2023.174 935870 Jaarverslag 2022

De auditcommissie heeft deze stukken besproken op 15 november 2022 en positief geadviseerd over de goedkeuring ervan door de raad. De raad heeft met de bestuurder gediscussieerd over de haalbaarheid van de plannen met de daarvoor gereserveerde middelen. Dit in verband met de energiecrisis, inflatie en de nieuwe plannen uit het duurzaamheidsbeleidsplan. Daarnaast heeft de afschaffing van de verhuurdersheffing ervoor gezorgd dat het rijk veel verwachtingen in de nationale prestatieafspraken heeft gezet. In de bespreking zijn een viertal slechtweerscenario’s gepresenteerd, waaronder hogere rente en hoger kosteninflatie. De raad constateert dat de financiële continuïteit van Zeeuwland is aangetoond en dat het in de financiële meerjarenraming opgenomen investeringsprogramma recht doet aan de mogelijkheden van de organisatie.

Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties De raad heeft zich regelmatig door de bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten en de uitvoering van de uitgebrachte biedingen in de gemeenten Schouwen-Duiveland, Veere en Vlissingen. De raad heeft de biedingen aan de drie gemeenten waarin Zeeuwland werkzaam is op 22 juni 2022 goedgekeurd. Daarnaast heeft de raad zich laten informeren en meenemen in de samenwerking BWZ (Beveland Wonen, Woongoed Middelburg en Zeeuwland). De raad vindt deze samenwerking belangrijk aangezien deze ervoor zorgt dat Zeeuwland een nog betere dienstverlening heeft voor de huurders, de investeringskracht wordt vergroot, de kwetsbaarheid van de organisatie wordt verminderd en de aantrekkelijkheid als werkgever wordt vergroot. De

2 Bestuurlijk verslag

43

raad is bij meerdere bijeenkomsten geweest met de RvC’s en bestuurders van alle drie de organisaties. In 2022 is Zierikzee geraakt door een heftige windhoos, waarbij er veel schade aan het bezit van Zeeuwland is toegebracht. De raad heeft zich frequent laten informeren en toezicht gehouden of de negatieve gevolgen hiervan niet te veel van invloed waren op de bedrijfsvoering van Zeeuwland. De raad kan niet anders dan positief terugkijken op hoe Zeeuwland de windhoos, en de gevolgen daarvan, heeft aangepakt. Omtrent de Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland is er besloten om de voorkeur uit te spreken voor de oprichting van een samenwerkingsvennootschap naast de bestaande stichting voor investeringen in nieuwe woonwagens en standplaatsen. In november heeft de Algemene Raad van de Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland het besluit genomen investeringen in nieuwe woonwagens en standplaatsen over te laten aan de individuele woningcorporaties. In 2022 keurde de raad twee investeringsbesluiten goed voor Nye Uus projecten, beide groter dan € 1 miljoen. De raad volgt de vorderingen in de nieuwbouw via de projectenrapportage. Bestuursverslag en volkshuisvestingsverslag Op 24 mei 2022 heeft de raad het bestuursverslag en volkshuisvestingsverslag 2021 besproken met de bestuurder waarna er over is gegaan tot vaststelling.

De raad heeft geconstateerd dat het verslag een volledig beeld geeft van zaken die voor het toezicht van belang zijn. Klachtenbehandeling Zeeuwland hanteert een procedure voor de afhandeling van klachten van klanten. De RvC wordt drie keer per jaar via de managementrapportage door de bestuurder geïnformeerd over het aantal en de aard van de klachten die door de Regionale Klachtencommissie Zuid West zijn behandeld. De bestuurder brengt jaarlijks verslag uit aan de RvC over de werkzaamheden van de externe Regionale Klachtencommissie Zuid West door middel van het door haar uitgebrachte jaarverslag. De klachtenprocedure en het reglement van de klachtencommissie zijn beschikbaar via de website www.zeeuwland.nl. In de managementrapportage is de raad ook geïnformeerd over de klachten die bij de organisatie binnenkomen en gericht zijn aan het management en gaan over de uitvoering van de dienstverlening en/of de toepassing van het beleid van Zeeuwland. De raad vindt de aard van de klachten en de wijze waarop Zeeuwland deze afhandelt een belangrijk onderwerp. Visitatie Visitatie is een belangrijk instrument om het maatschappelijke presteren van corporaties te beoordelen en te verbeteren. Een visitatie vindt elke vier jaar plaats door een onafhankelijk, extern bureau. Zeeuwland is gevisiteerd in 2019 over de jaren 2014-2018, het visitatierapport is gedateerd 4 september 2019.

In 2023 zal er weer een nieuwe visitatie plaatsvinden over de jaren 2019-2022. In 2022 is het traject tot aanstelling van een visitatiebureau gestart.

De raad stelt vast dat de verbeterpunten die uit de visitatie komen door de bestuurder worden opgepakt. De verbeterpunten waren: • verdere schaalvergroting om de doelmatigheid te vergroten; • verbetering op het gebied van de maatschappelijke opvang in samenwerking met gemeenten en de relevante zorgpartijen; • bijzondere aandacht voor de doelgroep jongeren.

Toezicht op risicobeheersing In 2022 heeft de raad drie keer een risicorapportage ontvangen met de belangrijkste risico’s en hun beheersmaatregelen, waarover met de bestuurder en concerncontroller is gesproken. De raad vindt dat zij zo adequate informatie krijgt over de belangrijkste risico’s en dat de wijze waarop de bestuurder de risico’s beheerst past bij de risicobereidheid. De raad heeft waar nodig verdieping gevraagd aan de bestuurder over de risico’s, in 2022 was dit de risico op een hack en de impact van een cyberaanval. De auditcommissie heeft daarnaast nog extra stilgestaan bij frauderisico’s en integriteit waar de concerncontroller bijeenkomsten over had georganiseerd met medewerkers.

Opdrachtgeverschap externe accountant De huidige externe accountant, EY, bereikt na de controle van het verslagjaar 2022 de maximale opdrachtduur van 10 jaar volgens de Governancecode Woningcorporaties. De auditcommissie heeft daarom een selectietraject doorlopen in de periode februari 2021 tot maart 2022. De ingestelde coronamaatregelen hebben het traject flink vertraagd omdat een fysieke kennismaking lang niet mogelijk was. Het selectietraject bestond uit de volgende stappen: bepalen selectietraject, kennismakingsgesprekken met de accountantskantoren, indienen offertes door accountantskantoren, presentatie/gesprek offertes en beoordeling en advies uitbrengen aan RvC. De kennismakingsgesprekken vonden plaats door de voorzitter van de AC, bestuurder en concerncontroller met de partner en manager van het accountantskantoor. Tijdens deze gesprekken is afgetast of het accountantskantoor Zeeuwland als een potentiële klant ziet, of het kantoor en de organisatie bij elkaar passen en of de kwaliteit van het kantoor voldoende is. Drie kantoren hebben een offerte ingediend en deze gepresenteerd aan een beoordelingscommissie. De commissie bestond uit de voltallige AC, bestuurder, manager strategie en middelen, business controller en concerncontroller.

De AC heeft vervolgens de raad geadviseerd Deloitte te benoemen als nieuwe externe accountant vanaf verslagjaar 2023 voor de duur van vier verslagjaren na een positieve jaarlijkse evaluatie.

Verslag vanuit werkgeversrol Invulling werkgeversrol voor bestuur De RvC is verantwoordelijk voor een goed bestuur en heeft om die reden de mogelijkheid om de bestuurder te benoemen, schorsen, ontslaan en het functioneren van de bestuurder te beoordelen. De raad heeft een selectieen remuneratiecommissie ingesteld. Deze commissie is onder meer belast met de voorbereiding van de selectie en benoeming van de leden van de RvC en bestuurder, het beloningsbeleid en de beoordeling van de bestuurder. In 2022 is de commissie één keer bij elkaar gekomen voor overleg naast

2 Bestuurlijk verslag

44

regelmatige afstemming via de e-mail en telefonisch. De commissie heeft de zelfevaluatie van de RvC georganiseerd en voorbereid. Deze evaluatie heeft begin januari 2023 plaatsgevonden en het jaargesprek met de bestuurder waarin zijn beoordeling over het verslagjaar is besproken begin februari 2023. Topstructuur en benoeming Het bestuur van Zeeuwland bestaat uit één directeur-bestuurder, zijnde een man. In 2022 is de samenstelling van het bestuur niet gewijzigd. De directeur-bestuurder is benoemd per 1 januari 2021 tot 1 januari 2025. Dit is zijn tweede benoeming van vier jaar. Met de huidige directeur-bestuurder is een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd overeengekomen en geldt een opzegtermijn van twee maanden, de RvC moet een opzegtermijn van vier maanden in acht nemen. Beoordelingskader en beoordeling De RvC heeft ook dit jaar een gesprek met de bestuurder gevoerd om terug te kijken op zijn functioneren in het jaar 2022. De gevolgen van de windhoos in juni is, uiteraard, een belangrijk gespreksonderwerp geweest. Hierbij hebben we het gehad over de gevolgen voor de huurders, woningen van Zeeuwland en de medewerkers van onze organisatie. De RvC is van mening dat juist in zo’n onverwachte en heftige gebeurtenis, de bestuurder een belangrijke rol heeft en zijn handelen en nalaten ertoe doen.

Als RvC kunnen we niet anders dan concluderen dat onze bestuurder zich uitstekend van zijn taak heeft gekweten. Compassie voor de getroffen huurders, motiverend naar de medewerkers en daadkrachtig in het herstellen van de gevolgen en het zoeken naar (snelle) oplossingen. Wij hebben onze bestuurder hiervoor gecomplimenteerd. Naast dit onderwerp hebben wij ook besproken hoe de bestuurder ervoor zorgdraagt dat er binnen de organisatie voldoende tegenkracht is. In dit kader is het noodzakelijk dat er een open communicatie is waarbij, met respect voor elkaars rol en verantwoordelijkheid, vragen en bedenkingen geuit kunnen worden. Dit is voor de RvC een continu aandachtspunt waar we altijd naar zullen vragen en onderzoek naar zullen doen. We hebben geconstateerd dat dit tot op heden op een goede manier plaatsvindt. Er is in voldoende mate sprake van tegenkracht door de leden van het MT en andere functionarissen op sleutelposities binnen Zeeuwland. De bedrijfsvoering is op orde, er is aandacht voor de gevolgen van de gestegen energiekosten voor de huurders, de klanttevredenheid scoort hoog en ook de medewerkers voelen zich gewaardeerd. De bestuurder geeft de samenwerking tussen Zeeuwland enerzijds en de regionale collega-corporaties, gemeenten, huurdersvereniging en andere stakeholders een adequate invulling.

De RvC is derhalve content met de wijze waarop onze bestuurder zijn rol invult. Beloningskader en beloning De RvC heeft in 2017 een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Zeeuwland voor de Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De bezoldigingsklasse F, met een bezoldigingsmaximum van € 181.000 voor 2022, is van toepassing voor Zeeuwland op basis van het aantal verhuureenheden en de omvang van de gemeenten.

In het beloningskader is geen sprake van een variabel salaris. De directeur-bestuurder neemt deel aan de bij Zeeuwland geldende en voor hem van toepassing zijnde Flexpensioenregeling van de Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). De verdeling van de pensioenpremie tussen Zeeuwland en de directeur-bestuurder is gelijk aan de premieverdeling van werknemers op wie de cao-woondiensten van toepassing is. Daarnaast heeft Zeeuwland een auto ter beschikking gesteld. Het salaris van de directeur-bestuurder zal bij goed functioneren jaarlijks geïndexeerd worden overeenkomstig het indexcijfer van de WNT. Bij excellent functioneren of bijzondere prestatie kan de raad besluiten een eenmalige of structurele beloning toe te kennen. Bij onvoldoende functioneren kan de raad besluiten geen salarisverhoging toe te kennen. In januari 2022 is het salaris verhoogd met 3,43%, zijnde de indexering van de WNT-bezoldigingsmaxima. Over 2022 heeft de bestuurder de volgende beloning (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen: Naam

Functie

Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

Beloningen betaalbaar op termijn

Totaal*

Marco van der Wel

Bestuurder

€ 162.044

€ 18.836

€ 180.880

* zie voor een toelichting op de beloning de jaarrekening onder de toelichting op de winst-en-verliesrekening. Permanente educatie In de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in drie jaar tijd 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastingsuren, zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. In 2022 heeft het bestuur het volgende aantal PE-punten behaald: Naam

Marco van der Wel

Behaalde PE-punten in 2020

Behaalde PE-punten in 2021

Minimaal te behalen PE-punten in 2022

Behaalde PE-punten in 2022

58

33

17

46

Nevenfuncties De bestuurder vervulde in 2022 de volgende nevenfuncties: • Voorzitter Staverdens Genootschap • Vicevoorzitter raad van toezicht Albero scholen • Buschauffeur AMZ Borssele Namens of vanuit Zeeuwland: • Voorzitter Stichting de Weverij

2 Bestuurlijk verslag

45

• • • •

Voorzitter Zuidwest Samen tot 17 november 2022 Voorzitter bestuur Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland Lid algemene raad Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland Lid algemeen bestuur Zuidwestwonen

Organisatie, cultuur en integriteit De raad hecht aan een integere en open cultuur binnen Zeeuwland, waarbinnen ruimte is voor reflectie en tegenspraak. De integriteitscode Samen werken aan integriteit en de Klokkenluidersregeling zijn hiervoor de basis. De bestuurder en de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. Raad en bestuur gunnen elkaar voldoende ruimte en vrijheid om kritisch, onafhankelijk en open met elkaar samen te werken, met als doel te komen tot gezamenlijke opvattingen. Van alle medewerkers van de organisatie wordt verwacht dat zij een bijdrage leveren aan de gewenste organisatiecultuur. De raad ziet erop toe dat de bestuurder zich hiervoor voldoende inspant en laat de bestuurder periodiek verantwoording afleggen over gerichte activiteiten op dit vlak en eventuele geconstateerde afwijkingen van het gewenste gedrag. Dit doet de bestuurder in de managementrapportage die de raad drie keer per jaar ontvangt. De raad constateert dat integriteitsvraagstukken nadrukkelijk op de agenda’s van de afdelingen blijven staan. Om een beeld te kunnen vormen van de organisatiecultuur heeft de raad niet alleen contact met de bestuurder maar ook één keer per jaar met de ondernemingsraad.

Daarbij ontmoet de raad ook de managers en medewerkers tijdens vergaderingen, bijeenkomsten en de jaarlijkse themamiddag.

Verslag vanuit klankbordfunctie

De raad hecht grote waarde aan zijn rol als klankbord voor de bestuurder. Voor de leden betekent dit dat zij over de juiste kwaliteiten, kennis en netwerk beschikken om deze rol in te kunnen vullen. In iedere vergadering wordt aan de hand van de actualiteiten gesproken over gesignaleerde tendensen in de omgeving waarin Zeeuwland opereert. Met de bestuurder wordt van gedachten gewisseld over zijn opvattingen daarover. De raad staat de bestuurder bij met alternatieve beschouwingen en nieuwe invalshoeken die een bijdrage leveren aan uiteindelijk te maken keuzes en te nemen besluiten door de bestuurder.

De profielschets is gepubliceerd op de website van Zeeuwland. De profielschets en de hierin opgenomen competenties, deskundigheden en ervaringen zijn goed uitgebalanceerd en mede gebaseerd op de door de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW) opgestelde criteria voor goed intern toezicht. Verderop in deze paragraaf is in een schema weergegeven aan welk profiel de betreffende commissarissen in het verslagjaar voldoen. De RvC bestaat eind 2022 uit vijf leden, waarvan twee commissarissen zijn benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie. Herbenoeming Per 17 september 2022 liep de zittingstermijn van twee commissarissen af. Daarom is in januari 2022 door de voorzitter de procedure gestart voor de herbenoeming van de twee commissarissen. De volgende stappen zijn genomen, overeenkomstig de herbenoemingsprocedure. In de vergadering van 18 januari 2022 is de herbenoemingsprocedure en planning voor de herbenoeming vastgesteld en hebben beide commissarissen te kennen gegeven voor herbenoeming beschikbaar te zijn. Ook is de profielschets besproken in de zelfevaluatie van de raad. Vervolgens zijn door de voorzitter de leden van de RvC, de Stichting Huurdersbelangen Zeeuwland en de bestuurder afzonderlijk geconsulteerd over de wenselijkheid van een tweede termijn. Beide commissarissen zijn geen huurderscommissaris, toch vindt de raad de opvatting van de SHZ belangrijk.

In de vergadering van 22 maart 2022 zijn de resultaten van de overwegingen in de consultatieronde besproken en is, buiten aanwezigheid van de twee commissarissen, unaniem besloten tot een voorgenomen herbenoeming van beide, wederom voor vier jaar. De actuele profielschets, de aandachtspunten en opgaven van Zeeuwland voor de komende periode en het functioneren van beide commissarissen in de afgelopen vier jaren vormden het kader voor deze beoordeling. Op 23 juni 2022 zijn de aanvragen voor een zienswijze geschiktheid en betrouwbaarheid ingediend bij de Aw. In augustus stemde de Aw in met de herbenoeming van beide commissarissen, waarna in de vergadering van 13 september 2022 de herbenoemingen plaatsvonden.

Over de RvC Samenstelling Op 1 april 2023 is de heer Van Heukelom om gezondheidsredenen gestopt als voorzitter en RvC-lid. Vanaf deze datum wordt de rol van voorzitter ingevuld door mevrouw Traas. Profielschetsen De raad werkt met een profielschets, gerelateerd aan zijn omvang, samenstelling en activiteiten, voor de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden van de RvC. Hierin is onder andere opgenomen dat alle leden van de raad aan een aantal algemene functie-eisen dienen te voldoen. Daarnaast is opgenomen dat in de raad diverse specifieke deskundigheden aanwezig moeten zijn om het brede spectrum van de woningcorporatie te kunnen overzien. 2 Bestuurlijk verslag

46

Schema samenstelling en rooster van aftreden De RvC is als volgt samengesteld: Naam

Geboortejaar

Deskundigheidsgebied

Beroep/nevenfuncties

Dhr. G.R.J. van Heukelom (George)

1949

Werkgeverszaken / personeel, bestuurlijk, overheid, krimp, leefbaarheid, zorg

• Eigenaar Van Heukelom Management B.V. • Lid raad van Toezicht Scholen op Reformatorische Grondslag • Ouderling / preses Gereformeerde Gemeente in Nederland te

Juridische zaken, HR, organisatiekunde en governance

• Zelfstandig ondernemer organisatieadvies en interim-

Financiën en control

• Manager Risk & Control bij Stichting Woonstad Rotterdam (tot 1

Voorzitter RvC Lid selectie- en remuneratiecommissie Mw. M.L. de Goederen (Mijke)

1965

Vicevoorzitter RvC Voorzitter selectie- en remuneratiecommissie Dhr. S. de Zeeuw (Stefan)

1981

Voorzitter auditcommissie

februari 2023) Heerjansdam

• Lid financiële commissie VTW • Kerndocent bij Hogeschool Rotterdam Business School 1959

Zorg, welzijn, maatschappij, sociaal domein, regionale binding, samenleving

• • • •

1963

Volkshuisvesting, vastgoed, ICT, duurzaamheid, wijkontwikkeling

• Eigenaar Farcha B.V. • Vicevoorzitter Raad van Toezicht zorginstelling ORO • Voorzitter Raad van Commissarissen Woningstichting de

Lid RvC Maatschappelijke zetel Dhr. R.A.M.M. Gradus (Robèrt)

management

• Diverse bezwaren commissies • Lid bestuur VVE Mondragon

• Concerncontroller bij Stichting Trivire (vanaf 1 februari 2023) • Lid raad van Commissarissen Woningbouwvereniging

Lid RvC

Mw. J.A. Traas (Coby)

Nieuwerkerk

• Lid raad van toezicht Crowdfundingfonds Ziekenhuis Vlissingen • Voorzitter bestuur Stichting Social Delta Zeeland

Lid RvC Lid auditcommissie

Bestuurder Zorggroep Ter Weel Voorzitter Netwerk Zorg Lid adviesraad Zorgnetwerk Nederland Ambassadeur Zeeland Taskforce Wonen en Zorg

Zaligheden

• Lid Raad van Commissarissen Tiwos • Lid Raad van Commissarissen HW Wonen • Lid Raad van Toezicht Woningstichting Helpt Elkander

De leden van de RvC zijn benoemd voor een periode van vier jaar. Herbenoeming is mogelijk, zolang de totale zittingsduur binnen de acht jaar blijft. Het rooster van aftreden ziet er als volgt uit: Naam

Datum benoeming

Datum herbenoeming

Einde huidige zittingstermijn

George van Heukelom

18-01-2016

18-01-2020

17-01-2024

Mijke de Goederen

18-09-2018

18-09-2022

17-09-2026

Stefan de Zeeuw

18-09-2018

18-09-2022

17-09-2026

Coby Traas

01-01-2021

31-12-2024 (herbenoembaar)

Robèrt Gradus

01-01-2021

31-12-2024 (herbenoembaar)

2 Bestuurlijk verslag

47

De heer Van Heukelom is benoemd op basis van voordracht van een vertegenwoordiging van de bewonerscommissies. Mevrouw Traas is benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie. De raad bestaat per einde verslagjaar uit twee vrouwen en drie mannen. De RvC streeft naar een zo goed mogelijke invulling van de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden volgens de profielschets. Een functie wordt ingevuld door de meest geschikte kandidaat, beoordeelt op onder andere: competenties, kennis, ervaring, geslacht, passend in totale team, verankering in de lokale gemeenschap, etc.

Functioneren Integriteit en onafhankelijkheid Commissarissen melden een (mogelijk) tegenstrijdig belang direct aan de voorzitter van de RvC en aan de overige leden van de raad. In 2022 is geen sprake geweest van (transacties met) tegenstrijdige belangen waarbij leden van de RvC en/of de bestuurder betrokken waren. De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen vervullen. De leden van de raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn aan het belang van Zeeuwland. Vanuit de aard van haar werkzaamheden onderhoudt Zeeuwland zakelijke relaties met een groot aantal partijen in de omgeving. De RvC is zich bewust van potentieel tegenstrijdige belangen die zich als gevolg van nevenfuncties kunnen voordoen. Op het moment dat een tegenstrijdig belang zich voordoet, neemt het betreffende lid niet deel aan de beraadslaging en stemming. Aanspreekbaarheid De RvC hecht grote waarde aan zijn aanspreekbaarheid. Eenieder is uitgenodigd zich tot de RvC te wenden als daartoe aanleiding is. De contactgegevens van de RvC staan op de website van Zeeuwland. Meldingsplicht Er hebben zich in 2022 geen zaken voorgedaan die vallen onder de meldingsplicht voor de raden van commissarissen aan de Autoriteit woningcorporaties, zoals vastgelegd in de Woningwet.

Informatievoorziening De RvC heeft met de bestuurder afspraken gemaakt over de informatievoorziening. De raad ziet erop toe dat de ontvangen informatie de relevante aspecten laat zien op financieel, volkshuisvestelijk, maatschappelijk en organisatorisch gebied en op het gebied van de dienstverlening aan de klanten van Zeeuwland. Om zijn taken goed te kunnen vervullen, heeft de raad zich in het verslagjaar mondeling en schriftelijk door de bestuurder laten informeren over de volgende specifieke onderwerpen: • Brede Scholen Souburg • coalitieakkoord

• • • • • • • • • • • • • • • • •

korting verhuurdersheffing 2022 aanpassing functie Strategie en Middelen - Vastgoed zonnepanelen voor meer huurders investeringsreglement kamerbrief minister Hugo de Jonge aanpak Taskforce informatiebeveiliging resultaten Zonnig Zeeuwland invulling vacatures stand van zaken landelijke prestatieafspraken stand van zaken Taskforce Informatiebeveiliging nieuwbouw ontwikkelingen SHZ resultaten Aedes Benchmark afwikkeling windhoos Philadelphia Stichting Woonwagenbeheer Zuidwest Nederland opvang Oekraïners

De raad laat zich ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie. De RvC zorgt er voor dat zelfstandig informatie wordt ingewonnen over de gang van zaken bij Zeeuwland. Zo zijn er gesprekken met de ondernemingsraad, de SHZ en de externe accountant. De RvC ervaart de contacten met de SHZ en de ondernemingsraad als zeer belangrijk, omdat daarmee vanuit verschillende perspectieven informatie wordt verkregen over het functioneren van Zeeuwland. Wanneer agendapunten daar aanleiding toe geven, schuiven management en medewerkers van Zeeuwland aan bij een deel van de vergadering van de RvC. Ook doet de raad jaarlijks een werkbezoek met medewerkers. De raad is van mening dat de planning- en controlcyclus van Zeeuwland goed functioneert en toereikende informatie genereert voor de toezichthoudende taak van de commissarissen. De ambities die in de ondernemingsstrategie zijn opgeschreven komen terug in het jaarlijkse activiteitenplan door middel van goed meetbare prestatie-indicatoren en er wordt bijgestuurd als daar aanleiding toe is. Hierover krijgt de raad drie keer per jaar informatie in de vorm van de managementrapportage.

Themamiddag Op 13 september 2022 heeft de raad een themamiddag georganiseerd met de bestuurder, de bestuurssecretaris, de manager strategie en middelen, de beleidsadviseur, een projectleider, de groen en energiecoach en de concerncontroller. De themamiddag stond in het teken van het nieuwe duurzaamheidsbeleidsplan. Hierbij werd naast een presentatie gegeven over onderdelen van het beleidsplan. Daarna werd er een tour langs bezit en projecten georganiseerd. Lidmaatschappen De leden van de RvC zijn lid van de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW). Zelfevaluatie In het eerste kwartaal van 2023 heeft een zelfevaluatie zonder externe begeleiding plaatsgevonden over het jaar 2022. Om inzicht te verkrijgen in het functioneren van de RvC is gebruik gemaakt van de wetenschappelijk

2 Bestuurlijk verslag

48

gevalideerde vragenlijst van de universiteit Groningen Board Research. Dit heeft geleid tot twee rapporten met uitkomsten, één bestemd voor de bestuurder en één bestemd voor de leden van de RvC. Deze uitkomsten zijn gezamenlijk besproken, waarbij ervoor is gekozen om wederzijds inzicht te geven in de beide rapporten. Beoordeeld is de opzichtersrol, werkgeversrol, klankbordrol en strategierol van de RvC. Ook de taakinvulling van de auditcommissie en de remuneratiecommissie is besproken.

aan dat zij zich in relatief korte tijd een positie hebben kunnen verwerven. Ieder doet mee en is intrinsiek betrokken, er is genoeg uitdaging en wederzijds respect. Permanente educatie De RvC stelt zich tot doel zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Dit betekent dat zowel de RvC in zijn geheel, als de individuele commissarissen ruimte voor training en opleiding wordt geboden om het toezichthouden op een adequaat niveau te houden. In het verband van Zuidwest Samen worden voor commissarissen jaarlijks bijeenkomsten georganiseerd ten behoeve van permanente educatie.

Deze manier van zelfevaluatie wordt vanuit de RvC als adequaat betiteld, waarbij de uitkomst vooral als bevestigend werd gezien. Dit past bij de wijze waarop nu binnen de RvC wordt samengewerkt en invulling wordt gegeven aan de rol en verantwoordelijkheid van de RvC. Er zijn geen onoverbrugbare verschillen van inzicht, de onderlinge communicatie en inbreng is zonder meer goed, evenals de afstemming tussen RvC en bestuurder. Er is aandacht voor tegenkracht, discussie over inhoudelijke onderwerpen en ruimte voor inbreng vanuit de verschillende expertises en ervaringen van de RvC leden. De twee jaar geleden aangetreden ‘nieuwe’ RvC-leden geven Naam

Alle leden van de RvC voldoen aan het Reglement Permanente Educatie van de VTW. In het volgende overzicht zijn de behaalde punten per commissaris vermeld. PE punten vanuit het jaar 2021 zijn toegelicht in het jaarverslag van 2021.

PE-norm 2022

PE-behaald 2022

Overschot / tekort 2021

Voldaan

Overschot / tekort 2022

George van Heukelom

5

3

+3

Ja

+1

Stefan de Zeeuw

5

46

+5

Ja

+5

Mijke de Goederen

5

9

+5

Ja

+5

Robèrt Gradus

5

26

+5

Ja

+5

Coby Traas

5

14

-1

Ja

+5

2 Bestuurlijk verslag

49

Vergoeding

De vergoeding van de RvC is gekoppeld aan de zwaarte van de functie van de afzonderlijke leden van de RvC en houdt daarbij rekening met maatschappelijke waarden en normen. De vergoeding voor zowel de voorzitter als de leden van de RvC is vastgesteld op een vast percentage van 85% van het maximale bedrag dat de beroepsvereniging VTW heeft vastgesteld en dat een (lager) afgeleide is van de WNT-regeling (‘Beroepsregel honorering commissarissen’ uit 2017). Door het hanteren van een vast percentage zal de vergoeding op een objectieve wijze jaarlijks worden aangepast conform de ontwikkelingen van de VTW-regeling. Eens in de drie jaar wordt dit door de RvC geëvalueerd. In 2022 is het bezoldigingsbeleid geëvalueerd en ongewijzigd gebleven. De vergoeding is niet gekoppeld aan de prestaties van Zeeuwland. Dit is een voorwaarde om het onafhankelijk functioneren van de RvC te waarborgen. De leden van de RvC ontvangen geen vaste onkostenvergoeding. Naast de

vergoeding stelt Zeeuwland middelen ter beschikking voor activiteiten op het gebied van professionalisering en deskundigheidsbevordering (permanente educatie), evaluatie en onbelaste kosten die de individuele commissaris maakt uit hoofde van zijn/haar functie bij Zeeuwland. Ten slotte is er een vergoeding voor reiskosten die gelijk is aan de vergoeding die de cao toekent aan medewerkers. De corporatie voldoet ook de kosten voor de aansprakelijkheids- en rechtsbijstandsverzekering die zij heeft afgesloten voor de commissarissen in verband met het uitoefenen van de functie. Over 2022 hebben de commissarissen de volgende vergoeding (opgesteld volgens het bezoldigingsbeleid en de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

Naam

Functie

Vergoeding

Belaste deel reiskosten

Totale vergoeding

George van Heukelom

Voorzitter

€18.462

€9

€18.471

Mijke de Goederen

Lid

€12.308

€67

€12.375

Stefan de Zeeuw

Lid

€12.308

€153

€12.461

Robèrt Gradus

Lid

€12.308

€415

€12.723

Coby Traas

Lid

€12.308

€84

€12.392

2 Bestuurlijk verslag

50

Vergaderingen, overig Vergader- en besluitenschema De RvC is in het afgelopen jaar zeven maal bijeen geweest voor een reguliere of ingelaste vergadering. Bij zes vergaderingen heeft een vooroverleg plaatsgevonden waar alleen de commissarissen aan deelnemen.

De belangrijkste besluiten die de RvC in 2022 heeft genomen en de belangrijkste onderwerpen die zijn besproken tijdens de vergaderingen zijn in de volgende tabel opgenomen:

Datum

Overleg

Onderwerp

Mededeling

18 januari

Reguliere vergadering

Herbenoemingprocedure en planning herbenoeming 2 RvC leden

Vastgesteld

Vorming- en trainingsbehoefte RvC Beoordeling bestuurder

Bespreking n.a.v. voorbereiding door selectie- en remuneratiecommissie

Concept jaarverslag RvC 2021

Bespreking

Reglement remuneratiecommissie

Vastgesteld

Statuten Zeeuwland

Besproken

Beloningsbeleid RvC

Vastgesteld

Beoordeling bestuurder

Bespreking

Opvang Oekraïners

Bespreking

Update bespreking Aquathermie

Bespreking

Prioriteiten 2023 ondernemingsstrategie

Bespreking

Managementrapportage 2021-3, projectenrapportage en rapportage digitale strategie

Bespreking

Risicomanagementrapportage

Bespreking

Wijziging reglement financieel beleid en beheer

Goedgekeurd

Investeringsvoorstel Nye Uus te Grijpskerke

Goedgekeurd

Investeringsvoorstel Nye Uus te Vrouwenpolder

Goedgekeurd

Aanvullend budget energetische maatregelen 2022

Goedgekeurd

Voorstel benoeming accountant

Vastgesteld

Profielschets Raad van Commissarissen

Vastgesteld

Ter kennisname concept jaarverslag RvC 2021

Bespreking

Verslag hoofdlijnen uit de evaluatiesessie van de RvC van Zeeuwland 18 januari 2022

Bespreking

22 maart

Reguliere vergadering

2 Bestuurlijk verslag

51

Datum

Overleg

Onderwerp

Mededeling

24 mei

Reguliere vergadering

Jaarverslag 2021 Stichting Zeeuwland inclusief bestuursverslag, volkshuisvestingsverslag en jaarrekening

Vastgesteld

Jaarrekening 2021 Stichting De Weverij en De Weverij C.V.

Goedgekeurd na een positief advies van de auditcommissie

Accountantsverklaring en controleverklaring

Bespreking

Gesprek met EY buiten aanwezigheid bestuur

Bespreking

Toekomst Stichting Woonwagenbeheer Zuidwest Nederland

Bespreking

Voorbereiding rondrit 13 september

Vastgesteld

Managementrapportage 1e periode 2022 (inclusief projectenrapportage en rapportage digitale strategie)

Bespreking

Risicorapportage

Bespreking

Financiële uitgangspunten begroting 2023 en meerjarenbegroting 2023-2032

Goedgekeurd na positief advies van de auditcommissie

Visie duurzaam verdienmodel

Goedgekeurd na positief advies van de auditcommissie

Biedingen 2023 gemeente Veere, Vlissingen en SchouwenDuiveland

Goedgekeurd

Aanpassing Reglement Auditcommissie

Vastgesteld

Herbenoeming 2 RvC leden

Vastgesteld

Aanpassing reglement Raad van Commissarissen

Vastgesteld

Actualisatie ondernemingsstrategie 2022

Ter kennisname

Themamiddag: duurzaamheidsbeleidsplan

Voorlichting en bespreking op locaties projecten

Landelijke prestatieafspraken

Bespreking

Resultaten Aedes Benchmark

Bespreking

Stand van zaken en afwikkeling windhoos

Bespreking

Vergaderschema 2023

Bespreking

Managementrapportage 2e periode 2022 (inclusief projectenrapportage en rapportage digitale strategie)

Bespreking

Risicorapportage

Bespreking

Aanvang selectietraject visitatiebureau visitatie 2023

Bespreking

22 juni

13 september

1 november

Reguliere vergadering

Reguliere vergadering en themamiddag

Reguliere vergadering

2 Bestuurlijk verslag

52

Datum

29 november

Overleg

Reguliere vergadering

Onderwerp

Mededeling

Evaluatie beloningsbeleid

Bespreking

Duurzaamheidsbeleidsplan

Goedgekeurd

Aanpassing investeringsreglement Zeeuwland

Goedgekeurd

Begroting 2023, inclusief financiële meerjarenbegroting 2023-2032 en treasuryjaarplan 2023

Goedgekeurd na positief advies auditcommissie

Managementletter 2022 externe accountant

Bespreking

Intern controleplan 2023

Goedgekeurd

Voorstel keuze Ecorys

Goedgekeurd

AW rechtsmatigheidsbrief verslagjaar 2021

Ter kennisname

Overleg met huurdersorganisatie SHZ De raad overlegt jaarlijks met de SHZ over de samenwerking tussen de SHZ en de bestuurder van Zeeuwland. De gesprekken verlopen in een constructieve sfeer waarbij ruimte is om diverse onderwerpen te bespreken. Dit jaar heeft het overleg plaatsgevonden op 1 november en waren de bespreekpunten onder andere de verdeling van taken binnen de SHZ, de maatschappelijke zetel binnen de RvC, gevolgen inflatie voor huurders en de windhoos in Zierikzee. Jaarlijks is er ook ruimte voor een informele ontmoeting tijdens de bewonerscommissiedag. Deze is in 2022 bezocht op 12 mei door leden van de RvC.

Overleg OR De RvC heeft op 22 maart 2022 het jaarlijks overleg gehad met de ondernemingsraad zonder aanwezigheid van de bestuurder. In het overleg is onder andere gesproken over het thuiswerkbeleid, het werkklimaat en het toekomstperspectief voor Zeeuwland. Zowel de RvC als de ondernemingsraad ervaren dit jaarlijkse contact als zeer positief.

George van Heukelom Op 14 april 2023 overleed George van Heukelom. George was lid van de RvC sinds 2016 en vanaf november 2017 voorzitter. Met zijn kennis, kunde en grote betrokkenheid heeft hij veel betekend voor Zeeuwland en haar RvC. Als RvC gaan wij zijn heldere visie en humor erg missen.

2 Bestuurlijk verslag

53

2.5 Verbindingen Samenwerking met externe partijen maakt het soms noodzakelijk activiteiten onder te brengen in dochterondernemingen. De verbindingen die Zeeuwland is aangegaan voldoen aan de relevante wet- en regelgeving en dragen bij aan de doelstellingen en ambities van Zeeuwland.

de betreffende deelnemer door Social Finance zijn gefinancierd. Vanaf 1 juli 2016 is de aanbieding van woningen met de Starters Renteregeling, als gevolg van dalende interesse in het product, door Social Finance gestopt. Lopende overeenkomsten worden wel nog door Social Finance behandeld. Ultimo 2022 zijn er nog vier woningen met een lopende Starters Renteregeling die eerder door Zeeuwland zijn verkocht.

De Weverij

Zuidwestwonen (kosten voor gemene rekening)

Het belang van Zeeuwland in C.V. de Weverij is 35,5%. Ter versterking van de culturele functie van de locatie rondom de Nieuwe Kerk in Zierikzee is in 2010 besloten te investeren in een podiumvoorziening aan het Kerkhof 3 in Zierikzee. Samen met stichting Renesse heeft Zeeuwland hiervoor stichting De Weverij opgericht. Stichting De Weverij heeft als doel het bevorderen van culturele, educatieve, muzikale en sportieve activiteiten in de gemeente Schouwen- Duiveland. Stichting De Weverij is de beherend vennoot van De Weverij C.V. De exploitatie vindt plaats binnen De Weverij C.V. Zeeuwland en stichting Renesse zijn de stille vennoten binnen de C.V. De stille vennoten hebben beiden een belang van 35,5% in de C.V. De beherend vennoot Stichting De Weverij heeft een belang van 29%.

Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland

Zeeuwland is ten behoeve van de exploitatie van woonwagen(standplaatsen) aangesloten bij stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland. Op basis van het aantal woongelegenheden heeft Zeeuwland in 2022 een belang van 7,2% in de stichting. Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland is een organisatie met als doel het verhuren, beheren en exploiteren van huurwoonwagens en standplaatsen in Zuidwest-Nederland. Hieronder kan verstaan worden het bieden van kwalitatief verantwoorde huisvesting aan woonwagenbewoners binnen het werkgebied, waarbij de bevordering van de integratie en normalisatie van de doelgroep en hun huisvesting in het maatschappelijke verkeer voorop staat. Door veranderingen in wet- en regelgeving (in casu de uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens en de wijziging van artikel 1 van de Woningwet) waarbij zowel de standplaats als de woonwagen als erkende woonvormen zijn vermeld, heeft de stichting haar volkshuisvestelijke visie geactualiseerd. Hieruit blijkt een grote vraag naar nieuwe standplaatsen in de regio. Op verzoek van de stichting heeft advocatenkantoor AKD een advies uitgebracht waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt met betrekking tot toekomstige investeringen in nieuwe standplaatsen en woonwagens.

Er is door de stichting gekozen voor het scenario waarbij de investering voor de uitbreiding voor rekening komt van de corporatie in wiens gebied de uitbreiding plaatsvindt. Het beheer van de uitbreidingen wordt gedaan door de stichting.

Coöperatie Smart Finance BA (beperkte aansprakelijkheid)

Zeeuwland neemt met een aantal andere corporaties deel in Coöperatie Smart Finance BA, in verband met de deelname aan Starters Renteregeling. Coöperatie Smart Finance BA is 100% eigenaar van Social Finance N.V. Coöperatie Smart Finance heeft ten gunste van Social Finance N.V. een instandhoudingsverklaring afgegeven. De aansprakelijkheid voor de deelnemers is beperkt tot de bijdrage die gerelateerd is aan de woningen die voor

Op 28 maart 2019 heeft Zeeuwland een overeenkomst gesloten met zeven Zeeuwse en West-Brabantse woningcorporaties. Samen vormen deze corporaties Zuidwest Wonen. De samenwerking is aangegaan om de bemiddeling van vrijkomende woonruimten en garages in het werkgebied van de deelnemende corporaties zo efficiënt en effectief mogelijk te laten verlopen. De opbrengsten en kosten die zijn gemoeid met het beheer van de werkorganisatie van Zuidwest Wonen worden onder de deelnemende corporaties verdeeld op basis van een vooraf overeengekomen verdeelsleutel.

Samenwerkingsverband Zuidwest Samen

Zeeuwland werkt intensief samen met andere corporaties in het samenwerkingsverband Zuidwest Samen. De samenwerking is georganiseerd op verschillende onderdelen en thema’s, zoals woonruimtebemiddeling (Zuidwest Wonen), inkoop, ICT, verzekeringen, HRM (Zuidwestsamen Werkt) en Permanente Educatie.

Samenwerking BWZ

Zeeuwland werkt met Beveland Wonen en Woongoed Middelburg samen in de samenwerking BWZ. Dit heeft geleid tot een aantal onderwerpen en projecten die door regiegroepen worden uitgewerkt. De stuurgroep BWZ heeft in 2022 besloten om jaarlijks een budget van € 70.000 op te nemen per corporatie om de activiteiten van de regiegroepen financieel mogelijk te maken.

2.6 Managen van risico’s

Zeeuwland heeft te maken met een veelheid aan onzekere gebeurtenissen (zowel intern als extern) die van invloed zijn op het al dan niet realiseren van haar doelstellingen. Het lopen van risico is onlosmakelijk verbonden met het ondernemen van activiteiten. Zonder het nemen van risico’s zal Zeeuwland haar doelstellingen niet kunnen realiseren. Met risicomanagement willen we deze risico’s zodanig beheersen dat deze binnen onze risicobereidheid vallen. Daarmee hebben we meer zekerheid dat we onze doelen behalen en waarborgen we de financiële stabiliteit en de bescherming van onze reputatie. Risicomanagement is daarmee een belangrijk instrument voor sturing en beheersing. Risicomanagement maakt dan ook deel uit van onze besluitvorming en is geïntegreerd in onze bedrijfsprocessen.

Risicocultuur

Zeeuwland ziet risicomanagement als een continu proces, waarbij de dialoog over doelen in combinatie met risico’s zorgt voor het houden van een actueel beeld van de risico’s. Om de dialoog niet beperkt te houden tot het managementteam werken we met risico-eigenaren. De risico-eigenaren zijn verantwoordelijk voor het risico en rapporteren hierover.

2 Bestuurlijk verslag

54

Eigenlijk vinden we dat iedereen die werkt bij Zeeuwland een risico-eigenaar is. Want, bij iedere activiteit die we doen, komen we risico’s tegen en maken we afwegingen. We vinden het hierbij belangrijk dat medewerkers zich bewust zijn van de risico’s en dat zij ook zonder angst kunnen praten over opgetreden risico’s. Kortom een positieve risicocultuur.

Soorten risico’s

Zeeuwland ziet zich geconfronteerd met verschillende typen risico’s. Per type hanteren we een specifieke beheersing. • Te accepteren risico’s; kennen externe bronnen en ontstaan daarmee buiten de invloedsfeer van Zeeuwland. De impact is nog laag en de mate van beïnvloedbaarheid vanuit Zeeuwland is beperkt. Beheersing van de risico’s richt zich op het volgen van de ontwikkelingen in het risico, zodat we tijdig weten of dit risico een grotere impact gaat krijgen. • Externe risico’s; kennen externe bronnen en ontstaan daarmee buiten de invloedssfeer van Zeeuwland. De impact is hoog en de mate van beïnvloedbaarheid vanuit Zeeuwland is beperkt. Beheersing op de oorzaken is niet mogelijk. Zeeuwland richt zich vooral op de beheersing van de gevolgen. We volgen de ontwikkelingen binnen deze risico’s en houden waar nodig buffers aan en bespreken alvast waar we onze aanpassingen in de strategie of organisatie kunnen maken als een verandering een feit is. • Strategische risico’s; hebben te maken met onzekerheid bij het maken van keuzes door Zeeuwland om haar doelstellingen te behalen. De beïnvloedbaarheid is groot en de impact van deze risico’s is hoog. Beheersing van deze risico’s doen we door de kans te verkleinen dat het mis gaat en de impact te beperken. Deze risico’s wegen we mee bij besluitvorming en maken hier gebruik van scenario’s.

• Te voorkomen risico’s; deze risico’s komen vaak voor in de operationele processen en zijn goed beheersbaar. We kunnen hier geen strategisch voordeel behalen. Deze risico’s moeten gewoon beheerst worden, maar wel tegen acceptabele kosten. Dit doen we door opstellen, onderhouden en optimaliseren van de werkprocessen.

Risicobereidheid

Zeeuwland heeft maatschappelijke doelstellingen en is niet bereid een hoog risico te lopen om een hoog rendement te halen. Het rendement dient de continuïteit van Zeeuwland en behoeft slechts geoptimaliseerd te worden om de maatschappelijke taak zo goed mogelijk te kunnen doen. We bezien risico’s in relatie tot onze doelstellingen. De risicobereidheid is geformuleerd door bestuurder en raad van commissarissen. Onze belangrijkste strategische kwantitatieve signaalwaarde is onze visie op een duurzaam verdienmodel en de minimale eisen die we daaraan stellen met het compartimentenmodel. Met behulp van scenario analyses bepalen we of we met ons gevoerde beleid voldoende financiële buffer hebben om de externe risico’s (inflatie, stijgende rente etc.) te kunnen opvangen. We zijn avers van risico’s op het gebied van de financiële continuïteit, we zullen dus de risico’s die die doelstelling bedreigen zoveel als mogelijk afdekken. Dit wordt ook sterk ingegeven door de van toepassing zijnde wetgeving en de (strikte) interpretatie van de wetgeving door de toezichthouder(s). Omdat Zeeuwland ook in de verre toekomst nog een corporatie wil zijn die kwalitatief goede huurwoningen voor de doelgroep

kan realiseren voor een betaalbare huurprijs streven we naar een duurzaam verdienmodel. Op alle andere doelstellingen zijn we bereid om meer risico te lopen en beperken we de impact. De risicobereidheid behelst dat de risico’s die in de oranje of rode zone zitten door grote kans en/of grote impact zodanig worden beheerst dat ze de realisatie van de organisatiedoelstellingen niet in gevaar kunnen brengen. We reduceren ook de kans om verrast te worden door onvoorziene omstandigheden. Gemiddeld genomen hebben we een neutrale (modaal) risicofilosofie, we wegen risico’s en kansen tegen elkaar af, en nemen dan een besluit.

Risico’s en onzekerheden in het verslagjaar die een belangrijke impact hebben gehad

In 2022 hebben we een ‘oude bekende’ opnieuw toegevoegd aan de belangrijkste risico’s. Het risico ‘we worden gehackt’ is toegevoegd naar aanleiding van de hack die in maart 2022 heeft plaatsgevonden bij een IT-bedrijf waardoor acht woningcorporaties zijn getroffen. Het risico is natuurlijk niet nieuw en we hebben deze ook met de nodige beheersmaatregelen voorzien. De kans op een hack is toegenomen en de gevolgen ervan voor de bedrijfsvoering zijn desastreus als hier onvoldoende maatregelen op zijn getroffen. In respons hebben we extra beheersmaatregelen getroffen, deels in de Zeeuwse samenwerking door middel van een Taskforce informatiebeveiliging. Gedurende het jaar zijn een aantal risico’s ook flink in beweging geweest: • Het risico ‘we kunnen onze geplande projecten niet meer uitvoeren’ is in het rood terecht gekomen. Bij de nieuwbouw voelde we dit al langer door stijgende bouwprijzen maar ook in het onderhoud- en verbeterwerkzaamheden hebben we nu te maken met leveranciers die bestaande financiële contractafspraken niet meer kunnen nakomen. • Het risico ‘kosten van vreemd vermogen stijgen’ treedt in als gevolg van stijgende inflatie en de reactie daarop door de ECB.

• Het risico ‘Het lukt niet om prestatieafspraken te maken die aansluiten bij onze strategie’ is volop in beweging door de Nationale Prestatieafspraken die ervoor zorgen dat de samenwerking met de gemeenten intensiever wordt. • Het risico ‘Extreme weersomstandigheden’ heeft zich helaas voorgedaan op 27 juni in de vorm van de windhoos. Het risico ‘Onze klanten betalen de huur niet’ is nu nog niet toegenomen maar heeft zeker wel de aandacht van de organisatie. De koopkracht van vooral onze klanten staat onder druk door stijgende prijzen en in het bijzonder stijgende energielasten.

2 Bestuurlijk verslag

55

Voornaamste risico’s en onzekerheden

Onze risico-eigenaren beheren eind 2022 samen actief 27 risico’s. In 2022 is iedere vier maanden gerapporteerd over de voortgang van de toprisico’s. Geïdentificeerde risico’s worden gewogen op kans, financiële impact of op de impact op het imago van Zeeuwland. We gaan uit van onderstaande kans- en impactschalen: Klasse

Kans

Gevolg Financieel*

Gevolg Reputatie

0 N.v.t.

risico is er niet meer

geen financiële schade

geen schade

1 Zeer klein

eens in de 10 jaar

< € 10.000

één stakeholder

2 Klein

eens in de 5-10 jaar

10.000 < € < 100.000

lokale reikwijdte (plaatselijke)

3 Aannemelijk / Gemiddeld

eens in de 2-5 jaar

100.000 < € < 500.000

regionale reikwijdte

4 Groot

eens in de 1-2 jaar

500.000 < € < 1.000.000

provinciale reikwijdte

5 Zeer groot

> 1 keer per jaar

> € 1.000.000

landelijke reikwijdte

* Gevolg financieel wordt bepaald op basis van een 10-jaars begrotingsperspectief.

In de volgende tabel staan onze toprisico’s van 2022. Per toprisico is de impact en kans weergegeven, met de beheersmaatregelen die genomen zijn. De gepresenteerde kans en impact zijn inclusief de genomen beheersmaatregelen (het netto-risico). Risico

Impact

Kans

Maatregelen

We kunnen onze geplande projecten niet meer uitvoeren (door stijgende marktprijzen voor nieuwbouw, onderhoud en renovatie).

Groot (financieel)

Groot

• Visie op duurzaam verdienmodel en compartimentenmodel • Continu analyseren en bespreken van de voorgestelde

Raakt ambitie: voldoende betaalbare woningen

Groot (imago)

Kosten van vreemd vermogen stijgen (door stijgende rente)

Groot (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

De overheid stelt de duurzaamheidseisen bij (nog scherper voor corporaties door eigen doelen overheid of Europese doelstellingen)

Groot (financieel)

Raakt ambitie: duurzaam en kwalitatief goed wonen

Gemiddeld (reputatie)

We worden gehackt

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Groot (reputatie)

prijswijzigingen

• Risico’s stikstof en flora en fauna tijdig inzichtelijk brengen • • • • Aannemelijk

in projectfasen Passende vorm van aanbesteden Innovaties onderzoeken Markt volgen Raamovereenkomsten

• Periodiek opstellen en actualiseren van een meerjaren treasuryplanning

• Scenario-analyse meerjarenbegroting • Bespreken marktrente ontwikkelingen in treasurycommissies

Aannemelijk

• Duurzaamheidsbeleidsplan • Toetsen van de maatregelen aan de minimale isolatie eis van een woning

• Kernprofielen vastgoedstrategie

Aannemelijk

• • • •

Continuïteitsplan / calamiteitenplan Taskforce informatiebeveiliging Bewustwordingsprogramma intensiveren Diverse technische maatregelen

2 Bestuurlijk verslag

56

Risico

Impact

Kans

Maatregelen

Extreme weersomstandigheden (door opwarming van de aarde)

Gemiddeld (financieel)

Aannemelijk

• Verzekeren bezit tegen schade • In projecten voorsorteren op veranderende

Raakt ambities: duurzaam en kwalitatief goed wonen en goede organisatie

weersomstandigheden

• Programma duurzame kernen

Gemiddeld (reputatie)

Huurdersvertegenwoordiging sluit onvoldoende aan bij de achterban (door onvoldoende contacten met huurders)

Zeer klein (financieel)

Raakt ambitie: maatschappelijk verbinder

Gemiddeld (reputatie)

Aannemelijk

• Organiseren van bijeenkomsten in verschillende kernen door de SHZ

• Samenwerkingsovereenkomst jaarlijks evalueren • Opmaken van een activiteitenplan en begroting • Leden van de SHZ nemen deel aan klankbordgroepen waar gewenst

• SHZ voorzien van kennis en ondersteuning waar nodig Geen liquiditeiten beschikbaar, geen externe lening kunnen aantrekken

Groot (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

Asbestcalamiteit (door ontoereikende werkvoorbereiding of onzorgvuldigheid)

Klein (financieel)

Raakt ambities: duurzaam en kwalitatief goed wonen en goede organisatie

Klein

• Opstellen en actualiseren liquiditeitsplanning • zorgen voor een kredietlijn (roll-over lening)

Klein

• • • • •

Klein

• Aanpassen complexen vanuit bouwbesluit voor bestaande

Groot (reputatie)

Brand in gebouwencomplexen (door gebrekkige installaties, bouwkundige gebreken, verwarde personen, scootmobielen)

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambities: goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

Het lukt niet om prestatieafspraken te maken die aansluiten bij onze strategie

Klein (financieel)

Raakt ambities: maatschappelijke verbinder, voldoende betaalbare woningen, duurzaam en kwalitatief goed wonen

Klein (reputatie)

In het netwerk onvoldoende effectief kunnen samenwerken

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambitie: maatschappelijk verbinder

Klein (reputatie)

Cursus asbestherkenning opfrissen Periodiek overleg asbestbeheergroep Cursus toezicht op asbestsanering Pilot asbestproces soepeler laten verlopen bij mutatie Bewoners informeren over asbest in de woning

bouw

• Scootmobielruimten implementeren • Verzekeren brandschade • Inspecteren op brandveiligheid Aannemelijk

• Periodiek bestuurlijk overleg met de drie gemeenten • Samenwerkingsovereenkomsten

Klein

• Periodiek afstemmingsoverleg partners

2 Bestuurlijk verslag

57

Scenario analyse

Jaarlijks bij het opstellen van de financiële meerjarenprognose voeren we een scenario analyse uit. Bij de begroting 2023-2032 zijn de volgende scenario’s doorgerekend: • een hogere rente (+2%); • hogere kosteninflatie (bouw/onderhoudskosten nogmaals 12%, looninflatie 8% in 2023); • halvering verkopen; • koppeling ontwikkeling marktwaarde aan marktindex. Waardedaling vastgoed (dalende marktindex) in 2023 en 2024 (per jaar -/-10%).

Frauderisicoanalyse

We hebben een frauderisicoanalyse die jaarlijks geactualiseerd wordt met het management en besproken met de auditcommissie. De risico’s zijn voorzien van beheersmaatregelen. De effectieve werking van deze maatregelen wordt in het eerste kwartaal van 2023 getoetst door de concerncontroller. In 2022 hebben alle medewerkers deelgenomen aan een workshop fraude om het fraudebewustzijn te vergroten. Daarbij hebben de medewerkers nagedacht over hoe zij fraude zouden plegen bij Zeeuwland en waarom dit wel of niet zou lukken, en zijn er voldoende beheersmaatregelen? Ook is aandacht besteed aan voorbeelden van fraude uit de sector, de fraudedriehoek en red flags.

De scenario analyse wijst uit dat deze tegenvallers er niet voor zorgen dat we niet meer voldoen aan de externe normen van de toezichthouders. Het compartimentenmodel, wat Zeeuwland gebruikt om te beoordelen of we binnen de financiële kaders van ons duurzaam verdienmodel blijven, laat bij de scenario’s zien dat het tekort fors toeneemt bij tegenvallende verkopen en stijgende rente. Met het tekort wordt hier bedoeld dat de leningenportefeuille meer toeneemt dan kan binnen een duurzaam verdienmodel. Mogelijkheden om bij te sturen zijn er voldoende de komende jaren.

Operationele risicobeheersing

Risico’s in de operationele processen kunnen we goed voorkomen door processen hierop in te richten. We hebben voor ieder proces een proceseigenaar, die is verantwoordelijk voor de juiste inrichting, bewaking van de juiste uitvoering en verbetering. Ook hebben veel processen een kernteam waarin met de procesverbeteraar actief gewerkt wordt aan verbeteringen op basis van gerealiseerde resultaten. Het kernteam wordt ingezet bij bijvoorbeeld digitalisering van een proces of analyse en verbetering van de klanttevredenheid.

Compliance

Woningcorporaties kennen een sterke afhankelijkheid van wet- en regelgeving. Deze wet- en regelgeving is divers van aard, complex en aan verandering onderhevig. Vanuit de compliancefunctie ligt de focus op naleving van deze wet- en regelgeving. Het compliancerisico maakt expliciet onderdeel uit van het risicomanagementbeleid. Elke manager is verantwoordelijk voor het reageren op de compliancerisico’s in zijn resultaatgebieden, dit is onderdeel van het afdelingsoverleg. De vigerende wet- en regelgeving is geborgd in een checklist. Relevante wijzigingen in wet- en regelgeving worden actief, minimaal drie keer per jaar, onder de aandacht gebracht bij de verantwoordelijke medewerkers en de managers. Hiervoor gebruiken we een overzicht dat periodiek beschikbaar wordt gesteld door een Aedes community. De risico-eigenaren zijn ook een belangrijk onderdeel van de tijdige signalering van wijzigingen in de wet- en regelgeving. Zij overleggen drie keer per jaar met elkaar en signaleren en borgen samen wijzigingen met een hoog risico.

2 Bestuurlijk verslag

58

2.7 Financiële continuïteit Het verslagjaar 2022 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 6,5 miljoen na belastingen. Over 2021 was het resultaat € 106,5 miljoen voordelig. Omschrijving

Zeeuwland heeft de tot haar beschikking staande middelen uitsluitend besteed in het belang van de volkshuisvesting en aan de prestatievelden zoals genoemd in de Woningwet en het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (Btiv). In de volgende tabel zijn de baten en lasten op hoofdniveau samengevat (bedragen x € 1.000). Jaarrekening 2022

Jaarrekening 2021

Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

18.604

16.529

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille

1.053

1.375

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

-3.327

100.249

0

0

Overige organisatiekosten

-942

-3.617

Leefbaarheid

-698

-588

Bedrijfsresultaat

14.690

113.948

Saldo financiële baten en lasten

-4.082

-4.501

Resultaat voor belastingen

10.608

109.447

6

15

Belastingen

-4.108

-2.953

Resultaat na belastingen

6.506

106.509

Netto resultaat overige activiteiten

Resultaat deelnemingen

In de resultaten is een aantal bijzondere posten opgenomen die per jaar aanzienlijk kunnen verschillen. In het volgende overzicht is uitgegaan van het resultaat na belastingen. Dit resultaat wordt voor drie bijzondere

Omschrijving

posten geschoond, waardoor een betere vergelijking gemaakt kan worden met het resultaat van het voorgaande jaar (bedragen x € 1.000).

Jaarrekening 2022

Jaarrekening 2021

Resultaat na belastingen

6.506

106.509

1. Af: Resultaat op verkoop woningen

-1.053

-1.375

2. Bij: Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

3.327

-100.249

3. Bij: Belastingen

4.108

2.953

nvt

2.775

12.888

10.613

4. Bij: Agio Vestia lening Resultaat geschoond voor waardeveranderingen in vastgoedportefeuille, resultaat op verkoop, belastingen en agio Vestia lening

2 Bestuurlijk verslag

59

Analyse van de resultatenrekening op hoofdlijnen

In verslagjaar 2022 zijn de resultaten opgenomen op basis van de zogenaamde functionele kostenindeling. Lasten worden hierbij geclassificeerd op basis van hun functie als onderdeel van de kostprijs van een bepaalde functie. Voor zover niet rechtstreeks toe te rekenen worden organisatorische kosten verdeeld door middel van een kostenverdeelstaat. De door Zeeuwland gehanteerde kostenverdeling is in de jaarrekening 2022 op enkele onderdelen aangepast aan de actuele situatie. Dit heeft te maken met werkzaamheden die veranderen, nieuwe functies of functies die anders zijn ingevuld etc. De verdeling sluit na deze aanpassingen aan bij de actuele situatie.

Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille Het netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille valt € 2,1 miljoen hoger uit dan in 2021. • De huuropbrengsten vallen € 0,8 miljoen hoger uit De jaarlijkse huurverhoging van 2,3% voor woningen en 4,9% voor bedrijfsruimten leverde per saldo over juni t/m december € 0,3 miljoen meer huur op. De harmonisatie bij nieuwe verhuringen levert per saldo € 0,4 miljoen meer huur op. Opgeleverde nieuwbouw (Burgemeester van der Havestraat in Oosterland, Deltastraat, van Hertsbekestraat in Bruinisse) leveren circa € 0,1 miljoen meer huur op. • Het resultaat (opbrengsten -/- kosten) op servicekosten valt € 0,2 miljoen positiever uit Dit heeft voornamelijk te maken met de ontvangsten van huurders voor servicekosten die niet worden verrekend (zoals de vergoeding voor het aanbrengen van zonnepanelen en de energie-prestatievergoeding (EPV). Deze niet te verrekenen opbrengsten nemen jaarlijks toe omdat er meer woningen op die manier worden geëxploiteerd. Er staan geen directe kosten tegenover, waardoor een positief resultaat ontstaat. • De lasten van verhuur- en beheeractiviteiten vallen € 0,2 miljoen hoger uit Dit heeft voornamelijk te maken met de toerekening van salarissen en organisatiekosten. Er heeft een uitbreiding plaatsgevonden van ondersteunende functies. Dit heeft gevolgen voor de toerekening van kosten aan diverse kostensoorten.

Ondersteunende functies worden voor een groter deel toegerekend aan verhuur- en beheeractiviteiten. • De onderhoudslasten vallen € 1,0 miljoen hoger uit Dit heeft voornamelijk te maken met de kosten voor planmatig onderhoud die circa € 0,5 miljoen hoger uitkomen dan in 2021. Mutatieonderhoud valt € 0,1 miljoen lager uit ten opzichte van 2021. Reparatie en klachtenonderhoud valt € 0,2 miljoen hoger uit. Door de stijgende prijzen in 2022 is het contract met de SLA partners tussentijds verhoogd. Overig onderhoud valt € 0,2 miljoen hoger uit, dit heeft enerzijds te maken met hogere prijzen voor het jaarlijks serviceonderhoud en daarnaast met de kosten van diverse (brand) schades, voor zover deze nog niet zijn gecompenseerd door de verzekeraar. De toerekening van organisatiekosten aan onderhoud valt € 0,2 miljoen hoger uit in verband met aanpassingen in de kostenverdeelstaat. • De overige directe operationele lasten exploitatie bezit vallen € 2,3 miljoen lager uit Dit heeft voornamelijk te maken met de lagere verhuurderheffing. Enerzijds is het tarief van de verhuurderheffing in 2022 door de overheid verlaagd en anderzijds is door Zeeuwland ook ruim gebruik gemaakt van de (subsidie)regeling vermindering verhuurderheffing ter zake van nieuwbouw en energetische investeringen.

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille Het netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille valt € 0,3 miljoen lager uit dan in de jaarrekening 2021. Er zijn 22 woningen verkocht in 2022 (inclusief 2 doorverkoop VOV) ten opzichte van 44 in 2021 (inclusief 11 doorverkoop VOV). De gemiddelde verkoopopbrengst viel wel hoger uit (€ 229.454 in 2022, ten opzichte van € 190.090 in 2021), de gemiddelde marktwaarde (lees boekwaarde) van de verkochte woningen viel echter ook hoger uit (€ 146.818 in 2022 ten opzichte van € 138.968 in 2021).