1518902 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2025

Om in Zeeland vorm en inhoud te geven aan de totstandkoming van een Regionaal Beraad en een Regionaal Werkcentrum Zeeland (RWC) is een projectstructuur uitgewerkt, bestaande uit een Regionaal Beraad i.o., met daaronder een Kerngroep die twee werkgroepen aanstuurt (RWC en Regionaal Beraad). Namens Schouwen-

42

Duiveland nemen we ambtelijk deel in de werkgroepen en bestuurlijk wordt de gemeente indirect via de subregio Oosterschelderegio vertegenwoordigd. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

1.4.2.9. We voeren de participatiewet optimaal uit en bezien de positie van De Zuidhoek daarin Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren gaven wij uitvoering aan de in 2019 vastgestelde notitie 'Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren'. De periode tot waar deze, op uitstroom en zelfredzaamheid gerichte aanpak gaat, is 2024. Mede op basis van opbrengsten uit extern onderzoek, komen we in 2025 tot

een toekomstscenario voor een optimale uitvoering van de Participatiewet in onze gemeente en de positie en taken hierin voor De Zuidhoek. Stand van zaken We geven onverminderd invulling aan de uitgangspunten zoals vastgesteld in de vigerende beleidsnotitie 'Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren'. Berenschot voerde in 2024 een evaluatie van de uitvoering van de Participatiewet in onze gemeente uit en verkende voor de toekomst mogelijke uitvoeringsscenario's. We startten samen met De Zuidhoek vervolgens het proces op om de verkregen informatie en inzichten verder te duiden en uit te werken. Met verdieping en concretisering naar onze specifieke lokale situatie. We informeren op basis daarvan in het tweede/derde kwartaal 2025 de raad over de bevindingen en beoogde vervolgstappen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

43

TOELICHTING EXPLOITATIE Eliminatie dienstverlening sociale werkvoorziening De Zuidhoek , incidenteel voordeel lasten € 770..000 en incidenteel nadeel baten € 770.000, per saldo nihil Via deze rapportage elimineren wij de geraamde omzet van De Zuidhoek bij de gemeente Schouwen-Duiveland. Dit omdat boekhoudtechnisch sprake is van intercompany-transacties. Deze eliminatie verloopt budgettair neutraal, het voordeel aan de lastenkant van € 770.000 en het even grote nadeel aan de batenkant vallen tegen elkaar weg. Participatiebudget, structureel nadeel lasten € 100.000 De kosten van re-integratie van bijstandsgerechtigden naar werk nemen toe, mede als gevolg van loon/prijsindexatie. Ook vraagt het toenemend aandeel bijstandsgerechtigden met een niet-westerse achtergrond inzet en expertise. Hierdoor is € 25.000 meer budget nodig voor jobcoaching en € 75.000 meer voor (individuele) re-integratietrajecten. Wij wijzen u erop dat door effectieve inzet van jobcoaching en (individuele) re-integratietrajecten we het bijstandsvolume en daarmee de uitkeringslasten laag houden. We zien dat effect voor 2025 terug en verwijzen u naar een, weliswaar incidenteel, voordeel binnen sub-programma 2.4 op het BUIG-budget.

TOELICHTING INVESTERINGEN Op dit onderdeel melden wij u geen afwijkingen.

44

Programma 2 Wonen

45

Sub-Programma 2.1 Goed en realistisch voorzieningenniveau WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.1. We hebben een kwalitatief goed en realistisch maatschappelijk voorzieningenniveau.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.1.11. We informeren bewoners over de verschillende manieren van begraven Omschrijving (toelichting) Het beleidsplan wordt, wegens de beleidscyclus van vijf jaar, opnieuw aan de raad ter vaststelling aangeboden. We besteden in dit beleid ook aandacht aan de afspraken vanuit het coalitieakkoord. Dit betreft onder andere de mogelijkheid om particuliere graven uit te geven voor een langere periode dan dertig jaar, het faciliteren van aanvragen om bijzondere begraafplaatsen te stichten en de termijn waarbinnen rechthebbenden kunnen kiezen voor de verlenging van grafrechten. Daarbij hoort ook een communicatietraject over het nieuw vastgestelde beleid en de verschillende typen graven. We bieden de raad een voorstel aan waarin is uitgewerkt in hoeverre de tarieven voor de uitgifte van algemene graven verlaagd moeten worden, om zo gelijk te zijn aan de kosten van een crematie. Stand van zaken De gevolgen van de modernisering van de Wet op de lijkbezorging (Wet bestemming lichamen van overledenen), heeft gevolgen voor het beheer en onderhoud van onze begraafplaatsen. We volgen deze wetgeving en werken dit uit in de actualisatie van het beleid. Dat betekent dat het aanbieden van een nieuw beleidsplan logischerwijze langer duurt. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.14. Realiseren dorpshuis in Poortambacht Zierikzee 46

Omschrijving (toelichting) We verwachten de gesprekken over een nieuwe ruimtelijke inpassing met de ontwikkelaar aan de Grevelingenstraat in 2025 op te starten. Ook de optie van een wijkgebouw behoort tot de mogelijkheden. Dit sluit ook aan bij de motie wijkcentra en het dorpshuizenbeleid (verwacht in het 4e kwartaal van 2024). Stand van zaken De projectontwikkelaar is bezig met het opstellen van plannen voor het gebouw aan de Grevelingenstraat. Hierbij wordt ook onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een wijkgebouw/ontmoetingsplek voor de wijk. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.16. We leggen een kunstgrasveld aan bij s.v. WIK'57 (Amendement A2 programmabegroting 2024-2027) Omschrijving (toelichting) Na overleg in 2024 met de vereniging s.v. Wik'57 en een extern adviesbureau en na de uitwerking van de voorbereiding en aanbesteding, is de planning om eind 2024 te starten met de werkzaamheden. We streven ernaar het nieuwe kunstgrasveld in het voorjaar van 2025 in gebruik te kunnen nemen. Stand van zaken Het kunstgrasveld is aangelegd en in gebruik genomen door de voetbalvereniging. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

47

2.1.1.17. We leggen een kunstgrasveld aan bij MZC’11 (amendement A2 programmabegroting 2024-2027) Omschrijving (toelichting) Na overleg in 2024 met de vereniging MZC'11 en een extern adviesbureau en na de uitwerking van de voorbereiding en aanbesteding, is de planning is om eind 2024 te starten met de werkzaamheden. We streven ernaar het nieuwe kunstgrasveld in het voorjaar / zomer van 2025 in gebruik te kunnen nemen. Omdat we ook een waterberging onder het veld aanleggen, duurt de uitvoeringsperiode langer. Stand van zaken Het kunstgrasveld is aangelegd en in gebruik genomen door de voetbalvereniging. De aanleg van de waterberging onder het veld is niet uitgevoerd. De aanlegkosten waren te hoog. Daarnaast zaten ook risico's aan de aanleg door het gebruik van folie en kans op beschadigingen tijdens de aanleg wat achteraf niet meer te repareren zou zijn. Omdat de club nu twee kunstgrasvelden heeft, is de urgentie van het beregenen van de natuurgrasvelden ook minder. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.8 We stellen een businesscase Dorpshuizen SMC Bruinisse op Omschrijving (toelichting) De op het verzoek van de commissie Ruimte en Economie verdiepte business case, ter nadere uitwerking van het scenario voor een toekomstbestendige functie van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse, is in voorbereiding. We verwachten deze in het 4e kwartaal 2024 aan de raad ter besluitvorming aan te bieden. Na een positief besluit over de business case stellen we in 2025 een plan van aanpak op. Stand van zaken Samen met Zeeuwland werkten we scenario's uit voor de verdiepte business case (dorpshuis, sporthal inclusief het realiseren van appartementen behorende bij de woningopgave op het eiland). De hierbij benodigde 48

onderzoeken (fysieke leefomgeving) bevinden zich in de afrondende fase en zijn naar verwachting in juni 2025 afgerond. Planning bestuurlijke besluitvorming is het 4e kwartaal 2025. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.2. Er zijn goede voorzieningen op het gebied van (openbaar) vervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (voor de minder mobiele groepen) te garanderen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.2.6. We stimuleren sociale mobiliteit en vervoer van en naar school Omschrijving (toelichting) Het vervoer van leerlingen van en naar een basisschool naar keuze is belangrijk. Een voorbeeld hiervan is de schoolbus in Zonnemaire. We stimuleren dat dit soort schoolbussen breder op het eiland worden ingezet. We gaan een vrijwilligersvergoeding verstrekken aan mensen die zich belangeloos voor sociale mobiliteit inzetten. Waar mogelijk maken we slimme combinaties met overig leerlingen- en doelgroepenvervoer in de lijn van het provinciale beleid. Daarvoor benutten we onder meer de resultaten van de pilot voor flexvervoer die in 2025 voor heel Schouwen-Duiveland plaats gaat vinden. Stand van zaken Er zijn geen nieuwe initiatieven voor schoolbussen opgestart. In 2025 wordt het nieuwe Integraal Huisvestingsplan onderwijs vastgesteld. Mogelijke plannen voor regioscholen kunnen leiden tot nieuwe initiatieven voor schoolbussen.

49

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.3. We bundelen eilandelijke voorzieningen zoveel mogelijk in Zierikzee. Verspreid over het eiland bundelen we voorzieningen die in een samenhangend netwerk een satellietfunctie voor de omgeving vervullen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.3.1. We geven lokaal invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie, zoals is benoemd in de meerjarige subsidieovereenkomst met Bibliotheek Oosterschelde Omschrijving (toelichting)

Lokaal geven wij invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie. Dit hebben we vastgelegd in de meerjaren subsidieovereenkomst (Convenant) met de Stichting Bibliotheek Oosterschelde. In toenemende mate richt de stichting zich actief op het aanbieden van vraaggerichte activiteiten voor uiteenlopende doelgroepen. Naast het reguliere bibliotheekwerk, zoals het beschikbaar stellen van informatie en het laten kennismaken met literatuur, kunst en cultuur, voeren zij structureel activiteiten uit conform de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken. Dit zijn onder andere trainingen voor taal en digitale vaardigheden, bijvoorbeeld via het (digi)Taalhuis (ontwikkeling en educatie), via doelgroepbijeenkomsten en via lezingen voor ontmoeting en debat. Het programma ‘de Bibliotheek op school’ (dBos) is uitgebreid naar alle scholen op Schouwen-Duiveland. Voor de periode 2024 - 2027 is er een meerjarige samenwerkingsovereenkomst (Convenant). De bibliotheek heeft van het Rijk twee keer een SPUK toezegging gekregen voor zowel de uitbreiding van de locatie in Bruinisse waar de bibliotheek deel uitmaakt van een multifunctionele ruimte met o.a. een GGD en een huisartsenpraktijk alsmede een Rijkstoezegging voor Informatiepunt Digitale Ondersteuning (IDO). Stand van zaken In de uitvoeringsovereenkomst met onze gemeente staat de dienstverlening van de bibliotheek gespecificeerd.

In april is de uitvoeringsovereenkomst 2025 in definitieve status aangeleverd. 50

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.3.2. We realiseren een nieuw cultuurpodium in samenwerking met stichting Brogum Omschrijving (toelichting) Als we een oplossing vinden voor de benodigde vermogens voor elektra, vervolgen we begin 2025 het ontwerpproces en ronden we de ruimtelijke procedure af. Ook volgt in het eerste deel van 2025 een aanbesteding, met als doel eind 2025 met de bouw van het nieuwe Brogum te starten. De gemeente is bouwheer en heeft de projectleiding. Stand van zaken In het eerste kwartaal van 2025 ontvingen we de omgevings- en natuurvergunning voor realisatie van de nieuwbouw. We startten de voorselectie voor integrale aanbesteding van de sloop, nieuwbouw en inrichting van de openbare ruimte. Ook rondden we het technisch ontwerp (inclusief accu om voldoende elektra te genereren) af, met als doel de daadwerkelijk aanbesteding voor de zomer van 2025 af te ronden. Tot slot zijn we vergevorderd met de definitieve huurovereenkomst en achterliggende documenten (zoals het duidelijk vastleggen van verantwoordelijkheden rondom beheer en onderhoud). Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.4. We maken de omslag van voorzieningen en gebouwen naar de subsidiëring van activiteiten.

51

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.4.2. We herzien de subsidieverordening (ASV) 2013 en bijbehorende beleidsregels Omschrijving (toelichting) Onze gemeente verstrekt subsidies op basis van de Algemene Subsidieverordening (ASV). In de ASV staan de algemene juridische voorwaarden voor subsidies. De ASV 2013 was niet meer actueel en toe aan herziening. De herziening heeft geleid tot een (duurzame) integrale subsidieverordening die gebruiksvriendelijk is. De ASV 2023 is inmiddels vastgesteld en de processen zijn hierop aangepast. In de periode medio 2024 tot medio 2025 actualiseren we de bijbehorende subsidieregelingen (voorheen subsidiebeleidsregels). Via de de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 breiden wij de formatie met 1,22 fte uit voor de benodigde taken binnen het subsidieloket.

Stand van zaken Fase 3 van het project herijking subsidiebeleid verloopt volgens planning. Tot medio 2025 actualiseren en stellen we diverse subsidieregelingen vast. Vanaf medio 2025 ronden we de herijking van het subsidiebeleid af en borgen we deze binnen het Subsidieloket. In september 2025 leveren we het digitale subsidieloket op, conform de toezeggingen in de commissie S&B van 15-05-2025. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.5. We stimuleren activiteiten waaruit veel zelfsturing, eigen initiatief en bestuurskracht van lokale instellingen en verenigingen blijkt.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.5.1. We faciliteren het realiseren van een wijkvoorziening voor Malta 52

Omschrijving (toelichting) In 2024 zijn we gestart met het onderzoek Huisvesting Voedselbank en Ruilwinkel. Dit onderzoek zetten we in 2025 voort. Binnen dit onderzoek kijken we ook of er behoefte is aan een wijkvoorziening en hoe deze hierin geïntegreerd kan worden. Dit sluit ook aan bij de herijking van het dorpshuizenbeleid en de afhandeling van de motie wijkcentra, die we in 2024 aan uw raad hebben voorgelegd. Stand van zaken Het onderzoek naar de huisvesting van Voedselbank en Ruilwinkel loopt. Dit loopt samen met de herijking van het dorpshuizenbeleid, de oplevering hiervan is voorzien in het tweede kwartaal 2025. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.5.2. We faciliteren culturele stichtingen en verenigingen om toekomstbestendig te worden (Amendement A3) Omschrijving (toelichting) Vanaf september 2024 is de cultuurcoach onder regie van Regiekr8 gestart in het culturele veld om verbindingen te leggen en behoeften te signaleren. Om de cultuurcoach wat meer armslag te geven in het doen slagen van gestelde ambities willen we aan de hand van een plan van aanpak het beschikbare budget inzetten. Dit plan is het eerste kwartaal van 2025 gereed om aan uw raad voor te leggen. Stand van zaken We zijn vanaf september 2024 gestart met de cultuurcoach en we zitten nog middenin het ontwikkeltraject. Daarom is ook het Plan van Aanpak in ontwikkeling. Deze wordt in het derde kwartaal 2025 ter kennisname aan de raad aangeboden. Geld (indicator)

53

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.6. We stimuleren samenwerking van het onderwijs in onze gemeente, met als doel kwaliteit en huisvesting te verbeteren, passend in het toekomstig beeld van spreiding en bundeling van onderwijsvoorzieningen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.6.11. We zetten in op eigentijdse en duurzame schoolgebouwen Omschrijving (toelichting) Vanaf 2017 willen gemeente en schoolbesturen op Schouwen-Duiveland in samenwerking met de kinderopvang investeren in onderwijshuisvesting. De kaders voor deze ambitie komen voort uit de gemeentelijke strategische visie Tij van de Toekomst 2040 en de visie op onderwijs van de schoolbesturen. Alle partijen legden zich de afgelopen jaren toe op het toewerken naar een clustering van scholen en voorzieningen via het uitvoeren van diverse haalbaarheidsonderzoeken. In de uitvoering van de haalbaarheidsonderzoeken is ook een verandering in ambities opgemerkt. Beoogde projecten en clustering kwamen mede daardoor niet tot stand de afgelopen jaren. Schoolbesturen herbezinnen zich op hun visie op huisvesting en ook kijken we vanuit de gemeente de afgelopen jaren meer kerngericht naar wonen en het voorzieningenniveau. De noodzaak tot herbezinning zit met name op het thema 'omvang en spreiding' van schoollocaties. Daar is een nieuw Integraal Huisvestingsplan voor nodig. Dit traject zijn we in 2024 gestart onder begeleiding van ICS Adviseurs en ronden we in 2025 af met een nieuw 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma' en een convenant met de schoolbesturen.

Met de eerdere vaststelling van het Meerjarenplan en -uitvoeringsprogramma 2021 - 2024 is in de meerjarenbegroting de benodigde investering gedekt. Een nieuw Integraal Huisvestingsplan met een nieuw 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma' leggen we in 2025 voor aan uw raad, inclusief gewijzigde en benodigde investeringen. Stand van zaken Het nieuwe Integraal Huisvestingsplan is in ontwikkeling. In het tweede kwartaal betrekken we de raad bij de eerste uitgangspunten voor input. In het derde/vierde kwartaal ronden we het plan af, inclusief besluitvorming. Hierbij is de verwachting dat we, vanwege de gestegen bouwkosten over de afgelopen jaren, bij de besluitvorming ook nieuwe en hogere financiële consequenties aan de raad voorleggen. 54

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.17. We renoveren de Willibrordusschool/JL de Jongeschool Omschrijving (toelichting) Schoolbesturen Lithora en Prisma Scholengroep leverden in 2024 hun haalbaarheidsonderzoek op met scenario's tot renovatie en deels nieuwbouw voor de locaties van de St. Willibrordusschool en Johan Louis de Jongeschool. Na afstemming met de schoolbesturen over het te kiezen scenario, een positieve beoordeling van ons college en uw raad en na afspraken over de uitvoering en bouwheerschap, volgt uitvoering van het plan vanaf 2025. Stand van zaken De uitvoering van het onderzoek duurde langer dan gepland. Het haalbaarheidsonderzoek met diverse scenario's hebben we recent ontvangen. We toetsen dit onderzoek, zowel op de kaders van het Meerjarenplan en -uitvoeringsprogramma 2021-2024 als het ruimtelijk beleid. Na overeenstemming met de schoolbesturen leggen we de raad de uitkomsten voor. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.14. We stellen een nieuw onderwijsakkoord op Omschrijving (toelichting) In 2025 start het nieuwe onderwijsakkoord. De onderwijspartners en de gemeente werken in de LEA (Lokale Educatieve Agenda) samen volgens de nieuwe afspraken. 55

Stand van zaken In het najaar zijn we gestart met de voorbereiding van een nieuw onderwijsakkoord. Uit de eerste gesprekken werd duidelijk dat bestuurders algemene uitgangspunten concreter wilden maken. Daarom heeft een vertegenwoordiging uit de LEA in het eerste en tweede kwartaal de werkgroep Onderwijsakkoord gevormd. Deze werkgroep werd begeleid door een extern adviesbureau. Door extra bijeenkomsten waren er meer begeleidingsuren nodig dan vooraf begroot, wat tot hogere kosten leidde. In vier sessies zijn heldere afspraken gemaakt over de speerpunten en werkwijze voor de komende jaren. We verwachten dat de LEA het nieuwe onderwijsakkoord in juni 2025 vaststelt. De raad ontvangt hierover een raadsbrief. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.16. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Oosterland/Nieuwerkerk Omschrijving (toelichting) In reactie op de opgeleverde haalbaarheidsonderzoeken vond in 2024 nadere afstemming en besluitvorming plaats, inclusief afspraken tussen college en schoolbesturen over de uitvoering. In 2025 starten we voor zowel Oosterland als Nieuwerkerk de projecten tot realisatie van de nieuwe schoolgebouwen met kinderopvang. Hiertoe nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 de benodigde investeringen op voor kinderopvanglocaties in de scholen en de randvoorwaardelijke kosten als sloop en infrastructuur voor de nieuwe schoolgebouwen. De stichtingskosten voor de nieuwe schoolgebouwen zijn al in de begroting verwerkt via het 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma 2021-2024'. In het nadere ontwerp van de locaties en omgeving komen we later in het proces nog terug op mogelijk benodigde investeringen voor de gymvoorzieningen. We beschouwen dit laatste in het licht van de gemeentelijke verduurzamingsopgave, noodzakelijk onderhoud van de gymzalen en benodigde ruimte op de (nieuwe) locaties. Stand van zaken De raad heeft het haalbaarheidsonderzoek voor de scholen in Nieuwerkerk en Oosterland ontvangen en besloten om te investeren in nieuwbouw van de vier scholen. De raad stelde de locatie Oosterland vast. De 56

locatie in Nieuwerkerk onderzoeken we de komende maanden en leggen we daarna aan de raad voor. Net als de toekomst van de gymvoorzieningen in beide dorpen. Voor Oosterland is een projectmanager aangesteld die de realisatie van de scholen in Oosterland integraal meeneemt met de ontwikkeling van het gezondheidscentrum en de dorpsvisie. Wij gaan de komende periode in gesprek met betrokken schoolbesturen over nadere invulling en benodigde afspraken, zoals het bouwheerschap. We informeren de raad over de voortgang. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.15. We zetten in op geclusterde voorzieningen in West Omschrijving (toelichting) In 2023 reageerde ons college op de aangeboden situatie-analyse van schoolbesturen Lithora en Obase. Wij boden de mogelijkheid aan om een twee-locatiemodel te onderzoeken. Beide schoolbesturen gaven aan hier niet op in te gaan en een voorkeur te hebben voor een nieuw 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma'. Met de ontwikkeling van modulaire woningbouw in Scharendijke openden wij alsnog in 2024 het gesprek om mogelijkheden voor een investering in onderwijshuisvesting in Scharendijke te onderzoeken. Dit op basis van de uitgangspunten in het 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma 2021 - 2024' en onze reactie op de situatie-analyse, namelijk het twee-locatiemodel. Lithora heeft hiervoor een plan bij ons ingediend. Nadere uitwerking volgt verder in 2025 met benodigde afstemming met Obase. Stand van zaken De focus in dit dossier ligt voor de schoolbesturen Obase en Lithora op de herziening van het IHP en daarmee het meerjarenplan en -uitvoeringsprogramma 2021 - 2024. Dit traject ronden we in 2025 onder begeleiding van ICS af. Hieruit volgen nieuwe kaders en scenario's voor de scholen op het westelijk deel van ons eiland. Geld (indicator)

57

Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Project Koopkracht, incidenteel nadeel lasten € 200.000 waarvan € 100.000 doorschuiving naar 2026 Met uw besluit van 26 september 2024 stelde u de middelen voor Project Koopkracht beschikbaar onder subprogramma 2.3. Dit project is echter op diverse onderdelen sub-programmaoverstijgend. Zo ook de voortzetting van het naschools activiteitenprogramma BLOEI! in het schooljaar 2025/2026. Van het totaal over te hevelen budget van € 200.000 schuiven we € 100.000 door naar 2026. Dit komt omdat de financiering gekoppeld is aan schooljaren. Met deze doorschuiven is het programma BLOEI! voor het gehele schooljaar 2025/2026 gedekt.

TOELICHTING INVESTERINGEN Vervangen toplaag Hockeyveld 1 Zierikzee, bijramen € 192.000 De kunstgrasmat van het hoofdveld bij de Hockeyclub Schouwen-Duiveland in Zierikzee is versleten en aan vervanging toe. Hierdoor voldoet het veld niet meer aan de eisen van de hockeybond. Het beschikbare budget in de begroting is niet toereikend en dient € 192.000 bijgeraamd te worden, het bedrag is inclusief BTW.

58

Sub-Programma 2.2 Wonen naar wens WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.1. We wonen prettig naar wens en behoefte.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.1.14. We geven uitvoering aan het huisvesten van statushouders Omschrijving (toelichting) We huisvesten statushouders. Dit doen we in nauwe samenwerking met het COA, de provincie, woningbouwvereniging en andere ketenpartners. Elk jaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk een taakstelling opgelegd. Deze is afhankelijk van de instroom van vluchtelingen naar Nederland. In 2024 was de taakstelling 93, inclusief een achterstand van 23 uit 2023. De uiterst krappe woningmarkt belemmert de realisatie van de taakstelling. Prognoses geven aan dat de taakstelling de komende jaren rond deze hoge aantallen blijft hangen. We werken aan oplossingen om wel aan de taakstelling te kunnen voldoen. Stand van zaken We moeten vóór 1 juli 2025 in totaal 100 statushouders huisvesten. Dit is inclusief de achterstand van 66 uit 2024. Tot nu toe huisvestten we 6 statushouders. Dit is veel te weinig. Daarom voeren we nu gesprekken met de provincie in het kader van Interbestuurlijk Toezicht Huisvesting statushouders. Om de achterstand op de taakstelling in te halen, maakten we nieuwe prestatieafspraken met Zeeuwland. Hierdoor komen meer woningen beschikbaar voor de huisvesting van statushouders.

Daarnaast werken wij de resultaten uit van de uitgeschreven aanbesteding uit 2024, waarin we ondernemers en organisaties op Schouwen-Duiveland hebben gevraagd om een locatie aan te leveren waar we statushouders kunnen huisvesten.. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.27. We voeren de Omgevingswet in Omschrijving (toelichting) 59

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Vanaf 2025 gaan we verder met het opstellen van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan Schouwen-Duiveland. Het opstellen en daarna het onderhouden van het Omgevingsplan is een grote opgave. Hiervoor nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 extra formatie op. Dit kunnen we vooralsnog dekken uit de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor de uitvoering van de Omgevingswet. Stand van zaken We zijn verder gegaan met het wijzigen van het omgevingsplan in de transitiefase. De eerste wijzigingen van het omgevingsplan op basis van een initiatief zijn inmiddels ingediend en worden behandeld. Voor de Omgevingsvisie stuurden we het plan van aanpak naar de raad. Deze wordt in mei behandeld. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.38. We geven wonen prioriteit en zetten alles op alles om woningen, voor eigen inwoners, te realiseren Omschrijving (toelichting) We geven de hoogste prioriteit aan het bouwen van woningen voor onze inwoners. Samen met stads- en dorpsraden zoeken we naar geschikte woningbouwlocaties per kern en bepalen we de behoefte aan woningtypen, prijsklassen en doelgroep. Daarmee moeten we rekening houden met de beperkingen vanuit de stikstofproblematiek. Activiteit 2.2.1.32 is met deze activiteit samengevoegd. Stand van zaken Wonen is een belangrijke prioriteit binnen de gemeente Schouwen-Duiveland. Samen met stads- en dorpsraden is per kern vastgesteld waar woningbouw mogelijk is en welke typen woningen nodig zijn. Dit doen we aan de hand van gezamenlijk opgestelde kernprofielen, die richting geven aan zowel grote als kleine initiatieven. We zetten vooral in op sociale huur, betaalbare koop en levensloopgeschikte woningen. Zo bouwen we aan

60

woonruimte voor starters, gezinnen en ouderen. Ook werken we aan een nieuwe Woonzorgvisie, die moet zorgen voor de juiste woning op de juiste plek, nu en in de toekomst. Deze visie behandelt de raad in mei 2025. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.42 We stellen een Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland op Omschrijving (toelichting) De Omgevingswet verplicht gemeenten om een Omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast te stellen. Hierin beschrijven we de lange termijnvisie voor de fysieke leefomgeving. Ook geven we antwoord op de vraag wat onze kernkwaliteiten zijn en hoe we deze willen behouden en versterken. In 2025 werken we aan het opstellen van de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland. We stemmen de totstandkoming van de Omgevingsvisie af op de herijkte strategische visie. Stand van zaken De Strategische visie is in maart 2025 door de raad vastgesteld. Het plan van aanpak Omgevingsvisie is klaar voor besluitvorming. In mei 2025 behandelt de raad het plan van aanpak Omgevingsvisie. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.43. We geven uitvoering aan de bestuursopdracht 'Gemeentelijke woningbouwprojecten' Omschrijving (toelichting) Om te kunnen sturen op lokale behoefte, prijs en kwaliteit onderzoeken we welke gemeentelijke locaties geschikt zijn voor woningbouw. Daarnaast werken we samen met woningcorporaties en ontwikkelaars om deze 61

locaties tot ontwikkeling te brengen. We maken afspraken en zetten beleidsinstrumenten in om niet alleen de betaalbaarheid van de woningen te garanderen, maar ook om te zorgen dat de woningen worden toegewezen aan de juiste doelgroepen. Hiermee willen we ervoor zorgen dat de nieuwe woningen aansluiten op de lokale behoeften en dat ze beschikbaar zijn voor de mensen die ze het meest nodig hebben. In 2025 geven we uitvoering aan de voorbereiding en realisatie van diverse gemeentelijke woningbouwlocaties, op basis van de ruimtelijke verkenningen. Stand van zaken Het woningbouwplan aan de Haneweg in Ouwerkerk ligt vast. We bereiden de omgevingsvergunning voor en starten in het vierde kwartaal 2025 met het bouwrijp maken van de locatie. Voor Riekusweel V in Bruinisse loopt de voorselectie. In het derde kwartaal 2025 contracteren we een ontwikkelpartner. In Nieuwerkerk werken we samen met het provinciale versnellingsteam aan het plan Plantaanstraat/Elzenstraat (verpachte grond Boomgaard). Begin 2026 starten we de voorselectie van een ontwikkelpartner. In Zonnemaire werken we de plannen, op basis van opgehaalde input, voor de I.M. van der Bijlstraat en de Christinastraat uit tot een definitief ontwerp in het tweede kwartaal 2025. We starten in het derde kwartaal 2025 de ruimtelijke procedure. Eind 2025 maken we de locaties bouwrijp.

Daarnaast onderzoeken we de haalbaarheid van woningbouwlocaties die op langere termijn in beeld komen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.44. We realiseren de woningbouwopgave Noorderpolder in Zierikzee Omschrijving (toelichting) In de wijk De Velden worden begin 2025 aan de Emil Sandströmweg het complex van 25 appartementen opgeleverd. Voor de reconstructie van de Emil Sandströmweg fase I en II volgt nog een ontwerpvoorstel en wordt nog een financieringsaanvraag ingediend. 62

Het bouwrijp maken van de grote waterpartij boven fase 1 en 2 is gestart. De verkoop en bouw van 30 woningen en 9 appartementen uit fase 3 start eveneens in 2025. Doorlopend tot eind 2034 heeft de ontwikkelaar de mogelijkheid om de resterende wooneenheden te ontwikkelen en te realiseren. In de wijk De Lanen (Weids) is de ontwikkelaar gestart met de bouw van de voorlaatste fase in 2024 wordt verwacht de laatste fase van deze wijk aansluitend eind 2025/begin 2026 op te leveren. Daarna volgt een reconstructie van de Kadeweg, waarvoor nog een ontwerpvoorstel en bijbehorende financieringsaanvraag wordt ingediend. Stand van zaken Het project loopt voor op planning. De 39 woningen/appartementen zijn verkocht en in aanbouw. Voor de volgende 49 woningen/appartementen binnen dit deel van de wijk is een vergunningaanvraag ingediend. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.46. We zorgen voor modulaire woningen om de grote vraag naar woningen, onder andere veroorzaakt door de toestroom van Oekraïense vluchtelingen, op te vangen Omschrijving (toelichting) In lijn met het gemeenteraadsbesluit van juni 2024 willen we, indien er geen rechtsmiddelen worden ingediend in het kader van de ruimtelijke procedures, medio 2025 starten met het bouwrijp maken van de locaties in Zierikzee en Scharendijke. Gevolgd door de bouw en woonrijp maken in de loop van 2025. In Zierikzee zijn we daarbij nog afhankelijk van de gerechtelijke procedure met Allevo. Stand van zaken Voor de locatie Scharendijke rondden we in het eerste kwartaal van 2025 de uitvoeringstekeningen bouw- en woonrijp af en bereikten we met de direct omwonenden overeenstemming over de situering van de woningen op het perceel. We startten in april 2025 met de aanbesteding bouw- en woonrijp maken en gunnen onder voorwaarde dat de raad in juni 2025 een positief juridisch advies geeft in het kader van de omgevingsvergunning. Vanwege de aangescherpte jurisprudentie rondom stikstof gaven we opdracht een 63

passende beoordeling op te stellen voor het project met als doel eind 2025 een onherroepelijk natuurvergunning te hebben. Start werkzaamheden naar verwachting eerste kwartaal 2026. Voor de locatie Zierikzee geldt dat we eigenaar zijn van de gronden van de voormalige Cornelia. We startten in het eerste kwartaal van 2025 met de uitvoeringstekeningen bouw- en woonrijp maken. In het tweede kwartaal van 2025 was er een mogelijkheid zienswijzen in te dienen tegen de omgevingsvergunning. De raad wordt verzocht in het vierde kwartaal van 2025 een positief juridisch advies over de omgevingsvergunning af te geven. Vanwege de aangescherpte jurisprudentie rondom stikstof overlegden we met de provincie Zeeland over de vervolgstappen, waarbij een ecologische toets of passende beoordeling aan de orde is. Start werkzaamheden naar verwachting tweede kwartaal 2026. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.47. Wat doen we in het kader van de opvang asielzoekers Omschrijving (toelichting) Sinds een aantal jaren is er sprake van een opvangcrisis bij het COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers). Er moeten meer mensen (asielzoekers en statushouders) opgevangen worden dan er plekken zijn bij het COA. Daarom is in 2022 de hulp van gemeenten ingeroepen. Sinds 2024 is de verdeling van asielzoekers over gemeentes geformaliseerd via de Spreidingswet. De verdeling van asielzoekers is een provinciale taakstelling. De indicatieve taakstelling van Schouwen-Duiveland is 197. In de Zeeuwse afspraken opgave Asielketen staan afspraken om gezamenlijk uit de asielcrisis te komen. We leveren hier een bijdrage aan door in te zetten op een aantal onderdelen. In 2025 dragen wij bij door in te zetten op de volgende onderdelen: • Huisvesting van jonge statushouders: Sinds september 2023 vindt voor een periode van 3 jaar huisvesting van 16 minderjarige statushouders plaats in de Victoriakliniek in Zierikzee. Ook is sinds december 2024 een woning beschikbaar als doorstroomlocatie van de Victoriakliniek. In deze woning is plek voor 6 jongeren. • Realisatie van een noodopvang voor een periode van maximaal 5 jaar voor 150 tot 250 personen: 64

We werken aan de realisatie van de noodopvang. Dit doen wij in samenwerking met het COA. Het plan is om de noodopvang eind maart 2025 op te leveren. Stand van zaken De Spreidingswet trad op 1 februari 2024 in werking. Dit betekent dat de opvang van asielzoekers een wettelijke taak is. Schouwen-Duiveland moet volgens deze wet 197 opvangplekken voor asielzoekers realiseren. Samen met de andere Zeeuwse gemeenten leverden we op 31 oktober 2024 het provinciaal verslag in bij de minister. In dit provinciaal verslag staat hoe de gemeenten in Zeeland aan de spreidingswet gaan voldoen. Volgens de Spreidingswet moeten we deze plekken per 1 juli 2025 realiseren. De gemeente Schouwen-Duiveland sprak af voor 250 asielzoekers een opvangplek te realiseren. Door een uitspraak van de Raad van State over stikstof (eind 2024) moeten we aanvullend ecologisch onderzoek doen. Hierdoor is de deadline van 1 juli 2025 niet haalbaar. We verwachten de uitkomsten van het onderzoek uiterlijk in mei 2025. Pas daarna kan de vergunning worden verleend. We gaan er nu vanuit dat de noodopvang in het 4e kwartaal van 2025 open kan. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.48. We actualiseren de Detailhandel structuurvisie Omschrijving (toelichting) We hebben de actualisatie van de Detailhandelstructuurvisie opgepakt en ronden deze in 2025 af. Stand van zaken De werkzaamheden voor de actualisering van de Detailhandelsstructuurvisie zijn opgepakt en vorderen gestaag. Geld (indicator)

65

Tijd (indicator)

2.2.1.9. We zetten in op permanente oplossingen voor de huisvesting van tijdelijke werknemers Omschrijving (toelichting) Begin 2025 hebben we de behoefte, de omvang en de aard van de huisvesting voor (tijdelijke) werknemers in beeld. Afhankelijk van deze uitkomsten zetten we in samenwerking met belanghebbenden, betrokkenen en stakeholders de vervolgstappen. Ook zijn we aangesloten bij de werkgroep vanuit de provincie om dit vraagstuk integraal op te pakken. Voor het opstellen van beleid voor tijdelijke werknemers in combinatie met het onderzoeken naar ontwikkelingsmogelijkheden waarin de gemeente kan faciliteren nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 in de jaren 2025 en 2026 een incidenteel budget op van € 15.000 per jaar. Stand van zaken Tweede kwartaal 2025 hebben we de behoefte, de omvang en de aard van de huisvesting voor (tijdelijke) werknemers in beeld. Het termijn waarin de behoefte in beeld is, is iets later in verband met aanvullende enquête onder ondernemers en afstemming met externe partijen. Afhankelijk van deze uitkomsten zetten we in samenwerking met belanghebbenden, betrokkenen en stakeholders de vervolgstappen. Ook zijn we aangesloten bij de werkgroep vanuit de provincie om dit vraagstuk integraal op te pakken. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.51. Wat doen we in het kader van opvang van Oekraïense vluchtelingen Omschrijving (toelichting) Sinds 2022 vangen gemeenten, naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne, Oekraïense vluchtelingen op. De taak is belegd bij de provinciale regietafel. Er is een inspanningsverplichting opgelegd op provinciaal niveau. Gemeente Schouwen-Duiveland heeft een indicatieve inspanningsverplichting om per 1 januari 2025 462 bedden te realiseren. In 2024 vingen we 350 Oekraïense vluchtelingen op in de gemeentelijke opvang. 66

We werken aan duurzame opvang (en mogelijk later huisvesting) van Oekraïense vluchtelingen. Hiervoor ontwikkelen we modulaire woonconcepten in Scharendijke en Zierikzee (zie activiteit 2.2.1.46). We kunnen 187 Oekraïners opvangen in het modulair woonconcept. Voor de andere Oekraïense vluchtelingen (275) wordt aan een alternatief gewerkt. Deze alternatieven worden in 2025 gerealiseerd. Stand van zaken De inspanningsverplichting voor de gemeente Schouwen-Duiveland is naar beneden bijgesteld. De gemeente moet 392 plekken realiseren op 1 juli 2025. De gemeente heeft opvanglocatie de Kabbelaar uitgebreid van 50 naar 60 plaatsen. Na verbouwing zijn deze extra plekken in juni 2025 gereed. Daarnaast opent de gemeente in het vierde kwartaal 2025 de deuren van de nieuwe opvanglocatie de Victoriakliniek voor 70 plekken. De gemeente kan meer dan 187 personen opvangen in het modulair woonconcept. Door een efficiënte toewijzing kunnen er 225 tot 230 personen naar de woningen verhuizen. Deze ontwikkeling vindt plaats in 2026.

Deze ontwikkelingen samen zorgen voor 369 tot 374 plekken in 2026. Het resterende aantal om aan de inspanningsverplichting te voldoen is minimaal 18 maximaal 23 plekken. We onderzoeken een extra locatie om aan de gehele taakstelling te voldoen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.2. We zetten daar waar mogelijk in op het verbeteren van de sociale veiligheid.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.2.10. We realiseren de nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee

67

Omschrijving (toelichting) De calamiteitenontsluiting bij de Grevelingenstraat richting N59 is in augustus 2024 in gebruik genomen. Na een selectie/aanbesteding onder lokale aannemers is de omgeving geïnformeerd en betrokken. Ook zijn de voorbereidende onderzoeken doorlopen en is de ruimtelijke procedure gestart. Afhankelijk van het verloop van de ruimtelijke procedure verwachten we de eerste helft van 2025 te starten met de bouw. Stand van zaken De bouw start de tweede helft van 2025, na het afronden van het onderdeel stikstof, als bouwsteen van de ruimtelijke procedure. Daarmee loopt het project iets achter op planning. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.2.13 We intensiveren onze aanpak van strijdig gebruik (recreatie)woningen Omschrijving (toelichting) We intensiveren de aanpak van strijdig gebruik van woningen en recreatiewoningen. We zetten in op een bewoonverplichting van permanente woningen en op de handhaving van illegale bewoning van recreatiewoningen, de illegale toeristische verhuur van woningen en op illegaal gebruik van woningen als tweede woning. Tot en met 2025 heeft de raad hiervoor jaarlijks extra middelen in de begroting opgenomen. Stand van zaken De aanpak van strijdig gebruik blijft noodzakelijk en wordt voortgezet. Het is een proces van de lange adem om de leefbaarheid op de vakantieparken en woonwijken te blijven waarborgen. Veel van de opgestarte handhavingszaken kennen een lange doorlooptijd. Geld (indicator)

68

Tijd (indicator)

2.2.2.14. We breiden de brandweerpost Renesse uit voor natuurbrandbestrijding Omschrijving (toelichting) Eind 2024 doet de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) een aanbesteding voor twee natuurbrandbestrijdingsvoertuigen voor de brandweerposten Renesse en Burgh-Haamstede. De kazerne van Renesse heeft niet voldoende stallingsruimte voor zowel een tankautospuit als een natuurbrandbestrijdingsvoertuig. Daarbij moet ook nog materiaal worden gestald. In 2025 creëren we daarom extra stallingsruimte bij brandweerpost Renesse. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 nemen we hiervoor in 2025 een investeringskrediet op van € 458.500. De aanschaf van de voertuigen sluit aan bij de ontwikkelingen op het gebied van natuurbrandbestrijding in Zeeland. De Kop van Schouwen is één van de meest kwetsbare locaties in Zeeland. De voertuigen zijn nodig om natuurbranden vroegtijdig te bestrijden. De voertuigen starten bijvoorbeeld al rijdend met blussen. Door het gebruik van de voertuigen verminderen we de risico's voor mens en dier en beschermen we onze natuur. We voldoen hiermee aan onze wettelijke taken in het kader van Brandweerzorg. Stand van zaken De aanbesteding voor de voertuigen is in 2024 niet gelukt, de marktconsultatie is wel uitgevoerd. Er is geconcludeerd dat de prijs van de voertuigen hoger uitvalt dan verwacht door aanzienlijke prijsstijgingen van materiaal.

Dit wordt meegenomen in de begroting 2026 van Veiligheidsregio Zeeland. Deze moet nog vastgesteld worden door de raden van de Zeeuwse gemeenten. In september staat een vervolgoverleg gepland met Veiligheidsregio Zeeland om de tijdlijn uit te zetten. De huisvesting van de voertuigen is volgend op de aanschaf. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

69

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.3. We verduurzamen onze woningvoorraad

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.3.2. We zien toe op een goed informatiepunt waar actuele en duidelijke informatie wordt verstrekt voor energiebesparende maatregelen, waaronder methoden voor isolatie Omschrijving (toelichting) Via het gemeentelijk energieloket www.duurzaambouwloket.nl bieden wij bewoners en bedrijven algemene informatie over energiebesparing, duurzame energieopwekking en subsidies. Het contract met het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket) is met vier jaar verlengd tot 1 juli 2026. Het Energiehuis SchouwenDuiveland, wat we uitvoeren in samenwerking met NME Schouwen-Duiveland, is een fysiek loket waar inwoners één keer per maand én op afspraak terecht kunnen met vragen over het verduurzamen van de woning. Wij communiceren over duurzaamheid en milieu via de gemeentelijke website en de maandelijkse Duurzaam Doen pagina in de Wereldregio. Zowel voor inwoners als bedrijven is een folder beschikbaar met informatie over subsidies en regelingen op het gebied van duurzaamheid. Stand van zaken Ook in 2025 bieden we via het gemeentelijk energieloket (www.duurzaambouwloket.nl) algemene informatie over energiebesparing, duurzame energieopwekking en subsidies. Naast het duurzaam bouwloket hebben we een fysiek Energiehuis (bij het NME, Wevershoek, Zierikzee), waar inwoners terecht kunnen met vragen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.4. We ondersteunen collectieve bewonersinitiatieven op het gebied van energie en energiebesparing, zoals het Monumentenpaspoort, elektrisch rijden, rijden op waterstof en opwekken van duurzame energie

70

Omschrijving (toelichting) Alleen samen met onze inwoners en ondernemers kunnen we de gemeentelijke ambitie halen om in 2040 energieneutraal te zijn. Om dit doel te bereiken ondersteunen we onze inwoners met het uitvoeren van verschillende verduurzamingsmaatregelen, zoals de gemeentelijke isolatiesubsidie, de Doe-Het-Zelver subsidie en de subsidie voor een gratis isolatiemaatregel. Deze maatregelen kunnen we dankzij het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) realiseren (zie hiervoor ook 2.2.3.8). Vanuit het project Koopkracht stimuleren we inwoners met een laag inkomen met een subsidie voor zonnepanelen en warmtepompen. We hebben ook de laagrentende lening Duurzaam en langer thuis voor inwoners. Vanuit de energieagenda voeren we projecten uit op het vlak van energiebesparing en duurzame energieopwekking. Denk aan de Duurzame Huizenroute, de samenwerking met een monumentencoach voor begeleiding van monumenteneigenaren en de samenwerking met SD op Weg voor het stimuleren van duurzame mobiliteit. Onze inwoners en ondernemers kunnen daarnaast gebruik maken van onze gemeentelijke elektrische deelauto’s. Stand van zaken We ondersteunden onze inwoners met het uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen zoals de gemeentelijke isolatiesubsidie, de Doe-Het-Zelver subsidie en de subsidie voor een gratis isolatiemaatregel.

We stimuleerden inwoners met een laag inkomen met een subsidie voor zonnepanelen en warmtepompen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.8. We voeren het nationaal isolatieprogramma uit Omschrijving (toelichting) Dankzij middelen vanuit het Rijk voor het uitvoeren van het Nationaal Isolatie Programma, kunnen we woningeigenaren met een woning met energielabel D of lager en een WOZ waarde lager dan de NHG 71

kostengrens, stimuleren om hun woning te verduurzamen met energiebesparende maatregelen. Dit doen we via onze uitgebreide gemeentelijke isolatiesubsidie, de regeling voor Doe-Het-Zelvers en de subsidieregeling voor een gratis isolatiemaatregel voor woningeigenaren met energietoeslag. Stand van zaken We stimuleren nog steeds inwoners met een woning met een energielabel D of lager en een WOZ waarde lager dan de NHG kostengrens om hun woning te verduurzamen met energiebesparende maatregelen. Dit doen we via ons uitgebreide gemeentelijke isolatiesubsidie, de regeling voor Doe-Het-Zelvers en de subsidie voor gratis isolatiemaatregel voor woningeigenaren met energietoeslag Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.9. We voeren het plan van aanpak energie-armoede uit Omschrijving (toelichting) In 2025 zetten we het plan van aanpak energiearmoede verder door. We denken na over hoe we onze doelgroep nog beter kunnen bereiken. We hebben een eerste mailing uitgezet en in een volgende fase denken we na om nog laagdrempeliger te werk te gaan door de doelgroep te benaderen vanuit een andere partij. Ondertussen hebben we ons energieteam kunnen uitbouwen tot een zeer enhousiast team dat zich enorm engageert en verdiept in allerlei cases die ze tegenkomen tijdens hun huisbezoeken. Onze energiecoaches zijn leergierig en willen zich meer verdiepen in energiethema's waardoor we de bijeenkomsten interactiever willen maken door kennisuitwisseling en infosessies te organiseren. Stand van zaken Ons energieteam is aan de slag bij inwoners kleine energiebesparende maatregelen toe te passen. De energiecoaches helpen mensen met het omlaag halen van hun energiegebruik via gedragsverandering en de kleine energiebesparende maatregelen.

72

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.10. We voeren de agenda klimaatadaptatie uit Omschrijving (toelichting) In 2025 voeren we de activiteiten, opgenomen in de klimaatagenda uit. De agenda bevat maatregelen en acties gericht op het klimaatbestendig en waterrobuust maken van onze gemeente in 2050. We monitoren de uitvoering van de acties en stellen jaarlijks een evaluatie op. Stand van zaken Ook dit jaar is de mogelijkheid om regentonnenvouchers aan te vragen en werken we mee aan het kampioenschap tegelwippen 2025. Verder werken we aan een gemeentelijk hittebeleid, dat in juni ter besluitvorming naar de raad gaat . Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.4. We zetten in op een verkeersveilige en goed bereikbare gemeente met goede parkeervoorzieningen voor onze inwoners en bezoekers

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.4.4. We voeren in overleg met inwoners en ondernemers maatregelen uit om zwaar verkeer uit het centrumgebied van Zierikzee te weren.

73

Omschrijving (toelichting) We hebben in het verleden al een studie laten uitvoeren naar de haalbaarheid van een Stadsdistributiecentrum voor Zierikzee. De uitkomst daarvan was negatief. Toch blijft de wens om zwaar verkeer uit de binnenstad van Zierikzee te weren onverminderd van kracht. We werken aan de aanscherping van het ontheffingenbeleid. Het voorstel leggen we eind 2024 bestuurlijk voor, waarna we het begin 2025 kunnen effectueren. Stand van zaken Inmiddels is wel gestart met het opstellen van het ontheffingenbeleid. De beleidsvorming kost helaas meer tijd dan voorzien. Naar verwachting krijgen we het ontheffingenbeleid in het derde kwartaal van 2025 bestuurlijk voorgelegd. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.8. We nemen snelheidsremmende maatregelen op erftoegangswegen binnen de bebouwde kom Omschrijving (toelichting) Veel wegen op Schouwen-Duiveland zijn niet Duurzaam Veilig ingericht. Er moet een geloofwaardige snelheidslimiet zijn. Dit betekent onder meer dat de inrichting passend bij de snelheidslimiet moet zijn. Op dit moment is er op veel wegen een hoog overtredingsgedrag. Het effect van handhaven, wat alleen op 50 wegen plaats vindt en niet in 30 km zones, is dan niet voldoende om het gedrag structureel te verbeteren. Om op wegen tot een passende inrichting te komen zijn infrastructurele aanpassingen nodig. Een bedrag van €70.000 zetten we in om diverse kleine aanpassingen te doen op locaties waar de verkeersveiligheid in het geding is. Deze infrastructurele aanpassingen bestaan uit het aanbrengen van horizontale snelheidsremmers in de vorm van versmallingen en verticale remmers uitgevoerd als drempels en plateaus. Aan de hand van klachten van bewoners / wensen vanuit stads- en dorpsraden en verkeers- en ongevalsgegevens, bekijken we in 2025 welke situaties we moeten aanpakken. Op de lijst te honoreren

74

prioriteiten 2025-2028 nemen we hiervoor in 2026 reeds een budget op van € 120.000 voor verkeersmaatregelen in de Dorpsweg te Bruinisse. Stand van zaken De gemeenteraad is onlangs geïnformeerd over de stand van zaken op het gebied van verkeersveiligheid (onveilige locaties, wegvakken en trends). We werken nu aan een uitvoeringsprogramma . Dit uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid zal in het derde kwartaal 2025 bestuurlijk worden voorgelegd. De planvorming voor de Dorpsweg Bruinisse is inmiddels afgerond. Realisatie is nog in 2025 voorzien. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.12 We zetten in op veiligheid en parkeergemak voor onze inwoners Omschrijving (toelichting) Eind 2024 leggen we de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden tot uitbreiding van parkeercapaciteit rond Zierikzee voor. De mogelijke maatregelen werken we in 2025 en verder uit. In een aantal kernen ervaren bewoners onveiligheid en overlast van doorgaand verkeer. Ook vragen de verkeerssituaties rond scholen om aandacht. Dat pakken we de komende jaren aan. Dit betekent maatwerk per kern. Aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) van het Rijk zijn subsidiegelden gekoppeld die worden toegekend via de provincie Zeeland. De gelden zijn bedoeld om maatregelen te treffen om de verkeersveiligheid te vergroten. Voor de periode 2024-2025 is een subsidiebijdrage toegekend van ruim €184.000. Deze bijdrage wenden we aan voor het vergroten van de veiligheid van de Kloosterweg, de kern Looperskapelle en binnenstad van Zierikzee. Begin 2025 wordt een nieuwe SPV tranche opengesteld. Eind 2025 brengen we in kaart welke verkeersveiligheidsprojecten we hiervoor met prioriteit kunnen aanpakken.

75

Stand van zaken De raad is geïnformeerd over onveilige locaties, wegvakken en ongevalsontwikkeling binnen de gemeente. Ook is een subsidieaanvraag ingediend voor de laatste tranche van het SPV programma. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.13. We zetten in op goede fietsparkeerplekken Omschrijving (toelichting) In samenwerking met de provincie Zeeland werken we, in het kader van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets, aan een uitvoeringsagenda fiets voor de periode tot en met 2040. Naast de aanpak van het fietsnetwerk komt ook het onderwerp fietsparkeren hierin aan bod. We verwachten de contouren van deze uitvoeringsagenda eind 2024 bestuurlijk voor te leggen. Ook onderzoeken we de mogelijkheden om de fietsparkeercapaciteit in Zierikzee en Renesse tijdens piekdruktes uit te breiden. Dit onderzoek is medio 2024 afgerond en wordt in het derde kwartaal van 2024 ter besluitvorming voorgelegd. Naar verwachting kan begin 2025 uitvoering worden gegeven aan de maatregelen tot optimalisering van het fietsparkeren in Zierikzee en Renesse. Stand van zaken Aan de hand van de fietsparkeerstudies in Renesse en Zierikzee is een maatregelenpakket vastgesteld. Inmiddels is gestart met voorbereiding van realisatie van de maatregelen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

76

2.2.4.15. We monitoren verkeers- en parkeerdata Omschrijving (toelichting) We monitoren het auto- en fietsverkeer zodat we goed zicht hebben op de huidige gebruiksintensiteit / parkeerdruk en op de effecten van de aanpassingen. We onderzoeken in 2024 hoe we de data uit deze systemen kunnen ontsluiten voor onze inwoners en geven hier in 2025 uitvoering aan. Stand van zaken We zijn gestart met een traject om de verkeersdata beschikbaar te stellen via het gemeentelijk GIS systeem. Deze data kunnen we vervolgens ook beschikbaar stellen aan derden. Denk aan informatie over parkeerdruk in de strandapp. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.16. Vanuit de opgave Slimme Mobiliteit willen we komen tot een sterk mobiliteitssysteem waarbij de reiziger centraal komt te staan Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren werkten de Zeeuwse gemeenten, betrokken organisaties en de provincie Zeeland toe naar de Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland. In deze strategie staat hoe we de komende jaren de overstap maken naar schoon, snel en slim vervoer. Dit met een stevig netwerk van de bus, trein en boot als basis. Met de start van de nieuwe concessieperiode in 2026 kunnen reizigers in Zeeland kiezen uit een ideale mix van kleine en grote (openbare) vervoersmiddelen en comfortabele opstappunten. Ook kunnen ze gebruik maken van slimme apps waarmee ze reizen kunnen plannen, boeken en betalen. De vervoersbehoeften van de reiziger staan in deze strategie centraal. Na vaststelling van de Regionale Mobiliteitsstrategie door alle Zeeuwse gemeenten en de provincie, wordt gewerkt aan de uitvoering daarvan. Onderdeel van de uitvoering is de realisatie van nieuwe mobilteitshubs en haltes op het eiland. Het gaat om een combinatie van grotere en kleinere mobiliteitshubs en opstapplekken voor buurtbus, scholierenlijn en flextaxi verspreid over de gemeente. Hiervoor zijn reeds middelen in de begroting beschikbaar. 77

Naar verwachting kunnen we begin 2025 in Schouwen-Duiveland als eerste Zeeuwse gemeente starten met de uitrol van het vraagafhankelijke vervoer: de Flex. Stand van zaken In februari is op Schouwen-Duiveland succesvol gestart met het vraagafhankelijke vervoer: de Flex. Ook werken we nu aan de planvorming voor realisatie van een 7-tal mobiliteitshubs verspreid over het eiland. De locatie voorstellen en keuzes worden ons in het tweede kwartaal 2025 bestuurlijk voorgelegd. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.17. We herinrichten de Laone in Renesse Omschrijving (toelichting) In het eerste deel van 2025 gaan we over tot aanbesteding van de herinrichtingswerkzaamheden aan de Laone, gevolgd door uitvoering vanaf het 4e kwartaal van 2025 en 1e kwartaal 2026. Gelet op de omvang van het plangebied in relatie tot het zomerseizoen moeten we ook het 4e kwartaal 2025 vermoedelijk gebruiken voor herinrichting. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2025-2028 nemen we hier een investeringskrediet voor op van € 1.650.000. Stand van zaken Het verkeersbesluit, om de Laone vanaf parkeerterrein tot de kruising Korte Moermondsweg eenrichtingsverkeer te maken, werd onherroepelijk. De engineering van het projecten gunden we eind eerste kwartaal 2025 aan Aannemingsbedrijf Moerland. In het tweede kwartaal werken we het voorlopig ontwerp (juli 2024) uit naar een definitief ontwerp en maakten we een doorkijk naar de fasering van de werkzaamheden. Gelet op de omvang van het plangebied, in combinatie met deels vervanging riolering en werkzaamheden beheerders kabels en leidingen, vindt uitvoering in twee winters plaats (2025/2026 en 2026/2027). Geld (indicator)

78

Tijd (indicator)

2.2.4.18. We verbeteren de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers op de Elkerzeeseweg richting rotonde Scharendijke (Amendement A8 programmabegroting 20252028) Omschrijving (toelichting) ln 2025 verbeteren we de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers in Scharendijke door het voetpad langs de Elkerzeeseweg richting rotonde rondweg bij de molen in Scharendijke te verlengen en door fietssuggestiestroken aan te brengen naar en op de rotonde. Hiervoor nemen we een budget op van € 65.000. Stand van zaken De maatregelen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid zijn ontworpen. Het ontwerp is besproken met de eigenaar van molen De Hoop. In aankomende periode is er een overleg met de dorpsraad van Scharendijke om het ontwerp te toetsen. Afhankelijk van de uitkomsten van dit overleg starten we in het vierde kwartaal 2025 de uitvoering. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Dotatie bestemmingsreserve Woonconcepten, incidenteel nadeel lasten € 1.538.000 (in combinatie met sub-programma 2.4) Zie voor een nadere toelichting sub-programma 2.4, onderdeel Opvang Oekraïense vluchtelingen.

79

Tijdelijke regeling capaciteit klimaat- en energiebeleid, incidenteel nadeel lasten € 317.000 en incidenteel voordeel baten € 317.000 (per saldo nihil) De middelen en de subsidie van het Rijk die daar tegenover staat die in 2024 niet zijn benut zetten we in 2025 opnieuw in. Zie hiervoor ook de toelichting op dit onderdeel in de jaarrekening 2024. Extra onderhoud vanuit masterplannen incidenteel nadeel lasten € 150.000 Enkele jaren geleden is er voor extra onderhoud vanuit de masterplannen structureel extra budget beschikbaar gesteld. Omdat dit extra onderhoud niet direct nodig is, na realisatie van bijvoorbeeld een herstructurering van wegen in een kern, dit budget nog niet volledig benut. In eerste instantie was het de bedoeling om in 2024 project Bremweg hieruit te bekostigen, maar dat is in 2024 niet meer gelukt. Daarom ramen we het budget hiervoor nu in 2025. Zie ook de toelichting bij de jaarrekening 2024. Herziening bouwgronden en exploitatieovereenkomsten De mutaties van deze herziening raken meerdere subprogramma's. Op dit sub-programma leidt dit tot de volgende mutaties aan de lasten- en batenkant.

2025: incidenteel voordeel lasten van € 4.939.049 en incidenteel nadeel baten van € 4.075.650 2026: incidenteel voordeel lasten van € 488.237 en incidenteel nadeel baten van € 557.451 2027: incidenteel nadeel lasten van € 4.848.761 en incidenteel voordeel baten van € 4.862.342 2028: incidenteel nadeel lasten van € 200.357 en incidenteel voordeel baten van € 228.329 Zie hieronder voor een nadere toelichting op de grootste mutaties: Exploitatieovereenkomst 150Kv station In 2025 is geen overeenkomst gesloten voor aankoop van de gronden waarop het 150Kv-station geplaatst wordt. De kosten voor de grondverwerving – en de daaraan samenhangende opbrengst van doorverkoop aan Tenet /Stedin - schuiven om deze reden door. Doordat de grondaankoop niet plaatsvond, kon ook, conform de afspraken uit de Samenwerkingsovereenkomst, geen bijdrage aan de gebiedsontwikkeling worden geïnd. Modulaire woonconcepten Scharendijke en Zierikzee De procedure voor de omgevingsvergunning van de modulaire woningen in zowel Scharendijke als Zierikzee vergde meer tijd voor de aanvullende natuuronderzoeken Scharendijke. Het ontwikkelen start om deze reden later. 80

Gouwepoort De procedure voor de omgevingsvergunning Gouwepoort vergde meer tijd door onderzoeken naar NGE (niet gesprongen explosieven) en zienswijzen op de vergunning. De bouwgrond wordt om deze reden later geleverd. Vanzelfsprekend schuiven dan de kosten voor het bouw- en woonrijp maken ook door. Straalweg In 2025 is vergeten de restitutie van de opties bij de verkoop van de bouwkavels te verwerken in de grondexploitatie, waardoor het bedrag aan tussentijdse winst in 2025 iets lager uitvalt dan eerder begroot. In 2026 is een deel van de kosten voor het woonrijp maken (€ 93.100) doorgeschoven naar 2027, omdat het woonrijp maken van het plangebied iets later plaatsvindt. Hierdoor neemt het bedrag aan tussentijdse winst in 2026 af maar in 2027, als het plan wordt afgesloten juist weer toe. Uitvoering Plan van Aanpak Zwerfafval 2023-2026, incidenteel nadeel lasten € 134.000 Bij raadsbrief van 7 januari jl. informeerden wij u over de uitvoering van het Plan van Aanpak Zwerfafval 2023– 2026. Voor de uitvoering in 2025 is een totale last van € 134.000 geraamd. Deze kosten dekken we uit de te verwachten rijksbijdrage. Dijkstraat 17 te Scharendijke, incidenteel voordeel baten € 175.000, incidenteel nadeel lasten € 121.447 Via raadsbrief informeerden wij u op 11 februari jl. over het perceel grond aan Dijkstraat 17 in Scharendijke via een openbare selectieprocedure .