1095499 Bijlage 1. Bestuursrapportage 2024

Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Wsw De Zuidhoek, incidenteel nadeel lasten € 574.000, incidenteel voordeel baten € 535.000 De huidige (meerjarige) taakstelling van De Zuidhoek is gerelateerd aan de uitgangspunten van het transformatieplan De Zuidhoek, zoals in 2019 vastgesteld in de Hoofdlijnennotitie Participatiewet. We stellen deze nu voor jaarschijf 2024 bij. De baten stijgen met € 535.000. De lasten stijgen met € 307.000. Samen met een stijging van de lasten overhead met € 16.000, een onttrekking aan de bestemmingsreserve arbeidsgerelateerde kosten van € 36.000 en een stijging van de Rijksbijdrage WSW van € 19.000, geeft dit een positief verschil van € 267.000 op het verwachte bedrijfsresultaat. Het

39

geraamde negatieve bedrijfsresultaat wijzigt hierdoor van € 422.000 naar € 155.000. Omdat de taakstelling daarmee lager wordt, muteren de lasten in totaal met € 574.000. De opwaartse bijstelling van zowel de baten als de lasten zijn het gevolg van diverse indexaties, waaronder kostenstijgingen en cao’s. De sterkere krimp van de WSW heeft een dempend effect op de stijging van de lasten. Macro vindt de krimp van de WSW eveneens plaats, waardoor het subsidiebedrag per WSW-plek stijgt. Voor het stutten van de bedrijfsvoering is het aantal ambtenaren bij De Zuidhoek licht toegenomen.

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden.

40

Programma 2 Wonen

41

Sub-Programma 2.1 Goed en realistisch voorzieningenniveau WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.1. We hebben een kwalitatief goed en realistisch maatschappelijk voorzieningenniveau.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.1.8 We stellen een businesscase Dorpshuizen SMC Bruinisse op Omschrijving (toelichting) De business case SMC Bruinisse bevindt zich in de afrondende fase en is in het 3e kwartaal 2023 gereed. We werken diverse mogelijke scenario's binnen de business case uit met het doel te komen tot een besluit dat leidt tot een toekomstbestendige functie van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse. Besluitvorming door de raad is voorzien in het 4e kwartaal 2023. Afhankelijk van het gekozen scenario zijn investeringen te voorzien. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 nemen wij vooruitlopend hierop reeds een investeringskrediet op van € 2,5 miljoen. Stand van zaken In de vergadering van de commissie Ruimte en Economie van 4 december 2023 is besloten dat de business case verdiept moet worden. Daarbij werken we het scenario sloop-nieuwbouw inclusief het realiseren van woningen (vanuit de woningopgave voor Schouwen-Duiveland) verder uit. Een procesvoorstel (inclusief een nieuwe planning voor het project) is in voorbereiding en komt juni 2024 voor besluitvorming in het college. Naar verwachting komt de verdiepte business case einde vierde kwartaal 2024 voor besluitvorming in de raad. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.9 We leggen een speelkooi aan bij SV Duiveland (amendement A10 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Na aanleg van een kunstgrasveld realiseren we op het voormalige trainingsveld van SV Duiveland in Oosterland in 2024 een multifunctionele speelkooi. Hiervoor nam de raad in de programmabegroting 2022-2025 reeds een investeringsbudget op. 42

Stand van zaken De speelkooi is in april 2024 gerealiseerd en in gebruik genomen. In overleg met de voetbalvereniging en de dorpsraad wordt nog een officieel openingsmoment georganiseerd. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.10 We realiseren een nieuw skatepark op een nader te bepalen locatie (amendement A11 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Er ligt een ontwerp voor het nieuwe skatepark te Zierikzee. Dit ontwerp kwam samen met skaters, steppers en inlineskaters tot stand. De raad is via een raadsbrief geïnformeerd over het ontwerp. Voor de uitbreiding van het het skatepark moet een functiewijziging in het bestemmingsplan plaatsvinden. Op de uitbreiding van het nieuwe skatepark ligt de functie voetbalkooi. Dat moet aangepast worden naar skatepark, voordat gestart kan worden met de realisatie. Het proces om de functie te wijzigen is in gang gezet. Realisatie van het skatepark is naar verwachting aan het eind van het 1e kwartaal 2024. De raad reserveerde in de programmabegroting 2022-2025 al een investeringsbudget hiervoor. Stand van zaken Op 23 mei is gestart met de bouw van het Skatepark. Oplevering is gepland voor het derde kwartaal 2024. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.11. We informeren bewoners over de verschillende manieren van begraven Omschrijving (toelichting) Het Handboek begraafplaatsen, het beleid voor de gemeentelijke begraafplaatsen is uit 2016 . Dat betekent dat we eind 2023 of begin 2024, wegens de beleidscyclus van vijf jaar, het beleidsplan opnieuw aan de raad ter vaststelling aanbieden. Daarvoor stellen we ook een behoefte-capaciteitsberekening op. Ook besteden we in dit beleid aandacht aan de afspraken vanuit het coalitieakkoord. Dit betreft onder andere de mogelijkheid om particuliere graven uit te geven voor een langere periode dan dertig jaar, het faciliteren van aanvragen om bijzondere begraafplaatsen te stichten en de termijn waarbinnen rechthebbenden kunnen kiezen voor de verlenging van grafrechten. Daarbij hoort ook een communicatietraject over het nieuw vastgestelde beleid en de verschillende typen graven. 43

We bieden de raad een voorstel aan waarin is uitgewerkt in hoeverre de tarieven voor de uitgifte van algemene graven verlaagd moeten worden, om zo gelijk te zijn aan de kosten van een crematie. Stand van zaken Wegens prioritering binnen andere dossiers, is het aanbieden van het beleid begraafplaatsen verschoven naar het derde of vierde kwartaal 2024. De voorbereidingen zijn overigens in volle gang. Dat betekent dat de behoefte-capaciteitsberekening gereed is en uitgewerkt wordt in scenario's voor de verschillende begraafplaatsen. Aan de hand van het definitieve rapport inzake Funerair erfgoed werken we in het eerste kwartaal 2024 eveneens verschillende scenario's uit Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.12. We lossen de ventilatieproblematiek op scholen op Omschrijving (toelichting) Alle deelnemende scholen beschikken eind 2024 over een aangepast ventilatiesysteem. Stand van zaken Alle scholen hebben een ventilatiesysteem kunnen plaatsen. Een individuele school heeft besloten het ventilatiesysteem niet te installeren, gezien de onderhoudsstatus van het gebouw. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.14. Realiseren dorpshuis in Poortambacht Zierikzee Omschrijving (toelichting) Na het beëindigen van de lopende huurovereenkomst van de ontwikkelaar aan de Grevelingenstraat starten de gesprekken voor een nieuwe ruimtelijke inpassing. Ook de optie van een wijkgebouw behoort tot de mogelijkheden. Stand van zaken De gesprekken over de mogelijke ontwikkeling van een wijkhuis aan de Grevelingenstraat starten we met de ontwikkelaar nadat de huurovereenkomst met het Gors is beëindigd. Het is nog niet bekend wanneer 44

dit plaatsvindt. Het realiseren van een wijkcentrum in Poortambacht hangt ook samen met het dorpshuizenbeleid en het onderzoek naar wijkcentra in Zierikzee (verwacht in het vierde kwartaal 2024). Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.16. We leggen een kunstgrasveld aan bij s.v. WIK'57 (Amendement A2 programmabegroting 2024-2027) Omschrijving (toelichting) Vanuit s.v. WIK’57 is het schriftelijke verzoek in 2022 gekomen om het 2de veld op hun sportcomplex in het voorjaar van 2023 te voorzien van een kunstgrasveld voorzien van kurk-infill. Samen met s.v. WIK’57 zullen we de plannen waar nu al aan gewerkt wordt in 2024 verder uitwerken, nadere afspraken maken over de uitvoering en zorgdragen voor realisatie in 2025 of zoveel eerder als mogelijk blijkt. Als cofinanciering middels zelfwerkzaamheid mogelijk is, dan is dat een voorwaarde die we zullen opnemen in de afspraken. Hiervoor wordt een investeringskrediet van € 785.000 inclusief BTW opgenomen op de lijst te honoreren prioriteiten in de jaarschijf 2025. Stand van zaken Voor de zomervakantie stellen we in overleg met s.v. WIK'57 een programma van eisen op. Dit programma is de basis voor de aanlegtekeningen en de uitvraag richting de aannemers. De planning is nog steeds om het kunstgrasveld in het voorjaar van 2025 aan te leggen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.1.17. We leggen een kunstgrasveld aan bij MZC’11 (amendement A2 programmabegroting 2024-2027) Omschrijving (toelichting) Vanuit MZC’11 is het verzoek gekomen om één van de natuurgrasvelden te vervangen door een kunstgrasveld voorzien van kurk-infill. MZC’11 vraagt daarbij ook een waterberging aan om de resterende natuurgrasvelden in droge zomers te kunnen beregenen. Het onderdeel waterberging zal nog wel nader onderzocht moeten worden. Mogelijk kunnen we ook het water opvangen van LACO sportcentrum. Dit vergt mogelijk wel een extra investering. Samen met MZC’11 zullen we deze plannen waar nu al aan gewerkt wordt in 2024 verder uitwerken en nadere afspraken maken over de uitvoering. Als cofinanciering middels zelfwerkzaamheid mogelijk is dan is dat een voorwaarde die we zullen opnemen in de afspraken. 45

Hiervoor wordt een investeringskrediet € 1.025.000,- inclusief BTW opgenomen op de lijst te honoreren prioriteiten in de jaarschijf 2025. Dit bedrag is inclusief het bouwen van een waterberging onder het kunstgrasveld. Maar wel zonder eventuele extra voorzieningen om bijvoorbeeld het water ook op te vangen vanaf sportcomplex LACO. Dit vergt nader onderzoek. Stand van zaken Voor de zomervakantie stellen we in overleg met de club een programma van eisen op. Dit programma is de basis voor de aanlegtekeningen en de uitvraag richting de aannemers. De planning is nog steeds om het kunstgrasveld in het voorjaar van 2025 aan te leggen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.2. Er zijn goede voorzieningen op het gebied van (openbaar) vervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (voor de minder mobiele groepen) te garanderen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.2.6. We stimuleren sociale mobiliteit en vervoer van en naar school Omschrijving (toelichting) Het vervoer van leerlingen van en naar een basisschool naar keuze is belangrijk. Een voorbeeld hiervan is de schoolbus in Zonnemaire. We stimuleren dat dit soort schoolbussen breder op het eiland worden ingezet. We gaan een vrijwilligersvergoeding verstrekken aan mensen die zich belangeloos voor sociale mobiliteit inzetten. Waar mogelijk maken we slimme combinaties met overig leerlingen- en doelgroepenvervoer in de lijn van het provinciale beleid. Stand van zaken Met inzet van Stichting SD op Weg zijn initiatieven in ontwikkeling voor de kernen Zonnemaire, Bruinisse en Brouwershaven, vergelijkbaar met de buurtauto Burgh-Haamstede. Het concept Flextaxi uit de Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland wordt getest en beproefd in de kernen Burgh-Haamstede, NieuwHaamstede en Burghsluis. Dit in combinatie met de Hub Burgh-Haamstede voor de overstap naar andere vormen van openbaar vervoer. De ontwikkeling van regioscholen voor primair onderwijs blijft uit. Dat is de reden dat er nog geen nieuwe initiatieven voor schoolbussen zijn in andere kernen dan Zonnemaire. Hierdoor vinden ook geen slimme en handige combinaties van andere mobiliteitsvragen, bijvoorbeeld voor sport, vrijetijdsbesteding of sociale en culturele activiteiten van uit kernen, plaats.

Momenteel werken we aan de opschalen van de pilot Flextaxi naar de schaal van de gehele gemeente. In deze pilot gaan we na of met wat eenvoudigere, duidelijkere en gebruiksvriendelijkere voorwaarden en meer categorieën uit onze bevolking, zoals bijvoorbeeld scholieren en jeugd, gebruik van deze voorziening gaan maken.

46

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.3. We bundelen eilandelijke voorzieningen zoveel mogelijk in Zierikzee. Verspreid over het eiland bundelen we voorzieningen die in een samenhangend netwerk een satellietfunctie voor de omgeving vervullen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.3.1. We geven lokaal invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie, zoals is benoemd in de meerjarige subsidieovereenkomst met Bibliotheek Oosterschelde Omschrijving (toelichting) Lokaal geven wij invulling aan het bibliotheekwerk op basis van de regionale visie, zoals benoemd in de meerjaren subsidieovereenkomst afgesloten met bibliotheek Oosterschelde. In toenemende mate richt de stichting zich actief op het aanbieden van vraaggerichte activiteiten voor uiteenlopende doelgroepen. Naast het reguliere bibliotheekwerk, zoals het beschikbaar stellen van informatie, laten kennismaken met literatuur, kunst en cultuur, worden er structureel activiteiten uitgevoerd conform de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken. Dit zijn onder andere trainingen voor taal en digitale vaardigheden, bijvoorbeeld via het (digi)Taalhuis (ontwikkeling en educatie), (doelgroep) bijeenkomsten en lezingen (ontmoeting en debat). Het programma ‘de Bibliotheek op school’ (dBos) is uitgebreid naar alle scholen op Schouwen-Duiveland. Voor de periode 2024 - 2027 wordt een nieuwe meerjarige samenwerkingsovereenkomst opgesteld. Stand van zaken De nieuwe meerjarige samenwerkingsovereenkomst is opgesteld en ondertekend door alle deelnemende gemeenten. Bibliotheek Oosterschelde geeft lokaal invulling aan de samenwerkingsovereenkomst. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

47

2.1.3.2. We realiseren een nieuw cultuurpodium in samenwerking met stichting Brogum Omschrijving (toelichting) We starten vanaf het vierde kwartaal van 2023 met de voorbereidingen voor de (ver)bouw van een nieuw cultuurpodium in Zierikzee. Dit doen we in samenwerking met Stichting Brogum en op basis van het door hen opgeleverde haalbaarheidsonderzoek. De gemeente is bouwheer en heeft de projectleiding. De voorbereiding houdt mede in dat we met Stichting Brogum afspraken maken over de financiering en exploitatie van het terrein en gebouw. Stand van zaken We gunden de opdracht voor nadere procesbegeleiding aan Bureau Bos en Synarchis en stelden via de stuurgroep begin 2024 een projectplan vast. We startten met bezoeken van cultuurpodia elders in Nederland. Gevolgd door de eerste ontwerpfase en het opstellen van memo's over eigendom, onderhoud, verwachte exploitatiecijfers en organisatievorm. De stuurgroep stelde het Structuurontwerp in mei 2024 vast. Specifieke aandacht is er voor de noodzakelijk (zwaardere) elektra-aansluiting en de beschikbare financiële middelen, waarover wij in de Kadernota ook al een passage opnamen. Wij streven naar besluitvorming over het Voorlopig Ontwerp, exploitatie gerelateerde aspecten en bijbehorende financiële consequenties door de raad in september 2024. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.4. We maken de omslag van voorzieningen en gebouwen naar de subsidiëring van activiteiten.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.4.1. We herzien de Kadernota Prestaties voor de samenleving 2009 Omschrijving (toelichting) Via de bestuursopdracht herijking subsidiebeleid met bijbehorend plan van aanpak werken we aan de herijking van het subsidiebeleidskader inclusief bijbehorende beleids- en subsidieregels. De bestuurlijke vaststelling vindt plaats 1e kwartaal 2024.

Stand van zaken In december 2023 stelden wij een gewijzigde planning vast en informeerden daarover de raad. Bestuurlijke vaststelling van het nieuwe subsidiebeleidskader vindt plaats in het derde kwartaal 2024. 48

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.4.2. We herzien de subsidieverordening (ASV) 2013 en bijbehorende beleidsregels Omschrijving (toelichting) Onze gemeente verstrekt subsidies op basis van de Algemene Subsidieverordening (ASV). Hierin staan de algemene juridische voorwaarden voor subsidies. De raad stelde de herziene ASV in 2023 vast. Via een bestuursopdracht werken we aan de herziening van de beleidsregels behorende bij het subsidiebeleid. De bestuurlijke vaststelling van deze herziening vindt plaats in het 1e kwartaal 2024. Via de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 stellen we voor het jaarlijks budget voor incidentele subsidies met €35.000 op te hogen. Met het beschikbaar stellen van extra budget voor incidentele subsidies versterken we de cultuur-, erfgoed- en sportsector. Incidentele subsidies bieden ruimte voor vernieuwing en domein overstijgende samenwerking. Dit versterkt de lokale maatschappelijk infrastructuur. Stand van zaken Bestuurlijke vaststelling van de herziene beleidsregels vindt plaats in het tweede kwartaal 2024. De raad is in december 2023 van deze planning op de hoogte gesteld. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.5. We stimuleren activiteiten waaruit veel zelfsturing, eigen initiatief en bestuurskracht van lokale instellingen en verenigingen blijkt.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.5.1. We faciliteren het realiseren van een wijkvoorziening voor Malta Omschrijving (toelichting) Zeeuwland heeft een subsidie ontvangen voor het openen van de wijklocatie in Malta van € 7.500 per jaar voor de duur tot 1 april 2022. Deze wijkvoorziening is niet gerealiseerd. De beoogde locatie voldeed 49

niet aan gebouweisen met betrekking tot corona. In samenwerking met Zeeuwland en SMWO/Ruilwinkel onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om dit subsidiebedrag op een andere manier in de wijk Malta te investeren. Stand van zaken Er loopt een onderzoek naar de (her)ontwikkeling van de locatie waar de Ruilwinkel gevestigd is. De mogelijkheid voor een ontmoetingsruimte/wijklocatie nemen we hierin mee. Daarnaast kijken we of de Voedselbank daar gevestigd kan worden. Dit onderzoek hangt samen met de herijking van het dorpshuizenbeleid (oplevering verwacht in het vierde kwartaal 2024). Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.5.2. We faciliteren culturele stichtingen en verenigingen om toekomstbestendig te worden (Amendement A3) Omschrijving (toelichting) De kleinere musea zijn via het revitaliseringsfonds kleine musea met een eenmalige projectsubsidie gestimuleerd en gefaciliteerd om toekomstbestendig te worden. Nu willen we datzelfde doen met culturele stichtingen en verenigingen niet zijnde musea. Uiterlijk eind 2023 ligt een uitgewerkt voorstel ter besluitvorming voor aan de raad over hoe daar in 2024 invulling aan te geven. Stand van zaken De uitvoering van dit amendement koppelen we aan de nog aan te stellen cultuurcoach. Een eilandelijke cultuurcoach kan stichtingen en verenigingen ondersteunen en adviseren in het opstellen van nieuw en te voeren beleid. Dit wordt in de 2e helft van 2024 gerealiseerd. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.6. We stimuleren samenwerking van het onderwijs in onze gemeente, met als doel kwaliteit en huisvesting te verbeteren, passend in het toekomstig beeld van spreiding en bundeling van onderwijsvoorzieningen. 50

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.1.6.11. We zetten in op geclusterde voorzieningen voor scholen Omschrijving (toelichting) We zetten in op het realiseren van gezonde, energieneutrale en zo mogelijk circulair gebouwde onderwijshuisvesting of renovatie. Dit om zo voor onze kinderen een zo gezond mogelijk binnen- en buitenklimaat in en om school te realiseren. In het 'Meerjarenplan en meerjarenuitvoeringsprogramma 2021 - 2024', houden we budgettair rekening met de nieuwste bouweisen per 1 januari 2021: Bijna Energieneutraal. We hebben met de schoolbesturen afgesproken dat zij via een eigen bijdrage energieneutrale scholen kunnen realiseren. We willen uiteindelijk een kwalitatief rijker aanbod realiseren voor de kernen en de omliggende regio’s. Met de vaststelling van het Meerjarenplan en uitvoeringsprogramma 2021 - 2024 is in de meerjarenbegroting de benodigde investering gedekt. Afhankelijk van op te leveren haalbaarheidsonderzoeken en akkoord van de raad kan het benodigde budget de komende jaren daarmee worden vrijgemaakt en ingezet. De vooruitblik van de haalbaarheidsonderzoek voor 2024 en verder is apart per cluster op ons eiland opgenomen in deze begroting. Na oplevering van de haalbaarheidsonderzoeken moeten we hoe dan ook het meerjarenplan en uitvoeringsprogramma herzien. In 2024 staat de evaluatie hiervan gepland.

In de evaluatie kijken we ook naar de locaties die nog onderzocht moeten worden. Dit zijn de scholen in Bruinisse en in Zierikzee Poortambacht. Voor het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken heeft de raad via een voorziening € 260.000 procesgelden voor de schoolbesturen beschikbaar gesteld. Voor 2024 vragen we via de lijst te honoreren prioriteiten 2024 - 2027 een eenmalige ophoging in 2024 van dit budget met € 65.000. Dit om de schoolbesturen in de doorlopende onderzoeken te blijven faciliteren. Stand van zaken Wij hebben ICS als externe partij in de hand genomen om ons en de schoolbesturen te begeleiden om te komen tot een nieuw IHP. Verschillende projecten liepen vertraging op omdat onder schoolbesturen nieuwe inzichten zijn ontstaan over de toekomst van schoolgebouwen. Dit willen zij aan de orde stellen bij het opstellen van een nieuw IHP. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.14. We stellen een nieuw onderwijsakkoord op Omschrijving (toelichting) De evaluatie van het onderwijsakkoord volgt in 2024. De evaluatie is de basis voor een nieuw onderwijsakkoord. 51

Stand van zaken Op basis van de evaluatie stellen de LEA partners in 2024 een nieuw onderwijsakkoord op. Dit wordt begin 2025 vastgesteld. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.15. We zetten in op geclusterde voorzieningen in West

Omschrijving (toelichting) In 2023 heeft ons college gereageerd op de aangeboden situatie-analyse van schoolbesturen Lithora en Obase. Wij hebben de mogelijkheid aangeboden om een twee-locatiemodel te onderzoeken. Het is nog onzeker of de schoolbesturen dit onderzoek in gang willen zetten of voor dit deel van het eiland eerst inzetten op een nieuw meerjarenplan en -uitvoeringsprogramma in 2024. Stand van zaken De focus in dit dossier ligt voor de schoolbesturen Obase en Lithora op de herziening van het hele meerjarenplan en -uitvoeringsprogramma 2021 - 2024. Dit start in juni 2024 onder begeleiding van ICS. Lithora gaf ondertussen aan wel met de gemeente in gesprek te willen over een investering in de Helcherseeschool, mede in verband met de ontwikkeling van de modulaire woningen. Wij gaan dit gesprek aan binnen de bestaande kaders en de ruimte die uw raad heeft gegeven. Obase focust op de herziening van de eigen visie op onderwijshuisvesting. Dit document is bijna af. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.16. We zetten in op geclusterde voorzieningen in Oosterland/Nieuwerkerk Omschrijving (toelichting) In dit cluster verwachten we in 2024 de afronding van de haalbaarheidsonderzoeken voor de nieuwe locaties in Oosterland en Nieuwerkerk. 52

Stand van zaken De betrokken schoolbesturen leverden de haalbaarheidsonderzoeken voor de locaties Oosterland en Nieuwerkerk op. Wij gaan de komende tijd in gesprek over de inhoud en benodigde aanpassingen. De raad kan na de zomer tot besluitvorming overgaan. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.1.6.17. We renoveren de Willibrordusschool/JL de Jongeschool

Omschrijving (toelichting) Schoolbesturen Lithora en Prisma Scholengroep leveren naar verwachting in 2024 hun haalbaarheidsonderzoek naar renovatie en deels nieuwbouw op voor de locatie van de St. Willibrordusschool. Na positieve beoordeling van het college en de raad, en na afspraken over de uitvoering en bouwheerschap, volgt uitvoering van het plan. Stand van zaken We ontvingen in de eerste helft van 2023 het concept haalbaarheidsonderzoek en bespraken deze met schoolbesturen Lithora en Prisma Scholengroep. Er zijn nog aanpassingen nodig in het rapport qua onderbouwing en het gevraagde vloeroppervlakte. Eind 2023 ontvingen wij nog geen aangepast haalbaarheidsonderzoek. Lithora gaf eind 2023 aan nog een ander scenario aan het onderzoek toe te willen voegen en dat daarom oplevering in 2024 volgt. Een aangepaste versie nadert de voltooiing en wij vermoeden hierover spoedig in gesprek te kunnen gaan met Lithora en Prisma Scholengroep. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

TOELICHTING EXPLOITATIE Vrijval afschrijvingslasten en aanpassing rentelasten, incidenteel voordeel lasten € 304.409

53

Als gevolg van het doorschuiven van een aantal investeringskredieten van 2023 naar 2024 vallen de geraamde afschrijvingslasten in 2024 hiervan vrij. Daarnaast zijn opnieuw de rentelasten berekend. Dit heeft geen budgettair effect, maar wel op de verschillende sub-programma's.

TOELICHTING INVESTERINGEN Brandweerkazerne Zierikzee, bijraming per saldo € 427.500, doorschuiving € 1.400.000 We maken via deze rapportage een nieuw investeringsbudget aan voor de ontsluiting Boerenweg. Zie hierover meer bij sub-programma 2.2. Dit dekken we uit het budget van de nieuwbouw brandweerkazerne voor € 150.000. Daarnaast is er in de raming van de nieuwbouw brandweerkazerne nog geen rekening gehouden met het feit dat de BTW op deze investering kostprijsverhogend is. De totale investering voor de nieuwbouw brandweerkazerne stijgt hiermee van € 2.750.000 naar € 3.327.500. De procedure is opgestart. De bouwplanning geeft aan dat Q1 2025 de daadwerkelijke bouw wordt gestart. In 2024 is enkel nog budget nodig voor het bouwteam. We schuiven € 1.400.000 door naar 2025. Herinrichting Grevelingenstraat, doorschuiving € 1.150.000 De verwachting is dat de herinrichting Grevelingenstraat volgt op de nieuwbouw Brandweerkazerne. We schuiven het budget van 2024 (€ 1.150.000) en het budget 2025 (€ 1.200.000) door naar 2026. Hubs Mobiliteitsstrategie Zeeland, doorschuiving € 1.500.000 De realisatie van de mobiliteitshubs zal grotendeels in 2025 plaatsvinden als gevolg van het vertragen van de uitrol door de provincie Zeeland. Planvorming en opstappunten Flex zullen in 2024 plaats vinden. We schuiven € 1.500.000 van het totale budget van € 2.000.000 door naar 2025.

Duurzame oplossing SMC Bruinisse, doorschuiving € 1.250.000 Busines case is door verdiepingslag met jaar vertraagd. Komt naar verwachting einde q4 2024 voor besluitvorming in de raad. Het budget van 2024 ( € 1.250.000) schuiven we door naar 2025 en het budget 2025 ( € 1.250.000) naar 2026.

54

Sub-Programma 2.2 Wonen naar wens WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.1. We wonen prettig naar wens en behoefte.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.1.9. We zetten in op permanente oplossingen voor de huisvesting van tijdelijke werknemers Omschrijving (toelichting) In 2021 hebben we de aard en de globale omvang van het probleem en de mogelijkheden onderzocht. De komende jaren kijken we naar het realiseren van mogelijke oplossingen. Hiervoor gaan we in gesprek met verschillende belanghebbenden en zijn we aangesloten bij de werkgroep vanuit de provincie. Het tiny house-project in Renesse is een mooi voorbeeld van een oplossing voor dit vraagstuk. Stand van zaken In 2023 hebben wij provinciebreed ingezet op het in beeld brengen van de omvang van de huisvesting van tijdelijke werknemers. Hiervoor is aanvullend onderzoek nodig vanuit de provincie. Vanwege de samenhang voeren we dit gezamenlijk uit met de gemeenten op Walcheren. Met de betrokken partijen binnen gemeente Schouwen-Duiveland, waar dit vraagstuk een rol speelt, organiseren wij in het 3e kwartaal 2024 een inloopbijeenkomst. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.14. We geven uitvoering aan het huisvesten van statushouders Omschrijving (toelichting) We huisvesten statushouders. Dit doen we in nauwe samenwerking met het COA, de provincie, woningbouwvereniging en andere ketenpartners. Elk jaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk een taakstelling opgelegd. Deze is afhankelijk van de instroom van vluchtelingen naar Nederland. De taakstelling is in 2023 verdubbeld naar 94 ten opzichte van 46 in 2022. De uiterst krappe woningmarkt belemmert de realisatie van deze taakstelling. Prognoses geven aan dat de taakstelling de komende jaren rond deze hoge aantallen blijft hangen. Stand van zaken De gemeente moet in 2024 in totaal 93 statushouders huisvesten. Dit is inclusief de achterstand van 23 statushouders uit 2023. De huidige woningvoorraad is niet voldoende om 93 statushouders te huisvesten. In 2024 huisvestten wij tot nu toe 9 statushouders. 55

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.27. We voeren de Omgevingswet in Omschrijving (toelichting) Na herhaaldelijk uitstel lijkt, na besluitvorming in de Eerste Kamer op 7 maart van dit jaar, de Omgevingswet op 1 januari 2024 te worden ingevoerd. Onze gemeente heeft zich de afgelopen jaren op de Omgevingswet voorbereid. De implementatie van de nieuwe wet brengt, zoals bekend, forse wijzigingen met zich mee. Overheden, stedenbouwkundige bureaus, ontwikkelaars, adviseurs en anderen die betrokken zijn bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving, moeten vanaf 1 januari ervaring op gaan doen met een nieuw juridisch instrumentarium. Die verandering komt op een moment dat we te maken met forse opgaven zoals wonen, verduurzaming en de stikstofproblematiek. Het is lastig te voorspellen wat het werken met de nieuwe wet precies gaat betekenen. We moeten rekening houden met aanloopproblemen en extra benodigde capaciteit om het nieuwe instrumentarium eigen te maken. Stand van zaken Vanaf 1 januari 2024 werken we met de omgevingswet. De eerste verzoeken zijn ondertussen afgehandeld. Daarnaast zijn we volop bezig met het omgevingsplan. De komende maanden verwachten we hier de eerste ervaringen mee op te doen. Het is nog steeds lastig te voorspellen wat het werken met de nieuwe wet precies betekent. We moeten rekening houden met aanloopproblemen en extra benodigde capaciteit om het nieuwe instrumentarium eigen te maken.

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.32 We realiseren betaalbare woningen voor onze eigen inwoners (amendement A8 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) We zetten in op het toevoegen van betaalbare woningen in de kernen. Het gaat hier om zowel het huurals het koopsegment. De betaalbaarheid van deze woningen borgen we door afspraken met de woningcorporatie en ontwikkelaars en door verschillende beleidsinstrumenten.

56

Stand van zaken Er staat steeds meer druk op de betaalbaarheid van woningen. Bij grotere projecten op gemeentelijke gronden worden afspraken gemaakt over het aantal betaalbare woningen (1/3 betaalbaar). Deze afspraken maken we ook met woningcorporaties. Woningen die worden verkocht door de woningcorporatie zijn betaalbaar voor starters. We zien in de praktijk dat het steeds moeilijker wordt om betaalbaar te bouwen, onder andere door gestegen bouwkosten, gestegen rentes, etc. Bij particuliere initiatieven is het moeilijker hierop te sturen. Een van de instrumenten daarvoor is de bijdrage aan het transitiefonds. Bij het toevoegen van een betaalbare, levensloopgeschikte woning kan de gemeente de stortingsplicht in het fonds overnemen. Dit stimuleert de bouw van betaalbare woningen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.38. We geven wonen prioriteit en zetten alles op alles om woningen te realiseren Omschrijving (toelichting) We geven de hoogste prioriteit aan het bouwen van woningen voor onze inwoners. Samen met stads- en dorpsraden zoeken we naar geschikte woningbouwlocaties per kern en bepalen we de behoefte aan woningtypen, prijsklassen en doelgroep. Daarmee moeten we rekening houden met de beperkingen vanuit de stikstofproblematiek. Om te kunnen sturen op lokale behoefte, prijs en kwaliteit onderzoeken we welke gemeentelijke locaties geschikt zijn voor woningbouw. Daarnaast werken we samen met woningcorporaties en ontwikkelaars om deze locaties tot ontwikkeling te brengen. We maken afspraken en zetten beleidsinstrumenten in om betaalbaarheid van de woningen te garanderen. Stand van zaken Dit loopt volgens planning. We onderzoeken mogelijkheden om bij ontwikkeling van gemeentelijke locaties en grotere projecten trapsgewijze inschrijving toe te passen. Dit betekent dat de inschrijving eerst open staat voor inwoners in de eigen kern, vervolgens voor inwoners van de eigen gemeente en pas later voor de provincie Zeeland en daarbuiten. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

57

2.2.1.39. We verdubbelen het aantal tijdelijke woningen Renesse (pilot Tiny Houses) Omschrijving (toelichting) Naast de mogelijkheden voor het permanent toevoegen van woningen onderzoeken wij de mogelijkheden voor meer tijdelijke woningen. Er is onderzocht of het mogelijk is het aantal aanwezige tiny houses op de voormalige voetbalvelden in Renesse uit te breiden. Op basis van de gesprekken met Zeeuwland en diverse dorpsraden over het type woning waar behoefte aan is, Zeeuwland onderzoekt de (on)mogelijkheid om op deze locatie sociale huurwoningen te realiseren in plaats van tiny houses. Stand van zaken De realisatie van tijdelijke woningen en de daarbij behorende kosten/ afschrijvingstermijnen zorgden voor een terughoudende houding van marktpartijen. Als alternatief wordt er gekeken of de realisatie van tijdelijke woningen met een permanent karakter (modulaire woningbouw) aantrekkelijker is voor de markt en onze inwoners. Inmiddels zijn er twee initiatieven opgestart, in Zierikzee en Scharendijke. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.42 We stellen een Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland op Omschrijving (toelichting) De Omgevingswet verplicht gemeenten om een Omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast te stellen. We werken in de lijn van de in 2022 vastgestelde bestuursopdracht aan deze visie. Hierbij zorgen we dat de Omgevingsvisie en geactualiseerde Strategische Visie op elkaar aansluiten. Dit doen we samen met het bestuur en we laten ons hierin extern ondersteunen. In dit proces geven we antwoord op de vragen: Waar hebben we het over, wat willen we bereiken en hoe gaan we dit bereiken? Dit doen we door zowel intern als extern de opgaven in de fysieke leefomgeving op te halen en onze doelen te formuleren. We inventariseren welk beleidskeuzen en ambities er nu voor de gemeente gelden en analyseren daarna welke nog aangepast en bijgesteld moeten worden. Dit moet uiteindelijk leiden tot de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland. Hierin beschrijven we de lange termijnvisie voor de fysieke leefomgeving en geven antwoord op de vraag wat onze kernkwaliteiten zijn en hoe we deze willen behouden en versterken. Stand van zaken De directe samenhang met de herijking van de strategische visie zorgt ervoor dat er nog geen stappen zijn gezet in het proces van de Omgevingsvisie. Eerst ronden we de herijking van de strategische visie af.

Begin 2024 heeft de raad informatie over het proces van de herijking van de strategische visie ontvangen. Geld (indicator)

58

Tijd (indicator)

2.2.1.43. We geven uitvoering aan de bestuursopdracht 'Gemeentelijke woningbouwprojecten' Omschrijving (toelichting) In 2024 geven we uitvoering aan de voorbereiding en realisatie van diverse gemeentelijke woningbouwlocaties, op basis van de ruimtelijke verkenningen. Stand van zaken De prioriteringslocaties voor de 'korte termijn' werken we, op basis van het woningbouwprogramma, stedenbouwkundig en financieel uit. Parallel daaraan, vooruitlopend op de te volgen (ruimtelijke) procedures, voeren we de daarvoor benodigde onderzoeken uit. Waarna marktconsultatie plaatsvindt voor definitieve haalbaarheid van de woningbouwlocaties. Om vervolgens het aanbestedingsproces te starten per woningbouwlocatie. Met de bestuursopdracht gemeentelijke woningbouwlocaties zetten we in op het versneld toevoegen van woningen. De druk op de woningmarkt is echter hoog. De realiteit is dat het toevoegen van woningen langer duurt dan op basis van de situatie op de woningmarkt gewenst. Inmiddels vonden er voor twee woningbouwlocaties informatiebijeenkomsten met de (directe) omgeving plaats. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.44. We realiseren de woningbouwopgave Noorderpolder in Zierikzee Omschrijving (toelichting) In de wijk De Velden startte medio 2023 de bouw van 25 appartementen met een beoogde oplevering begin 2025. Na het realiseren van een grote waterpartij start, na het doorlopen van een bestemmingsplanprocedure, als eerste de verkoop en bouw van 30 woningen en 9 appartementen uit fase 3. Doorlopend tot eind 2034 heeft de ontwikkelaar de mogelijkheid om de resterende wooneenheden te ontwikkelen en te realiseren. In de wijk De Lanen (Weids) probeert de ontwikkelaar, na de start van de bouw van de voorlaatste fase eind 2023 en bij voldoende animo, ook de laatste fase van deze wijk aansluitend in 2024 op te leveren.

59

Stand van zaken Het uitwerkingsplan voor fase 3 van De Noordelijke Velden is in februari 2024 vastgesteld. Na het onherroepelijk worden van dit plan is de verkoop van circa 40 woningen en 9 appartementen gestart. De bouw van deze woningen en appartementenblok start eind 2024/begin 2025, nadat de waterpartij tussen fase 1/2 en fase 3 is gerealiseerd. In De Lanen (Weids) is de bouw van de voorlaatste fase gestart. Begin 2025 wordt deze fase opgeleverd. De verkoopvoorbereiding van de laatste fase wordt ook al opgestart. Het aanbieden van de uitwerking van het ontwerp van de reconstructies van de wegvakken (30km-zones) van de Emil Sandströmweg Fase 1 en 2, de Korte Blokweg en Kadeweg met bijbehorende benodigde budgetten volgt 3e kwartaal 2024. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.45. We stellen kernprofielen op Omschrijving (toelichting) In het kader van de Woonvisie en Structuurvisie wonen stellen we voor iedere kern een kernprofiel op. In het kernprofiel wordt de huidige woningmarkt geïnventariseerd door middel van verschillende gegevens op het gebied van wonen en leefbaarheid. Het doel is om de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad in beeld te brengen en te kijken waar incourante onderdelen aanwezig zijn. Gezamenlijk met de betreffende stads- of dorpsraad kijken we naar een woningaanbod dat beter aansluit op de (toekomstige) behoefte van lokale woningzoekenden. Stand van zaken Het proces rond kernprofielen loopt. Het streven is om alle kernprofielen uiterlijk in november 2024 door raad vast te laten stellen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

60

2.2.1.46. We zorgen voor modulaire woningen om de grote vraag naar woningen, onder andere veroorzaakt door de toestroom van Oekraïense vluchtelingen, op te vangen Omschrijving (toelichting) We werken in enkele kernen aan woonconcepten met modulaire woningen, waarbij we wel streven naar een permanente woonbestemming. Zo kunnen we enerzijds op korte termijn de Oekraïners in deze woningen opvangen of deze doelgroep huisvesten zodra ze een verblijfsstatus hebben. Anderzijds bieden we ruimte voor starters, spoedzoekers en andere doelgroepen zodat ook zij een betaalbare, modulaire woning kunnen huren. We hopen zo de druk op de lokale woningmarkt deels weg te nemen. Stand van zaken We informeerden de omgeving van de locaties Emil Sandströmweg in Zierikzee en Elkerzeeseweg in Scharendijke en andere belangstellenden in januari 2024 over het Voorlopig Ontwerp voor de modulaire woonconcepten. Vervolgens maakten we Definitieve Ontwerpen en ruimtelijke onderbouwingen (inclusief een aanpassing van de Dorpsvisie Scharendijke). Ook dienden we bij het Rijk aanvragen in voor de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (150 woningen) en vergoeding van Transitiekosten. Tevens bereidden we de verkoop van de kavels met Zeeuwland voor door het opstellen van koopovereenkomsten.

In juni 2024 besluit de raad over de Definitieve Ontwerpen, de financiële dekking en de vervolgstappen voor beide ontwikkellocaties. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.47. Wat doen we in het kader van de opvangcrisis van vluchtelingen Omschrijving (toelichting) Tijdelijke opvang vluchtelingen Sinds 2022 zet de gemeente Schouwen-Duiveland in op crisisnoodopvang en gemeentelijke- en particuliere opvang voor Oekraïners. De veiligheidsregio’s kregen de taak om het COA te ontlasten. Ook in 2024 wordt van ons verwacht dat we voldoende opvangplaatsen bieden voor beide vluchtelingengroepen. Deze crisisaanpak wordt met het mogelijk intreden van de Spreidingswet omgezet naar een structurele oplossing waarbij gemeenten een wettelijke taak opgelegd krijgen bij de opvang van asielzoekers. Opvang Oekraïense vluchtelingen Via de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) organiseren we de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Deze regeling gaat over in de Tijdelijke Wet opvang ontheemden Oekraïne. Hier geldt een taakstelling per veiligheidsregio om voor voldoende opvang te zorgen. De gemeente zet de opvang voort zolang als nodig is en werkt tegelijk aan het toekomstbestendig maken van deze opvang. Zeeuwse afspraken opgave Asielketen De Zeeuwse gemeenten hebben hun gezamenlijke taakstelling en opgaven verdeeld en vastgelegd in de ‘Zeeuwse afspraken opgave asielketen‘. Dit met als doel om als Zeeland gezamenlijk uit de asielcrisis te 61

komen. We leveren hieraan een bijdrage door in te zetten op een aantal onderdelen: • Huisvesting van 8 tot 12 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) met een verblijfsstatus. Realisatie van dit onderdeel uit de Zeeuwse afspraken vond plaats in 2023. • Realisatie van een noodopvang-locatie voor een periode van maximaal 5 jaar voor 150 tot 250 personen. • Uitvoering geven aan het plan 'sociaal werkers'. • Bovenstaande met in achtneming van ondersteuning en financiering Rijk.

Stand van zaken Tijdelijke opvang vluchtelingen De Spreidingswet trad op 1 februari 2024 in werking. Dit betekent dat de opvang van asielzoekers een wettelijke taak is. Schouwen-Duiveland moet volgens deze wet 197 asielzoekers opvangen. Op peildatum 21 mei 2024 zijn er 70 bedden beschikbaar voor asielzoekers, namelijk 50 bedden in de crisisnoodopvang en 20 bedden in het Flecther hotel in Nieuw-Haamstede.

Opvang Oekraïense vluchtelingen De gemeente moet zich inspannen om per 1 februari 2025 in totaal 462 Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Op peildatum 30 april 2024 was het aantal gerealiseerde bedden 346.

Zeeuwse afspraken opgave Asielketen De gemeente is in gesprek met het COA over de realisatie van de noodopvang. Over de beoogde locatie voor de noodopvang communiceerden wij richting omwonenden op 22 mei 2024. De overige onderdelen verlopen volgens plan. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1.48. We actualiseren de Detailhandel structuurvisie Omschrijving (toelichting) Met het oog op eventuele nieuwe supermarktontwikkelingen is een actuele detailhandel structuurvisie nodig. In 2024 pakken we de actualisatie detailhandelstructuurvisie op. Stand van zaken Vanwege andere prioriteiten is de actualisatie van de detailhandel structuurvisie niet meegenomen in de planning. We pakken deze taak de tweede helft van 2024 op.

62

Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.1 .49. We voeren de bestuursopdracht Woonzorgvisie uit Omschrijving (toelichting) Stand van zaken Vanuit wetgeving hebben gemeenten de verplichting vanaf 1 januari 2026 een woonzorgvisie te hebben. Vanwege de gewenste update van de woonvisie kiezen wij ervoor de woonzorgvisie in 2024 op te stellen. We hebben de eerste sessies met betrokkenen en stakeholders gehouden in januari 2024. In februariapril 2024 organiseerden wij een aantal verdiepende bijeenkomsten. Inmiddels is een eerste concept woonzorgvisie gereed. In het derde kwartaal van 2024 bieden wij het concept ter vaststelling aan bij college en raad. Wij integreren het beleidsstuk Zorglandschap en de woonvisie in de woonzorgvisie. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.2. We zetten daar waar mogelijk in op het verbeteren van de sociale veiligheid.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.2.10. We realiseren de nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee Omschrijving (toelichting) De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van de brandweer en daarmee ook verantwoordelijk voor het realiseren van de nieuwe brandweerpost. Het vastgestelde locatieonderzoek huisvesting brandweerkazerne scharniert met het project Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee. Eerst een calamiteitenontsluiting, daarna de verwerving van de benodigde grondpositie en opvolgend de bouw van de nieuwe brandweerkazerne. De realisering is van veel factoren afhankelijk, waarbij veel stakeholders zijn betrokken. In een ambitieuze maar ook realistische planning voor de bouw van de kazerne namen we 63

al € 4.400.000 investeringsruimte op. De grond wordt - na een positief raadsbesluit - eind 2023 verworven. Daarna wordt de selectie van een bouwcombinatie het ontwerp en realisatie in 2024 / 2025 ter hand genomen. Stand van zaken De selectie van een bouwcombinatie vond eind mei 2024 plaats. Opvolgend starten wij samen met de VRZ en de vrijwilligers het ontwerpproces op. Na het doorlopen van de bijbehorende ruimtelijke procedure verwachten we in de loop van 2025 te kunnen starten met de bouw. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.2.13 We intensiveren onze aanpak van strijdig gebruik (recreatie)woningen Omschrijving (toelichting) We intensiveren de aanpak van strijdig gebruik van woningen en recreatiewoningen. We zetten in op een bewoonverplichting van permanente woningen en op de handhaving van illegale bewoning van recreatiewoningen, de illegale toeristische verhuur van woningen en op illegaal gebruik van woningen als tweede woning. Tot en met 2025 heeft de raad hiervoor jaarlijks extra middelen in de begroting opgenomen. Stand van zaken Ook in 2024 starten we 80 nieuwe onderzoeken op. Het handhavingsproces op de reeds opgestarte zaken is in volle gang. Omdat in veel zaken ook bezwaar en beroep wordt ingesteld, lopen de zaken langer door. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

64

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.3. We verduurzamen onze woningvoorraad

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.3.2. We zien toe op een goed informatiepunt waar actuele en duidelijke informatie wordt verstrekt voor energiebesparende maatregelen, waaronder methoden voor isolatie Omschrijving (toelichting) Via het gemeentelijk energieloket www.duurzaambouwloket.nl bieden wij bewoners en bedrijven algemene informatie over energiebesparing, duurzame energieopwekking en subsidies. Het contract met het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket) is met vier jaar verlengd tot 1 juli 2026. Wij communiceren over duurzaamheid en milieu via de gemeentelijke website en de maandelijkse Duurzaam Doen pagina in de Wereldregio. Zowel voor inwoners als bedrijven is een folder beschikbaar met informatie over subsidies en regelingen op het gebied van duurzaamheid. Stand van zaken Ons aanbod aan subsidieregelingen breidden we in 2024 uit met een subsidieregeling voor Doe-HetZelvers voor particuliere woningeigenaren. Daarnaast breidden we, in het kader van het project koopkracht, onze subsidie voor zonnepanelen uit met een subsidie voor een (hybride) warmtepomp. Het subsidiebedrag voor zonnepanelen verhoogden we van 250 euro naar 1.000 euro. Deze regeling gaat binnenkort ook online (juni 2024). Inwoners krijgen informatie over het verduurzamen van hun woning, subsidies en regelingen via het regionale energieloket www.duuraambouwloket.

Daarnaast ondersteunen we inwoners met een interactief energiehuis. Hier kan men terecht met vragen over subsidieregelingen en het verduurzamen van hun woning. We communiceren over subsidies en regelingen via onze website, de maandelijkse Duurzaam Doen pagina in de wereldregio en via folders. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

65

2.2.3.4. We ondersteunen collectieve bewonersinitiatieven op het gebied van energie en energiebesparing, zoals het Monumentenpaspoort, elektrisch rijden, rijden op waterstof en opwekken van duurzame energie Omschrijving (toelichting) Het halen van de gemeentelijke ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn, lukt alleen als onze inwoners, ondernemers hieraan meewerken. Wij ondersteunen inwoners hierbij met het uitvoeren van de gemeentelijke isolatiesubsidie die nog loopt tot en met 2028. Daarnaast kunnen inwoners gebruik maken van onze gemeentelijke laagrentende Lening Duurzaam en Langer Thuis van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn). Vanuit het budget van € 40.000 dat beschikbaar is gesteld voor de uitvoering van de Energieagenda voeren we collectieve acties op het gebied van energiebesparing en duurzame energieopwekking uit. Daarnaast zijn we aangesloten bij de Duurzame Huizenroute (www.duurzamehuizenroute.nl) waarbij duurzame woningen als voorbeeld dienen voor anderen. We stimuleren het gebruik van het monumentenpaspoort en adviezen van Stichting Energie Zeeland. Het betreft een structurele activiteit die doorloopt tot Schouwen-Duiveland in 2040 energieneutraal is. Stand van zaken We zetten de gemeentelijke isolatiesubsidie voort en verhoogden het subsidiebedrag voor de doelgroep die onder het Nationaal Isolatie Programma valt.

We stelden een regeling op voor Doe-Het-Zelvers en een subsidieregeling voor zonnepanelen en (hybride) warmtepompen. Via de laagrentende lening Duurzaam en langer thuis kunnen inwoners duurzame maatregelen doorvoeren. Eigenaren van monumentale panden kunnen gebruik maken van een monumentencoach. Om inwoners en ondernemers blijvend te betrekken bij onze doelstelling om in 2040 energieneutraal te zijn, organiseren we jaarlijks een klimaatmarkt met informatie en workshops over energiebesparende maatregelen, verduurzaming, nieuwe duurzame technieken en subsidies en regelingen. We nemen ook dit jaar weer deel aan de Duurzame Huizenroute. De gemeente deelt vanaf maart elektrische auto's met inwoners, voorlopig enkel in Zierikzee. Zo krijgen inwoners ook toegang tot duurzame en betaalbare mobiliteit. Het is ook de bedoeling om het aantal deelauto's uit te breiden op het eiland. Zo helpt OnzeAuto bewoners van wijken, buurten en organisaties om auto's met elkaar te delen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.7. We stellen een lokale klimaatagenda op Omschrijving (toelichting) We stellen een agenda klimaatadaptatie op. De agenda bevat maatregelen en acties gericht op het klimaatbestendig en waterrobuust maken van onze gemeente in 2050. In de agenda worden naast acties van de gemeente ook acties van derden opgenomen. Inzet is om acties goed op elkaar af te stemmen en 66

samen werk te maken van klimaatadaptatie. De agenda heeft een dynamisch karakter en wordt jaarlijks aangevuld met nieuwe acties en activiteiten. Jaarlijks wordt de agenda geëvalueerd. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 nemen wij voor de uitvoering van de agenda in 2024 een budget op van € 45.000. Stand van zaken De gemeenteraad stelde de agenda klimaatadaptatie op 29 februari 2024 vast. Momenteel voeren we de agenda klimaatadaptatie uit. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.3.8. We voeren het nationaal isolatieprogramma uit Omschrijving (toelichting) In 2022 en 2023 ontvingen we middelen vanuit het Rijk voor het uitvoeren van het Nationaal Isolatie Programma. Deze middelen zijn bestemd voor woningen met een energielabel D of lager en voor woningen met een WOZ waarde lager dan de NHG grens voor energiebesparende maatregelen. Wij hebben naar aanleiding hiervan onze gemeentelijke isolatiesubsidie uitgebreid en de nadere regels isoleren particuliere woningen Schouwen-Duiveland aangepast. In 2024 willen we vanuit deze middelen ook een regeling opstellen voor doe-het-zelfvers. Op basis van het bij de kadernota programmabegroting 2024-2027 aangenomen amendement Gemeentelijke verduurzamingssubsidie particuliere woningen voor Doe-Het-Zelvers, is hiervoor in deze programmabegroting een structureel budget opgenomen van € 100.000 per jaar. Stand van zaken We breidden de gemeentelijke isolatie uit met een hoger subsidiebedrag voor inwoners die onder de doelgroep van het Nationale Isolatie Programma (NIP) vallen. Naar aanleiding van een amendement van de gemeenteraad stelden we een subsidieregeling voor Doe-Het-Zelvers op waarbij woningeigenaren een subsidie van maximaal 1.000 euro kunnen aanvragen voor isolatiematerialen die zij zelf aanbrengen. Wij ontvingen extra budget in het kader van het Nationaal Isolatie Programma.

Dit budget zetten we in voor de gemeentelijke isolatiesubsidie, subsidie Doe-Het-Zelvers en een wijkgerichte aanpak. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

67

2.2.3.9. We voeren het plan van aanpak energie-armoede uit Omschrijving (toelichting) In 2022 en 2023 ontvingen wij middelen vanuit het Rijk voor energiearmoede. Hiervoor stelden wij in 2022 een plan van aanpak energiearmoede vast. In dit plan van aanpak ondersteunen wij inwoners met een laag inkomen en een hoge energierekening met een energieadvies en het aanbrengen kleine energiebesparende maatregelen. Wij werken hiermee samen met Stichting Energiek Zeeland, woningbouwcorporatie Zeeuwland, de Zuidhoek, SMWO en het NME SD. De uitvoering van het plan van aanpak loopt tot en met 2025. Stand van zaken Het energieteam ondersteunt inwoners met een laag inkomen en een hoge energierekening met een energieadvies over kleine energiebesparende maatregelen. Het klusteam van de Zuidhoek brengt op basis van dit advies en de wens van inwoners kleine energiebesparende maatregelen aan. De energiecoaches komen tweewekelijks samen om kennis en informatie uit te wisselen. Momenteel stagneert het aantal aanmeldingen. We nemen nog een aantal acties om mensen op de hoogte te brengen en uit te nodigen zich aan te melden. We blijven het energieteam onder de aandacht brengen in de vorm van publicatie in de Wereldregio. We gaan nadenken over het concept en in welke vorm we de voortzetting van het energieteam willen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.4. We zetten in op een verkeersveilige en goed bereikbare gemeente met goede parkeervoorzieningen voor onze inwoners en bezoekers

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.4.4. We voeren in overleg met inwoners en ondernemers maatregelen uit om zwaar verkeer uit het centrumgebied van Zierikzee te weren. Omschrijving (toelichting) In 2023 is gestart met de planvorming om zwaar verkeer verder uit de stad te weren. Eind 2023 leggen we dit plan ter besluitvorming bestuurlijk voor. Vooralsnog zetten we niet in op een nieuw stadsdistributiesysteem. Wel onderzoeken we in 2024, in samenwerking met de centrummanager, het draagvlak en de behoefte onder bedrijven. 68

Stand van zaken De planvorming om zwaar verkeer uit de binnenstad is wat vertraagd. In februari 2024 is het concept plan gepresenteerd aan betrokkenen. Naar verwachting kunnen we de planvorming in het tweede kwartaal 2024 afronden. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.6. We realiseren de laatste ontbrekende schakels in de wandel-, fiets-en ruiterpadenstructuur op ons eiland en bevorderen dat informatie goed toegankelijk is Omschrijving (toelichting) Aan de hand van het (financiële) haalbaarheidsonderzoek overleggen wij begin 2024 met de betrokken wegbeheerders en grondeigenaren over de ontbrekende schakel Renesse-Plompetoren. Als het project haalbaar, is gaan we verder met de vergunningenprocedures, gebruiksovereenkomsten, bestekvoorbereiding en aanbesteding. Stand van zaken We hebben de stand van zaken, inclusief de (financiële) haalbaarheid, opgemaakt. Bij de herstart van het project stuiten we op een financieel tekort van ongeveer € 3,2 miljoen. Dit betekent dat we de realisatie van deze ontbrekende schakel niet verder oppakken. Het team Verkeer werkt momenteel aan het in kaart brengen van de bestaande, ontbrekende en gewenste (recreatieve) fietsroutes binnen de gemeente. Na deze uitwerking zijnde vervolgstappen duidelijk. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.8. We nemen snelheidsremmende maatregelen op erftoegangswegen binnen de bebouwde kom Omschrijving (toelichting) Veel wegen op Schouwen-Duiveland zijn niet Duurzaam Veilig ingericht. Er moet een geloofwaardige snelheidslimiet zijn. Dit betekent onder meer dat de inrichting passend bij de snelheidslimiet moet zijn. Op 69

veel wegen is nog steeds een hoog overtredingsgedrag. Enkel handhaving heeft onvoldoende effect om het gedrag structureel te verbeteren. Om op wegen tot een passende inrichting te komen zijn infrastructurele aanpassingen nodig. Deze bestaan uit het aanbrengen van horizontale snelheidsremmers in de vorm van versmallingen en verticale remmers uit gevoerd als drempels en plateaus. Stand van zaken De planvorming voor de kernen in het buitengebied is vertraagd als gevolg van de gebleken noodzaak nader (trillingshinder)onderzoek uit te voeren. In lijn met de toezeggingen die zijn gedaan bij de voortgangsnotitie IVVP informeren we in het derde kwartaal 2024 de raad over de stand van zaken inzake de verkeersveiligheid en maatregelen om deze verder te vergroten. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.12 We zetten in op veiligheid en parkeergemak voor onze inwoners Omschrijving (toelichting) De parkeersituatie in onze centrumstad Zierikzee is het afgelopen jaar flink gewijzigd. We ronden in 2024 de laatste acties af die voortvloeien uit de evaluatiestudie die in 2022 is gedaan. In een aantal kernen ervaren bewoners onveiligheid en overlast van doorgaand verkeer. Ook vragen de verkeerssituaties rond scholen om aandacht. Dat pakken we de komende jaren aan. Dat betekent maatwerk per kern. Aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid van het Rijk zijn subsidiegelden gekoppeld welke worden toegekend via de provincie Zeeland. De gelden zijn bedoeld om maatregelen te treffen om de verkeersveiligheid te vergroten. Voor de periode 2024-2025 kondigt de provincie ons een subsidiebijdrage aan van naar verwachting ruim €184.000. Deze bijdrage is bepaald op basis van het aantal km weg dat de gemeente in beheer heeft. Om aanspraak te kunnen maken op de bijdrage dient de gemeente 50% van de kosten voor haar rekening te nemen. Hiervoor nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 20242027 in 2024 een totaal benodigd budget op van ruim € 368.000. De afgelopen 2 jaar zetten we op drukke toeristische dagen met succes verkeersregelaars in in Zierikzee en Renesse, om het verkeer veilig te begeleiden naar beschikbare parkeerruimte. Hiervoor zijn incidentele middelen ingezet.

Wij willen dit nu structureel borgen. Hiervoor nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 jaarlijks een budget op van € 80.000. Stand van zaken De planvorming voor het vergroten van de verkeersveiligheid in de binnenstad en de kernen in het buitengebied is vertraagd. Dit als gevolg van de wens om af te stemmen met andere werkzaamheden (integraal werken) en de gebleken noodzaak voor een nader (trillingshinder)onderzoek. Inmiddels is wel 70

een participatietraject doorlopen en kan het plan in het derde kwartaal van dit jaar worden vastgesteld. Vooralsnog heeft dit geen gevolgen voor gestelde subsidietermijnen. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.13. We zetten in op goede fietsparkeerplekken Omschrijving (toelichting) In samenwerking met de provincie Zeeland werken we, in het kader van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets, aan een uitvoeringsagenda fiets voor de periode tot en met 2040. Naast de aanpak van het fietsnetwerk komt ook het onderwerp fietsparkeren hierin aan bod. We verwachten de contouren van deze uitvoeringsagenda begin 2024 bestuurlijk voor te leggen. Ook onderzoeken we de mogelijkheden om de fietsparkeercapaciteit in Zierikzee en Renesse tijdens piekdruktes uit te breiden. Dit onderzoek ronden we in 2023 af, waarna we in 2024 uitvoering kunnen geven aan de aanbevelingen uit dit onderzoek. Stand van zaken Het fietsparkeeronderzoek in Zierikzee en Renesse is weliswaar opgeleverd maar vraagt nog om een nadere verdieping, in samenwerking met de betrokken dorpsraad en klankbordgroep. Het onderzoek kan nu eind van het tweede kwartaal 2024 worden afgerond. Geld (indicator)

Tijd (indicator)

2.2.4.15. We monitoren verkeers- en parkeerdata Omschrijving (toelichting) We monitoren het auto- en fietsverkeer zodat we goed zicht hebben op de huidige gebruiksintensiteit / parkeerdruk en op de effecten van aanpassingen. In het 3e kwartaal van 2023 nemen we een verkeers(prognose)model en een parkeermonitoringssysteem in gebruik. We onderzoeken in 2024 hoe we de data uit deze systemen kunnen ontsluiten voor onze inwoners. Stand van zaken Zowel het verkeersmodel als het parkeermonitoringssysteem zijn eind 2023 opgeleverd. Inmiddels legden we op alle grote parkeerterreinen tellussen aan en deze zijn ook operationeel. De data kunnen we gebruiken om: 71

• •

Een beter beeld te krijgen van de bezetting van de parkeerterreinen door het jaar heen en noodzaak om extra capaciteit te realiseren. Op termijn bezoekers beter te begeleiden naar vrije parkeerplekken (verkeersmanagement).