bij Burgh-Haamstede en voor een veilige oversteekplaats nabij Bruinisse Omschrijving Uit overleg met Rijkswaterstaat is gebleken dat zij deze onderzoekskosten niet kan dragen. De gemeenteraad gaf eerder via een motie aan te overwegen om de kosten van deze MIRT verkenningen als gemeente zelf te dragen. Het college stelt voor deze afweging een raadsvoorstel op, inclusief een kredietvoorstel voor de onderzoekskosten door een daartoe gespecialiseerd bureau. Afhankelijk van een positief raadsbesluit kan vervolgens op basis van de uitkomsten van deze verkenningen de raad een politieke afweging maken om deze twee infrastructurele projecten wel of niet bij de minister van Infrastructuur en Waterstaat aanhangig te maken. Stand van zaken Hiertoe heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen. Over de wijze van uitvoering van het aangenomen amendement is diverse keren overleg gevoerd met de wegbeheerder, vertegenwoordigers van het ministerie van Infrastructuur en Water en Provincie Zeeland. Voor de uitvoering van de gevraagde verkenning is geen gangbare procedure voorhanden. De uitvoering is daarom doorgenomen met onderzoeksbureaus op onder de gegeven feiten en omstandigheden uit te voeren onderzoekstappen.

Dit heeft geleid tot een voorstel dat in het voorjaar van 2022 aan de gemeenteraad ter besluitvorming wordt voorgelegd. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.3.5.3. We leveren de definitieve evaluatie Verkeersplan Binnenstad Zierikzee op Omschrijving

50

In de definitieve evaluatie betrekken we het gewenningsproces van verkeersdeelnemers aan de veranderde routes en getroffen maatregelen in de binnenstad. In dat kader worden ook de relevante open aanmerkingen uit de enquêtes voor het parkeren gebruikt. Stand van zaken Ten aanzien van parkeren in de binnenstad Zierikzee zijn in 2021 diverse maatregelen uitgevoerd. De effecten daarvan zijn nu pas zichtbaar. Door verschuiving in de planning is de evaluatie niet uitgevoerd in 2021. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUB-PROGRAMMA 1.3 NV Economische Impuls Zeeland (EIZ) EIZ pleegt acquisitie om bedrijven in Zeeland te laten vestigen. Daarnaast ondersteunt EIZ bedrijven branche-gericht en individueel om innovaties of verdere ontwikkeling en groei te realiseren.

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting primitief 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Resultaat 2021

Lasten

-1.114.052

-840.231

-645.740

Baten

1.055.095

1.432.770

2.244.090

194.491 811.320

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-58.957

592.539

1.598.350

1.005.811

Gerealiseerd resultaat

-58.957

592.539

1.598.350

1.005.811

TOELICHTING EXPLOITATIE Doorbelasting personeelslasten, incidenteel voordeel van € 79.000 Voor deze afwijking verwijzen wij u naar een centrale toelichting binnen het onderdeel Overhead Economische aangelegenheden, incidenteel voordeel van € 58.000 Met het opstellen van de Economische Visie is in 2021 een start gemaakt, maar de oplevering vindt pas plaats in 2022. Een gedeelte van de advieskosten schuift daarom door naar 2022. De bijdrage voor de Gebiedsvisie Grevelingen die in 2021 geraamd stond is pas nodig in 2022. De financiële consequenties voor 2022 verwerken we via de eerste financiële rapportage 2022. Grondexploitaties, incidenteel voordeel van € 811.000 Het voordeel op de grondexploitaties komt met name door vrijval van verliesvoorzieningen bij de exploitaties Business Park Zierikzee Noordwest en Gouwepoort. Ook is de tussentijdse winstneming bij de exploitatie bedrijventerrein Straalweg II hoger dan geraamd. Deze voordelen verlopen budgettair neutraal via de algemene reserve ontwikkelingsbedrijf, welke is 51

gekoppeld aan de algemene dekkingsmiddelen. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid.

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden

52

Sub-Programma 1.4 Arbeidsmarkt in balans

WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? We willen de voor onze bedrijven nodige aanwas van de beroepsbevolking verzekeren door een goede samenwerking met andere regio’s en (onderwijs) instanties, waarbij het aanbod kwantitatief en kwalitatief aansluit op de vraag. Door nauwe samenwerking met het bedrijfsleven en onderwijsinstanties is er een infrastructuur waar leerlingen vanwege het concrete zicht op hun toekomstige carrière enthousiast en gemotiveerd opleidingen volgen die praktijkgericht zijn en afgestemd op wat onze mooie en bijzondere bedrijven vragen aan (praktijk)kennis, vaardigheden en competenties. Techniek is weer “in”. Bedrijven nemen hier graag aan deel met stages, leerwerkplaatsen en leren op het bedrijf vanwege het uitzicht op goed gekwalificeerde en gemotiveerde medewerkers. Met deze aanpak wordt al in het voortgezet onderwijs een band tussen ondernemer en toekomstige werknemer gesmeed. Door de ontmoeting met studenten van verschillende studierichtingen die vanuit het nieuwe Pieter Zeeman aan het werk zijn voor en met ondernemers hebben leerlingen een goed zicht en een betere kennismaking met gerichte vervolgopleidingen en het uitzicht dat die bieden voor een boeiende en perspectiefvolle baan in een aantrekkelijke woon- en werkomgeving. Zowel voor leerlingen en studenten die hier zijn opgegroeid als studenten van elders.

We blijven daarnaast werk maken van de aan ons overgedragen Participatiewet. Met een rechtvaardig beleid heeft vrijwel iedereen met arbeidsvermogen een passende baan in een onderneming of bij een maatschappelijke organisatie of bij een overheidsinstelling. De Zuidhoek is aangepast aan de nieuwe rol. Het biedt beschut werk aan mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing(en) van het werk nodig hebben dat dit niet van een werkgever kan worden verwacht. Ook levert De Zuidhoek vanuit de nieuwe positionering als mensontwikkelbedrijf een belangrijke bijdrage aan het maximaliseren van de uitstroom naar werk (betaald werk, beschut werk, arbeidsmatige dagbesteding). De Zuidhoek zet daarbij zijn expertise in voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die op De Zuidhoek hun basiswerknemersvaardigheden ontwikkelen en werkervaring opdoen, zodat zij beter kunnen uitstromen naar een reguliere plaats op de arbeidsmarkt.

BELEIDSINDICATOREN

Naam indicator

Eenheid

Bron

Waarde

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15–64 jaar

LISA

796,3

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

CBS

68,1

Werkloze jongeren

% 16 tot en met 22-jarigen

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

1,0

Lopende reintegratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15–64 jaar

CBS

53

225,9

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.1. Alliantie met het onderwijs en het bedrijfsleven om opleidingsmogelijkheden aan te laten sluiten op de behoefte van de arbeidsmarkt. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling • •

Deelname aan kennisnetwerken op het gebied van arbeid en opleiding. Uitvoeren van Uitvoeringsagenda sociaal domein.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.4.1.1. Met ondernemers en onderwijsinstellingen ontwikkelen we gezamenlijk arbeidsmarktbeleid Omschrijving Om de vele vacatures in het bedrijfsleven tegen te gaan, het voorgezet onderwijs en mbo-onderwijs op het eiland te behouden en de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te stimuleren brengen we ondernemers, onderwijs en overheid bij elkaar binnen het Platform Vitale Arbeidsmarkt. Deze samenwerking is op 9 april 2019 vastgelegd met een convenant tussen de betrokken partijen Pontes Scholengroep, Scalda, HZ en de gemeente. De agenda Vitale Arbeidsmarkt is de ‘paraplu’ voor veel verschillende initiatieven die al lopen of nog worden opgezet. Om de verschillende vormen van praktijkgericht onderwijs te stimuleren stelde uw raad voor de jaren 2019, 2020 en 2021 jaarlijks € 50.000 beschikbaar. Bedragen die niet worden besteed in de betreffende jaren blijven beschikbaar voor praktijkgericht onderwijs, ook na 2021. Deze middelen mogen ook ingezet worden voor de doelgroep werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt, mits dit in samenwerking met het lokale bedrijfsleven gebeurt. Hiermee wordt getracht proactief en concreet in te zetten op het geven van een extra impuls aan het praktijkgericht onderwijs.

Aanvullend maken we samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen gebruik van andere financiële stromen zoals Regiodeal Human Capital en de Regiodeal Leefbare kernen met als doel dat nieuwe medewerkers zich ook in de gemeente gaan vestigen. Stand van zaken Het afgelopen jaar is geïnvesteerd in verdere samenwerking. Met de door uw raad beschikbare middelen is het masterplan Hospitality HUB opgeleverd. Dit masterplan biedt een plan voor de realisatie van een opleiding horeca, recreatie en bakkerij voor vmbo- en mbo-leerlingen én stimuleert verdere samenwerking tussen ondernemers en onderwijs en ondernemers onderling. De samenwerking tussen ondernemers en onderwijs is ook versterkt in projecten 'Jaarrond werken' en 'Goed werkgeverschap'. Naast de Hospitality HUB is samen met Pieter Zeeman Lyceum geïnvesteerd in het realiseren van de functie van bedrijvenmakelaar. Deze makelaar verbindt onderwijs aan ondernemers en zorgt er voor dat gezamenlijke activiteiten, zoals een beroepenmarkt wordt georganiseerd. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

54

1.4.1.2. We versterken de samenwerking met ondernemers om meer personeel van buiten de gemeente te werven voor vacatures in de techniek, horeca, recreatie en zorg Omschrijving De integrale vacaturebank die samen met ondernemend Schouwen-Duiveland is opgezet functioneert. Er is daarbij aandacht voor de zogenoemde tweede baan voor een gezin, onze verschillende woonmilieus, vele voorzieningen, het verenigingsleven, activiteiten en evenementen. Dit middel zetten we in om in samenwerking met ondernemers meer personeel van buiten de gemeente te werven voor vacatures in de techniek, horeca, recreatie en zorg. De vacaturebank wordt goed bezocht. Stand van zaken Eind 2020 verkeerde de partij die de website van de vacaturebank beheerde in onzekere tijden. Om het behoud van de content te waarborgen is besloten de website bij een andere partij onder te brengen. In juni 2021 is de nieuwe website opgeleverd. In totaal zijn er 1.300 bezoekers geweest. De activiteiten op de website zijn afgeschaald in afwachting van de start van Stichting Eilandmarketing SchouwenDuiveland. In 2021 hebben we de evaluatie van de integrale vacaturebank opgestart. De samenwerking met ondernemers heeft in 2021 weer een impuls gekregen op dit onderwerp. Met name in de eerste stappen naar de verkenning van de mogelijkheden van jaarrond werken op SchouwenDuiveland.

De eerste aanname van ondernemers is dat een dergelijke samenwerking ook juist kan helpen bij het werven van personeel buiten Schouwen-Duiveland. De eerste ervaringen zijn onderling opgedaan in de covid-periode met collegiale inleen, waardoor werknemers uit de horeca konden blijven werken. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.3. We continueren het project Living Labs Schouwen-Duiveland Grevelingen Oosterschelde Omschrijving Living Labs zien wij als een uitstekend middel voor een stevige band met kennisinstellingen (via Campus Zeeland) om kennis en onderzoek naar onze ondernemers en maatschappelijke organisaties te brengen en zo hun innoverend vermogen te vergroten. Bijkomend effect is dat vroegtijdig een band met de ondernemer of het bedrijf ontstaat en studenten onze gemeente beter leren kennen. Wij continueren Living Labs. Living Labs levert inmiddels een bijdrage aan de versterking van de economie en onderwijs, innovatievermogen van bedrijven en is een belangrijk project op de agenda voor een gezamenlijk arbeidsmarktbeleid. Steeds meer partijen sluiten aan en het project wordt inmiddels landelijk gevolgd Stand van zaken In 2021 richtte het netwerk van het Living Lab met ondernemers, kennisexperts, onderwijsinstellingen en verschillende overheden zich met broedplaats zoet water op innovaties voor voldoende zoet water voor de voedselproductie op Schouwen-Duiveland. Studenten van de HAS Hogeschool hebben twee 55

onderzoeken afgerond naar het lopende akkerrandenproject dat we uitgevoerd hebben samen met agrariërs, Stichting Zonnestraal en de imkervereniging. Met betrekking tot het ruimtegebruik op de Oosterschelde loopt het project ZEEMOS met de combinatiekweek van mosselen en zeewier. Met de nieuwe website van het living lab, gebruik van social media en het maken van een corporate-filmpje zijn de resultaten die gehaald zijn breed onder de aandacht gebracht. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.4. Met onderwijs-, kennisinstellingen en ondernemers gaan we de mogelijkheden voor seizoensafhankelijke arbeidsplaatsen/scholingsmogelijkheden na Omschrijving Vanuit de agenda Vitale Arbeidsmarkt willen wij met onderwijs en ondernemers onderzoeken of er mogelijkheden zijn om scholieren, studenten en werkzoekenden zo op te leiden dat ze als (toekomstige) medewerkers in meerdere soorten van bedrijven zijn in te zetten (flexibele inzetbaarheid). Deze concepten dienen ook toegankelijk te zijn voor bestaande werknemers en moeten een passende structuur met arbeidsvoorwaarden kennen. Stand van zaken In 2021 zijn we met ondernemers uit diverse branches gestart met het verkennen van de mogelijkheden van jaarrond werken. Deze verkenning is allereerst gericht op de korte termijn van aankomend jaar en de bestaande werknemers. In deze verkenning is ook ruimte genomen om verder vooruit te kijken en dit initiatief in te kunnen bedden in een stevige samenwerkingsstructuur. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.5. We stimuleren en subsidiëren de pilot ‘Watersportopleiding Schouwen-Duiveland’ van het CIOS Omschrijving In 2019 is door CIOS/Scalda in samenwerking met watersportondernemers en gemeente een watersportopleiding opgezet. Hiermee sluiten we aan op de behoefte eilandelijke watersportondernemers voor goed en beschikbaar personeel in brede zin en wordt een nieuwe leerlijn bij het CIOS opgezet. De pilot is een van de uitwerkingen van om studenten vroegtijdig met onze ondernemers en bedrijven in aanraking te brengen. De pilot wordt eind 2020 /begin 2021 geëvalueerd. De resultaten van deze evaluatie leggen wij uw raad in het voorjaar van 2021 voor. 56

Stand van zaken Het is Scalda niet gelukt de evaluatie in 2021 op te leveren. Dit heeft voornamelijk te maken gehad met de corona-crisis die veel tijd en energie heeft gevraagd van betrokkenen om de opleiding en het CIOS als geheel. Eind 2021 is de eerste concept-evaluatie ontvangen waarmee we samen met Scalda de evaluatie hebben gestart. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.2. We richten ons op omscholing en het activeren van de niet-actieven met als doel sociale en/of economische zelfredzaamheid. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling • •