1588978 Bijlage 1. Programmabegroting 2026 - 2029
Tekst van het document
2.1.1.14. Realiseren dorpshuis in Poortambacht Zierikzee Omschrijving (toelichting) In 2025 zijn de gesprekken over een nieuwe ruimtelijke inpassing met de ontwikkelaar aan de Grevelingenstraat opgestart. Ook de optie van een wijkgebouw behoort tot de mogelijkheden. In 2026 zetten we deze gesprekken en het vormgeven van deze plannen voort. Planning 2026 Voorbereiding
35
2.1.1.18. We stellen een plan van aanpak op voor de toekomstbestendige functie van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse. Omschrijving (toelichting) In de eerste helft van 2026 stellen we in het verlengde van de business case een plan van aanpak voor de toekomstbestendige functie van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse op. De raad informeren we hier naar verwachting in het 2e kwartaal 2026 verder over. Planning 2026 Realisatie
2.1.1.19. We investeren in de Toekomst van Sportpark van Zuijen in Burgh-Haamstede (Amendement A1 Kadernota 2026) Omschrijving (toelichting) Om het Sportpark van Zuijen in BurghHaamstede weer toekomstbestendig te maken leggen we in de winter van 2026 / 2027 een kunstgrasveld aan bij FC de Westhoek, vernieuwen we de bestrating op het terrein, vervangen we de doelen op veld 1 en 2 en de veldomheining van de wedstrijdvelden 1 en 2. Ook vervangen we de reclamerails en de ballenvangers. We leggen een multifunctioneel kunstgras speelveld aan op de locatie van het huidige trainingsveld en plaatsen beweegtoestellen die geschikt zijn voor gebruik door ouderen . Hiervoor heeft de raad via amendement A1 bij de Kadernota 2026 een totaal investeringskrediet van € 1,2 miljoen beschikbaar gesteld. Omdat het om meerdere onderdelen gaat moet het werk mogelijk gefaseerd uitgevoerd worden. Dit komt onder andere omdat we in het toeristenseizoen niet veel grondtransport kunnen doen. Ook moet de vereniging haar sportactiviteiten kunnen blijven beoefenen. Dit besluiten we als we starten met de voorbereidingen. De grove planning is nu om heel het werk 1 april 2027 afgerond te hebben. Planning 2026 Voorbereiding,2027 Realisatie
2.1.1.20. We herinrichten het gebied Borrendamme in Zierikzee Omschrijving (toelichting) Via het raadsvoorstel Inrichting Borrendamme stelde de raad in maart 2025 de kaders vast voor de inrichting van het gebied Borrendamme zoals dat was opgetekend in het vlekkenplan. Daarbij stemde de raad ook in met de uitbreiding van de parkeerplaats P3 aan de Scheldestraat in Zierikzee.
36
In 2026 starten we vanuit het vlekkenplan met de aanleg van de voetbalkooi (citybox). Hiervoor nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten een investeringskrediet op van € 135.700. Voor de uitbreiding van de parkeerplaats nemen we op deze lijst een investeringskrediet op van € 278.000. Planning 2026 Realisatie
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.2. Er zijn goede voorzieningen op het gebied van (openbaar) vervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (voor de minder mobiele groepen) te garanderen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Volgen en beïnvloeden van de uitvoering van de concessie Openbaar Vervoer.
•
Invalidetoegankelijk maken abri’s (onderdeel van de werkzaamheden volgend uit het VN-verdrag Handicap voor gemeenten).
•
De bereikbaarheid van de voorzieningen nemen we mee in het Project Integrale mobiliteit (SD op Weg).
•
We blijven met de gebruikerservaring van inwoners met Flex nagaan hoe we vervoer, gebaseerd op de vraag, nog flexibeler en servicegericht kunnen verbeteren.
•
In samenwerking met Platform Toegankelijk Schouwen-Duiveland houden we de openbare ruimte goed toegankelijk via onder andere een meldpunt (2.1.2.7).
•
We geven uitvoering aan Schouwen-Duiveland Inclusief, Lokale Inclusie Agenda (2.1.2.2).
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.2.6. We stimuleren sociale mobiliteit en vervoer van en naar school Omschrijving (toelichting) De mogelijkheid voor ouders om zelf een basisschool voor hun kind te kiezen is belangrijk. Bereikbaarheid van de scholen is voor ouders ook een afweging. We stimuleren initiatieven die basisscholen bereikbaar proberen te houden met collectieve vervoersoplossingen. Een voorbeeld hiervan is de schoolbus in Zonnemaire. We zien dat deze vrijwillige schoolbussen ook breder op het eiland worden ingezet voor andere doeleinden en doelgroepen. We gaan in 2026 in gesprek met SD op Weg over hoe we dit soort initiatieven kunnen blijven stimuleren, bijvoorbeeld door het verstrekken van vrijwilligersvergoedingen verstrekken aan mensen die zich belangeloos voor sociale mobiliteit inzetten.
37
Tegelijkertijd zetten we in lijn met de regionale mobiliteitsstrategie in op slimme combinaties van doelgroepenvervoer en openbaar vervoer. We werken hiervoor ook in 2026 mee aan de oprichting van de GR Publiek Vervoer Zeeland. Ook blijft in 2026 het flexvervoer voor heel Schouwen-Duiveland toegankelijk. Planning Doorlopend
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.3. We bundelen eilandelijke voorzieningen zoveel mogelijk in Zierikzee. Verspreid over het eiland bundelen we voorzieningen die in een samenhangend netwerk een satellietfunctie voor de omgeving vervullen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We participeren in Stichting Sportbedrijf Schouwen-Duiveland.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.3.1. We geven lokaal invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie, zoals is benoemd in de meerjarige subsidieovereenkomst met Bibliotheek Oosterschelde Omschrijving (toelichting) Lokaal geven wij invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie. Dit hebben we vastgelegd in de meerjaren subsidieovereenkomst (Convenant) met de stichting Bibliotheek Oosterschelde. In toenemende mate richt de stichting zich actief op het aanbieden van vraaggerichte activiteiten voor uiteenlopende doelgroepen. Naast het reguliere bibliotheekwerk, zoals het beschikbaar stellen van informatie en het laten kennismaken met literatuur, kunst en cultuur, voeren zij structureel activiteiten uit conform de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken (WSOB). Dit zijn onder andere trainingen voor taal en digitale vaardigheden, bijvoorbeeld via het (digi)Taalhuis (ontwikkeling en educatie), via doelgroepbijeenkomsten en via lezingen voor ontmoeting en debat. Het programma ‘de Bibliotheek op school’ (dBos) is uitgebreid naar alle scholen op Schouwen-Duiveland. Voor de periode 2024 - 2027 is er een meerjarige samenwerkingsovereenkomst (Convenant).
38
De bibliotheek zet in 2026 het programma dBoS voort en voorziet, zowel op de locaties Bruinisse, BurghHaamstede en Zierikzee en in de kleinere kernen, in bibliotheekvoorzieningen zoals vastgelegd in de WSOB. Het initiatief Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) wordt voortgezet en blijft gemonitord. Planning Doorlopend
2.1.3.2. We realiseren een nieuw cultuurpodium in samenwerking met stichting Brogum Omschrijving (toelichting) Na de succesvolle aanbesteding van de nieuwbouw cultuurpodium Brogum gaan we in 2026 verder met de werkzaamheden. We streven ernaar de nieuwbouw, inclusief woonrijp maken, eind 2026 af te ronden. Planning 2026 Realisatie,2027 Nazorg
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.5. We stimuleren activiteiten waaruit veel zelfsturing, eigen initiatief en bestuurskracht van lokale instellingen en verenigingen blijkt. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Thuis in de Kern
•
Innovatieproject voetbalvereniging DFS (ontplooien bredere activiteiten)
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.5.1. We faciliteren het realiseren van een wijkvoorziening voor Malta Omschrijving (toelichting) In 2025 is het nieuwe dorpshuizenbeleid vastgesteld en de motie wijkcentra aan de raad voorgelegd. Ook is er een onderzoek uitgevoerd naar de huisvesting Voedselbank en Ruilwinkel. Op basis hiervan doen we in 2026 verder onderzoek naar het realiseren van een wijkvoorziening in Malta. Planning 2026 Realisatie
39
2.1.5.2. We faciliteren culturele stichtingen en verenigingen om toekomstbestendig te worden (Amendement A3) Omschrijving (toelichting) Vanaf september 2024 is de cultuurcoach, onder regie van Regiekr8, gestart in het culturele veld om verbindingen te leggen en behoeften te signaleren. Om de ambities verder vorm te geven, zetten we het beschikbare budget aan de hand van een plan van aanpak in. Op basis van de eerste ervaringen in het veld scherpen we dit plan verder aan en geven we hier in 2026 uitvoering aan. Planning 2026 Realisatie
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.6. We stimuleren samenwerking van het onderwijs in onze gemeente, met als doel kwaliteit en huisvesting te verbeteren, passend in het toekomstig beeld van spreiding en bundeling van onderwijsvoorzieningen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Verstrekken ruimte en vervoer voor gymnastiek en schoolzwemmen voor het primair onderwijs.
•
Uitvoeren van het Onderwijsakkoord in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA), samen met het onderwijs en kinderopvang (2.1.6.12).
•
Faciliteren en ondersteunen van initiatieven als kansen voor toekomstbestendig (voortgezet) onderwijs zich voordoen.
•
Bestuurlijk overleg met Scholengroep Pontes en Obase, inclusief jaarstukken, over onder andere de ontwikkelingen van de nieuwbouw Pieter Zeeman Lyceum en sbo de Meie.
•
We ondersteunen de Groene Revolutie Zeeuwse Schoolpleinen (2.1.6.5).
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.6.11. We zetten in op eigentijdse en duurzame schoolgebouwen Omschrijving (toelichting) Alle partijen hebben de afgelopen jaren toegewerkt naar een clustering van scholen en voorzieningen via het uitvoeren van diverse haalbaarheidsonderzoeken. In de uitvoering van de haalbaarheidsonderzoeken is ook een verandering in ambities opgemerkt. Beoogde projecten en clustering kwamen mede daardoor de afgelopen jaren niet tot stand.
40
We hebben ons met de schoolbesturen herbezonnen op met name het thema 'omvang en spreiding' van schoollocaties. Daar is een nieuw Integraal Huisvestingsplan voor opgesteld. Dit traject zijn we in 2024 gestart onder begeleiding van ICS Adviseurs en rondden we in 2025 af met een nieuw 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma' en een convenant met de schoolbesturen. Na vaststelling door de raad van het nieuwe Integraal Huisvestingsplan met een nieuw 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma', inclusief gewijzigde en benodigde investeringen, voeren we in 2026 dit programma verder uit. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie,2028 Realisatie,2029 Realisatie
2.1.6.16. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Oosterland Omschrijving (toelichting) In Oosterland realiseren we een integrale ontwikkeling van maatschappelijke voorzieningen. Het betreft de nieuwbouw van het gezondheidscentrum (huisarts en tandarts), de nieuwbouw van de Oosterburcht en Bogermanschool (beiden met kinderopvang) en het treffen van esthetische- en duurzaamheidsmaatregelen aan de bestaande sporthal. Dit alles in combinatie met aanpassing van de openbare ruimte in en rond het plangebied. In 2026 ronden we de ruimtelijke procedure voor het gezondheidscentrum af, slopen we het gebouw van de Oosterburcht/Kibeo en start de initiatiefnemer van het gezondheidscentrum eind 2026 met de realisatie. De Oosterburcht/Kibeo neemt in de zomer zijn intrek in tijdelijke huisvesting. Parallel daaraan gaan we verder met de ruimtelijke procedure en het ontwerpproces voor het nieuwe gezamenlijke schoolgebouw met daarin de Oosterburcht en Ds. Bogermanschool (en kinderopvang). Als het ontwerp gereed is, starten we eind 2026 met de (voorbereidingen op) de aanbesteding van het gebouw en de buitenruimte. Planning 2026 Ontwerp,2027 Realisatie,2028 Nazorg,2028 Realisatie,2029 Nazorg
2.1.6.17. We renoveren de Willibrordusschool/JL de Jongeschool Omschrijving (toelichting) Schoolbesturen Lithora en Prisma Scholengroep leverden in 2025 hun haalbaarheidsonderzoek op met scenario's voor de renovatie van beide gebouwen en renovatie en deels nieuwbouw voor de locatie van de St. Willibrordusschool met inhuizing van de Johan Louis de Jongeschool. Het voorkeurscenario van beide schoolbesturen is behoud van de eigen locaties. Deze voorkeur valt buiten de huidige kaders van het bestaande 'Meerjarenplanning en -uitvoeringsprogramma 2020-2028'.
41
De besluitvorming over dit onderzoek in de raad brengen we in lijn met de besluitvorming over de kaders van het nieuwe Integraal Huisvestingsplan. Planning 2026 Ontwerp,2026 Voorbereiding,2027 Ontwerp,2028 Realisatie
2.1.6.12. We voeren het onderwijsakkoord uit Omschrijving (toelichting) Het doel van het onderwijsakkoord is om kinderen op Schouwen-Duiveland gezond, veilig en zoveel mogelijk thuisnabij te laten ontwikkelen. Gemeente, kinderopvang en onderwijs werken samen aan betere overgangen tussen opvang, basisschool en voortgezet onderwijs, een inclusiever onderwijsaanbod en toekomstbestendige schoolgebouwen. In 2026 werken we aan het uitvoeren van de gezamenlijke jaarplannen: scholen en kinderopvang ontwikkelen hun Integraal Kind Centrum (IKC)-visies verder uit, werkgroepen voeren opdrachten uit voor een betere overdracht en samenwerking en de visie op inclusief onderwijs wordt vertaald naar plannen voor huisvesting en ondersteuning. Planning Doorlopend
2.1.6.19. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Nieuwerkerk Omschrijving (toelichting) In Nieuwerkerk werken we aan een integrale ontwikkeling, waar de nieuwe schoolgebouwen, inclusief bijbehorende voorzieningen (zoals kinderopvang en schoolpleinen) worden gerealiseerd. Een ontwikkeling die uitstekende kansen biedt om onderwijs, kinderopvang en sport in Nieuwerkerk te combineren. Planning 2026 Ontwerp,2027 Realisatie
42
BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUBPROGRAMMA 2.1 Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) Het RBL biedt begeleiding aan alle leerlingen uit de Oosterschelderegio in beeld en alle leerplichtige leerlingen die spijbelen, dreigen uit te vallen of uitgevallen zijn, met als doel het succesvol (ver)volgen van hun schoolcarrière. GR de Zeeuwse Muziekschool (ZMS) De Zeeuwse Muziekschool heeft als doel de beleving van muziek te bevorderen door muziekonderwijs en zo een bijdrage te leveren aan de culturele ontwikkeling van de lokale samenleving. GR Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Deze verplichte gemeenschappelijke regeling voorziet in hulpverlening bij rampen en incidenten. Daarvoor stelt Veiligheidsregio preventie-, rampen- en nazorgplannen op en houdt ze een kwalitatief goede hulpverleningsorganisatie in stand. Stichting Sportbedrijf Schouwen-Duiveland Het Sportbedrijf Schouwen-Duiveland heeft als doel het in stand houden van kwalitatief goede sportaccommodaties. Daarvoor exploiteert ze sportaccommodaties, op een zo doelmatig mogelijk manier, om deze in stand te houden.
WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
-15.391.047
-16.814.144
-16.528.441
-18.631.186
-18.224.806
-17.979.032
Baten
1.510.425
1.421.388
1.534.867
1.484.478
1.482.209
1.479.943
-13.880.622
-15.392.756
-14.993.574
-17.146.708
-16.742.597
-16.499.089
-13.880.622
-15.392.756
-14.993.574
-17.146.708
-16.742.597
-16.499.089
Geraamd totaal lasten en baten Geraamd resultaat
43
Sub-Programma 2.2 Wonen naar wens WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Wonen op Schouwen-Duiveland is wonen op een vakantie-eiland. Het doel is om te voorzien in veilig en prettig wonen voor onze inwoners in een woning dat voorziet in de behoeften. En op ons veelzijdige eiland kan dat in verschillende woonsferen. Wonen aan de kust en aan het water, wonen in woonkernen met een rijk verleden of nabij natuurgebieden. De woningvoorraad is afgestemd op de wensen van de (nieuwe) inwoners. De vraag en aanbod van woningen zijn in balans. De kwalitatieve woningvoorraad is afgestemd op de woningbehoefte en verkeert in goede staat. Ouderen kunnen lang zelfstandig wonen en nieuwe inwoners vinden een plek naar wens.
BELEIDSINDICATOREN Naam indicator
Eenheid
Bron
Waarde
Waarde
Waarde
Waarde
2021
2022
2023
2024
Meest recente waarde Zeeland
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 Bureau Halt
11
22
18
22
16
0,7
1,3
1,2
1,0
1,4
2,9
3,7
2,6
2,7
4,1
1,0
0,9
1,6
0,9
1,0
5,6
6,0
4,8
4,9
5,4
jongeren Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 CBS inwoners
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 CBS inwoners
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 CBS inwoners
Vernielingen en beschadigingen (in Aantal per 1.000 CBS de openbare ruimte)
inwoners
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
CBS
156,0
133,0
160,0
n.n.b.
166
Hernieuwbare elektriciteit
%
RWS
231,4
233,5
n.n.b
n.n.b.
65,8
Gemiddelde WOZ waarde
€ 1.000
CBS
279
304
343
n.n.b.
281
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 Basisregistratie
5,1
5,2
2,6
4,6
8,0
woningen
adressen/ gebouwen
Demografische druk
%
CBS
88,1
88,5
89,6
90,0
82,0
Gemeentelijke woonlasten
In €
COELO
845
905
898
922
904
In €
COELO
941
1.001
987
1.009
995
eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
44
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.1. We wonen prettig naar wens en behoefte. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Uitvoeren grondexploitaties. Zie hiervoor de paragraaf grondbeleid.
•
Overleg met provincie en ConneXXion over de uitvoering van de concessie openbaar vervoer en onze wensen in dit kader.
•
Plaatsen Smileykasten.
•
Ongewijzigd voortzetten van het bestaande beleid voor de openstelling van winkels op zondag en de huidige sluitingstijden van de horeca.
•
We voeren de woonzorgvisie uit en de woningmarktafspraken uit.
•
Iedere 2 jaar actualiseren we de woningmarktanalyse en met de woningbouwcorporatie stellen we de prestatieafspraken jaarlijks bij.
•
We onderzoeken de mogelijkheden tot (her)ontwikkeling en herbestemming van (leegstaande) gemeentelijke objecten (2.2.1.28).
•
We onderzoeken de mogelijkheden om de verdringing op de woningmarkt zoveel mogelijk te voorkomen (2.2.1.40).
•
We stimuleren en faciliteren het langer zelfstandig wonen op een verantwoorde manier (2.2.1.5).
•
We geven uitvoering aan de huisvestingsverordening
•
We geven wonen prioriteit en zetten alles op alles om woningen, voor eigen inwoners, te realiseren (2.2.1.38)
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.1.9. We zetten in op permanente oplossingen voor de huisvesting van tijdelijke werknemers Omschrijving (toelichting) We hebben de behoefte, de omvang en de aard van de huisvesting voor (tijdelijke) werknemers in beeld gebracht. Met deze uitkomsten zetten we, waar nodig in samenwerking met belanghebbenden, betrokkenen en stakeholders, de vervolgstappen voor de evaluatie van het huidige beleid. Het huidige beleid passen we en gewenst waar nodig aan op basis van de onderzoeksresultaten en de evaluatie in 2026. Ook zijn we aangesloten bij de werkgroep vanuit de provincie om dit vraagstuk integraal op te pakken. Planning Doorlopend
45
2.2.1.14. We geven uitvoering aan het huisvesten van statushouders Omschrijving (toelichting) We huisvesten statushouders. Dit doen we in nauwe samenwerking met het COA, de provincie, woningbouwvereniging en andere ketenpartners. Elk half jaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk een taakstelling opgelegd. Deze is afhankelijk van de instroom van vluchtelingen naar Nederland. In 2025 was de taakstelling 120, inclusief een achterstand van 66 uit 2024. De uiterst krappe woningmarkt belemmert de realisatie van de taakstelling. We werken aan oplossingen om wel aan de taakstelling te kunnen voldoen, zoals de realisatie van doorstroomlocaties. Planning Doorlopend
2.2.1.42 We maken een Omgevingsvisie en Omgevingsplan Schouwen-Duiveland Omschrijving (toelichting) Nu het plan van aanpak Omgevingsvisie door de raad is vastgesteld, starten we met het proces voor het opstellen van de visie. In 2026 bestaat dit uit het ophalen van informatie, doelen, ambities en opgaven. Dit doen we zowel intern als extern. We gaan aan de slag met verschillende initiatieven en geven ook de transitiefase vorm door gebieds- en themagewijs op te pakken. In 2026 leveren we een tussendocument voor de raad op waarin al deze informatie is verzameld. Daarna gaan we verder met het opstellen van de Omgevingsvisie en werken we toe naar een ontwerp Omgevingsvisie. In 2026 leggen we de eerste voorstellen tot wijziging van het omgevingsplan aan de raad ter besluitvorming voor. Planning 2026 Ontwerp,2027 Realisatie,2028 Nazorg,2029 Voorbereiding
46
2.2.1.43. We geven uitvoering aan de bestuursopdracht 'Gemeentelijke woningbouwprojecten' Omschrijving (toelichting) We blijven actief ontwikkelen van woningbouwlocaties ontwikkelen die aansluiten op de lokale woonbehoefte. Daarbij bouwen we voort op de voorbereidingen uit 2025. In Ouwerkerk ontwikkelen we de locatie aan de Haneweg nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk wordt. In Bruinisse start de ontwikkelpartner met de voorbereidingen voor de realisatie van Riekusweel V. In Nieuwerkerk beginnen we, samen met het provinciale versnellingsteam, in 2026 met de voorselectie voor het plan aan de Plantaanstraat/Elzenstraat. In Zonnemaire doorlopen we de ruimtelijke procedure voor de I.M. van der Bijlstraat en de Christinastraat als opmaat naar realisatie. Daarnaast onderzoeken we zowel beschikbare als nieuwe potentiële woningbouwlocaties voor de langere termijn. Zo blijven we sturen op beschikbaarheid, betaalbaarheid en een doelgerichte toewijzing van woningen. We verwachten de modulaire woningen in Scharendijke eind 2026, begin 2027 op te leveren voor bewoning. Medio 2027 verwachten we dat alle modulaire woningen in Zierikzee, uitgaande van een onherroepelijke omgevingsvergunning, er staan en de locatie woonrijp is gemaakt. Activiteit 2.2.1.46 is met deze activiteit samengevoegd. Planning Doorlopend
2.2.1.47. Wat doen we in het kader van de opvang asielzoekers Omschrijving (toelichting) Sinds een aantal jaren is er sprake van een opvangcrisis bij het COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers). Er moeten meer mensen (asielzoekers en statushouders) opgevangen worden dan er plekken zijn. Daarom is in 2022 de hulp van gemeenten ingeroepen. Sinds 2024 is de verdeling van asielzoekers over gemeentes geformaliseerd via de Spreidingswet. De verdeling van asielzoekers is een provinciale taakstelling. De taak van Schouwen-Duiveland volgend uit het verdeelbesluit van de Spreidingswet is 250. In de Zeeuwse afspraken opgave Asielketen staan afspraken om gezamenlijk uit de asielcrisis te komen. We leveren hier op een aantal onderdelen een bijdrage aan. In 2026 dragen wij bij door in te zetten op de volgende onderdelen:
47
• Huisvesting van jonge statushouders: Sinds september 2023 vindt voor een periode van 3 jaar huisvesting van 16 minderjarige statushouders plaats in de Victoriakliniek in Zierikzee. Ook is sinds december 2024 een woning beschikbaar als doorstroomlocatie van de Victoriakliniek. In deze woning is plek voor 6 jongeren. • Realisatie van een noodopvang voor een periode van maximaal 5 jaar 250 personen: We werken aan de realisatie van de noodopvang. Dit doen wij in samenwerking met het COA. We verwachten de noodopvang in het eerste kwartaal 2026 op te leveren. Planning 2026 Nazorg,2026 Realisatie,2027 Nazorg,2028 Nazorg,2029 Nazorg
2.2.1.51. Wat doen we in het kader van opvang van Oekraïense vluchtelingen Omschrijving (toelichting) Sinds 2022 vangen gemeenten, in gemeentelijke opvanglocaties (GOO), Oekraïense vluchtelingen op. De taak is belegd bij de provinciale regietafel. Er is een inspanningsverplichting opgelegd op provinciaal niveau. De gemeente Schouwen-Duiveland heeft daarbinnen een indicatieve inspanningsverplichting om per 1 juli 2025 392 bedden te realiseren. In oktober 2025 wordt de inspanningsverplichting per 1 januari 2026 bekend gemaakt. De verwachting is dat deze iets stijgt ten opzichte van de inspanningsverplichting van juli 2025. In 2025 vingen we 345 Oekraïense vluchtelingen op in de gemeentelijke opvang. We werken aan duurzame opvang (en mogelijk later huisvesting) van Oekraïense vluchtelingen. Hiervoor ontwikkelen we modulaire woonconcepten in Scharendijke en Zierikzee. Om ruimte te maken voor het modulair woonconcept in Zierikzee wordt de Cornelia in 2026 in fases gesloopt. We kunnen 220 Oekraïners opvangen in het modulair woonconcept. Daarnaast gaan we in 2026 60 personen opvangen in de Kabbelaar, 63 in de Victoriakliniek en 14 in enkele reguliere GOO-woningen. Voor de resterende taak zoeken we naar alternatieven. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie,2028 Realisatie,2029 Realisatie
48
2.2.1.52. We faciliteren woningbouwinitiatieven van derden die invulling geven aan onze woningbehoefte Omschrijving (toelichting) Naast onze eigen initiatieven faciliteren we woningbouw door private partijen. Project Noorderpolder in Zierikzee is in uitvoering. Daarnaast zijn er in verschillende kernen initiatieven in ontwikkeling. Enkele plannen in onder andere Renesse en Burgh-Haamstede hebben echter te maken met vertraging door de stikstofproblematiek. Een oplossing hiervoor is nog niet in zicht. Planning Doorlopend
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.2. We zetten daar waar mogelijk in op het verbeteren van de sociale veiligheid. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We voeren het Handhavingsprogramma 2023/2024 uit.
•
We voeren het Integraal Veiligheidsbeleid 2023/2026 uit.
•
We dragen bij aan het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland.
•
We zetten tijdelijk cameratoezicht in op locaties waar regelmatig overlast is.
•
We investeren voortdurend samen met onze ketenpartners in preventie.
•
Vernielingen aan gemeentelijke eigendommen herstellen we snel en we zetten in op een schone leefomgeving.
•
De vestiging van coffeeshops in onze gemeente laten we niet toe.
•
We zien er op toe dat onze brandweervrijwilligers én onze jeugdbrandweer de waardering krijgen die zij verdienen. Zowel vanuit Veiligheidsregio Zeeland als vanuit onze gemeenteraad en het college van B&W.
•
We zetten in op een uitsterfbeleid voor kansspel- en gokhallen.
•
We intensiveren onze aanpak van strijdig gebruik (recreatie)woningen (2.2.2.13)
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.2.10. We realiseren de nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee Omschrijving (toelichting) Afhankelijk van het verloop van de ruimtelijke procedure start de bouw van de brandweerkazerne eind 2025 en verwachten we deze eind 2026 / begin 2027 op te leveren.
49
Samen met een deel van de nieuwe gebiedsontsluitingsweg vóór de brandweerkazerne en de waterberging, die ook fungeert als waterberging voor de tijdelijke opvanglocatie. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie,2028 Nazorg
2.2.2.14. We breiden de brandweerpost Renesse uit voor natuurbrandbestrijding Omschrijving (toelichting) De uitbreiding van de brandweerpost Renesse is nodig voor de stalling van zowel een tankautospuit als een natuurbrandbestrijdingsvoertuig. De voertuigen zijn nodig om natuurbranden vroegtijdig te bestrijden en daarmee de risico’s te verminderen voor mens en dier en het beschermen van onze natuur. Voor de uitbreiding van de post nam de raad in 2025 een investeringskrediet op. In 2026 besteedt de Veiligheidsregio Zeeland voertuigen aan. Als deze aanbesteding lukt, worden de voertuigen naar verwachting in 2027 geleverd. De huisvesting is volgend op de aanbesteding en de opdrachtverstrekking. Planning 2027 Ontwerp,2028 Realisatie
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.3. We verduurzamen onze woningvoorraad Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Wij stimuleren verduurzaming door het uitvoeren van de isolatiesubsidie, subsidie voor zonnepanelen en de lening duurzaam en langer thuis.
•
Wij zetten het energieteam in om huurders en inwoners met een woning met laag energielabel te ondersteunen bij kleine energiebesparende maatregelen.
•
Wijkgericht onderzoeken we de mogelijkheden voor alternatieve energie en warmteopties.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.3.2. We zien toe op een goed informatiepunt waar actuele en duidelijke informatie wordt verstrekt voor energiebesparende maatregelen, waaronder methoden voor isolatie Omschrijving (toelichting) Via het digitale regionale energieloket www.duurzaambouwloket.nl bieden wij bewoners algemene informatie over energiebesparing, duurzame energieopwekking en subsidies. Het contract met het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket) loopt tot 1 juli 2026.
50
In 2026 evalueren we samen met de andere Zeeuwse gemeenten het Duurzaam Bouwloket. Het Energiehuis Schouwen-Duiveland, wat we uitvoeren in samenwerking met NME Schouwen-Duiveland, is een fysiek loket waar inwoners één keer per maand én op afspraak terecht kunnen met vragen over het verduurzamen van de woning. Het Energiehuis zetten we in 2026 voort. Planning Doorlopend
2.2.3.4. We ondersteunen collectieve bewonersinitiatieven op het gebied van energie en energiebesparing, zoals het Monumentenpaspoort, elektrisch rijden, rijden op waterstof en opwekken van duurzame energie Omschrijving (toelichting) Alleen samen met onze inwoners en ondernemers kunnen we de gemeentelijke ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn halen. Om dit te bereiken voeren we wijkgerichte acties uit samen met de dorps-, stad en wijkraden bijvoorbeeld door het faciliteren van energiescans, warmtebeelden en collectieve inkoopacties. Daarnaast ondersteunen we onze inwoners met subsidies en regelingen zoals de gemeentelijke isolatiesubsidie, subsidie doe-het-zelvers, subsidie voor een gratis isolatiemaatregel voor inwoners met energietoeslag, een subsidieregeling voor kleinschalige energieopslag, korting op het monumentenpaspoort en advies van de monumentencoach. Vanuit het project Koopkracht stimuleren we inwoners met een laag inkomen met een subsidie voor zonnepanelen en warmtepompen. Daarnaast hebben we voor inwoners die duurzame maatregelen willen uitvoeren of langer thuis willen blijven wonen een laagrentende lening Duurzaam en langer thuis. Tot slot werken we samen met andere partijen zoals Erfgoed Zeeland, Energiek Zeeland, Duurzame Huizenroute, NME SD en SD op Weg. Planning Doorlopend
51
2.2.3.8. We voeren het nationaal isolatieprogramma uit Omschrijving (toelichting) Met behulp van middelen vanuit het Rijk voor het uitvoeren van het Nationaal Isolatie Programma, kunnen we woningeigenaren stimuleren om hun woning te verduurzamen met energiebesparende maatregelen. Dit geldt voor slecht geïsoleerde woningen en woningen met een WOZ waarde lager dan de NHG kostengrens voor energiebesparende maatregelen. Dit doen we via onze uitgebreide gemeentelijke isolatiesubsidie, de subsidieregeling voor Doe-Het-Zelvers en de subsidieregeling voor een gratis isolatiemaatregel voor woningeigenaren met energietoeslag. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie,2028 Realisatie
2.2.3.9. We voeren het plan van aanpak energie-armoede uit Omschrijving (toelichting) In 2022 hebben wij middelen ontvangen voor de aanpak energiearmoede. Deze middelen kunnen we nog tot eind 2027 inzetten. Met deze middelen zetten we het plan van aanpak energiearmoede door tot eind 2027. Het plan van aanpak energiearmoede bestaat uit energieadvies door het energieteam SchouwenDuiveland en het aanbrengen van kleinschalige energiebesparende maatregelen door het klusteam. Hierbij werken we samen met Energiek Zeeland, Zeeuwland, de Zuidhoek, SMWO en NME SD. In 2026 werken we samen met het sociaal domein bij de uitvoering van de witgoedregeling. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie
2.2.3.10. We voeren de agenda klimaatadaptatie uit Omschrijving (toelichting) In 2026 voeren we de activiteiten uit de klimaatagenda uit. De agenda bevat maatregelen en acties gericht op het klimaatbestendig en waterrobuust maken van onze gemeente in 2050. We monitoren de uitvoering van de acties en stellen jaarlijks een evaluatie op. Naast acties als tegelwippen en de subsidieregeling regenton, gaan we werken met een klimaatonderlegger. Zo toetsen we nieuwe ontwikkelingen vooraf op mogelijke gevolgen van klimaatverandering, zodat ze daar bij de bouw al rekening mee kunnen houden. We voeren de agenda hitteplan uit. Door de biodiversiteitsvisie, die we in 2026 de raad ter vaststelling aanbieden, weten we ook beter welke vergroeningsmaatregelen genomen moeten worden om klimaatbestendiger te zijn.
52
Daar gaan we actief mee aan de slag. Voor het uitvoeren van de acties uit de agenda klimaatadaptatie Schouwen-Duiveland 2024-2028 is op de lijst te honoreren prioriteiten 2026-2029 in de jaren 2026 tot en met 2027 een jaarlijks budget opgenomen van € 45.000. Planning Doorlopend
2.2.3.5. We zetten er op in dat de warmtetransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is Omschrijving (toelichting) In de Transitievisie Warmte geven we op hoofdlijnen een tijdpad voor de ontwikkeling van een alternatieve energievoorziening en het geleidelijk vervangen van aardgas. De landelijke ambitie is dat in 2050 de gebouwen in Nederland niet meer met aardgas verwarmd worden. Dit betekent dat we in 2050 naar 0% aardgas willen. In Schouwen-Duiveland willen we al in 2040 naar 0% aardgas. In 2026 actualiseren we de Transitievisie Warmte naar het Warmteprogramma Schouwen-Duiveland. Hierin beschrijven we welke wijken, buurten en dorpskernen de komende 10 jaar van het aardgas afgaan en op welke wijze. Een van de uitgangspunten is dat de warmtetransitie haalbaar en betaalbaar is. De overgang naar aardgasvrij blijven we ondersteunen we via subsidies en regelingen, zoals de gemeentelijke isolatiesubsidie, subsidie Doe-Het-Zelvers, subsidie zonnepanelen en (hybride warmtepompen) en het energieteam. In de wijk Malta en de stad Brouwershaven onderzochten we duurzame energie en warmteopties en stellen we in 2026 een wijkuitvoeringsplan op. Planning 2026 Ontwerp,2027 Realisatie,2028 Realisatie,2029 Realisatie
53
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.4. We zetten in op een verkeersveilige en goed bereikbare gemeente met goede parkeervoorzieningen voor onze inwoners en bezoekers Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We passen haltes voor openbaar vervoer aan voor gebruik door invaliden (2.2.4.5).
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.4.4. We voeren in overleg met inwoners en ondernemers maatregelen uit om zwaar verkeer uit het centrumgebied van Zierikzee te weren. Omschrijving (toelichting) We werken aan de aanscherping van het ontheffingenbeleid die we naar verwachting eind 2025 vaststellen. Dit beleid effectueren we in 2026. Planning 2026 Realisatie
2.2.4.8. We nemen snelheidsremmende maatregelen op erftoegangswegen binnen de bebouwde kom Omschrijving (toelichting) We lopen op schema met de analyse bijbehorende maatregelen. Het maatregelenpakket, waaronder Looperskapelle en Schuddebeurs, voeren we vanaf 2026 uit. Verder werken we aan het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid, waarin we aan de hand van een verkeersveiligheidsanalyse een concreet maatregelenpakket voorstellen. Dit plan wordt eind 2025 in de raad behandeld. Uitvoering van het maatregelenpakket is voorzien in 2026 en verder. Planning 2026 Realisatie,2027 Realisatie,2028 Realisatie
54
2.2.4.12 We zetten in op veiligheid en parkeergemak voor onze inwoners Omschrijving (toelichting) In oktober 2025 verwachten we een uitvoeringsplan (aanpak top 10 onveilige locaties en wegvakken) aan de raad voor te kunnen leggen. Ook is in 2025 een nieuwe Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV)subsidieaanvraag ingediend om de verkeersveiligheid op het eiland een verdere impuls te geven. In 2026 starten we met de planvorming van deze SPV projecten en de projecten uit het uitvoeringsplan. Opvolgend worden de maatregelen gerealiseerd. Planning 2026 Ontwerp,2026 Realisatie
2.2.4.13. We zetten in op goede fietsparkeerplekken Omschrijving (toelichting) In samenwerking met de provincie Zeeland, waterschap Scheldestromen en RWS werken we aan een uitvoeringsagenda fiets voor de periode tot en met 2040. Naast de aanpak van het fietsnetwerk komt ook het onderwerp fietsparkeren hierin aan bod. Vanaf 2026 geven we invulling aan de planvorming en realisatie van de uitvoeringsagenda. Planning 2026 Realisatie
2.2.4.15. We monitoren verkeers- en parkeerdata Omschrijving (toelichting) We monitoren het auto- en fietsverkeer zodat we goed zicht hebben op de huidige gebruiksintensiteit / parkeerdruk en de effecten van de aanpassingen. In aanvulling op onze reguliere verkeersmonitoring brengen we in 2025 en 2026 de parkeerdruk in alle woonkernen in kaart met metingen in kaart. We gebruiken de verkeersdata bij de evaluatie van herinrichtingen en het formuleren van nieuw beleid. Denk bijvoorbeeld aan het verkeersveiligheidsbeleid of fietsbeleid waar we momenteel aan werken en waar we vanaf 2026 uitvoering aan willen geven. Planning 2026 Realisatie
55
2.2.4.16. Vanuit de opgave Slimme Mobiliteit willen we komen tot een sterk mobiliteitssysteem waarbij de reiziger centraal komt te staan Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren werkten de Zeeuwse gemeenten, betrokken organisaties en de provincie Zeeland toe naar de Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland. In deze strategie staat hoe we de komende jaren de overstap maken naar schoon, snel en slim vervoer. Dit met een stevig netwerk van de bus, trein en boot als basis. Met de start van de nieuwe concessieperiode in 2026 kunnen reizigers in Zeeland kiezen uit een ideale mix van kleine en grote (openbare) vervoersmiddelen en comfortabele opstappunten. Ook kunnen ze gebruik maken van slimme apps waarmee ze hun reizen kunnen plannen, boeken en betalen. De vervoersbehoeften van de reiziger staan in deze strategie centraal. Inmiddels is in februari 2025 op Schouwen-Duiveland als eerste gestart met de uitrol van het vraagafhankelijke vervoer: de Flex. Ook is de nieuwe busconcessie succesvol aanbesteed en verzorgt busmaatschappij EBS vanaf eind 2026 het busvervoer op het eiland. In 2026 continueren we de afstemming met provincie Zeeland in relatie tot de Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland door onder andere de uitwerking van de dienstregeling met de nieuwe concessiehouder en de planvorming voor de realisatie van de mobiliteitshubs. Planning 2026 Realisatie,2026 Voorbereiding
2.2.4.17. We herinrichten de Laone in Renesse Omschrijving (toelichting) Het eerste deel van herinrichting van de Laone start 4e kwartaal 2025 en moet voor Pasen 2026 gereed zijn (tot de kruising Korte Moermondsweg). In het 4e kwartaal van 2026 vervolgen we de herinrichting tot de aansluiting met de Rampweg, met als doel voor Pasen 2027 het project op te leveren. Planning 2026 Realisatie,2027 Nazorg
56
2.2.4.18. We verbeteren de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers op de Elkerzeeseweg richting rotonde Scharendijke (Amendement A8 programmabegroting 2025-2028) Omschrijving (toelichting) In overleg met betrokkenen (waaronder de dorpsraad) wordt nog geparticipeerd over het principeontwerp ter verbetering van de verkeersveiligheid. Aansluitend werken we het ontwerp civieltechnisch uit en werken we toe naar realisatie in 2026. Planning 2026 Realisatie
BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUBPROGRAMMA 2.2 Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen GR Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) OLAZ draagt bij aan het handhaven van de publieke gezondheid en een goed woon-, werk- en leefmilieu, door het milieuvriendelijk en maatschappelijk verantwoord verwijderen en laten verwerken van afvalstoffen, met aandacht voor hergebruik.
GR Omgevingsdienst Zeeland Deze verplichte dienst draagt bij aan een goed woon-, werk- en leefmilieu. Daartoe verstrekt ze omgevingsvergunningen en handhaaft ze vergunningen en algemene regels.
Taskforce- Regionaal Informatie en Expertise Centrum Zeeland - West-Brabant (RIEC) Het RIEC heeft als doel het terugdringen van criminaliteit, door het verzamelen en analyseren van informatie over vermeend crimineel gedrag en mogelijke ondermijningsactiviteiten, en voorziet politie, justitie en burgemeesters van gerichte adviezen en informatie om op te kunnen treden en maatregelen te nemen.
Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland Het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland koppelt de justitiële keten en de zorg- en welzijnsketen fysiek aan elkaar om op een zo effectief mogelijke wijze criminaliteit, recidive en overlast tegen te gaan en daarmee de (sociale) veiligheid in Zeeland te verhogen.
57
WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
-40.768.685
-48.809.065
-46.802.946
-48.573.234
-44.110.040
-44.672.060
Baten
21.340.834
25.549.642
24.824.533
26.809.383
20.976.781
21.011.261
Geraamd
-19.427.852
-23.259.423
-21.978.413
-21.763.851
-23.133.259
-23.660.799
-4.913.500
-1.596.376
-58.575
-33.575
-33.575
-33.575
567.671
790.068
0
0
0
0
-4.345.829
-806.308
-58.575
-33.575
-33.575
-33.575
-23.773.680
-24.065.731
-22.036.988
-21.797.426
-23.166.834
-23.694.374
totaal lasten en baten Stortingen Onttrekkingen Mutaties reserves Geraamd resultaat
58
Sub-Programma 2.3 Leefbare kernen met betrokken inwoners WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland is een prachtig stuk Zeeland, waar het prettig wonen is. De inwoners zijn betrokken. Zij nemen verantwoordelijkheid voor zichzelf en elkaar en voor de noodzakelijke voorzieningen in hun woon- en leefomgeving. Door betrokkenheid en actief burgerschap is invulling gegeven aan de toenemende zorgvraag, veroorzaakt door vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt. Ook deeltijdinwoners dragen hieraan bij. Er is een model van communicerende vaten gerealiseerd tussen professionele zorg en informele zorg. Minder inzet van overheid en professionele zorg- en welzijnsinstellingen leidt tot evenredige toename van meer informele vormen van ondersteuning zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg en zelfhulp. De gemeenschap heeft collectieve veerkracht.
BELEIDSINDICATOREN Naam
Eenheid Bron
indicator Niet-sporters
%
Waarde
Waarde
Waarde
Waarde
Meest recente waarde
2021
2022
2023
2024
Zeeland
RIVM
55,4
55,4 n.b
55,8
52,2
(Gezondheidsenquête)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.1. We faciliteren sociaal maatschappelijke en culturele initiatieven van burgers die de leefbaarheid bevorderen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We subsidiëren Welzijns- en preventiewerk
•
Faciliteren samenwerkingsproject Groen Verbindt (o.a. door cofinanciering POPIII/Leaderbeschikking)
•
We faciliteren bij voldoende draagvlak sociaal maatschappelijke en culturele initiatieven van burgers die de leefbaarheid bevorderen.
•
We ondersteunen lokale vrijwilligersorganisaties die evenementen organiseren (2.3.1.9).
59
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.1.8. We vergroten het respect voor diversiteit in de samenleving Omschrijving (toelichting) In 2025 boden wij u het beleid 'Gelijk Anders. Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie 2025-2030' ter besluitvorming aan, inclusief het uitvoeringsprogramma: de Lokale Inclusie Agenda. In 2026 voeren we dit uitvoeringsprogramma uit. Planning Doorlopend
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.2. We zetten in op een kwaliteitsimpuls voor de kernen en stellen daartoe stads- en dorpsvisies met uitvoeringsprogramma’s op. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Periodiek overleg met stads- en dorpsraden, bezoeken van vergaderingen van ondernemersverenigingen en stads- en dorpsraden.
•
In samenspraak bezien welke taken stads- en dorpsraden uitvoeren.
•
Periodieke schouw met stads- of dorpsraad waarin speelplaatsenbeleid wordt meegenomen.
•
We zorgen dat de speeltuinen in onze kernen veilige en schone plekken zijn waar kinderen onbezorgd en veilig kunnen spelen.
•
Bij de uitvoering van de stads- en dorpsvisies houden we rekening met de toegankelijkheid voor mindervaliden.
•
Bij het opstellen van stads- en dorpsvisies inventariseren we de behoefte aan buitenplaatsen met bewegingstoestellen om jong en oud in staat te stellen op een leuke en ontspannen manier te bewegen.
•
We blijven de ontwikkeling van de stads- en dorpsvisies en daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma’s ondersteunen binnen de kaders die zijn vastgesteld.
•
Voor de uitvoering verwijzen wij u naar Paragraaf 10 Stads- en dorpsvisies.
60
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.2.31. Stads- , dorps- en wijkraden zijn voor ons de schakel tussen gemeente (bestuur) en de gemeenschap Omschrijving (toelichting) Stads-, dorps- en wijkraden zijn belangrijke partners. Ze signaleren en adviseren, zetten zich in voor de leefbaarheid in de kernen en spelen een sleutelrol bij het opstellen van dorpsvisies. Om deze rol goed te kunnen vervullen, hebben sommige dorpsraden ondersteuning nodig. In 2026 ontwikkelen we het loket voor SDW-raden verder. We onderhouden doorlopend contact met de verschillende dorpsraden over hun ondersteuningsbehoefte en bieden maatwerk waar nodig. Daarnaast organiseren we gezamenlijke bijeenkomsten en cursussen voor alle stads-, dorps- en wijkraden. Planning Doorlopend
2.3.2.34. We onderzoeken het realiseren van het woonconcept 'Skaeve Huze' Omschrijving (toelichting) In 2025 is het gevraagde locatieonderzoek opgeleverd. In beginsel kan dit project op de gewenste locatie worden gerealiseerd. We starten in 2025 nog een voorlichtingsronde voor omwonenden en belanghebbenden. Daarna besluiten we over het opstellen van een ruimtelijke onderbouwing. Verder overwegen we om een tijdelijke projectprojectleider aan te stellen die de externe communicatie en de ruimtelijke en inhoudelijke processen in onze organisatie goed kan verbinden. We informeren de raad met een raadsbrief over de voortgang. Een besluit over definitieve start verwachten we nu niet eerder dan in 2026. Planning 2026 Ontwerp
61
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.3. We ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We geven uitvoering aan het mantelzorgbeleid
•
We voeren vrijwilligersbeleid uit (2.3.3.2)
WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
-2.344.866
-4.142.898
-2.431.994
-2.091.642
-2.147.540
-2.029.222
Baten
247.308
358.741
283.516
364.582
364.582
364.582
-2.097.559
-3.784.157
-2.148.478
-1.727.060
-1.782.958
-1.664.640
-2.097.559
-3.784.157
-2.148.478
-1.727.060
-1.782.958
-1.664.640
Geraamd totaal lasten en baten Geraamd resultaat
62
Sub-Programma 2.4 Goed en betaalbaar aanbod zorg en welzijn WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Op Schouwen-Duiveland hebben we een prettig leefklimaat. Rust, ruimte en beschikbaarheid van gevarieerde natuur zorgen voor een permanent ‘vakantiegevoel’. Hier wonen mondige, zelfredzame burgers met een gezonde levensstijl. Mensen kunnen de eigen hulpbehoefte goed formuleren, zodat ondersteuning wordt afgestemd op de vraag. Waar mensen het niet meer zelf kunnen, is een vangnet gecreëerd en organiseert de zorgketen ondersteuning. Zorg en ondersteuning zijn kleinschalig en dicht bij de mensen georganiseerd, waardoor mensen zo lang mogelijk binnen het eigen netwerk en in hun eigen omgeving kunnen blijven. Hoewel oudere mensen langer fit blijven, neemt door de toename van het aantal hoogbejaarden de vraag naar intensievere en gespecialiseerde zorg toe. Hoe intensiever de zorg, hoe meer geconcentreerd en mogelijk verder van huis. Specialistische zorg concentreert zich in grote centra buiten het eiland, om aan de minimale kwaliteitseisen te kunnen voldoen. Het mobiliteitsvraagstuk is opgelost. Vanwege de diversiteit aan kwaliteiten (natuur, rust, ruimte, frisse lucht) is Schouwen-Duiveland aantrekkelijk voor resorts voor de eenvoudiger behandelingen, zowel als voor nazorg en herstel.
De ontwikkeling van deze vormen van zorg en welzijn creëert werkgelegenheid, versterkt het toeristisch product (jaarrond) en levert daarmee impliciet een bijdrage aan het in stand houden of versterken van het welzijn en de zorg voor de vaste inwoners van Schouwen- Duiveland. Enerzijds omdat hierdoor het aanbod van voorzieningen wordt vergroot en in stand kan worden gehouden (meer mensen maken er immers gebruik van), anderzijds omdat hierdoor de inkomsten voor de gemeente hoger zijn, waardoor er vervolgens meer te besteden is per inwoner. Passend bij het bevorderen van een gezonde levensstijl is er veel aandacht voor preventie en sportbeoefening.
63
BELEIDSINDICATOREN Naam indicator
Eenheid
Bron
Jongeren met een delict voor de
% 12 tot en met
rechter
21-jarigen
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 Verwey Jonker jaar
CBS
Waarde
Waarde
Waarde
Waarde
Meest recente
2021
2022
2023
2024
waarde Zeeland
1
1
1
n.n.b.
1
4
4
4
n.n.b.
5
211,9
183
163,5
160
258,6
CBS
12,4
12,0
13,6
13,6
16,4
CBS
1,3
1,2
1,3
n.n.b.
1,4
CBS
0,4
0,3
0,3
n.n.b.
0,3
590
690
720
760
791
Instituut – Kinderen in Tel
Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 CBS inwoners Jongeren met jeugdhulp *
% van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdbescherming *
% van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdreclassering *
% van alle jongeren van 1223 jaar
Cliënten met een maatwerk-
Aantal per 10.000 GMSD
arrangement WMO
inwoners
* met ingang van 2021 is een nieuwe berekeningswijze van toepassing
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.1. We organiseren één loket voor alle vragen over zorg en welzijn op SchouwenDuiveland. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
We optimaliseren de (digitale) vindbaarheid en de inrichting van systemen (2.4.1.2).
•
We verbeteren de bekendheid en inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning (2.4.1.3).
64
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.1.1. We implementeren een integrale toegang voor het gehele sociale domein (fase 2) Omschrijving (toelichting) In 2026 bouwen we verder aan de toegang door de projecten uit het uitvoeringsplan 'Doorontwikkeling Toegang' voort te zetten. We richten ons op het verder opbouwen van het stevige lokale team. Dat doen we vooral door alle opgedeelde projecten uit te werken en te leren in de praktijk: we doen wat nodig is, reflecteren, passen aan en verbeteren stap voor stap. Voor deze ontwikkeling naar stevige lokale teams nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2026-2029 voor 1 jaar formatie voor een extra jeugdconsulent . Het hiervoor benodigde budget in 2026 bedraagt €90.750. De pilot om de samenwerking met huisartsen te versterken loopt door. We evalueren eind 2026 en op basis van de resultaten en ervaringen volgt besluitvorming over het vervolg. Daarnaast richten we ons in 2026 op de verdere organisatie en inrichting van het stevige lokale team. We maken heldere afspraken over rollen, taken, verantwoordelijkheden en samenwerking met de partners in het stevige lokale team. Denk hierbij ook aan de positie, taken en benodigde vaardigheden en capaciteiten van consulenten, de inzet van procesregie en de manier waarop we het stevige lokale team aansturen.
Zo maken we het lokale team steeds sterker, herkenbaarder en beter toegerust om inwoners snel en passend te ondersteunen. Planning 2026 Nazorg,Doorlopend
65
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.4.2. We versterken de ketengerichte benadering in de zorg en nemen een regisserende rol in. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling •
Pilot WMO en Jeugd met de huisartsen.
•
We nemen deel aan Samenwerking over stelsel (S.O.S) met CZ Zorgverzekeringen.
•
We subsidiëren via de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland het aanbod Kind in Scheiding Zeeland.
•
We faciliteren eerstelijnszorgaanbieders om te komen tot een plan voor een gezondheidscentrum (2.4.2.7).
•
We zetten in op behoud van voorzieningen op het gebied van gezondheidszorg (2.4.2.6).
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.4.2.2. We blijven op zoek naar mogelijkheden om kosten te besparen en ondersteuning efficiënter in te zetten Omschrijving (toelichting) Jeugd Om te sturen op de uitgaven voor jeugdhulp hebben we op verschillende niveaus maatregelen afgesproken. Een aantal daarvan is beschreven in de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 -2028. In deze visie zijn maatregelen opgenomen vanuit de Hervormingsagenda 2023 - 2028, zodat we aansluiten bij de opdracht van het Rijk. De regionale maatregelen sluiten nauw aan bij de lokale maatregelen waaraan we werken: •
Het ontwikkelen van een Stevig Lokaal Team. In dit team moeten we alle lichte vormen van jeugdhulp laagdrempelig en dichtbij de hulpvrager aanbieden. Het aanbod moet voldoende robuust zijn, zodat het aantal specialistische jeugdhulpvragen afneemt. In 2024 en 2025 sorteerden we hierop voor door al expertise aan het lokale toegangsteam toe te voegen. Een voorbeeld van expertise is casusregie. Door dit toe te voegen zijn we beter in staat om te sturen op de duur van specialistische jeugdhulpverlening die door de gemeente is toegewezen.
•
Vanuit de ontwikkeling van het Stevig Lokaal Team blijven we in 2026 onze samenwerking met de huisartsen intensiveren (zie ook activiteit 2.4.4.7).
•
In 2025 legden we u een aangescherpte verordening jeugdhulp ter besluitvorming voor. Deze is opgesteld in samenwerking met de 13 Zeeuwse gemeenten. Met deze verordening willen we in 2026 meer sturen op het verminderen van de toestroom richting specialistische jeugdhulp.
66
•
We blijven datagericht werken in de toegang. Dat helpt ons kritisch te kijken naar de inzet van geïndiceerde zorg.
•
We werken integraal en doen dat concreet via de Doorbraakmethode.
•
Tot slot investeren we in een goede analyse aan de voorkant. Hiermee hopen we meer gebruik te kunnen maken van het organiseren en inzetten van collectief aanbod en van algemene activiteiten en voorzieningen, zoals ouderbijeenkomsten via OKO.
Voor de jongeren met een hoog specialistisch ondersteuningsbehoefte zorgen we voor voldoende passend aanbod. Daarnaast werken we in de regionale samenwerking verder aan de om- en afbouw van de JeugdzorgPlus. Dit is een gesloten vorm van behandeling. De jeugdhulp wordt door deze verplichte opgave vanuit het Rijk niet goedkoper maar vraagt wel om een doorontwikkeling van het bestaand zorgaanbod. Wmo Het inkoopkader voor de Wmo dat per 1 mei 2024 is ingegaan leidt met name voor de budgetten Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding tot aanmerkelijke prijsstijgingen per uur. Daarom nemen we in de uitvoering concrete maatregelen, waardoor we preciezer kunnen indiceren. Deze maatregelen komen naast de al eerder, naar aanleiding van het actieplan Grip op Wmo, in gang gezette maatregelen. Hierbij blijven doelgericht beschikken, maatwerk en verschuiven van Wmo naar WLZ speerpunten. Ook communicatie, mede in het kader van het nieuwe, preciezer beschikken, krijgt volop aandacht. We informeren en betrekken zowel de cliënten als de zorgaanbieders, ook over de mogelijkheden in het voorveld. Het voorveld brengen we in kaart en verstevigen we waar nodig. Wanneer de door het kabinet beoogde wetswijziging het invoeren van een eerlijke eigen bijdrage mogelijk maakt, gaan we daarmee aan de slag.
Tenslotte zijn we met de data-analisten bezig om de beschikbare data via dashboards inzichtelijk en makkelijk inzetbaar te maken, waardoor sturingsmogelijkheden en wendbaarheid toenemen. Participatiewet De bijstandsafhankelijkheid in onze gemeente is laag. Inwoners die dat nodig hebben ontwikkelen we en helpen we aan de slag bij reguliere werkgevers. Zo realiseren en behouden we een ruim overschot op het bijstandsbudget (BUIG). Onze positieve resultaten zijn voor een belangrijk deel het gevolg van een duidelijke op uitstroom en op zelfredzaamheid gerichte aanpak. Hierbij maken we onder andere gebruik van instrumenten als loonkostensubsidie, jobcoaching, gerichte werkleertrajecten en specifieke inzet op doelgroepen, zoals inburgeraars en jongeren. Mede op basis van uit extern onderzoek verkregen inzichten werken we in 2026 een nieuwe, toekomstbestendige strategie en businesscase met meerjarig perspectief uit voor de uitvoering van de Participatiewet die past bij onze lokale situatie.
67
We betrekken daarin de positie en taken van De Zuidhoek. Tot slot hervormen we naar maatregelen van het Rijk in Zeeland de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij in iedere arbeidsmarktregio een regionaal Werkcentrum komt. De gezamenlijke dienstverlening van de netwerkpartners in de arbeidsmarktregio wordt via dit in 2026 regionaal te organiseren loket ontsloten. De regionale werkgevers, werknemers en werkzoekenden kunnen bij het Werkcentrum terecht met alle vragen op het gebied van werk, opleiding en personeel. Planning Doorlopend
2.4.2.8. We maken beleid om te zorgen dat zorggelden goed besteed worden en onrechtmatigheid en zorgfraude wordt voorkomen Omschrijving (toelichting) Het Zeeuwse team van toezichthouders is in 2025 compleet en op sterkte. Vanaf 2026 zetten we in op het verder professionaliseren van de samenwerking binnen het team van toezichthouders en het doorontwikkelen van de werkwijze. De toezichthouders onderzoeken zorgfraude op basis van signalen van gemeenten, zorgkantoren en andere partners. Hierbij wordt nadrukkelijk ingezet op regionale samenwerking, informatie-uitwisseling en het gericht inzetten van capaciteit. Onze gemeente blijft in 2026 regie voeren over de Werkgroep Zorgfraude Zeeland. Planning Doorlopend
2.4.2.9. We stemmen vraag en aanbod in het zorglandschap op elkaar af Omschrijving (toelichting) We voeren de beleidsvisie zorglandschap uit. Tot 2030 hebben we een expliciete opgave om 145 woonzorgeenheden voor zeer kwetsbare ouderen met WLZ-zorg te realiseren. We zetten hierbij in op een optimale spreiding over het eiland. De Woonzorgvisie vormt daarnaast vanaf 2026 ook een belangrijke basis voor de verdere beleidsontwikkeling en ruimtelijke vertaling van onze woonzorgopgave. De woonzorgvisie gaan we na vaststelling uitwerken in uitvoeringsplannen. Planning Doorlopend
68
2.4.2.10. We richten onze taken op het gebied van beschermd wonen lokaal en regionaal in. Omschrijving (toelichting) De Zeeuwse gemeenten trekken grotendeels samen op in de uitvoering van beschermd wonen en opvang. Ook in 2026 voeren we in onze gemeente verschillende taken uit die voortkomen uit de regiovisie uit 2022. De raad beoordeelt in het najaar van 2025 een 'addendum' bij deze regiovisie, waarin de gemeenten regionaal beleid op onderdelen actualiseren. Ons eigen beleid sluit hierop aan. In onze gemeente hebben we verschillende specifieke beleidsonderdelen en acties die een lokale invullling geven aan de beleidsdoelen in de regiovisie. In 2026 zetten we samen met Zeeuwland en de GGZ-aanbieders het programma 'Weer Thuis' voort. Dit is een landelijk programma waarin gemeenten, woningcorporaties en aanbieders rond huisvesting samenwerken. Hiervoor zijn nieuwe regionale afspraken gemaakt.
Voor de huisvesting van onze inwoners met een psychiatrische kwetsbaarheid hebben we ook een huisvestingsopgave. Door de problematische (huur-) woningmarkt is deze niet makkelijk te realiseren. We zetten in op nieuwbouw van een aantal woningen voor deze aandachtsgroep in onze Woonzorgvisie. Ook nemen we deel aan een regionaal project voor de realisatie van een toekomstbestendig 'woon- en zorglandschap' voor beschermd wonen en opvang. In 2026 krijgt dit zijn uitwerking. In dit kader bezien we ook ons voornemen om een aantal 'skaeve huse' in onze gemeente te realiseren. We werken in 2026 verder aan de ruimtelijke invulling van dit project en nemen naar aanleiding hiervan vervolgbesluiten.
Met een subsidie van ZonMW is in 2025 de aanstelling gerealiseerd van 2 Wijk GGD'ers (1 fte, ingeleend van de GGD Zeeland). Deze ambulante werkers voorkomen en treden op bij zorgwekkend gedrag en overlast in wijken en kernen. Het project loopt tot medio 2027. Tot dusver zijn de ervaringen in het veld uiterst positief. Ook zetten we met Emergis en Zeeuwland het project 'Kansrijk Wonen' voort. Met ingang van 2026 wordt dit project in onze gemeente bekostigd vanuit het Regiobudget Beschermd Wonen en Opvang. We zien dat de toename van veiligheidsproblematiek en complexe problematiek ook vraagt om de structurele inzet van een procesregisseur WMO, waar dit op deze wijze structureel al is geborgd voor Jeugdzorg en Participatie. Hiervoor nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2026-2029 structurele formatie-uitbreiding op met een jaarlijks budget van € 100.500.
69
Verder zetten we in 2026 in op bestendiging van de herstel- en zelfregiecentra 'Ammekare' van St. Hersteltalent. De rapportage van 'Ammekare' wijst uit dat dit project de doelgroep bereikt en een aantoonbare bijdrage levert aan hulpverlening aan onze inwoners met een psychiatrische kwetsbaarheid. Hiervoor nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2026-2029 vanaf 2026 een structureel budget op van € 233.000. In 2025 stelden de Zeeuwse gemeenten een nieuwe regiobegroting voor beschermd wonen en opvang op. In deze begroting zijn structurele bijdragen aan de Zeeuwse gemeenten opgenomen die kunnen worden besteed aan gemeentelijke projecten. Onze gemeente ontvangt hieruit jaarlijks € 155.000. Deze middelen zetten wij in 2026 in als bijdrage aan de bekostiging van het project 'Wijk-GGD' en van 'Ammekare'. Voor dit laatste project zullen wij naar verwachting vanaf 2026 ook een bijdrage ontvangen uit het landelijke Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord' (AZWA). Planning Doorlopend