1708341 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
BESTUURSRAPPORTAGE 2026
Inhoudsopgave BESTUURSRAPPORTAGE 2026 ................................................................................................................................ 1 INHOUDSOPGAVE .................................................................................................................................................. 2 INLEIDING .............................................................................................................................................................. 3 SAMENVATTING ..................................................................................................................................................... 4 SAMENVATTING EXPLOITATIEBUDGETTEN............................................................................................................. 6 SAMENVATTING INVESTERINGSBUDGETTEN ........................................................................................................ 10 PROGRAMMA 1 WERKEN SUB-PROGRAMMA 1.1 ECONOMIE STERK WATER GERELATEERD ............................... 12 SUB-PROGRAMMA 1.2 INNOVATIEVE LANDBOUW, TUINBOUW, VISSERIJ EN AQUACULTUUR ......................................................... 15 SUB-PROGRAMMA 1.3 FLORERENDE KLEINSCHALIGE BEDRIJVIGHEID .......................................................................................
19 SUB-PROGRAMMA 1.4 ARBEIDSMARKT IN BALANS .............................................................................................................. 23 PROGRAMMA 2 WONEN SUB-PROGRAMMA 2.1 GOED EN REALISTISCH VOORZIENINGENNIVEAU .................... 25 SUB-PROGRAMMA 2.2 WONEN NAAR WENS ...................................................................................................................... 32 SUB-PROGRAMMA 2.3 LEEFBARE KERNEN MET BETROKKEN INWONERS ................................................................................... 42 SUB-PROGRAMMA 2.4 GOED EN BETAALBAAR AANBOD ZORG EN WELZIJN ............................................................................... 44 PROGRAMMA 3 VERBLIJVEN SUB-PROGRAMMA 3.1 SCHOUWEN-DUIVELAND VAKANTIE-EILAND ..................... 53 SUB-PROGRAMMA 3.4 ACTIVITEITEN AAN HET WATER ......................................................................................................... 58 PROGRAMMA 4 BESTUUR EN BURGERZAKEN ...................................................................................................... 60 OVERZICHT VAN DE ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ......................................................................................... 61 OVERZICHT VAN DE KOSTEN VAN OVERHEAD ......................................................................................................
62 VENNOOTSCHAPSBELASTING ............................................................................................................................... 63 ONVOORZIEN ....................................................................................................................................................... 64 PARAGRAFEN PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING ................................................................................................. 65 PARAGRAAF 10 STADS- EN DORPSVISIES ............................................................................................................................ 71 AFWIJKINGEN OP RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................................................................................ 79 BIJLAGE 1 NIEUWE STAND INVESTERINGSBUDGETTEN ......................................................................................... 81
2
Inleiding INLEIDING De bestuursrapportage combineert financiële gegevens en beleidsmonitoring in één document, met één overzichtelijke planning die de samenhang tussen beide onderdelen waarborgt. Met deze bestuursrapportage informeren wij u over de uitvoering van de in de programmabegroting 2026–2029 opgenomen activiteiten en budgetten tot en met mei 2026. Daarnaast geven wij een prognose voor de rest van het jaar, zowel op beleidsmatig als financieel terrein. Doel hiervan is te komen tot een actuele begroting 2026, waarbij de afwijkingen tussen begroting en realisatie in de jaarstukken 2026 zo beperkt mogelijk blijven. Tevens beogen wij dat baten, lasten en balansmutaties in 2026 rechtmatig tot stand komen. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan het budgetrecht van de raad. Per subprogramma en binnen de paragrafen Bedrijfsvoering en Stads- en dorpsvisies informeren wij u per activiteit over de voortgang van de uitvoering. Met behulp van de indicatoren tijd en geld wordt via de kleuren groen, oranje en rood inzicht gegeven in de mate waarin activiteiten binnen de planning en beschikbare financiële middelen worden uitgevoerd. Daarnaast wordt per subprogramma en per paragraaf, waar van toepassing, een toelichting gegeven op afwijkingen binnen de exploitatiebudgetten en investeringskredieten.
Incidentele en structurele financiële afwijkingen worden toegelicht indien sprake is van: • • • •
een afwijking van € 100.000 of meer op de totale baten of lasten van een subprogramma; een afwijking van 50% of meer op de totale baten of lasten van een subprogramma, met een ondergrens van € 100.000; een afwijking van € 250.000 of meer op de totale vermeerdering of vermindering van een investeringsbudget; een afwijking van 10% of meer op een investeringsbudget, met een ondergrens van € 50.000.
3
Samenvatting INLEIDING Deze bestuursrapportage combineert de beleidsmonitor en de eerste financiële rapportage van 2026. Hiermee informeren wij u over de voortgang van de in de programmabegroting 2026–2029 opgenomen beleidsactiviteiten en budgetten, met een doorkijk naar het einde van het jaar. Per subprogramma, en binnen de paragrafen bedrijfsvoering en stads- en dorpsvisies, wordt per activiteit aangegeven: • Wat de stand van uitvoering is (onder ‘Stand van zaken’), • Of de activiteit binnen tijd en budget blijft (visueel weergegeven met kleuren: groen, oranje of rood). Daarnaast wordt inzicht gegeven in: • Afwijkingen in exploitatiebudgetten, • Status van investeringskredieten.
BELEIDSVOORNEMENS De beleidsvoornemens die in de programmabegroting 2026 zijn opgenomen lopen ruim 71% in lijn met de planning. We brengen gemeentelijke woningbouwopgaven verder tot realisatie, de uitvoering van de stads- en dorpsplannen verloopt grotendeels volgens planning, we leverden het integraal huisvestingsplan onderwijs op en maken mooie vorderingen binnen het sociaal domein. Ook gingen we voortvarend door met werken aan de ambities voor de doorontwikkeling van onze organisatie. Stikstof en netcongestie blijven nog steeds van invloed op verschillende ruimtelijke ontwikkelingen. Het kunnen voldoen aan het aantal te huisvesten statushouders staat nog steeds onder druk.
BELANGRIJKE FINANCIËLE AFWIJKINGEN EXPLOITATIE Incidenteel nadeel 2026 : € 1.837.340 De afwijking wordt voornamelijk verklaard door een bijgestelde bij-aframingen kosten jeugdhulp 2026 en de tijdelijke huisvesting Oosterland. Een gedetailleerde toelichting is opgenomen in de tabel “Incidentele afwijkingen” in het hoofdstuk Samenvatting exploitatiebudgetten. Structureel voordeel 2026: € 616.600 De afwijking wordt voornamelijk verklaard door een bijgestelde prognose binnen de WMO-posten, met name op de onderdelen hulp bij het huishouden, dagbesteding en begeleiding. Daarnaast door een aframing op het GGD-budget. Een nadere specificatie is opgenomen in de tabel “Structurele afwijkingen” in het hoofdstuk Samenvatting exploitatiebudgetten. Budgetverschuiving van 2026 naar 2027: € 103.200 Vanwege de voorziene opening van een nieuwe doorstroomlocatie schuiven we € 103.200 door naar 2027, waardoor een deel van het exploitatiebudget wordt overgeheveld. Een overzicht van deze doorschuivingen is opgenomen in het hoofdstuk Samenvatting exploitatiebudgetten.
BELANGRIJKE FINANCIËLE AFWIJKINGEN INVESTERINGEN Budgetverschuiving van en naar 2026 en volgende jaren: € 2.685.582 De investeringsbudgetten worden verplaatst van en naar 2026 en volgende jaren, op basis van een actualisatie van het meerjarige investeringsbeeld. De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere afrekening van het convenant OAS. Daarnaast door het doorschuiven van de budgetten Kinderopvanglocatie Oosterland en Nieuwerkerk. In het hoofdstuk Investeringsbudgetten is een totaaloverzicht opgenomen van de doorschuivingen.
4
Aframing investeringsbudgetten: € 1.095.875 De afwijking op bij- en aframingen wordt voornamelijk veroorzaakt door het overhevelen van het budget voor het scholencluster Oosterland naar de exploitatie, omdat het voornamelijk nodig is voor de tijdelijke huisvesting. In het hoofdstuk Investeringsbudgetten is een totaaloverzicht opgenomen van de bij- en aframingen.
BELANGRIJKE FINANCIËLE AFWIJKINGEN RESERVES EN VOORZIENINGEN Daling reserves 2026 : € 1.445.232 Een volledig overzicht met toelichting is opgenomen in het onderdeel Reserves. Daling voorzieningen 2026 : € 1.288.752 Een totaaloverzicht met toelichting is opgenomen in het onderdeel Voorzieningen.
5
Samenvatting exploitatiebudgetten EXPLOITATIEBUDGETTEN In de onderstaande tabel staan de financiële afwijkingen per sub-programma binnen de jaarlijkse exploitatiebudgetten. In alle tabellen is een + een voordeel en een - een nadeel. Subprogramma's
2026
2027
2028
2029
2030
1.1 Economie sterk water gerelateerd
436.108
1.2 Innovatieve landbouw en aquacultuur
-20.060
1.3 Florerende kleinsch. bedrijvigheid
58.491
105.866
1.4 Arbeidsmarkt in balans
14.090
22.290
22.890
22.890
22.890
2.1 Goed+realistisch voorzieningenniveau
-156.727
-131.516
-43.240
-40.903
-40.605
2.2 Wonen naar wens
6.339.924
-3.951.115
301.424
-459.370
28.534
228.228
140.240
136.472
-48.916
2.3 Leefb. kernen met betrokken inwoners
-429.838
10.746
2.4 Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
5.226.068
228.617
3.1 Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
-1.977.021
1.989.290
3.4 Evenementen+activiteiten aan water
-193.596
3.633
11.708
Algemene dekkingsmiddelen
-48.916
-48.916
-48.916
-48.916
Overhead
210.800
4.200
4.200
4.200
4.200
Totaal Baten
10.097.136
-2.199.414
270.990
-381.859
102.575
1.1 Economie sterk water gerelateerd
-2.154.068
-10.692
-10.692
-10.692
-10.692
-118.679
-270.280
49.720
69.720
1.3 Florerende kleinsch. bedrijvigheid
-66.164
-62.901
183.978
2.1 Goed+realistisch voorzieningenniveau
-827.554
-32.343
-1.843
-1.843
-1.843
-5.080.601
3.877.382
-394.789
311.439
-113.827
1.2 Innovatieve landbouw en aquacultuur
2.2 Wonen naar wens 2.3 Leefb. kernen met betrokken inwoners
97.142
16.486
21.079
21.079
21.079
2.4 Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
-4.110.768
-601.096
1.145.352
1.293.712
1.274.388
3.1 Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
874.988
-1.031.391
22.516
22.516
22.516
3.4 Evenementen+activiteiten aan water
44.098
-10.000
Bestuur en Burgerzaken
-44.953
-20.457
Algemene dekkingsmiddelen
44.029
Overhead
-1.317.318
-246.723
-183.823
-182.357
-157.091
Totaal Lasten
-12.659.848
1.607.985
831.498
1.523.574
1.034.530
Algemene dekkingsmiddelen
497.583
65.000
65.000
65.000
65.000
Totaal Onttrekkingen
497.583
65.000
65.000
65.000
65.000
-14.750
-14.750 -14.750
Onttrekkingen
Stortingen 2.2 Wonen naar wens
-1.220.087
-14.750
-14.750
Algemene dekkingsmiddelen
2.167.736
-546.914
9.618
Totaal Stortingen
947.649
-561.664
-5.132
-14.750
Mutaties reserves
1.445.232
-496.664
59.868
50.250
Eindtotaal
-1.117.480
-1.088.093
1.162.356
1.191.965
6
1.187.355
DEKKINGSVOORSTEL Dekkingsvoorstel
2026
2027
-1.837.340
-1.758.604
Incidenteel voordeel - toevoegen aan de algemene reserve
2028
2029
2030
-47.148
-15.607
1.088.804
1.239.113
1.202.962
1.162.356
1.191.965
1.187.355
73.552
Incidenteel nadeel - onttrekken uit de algemene reserve Structureel voordeel - toevoegen aan de algemene reserve
616.660
Structureel voordeel - toevoegen aan de budgettaire ruimte
773.711
Doorschuiven van 2026 naar latere jaren - verlagen budget
103.200
Doorschuiven van 2026 naar latere jaren - verhogen budget
-103.200
Totaal
-1.117.480
-1.088.093
INCIDENTELE AFWIJKINGEN In onderstaande tabel staat een specificatie van de grootste incidentele afwijkingen. Omschrijving
2026
Kosten jeugdhulp 2026
-1.337.403
Diverse mutaties
-741.268
Tijdelijke huisvesting Oosterland
-737.800
Overgang AFAS ERP
-424.210
Leerlingenvervoer
-205.000
Ondersteuning musea
-278.000
Living Labs
-138.659
Innovatiefonds collectieve energieopslag
-150.000
Exploitatieovereenkomst Cornelia
492.000
Vergoeding door de nutsbedrijven
520.000
Vrijval kapitaallasten
1.163.000
Totaal
-1.837.340
STRUCTURELE AFWIJKINGEN In onderstaande tabel staat een specificatie van de grootste structurele afwijkingen. Omschrijving
2026
GGD
-191.504
Verhuuropbrengsten kinderopvang Oosterland en Nieuwerkerk
-164.353
Welstandstoezicht
-100.000
WMO SWVO
1.221.335
Diverse mutaties < € 100.000
-148.818
Totaal
616.660
DOORSCHUIVINGEN In onderstaande tabel staat een specificatie van de doorschuivingen. Omschrijving
2026
Doorstroomlocatie
103.200
Totaal
103.200
7
VERLOOPOVERZICHT EXPLOITATIEBUDGETTEN In onderstaande tabel vindt u het verloopoverzicht van de exploitatiebudgetten 2026 per subprogramma. Exploitatie Subprogramma code Baten
Subprogramma's
Saldo voor Mutaties Dekkingsvoorstel Standen na bestuursrapportage bestuursrapportage financiele rapportage
SPRG-1-1
1.1 Economie sterk water gerelateerd
-8.723.481
-436.108
-9.159.589
SPRG-1-2
1.2 Innovatieve landbouw en aquacultuur
-220.060
20.060
-200.000
SPRG-1-3
1.3 Florerende kleinsch. bedrijvigheid
-1.050.807
-58.491
-1.109.298
SPRG-1-4
1.4 Arbeidsmarkt in balans
-4.702.473
-14.090
-4.716.563
SPRG-2-1
2.1 Goed+realistisch voorzieningenniveau
-1.786.337
156.727
-1.629.610
SPRG-2-2
2.2 Wonen naar wens
-25.831.000
-6.339.924
-32.170.924
SPRG-2-3
2.3 Leefb. kernen met betrokken inwoners
-300.701
-10.746
-311.447
SPRG-2-4
2.4 Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
-11.081.335
-5.226.068
-16.307.403
SPRG-3-1
3.1 Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
-4.924.044
1.977.021
-2.947.023
SPRG-3-4
3.4 Evenementen+activiteiten aan water
-1.820.695
-3.633
-1.824.328
-113.003.853
48.916
-112.954.937
Algemene dekkingsmiddelen Bestuur en Burgerzaken
-906.571
Overhead Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
-906.571
-418.706
-210.800
-629.506
-174.770.063
-10.097.136
-184.867.199
SPRG-1-1
1.1 Economie sterk water gerelateerd
3.843.337
2.154.068
5.997.405
SPRG-1-2
1.2 Innovatieve landbouw en aquacultuur
955.221
118.679
1.073.900
SPRG-1-3
1.3 Florerende kleinsch. bedrijvigheid
1.991.829
66.164
2.057.993
SPRG-1-4
1.4 Arbeidsmarkt in balans
11.724.817
SPRG-2-1
2.1 Goed+realistisch voorzieningenniveau
17.438.931
827.554
18.266.485
SPRG-2-2
2.2 Wonen naar wens
50.570.207
5.080.601
55.650.808
SPRG-2-3
2.3 Leefb. kernen met betrokken inwoners
2.865.102
-97.142
2.767.960
SPRG-2-4
2.4 Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
47.856.930
4.110.768
51.967.698
SPRG-3-1
3.1 Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
7.625.337
-874.988
6.750.349
SPRG-3-2
3.2 Krachtige toeristische hoofdstruct.
SPRG-3-4
3.4 Evenementen+activiteiten aan water
3.826.031
-44.098
3.781.933
Algemene dekkingsmiddelen
2.886.050
-44.029
2.842.021
Bestuur en Burgerzaken
4.827.360
44.953
4.872.313
11.724.817
Onvoorzien
150.109
Overhead
20.764.593
1.317.318
22.081.911
177.325.854
12.659.848
189.985.702
8
150.109
Exploitatie Subprogramma code Onttrekkingen
Subprogramma's
Saldo voor Mutaties Dekkingsvoorstel Standen na bestuursrapportage bestuursrapportage financiele rapportage
1.4 Arbeidsmarkt in balans
-119.200
2.2 Wonen naar wens Algemene dekkingsmiddelen Totaal Onttrekkingen Stortingen
-119.200
-270.494 -35.619.137
-270.494 -497.583
-1.117.480
-36.116.720
-1.117.480
-37.623.894
-36.008.831
-497.583
2.2 Wonen naar wens
20.339.359
1.220.087
21.559.446
Algemene dekkingsmiddelen
13.113.681
-2.167.736
10.945.945
Totaal Stortingen
33.453.040
-947.649
Mutaties reserves
-2.508.765
-1.445.232
-1.117.480
-5.071.477
-
1.117.480
-1.117.480
-
Eindtotaal
9
32.505.391
Samenvatting investeringsbudgetten INVESTERINGSBUDGETTEN De mutaties op de investeringen betreffen verschuivingen en bijstellingen van investeringskredieten. In onderstaande tabel vindt u een samenvatting van verschoven en bijgestelde investeringskredieten per subprogramma en per jaar. In alle tabellen is een - een voordeel en een + een nadeel. SUB-PRG
2026
2027
2028
2029
2030
SPRG-1-1 SPRG-1-3 SPRG-1-4 SPRG-2-1
-5.014.900
4.325.100
SPRG-2-2
2.005.499
-2.434.233
SPRG-2-3
-40.000
40.000
-155.249
544.985
80.625
-454.206
34.896
348.870
SPRG-2-4 SPRG-3-1 SPRG-3-2 SPRG-3-4 SPRG-4-1 SPRG-A-2 Totaal
-122.601
53.351
-3.781.457
2.564.099
429.495
-
-
BIJ- EN AFRAMINGEN EN VERSCHUIVINGEN Omschrijving
2026
2027
2028
2.336.712
2029
Verschuivingen
-2.685.582
Bij- en aframingen
-1.095.875
227.387
80.625
Totaal
-3.781.457
2.564.099
429.495
2030
348.870 -
-
VERSCHUIVINGEN In onderstaande tabel vindt u de verschoven investeringskredieten van 2026. Omschrijving
2026
Convenant OAS
3.986.000
RenovatieToplaag kunstgrasveld MZC'11
242.000
Vervangen 31 abri's
-182.101
Vervangen Bollards
-250.000
Fietsveilig inrichten Deltastraat Zierikzee
-293.500
Aanleg rotonde Roelandsweg/Transferium
-300.000
Restauratie kademuren
-383.766
Inprikker Burgh-Haamstede
-502.166
Nieuwbouw basisscholen Nieuwerkerk
-675.000
Hubs t.b.v. Mobiliteitsstrategie Zeeland
-1.000.000
Kinderopvanglocatie Oosterland
-1.250.000
Kinderopvanglocatie Nieuwerkerk
-1.438.100
Diverse mutatie
-638.949
Totaal
-2.685.582
10
BIJ- EN AFRAMINGEN In onderstaande tabel vindt u de bijgestelde investeringskredieten in 2026. Omschrijving
2026
Scholencluster Oosterland
-737.800
Convenant OAS
-369.402
Diverse mutaties
11.327
Totaal
-1.095.875
11
Programma 1 Werken Sub-Programma 1.1 Economie sterk water gerelateerd WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.6. We realiseren een energieneutraal Schouwen-Duiveland.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.6.8. We voeren de regeling voor een innovatiefonds energieoplag uit (Amendement A3 programmabegroting 2025-2028). Stand van zaken We voeren de regeling voor de subsidie kleinschalige energieopslag voor inwoners en ondernemers uit. Hiervoor zetten we de overgebleven gelden in uit de gemeentelijke isolatiesubsidie en de subsidie doehet-zelvers. Voor het innovatiefonds collectieve lokale energieopslag stelden we nadere regels vast. Met deze subsidieregeling kunnen een collectief van minimaal 2 inwoners, een collectief van meer dan twee bedrijven of organisaties zoals stichtingen, verenigingen en coöperaties een subsidie aanvragen voor een haalbaarheidsonderzoek en advies voor lokale collectieve energie opslag en /of de realisatie van een lokale collectieve opslag van elektrische en thermische energie zoals energyhubs, (mini)warmtenetten, etc. De denktank energietransitie beoordeelt de aanvragen. Deze subsidieregeling treedt in mei 2026 in werking. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.1.6.4. We blijven elektrisch rijden stimuleren door samen met de markt extra laadinfrastructuur te realiseren en bij kleinschalige mobiliteitsprojecten elektrisch vervoer te faciliteren Stand van zaken We actualiseerden de Integrale Laadvisie Schouwen-Duiveland Elektrisch. Omdat het gaat om een uitvoeringsplan hebben we de naam gewijzigd in het Integraal Uitvoeringsplan "Schouwen-Duiveland Elektrisch". Door de deelname aan de collectieve concessie publieke laadinfrastructuur Zuidwest Nederland is het uitvoeringsmodel gewijzigd van "open markt" model naar "concessie" model. Naar aanleiding van de motie "Kabels over de stoep" is het opladen van een elektrische auto via kabels over de stoep, via een kabelgoot, in het concept uitvoeringsplan onder voorwaarden mogelijk gemaakt. Op basis van de nieuwe prognoses is de Strategische Plankaart Openbaar Laden geactualiseerd. Het Integraal Uitvoeringsplan "Schouwen-Duiveland elektrisch 2026-2030" en de Strategische Plankaart Openbaar Laden zijn nu in concept gereed. Inwoners, ondernemers en andere organisaties kunnen van 1 mei tot 29 mei 2026 een reactie geven op beide concepten.
Na het verwerken van de reacties stellen we het definitief Integraal uitvoeringsplan "Schouwen-Duiveland elektrisch 2026-2030", de beleidsregels "kabelgootvoorzieningen" en de definitieve Strategische plankaart openbaar laden eind juni 2026 vast en bieden we deze ter informatie aan aan de raad.
12
Samen met SD op weg blijven we werken aan het stimuleren van deelmobiliteit en ander alternatief vervoer. De deelauto's bij het gemeentehuis breidden we uit van drie auto's naar vier auto's. Naast onze eigen medewerkers zijn deze deelauto's ook beschikbaar voor inwoners. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.9. Schouwen- Duiveland is in 2050 volledig circulair.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.9.6. We voeren het beleid uit op het gebied van circulaire economie Stand van zaken Samen met de 13 Zeeuwse gemeenten voeren we het beleid Zeeland Circulair uit. Voor het thema bouw en gebouwde omgeving onderzoeken we een Zeeuws convenant circulair bouwen. Op bedrijvenpark Zierikzee Zuid verkennen we de kansen voor een digitale circulaire hub. Voor het thema Infrastructuur en Openbare Ruimte onderzoeken we het ondertekenen van het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen. Na besluitvorming hierover informeren we de raad. Voor het thema afval en grondstoffen voeren we samen met Verpact het verbeterplan voor pmd uit. In kleine kernen plaatsen we inzamelcontainers voor elektrisch afval. Ook informeerden we inwoners over het verminderen van reclamedrukwerk. Voor het thema inkoop en consumptie stellen we in het najaar 2026 het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen op. Geld (indicator) Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE Dividend, incidenteel nadeel baten € 1.055.000 (2026) en € 430.000 (per saldo nihil in combinatie met Algemene dekkingsmiddelen) Van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) ontvingen wij bijgestelde dividendprognoses. Deze wijken voor de jaren 2026 en 2027 in negatieve mate af van de ramingen die in onze begroting zijn opgenomen. Deze neerwaartse bijstellingen lopen via de reserve strategische visie. Innovatiefonds collectieve energieopslag incidenteel nadeel lasten € 150.000 Voor het innovatiefonds collectieve energieopslag is eenmalig € 150.000 beschikbaar gesteld. Vanwege de complexiteit van deze regeling is er vertraging opgelopen in het opstellen van de regeling. De regeling treedt pas in 2026 in werking. Het budget dat in 2025 hiervoor geraamd was voeren we daarom in 2026 opnieuw op. Verduurzamingsmaatregelen vanuit project koopkracht incidenteel nadeel lasten € 500.000 (per saldo nihil in combinatie met Algemene dekkingsmiddelen en sub-programma 2.3 ) In 2025 is er vanuit het project koopkracht incidenteel budget beschikbaar gesteld € 200.000) voor subsidies zonnepanelen en (hybride) warmtepompen. Ook was er € 200.000 begroot voor duurzaamheidsmaatregelen door verenigingen en stichtingen. Zoals bij de jaarrekening al gemeld voeren we dit niet bestede budget opnieuw op in 2026. Dekking vindt plaats uit de reserve kabels en leidingen.
Verder stelde uw raad € 100.000 extra beschikbaar voor subsidies zonnepanelen en (hybride)
13
warmtepompen. Dit vanuit de laatste tranche Project Koopkracht. We hevelen via deze rapportage deze middelen over vanuit sub-programma 2.3 . Diverse SISA regelingen op het gebied van milieu: incidenteel nadeel van € 1.491.000 en incidenteel voordeel van € 1.491.000 (per saldo nihil) De resterende budgetten uit 2025 ramen we opnieuw in 2026. Hierbij hoort ook de verduurzaming van VVE's voor een bedrag van € 500.000 omdat de regeling pas in werking is getreden in 2026.
TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.
14
Sub-Programma 1.2 Innovatieve landbouw, tuinbouw, visserij en aquacultuur
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.5. We zetten in op toekomstbestendige landbouw, tuinbouw en visserij.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.5.1. We ondersteunen agrariërs en vissers in de veranderingen die zij vanwege duurzaamheid moeten doorvoeren via innovatie, onderzoek, kennis, netwerk en subsidiemogelijkheden Stand van zaken Diverse inkooptrajecten volgden om onderzoekers en adviseurs aan te trekken om de onderzoeken en plannen van het programma Living Lab 2.0 uit te voeren. De concept-voucherregeling investeringen zoet water en klimaatbestendige landbouw voor agrariers is gereed. We stellen deze binnenkort vast, zodat we in september de regeling kunnen openstellen voor de agrariers. Daarnaast start binnenkort de deelname aan verschillende onderzoeken en projecten op het gebied van waterkwaliteit, weerbare en klimaatadaptieve landbouw. Met het Delta Climate Center en de gemeente Tholen voerden we gesprekken om gezamenlijk een projectplan te maken voor het Living Lab Experience Noord-Zeeland met onderwijsinstellingen. We dienen aan de hand van dit projectplan medio 2026 een subsidieaanvraag in in het kader van de Regiodeal 6e tranche Vitale regio's Zeeuws Vlaanderen/Zeeland. In mei start een externe projectleider met veel contacten in het visserijnetwerk.
Zij voert het deelproject versterken lokale visserijketen Schouwen-Duiveland van het visserijontwikkelingsplan uit met als doel om de visserij en scheldiersector met activiteiten te ondersteunen en de verkoop van hun producten te stimuleren. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.2.5.7. Wij werken samen met provincie Zeeland, waterschap Scheldestromen en andere partijen aan een sterk, klimaat robuust en toekomstbestendig landelijk gebied en leveren onze bijdrage aan het Zeeuwse Gebiedsprogramma Landelijk Gebied en Natuur en Stand van zaken In 2025 stelden we geen samenwerkingsafspraken als gezamenlijke overheden (provincie, waterschap, gemeente) voor het gebiedsproces Schouwen-West vast. We bereikten gezamenlijk nog geen overeenstemming over de tekst van de intentieverklaring tot samenwerken. Het overleg daarover vindt nog plaats. Bestuurlijk en ambtelijk stemden we maandelijks af om op de hoogte te blijven van provinciale besluiten en de voortgang van het gebiedsproces, waar onder andere ook de uitvoering van het provinciale stikstofplan in het gebied onderdeel van uitmaakt. Geld (indicator) Tijd (indicator)
15
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.6 We versterken ecologie en biodiversiteit.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.6.1. We geven vorm en inhoud aan het blauw-groen netwerk samen met gebiedsbeheerders en nemen de kansen voor recreatie daarin mee. Stand van zaken We ronden de analysefase voor de biodiversiteitsvisie af. De analysefase brengt de landschappelijke opbouw en huidige staat van de biodiversiteit per deelgebied in kaart. Ook stelden we een groenblauwe structuurkaart op. Deze kaart toont de waardevolle groene en blauwe structuren in het landschap en dient als fundament voor de ambitiekaart. Deze documenten vormen de basis voor de biodiversiteitsvisie. Door het afronden van de analysefase werken we verder aan het opstellen van de biodiversiteitsvisie, de ambitiekaart en de uitvoeringsagenda. In het plan van aanpak was de oplevering van de biodiversiteitsvisie in het najaar van 2025 gepland. Dit is vertraagd door de uitgebreidere analysefase. We richten nu op het derde kwartaal 2026. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.2.6.5. Bij het openbaar groenbeheer zetten we in op versterking van de biodiversiteit. Stand van zaken Op basis van de nulmeting biodiversiteit kruidachtige vegetatie uit 2025 en de ervaringen in het ecologisch maaibeheer op Schouwen-Duiveland west, maaien we in 2026 we op heel Schouwen-Duiveland de grasvegetatie op een meer natuurlijke manier. De eerste renovatieplannen van beplantingen zijn uitgevoerd, met als basis de nulmeting biodiversiteit houtige beplantingen en de nulmeting technische staat. In het winterseizoen 2026/2027 volgen renovatieplannen in delen van Poortambacht in Zierikzee. Voor de invasieve exoten, soorten die de biodiversiteit bedreigen, stelden we een beheerplan op. Daarin staan richtlijnen voor het bestrijden, beheersen en monitoren van de hier veel voorkomende soorten. In een plan van aanpak werken we de maatregelen voor de Japanse duizendknoop en de Reuzeberenklauw verder uit. Risicolocaties vragen een gerichte bestrijding of intensieve beheersing, waarvan de kosten nog niet in beeld zijn. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.2.6.8. We stellen een visie Biodiversiteit op Stand van zaken De Biodiversiteitsvisie is in ontwikkeling. De analyse en de groenblauwe structuurkaart stellen we vast in april 2026. De analyse en de groenblauwe structuurkaart geven richting aan de verdere uitwerking van de Biodiversiteitsvisie. Op basis van de analyse en de groenblauwe structuurkaart komen we tot een visievorming en formuleren we doelstellingen. Vanuit de groenblauwe structuurkaart formuleren we ambities en maken we een uitvoeringsagenda. De verwachte oplevering van de biodiversiteitsvisie is derde kwartaal 2026.
16
Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.2.6.9. We stellen een Soort Management Plan op Stand van zaken In 2025 starten we met het opstellen van het SoortenManagement Plan (SMP) voor de gemeente Schouwen-Duiveland. In het eerste kwartaal van 2026 ronden we het plan van aanpak af. In april 2026 starten we met het veldonderzoek. Naast het opstellen van het SMP werken we aan compenserende maatregelen voor vleermuizen door het plaatsen van inbouwvoorzieningen. In deze fase heeft de gemeente de opdracht om 89 inbouwvoorzieningen te plaatsen. Een ecoloog van de provincie onderzoekt op dit moment de hiervoor de beste locaties. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.2.6.10. We voeren de biodiversiteitsagenda uit (Amendement A15 programmabegroting 2025-2028) Stand van zaken De biodiversiteitsvisie is in ontwikkeling. Samen met de biodiversiteitsvisie stellen we ook een uitvoeringsagenda op. De vaststelling van de biodiversiteitsvisie met uitvoeringsagenda is gepland voor het derde kwartaal 2026. Vooruitlopend op de vaststelling van de biodiversiteitsvisie en de uitvoeringsagenda voeren we verschillende projecten uit die de biodiversiteit moeten versterken. Zo voeren we een biodiversiteitsscan uit voor het bedrijventerrein Bruinisse en Bedrijvenpark Zierikzee Zuid. Daarnaast voeren we het het akkerrandenproject uit aan de hand van de subsidieregeling akkerranden. Andere kleine acties, die we in samenspraak met NME SD uitvoeren en die bijdragen aan de biodiversiteit, zijn het plaatsen van insectenhotels, de boomfeesttour en vogeltelling. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.7 We zetten in op een goede zoetwatervoorziening voor een toekomstbestendige landbouw.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.7.1. We voeren een gerichte lobby voor een structurele oplossing van de zoetwaterproblematiek. Ook gaan we in overleg met betrokken overheden en andere stakeholders waarbij we aandacht hebben voor zowel externe aanvoer als duurzame initiatieven. Stand van zaken De strategie van de Zuidwestelijke Delta voor ons gebied is het vergroten van de zelfvoorzienendheid op het gebied van zoet water voor onze agrariërs. Hiervoor vraagt de provincie geld vanuit het Deltafonds om het treffen van zoetwatermaatregelen te versnellen. Provincie Zeeland gaat aanvullend onderzoeken of het haalbaar is om in de winter ondergrondse buffers aan te leggen met aanvoer van zoet water uit het 17
Volkerak-Zoommeer. Met deze ondergrondse watervoorraden kunnen waterbassins gevuld worden als de eigen voorraad onvoldoende is, bijvoorbeeld als het in de winter te weinig heeft geregend om regenwater (via drains) op te slaan. De provincie bespreekt deze aanvoeroptie met het Ministerie van Infrastructuur en Water. De gemeente neemt deel aan de klankbordgroep en wordt op de hoogte gehouden. Geld (indicator) Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE Living Lab incidenteel nadeel lasten € 139.000 (2026) en incidenteel nadeel lasten € 270.000 (2027) Voor het nieuwe programma Living Lab voor de periode tot en met december 2029 hebben we conform raadsinformatiebrief dd 4 november 2025 een herverdeling gemaakt van de kosten over de verschillende jaarschijven. Hierbij is ook het restantbudget van 2025 betrokken. We blijven hiermee binnen de beschikbaar gestelde budgetten voor Living Lab in onze begroting tot en met 2029. Echter, omdat het restantbudget van 2025 onderdeel is geworden van het jaarrekeningresultaat levert dit voor de jaren 2026 en 2027 een nadeel op.
TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.
18
Sub-Programma 1.3 Florerende kleinschalige bedrijvigheid
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.1 We zetten in op revitalisering en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en intensivering van ruimtegebruik.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.1.3. We stellen een Uitvoeringsplan bestaande kleinschalige bedrijventerreinen op Stand van zaken Vanwege een andere prioritering van de beschikbare capaciteit is het Uitvoeringsplan bestaande kleinschalige bedrijventerreinen nog niet opgepakt. In de planning gaan we uit van start in het vierde kwartaal 2026. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.3.1.2. We voeren de herstructurering van Haringvlietplein fase 2 (laatste) uit Stand van zaken De laatste onderzoeken en de ruimtelijk onderbouwing voor de ruimtelijke procedure worden afgerond. Ook voor de nog te verplaatsen functie is een alternatieve locatie gevonden. Het enige risico voor de initiatiefnemers is de onzekere tijd, in combinatie met prijsstijgingen va de nieuwbouw. Na akkoord of afwijzing volgt er zo spoedig mogelijk een raadsvoorstel. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.2. We ondersteunen Bedrijven Investerings Zones (BIZ- zones) en geven een economische impuls aan opgerichte BIZ-zones.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.2.5 We verlengen de economische Impuls BIZ (Amendement A10 kadernota 2022) Stand van zaken In het 2e kwartaal 2026 bereiden we een raadsvoorstel voor waarin drie scenario's worden toegelicht voor de situatie na 2026. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.3.2.7. We zetten de functie kernenmanager voort in 2026-2028 Stand van zaken We doorlopen een traject, onder begeleiding van een externe deskundige, om duidelijke kaders en voorwaarden op te stellen.
19
Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.3. We stimuleren en faciliteren (kleinschalige) bedrijvigheid op Schouwen-Duiveland.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.3.6. We ondersteunen bedrijven, die willen innoveren en ontwikkelen met innovatievouchers (inclusief Amendement A5 programmabegroting 2025-2028) Stand van zaken Met Impuls Zeeland bieden we een voucherprogramma voor ondernemers uit het MKB aan via het Ondernemersloket. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.3.3.7. We actualiseren de Horecavisie Stand van zaken In 2026 voeren wij de motie Horecamarktonderzoek uit. Met dit onderzoek brengen we de actuele stand van zaken van de horeca in Schouwen-Duiveland in beeld en onderzoeken we de ontwikkelingen sinds de vaststelling van de Horecavisie 2018. Het onderzoek geeft daarnaast inzicht in de marktruimte, de toekomstbestendigheid van de sector en mogelijke aanknopingspunten voor andere beleidsstukken, zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie en de Agenda Toerisme. In het voorjaar van 2027 leggen we de resultaten van het Horecamarktonderzoek voor aan de raad. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.5. Er is een optimale (digitale) infrastructuur.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.5.15. Betere bereikbaarheid en veiligheid voor wonen-werken Stand van zaken De planvorming voor de fietspadenstructuur Zierikzee Zuid vordert gestaag. De Straalweg is voor het gemotoriseerd verkeer een belangrijke ontsluiting. Een vrijliggend fietspad is voor deze weg noodzakelijk. Dit project is ook opgenomen in het Lokaal Toekomstbeeld Fiets. We ronden het ontwerp voor deze weg dit jaar af. De verdere ontsluiting van dit gebied is in een Mobiliteitstoets weergegeven en wordt dit jaar vastgesteld. Aandachtspunt blijft de aansluiting op het hoofdwegennet. Uitvoering is gekoppeld aan de verdere ontwikkeling van bedrijventerrein Zuid-oost. In de eerste helft van 2027 voeren we de werkzaamheden uit aan de fietsveilige inrichting van de Deltastraat.
20
Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.3.5.16. Gebiedsontwikkeling Zuidoostflank Zierikzee 150 + 20 KV station inclusief kabeltracee en wijziging structuurvisie Zierikzee 2030 Stand van zaken Het bestemmingsplan voor het 150/20 kV-station met landschappelijke inpassing en kabel- en leidingstroken is na uitspraak Raad van State in februari jl onherroepelijk geworden. Het onteigeningsdossier is bij de rechtbank aangeboden. De voorbereiding van de RO-procedure voor het bedrijventerrein Zierikzee Zuidoost ronden we af in het eerste kwartaal van 2026 en ligt ter visie, met als doel een gewijzigd omgevingsplan voor september 2026. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.3.5.4. In het kader van een betere bereikbaarheid en ontsluiting van Zierikzee onderzoeken we de mogelijkheden voor structurele verbeteringen van mobiliteit in en om de stad Stand van zaken Na het ter beschikking stellen van budget voor de kruising N59/Grevelingenstraat en de volledige reconstructie van de Grevelingenstraat voeren we met RWS en het ministerie het gesprek over het vervolgproces. We maken afspraken over vragen als: Wie voert wat uit? Wie is verantwoordelijk en daarmee risicodrager voor de diverse onderdelen van de meerdere opgaven op en aan de N59 in Zierikzee en voor de overige veiligheidsmaatregelen die zijn toegezegd? Geld (indicator) Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE BIZ Groot Renesse incidenteel nadeel € 188.000 en incidenteel voordeel € 188.000 per saldo nihil In deze bestuursrapportage ramen we per BIZ de opbrengst 2026 en de doorbetaling daarvan. De BIZ Renesse is daarbij de grootste. Herziening bouwgronden en exploitatieovereenkomsten De mutaties van deze herziening raken meerdere subprogramma's. Op dit sub-programma leidt dit tot de volgende mutaties aan de lasten- en batenkant. 2026: incidenteel voordeel lasten van € 208.000 en incidenteel nadeel baten van € 171.000 2027: incidenteel nadeel lasten van € 63.000 en incidenteel voordeel baten van € 106.000 2028: incidenteel voordeel lasten van € 184.000 en een incidenteel nadeel baten van € 194.000 Zie voor de toelichting op de mutaties van de bouwgronden en exploitatieovereenkomsten subprogramma 2.2.
21
TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.
22
Sub-Programma 1.4 Arbeidsmarkt in balans
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.1. Samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven om opleidingsmogelijkheden aan te laten sluiten op de behoefte van de arbeidsmarkt.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.1.6 We realiseren het project Hospitality HUB Schouwen-Duiveland (amendement A9 programmabegroting 2022-2025) Stand van zaken Begin dit jaar leverden de in de Hospitality Hub (Hub) samenwerkende partijen de eindrapportage 2022-2025 van de inzet en bereikte resultaten van de afgelopen jaren op. We stelden de raad via een raadsbrief op de hoogte van deze rapportage. Uit het rapport blijkt dat de Hub belangrijke resultaten heeft bereikt. Een toenemend aantal studenten heeft toegang tot hoogwaardige opleidingen op het eiland. Deze jongeren krijgen door de Hub de kans om actief bij lokale bedrijven aan de slag te gaan en werkervaring op te doen. De deelnemende bedrijven maakten afspraken over goed werkgeverschap. We gaven voor 2026 een subsidie aan de Hospitality Hub. Hiermee financiert de Hub een projectleider die samen met het bestuur van de Hub verder werkt aan een toekomstbestendige organisatie. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.2. We richten ons op omscholing en het activeren van de niet-actieven met als doel sociale en/of economische zelfredzaamheid.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.2.1. We bieden werkzoekenden passende ondersteuning naar werk. Stand van zaken Deze activiteit verloopt conform planning. De bijstandsafhankelijkheid in onze gemeente is relatief gezien laag. Gedurende 2025 bleef de omvang van het bijstandsbestand in onze gemeente nagenoeg stabiel. In het eerste kwartaal 2026 steeg het bestand zeer beperkt tot 358 bijstandsuitkeringen (per 31-03-2026). Zowel instroom als uitstroom lagen in deze periode iets lager dan over dezelfde periode vorig jaar. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.4.2.9. We voeren de participatiewet optimaal uit Stand van zaken Begin dit jaar stelden we het 'Koersdocument - Toekomstbestendige uitvoering Participatiewet gemeente Schouwen-Duiveland' vast. Daarin staat een schetsontwerp voor een nieuwe manier van werken via een geïntegreerd uitvoeringsmodel. Alle gemeentelijke uitvoeringstaken aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, een arbeidsbeperking en/of een kwetsbare inkomenspositie brengen we kortweg samen in één nieuwe uitvoeringsorganisatie: het Participatiebedrijf. Dit nieuwe Participatiebedrijf wordt onderdeel van de gemeentelijke afdeling Werken, Wonen en Leven.
23
Na het besluit startte de transitiefase. In deze fase krijgt de koers en het organisatieontwerp concrete uitwerking. We maken een meerjarige businesscase. Daarin beschrijven we onder andere de belangrijkste processen, de financiële gevolgen en de personele en organisatorische impact. Ook werken we de benodigde stappen uit voor de volledige integratie van ondersteunende taken en financiële administraties. Daarnaast startten we met de werving van een manager voor het nieuwe Participatiebedrijf. Geld (indicator) Tijd (indicator)
1.4.2.7. We werken regionaal samen aan een evenwichtige arbeidsmarkt Stand van zaken De vernieuwde governancestructuur van de arbeidsmarktregio is begin dit jaar vastgesteld. Het biedt structuur voor samenwerking, afstemming en gegevensuitwisseling op het gebied van regionaal arbeidsmarktbeleid en dienstverlening. Binnen de netwerksamenwerking behouden alle partners hun eigen (wettelijke) verantwoordelijkheden. Het Regionaal Beraad vormt het bestuurlijk en strategisch overlegorgaan, met daaronder een ambtelijke kerngroep. Voor specifieke onderwerpen worden thematafels georganiseerd. Schouwen-Duiveland neemt ambtelijk deel aan het kernteam en bestuurlijk wordt de gemeente indirect via de subregio Oosterschelderegio vertegenwoordigd (portefeuillehouder Reimerswaal). In maart 2026 ondertekenden alle partijen die bestuurlijk vertegenwoordigd zijn in het Regionaal Beraad van de arbeidsmarktregio het samenwerkingsconvenant. In regionaal verband werken we aan de totstandkoming van een Regionaal Werkcentrum Zeeland (RWC). In maart 2026 ging de website van het Werkcentrum Zeeland 'live'. Doel is dat in Zeeland per 1 juli 2026 ook een viertal fysieke locaties van het Werkcentrum Zeeland operationeel zijn, te weten in Terneuzen, Vlissingen, Goes en Zierikzee (gemeentehuis). Geld (indicator) Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.
TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.
24
Programma 2 Wonen Sub-Programma 2.1 Goed en realistisch voorzieningenniveau WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.1. We hebben een kwalitatief goed en realistisch maatschappelijk voorzieningenniveau.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.1.11. We informeren bewoners over de verschillende manieren van begraven Stand van zaken Wegens de val van het kabinet en nieuwe verkiezingen is de modernisering van de Wet op de lijkbezorging (Wet bestemming lichamen van overledenen) tot nader orde uitgesteld. De verwachting is dat vaststelling nog lange tijd kan duren. Daarom werken we aan een actualisatie van het beleid op basis van huidige wetgeving. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.1.14. Realiseren dorpshuis in Poortambacht Zierikzee Stand van zaken In maart 2026 stelde de raad de notitie wijkhuizen vast. Daarbij nam de raad de motie ‘Omvang wijkhuis Poortambacht’ aan. Gelijktijdig voeren we met diverse partijen gesprekken over de ontwikkeling van een wijkhuis aan de Schelphoekstraat. In het laatste overleg is een nieuwe concepttekening gedeeld. De betrokken partijen spraken af deze tekening intern te bespreken en hun feedback te delen. Aansluitend plannen de partijen een vervolgoverleg. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.1.18. We stellen een plan van aanpak op voor de toekomstbestendige functie van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse. Stand van zaken De planning is aangepast. Het finetunen van de conceptbouwplannen in het verlengen van de inspraakronde voor bewoners en gebruikers kost vanuit het oogpunt van draagvlak en zorgvuldigheid meer tijd. We informeren de raad in het 4e kwartaal 2026. Geld (indicator)
25
Tijd (indicator)
2.1.1.19. We investeren in de Toekomst van Sportpark van Zuijen in Burgh-Haamstede (Amendement A1 Kadernota 2026) Stand van zaken Het plangebied bevindt zich ter plaatse van een archeologisch rijksmonument, dat een wettelijk beschermde status heeft. Dit betekent dat het perceel primair bedoeld is voor het behoud van archeologische waarden, maar dat ontwikkelingen wel kunnen worden vergund. Hiertoe dient een vergunning te worden aangevraagd bij het Ministerie van OC&W, hierin geadviseerd door de RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). De RCE heeft aangegeven dat in eerste instantie een archeologisch onderzoeksrapport moet worden voorgelegd. Dit om te bepalen of de werkzaamheden (kunnen) worden vergund. Dit rapport is recent opgeleverd en moet nog besproken worden met de RCE. Hieruit zal blijken of aanvullend veldonderzoek noodzakelijk is, of dat we maar beperkt mogen graven en de nieuwe kunstgrasvelden hoger aan moeten leggen. Daarnaast ligt de locatie op ongeveer 500 meter van overbelaste natuur. Na het met de vereniging vaststellen van het inrichtplan, kunnen we een stikstofberekening laten opstellen. Op basis daarvan kunnen we bepalen of nader onderzoek (ecologische of passende beoordeling) nodig is voor eventuele tijdelijke stikstofdepositie. In het slechtste geval is er een natuurvergunning (omgevingsvergunning voor een natura2000-activiteit) nodig.
We willen eind voorjaar de mogelijkheden en benodigde vergunningen in beeld hebben, zodat we in het najaar de planuitwerking kunnen oppakken. Hiervoor is al een extern bureau ingeschakeld. De planning is om in de winter 2026/2027 de aanleg te realiseren. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.1.20. We herinrichten het gebied Borrendamme in Zierikzee (inclusief amendement A4 programmabegroting 2026-2029) Stand van zaken In de eerste helft van 2026 werken we samen met stakeholders het ontwerp technisch verder uit en doorlopen we de planologische procedure. In de tweede helft van 2026 starten we met de uitvoering. Ook zijn we bezig met het verder uitwerken en aanscherpen van de LEADER-aanvraag. We proberen de indiening voor 29 mei 2026 te realiseren. De mogelijke subsidie bedraagt maximaal €200.000. Geld (indicator) Tijd (indicator)
26
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.2. Er zijn goede voorzieningen op het gebied van (openbaar) vervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (voor de minder mobiele groepen) te garanderen.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.2.6. We stimuleren sociale mobiliteit en vervoer van en naar school Stand van zaken De gesprekken met SD op Weg hebben nog niet plaatsgevonden. De Gemeenschappelijke regeling Publiek vervoer is inmiddels vastgesteld. De Mobiliteitscentrale Zeeland verzorgt de ritten van het doelgroepenvervoer en publiekvervoer. De gemeente Schouwen-Duiveland was de eerste gemeente in Zeeland waar Flex-vervoer van start ging. Inmiddels zijn alle gemeenten aangesloten op het flex-vervoer. In december start de nieuwe openbaar vervoerconcessie met een nieuwe vervoerder, EBS. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.3. We bundelen eilandelijke voorzieningen zoveel mogelijk in Zierikzee. Verspreid over het eiland bundelen we voorzieningen die in een samenhangend netwerk een satellietfunctie voor de omgeving vervullen.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.3.1. We geven lokaal invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie, zoals is benoemd in de meerjarige subsidieovereenkomst met Bibliotheek Oosterschelde Stand van zaken De bibliotheek biedt de dienstverlening zoals deze in de uitvoeringsovereenkomst met onze gemeente staat gespecificeerd. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.3.2. We realiseren een nieuw cultuurpodium in samenwerking met stichting Brogum Stand van zaken Begin 2026 vervolgden we de uitvoering van de nieuwbouw van cultuurpodium Brogum. De werkzaamheden verlopen volgens planning en binnen budget. We gaven akkoord op de begroting van de 1e inrichting van Brogum. De Stichting Brogum leverde bij ons een bedrijfsplan met uitvoeringsprogramma aan voor de exploitatie van het nieuwe cultuurpodium. Geld (indicator) Tijd (indicator)
27
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.5. We stimuleren activiteiten waaruit veel zelfsturing, eigen initiatief en bestuurskracht van lokale instellingen en verenigingen blijkt.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.5.1. We faciliteren het realiseren van een wijkvoorziening voor Malta Stand van zaken In maart 2026 stelde de raad de notitie wijkhuizen vast. Daarbij stemde de raad in met de aanbeveling om het gebouw aan de Kaersemakerstraat 37 (Ruilwinkel / jongerencentrum 4SD) te verduurzamen, de functionele indeling te verbeteren en toekomstbestendig in te richten. Er loopt een onderzoek naar een verbouwing die het gebouw beter en multifunctioneler inzetbaar maakt, zodat het aansluit bij de wensen en eisen van een wijkhuis. De gesprekken hierover zijn gestart. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.5.2. We faciliteren culturele stichtingen en verenigingen om toekomstbestendig te worden (Amendement A3) Stand van zaken In februari 2026 is aan de hand van het aangescherpte plan van aanpak een doorstart gemaakt met de Cultuurcoach. Naast de organisatie van de Cultuurbijeenkomst, zet de Cultuurcoach zich in om cultuurparticipatie- en educatie te bevorderen. In eerste instantie via de lokale verenigingen en BloeiSD. Geld (indicator) Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.6. We stimuleren samenwerking van het onderwijs in onze gemeente, met als doel kwaliteit en huisvesting te verbeteren, passend in het toekomstig beeld van spreiding en bundeling van onderwijsvoorzieningen.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.6.11. We zetten in op eigentijdse en duurzame schoolgebouwen Stand van zaken De raad stelde het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) in het eerste kwartaal 2026 vast, inclusief financiële consequenties. In het tweede kwartaal 2026 werken we samen met de schoolbesturen aan de uitvoering van de projecten volgens planning in het IHP. Hiervoor richten we een projectorganisatie in. Geld (indicator) Tijd (indicator)
28
2.1.6.16. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Oosterland/Nieuwerkerk Stand van zaken Begin 2026 is opdracht gegeven voor de realisatie van tijdelijke huisvesting van de beide scholen en kinderopvang aan de Weelstraat in Oosterland. In het 2e kwartaal 2026 startten we de voorbereidingen voor plaatsing van de tijdelijke units van Oosterburcht/Kibeo en de aanleg van de buitenruimte. We maakten een voorlopig ontwerp voor de nieuwbouw van de scholen en kinderopvang, inclusief een doorkijk naar de inrichting van de buitenruimte en de renovatie van de sportzaal. De omgevingsvergunning voor nieuwbouw van het gezondheidscentrum werd verleend en we ontvingen een natuurvergunning voor de sloop van de Oosterburcht. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.6.17. We renoveren de Willibrordusschool/JL de Jongeschool Stand van zaken De raad heeft ingestemd met het voorkeursscenario van beide schoolbesturen om de huidige schoollocaties te behouden en te renoveren. Samen met de schoolbesturen maken we de komende periode afspraken over de uitvoering en koppelen dit aan de beoogde projectorganisatie IHP. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.6.12. We voeren het onderwijsakkoord uit Stand van zaken Op 1 mei 2026 startte de projectcoördinator Onderwijsakkoord. De LEApartners dragen gezamenlijk de financiering van deze functie. Dit is een belangrijke stap in het gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de uitvoering. De prioriteit ligt bij de coördinatie van 2 werkgroepen, namelijk de werkgroep primair onderwijs-voortgezet onderwijs (PO-VO), en de werkgroep Inclusief onderwijs. De laatste werkgroep onderzoekt in 2026 hoe thuisnabij en inclusief onderwijs in Zierikzee versterkt kan worden. Eén variant is de realisatie van een gezamenlijk expertisecentrum. We financieren dit onderzoek vanuit onderwijshuisvestingsmiddelen. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.1.6.19. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Nieuwerkerk Stand van zaken We gaven in nauwe samenspraak met de projectgroep een vervolg aan de locatiestudie voor de nieuwbouw van de scholen, kinderopvang en mogelijke sportzaal op basis van het raadsbesluit van 25 september 2025. We maakten een shortlist met nader te onderzoeken locaties en organiseerden twee participatieavonden met inwoners. Met als doel in de raad van juni 2026 de locatiestudie, met een voorkeurslocatie, te laten vaststellen. Geld (indicator)
29
Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE Tijdelijke huisvesting Oosterland, incidenteel nadeel lasten € 738.000 Inmiddels is duidelijk dat we deze randvoorwaardelijke kosten met name nodig hebben voor de tijdelijke huisvesting. Om deze reden maken we van dit investeringsbudget (74211040) een exploitatiebudget. Dit mag namelijk niet geactiveerd worden volgens onze nota. Leerlingenvervoer, incidenteel nadeel lasten € 205.000 U heeft voor 2025 budget beschikbaar gesteld voor het leerlingenvervoer vanwege verhuizing of verbouwing van scholen. Een verbouwing of verhuizing van scholen heeft niet plaatsgevonden en daarom is geen gebruik van gemaakt van dit budget. Dit leverde in 2025 een voordeel op van € 90.000 dat we nu naar 2026 doorschuiven. Daarnaast hadden in 2025 nog niet alle Oekraïense leerlingen de taalklas voltooid. Het restantbudget van € 115.000 uit 2025 schuiven we door naar 2026 voor leerlingenvervoer aan deze groep of de doelgroep uit de noodopvang in 2026. Verhuuropbrengsten kinderopvang Oosterland en Nieuwerkerk, incidenteel nadeel baten € 164.000 (2026 en 2027) waarvan € 41.000 structureel. In de oorspronkelijke raming van de huuropbrengst was geen rekening gehouden met de fluctuaties in de kapitaallasten. We brengen een huur in rekening van de gemiddelde kapitaallast. Daarnaast vervallen de huuropbrengsten in 2026 en 2027, omdat in die jaren de bouw nog plaats moet vinden.
Vrijval kapitaallasten, incidenteel voordeel lasten € 257.000 Als gevolg van het doorschuiven van diverse investeringsbudgetten valt dit jaar een bedrag aan afschrijvings- en rentelasten vrij.
TOELICHTING INVESTERINGEN Hubs t.b.v. Mobiliteitsstrategie Zeeland, doorschuiving € 1.000.000 Als gevolg van aanbestedingsprocedures verschuift de afronding van het project naar 2027. Nieuwbouw basisscholen Nieuwerkerk, doorschuiving € 675.000 Dit budget kan grotendeels (675.000 euro) doorgeschoven worden naar 2027, omdat de gemeenteraad in juni 2026 de voorkeurslocatie voor het nieuwe schoolgebouw vaststelt en we vervolgens eerst tot grondverwerving moeten overgaan. De kosten voor verwerving van de grond zijn geen onderdeel van dit budget. Kinderopvanglocatie Oosterland, doorschuiving € 1.250.000 In 2026 maken we alleen voorbereidingskosten (circa 50.000 euro), dus graag 1.250.000 euro doorschuiven naar 2027. Kinderopvanglocatie Nieuwerkerk, doorschuiving € 1.438.000 De raad neemt in juni 2026 een besluit over de voorkeurslocatie, waarna wij in overleg gaan met de grondeigenaar om te bezien of we een (intentie)overeenkomst kunnen sluiten over de verwerving van zijn gronden ten behoeve van de nieuwbouw scholen, inclusief kinderopvang. Renovatie Toplaag kunstgrasveld MZC, bijraming € 242.000 Het kunstgrasveld van MZC'11 is aan vervangen toe (aanlegjaar 2015). Het gereserveerde budget in de begroting is niet toereikend.
30
Scholencluster Oosterland, aframing € 738.000 Inmiddels is duidelijk dat we deze randvoorwaardelijke kosten met name nodig hebben voor de tijdelijke huisvesting. Om deze reden maken we van dit investeringsbudget een exploitatiebudget. Dit mag namelijk niet geactiveerd worden volgens onze nota. Verduurzaming sporthal Oosterland bijraming € 50.000 Dit jaar maken we voorbereidingskosten voor de renovatie van de sporthal die voor 2028 is voorzien. We dekken de kosten hiervan door budget vanuit 2027 naar voren te schuiven. Warmwaterinstallaties gymzalen, doorschuiving € 164.000 We bepalen eerst het toekomstperspectief voor de gymzalen, verduurzaming is volgend daarop.
31
Sub-Programma 2.2 Wonen naar wens
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.1. We wonen prettig naar wens en behoefte.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.1.9. We zetten in op permanente oplossingen voor de huisvesting van tijdelijke werknemers Stand van zaken Op basis van de onderzoeksresultaten wordt het beleid Tijdelijke werknemers aangepast in samenwerking met belanghebbenden, betrokkenen en stakeholders. Dit beleidskader biedt initiatiefnemers handvatten voor het realiseren van kwantitatief en kwalitatief goede huisvesting voor de groeiende groep tijdelijke werknemers. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.2.1.14. We geven uitvoering aan het huisvesten van statushouders Stand van zaken We moeten vóór 1 juli 2026 in totaal 103 statushouders huisvesten. Dit is inclusief de achterstand van 74 uit 2025. Tot nu toe huisvestten we 22 statushouders in 2026. Dit is meer dan voorheen, maar nog veel te weinig. We voeren gesprekken met de provincie in het kader van Interbestuurlijk Toezicht Huisvesting statushouders. We blijven op trede 3 (actief toezicht) van de interventieladder Interbestuurlijk Toezicht staan. Om de achterstand op de taakstelling in te halen, maken we weer prestatieafspraken met Zeeuwland. Hierdoor komen woningen beschikbaar voor de huisvesting van statushouders. Daarnaast onderzoeken wij vier locaties voor de tijdelijke huisvesting van statushouders die door ondernemers en organisaties zijn aangeboden in de aanbesteding uit 2025. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.2.1.42 We maken een Omgevingsvisie en Omgevingsplan Schouwen-Duiveland Stand van zaken Het proces van de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland loopt inmiddels en is op dit moment nog intern gericht. Het bestaande beleid is geïnventariseerd en de doelen en kernkwaliteiten zijn opgehaald. Voor wat betreft het omgevingsplan stelde de raad verschillende wijzigingen omgevingsplan Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM) vast en ligt de eerste wijziging omgevingsplan voor het bedrijventerrein Zuid Oost als ontwerp ter inzage. Verder lopen er meerdere initiatieven voor woningbouw en starten we de transitiefase op. Geld (indicator) Tijd (indicator)
32
2.2.1.43. We geven uitvoering aan de bestuursopdracht 'Gemeentelijke woningbouwprojecten' Stand van zaken • Wij starten met de realisatie van het woningbouwplan aan de Haneweg in Ouwerkerk. • Samen met ontwikkelpartner VORM starten wij in 2026 de ruimtelijke procedure voor Riekusweel V in Bruinisse. Realisatie volgt in 2027. • In Nieuwerkerk werkten wij met het provinciale versnellingsteam en de directe omgeving aan het plan Plantaanstraat/Elzenstraat (verpachte grond Boomgaard). In 2026 starten wij de ruimtelijke procedure voor wijziging van het omgevingsplan en selecteren wij parallel een ontwikkelpartner. • In Zonnemaire werken wij de plannen voor de I.M. van der Bijlstraat en de Christinastraat, op basis van opgehaalde input, in het tweede kwartaal van 2026 uit tot een definitief ontwerp. In het derde kwartaal van 2026 starten wij de ruimtelijke procedure. Eind 2026 maken wij de locaties bouwrijp. • In de 1e helft van 2026 vervolgden we in nauwe samenwerking met Zeeuwland en de betrokken (infra)aannemers de voorbereidingen op de realisatie van de modulaire woningen. Afhankelijk van eventuele inzet van rechtsmiddelen bij de aangevraagde natuurvergunning voor de locatie Scharendijke, starten de werkzaamheden medio 2e kwartaal 2026. Vervolgens starten we in het vierde kwartaal van dit jaar met de uitvoering van de werkzaamheden voor de modulaire woningen in Zierikzee.
• In Brouwershaven voerden we een quick scan uit om de ruimtelijke haalbaarheid van de realisatie van 12 tot 20 sociale huurwoningen op de locatie van de voormalige peuterspeelzaal te beoordelen. Op basis hiervan stelden we een document op met stedenbouwkundige uitgangspunten als basis voor verdere planvorming met Zeeuwland. We informeerden de directe omgeving per brief over het voornemen tot nieuwbouw van sociale huurwoningen op deze locatie • Daarnaast onderzoeken wij de haalbaarheid van woningbouwlocaties voor de langere termijn. Geld (indicator) Tijd (indicator)
2.2.1.47. Wat doen we in het kader van de opvang asielzoekers Stand van zaken Vanaf januari 2026 vangen we 250 asielzoekers op voor de periode van 5 jaar. De locatie wordt beheerd door COA. Dit past bij de opgave die we moeten doen. In de Zeeuwse afspraken opgave asielketen, hebben we hier afspraken over gemaakt. De opvang van AMV'ers (Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen) loopt in de KWE+ (6 bewoners) en KWG (16 bewoners). In augustus loopt de overeenkomst voor de KWG (Victoriakliniek) af tenzij het verlengd wordt. Geld (indicator) Tijd (indicator)