1708341 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2026

33

2.2.1.51. Wat doen we in het kader van opvang van Oekraïense vluchtelingen Stand van zaken Het Rijk heeft de inspanningsverplichting niet bijgesteld; deze blijft 392 opvangplekken voor onze gemeente. Op dit moment vangen we 340 Oekraïense vluchtelingen op in de GOO-locaties De Cornelia, De Kabbelaar en de Victoriakliniek, en in enkele reguliere woningen. We realiseren het modulaire woonconcept in Zierikzee en Scharendijke. De oplevering is gepland in 2027. Er is plaats voor 220 Oekraïense vluchtelingen. In Zierikzee slopen we De Cornelia om plaats te maken voor het modulair woonconcept. Dit gebeurt gefaseerd in 2026 en 2027. Een deel van De Cornelia staat al leeg door verhuizingen naar de Victoriakliniek en interne doorplaatsingen. Na realisatie van het modulair woonconcept heeft de gemeente 357 plekken gerealiseerd. Dit is inclusief de al bestaande plekken in de Kabbelaar, Victoriakliniek en de huurwoningen. Er blijft dan nog een taak over van 35 plekken. We onderzoeken de mogelijkheid om hiervoor een nieuwe locatie te openen. De Tijdelijke beschermingsrichtlijn (RTB) voor de opvang van Oekraïners loopt af op 4 maart 2027. Op dit moment is nog niet bekend of deze met een jaar wordt verlengd of dat er een nationale regeling van kracht wordt. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.1.52. We faciliteren woningbouwinitiatieven van derden die invulling geven aan onze woningbehoefte Stand van zaken Wij hebben een prioritering aangebracht in de te faciliteren woningbouwopgaven met het doel deze woningbouwplannen sneller en efficiënter van initiatief naar haalbaar plan te helpen brengen. Over de stappen die de ontwikkelaar zet en de faciliterende rol van onze gemeente leggen we afspraken vast in een overeenkomst. Een aantal private woningbouwinitiatieven in Renesse en Burgh-Haamstede ligt helaas nog steeds stil in verband met de stikstofproblematiek. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.2. We zetten daar waar mogelijk in op het verbeteren van de sociale veiligheid.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.2.10. We realiseren de nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee Stand van zaken De bouw van de brandweerkazerne wordt oktober/november 2026 opgeleverd. Ingebruikname is afhankelijk van het nakomen van afspraken van de nog aan te sluiten nutsvoorzieningen, water, elektra en glasvezel. Geld (indicator)

34

Tijd (indicator)

2.2.2.14. We breiden de brandweerpost Renesse uit voor natuurbrandbestrijding Stand van zaken De VRZ heeft in 2025 de aanbesteding voor natuurbrandbestrijdingsvoertuigen opnieuw doorlopen. Levering van het voertuig voor Renesse is voorzien eind 2027. Voor de uitwerking van de bouwplannen voor een extra opstel-/uitrukplaats stelden we een architect aan. In 2026 werken we de plannen nader uit, doorlopen we de vergunningen en procedures en wordt een aannemer aanbesteed. Dit planning is om in 2027 met de bouw te starten. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.2.15. We faciliteren brandweervrijwilligers om bij een melding sneller de kazerne te bereiken (Amendement A3 programmabegroting 2026-2029) Stand van zaken We zijn momenteel met de VRZ in overleg hoe we inhoudelijk vorm gaan geven aan het amendement. Eerst zal er een inventarisatie plaatsvinden onder de brandweervrijwilligers, zodat we vooraf een gedegen beeld hebben over de behoeften en aantallen. De vragenlijst voor de inventarisatie is klaar en kan op korte termijn via de VRZ uitgezet worden. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.3. We verduurzamen onze woningvoorraad

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.3.2. We zien toe op een goed informatiepunt waar actuele en duidelijke informatie wordt verstrekt voor energiebesparende maatregelen, waaronder methoden voor isolatie Stand van zaken Samen met NME SD zetten we het Energiehuis voort. Inwoners kunnen hier voor al hun vragen over verduurzaming terecht bij een onafhankelijke energiecoach. Zij bekijken hier duurzaamheidsmaatregelen, krijgen slimme tips en ontvangen hulp bij subsidieaanvragen. Via het digitale energieloket (www.duurzaambouwloket.nl) bieden we algemene informatie over energiebesparing, duurzame opwekking en subsidies. In Noordgouwe en Schuddebeurs startten we het eerste kwartaal van 2026 de wijkgerichte aanpak. We informeren inwoners via een brief en factsheet over verduurzaming en regelingen. Vanaf het tweede kwartaal breiden we deze aanpak uit naar alle kernen op SchouwenDuiveland. Geld (indicator) Tijd (indicator)

35

2.2.3.4. We ondersteunen collectieve bewonersinitiatieven op het gebied van energie en energiebesparing, zoals het Monumentenpaspoort, elektrisch rijden, rijden op waterstof en opwekken van duurzame energie Stand van zaken We ondersteunden onze inwoners met verschillende subsidies en regelingen voor verduurzaming (isolatiesubisie, subsidie Doe-Het-Zelvers, subsidie Zonnepanelen en (hybride) warmtepompen, subsidie kleinschalige energieopslag). Voor (Gemengde) Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) stelden we een nieuwe subsidieregeling op, die in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Voor stichtingen en verenigingen ontwikkelden we een nieuwe duurzaamheidssubsidie die eveneens in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Naast financiële regelingen ondersteunen we inwoners met een gratis energieanalyse van Energiek Zeeland. Monumenteneigenaren krijgen hulp van een monumentencoach en ontvangen korting op het monumentenpaspoort. In Ouwerkerk faciliteerden we warmtebeelden om warmteverlies zichtbaar te maken. We starten de wijkgerichte aanpak in Noordgouwe en Schuddebeurs, waar we inwoners via een brief en factsheet informeren over alle subsidies en regelingen. Nog dit jaar breiden we deze wijkgerichte aanpak uit naar alle kernen op Schouwen-Duiveland. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.3.8. We voeren het nationaal isolatieprogramma uit Stand van zaken We actualiseerden de gemeentelijke isolatiesubsidie en de Doe-Het-Zelf-subsidie, zodat meer inwoners hiervan kunnen profiteren. Voor (gemengde) Verenigingen van Eigenaren ((G)VvE's) stelden we een nieuwe subsidieregeling op voor isolatie- en ventilatiemaatregelen. Deze regeling treedt in het tweede kwartaal 2026 in werking. We zetten de middelen uit het Nationaal Isolatie Programma specifiek in voor inwoners met een slecht geïsoleerde woning en een WOZ-waarde onder de € 500.000. De gratis isolatieregeling voor inwoners met energietoeslag passen we dit jaar nog aan op basis van de landelijke ontwikkelingen rondom het energienoodfonds. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.3.9. We voeren het plan van aanpak energie-armoede uit Stand van zaken We zetten het plan van aanpak energiearmoede voort. Hiervoor werken we samen met de energiecoöperatie Zeeuwind, de woningbouwcorporatie Zeeuwland, de Zuidhoek, SMWO en NME SD. Het energieteam adviseert inwoners over kleine energiebesparende maatregelen, terwijl het klusteam van de Zuidhoek deze maatregelen direct aanbrengt. Denk hierbij aan het plaatsen van ledlampen, radiatorfolie, radiatorventilatoren, buisisolatie en tochtstrips. Inwoners met een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning kunnen rekenen op de gratis isolatiemaatregel. We passen deze regeling binnenkort aan op basis van de landelijke ontwikkelingen rondom het energienoodfonds. Samen met collega's van het sociaal domein voeren we de witgoedregeling uit. Met deze regeling helpen we inwoners met een laag inkomen om een oud, onzuinig witgoedapparaat te vervangen door een energiezuinig exemplaar. Geld (indicator)

36

Tijd (indicator)

2.2.3.10. We voeren de agenda klimaatadaptatie uit Stand van zaken Ook dit jaar delen we vouchers uit voor regentonnen en doen we mee aan het NK Tegelwippen 2026. We dagen Goeree-overflakkee uit: wie wipt de meeste tegels? Samen met de provincie en de andere Zeeuwse gemeenten stelden we de signaalkaart ‘Water en Bodem’ op. Deze kaart toont direct welke klimaateffecten te verwachten zijn bij nieuwe projecten, zodat we op tijd de juiste maatregelen kunnen nemen. Iedereen kan deze kaart, samen met de labelkaart, bekijken op de website van de provincie. Hierdoor is zowel voor stad als platteland inzichtelijk wat de risico’s zijn voor wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.3.5. We zetten er op in dat de warmtetransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is Stand van zaken We stelden in het eerste kwartaal 2026 het plan van aanpak voor het opstellen van het Warmteprogramma en de wijkuitvoeringsplannen vast. Samen met de andere Zeeuwse gemeenten maakten we een blauwdruk voor een Warmteprogramma. Op basis hiervan stellen we een concept Warmteprogramma voor Schouwen-Duiveland op. Ondertussen voeren we onderzoek uit naar de mogelijkheden voor aardgasvrije opties. Op vier locaties (Bruinisse, Brouwershaven, Zierikzee en Renesse) onderzoeken we de mogelijkheden voor Power to Heat. De resultaten verwachten we in juni 2026. Samen met de provincie Zeeland, Zuid-Holland en Brabant onderzoeken we de mogelijkheden voor ondiepe geothermie. Tot slot onderzoeken we op twee locaties de mogelijkheden voor een miniwarmtenet in Brouwershaven. De resultaten van de onderzoeken nemen we mee in het nog op te stellen Warmteprogramma. In samenspraak met de dorps-, stad - en wijkraden onderzoeken we de mogelijkheden voor het opstellen van een wijkuitvoeringsplan in twee kernen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.4. We zetten in op een verkeersveilige en goed bereikbare gemeente met goede parkeervoorzieningen voor onze inwoners en bezoekers

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.4.4. We voeren in overleg met inwoners en ondernemers maatregelen uit om zwaar verkeer uit het centrumgebied van Zierikzee te weren. Stand van zaken Na eerdere prioritering op andere opgaven, startten we inmiddels met het opstellen van beleidsregels voor het afgeven van een RVV-ontheffing (Regelement Verkeersregels en verkeerstekens). Naar verwachting stellen we de beleidsregels in het vierde kwartaal van 2026 vast. Geld (indicator)

37

Tijd (indicator)

2.2.4.8. We nemen snelheidsremmende maatregelen op erftoegangswegen binnen de bebouwde kom Stand van zaken Het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid is in het derde kwartaal 2025 vastgesteld. De maatregelen in Looperskapelle zijn inmiddels uitgevoerd. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.4.12 We zetten in op veiligheid en parkeergemak voor onze inwoners Stand van zaken De raad stelde in oktober 2025 het uitvoeringsplan verkeersveiligheid vast. Daarin is de raad geïnformeerd over onveilige locaties, wegvakken en ongevalsontwikkeling binnen de gemeente. In 2026 werken we het uitvoeringsplan verder uit, waaronder het realiseren van een schoolzone, aanpak van de top 10 onveilige locaties. En zetten we ook in op verkeerseducatie. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.4.13. We zetten in op goede fietsparkeerplekken Stand van zaken Zowel het fietsnetwerk als het fietsparkeren is onderdeel van het Lokaal Toekomstbeeld Fiets (LTF). Via burgerparticipatie kon een ieder nog een inspreken op dit plan. Na vaststelling in de raad in het tweede kwartaal 2026, geven we verdere invulling aan de uitvoeringsagenda. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.4.15. We monitoren verkeers- en parkeerdata Stand van zaken We voeren dit jaar in alle kernen parkeeronderzoeken uit. Ook maken we dit jaar een start met een aangepast verkeersmodel. Een verkeersmodel is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid, waarmee huidige en toekomstige verkeersstromen in een netwerk worden berekend. We passen dit toe om effecten van infrastructurele veranderingen of van beleid te voorspellen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

38

2.2.4.16. Vanuit de opgave Slimme Mobiliteit willen we komen tot een sterk mobiliteitssysteem waarbij de reiziger centraal komt te staan Stand van zaken We werken aan de realisatie van een 7-tal mobiliteitshubs verspreid over het eiland om de overstapmogelijkheden voor reizigers met publiekvervoer te verbeteren. Realisatie van deze hubs is gepland in het vierde 2026 en eerste deel van 2027. Eind 2026 begint ook de nieuwe openbaar vervoer concessie met vervoerder EBS. Hieruit volgt een nieuwe dienstregeling. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.4.17. We herinrichten de Laone in Renesse Stand van zaken Eind 1e kwartaal 2026 rondden we de werkzaamheden herinrichting Laone 1 e fase af. In overleg met dorpsraad, ondernemersvereniging en de omgeving stemden we in met uitvoering van werkzaamheden door Stedin en Evides in het 2e kwartaal van 2026 in de 2e fase van het project. Hierdoor kunnen we in de winter 2026/2027 de 2e fase van de herinrichting afronden. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.2.4.18. We verbeteren de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers op de Elkerzeeseweg richting rotonde Scharendijke (Amendement A8 programmabegroting 2025-2028) Stand van zaken Samen met de aannemer is de locatie bezocht. Daarbij is vastgesteld dat de realisatie volgens de huidige schets niet mogelijk is vanwege technische en praktische beperkingen. We gaan in het 2e kwartaal 2026 in overleg met de betrokken partijen om de eerder voorgestelde situatie opnieuw te bespreken en te toetsen. Afhankelijk van de uitkomsten van dit overleg kijken we of uitvoering in het vierde kwartaal 2026 haalbaar is. Geld (indicator) Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Ondergrondse infrastructuur, incidenteel nadeel lasten € 71.000 en incidenteel voordeel baten € 520.000 Voor de opbrengsten uit degeneratie en creditfacturen uit straatopbrekingen op verzoek van nutsbedrijven verwachten we een voordeel van € 520.000. Het aantal opgaves ligt hoger dan vorig jaar. De meerjarige component betrekken we bij Spoor 3 doorontwikkeling PenC cyclus. Hiertegenover staan incidentele meerkosten van € 71.000.

39

Welstandstoezicht, structureel nadeel lasten € 100.000 De kosten voor de welstandscommissie zijn gerelateerd aan de hoogte van de bouwsommen. Omdat die harder gestegen zijn dan de reguliere indexering die we toepassen op de budgetten van de welstandscommissie meldden we bij de jaarrekening 2025 een nadeel. De structurele consequenties, voor een bedrag van € 100.000, verwerken we via deze bestuursrapportage. Exploitatieovereenkomst Cornelia, incidenteel voordeel baten € 492.000 De ontvangen bijdrage voor de sloop van het oude verzorgingstehuis Cornelia aan de Emil Sandstromweg in Zierikzee ten behoeve van de modulaire woningbouwontwikkeling stond gepland in 2025 maar schuift door naar 2026. Dit leverde voor 2025 een nadeel op maar een voordeel voor in 2026. Verkoop perceel en sloopkosten, incidenteel nadeel lasten € 298.500 en incidenteel voordeel baten € 278.500 De begrote verkoop van een perceel grond (€ 278.500) was begroot in 2025 maar schuift door naar 2026. Daarnaast schuiven de kosten van de sloop van de Meie (€ 98.500) vanwege een uit te voeren flora en fauna onderzoek door van 2025 naar 2026. De investeringsbijdrage in de verbouwing van Huis de Haene (€ 200.000) schuift eveneens door van 2025 naar 2026. Het saldo (€ 20.000) onttrekken we aan de algemene reserve Ontwikkelingsbedrijf.

Project Zwerfafval incidenteel nadeel lasten en incidenteel voordeel baten € 118.000 We ramen de lasten voor dit project in 2026 met daartegenover de rijksvergoeding die we hiervoor inzetten. Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), incidenteel nadeel baten € 361.000, incidenteel voordeel lasten € 361.000 (per saldo nihil) Zoals aangegeven in de jaarstukken 2025 betrekken we de vorig jaar niet bestede middelen in deze rapportage. Bestemmingsreserve woonconcepten, incidenteel nadeel lasten € 1.210.000 (per saldo nihil in combinatie met sub-programma 2.4) Zie voor een nadere toelichting sub-programma 2.4, onderdeel Opvang Oekraïense vluchtelingen. Herziening bouwgronden en exploitatieovereenkomsten De mutaties van deze herziening raken meerdere subprogramma's. Op dit sub-programma leidt dit tot de volgende mutaties aan de lasten- en batenkant.

2026: incidenteel voordeel lasten van € 4.542.312 en incidenteel nadeel baten van € 4.499.771 2027: incidenteel nadeel lasten van € 4.058.032 en incidenteel voordeel baten van € 3.951.115 2028: incidenteel voordeel lasten van € 301.139 en incidenteel nadeel baten van € 301.424 2029: incidenteel nadeel lasten van € 405.089 en incidenteel voordeel baten van € 459.370 Zie hieronder voor een nadere toelichting op de grootste mutaties: Exploitatieovereenkomst Haringvlietplein De realisatie van de 2e fase Haringvlietplein vindt naar alle waarschijnlijkheid plaats in 2028. Als gevolg daarvan schuiven de opbrengsten uit de verkoop van vastgoed en de daaraan gekoppelde afboeking van de boekwaarde door van 2027 naar 2028. Exploitatieovereenkomst 150Kv station In 2026 is een overeenkomst gesloten voor aankoop van de gronden waarop het 150Kv-station geplaatst wordt. De kosten voor de grondverwerving – en de daaraan samenhangende opbrengst van doorverkoop aan Tenet /Stedin – verwerken wij in 2026. Deze kosten en opbrengsten waren geraamd in 2027. Modulaire woonconcepten Scharendijke en Zierikzee Vanwege de uitkomst van de aanbesteding en meerwerk nemen de kosten voor het bouw- en woonrijp maken toe in Scharendijke. Voor het geprognosticeerde tekort op de bouwgrondexploitatie is een

40

voorziening getroffen ten laste van de reserve woonconcepten.Het slopen en bouwrijp maken van het plangebied in Zierikzee schuift gedeeltelijk door van 2026 naar 2027. Dit komt doordat de onderzoeken naar flora en fauna meer tijd in beslag nemen dan voorzien. Vrijval kapitaallasten, incidenteel voordeel lasten € 515.000 Als gevolg van het doorschuiven van diverse investeringsbudgetten valt dit jaar een bedrag aan afschrijvings- en rentelasten vrij.

TOELICHTING INVESTERINGEN Vervanging bollards, doorschuiving € 250.000 Door te kort aan capaciteit van personeel is voor deze investering (verkeerspalen) besloten dat de uitvoering nog wel een jaar uitgesteld kan worden, zodat er andere projecten voorrang kunnen krijgen. Fietsveilig inrichting Deltastraat Zierikzee, doorschuiving € 294.000 Er worden in 2026 enkel wat onderzoekskosten verwacht. De uitvoering van de opdracht zal naar alle waarschijnlijkheid in 2027 plaats vinden. Aanleg rotonde Roelandsweg/Transferium, doorschuiving € 300.000 We gebruiken het 2e deel van 2026 om het project verder uit te werken (ontwerp en engineering) en een ruimtelijke procedure te volgen. De uitvoering is gepland in de winter van 2026/2027. Er kan daarom 300.000 euro worden doorgeschoven naar 2027. Inprikker Burgh, doorschuiving € 502.000 Het budget doorschuiven naar 2027, omdat Rijkswaterstaat eind 2025 heeft aangegeven pas na de zomer van 2026 een besluit te nemen over aanpassing van de kruising N57/Weeldeweg. Er worden daarom in 2026 naar verwachting geen kosten gemaakt. Vervangen 31 abri's, doorschuiving € 182.000 Regionaal wordt nog nagedacht over een nieuwe standaard voor een abri. We wachten tot hierover meer duidelijkheid bestaat voordat we investeren in vervanging. Convenant OAS, bijraming 3.616.000 Het Convenant OAS Westerschouwen wordt formeel beëindigd per 31 december 2026.

Om die redenen halen wij het voor 2027 geraamde bedrag naar voren (ruim € 3,9 miljoen) waarbij € 370.000 vrijvalt vanwege een lagere afrekening. Grond Riekusweel V, aframing € 78.000 Het restantbudget kan vrijvallen vanwege het feit dat twee van de vijf percelen niet zijn aangekocht.

41

Sub-Programma 2.3 Leefbare kernen met betrokken inwoners

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.1. We faciliteren sociaal maatschappelijke en culturele initiatieven van burgers die de leefbaarheid bevorderen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.1.8. We vergroten het respect voor diversiteit in de samenleving Stand van zaken In 2026 is het beleid Gelijk Anders en de bijbehorende stimuleringsregeling Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie gepubliceerd. Ook met de stimuleringsregeling Voorkomen Eenzaamheid worden activiteiten waarbij verbinding, creativiteit en mentale veerkracht centraal staat ondersteund. Er zijn verschillende (start)gesprekken geweest met instanties om samen met de gemeente tot een plan van aanpak te komen m.b.t. een Dementievriendelijk en GGZ-vriendelijke gemeente. Er wordt voor de 2e helft van 2026 nog een nadere uitwerking gemaakt om uitvoering te geven aan de Lokale Inclusie Agenda. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.2. We zetten in op een kwaliteitsimpuls voor de kernen en stellen daartoe stads- en dorpsvisies met uitvoeringsprogramma’s op.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.2.34. We onderzoeken het realiseren van het woonconcept 'Skaeve Huze' Stand van zaken Een aandachtspunt is maatschappelijke weerstand voor het project, wat zorgvuldigheid vraagt in de communicatie met de bevolking. De voorkeurslocatie aan de Schouwsedijk/Van Veenlaan levert veel discussie op. De raad verzocht ons om opnieuw een onderzoek te doen naar (alternatieve) locaties voor vestiging van Skaeve Huse. Er is een projectleider gestart, die als opdracht heeft meegekregen om a) een volwaardig participatietraject met de bevolking te ontwerpen en uit te voeren en b) de regie te nemen in goede voorbereiding en uitvoering van het hernieuwde locatieonderzoek binnen de organisatie. Gunstige factor hierbij is de beschikbaarheid van een (eenmalige) bijdrage vanuit regionale middelen ter grootte van 1 miljoen euro voor de realisatie van Skaeve Huse in onze gemeente, wanneer we hiervoor een concreet plan kunnen indienen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.3.2.31. Stads- , dorps- en wijkraden zijn voor ons de schakel tussen gemeente (bestuur) en de gemeenschap Stand van zaken We versterken de samenwerking met de Stads-, Dorps- en Wijkraden (SDW-raden). De inzet richt zich op drie speerpunten: duidelijke en open communicatie, verankering van de coördinatorrol en het loket SDWraden, en ondersteuning en ontwikkeling van participatiestructuren. Tegelijkertijd werken we aan een nieuw participatiebeleid en een participatieverordening en verankeren we hierin de rol van de SDW-raden.

42

Concreet stelden we een jaarplanning op en vergrootten we de zichtbaarheid van het loket, zowel intern als extern. In april 2026 organiseerden we een gezamenlijke bijeenkomst voor alle Stads-, Dorps- en Wijkraden. Daarnaast ondersteunen we doorlopend verschillende dorpsraden op basis van hun specifieke behoeften. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.3. We ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers.

TOELICHTING EXPLOITATIE Verduurzamingsmaatregelen vanuit project koopkracht incidenteel voordeel lasten € 100.000 (per saldo nihil in combinatie met sub-programma 1.1 ) Zie voor een nadere toelichting sub-programma 1.1, onderdeel Verduurzamingsmaatregelen.

TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

43

Sub-Programma 2.4 Goed en betaalbaar aanbod zorg en welzijn

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.1. We organiseren één loket voor alle vragen over zorg en welzijn op SchouwenDuiveland.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.1.1. We implementeren een integrale toegang voor het gehele sociale domein (fase 2) Stand van zaken De stuurgroep stelde de positionering van het stevige lokale team vast: een partnerschapsmodel van de gemeente met partners uit de sociale basis en uit de niet vrij toegankelijke zorg. Komende periode werken we de inrichting verder uit. In het derde kwartaal 2026 informeren we de raad via een interactieve bijeenkomst. Meerdere werkgroepen ronden hun opdrachten af; de opbrengsten liggen gereed voor besluitvorming. De tussenevaluatie van de pilot samenwerking met huisartsen laat een positief beeld zien. De fysieke aanwezigheid in de kern maakt het mogelijk om snel te schakelen, gezinnen vroegtijdig te ondersteunen en directe afstemming met de huisarts en partners in de kern. Het snelle contact (binnen een week) wordt door inwoners als zeer positief ervaren. We organiseerden in maart 2026 een eerste netwerkbijeenkomst met partners over de opbouw van het stevige lokale team en de bijbehorende ambities. De partners reageren positief. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.2. We versterken de ketengerichte benadering in de zorg en nemen een regisserende rol in.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.2.2. We blijven op zoek naar mogelijkheden om kosten te besparen en ondersteuning efficiënter in te zetten Stand van zaken In onze toegang is gestart met de doorontwikkeling. We stelden hiervoor een uitvoeringsplan op. De nadere uitwerking per project volgt in de komende jaren waarin we steeds verder bouwen aan een nieuwe toegang, een stevig lokaal team. Samen met de Zeeuwse gemeenten werkten we aan de nieuwe verordening Jeugdhulp. Deze moet ons helpen om de juiste hulp te verstrekken en tegelijkertijd de kostenstijging te beheersen. De verordening leggen we in het najaar aan de raad voor. De nieuwe aanbesteding heeft vertraging opgeleverd. De komende tijd werken we aan verlenging van het huidige contract en aan een nieuwe contractperiode vanaf 2028. Er ontstaat hierdoor ruimte om de beoogde aanbesteding met nieuwe trajecten uit te werken voor een contractperiode vanaf 2028. Gezien de noodzaak van een nieuwe aanbesteding vanaf 2026 is ervoor gekozen de huidige producten opnieuw aan te besteden voor een periode van twee jaar. Door verhoogde tarieven na de aanbesteding verwachten we, bij gelijkblijvende inzet van jeugdhulp, een kostenstijging. Over de uitkomsten van beide trajecten blijft u geïnformeerd.

44

Binnen de Wmo werken we conform de vastgestelde aanpak om de gevolgen van de tariefstijging te beheersen. Dit doen we samen met zorgaanbieders en we communiceren de aanpak met onze inwoners. De wachtlijst werkten we weg. Onze aanpak sorteerde effect. Door een passender hoeveelheid zorg toe te kennen, besparen we naar verwachting in 2026 € 1,2 miljoen. We onderzoeken welk structureel voordeel dit betekent voor de meerjarenbegroting. De aanbesteding hulpmiddelen is geslaagd. We werken nu aan de implementatie. Het volume van bijstandsuitkeringen in de Participatiewet is nog steeds relatief laag. Wel zien we sinds lange tijd in de eerste maanden van dit jaar het aantal uitkeringen toenemen. Per saldo resteert naar verwachting nog steeds een ruim overschot op het Rijksbudget dat we ontvangen voor de betaling van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit jaar richten we ons vooral op de verdere uitwerking en totstandkoming van het Participatiebedrijf. Door de krachten organisatorisch te bundelen en de processen en bedrijfsvoering te optimaliseren, voorzien we meer inwoners beter te ondersteunen richting werk en/of financiële zelfredzaamheid. Het nieuwe Participatiebedrijf werkt straks met één aansturing, één werkwijze en één gezamenlijke opgave, waardoor we vanuit één perspectief handelen, wat bijdraagt om tot een meer efficiënte en effectieve uitvoering te komen.

Door het Participatiebedrijf in te zetten voor een brede doelgroep verwachten we het onderdeel beschutte werkvoorziening op termijn meer betaalbaar en toegankelijk te houden. Uit de businesscase die we dit jaar voor het nieuwe Participatiebedrijf opmaken, met analyse van de bedrijfsvoering en werksoorten van De Zuidhoek en het proces van in-door-uitstroom, komen zo mogelijk verbeteracties voort die gerichte investering vragen en/of tot efficiëntiemaatregelen leiden. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.2.8. We maken beleid om te zorgen dat zorggelden goed besteed worden en onrechtmatigheid en zorgfraude wordt voorkomen Stand van zaken De toezichthouders voeren onderzoeken uit op basis van signalen van gemeenten, inwoners en andere partners. Onze gemeente voert regie op de Werkgroep Zorgfraude Zeeland. We stelden het toezichtskader en het handhavingsprotocol vast. Daarmee ligt een stevige basis onder de Zeeuwse aanpak van zorgfraude. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.2.9. We stemmen vraag en aanbod in het zorglandschap op elkaar af Stand van zaken De uitgangspunten van de beleidsvisie zorglandschap zijn ondergebracht in de woonzorgvisie. Daarmee maken we gebruik van actuele gegevens en concretere opgaven. De woonzorgopgave voor ouderen en andere aandachtsgroepen, zoals cliënten uit de GGZ, blijft een belangrijk aandachtspunt. In 2026 werken we de uitvoeringsplannen voor de woonzorgvisie verder uit. Geld (indicator) Tijd (indicator)

45

2.4.2.10. We richten onze taken op het gebied van beschermd wonen lokaal en regionaal in. Stand van zaken We zien op dit gebied twee grote ontwikkelingen, zowel in onze gemeente als breder in de regio. In de eerste plaats is het reguliere beschermd wonen in Zeeland stabiel goed georganiseerd en geborgd. In 2026 is voor de levering van beschermd wonen in de regio een nieuwe contractperiode ingegaan. In goed overleg met aanbieders zijn producten en prijzen aan de actualiteit aangepast. In onze gemeente betrok Emergis vorig jaar een nieuw wooncomplex in Zierikzee. In de tweede plaats zien we ook in onze gemeente een duidelijke toename van mentale problematiek en zorgwekkend gedag dat (deels) voorkomt uit psychiatrische problematiek. Het inloopcentra Ammekare biedt onze inwoners daarin laagdrempelige ondersteuning. We hebben ook veel baat van het project 'Wijk-GGD' dat zich direct richt op signaleren en aanpakken van problematiek voordat deze moeilijker beheersbaar wordt. In 2026 bezien we of en zo ja hoe we de taak structureel kunnen opnemen in onze organisatie, inclusief financiële consequenties. Het toepassen van de Doorbraakmethode op vastzittende cases in het sociaal domein geeft ook in onze gemeente zichtbare resultaten en oplossingen.

De toename van problematiek vertaalt zich ook door in meer interventies via regionale voorzieningen en bij het Zorgen Veiligheidshuis Zeeland. In regionaal verband zetten wij goede stappen in verdere beleidsontwikkeling. Die komt in 2026 en verdere jaren nadrukkelijker in het teken te staan van de urgente opgave om in onze gemeente voorzieningen en vooral voldoende woningen te realiseren voor de doelgroep (beschermd wonen, maatschappelijke opvang, dak- en thuislozen). We werken bij de realisatie daarvan nauw samen met de collega's in het ruimtelijk domein, zoals bij de realisatie van de Woonzorgvisie. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.3. We stimuleren een gezonde levensstijl, door het voeren van een goed preventief gezondheidsbeleid met aandacht voor sportbeoefening. We zoomen in op de belangrijkste gezondheidsproblemen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.3.10. We voeren het uitvoeringsprogramma Schouwen-Duiveland Vitaal uit Stand van zaken We voeren de activiteiten uit van het uitvoeringsprogramma Schouwen-Duiveland Vitaal. Het programma richt zich op vitaliteit en het voorkomen gezondheidsproblemen van inwoners. Dit doen wij onder andere via de uitvoering van ketenaanpakken, zoals valpreventie en kind naar gezonder gewicht. In de uitvoeringsprogramma's BLOEI!, OKO en SD Vitaal besteden wij integraal aandacht aan leefstijl, bewegen en mentale gezondheid van kinderen en gezinnen. De buurtsportcoaches en cultuurcoaches zorgen voor de uitvoering, netwerkopbouw en zichtbaarheid van de activiteiten. Geld (indicator) Tijd (indicator)

46

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.4. We hebben extra aandacht voor de jeugd en voor groepen met verhoogde kans op (gezondheids)achterstanden.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.4.2. We voeren het minimabeleid uit Stand van zaken De bekendheid en de toegankelijkheid van de minimaregelingen wordt steeds groter. Na de verruiming van de minimaregelingen per 1 januari 2025 doen steeds meer inwoners een beroep op onze inkomensondersteuning. Exacte cijfers zijn momenteel (nog) niet beschikbaar. Onderzoeksbureau KWIZ werkt op dit moment aan een rapportage, waarin aan de hand van actuele databestanden van interne en externe partijen het bereik en het effect van de maatregelen wordt gemeten. Aan het einde van het tweede kwartaal 2026 is deze rapportage voor de raad beschikbaar. Nieuwe elementen in het gemeentelijk minimabeleid zijn: 1. de inzet van een witgoedregeling en 2. de overgang van het kindgedeelte van het Declaratiefonds naar Stichting Leergeld. Met de witgoedregeling kunnen inwoners met een kleine beurs hun oude witgoedapparatuur inruilen voor een nieuw energiezuinig apparaat. De overgang van het Declaratiefonds leidt naar verwachting tot een lagere drempel en daarmee tot een toename in het bereik. De eerste resultaten van beide ontwikkelingen zijn tot nu toe hoopvol. De communicatie rondom de minimaregelingen vindt het gehele jaar door plaats. We zetten in op een uniforme en frequente wijze van communiceren via diverse kanalen en middelen om de hele doelgroep te bereiken.

De gerichte communicatie over de witgoedregeling leidde in de eerste maand van deze regeling al tot een groot aantal aanvragen. Met de introductie van de eigen website 'Steuntje in de rug' en de actualisering van de externe rekentool van de Voorzieningenwijzer (voorheen de rekentool 'Datgeldtvoormij') helpen we steeds meer inwoners helpt om snel inzicht te krijgen in de regelingen waarvoor zij mogelijk in aanmerking komen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.4.3. We voeren het onderwijsachterstandenbeleid uit Stand van zaken We zorgen er voor dat er voor- en vroegschoolse educatie is voor alle peuters die dit nodig hebben. Met als doel dat zoveel mogelijk kinderen zonder achterstanden op de basisschool starten. Niet alle ouders met kinderen die dit nodig hebben brengen hun kinderen naar deze groepen. Daarom startte in 2026 de peuterconsulent. Deze maatschappelijk werker bezoekt deze ouders. Ze bespreekt met hen de redenen om een kind niet te brengen en hoe dit opgelost kan worden. Hiernaast verzorgt de bibliotheek meer ouder-kindactiviteiten op schoollocaties. Zodat ouders over de drempel van het schoolgebouw stappen. En de bibliotheek naar hen komt, in plaats van andersom. We verlenen het onderwijs een subsidie voor 5 jaar. Met deze subsidie ondersteunen we op alle scholen een taalprogramma dat achterstanden vermindert. Alle gemeenten zouden 10% minder onderwijsachterstandsmiddelen krijgen. Dat gaat mogelijk niet door.

47

Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.4.7 We voeren een pilot uit op sturing externe verwijzingen jeugd Stand van zaken De huisartsenpraktijk Bruinisse werkt sinds het eerste kwartaal 2025 samen met een jeugdconsulent van onze gemeente. De jeugdconsulent sluit aan bij het Sociaal Medisch Overleg (SMO) en zit 1 dagdeel ook fysiek in de praktijk. Dit is een pilot die bij positief resultaat verdere uitrol krijgt. Onderdeel van deze pilot is om door direct te schakelen tussen huisartsenpraktijk en jeugdconsulent, de externe verwijzingen vanuit de huisarts naar de gemeente sterk te reduceren. Hier stuurt de consulent op. Vrijwel alle praktijken kennen vanuit de Wmo ook een consulent die aansluit bij het SMO. De samenwerking tussen Wmo en Jeugd intensiveert hiermee ook verder. Het aantal verwijzingen vanuit de pilotpraktijk in Bruinisse is in een half jaar van ongeveer 70% afgenomen. We zien een ingeschatte besparing aan jeugdkosten van ongeveer € 50.000 per half jaar. Deze besparing komt voornamelijk door minder inzet van specialistisch jeugdhulp en inzet voorliggende veld. Daarbij gaat het om 20 gezinnen die binnen deze pilot jeugdhulp vragen hebben. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.4.8 We zetten in op het voorkomen van vechtscheidingen Stand van zaken Professionals uit het voorveld stelden een aanbod beschikbaar voor een groepsprogramma Relatie APK, gebaseerd op Emotionally Focused Therapy (EFT). Deze methode richt zich op het herkennen en herstellen van emotionele verbindingen in relaties. De eerste relatiecursus is gestart. Geld (indicator) Tijd (indicator)

2.4.4.9. We investeren in de ontwikkeling van jeugdigen voor de opgelopen ontwikkelachterstanden door corona Stand van zaken De samenwerking tussen BLOEI!, OKO, SD Vitaal en het onderwijs is verder versterkt. Voor de 12+ doelgroep ontwikkelden we de activiteitenapp GASD (Gezond en Actief Schouwen-Duiveland). De ontwikkeling van de GASD app is gedekt uit het OKO-budget. Hierbij legden we de verbinding tussen BLOEI! en de domeinen Peergroep en Vrije tijd van de OKO-aanpak. De ambitie is om BLOEI! in het schooljaar 2026-2027 te integreren in GASD. De financiering van BLOEI! is tijdelijk geborgd tot en met 2027. Geld (indicator) Tijd (indicator)

48

2.4.4.10. We voeren de bestuursopdracht Project Koopkracht uit Stand van zaken De laatste tranche is vorig jaar geïnventariseerd en op 30 oktober 2025 door de raad vastgesteld. De volgende activiteiten worden voor het laatst bekostigd uit project Koopkracht: • BLOEI! Bijdrage activiteiten voor kinderen en jongeren (2026 en 2027) • Voortzetting stimuleringsregeling ter voorkoming van eenzaamheid (2026) • Voortzetting ondersteuning Welzijn op Recept (2026) • Subsidieregeling zonnepanelen en (hybride) warmtepomp (2026) • Schoolfruit voor leerlingen lager en middelbaar onderwijs 2 schooljaren (2026, 2027 en 2028) Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.5. We ondersteunen de zorgvrager bij het vergroten van zelfredzaamheid om deelname aan de samenleving mogelijk te maken.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.5.4. We zetten in op vroegsignalering financiële problematiek en het terugdringen van niet gebruik van minimaregelingen Stand van zaken Team 'Vroeg erop af' van Vroegsignalering benadert inwoners actief en biedt passende ondersteuning. De vroegsignalering wordt volgens het convenant Vroegsignalering uitgevoerd. Het behaalde slagingspercentage op Schouwen-Duiveland ligt boven het landelijk gemiddelde. Dit betekent dat zij veelal betalingsafspraken voor inwoners hebben gemaakt en/of hebben doorverwezen naar maatschappelijke hulp. Vroegsignalering en externe maatschappelijke partners, zoals het SMWO en het Leger des Heils, leggen gezamenlijke huisbezoeken af bij inwoners. Hierdoor kunnen we vroegtijdig signaleren en doorverwijzen naar passende ondersteuning. Door deze nauwe samenwerking is de toegang tot ondersteuning voor inwoners laagdrempeliger. We blijven ons actief inzetten op voorlichting aan inwoners, instellingen en werkgevers over beschikbare voorzieningen en over hoe (vroeg-)signalering bijdraagt aan het voorkomen van problematische schulden. Naast het voorkomen van problematische schulden bieden wij inwoners ook ondersteuning aan bij schulden in de vorm van schuldhulpverlening.

We leveren deze schuldhulpverlening via onze externe partner Verdergroep, die dagelijks een medewerker stationeert op het gemeentehuis om inwoners met schulden te helpen met intake, stabilisatie en/of toeleiding naar een schuldenregeling. Ook kan dit leiden tot instroom in budgetcoaching, budgetbeheer en/of beschermingsbewind. Geld (indicator) Tijd (indicator)

49

2.4.5.1. We stimuleren ontwikkeling en uitbreiding van voorliggende voorzieningen Stand van zaken We gaan door met het verstevigen van het voorliggend veld, zoals opgenomen in de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. • Het JPO is verder geproffesionaliseerd. Zo hebben we het aanmeldformulier uitgebreid en hebben we ons aangesloten bij de Zeeuwsbrede Lokaal Persoonsgerichte Aanpak (LPGA: risicoen beschermende factoren). • We breidden het aantal jeugdprofessionals uit die beschikkingsvrij inzetbaar zijn. We monitoren de inzet en resultaten verder in 2026. • De partners van Kansrijke Start starten een overleg voor casuïstiek met jonge of ongeboren kinderen (1e 1000 dagen). In gezamenlijke bijeenkomsten blijven partners op de hoogte van elkaars aanbod. • We werken verder aan een sterkere samenwerking tussen BLOEI!, OKO en SD Vitaal. We zijn de activiteitenapp GASD (Gezond en Actief Schouwen-Duiveland) voor de doelgroep 12+ verder aan het ontwikkelen. Daarbij leggen we de verbinding tussen BLOEI! en de domeinen Peergroep en Vrije tijd binnen de OKO-aanpak. We streven ernaar om BLOEI! in het schooljaar 2026-2027 te integreren in GASD. • De samenwerking met de huisartsen is en wordt verstevigd. De pilot in Bruinisse, waar een jeugdconsulent en jeugdprofessional fysiek werkzaam zijn in de praktijk is een succes door de nauwe samenwerking.

Er is ook een samenwerking gestart met huisartsenpraktijk Borrendamme in Zierikzee. • De pilot wijk-GGD is inmiddels gestart en draait momenteel. De inzet wordt gefinancierd vanuit een subsidie van ZonMw. • De inzet van de meedenkers is geborgd bij SMWO en beschikbaar voor alle inwoners. • De pilot lief-en-leedstraatjes loopt. De eerste resultaten worden nog verwacht. • Op dit moment is nog één huisartsenpraktijk niet aangesloten bij Welzijn op Recept. Naar verwachting sluit deze praktijk zich dit jaar nog aan. • Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.6. We zorgen voor een betaalbare zorg door in te zetten op preventie. Individuele voorzieningen maken plaats voor algemene en collectieve voorzieningen, die vanuit het welzijnswerk worden georganiseerd.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.6.4. We voeren het beleidskader breed sociaal domein 2025 - 2029 uit. Stand van zaken We werkten de uitvoeringsplannen uit. Naar verwachting ronden wij dit af in het tweede kwartaal 2026 en informeren we de raad hierover. Om te leren werken met het Samen Sturen Model hebben we vier pilots opgesteld en in uitvoering gebracht. We informeren de raad hierover gelijktijdig met de uitvoeringsplannen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

50

2.4.6.5. We verbeteren ons opdrachtgeverschap naar SMWO Stand van zaken We scherpen de sturing op het lopende subsidiejaar 2026 aan. De focus ligt op helder opdrachtgeverschap en overeenstemming over de verantwoording van activiteiten. Dit doen wij via: • kwartaalrapportages, waarin wij met SMWO afspraken maken over de verantwoording van activiteiten. De komende kwartalen staan in het teken van aanscherpen van de kwartaalrapportages. • vooruitblikken naar de subsidieaanvragen 2027 en 2028. Via de kwartaalrapportages voeren wij gesprekken over aanscherpingen en gewenste speerpunten voor de komende subsidieaanvragen. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.7. We zetten in op innovatieve ICT-ontwikkelingen die het mogelijk maken dat voorzieningen dicht bij de burger worden gebracht.

TOELICHTING EXPLOITATIE Opvang Oekraïense vluchtelingen, incidenteel voordeel baten € 4.693.000, incidenteel nadeel lasten € 3.482.000 (per saldo nihil in combinatie met sub-programma 2.2) De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door de ontvangen rijksvergoedingen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen op de locaties Cornelia, de Kabbelaar en de Victoriakliniek. Hiertegenover staan hogere lasten voor onder meer huisvesting, beveiliging, leefgeld, personeel en overige uitvoeringskosten. Daarnaast zijn eerder opgenomen ramingen geactualiseerd. Per saldo resteert een positief resultaat van circa € 1.211.000. Dit voordeel wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve woonconcepten. Doorstroomlocaties statushouders, incidenteel voordeel baten € 143.000, incidenteel nadeel lasten € 40.000 - het voordeel van per saldo € 103.000 doorschuiven naar 2027 We actualiseren met deze rapportage de inkomsten uit de specifieke uitkering doorstroomlocaties (SPUK DSL) en actualiseren tevens de lasten met betrekking tot de doorstroomlocatie aan de Muyeweg in Nieuwerkerk. Dat doen we ook voor de jaren 2027 tot en met 2030, het voordeel loopt af van per saldo € 48.000 in 2027 naar € 19.000 in 2030. Vanwege de voorziene opening van een nieuwe doorstroomlocatie in 2027 schuiven we budget door.

Inburgering, incidenteel voordeel baten € 239.000, incidenteel nadeel lasten € 186.000 (per saldo € 53.000 voordeel) Bij de 2e Financiële rapportage 2025 zijn een drietal mutaties doorgevoerd waarbij abusievelijk is aangegeven dat deze doorschuiven naar 2026. Via deze rapportage corrigeren we deze mutaties. Maatwerkvoorzieningen Wmo, structureel voordeel lasten € 1.243.000 (2026) oplopend naar € 1.790.000 (vanaf 2029) Voor een uitgebreide toelichting op deze mutaties verwijzen wij u naar de raadsbrief van 9 juni 2026 'Aanpassen programmabegroting door incidentele stijging kosten jeugdhulp en structurele daling kosten WMO'.

51

Maatwerkvoorzieningen jeugd, incidenteel nadeel lasten € 1.190.000 (2026) en € 1.452.000 (2027) Voor een uitgebreide toelichting op deze mutaties verwijzen wij u naar de raadsbrief van 9 juni 2026 'Aanpassen programmabegroting door incidentele stijging kosten jeugdhulp en structurele daling kosten WMO'. Ter dekking hiervan zetten wij via deze rapportage het restantsaldo van de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen voor de jaren 2026 (€ 147.000) en 2027 (€ 85.000) in. Openbare gezondheidszorg, structureel nadeel lasten € 192.000 Bij het opstellen van de raming inkoop jeugdhulp via de Inkooporganisatie Jeugdzorg Zeeland is abusievelijk een budget van de GGD Zeeland ingezet. Eigen bijdragen Wmo regiotaxi, incidenteel voordeel baten € 148.000, incidenteel nadeel lasten € 148.000 (per saldo nihil) Binnen de begroting van de GR Publiek Vervoer Zeeland waren in eerste instantie de vervoerskosten netto (inclusief eigen bijdragen) geraamd. Nu de geraamde eigen bijdragen specifiek inzichtelijk zijn gemaakt, ramen we deze apart aan de batenkant.

TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

52

Programma 3 Verblijven Sub-Programma 3.1 SchouwenDuiveland vakantie-eiland WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1.3 We gaan creatief en flexibel om met het (her)gebruik van het cultuurhistorisch erfgoed.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.1.3.10. We zetten in op koesteren en behouden van immaterieel erfgoed op SchouwenDuiveland Stand van zaken Momenteel verkennen we de mogelijkheden voor het opstellen van een overzicht immaterieel erfgoed met Erfgoed Zeeland. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.11 We zetten in op het behoud en de ontwikkeling van het materieel erfgoed op Schouwen-Duiveland Stand van zaken Het project Erfgoed Deal herontwikkeling ringwalburg is lopende. Er is een Beeldkwaliteitsplan opgesteld en het archeologische onderzoek wordt momenteel in fasen uitgevoerd in samenspraak met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De restauratieplannen van De Beuze (plafond), het metselwerk en carillon van de Zuidhavenpoort worden voorbereid voor de subsidieaanvraag bij de Provincie Zeeland (uiterlijk 1 juni in te dienen). Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.12. We ondersteunen het project cultuurplein Dikke toren-Centree Zierikzee Stand van zaken Stichting Centree heeft nog geen projectplan opgeleverd. Geld (indicator) Tijd (indicator)

53

3.1.3.14. We stellen cultuur- en museumbeleid op Stand van zaken We stelden in het het eerste kwartaal van 2026 de subsidieregelingen cultuur vast. Het onderzoek naar de museale infrastructuur is afgerond en de ontwikkeling van de beleidsnota is gestart. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.15. We zetten in op doorontwikkeling van het Watersnoodmuseum Stand van zaken Naar aanleiding van de evaluatierapporten op inhoud en financiële administratie is de opgeschorte subsidieaanvraag 2026 getoetst. We leggen deze in juni 2026 voor aan de raad. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.16. We zetten in op de herbestemming van Gravensteen voor openstelling door het Stadhuismuseum in Zierikzee Stand van zaken We gaan in gesprek met het Stadhuismuseum over een nieuw tijdpad over het in gebruik nemen van het Gravensteen. Dit pakken we op als het museum een nieuwe directeur-bestuurder heeft. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.17. We faciliteren het Nederlands-lsraëlitisch Kerkgenootschap (NIK) met het onderhouden van de joodse begraafplaats in Zierikzee (Amendement A12 programmabegroting 2025-2028) Stand van zaken Het NIK ontvangt vanaf dit jaar de hogere bijdrage. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.3.18. We voeren de vervolgacties uit de Kerkenvisie uit Stand van zaken De interne projectgroep voert de vervolgacties voor fase 2 van de Kerkenvisie uit. De acties bestaan nu voornamelijk uit het voorlichten en adviseren van kerkeigenaren over onderzoek naar herbestemmingsmogelijkheden.

54

Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1.4 We ondersteunen de ontwikkeling om de gemeente als aantrekkelijk eiland naar voren te brengen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.1.4.1 We ondersteunen de ontwikkeling van de SESD Stand van zaken Eilandmarketing Schouwen-Duiveland heeft een Meerjarenplan opgesteld waarover de raad is geïnformeerd. Dit Meerjarenplan is vanaf 2026 van kracht. Recent heeft Eilandmarketing een nieuwe editie van het inwonersmagazine gelanceerd, haar jaarlijkse eilandelijke netwerkbijeenkomst gehouden en een Open Bedrijvendag georganiseerd. Ook is Eilandmarketing in samenwerking met de gemeente actief op de beurs Contacta. Overige activiteiten van Eilandmarketing, waaronder opschouwenduiveland.nl, staan vermeld in het Meerjarenplan. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1.5 We zetten in op de kwaliteitsverbetering van ons toeristisch product

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.1.5.1. We voeren het Uitvoeringsprogramma Agenda Toerisme uit Stand van zaken Momenteel werken we aan de herijking van de Agenda Toerisme. Dit doen we samen met alle bij de sector verbonden stakeholders. Ook de uitkomsten van het inwonersonderzoek nemen we hierin mee. Daarnaast werken we via het Platform en de werkgroepen aan het huidige uitvoeringsprogramma. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.5.2. We hebben een helder, duidelijk en eenduidig recreatiebeleid Stand van zaken Een nieuw raadsvoorstel over de Motie vreemd 'Kaders eventuele uitbreiding toeristische eenheden nietreguliere kampeerterreinen' leggen we aan de raad voor nadat de herijkte Agenda Toerisme is vastgesteld. Geld (indicator)

55

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1.6 We zetten in op het zorgeloos vinden van de unieke plekken op het eiland

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.1.6.1. We zetten in op vlotte en veilige fietsroutes Stand van zaken We werken momenteel aan het Lokale Toekomstbeeld Fiets Schouwen-Duiveland. Vanwege afstemming met andere wegbeheerders is wat vertraging ontstaan. Het plan ligt ter inzage voor participatie. Definitieve besluitvorming volgt in het 2e kwartaal 2026. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.6.5. We onderzoeken de mogelijkheden van ‘rolstoelommetjes’ op ons wandelnetwerk Stand van zaken Op 28 april 2026 vindt een startbijeenkomst plaats voor de ontwikkeling van de rolstoelroutes in Noordgouwe/Schuddebeurs, Noordwelle, Oosterland en Zonnemaire. De rolstoelroutes in Dreischor, Scharendijke, Serooskerke en Bruinisse zijn vastgesteld. Vrijwilligers verzorgen de plaatsing van de bewegwijzering. Op 21 mei 2026 vindt de officiële opening van deze routes plaats in Scharendijke. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.1.6.7. Wij ondersteunen de initiatiefnemers bij de ruimtelijke procedure die moet leiden tot uitbreiding, herinrichting en/of nieuwbouw van betreffende verblijfsrecreatieve ontwikkelingen. Stand van zaken De ontwikkelaar startte op basis van een verleende omgevingsvergunning en op basis van een bestuurlijk oordeel van Gedeputeerde Staten over het overgangsrecht voor intern salderen (stikstof) met de voorbereidingen voor de sloop en realisatie van het hotel aan de Vroonweg. Wij verzochten Stedin per brief om voor de exploitatiefase te voorzien in voldoende vermogen om het hotel te laten exploiteren. Voor de projecten uitbreiding en kwaliteitsverbetering Camping de Oase en Noordzee Residence geldt dat de Raad van State nog geen zittingsdatum heeft bepaald. In overleg met (adviseurs van) initiatiefnemers verkenden we de gevolgen van de stikstofuitspraak (intern salderen) van december 2024 en actuele regelgeving rondom stikstof om te bezien of er oplossingsrichtingen zijn. Dit vooruitlopend op behandeling en uitspraak door de Raad van State. Geld (indicator) Tijd (indicator)

56

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1.7 We dragen bij aan het optimaliseren van evenementen als trekpleister

TOELICHTING EXPLOITATIE Ondersteuning musea, incidenteel nadeel lasten € 278.000 Vanwege beperkte capaciteit binnen de kleine musea is in 2025 minder subsidie verstrekt via het Revitaliseringsfonds. Dit leverde een voordeel op in 2025 van € 174.000. Wij bieden de musea meer tijd om dit te realiseren en hevelen daarom overgebleven gedeelte van 2025 over naar 2026. Daarnaast zijn de werkzaamheden voor Bovenmeesterwoning Burghse Schoole verschoven van 2025 naar 2026. Daarom is de bijbehorende subsidie aan stichting Monumenten niet verstrekt in 2025. Dit leverde een voordeel op in 2025 van € 104.000. Het overgebleven gedeelte van 2025 hevelen we daarom over naar 2026. Compensatielocatie Zoomgebied, doorschuiving lasten € 1.013.000 en doorschuiving baten € 1.970.000 Er is nog geen uitspraak in de beroepsprocedure op het bestemmingsplan. Wij verwachten dat dit pas in 2027 het geval is. Hierdoor verschuiven de kosten en opbrengsten door van 2026 naar 2027. Zie voor de toelichting op de mutaties van de bouwgronden en exploitatieovereenkomsten subprogramma 2.2. Vrijval kapitaallasten, incidenteel voordeel lasten € 162.000 Als gevolg van het doorschuiven van diverse investeringsbudgetten valt dit jaar een bedrag aan afschrijvings- en rentelasten vrij.

TOELICHTING INVESTERINGEN Monumentenlichtplan, bijramingen € 166.000 (2026), € € 227.000 (2027) en € 81.000 (2028) Hercalculaties laten zien dat de kosten per project hoger uitvallen dan eerder (in 2021) geraamd. De oorzaak hiervan zijn grote prijsstijgingen in de afgelopen 5 jaar, met name voor armaturen (+40%) en installatietechnische dienstverlening. Daarnaast zijn extra kosten gemaakt voor ecologische onderzoeken voor de benodigde vergunningen. Verduurzaming natransport Transferium, doorschuiving € 168.000 We schuiven de betreffende investeringsbudgetten door naar 2027. Naar verwachting zijn deze vanaf 2e kwartaal 2027 benodigd.

57

Sub-Programma 3.4 Activiteiten aan het water

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.4.3. We versterken het (maritieme) karakter van Zierikzee.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.4.3.2. We voeren de restauratie kademuren uit Stand van zaken De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft de wijziging van de subsidieaanvraag goedgekeurd. Aan de hand van de aanbesteding en het goedgekeurde Definitief Ontwerp (DO) van de aannemer kan de opdracht gegund worden en de overeenkomst getekend. Geld (indicator) Tijd (indicator)

3.4.3.3. We voeren 3e fase herinrichting binnenstad (Oude Haven) uit Stand van zaken De restauratie van de Oude Haven wordt eerst opgestart. Het participatietraject voor de herinrichting van de Oude Haven start in 2027. Geld (indicator) Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.4.7 We optimaliseren de functionaliteit en kwaliteit van het strand

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.4.7.6. We zetten in op huisvesting van de strandreddingsbrigade Stand van zaken De kostenraming voor de uitvoering zijn duidelijk, deze zijn hoger dan het initiële budget. Varianten van elders onderbrengen van de functie slapen en de kosten daarvan zijn ook uitgewerkt. Het uitvoeren van de voorkeursvariant is voordeliger dan het elders onderbrengen. Andere onderdelen van het project, zoals natuuronderzoek en stikstofonderzoek, is uitgevoerd. Dit heeft uitgewezen dat er een nader onderzoek ecologie uitgevoerd moet worden. Het onderzoeksrapport zal uiterlijk november 2026 worden opgeleverd. De BOPA procedure is gaande, een omgevingsvergunning bouwen aanvraag moet nog gestart worden. Augustus 2026 zullen wij de varianten en financiële gevolgen hiervan voorstellen aan de raad. Geld (indicator) Tijd (indicator)

58

TOELICHTING EXPLOITATIE Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

TOELICHTING INVESTERINGEN Restauratie kademuren, aframing € 470.000 (2026), bijraming € 35.000 (2027) en bijraming € 349.000 (2028) Inmiddels hebben wij van de RCE een nieuwe beschikking ontvangen. Daarmee zijn de financiële consequenties over de verschillende jaarschrijven van het project helder. Ook kan de opdracht aan aannemer Leenhouts gegund worden op basis van een goedgekeurd DO. Per saldo verlagen wij het investeringsbudget met € 86.000.

59

Programma 4 Bestuur en Burgerzaken WAT WILLEN WE BEREIKEN? 4.1.1. We staan midden in de samenleving, we inspireren, verbinden en werken samen met inwoners, ondernemers en partners aan het behouden van en versterken van ons woon-, werk- en verblijfsklimaat.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 4.1.1.27. We stellen participatiebeleid op Stand van zaken In de achterliggende tijd is prioriteit gegeven aan de actualisatie van de strategische visie. Hierdoor is de uitvoering van de bestuursopdracht later opgepakt. In april 2025 is een geactualiseerde planning voorgelegd aan de raad. Deze planning was te optimistisch. In de commissie Samenleving en bestuur van 10 april 2025 is geadviseerd om aan te sturen op een vaststelling in het 3e kwartaal van 2026. Op basis daarvan is de raad inmiddels een geactualiseerde bestuursopdracht met een aangepaste planning voorgelegd. De verwachting is dat voor externe ondersteuning meer kosten nodig zijn en dat het eerder beschikbaar gestelde budget van € 15.000 hiervoor niet voldoende zal zijn. Geld (indicator) Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

60

Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen TOELICHTING EXPLOITATIE Dotatie reserve strategische visie, incidenteel voordeel baten € 1.055.000 (2026) en € 430.000 (per saldo nihil in combinatie met sub-programma 1.1) Zie voor een nadere toelichting sub-programma 1.1, onderdeel Dividend. Onttrekking reserve kabels en leidingen, incidenteel voordeel van € 400.000 (per saldo nihil in combinatie met sub-programma 1.1) Zie voor nadere toelichting sub-programma 1.1, onderdeel verduurzamingsmaatregelen vanuit project koopkracht. Algemene reserve Ontwikkelingsbedrijf, incidenteel voordeel lasten € 1.113.000 (2026), incidenteel nadeel lasten € 977.000 (2027) De mutaties op de reserve worden voornamelijk veroorzaakt door een verschuiving van de bijdrage voor compensatielocatie Zoomgebied. Er is nog geen uitspraak in de beroepsprocedure op het bestemmingsplan. Wij verwachten dat dit pas in 2027 het geval is. Hierdoor verschuiven de kosten en opbrengsten door van 2026 naar 2027. Zie ook de toelichting bij sub-programma 3.1.

61

Overzicht van de kosten van overhead TOELICHTING EXPLOITATIE ICT, structureel nadeel lasten € 149.000 De lasten binnen ICT nemen toe doordat de migratie van vier Centric-applicaties naar de cloud leidt tot hogere jaarlijkse licentie- en beheerkosten dan vooraf geraamd. Implementatie AFAS ERP, incidenteel nadeel lasten € 424.000 (2026) en € 64.000 (2027) Vanwege de uitgestelde livegang van AFAS ERP (nieuw financieel systeem) naar 1 januari 2027 ontstaan aanvullende incidentele kosten voor onder andere verlenging van licenties van bestaande software, implementatie- en testwerkzaamheden en extra inzet voor inrichting en beheer. Detachering medewerker WWL, incidenteel voordeel baten € 131.000, incidenteel nadeel lasten € 131.000 (per saldo nihil) Vanuit de detachering van een medewerker van de afdeling Werken, Wonen en Leven ontvangen wij € 131.000. Dit bedrag ramen wij bij op het personeelsbudget van die afdeling. Wet open overheid, structureel voordeel lasten € 128.000 In de meicirculaire 2021 is een reservering opgenomen voor de Wet open overheid. Door een foutieve verwerking van de taakmutatie is vanaf 2027 ten onrechte een nadeel van € 64.000 opgenomen, terwijl dit een voordeel had moeten zijn. We corrigeren dit via deze rapportage.

TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

62

Vennootschapsbelasting TOELICHTING EXPLOITATIE Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

63

Onvoorzien TOELICHTING EXPLOITATIE Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

64

Paragrafen Paragraaf 5 Bedrijfsvoering WAT HOUDT DE PARAGRAAF IN? In deze paragraaf nemen wij u mee in hoe we in 2026 uitvoering geven aan de ambities in ons Organisatieprogramma 2022-2026.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? P.5.1 Ambitie Sterke teams: We verbeteren de resultaten en kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners, bestuur en interne klant door het functioneren van de teams verder te versterken.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? P.5.1.1 We geven uitvoering aan het Leerprogramma voor leidinggeven & teamontwikkeling, coaching, adviseren in politiek bestuurlijke context Stand van zaken We stelden met alle leidinggevenden een leiderschapsprogramma op met vier gezamenlijke thema's, waarin we met elkaar werken en leren in verbinding. In de uitvoering van dit leerprogramma starten we in het eerste half jaar 2026 met het thema concernsturing. Samen met Deloitte ontwikkelen we hiervoor een on the job training, die bijdraagt aan de versterking van samenwerking tussen en rolduidelijkheid op de verschillende leidinggevende lagen. Naast dit gezamenlijke pad startten de teammanagers met een eigen leiderschapsprogramma dat de beweging naar een wendbare organisatie vasthoudt en versterkt, met focus op dienend leiderschap. Geld (indicator) Tijd (indicator)