1095499 Bijlage 1. Bestuursrapportage 2024
Tekst van het document
BESTUURSRAPPORTAGE 2024
2
Inhoudsopgave BESTUURSRAPPORTAGE 2024 ................................................................................................................................ 1 INHOUDSOPGAVE .................................................................................................................................................. 3 INLEIDING .............................................................................................................................................................. 5 SAMENVATTING EXPLOITATIEBUDGETTEN.............................................................................................................
6 SAMENVATTING INVESTERINGSBUDGETTEN .........................................................................................................13 PROGRAMMA 1 WERKEN ......................................................................................................................................15 SUB-PROGRAMMA 1.1 ECONOMIE STERK WATER GERELATEERD .........................................................................................16 SUB-PROGRAMMA 1.2 INNOVATIEVE LANDBOUW, TUINBOUW, VISSERIJ EN AQUACULTUUR .......................................................21 SUB-PROGRAMMA 1.3 FLORERENDE KLEINSCHALIGE BEDRIJVIGHEID ....................................................................................28 SUB-PROGRAMMA 1.4 ARBEIDSMARKT IN BALANS ..........................................................................................................36 PROGRAMMA 2 WONEN .......................................................................................................................................41 SUB-PROGRAMMA 2.1 GOED EN REALISTISCH VOORZIENINGENNIVEAU ................................................................................42 SUB-PROGRAMMA 2.2 WONEN NAAR WENS .................................................................................................................55 SUB-PROGRAMMA 2.3 LEEFBARE KERNEN MET BETROKKEN INWONERS
................................................................................75 SUB-PROGRAMMA 2.4 GOED EN BETAALBAAR AANBOD ZORG EN WELZIJN ............................................................................79 PROGRAMMA 3 VERBLIJVEN .................................................................................................................................94 SUB-PROGRAMMA 3.1 SCHOUWEN-DUIVELAND VAKANTIE-EILAND .....................................................................................95 SUB-PROGRAMMA 3.4 ACTIVITEITEN AAN HET WATER ................................................................................................... 107
3
PROGRAMMA 4 BESTUUR EN BURGERZAKEN .....................................................................................................112 OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ..............................................................................................116 OVERZICHT VAN KOSTEN VAN OVERHEAD ..........................................................................................................117 VENNOOTSCHAPSBELASTING ..............................................................................................................................118 ONVOORZIEN ......................................................................................................................................................119 PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING........................................................................................................................120 5.2 ORGANISATIEONTWIKKELING .............................................................................................................................. 121 5.3 STRUCTUUR EN INRICHTING ............................................................................................................................... 122 5.4 BELEID EN STRATEGIE .......................................................................................................................................
124 5.5 MANAGEMENT ............................................................................................................................................... 125 5.6 MEDEWERKERS ............................................................................................................................................... 126 5.7 INFORMATIE ................................................................................................................................................... 127 5.8 PROCESSEN .................................................................................................................................................... 131 PARAGRAAF 10 STADS- EN DORPSVISIES.............................................................................................................133 AFWIJKINGEN OP RESERVES EN VOORZIENINGEN ...............................................................................................153 BIJLAGE 1 NIEUWE STAND INVESTERINGSBUDGETTEN ........................................................................................157
4
Inleiding INLEIDING We besloten om vanaf 2024 een Bestuursrapportage toe te voegen aan de Planning & Control cyclus. Dit is een combinatie van de beleidsmonitor en de eerste financiële rapportage. In deze Bestuursrapportage informeren wij u over de uitvoering van de in de programmabegroting 2024-2027 opgenomen activiteiten en budgetten tot en met mei 2024. We maken hierbij ook een doorkijk naar het einde van het jaar. Dit doen we op het gebied van beleid en financiën. Het doel is een actuele begroting 2024 die in de jaarstukken 2024 minimaal afwijkt van de realisatie 2024. Daarbij willen wij de baten, lasten en balansmutaties in 2024 rechtmatig tot stand laten komen. We voldoen hiermee ook aan het budgetrecht van de raad. Per sub-programma en van de paragraaf Stads- en dorpsvisies leest u per activiteit onder de kop Omschrijving (toelichting) wat het beleidsvoornemen in 2024 was. Onder de kop Stand van zaken informeren wij u over de uitvoering hiervan. Aan de hand van de indicatoren tijd en geld geven wij u via de kleuren groen, oranje en rood ook inzicht of de activiteit binnen de planning en binnen de beschikbare financiële middelen loopt. In deze Bestuursrapportage informeren wij u voor het eerst ook tussentijds over de uitvoering van de paragraaf bedrijfsvoering.
Daarnaast leest u per sub-programma en per paragraaf waar nodig de toelichting op de afwijkingen in exploitatiebudgetten en op de investeringskredieten. De incidentele en structurele financiële afwijkingen lichten wij in de volgende gevallen toe: -
€ 100.000 op de totale baten of lasten van een sub-programma; 50% op de totale baten of lasten van een sub-programma met een ondergrens van € 100.000; € 250.000 op de totale vermeerdering of vermindering van een investeringsbudget; 10% van een investeringsbudget met een ondergrens van € 50.000.
5
Samenvatting exploitatiebudgetten EXPLOITATIEBUDGETTEN In de onderstaande tabel vindt u de financiële afwijkingen per subprogramma binnen de jaarlijkse exploitatiebudgetten. Ook vindt u een een specificatie van de doorschuivingen, incidentele afwijkingen en structurele afwijkingen. Daarnaast vindt u hoe we het saldo van de afwijkingen verwerken in de begroting. Onderin vindt u ook een samenvatting van het incidentele voordeel en het structurele nadeel. In alle tabellen is een + een voordeel en een - een nadeel.
6
Subprogramma
Subprogramma naam
2024
2025
2026
2027
2028
code Lasten
SPRG-1-1
Economie sterk water gerelateerd
-97.395
-65.967
-65.967
-65.967 -65.967
SPRG-1-3
Florerende kleinsch. bedrijvigheid
150.651
-209.807
-572.170
-112.587
-17
SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
-553.699
-
-
-
-
SPRG-2-1
Goed+realistisch voorzieningenniveau
-184.565
-208.888
-309.613
-310.613
284.113
SPRG-2-2
Wonen naar wens
-1.268.853
-111.028
-528.681
-141.533
117.417
SPRG-2-3
Leefb. kernen met betrokken inwoners
-187.342
-112.838
-19.850
-46.915 -20.390
SPRG-2-4
Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
-6.560.444
-9.497
-9.497
-8.455
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
121.446
-
-40.736
-30.536 -30.536
-8.455
1.090.009 SPRG-3-4
Evenementen+activiteiten aan water
143.280
-12.313
-2.613
-2.613
-2.613
SPRG-4-1
Bestuur en Burgerzaken
-169.956
-120.000
-45.000
-45.000 -45.000
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
-747.352
250.747
250.747
250.747 250.747
SPRG-A-2
Overhead
-863.193
-348.173
-321.949
-330.845
349.702
Totaal Lasten
-
-
-
-844.317
10.217.422 2.037.773 1.665.329 Baten
673.463
SPRG-1-1
Economie sterk water gerelateerd
-612
-612
-612
-612
-612
SPRG-1-3
Florerende kleinsch. bedrijvigheid
-547.231
447.623
951.026
126.965
-
SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
568.706
-
-
-
-
SPRG-2-1
Goed+realistisch voorzieningenniveau
271.792
247.816
249.066
SPRG-2-2
Wonen naar wens
1.892.814
78.968
449.252
250.066 223.566 -866 1.011.294
SPRG-2-3
Leefb. kernen met betrokken inwoners
12.864
-
-
-
-
SPRG-2-4
Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
10.678.011
16.544
16.544
16.544
16.544
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
-64.489 1.922.605
-101.800
-112.000
112.000
SPRG-3-4
Evenementen+activiteiten aan water
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
SPRG-A-2
Overhead
Totaal Baten
-6.581
9.700
-
1.650.204
974.728
274.728
12.690
-
-
-
-
274.728 274.728 -
14.468.168 3.697.372 1.838.204
401.360
1.566.985 Saldo van baten en
4.250.746 1.659.599
172.875
722.668
lasten Stortingen
272.103
SPRG-2-2
Wonen naar wens
-4.185.132
-
-
-
-
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
-4.517
-975.132
-
-
-
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
-81.459
-242.351
-415.042
-995.182
-
-4.271.108
-
-415.042
-995.182
-
Totaal Stortingen
7
1.217.483 Onttrekkingen
SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
36.000
-
-
-
-
SPRG-2-2
Wonen naar wens
40.000
-
-
-
-
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
24.612
37.006
2.006
28.531
2.006
100.612
37.006
2.006
28.531
2.006
-
-413.036
-966.651
2.006
-240.161
-243.983
Totaal Onttrekkingen Mutaties reserves
-4.170.496
1.180.477 Totaal
80.250
479.122
270.097
2024
2025
2026
2027
2028
Doorschuiving
-58.928
86.487
-
-27.559
-
Incidenteel
394.226
662.368
29.572
52.807
-866
Structureel
-255.048
-269.733
-269.733
-269.231
269.231
Totaal
80.250
479.122
-240.161
-243.983
270.097
Mutaties budgettaire ruimte en
2024
2025
2026
2027
2028
algemene reserve Toevoegen aan algemene reserve
139.178
-
-
-
-
Toevoegen aan budgettaire ruimte
-
392.635
-
-
-
Ten laste brengen van budgettaire ruimte
-
-
-
-216.424
270.097
Onttrekken uit algemene reserve Doorschuiven van 2024 naar 2025 (via
-
-
-240.161
-
-
12.988
-12.988
-
-
-
27.559
-
-
-27.559
-
-99.475
99.475
-
-
-
80.250
479.122
-240.161
-243.983
algemene reserve) Doorschuiven van 2024 naar 2027 (via algemene reserve) Overhevelen van 2025 naar 2024 (via algemene reserve) Totaal
270.097
8
INCIDENTEEL VOORDEEL In onderstaande tabel vindt u een samenvatting van het incidentele voordeel. Omschrijving
2024
2025
Rente schatkistbankieren
1.375.000
700.000
Openbare verlichting
-125.000
Schuldhulpverlening
-149.000
Stelpost IHP
217.000
Vrijval afschrijvingslasten
348.000
Herijking subsidiebeleid
-112.000
Actualisatie strategische visie
-95.000
WW Uitkering voormalig personeel
-75.000
Vervangen mobiele telefonie
-95.000
Herziening bouwgronden en exploitatieovereenkomsten
89.000
Diverse mutaties uitvoeringsbedrijf openbare werken
-238.000
Eigen bijdrage SUVIS
-180.000
Diverse mutaties < € 75.000
-566.000
-25.000
Totaal
394.000
662.000
-45.000
-75.000
107.000
STRUCTUREEL NADEEL In onderstaande tabel vindt u een samenvatting van het structurele nadeel. Bedrag in €
Omschrijving Klimaatmaatregelen dubbel voordeel geraamd
112.000
Onderhoud wegen
65.000
Baten forensenbelasting
-189.000
Baten watertoeristenbelasting
-61.000
Accountantskosten
45.000
Contributie VNG
42.000
Juridische en procedurekosten
30.000
Schoonmaak mobiele toiletten
30.000
Diverse wijzigingen
195.000
Totaal
269.000
9
VERLOOPOVERZICHT EXPLOITATIEBUDGETTEN In onderstaande tabel vindt u het verloopoverzicht van de exploitatiebudgetten 2024 per subprogramma.
10
Omschrijving Subprogramm Subprogramma naam a code
Standen vóór
e Lasten
SPRG-1-1
Mutaties
Inzet reserve bij
Standen na
bestuursrapportag bestuursrapportag bestuursrapportag bestuursrapportag
Economie sterk water
e
e
e
-3.366.733
-97.395
-
-3.464.128
-1.364.320
-
-
-1.364.320
-2.237.017
150.651
-
-2.086.366
gerelateerd SPRG-1-2
Innovatieve landbouw en aquacultuur
SPRG-1-3
Florerende kleinsch. bedrijvigheid
SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
-10.799.494
-553.699
-
-11.353.193
SPRG-2-1
Goed+realistisch
-15.868.802
-184.565
-
-16.053.367
voorzieningenniveau SPRG-2-2
Wonen naar wens
-39.668.293
-1.268.853
-
-40.937.146
SPRG-2-3
Leefb. kernen met
-3.808.675
-187.342
-
-3.996.017
-41.736.455
-6.560.444
-
-48.296.899
-6.428.558
121.446
-
-6.307.112
-3.355.737
143.280
-
-3.212.457
betrokken inwoners SPRG-2-4
Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland vakantie-eiland
SPRG-3-4
Evenementen+activiteit en aan water
SPRG-4-1
Bestuur en Burgerzaken
-3.480.007
-169.956
-
-3.649.963
SPRG-A-1
Algemene
-2.289.860
-747.352
-
-3.037.212
dekkingsmiddelen SPRG-A-2
Overhead
-18.739.324
-863.193
-
-19.602.517
SPRG-A-4
Onvoorzien
-150.249
-
-
-150.249
-153.293.524
-10.217.422
-
-163.510.946
1.496.445
-612
-
1.495.833
930.348
-
-
930.348
1.655.975
-547.231
-
1.108.744
Totaal Lasten Baten
SPRG-1-1
Economie sterk water gerelateerd
SPRG-1-2
Innovatieve landbouw en aquacultuur
SPRG-1-3
Florerende kleinsch. bedrijvigheid
SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
4.096.208
568.706
-
4.664.914
SPRG-2-1
Goed+realistisch
1.295.407
271.792
-
1.567.199
voorzieningenniveau SPRG-2-2
Wonen naar wens
19.173.835
1.892.814
-
21.066.649
SPRG-2-3
Leefb. kernen met
392.758
12.864
-
405.622
9.360.969
10.678.011
-
20.038.980
2.772.451
-64.489
-
2.707.962
betrokken inwoners SPRG-2-4
Goed+betaalbaar aanbod zorg-welzijn
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland
11
vakantie-eiland SPRG-3-4
Evenementen+activiteit
1.554.001
-6.581
-
1.547.420
632.348
-
-
632.348
100.705.678
1.650.204
-
102.355.882
290.751
12.690
-
303.441
Totaal Baten
144.357.174
14.468.168
-
158.825.342
Saldo van
-8.936.350
4.250.746
-
-4.685.604
en aan water SPRG-4-1
Bestuur en Burgerzaken
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
SPRG-A-2
Overhead
baten en lasten Stortingen
SPRG-2-2
Wonen naar wens
-726.575
-4.185.132
-
-4.911.707
SPRG-3-1
Schouwen-Duiveland
-12.906
-4.517
-
-17.423
-2.791.379
-81.459
-80.250
-2.953.088
-3.530.860
-4.271.108
-80.250
-7.882.218
98.900
36.000
-
134.900
-
40.000
-
40.000
12.368.310
24.612
-
12.392.922
12.467.210
100.612
-
12.567.822
8.936.350
-4.170.496
-80.250
4.685.604
-
80.250
-80.250
-
vakantie-eiland SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
Totaal Stortingen Onttrekkingen SPRG-1-4
Arbeidsmarkt in balans
SPRG-2-2
Wonen naar wens
SPRG-A-1
Algemene dekkingsmiddelen
Totaal Onttrekkinge n Mutaties reserves Totaal
12
Samenvatting investeringsbudgetten INVESTERINGSBUDGETTEN De mutaties op de investeringen betreffen doorschuivingen en bijstellingen van investeringskredieten. In onderstaande tabel vindt u een samenvatting van doorgeschoven en bijgestelde investeringskredieten per subprogramma en per jaar. SUB-PRG
2024
2025
2026
SPRG-2-1
-3.777.500
3.005.000
1.250.000
SPRG-2-2
-1.219.918
-651.970
2.350.000
SPRG-3-1
872.750
-457.750
-
SPRG-3-4
-189.705
58.500
197.205
SPRG-4-1
11.500
-
-
SPRG-A-2
-958.291
1.269.550
-
-5.261.164
3.223.330
3.797.205
Totaal
Omschrijving
2024
2025
2026
Doorschuivingen
-7.020.535
3.223.330
3.797.205
Bij- en aframingen
1.759.371
0
0
Totaal
-5.261.164
3.223.330
3.797.205
DOORSCHUIVINGEN In onderstaande tabel vindt u de doorgeschoven investeringskredieten per jaar.
13
Omschrijving
2024
Ontwikkelen openbare ruimte Dreef Renesse
-197.205
Optimalisatie verkeersveiligheid Kloosterweg
-100.000
2025
197.205 100.000
Nieuwbouw brandweerkazerne
-1.400.000
Herinrichting Grevelingenstraat
-1.150.000
-1.200.000
Hubs mobiliteitsstrategie Zeeland
-1.500.000
1.500.000
Vervanging wagenpark
-1.738.850
1.738.850
Duurzame oplossing SMC Bruinisse
-1.250.000
Diverse verschuivingen Totaal
2026
1.400.000 2.350.000
1.250.000
315.520
1.084.480
-1.400.000
-7.020.535
3.223.330
3.797.205
BIJ- EN AFRAMINGEN In onderstaande tabel vindt u de bijgestelde investeringskredieten in 2024. Omschrijving
2024
Nieuwbouw brandweerkazerne
427.500
Ontsluiting Boerenweg
150.000
Vervanging wagenpark
351.000
Monumentenlichtplan
132.000
Parkeerterrein Hoofdpoortstraat
256.000
Voorbereidingskrediet gemeentelijke woningbouwlocaties
145.000
Diverse bij- en aframingen
297.871
Totaal
1.759.371
14
Programma 1 Werken
15
Sub-Programma 1.1 Economie sterk water gerelateerd WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.1. We versterken de watereconomie.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.1.3. We bepalen een zoeklocatie voor een water gerelateerd bedrijventerrein Omschrijving (toelichting) Bureau Stec leverde in 2023 de notitie marktkansen voor aquacultuur en zilte bedrijvigheid op. In 2024 besluit de raad of het inzicht in de marktkansen voldoende is om een watergerelateerd bedrijventerrein voor aquacultuur en zilte teelten bij Bruinisse te ontwikkelen. Stand van zaken Het commissievoorstel met de te maken keuzes voor het bedrijventerreinenprogramma stellen we in het 2e half jaar 2024. In dit voorstel nemen we ook de te maken keuzen op uit de notitie marktkansen voor aquacultuur en zilte teelten. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.6. We realiseren een energieneutraal Schouwen-Duiveland.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.6.1. We actualiseren de Energie-Agenda en de Regionale Energie Strategie en voeren deze uit Omschrijving (toelichting) De gemeente heeft als doel om in 2040 energieneutraal te zijn. Om deze ambitie te bereiken stellen wij iedere 5 jaar een energieagenda op met projecten en maatregelen. Van 2024 - 2028 voeren we de tweede energieagenda uit met projecten op het gebied van energiebesparing, duurzame energieopwekking, warmtetransitie en duurzame mobiliteit. Op regionaal niveau werken we samen met de provincie, andere Zeeuwse gemeenten, Waterschap en de netbeheerder aan een Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. Dit met als doel de CO2 uitstoot in 2030 met 55% te reduceren. De RES 2.0 bestaat uit zeven bouwstenen. Deze zijn: 16
1. Algemeen; 2. Gebouwde Omgeving; 3. Elektriciteit; 4. Mobiliteit; 5. Energiesysteem; 6. Participatie en Communicatie; 7. Samenwerking en organisatie. Stand van zaken In het eerste kwartaal evalueerden wij de Energie-Agenda 2018 - 2023. In het tweede kwartaal stellen we samen met interne en externe stakeholders een nieuwe agenda voor de periode 2024-2028 op. In het derde kwartaal van 2024 leggen wij de nieuwe Energie-Agenda ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. De provincie, Zeeuwse gemeenten, waterschap en de netbeheerder actualiseren de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) in een RES 2.0. In 2022 startten we met het opstellen van een RES 2.0. Deze is nu in concept gereed en ligt ter consultatie bij de gemeenteraden, provinciale staten en het bestuur van het waterschap. Na het verwerken van de reacties stellen we een definitieve RES 2.0 op, die we in het derde kwartaal 2023 ter vaststelling aanbieden aan Provinciale Staten, gemeenteraden en de besturen van het waterschap en Stedin. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.1.6.6. We stellen innovatiefonds energieopslag in (amendement A6 programmabegroting 2024-2027) Omschrijving (toelichting) Om energieneutraal te kunnen worden moeten we niet alleen duurzame energie opwekken en energie besparen, maar ook energie lokaal opslaan. Initiatieven om energie te besparen of op te wekken worden al volop gestimuleerd, energieopslag blijft daarbij achter. We zullen op zoek moeten naar innovatieve oplossingen voor energie opslag, innovatie zorgt immers voor vooruitgang. Door het instellen van een ‘Innovatiefonds energieopslag’ kunnen bedrijven en particulieren in aanmerking komen voor subsidie bij de uitvoering van innovatieve projecten met betrekking tot de lokale opslag van duurzaam opgewekte energie. Het gaat in eerste instantie om het subsidiëren van innovatie; de subsidiëring van opslagsystemen kan onderdeel van dit innovatiefonds zijn. Het delen van opgedane kennis en ervaring door de subsidieontvanger maakt onderdeel uit van de subsidiecriteria. Voor het instellen van het innovatiefonds energieopslag en de concrete uitwerking van de criteria om in aanmerking te komen voor een financiële bijdrage uit dit fonds, komt het college voor het zomerreces 2024 met een voorstel richting de raad.
17
We nemen voor het (laten) opstellen van het ‘Innovatiefonds energieopslag’ en het vullen van het fonds € 150.000,- op in de jaarschijf 2024 van de lijst te honoreren prioriteiten. Als het budget uitgeput dreigt te raken dan komt het college naar de raad met een voorstel voor aanvullend budget. Stand van zaken We onderzoeken de mogelijkheden voor een innovatiefonds. In het derde kwartaal 2024 ronden we het onderzoek af en komen we met een voorstel voor een regeling. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.8. We zetten in op verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.8.2. We voeren het plan van aanpak voor verduurzaming van bedrijven uit. Omschrijving (toelichting) Het door de raad vastgestelde plan van aanpak verduurzaming van bedrijven en verenigingen voorziet in een vouchersysteem voor duurzaamheidsadviezen voor bedrijven en verenigingen met een energieverbruik van meer dan 50.000 kWh en/of meer dan 25.000 m3 aardgas. Ook de uitreiking van de jaarlijkse duurzaamheidsprijs voor ondernemers is onderdeel van dit plan van aanpak. De raad stelde hier eerder tot 2028 € 50.000 per jaar voor beschikbaar. Ook stelde de raad een stimuleringslening vast voor bedrijven en verenigingen. Met deze stimuleringslening kunnen bedrijven en verenigingen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) in aanmerking komen voor een laagrentende lening voor het uitvoeren van duurzame maatregelen. Het plan van aanpak voor verduurzaming bedrijven voeren we gebiedsgericht uit. Stand van zaken Het plan van aanpak verduurzaming bedrijven voeren we gebiedsgericht uit in Bedrijvenpark Zierikzee Zuid, Renesse en Burgh-Haamstede. Op basis van de inventarisaties en duurzaamheidsscans vormen we Actie Leer Teams die aan de slag gaan met concrete projecten.
Vanuit de gelden van de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) zetten we extra ondersteuning in voor ondernemers in de begeleiding van de Actie Leer Teams en voor de begeleiding van individuele bedrijven. Geld (indicator)
18
Tijd (indicator)
1.1.8.3. We voeren het plan van aanpak voor verduurzaming van gemeentelijke gebouwen uit. Omschrijving (toelichting) De door de raad vastgestelde routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed geeft per gebouw of activiteit aan welke stappen ondernomen moeten worden om in 2040 energieneutraal te zijn. Met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed zetten wij in op energiebesparing en duurzame energieopwekking. Als gemeente hebben wij een voorbeeldfunctie. Van 2021 tot en met 2023 maakten wij inzichtelijk wat er per gebouw of activiteit nodig is om te verduurzamen. Het gemeentehuis heeft een energielabel A+++ en is aardgasvrij. Wel moet de verlichting nog worden aangepast. Voor een aantal gebouwen waaronder het gemeentehuis, het kantoor van de reinigingsdienst, de uitvoeringsdienst en de gemeentelijke havens stelden wij in 2023 een plan op voor het versneld verduurzamen. Voor de uitvoering van dit plan van aanpak nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 een investeringskrediet op van € 660.000. We verwachten de kosten hiervan te kunnen dekken via een besparing op onze energielasten. Het verduurzamen van de overige gebouwen nemen wij mee in een Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP) dat wij in 2024 gaan opstellen.
Stand van zaken We startten de uitwerking van het voorstel voor het verduurzamen van een aantal gemeentelijke gebouwen en locaties ( gemeentehuis, het kantoor van de reinigingsdienst, de uitvoeringsdienst en de gemeentelijke havens. In het tweede kwartaal 2024 starten we met het opstellen van een Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP) Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.9. Schouwen- Duiveland is in 2050 volledig circulair.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.9.1. We stellen beleid op op het gebied van circulaire economie Omschrijving (toelichting) 19
Samen met de andere Zeeuwse gemeenten stelden wij in 2023 beleid voor kringloopeconomie op. Met deze regionale agenda geven we concreet aan welke stappen we nemen om in 2050 volledig circulair te zijn. De regionale agenda werken we uit in een lokale agenda op het gebied van kringloopeconomie. Deze lokale agenda voor de totale gemeente sluit aan bij het thema kringloopeconomie van het spoorboekje Duurzaamheid en Milieu. Stand van zaken Wij stelden het concept beleid circulaire economie van de Zeeuwse gemeenten op. Op basis van dit concept beleid halen we input op bij interne en externe stakeholders. In het derde kwartaal 2024 leggen we het beleid ter vaststelling voor aan de gemeenteraden. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE Geen relevante afwijkingen te melden.
TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden.
20
Sub-Programma 1.2 Innovatieve landbouw, tuinbouw, visserij en aquacultuur WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.5. We zetten in op toekomstbestendige landbouw, tuinbouw en visserij.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.5.1. We ondersteunen agrariërs en vissers in de veranderingen die zij vanwege duurzaamheid moeten doorvoeren via innovatie, onderzoek, kennis, netwerk en subsidiemogelijkheden Omschrijving (toelichting) Vanaf het 4e kwartaal 2023 en 2024 verkennen we met betrokken ondernemers en belangen- en sectororganisaties welke onderzoeks- en kennisvragen er op het gebied van verduurzaming van de agrarische sector en visserijsector spelen, die we gezamenlijk kunnen oppakken en waarin de gemeente concreet kan faciliteren. Is er behoefte aan ondersteuning en een vorm van samenwerken zoals het Living Lab dan maken we daar afspraken over. Waar mogelijk benutten we financiering via Europese-, Rijks- of regionale gelden en de benodigde cofinanciering. Stand van zaken In 2024 spreken we de organisaties van agrariërs en vissers over waar zij tegenaan lopen bij het verduurzamen en welke ondersteuning van de gemeente gewenst is. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.2.5.2. We zijn actief betrokken en leveren onze inbreng bij het opstellen van het gebiedsplan door provincie Zeeland in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Omschrijving (toelichting) Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) gaat uit van een gecombineerde aanpak van de actuele kerndoelen met betrekking tot Natuur inclusief stikstofaanpak, Water en Klimaat in het landelijk gebied. Het gaat daarbij ook om de opgave van de verduurzaming van de landbouw en de sociaaleconomische ontwikkelingen in de regio. We nemen actief deel aan het provinciale proces en brengen onze gemeentelijke doelen in. In het Zeeuwse Programma Landelijk gebied en stikstof is opgenomen met welke maatregelen de provincie samen met partijen de doelen wil bereiken. Daarbij hebben wij in ieder geval een rol als het gaat om lokale vertegenwoordiging en belangenbehartiging, en als het gaat om de ruimtelijke vertaling van maatregelen en oplossingen. Verder zoeken we verbindingen en benutten we kansen die zich voor doen om gemeentelijke doelen te behalen. Het gezamenlijk zoeken naar oplossingen is onze insteek. 21
Stand van zaken In september 2024 moeten de provincies hun aangepaste Gebiedsprogramma landelijk gebied en stikstof bij het Rijk aanleveren. Wij vervolgen in 2024 de gesprekken met de provincie over maatregelen en projecten in onze gemeente die bijdragen aan de doelstellingen van Rijk en provincie. De uitvoering van deze maatregelen vinden plaats in de jaren 2024, 2025 en 2026. In de loop van 2024 komt er meer duidelijkheid voor welke maatregelen de provincie geld ontvangt van het Rijk. De koers en keuzes van het nieuwe kabinet zullen bepalend zijn. Voor de Kop van Schouwen en omgeving kiest de provincie voor een gebiedenaanpak. In 2024 verkent de provincie met de gemeente en andere gebiedspartijen hoe dit vorm krijgt en welke afspraken nodig zijn. De provincie organiseert een bestuurlijke en ambtelijke gebiedstafel voor overleg, afstemming en samenwerking. De provincie heeft een externe procesbegeleider aangetrokken om te helpen bij deze gebiedenaanpak. Het is nog niet bekend wanneer deze gebiedstafels plaatsvinden. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.6 We versterken ecologie en biodiversiteit.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.6.1. We geven vorm en inhoud aan het blauw-groen netwerk samen met gebiedsbeheerders en nemen de kansen voor recreatie daarin mee. Omschrijving (toelichting) Voortkomend uit het Spoorboekje Duurzaamheid en Milieu stellen we in 2024 een uitvoeringsagenda op voor het thema biodiversiteit voor de komende 4 jaar. Hiervoor voeren we overleg met het Platform Biodiversiteit. Stand van zaken In juni 2024 is het concept plan van aanpak voor de visie op biodiversiteit met uitvoeringsagenda gereed. Hierin nemen we op waarom we dit doen, welke doelen we hebben en hoe we die willen bereiken. Het maken van deze Visie Biodiversiteit stemmen we intern ambtelijk en bestuurlijk af en extern met het Platform Biodiversiteit. Geld (indicator)
Tijd (indicator) 22
1.2.6.5. Bij het openbaar groenbeheer zetten we in op versterking van de biodiversiteit. Omschrijving (toelichting) We startten in de tweede helft van 2023 met het opstellen van een nieuw groen beleid- en beheerplan, dat we begin 2024 aanbieden aan de raad. Om te komen tot een beleidsplan, waarbij bewoners ook inbreng hebben, stelden we een participatieplan op. Onder andere klimaat- en biodiversiteitsthema's, maar ook ecologisch gazonbeheer zijn onderdeel van het groenbeleid- en beheerplan. Het plan is één van de bouwstenen voor de uitvoeringsagenda biodiversiteit, die we in het kader van het spoorboekje duurzaamheid en milieu in 2023 / 2024 opstellen. Stand van zaken De raad stelde het Groenbeleid- en beheerplan op 28 maart vast. Centraal hierin staat het behoud van bestaand waardevol groen (groenstructuren) en ruimte voor groene ambities. Biodiversiteit en natuur (en klimaat en water) zijn daarbij richtinggevend. Concrete acties uit het Groenbeleid- en beheerplan staan in de bijbehorende Actielijst. We zijn gestart met het in beeld brengen van de huidige biodiversiteitswaarde (nulmeting), toegespitst op vegetatiebeheer. Kansrijke manieren om de biodiversiteit te versterken zijn onder andere ecologisch maaibeheer en het invoeren van een ecologisch werkprotocol bij groenonderhoud.
In het Groenbeleid- en beheerplan is een globale kostenraming opgenomen van wat er per jaar nodig is voor onderhoud en vervanging van groen. De groene ambities in het versterken van biodiversiteit zijn wat kosten betreft nog niet inzichtelijk. Hiervoor vragen we op projectbasis extra budget aan. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.2.6.7. We stellen een plan van aanpak op voor het opstellen van een visie biodiversiteit en we onderzoeken of extra capaciteit nodig is. Omschrijving (toelichting) Biodiversiteit is een belangrijk thema bij het ontwikkelen van plannen voor de leefomgeving. De ambities op dit thema maken onderdeel uit van het nieuwe groenbeleid- en beheerplan welke in het eerste kwartaal van 2024 is vastgesteld. Het opstellen van een visie Biodiversiteit is een nadere uitwerking van spoor 3 biodiversiteit uit het spoorboekje duurzaamheid. In de visie beantwoorden we de vragen: hoe kunnen we de biodiversiteit beschermen en verbeteren (1), wat gaan we daarvoor concreet doen (2) en wie en wat hebben we daarvoor nodig (3)? Omdat de specifieke (ecologische) kennis die vereist voor het opstellen van de visie onderzoeken we of extra capaciteit nodig is. Stand van zaken Deze activiteit is samengevoegd met activiteit 1.2.6.8 uit de programmabegroting 2024-2027. In het eerste en tweede kwartaal 2024 stelden we een plan van aanpak op voor het opstellen van een visie 23
biodiversiteit. We bespreken het plan van aanpak intern en extern, zodat het een goede basis vormt voor de uitwerking van het biodiversiteitsvisie. We stellen het plan van aanpak in het derde of vierde kwartaal 2024 vast en informeren de gemeenteraad. We stellen de visie op in 2025. Voor het opstellen en uitvoeren van de visie is extra capaciteit nodig. Budget voor extra capaciteit betrekken we in de integrale afweging van te honoreren prioriteiten bij de programmabegroting 2025-2028. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.7 We zetten in op een goede zoetwatervoorziening voor een toekomstbestendige landbouw.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.7.1. We voeren een gerichte lobby voor een structurele oplossing van de zoetwaterproblematiek. Ook gaan we in overleg met betrokken overheden en andere stakeholders waarbij we aandacht hebben voor zowel externe aanvoer als duurzame initiatieven. Omschrijving (toelichting) We werken verder aan het vinden van duurzame oplossingen voor de verbetering van onze zoetwaterbeschikbaarheid. Dit doen we via het Living Lab en daarmee de Broedplaats Zoetwater. In 2024 geven we uitvoering aan de projecten van broedplaats zoetwater waarvoor we tot 2025 subsidies hebben ontvangen. We werken onder andere: 1. In drie regio's in fieldlabs aan een klimaatbestendig en waterrobuust watersysteem. Dat is het fieldlab landelijk gebied Zonnemaire-Brouwershaven, het fieldlab regio Burghsluis en het fieldlab voor de omgeving rond Dijkwater. 2. Aan de uitvoering van de innovatieregeling waarmee we agrariërs met een financiële bijdrage helpen een keuze te maken welke innovatieve technieken ze ook daadwerkelijk willen gaan toepassen. 3. Aan een bodem- en watercoaching traject, met als doel de agrariërs te ondersteunen hoe zij de grond van hun percelen kunnen verbeteren om meer water te vasthouden.
Daarnaast werken we buiten de broedplaats mee aan demonstratieprojecten die moeten aantonen dat duurzame innovatieve oplossingen ook daadwerkelijk functioneren en bij kunnen dragen aan een betere zoetwatervoorziening. En gaan we in de samenleving partijen zoeken die onze vraag om externe aanvoer van zoet water naar Schouwen-Duiveland ondersteunen om vervolgens in Den Haag en/of Brussel hiervoor de noodzakelijke besluitvorming los te krijgen. Hiertoe is ook in 2024 een budget van € 100.000 beschikbaar. 24
Stand van zaken Van april 2023 tot en met april 2024 adviseerde en ondersteunde Hague Corporate Affairs de gemeente in de lobby zoet water Schouwen-Duiveland. Op diverse momenten vestigde onze gemeente bij politici, bestuurders en ambtenaren in Den Haag en in de zuidwestelijke delta en provincie aandacht op de problematiek en noodzaak van voldoende zoetwater voor de toekomst van ons landelijk gebied en de landbouw. Daarbij maakten we ook de relatie tussen stikstofreductie en voldoende zoet water nadrukkelijk duidelijk. Met de beschikbaarheid van zoet water neemt de uitstoot van stikstof in de lucht en in het water af omdat het gewas met voldoende zoet water de beschikbare stikstoftoediening via mest in zijn geheel kan opnemen. Met onderzoek is aangetoond dat dit leidt tot minder nutriëntenuitspoeling in het oppervlaktewater. De provincie Zeeland besloot in het 2e kwartaal 2024 om verder onderzoek naar externe aanvoer in Zeeland en specifiek onderzoek naar een zoet Grevelingen uit te voeren. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.2.7.2. We onderzoeken nieuwe kansen om de zoetwaterbeschikbaarheid te vergroten Omschrijving (toelichting) We blijven net als in 2023 ook in 2024 als gemeente alert om kansen voor het verbeteren van de zoet waterbeschikbaarheid te verzilveren, met bestaande of nieuwe technieken. Het gaat dan om maatregelen om meer water vast te houden en maatregelen die wateropname van de bodem verbeteren. Het kan ook gaan om waterbesparende maatregelen, het gebruik van het gezuiverd water van rioolzuiveringen dat als zoet waterbron kan dienen. We zoeken naar concrete locaties om hemelwater op te slaan in plaats van af te voeren, zodat er ook in droge perioden meer zoet water beschikbaar is. Daarnaast zetten we ons in om andere teelten of productiewijzen te stimuleren die minder zoet water vragen. Het benutten van kansen doen we in samenspraak met de agrarische sector, experts en andere betrokkenen. Ook in 2024 benutten we, net als in 2021, 2022 en 2023, subsidieprogramma's met zoetwaterprojecten. Projecten die gedeeltelijk gefinancierd worden met Europese Plattelandsontwikkelingssubsidie (POP3) en Interreg-subsidie in het kader van samenwerking Vlaanderen Nederland, met daarbij regionale cofinanciering. Stand van zaken Het POP3-project demonstreren, monitoren en evalueren van de innovatieve drainages in de poelgronden in Kerkwerve en Dreischor loopt nog tot en met begin 2025.
De eerste resultaten zijn veelbelovend. Het zoetwater uit de drains komt beschikbaar om water te sparen. Dit kan in waterbassins waarvoor vergunningen zijn aangevraagd. Het interreg-project Praktijkproef Kreekruginfiltratie Noordgouwe is vertraagd vanwege te natte weersomstandigheden in de winter en het voorjaar. Het is niet gelukt de planning te halen om alle drainages en putten voor mei 2024 te realiseren. De nieuwe planning is eind oktober, na de oogst en voordat natte weersomstandigheden zich in de winter gaan voordoen.
25
Uit de haalbaarheidsstudies in de fieldlab Burghsluis komt naar voren dat het hergebruik van gezuiverd afvalwater dat de rioolwaterzuiveringsinstallatie verlaat (het effluent) uit de rioolwaterzuivering (RWZI) Westerschouwen kansrijk is voor de landbouw. Wel is extra nazuivering noodzakelijk. Technisch is hergebruik mogelijk. De betrokken agrariërs, experts en overheden onderzoeken de financiële haalbaarheid en of het experimenteel ook qua beleid en regels mogelijk is. Met het gezuiverde effluent komt er voldoende zoetwater beschikbaar voor het landbouwgebied Burghsluis. Ook met andere haalbare oplossingen in de fieldlab Burghsluis zetten we een volgende stap. Agrarische gronden bij de Meeldijk kunnen beschikbaar komen om opnieuw waterstaatkundig in te richten. Het gaat om het minder diep maken en verbreden van de watergang. De aanliggende landbouwpercelen worden ondieper gedraineerd. Hiermee wordt minder kwel aangetrokken en kan het water in het perceel beter gestuurd worden. Door deze maatregelen krijgt het gebied een betere zoetwaterbeschikbaarheid. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.2.7.3. We zetten de samenwerking van het Living Lab en broedplaats zoet water voort en zetten dit in voor oplossingen voor een goede zoetwatervoorziening Omschrijving (toelichting) We continueren het Living Lab Schouwen-Duiveland op de thema's innovaties zoet water, verbeteren bodemkwaliteit, toekomst van de landbouw (verduurzamen voedselproductie, nieuwe agrarische verdienmodellen), toekomst van de wateren en overgang water en land (waterkerende landschappen). Nieuwe thema's kunnen voortkomen uit het overleg met de agrarische - en visserijsector. De samenwerking van het Living Lab heeft een rol bij de uitvoering van de zoetwaterstrategie als het gaat om innovatie, onderzoek, experiment en praktijkproef. Voor het overige met betrekking tot de toekomst van het Living Lab verwijzen we naar 1.4.1.3. Stand van zaken De nadruk bij het living lab ligt op dit moment vooral op oplossingen voor voldoende zoetwaterbeschikbaarheid voor de landbouw. Naast oplossingen voor nu en de middellange termijn verkent een groep van experts en stakeholders de toekomst van het landelijk gebied en specifiek de landbouw in Schouwen-Duiveland richting 2050 en verder. Dit is onderdeel van toekomstverkenning Laag Nederland 2050. De resultaten van deze verkenning komen in 2024. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
26
TOELICHTING EXPLOITATIE Geen relevante afwijkingen te melden.
TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden.
27
Sub-Programma 1.3 Florerende kleinschalige bedrijvigheid WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.1 We zetten in op revitalisering en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en intensivering van ruimtegebruik.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.1.2. We voeren de herstructurering van Haringvlietplein fase 2 (laatste) uit Omschrijving (toelichting) De gestegen bouwkosten, rente en inflatie maken de herontwikkeling niet eenvoudiger. Alle betrokken partijen zullen creatief moeten zijn om het licht hiervoor op groen te krijgen. Eerste zichtbare realisatie is pas verwacht in 2024/2025. Stand van zaken De stijgende bouwkosten, rente en inflatie maken de realisatie van Fase 2 moeilijker. Desondanks probeerden we met alle betrokken marktpartijen met creativiteit een oplossing te bereiken. Op dit moment lijkt één van de perceeleigenaren de voortgang te stagneren en te kiezen voor een andere koers. Hierdoor schuift de herontwikkeling voor 5-10 jaar op. Gekeken moet worden wat de mogelijkheden van ontwikkelaar en gemeente zijn onder de gemaakte afspraken van de Wvg en het (te actualiseren) Exploitatieplan. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.1.3. We stellen een Uitvoeringsplan bestaande kleinschalige bedrijventerreinen op Omschrijving (toelichting) Op basis van het vastgestelde nieuwe bedrijventerreinenprogramma maken we in 2024 een Uitvoeringsplan voor de kleinschalige bedrijventerreinen. We zetten daarbij in op schone, veilige en toekomstbestendige bedrijventerreinen. De uitvoering pakken we samen met de ondernemers op. Stand van zaken In het 2e halfjaar 2024 stellen we een commissievoorstel vast de te maken keuzes over het nieuwe bedrijventerreinenprogramma. Daarin is ook de keuze opgenomen om een uitvoeringsplan kleinschalige bedrijventerreinen op te stellen. 28
Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.2. We ondersteunen Bedrijven Investerings Zones (BIZ- zones) en geven een economische impuls aan opgerichte BIZ-zones.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.2.3. Bij voldoende draagvlak van de ondernemers doorlopen we de BIZ procedure Omschrijving (toelichting) Gelet op de beschikbare capaciteit voor begeleiding doorlopen we één BIZ-procedure per jaar. Voorwaarde hierbij is dat uit de inventarisatie bij de start van de procedure blijkt dat er sprake is van voldoende draagvlak bij ondernemers. Voor 2024 en verder hebben zich nog geen ondernemersverenigingen gemeld. Stand van zaken Er is op dit moment geen nieuwe aanvraag voor een BIZ procedure. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.2.5 We verlengen de economische Impuls BIZ (Amendement A10 kadernota 2022) Omschrijving (toelichting) Voor de lopende BIZ zones Zierikzee en Burgh-Haamstede is voor 2024 en verder een bedrag van €40.000 per jaar per kern beschikbaar. Renesse start in 2024 een nieuwe BIZ periode waar eveneens €40.000 per jaar voor beschikbaar is. Voor Bruinisse wachten we de uitslag van de draagvlakmeting in 2023 af. 29
Stand van zaken Voor de bestaande BIZ zones Zierikzee, Burgh-Haamstede, Renesse en Bruinisse stellen we, gedurende de looptijd van de BIZ, een bedrag van €40.000 per jaar per zone beschikbaar. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.2.6 We voeren samen met Ondernemers Vereniging Zierikzee een pilot 'Kernenmanager' uit (amendement A6 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) De pilot loopt vanaf 2022 tot en met 2024. In 2024 vindt de eindevaluatie plaats. Stand van zaken De evaluatie staat voor het derde kwartaal 2024 gepland. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.3. We stimuleren en faciliteren (kleinschalige) bedrijvigheid op Schouwen-Duiveland.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.3.3. We realiseren een ondernemersloket Omschrijving (toelichting)
30
We willen dat de dienstverlening aan ondernemers beter en sneller verloopt. Dat kan door middel van een ondernemersloket. Op dit moment maken we een notitie waarin we een aantal opties voor een mogelijke invulling van een ondernemersloket in beeld brengen. In 2024 komen we met een voorstel naar de gemeenteraad. Stand van zaken De uitvoering loopt op schema. Een notitie met verschillende varianten voor de invulling van een ondernemersloket is aangeleverd ter behandeling in de raadscommissie. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.3.6. We ondersteunen bedrijven, die willen innoveren en ontwikkelen met innovatievouchers Omschrijving (toelichting) We ondersteunen bedrijven die willen innoveren en ontwikkelen. Als ondernemers een initiatief hebben zorgen we ervoor dat zij professioneel advies kunnen inhuren om hun aanvraag te onderbouwen. Hiervoor werken we samen met Impuls Zeeland en zetten we innovatievouchers in. Samen met ondernemers kijken we voor welke vraagstukken dit een passend instrument is. Voor het programma innovatievouchers is jaarlijks € 100.000 beschikbaar.
Stand van zaken In het coalitieakkoord is € 100.000 uitgetrokken om naast de ondernemers in de verblijfsrecreatieve sector ook andere ondernemers in onze gemeente te ondersteunen met innovatievouchers. Dit initiatief moet nog worden opgestart. In het coalitieakkoord staat ook de wens voor een ondernemersloket. In verband met de beschikbare ambtelijke capaciteit is eerst aan een voorstel gewerkt voor een ondernemersloket. Nu hiervoor een commissievoorstel gereed is, kunnen we in de tweede helft van 2024 werken aan een plan voor uitbreiding van de innovatievouchers voor ondernemers. Geld (indicator)
Tijd (indicator) 31
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.5. Er is een optimale (digitale) infrastructuur.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.5.4. In het kader van een betere bereikbaarheid en ontsluiting van Zierikzee onderzoeken we de mogelijkheden voor structurele verbeteringen van mobiliteit in en om de stad Omschrijving (toelichting) Het gehele tracé van de N59 ter hoogte van Zierikzee vraagt dringend om een structurele oplossing. Uitgevoerd onderzoek maakte twee zaken duidelijk: 1) De inrichting van de grote rotonde N59/N264 is de grote veroorzaker van de stagnerende doorstroming op de N59 binnen Zierikzee. 2) Een permanente ontsluiting ter hoogte van de N59/Grevelingenstraat heeft geen significant negatieve effecten op de doorstroming op de N59. In 2023 is gestart met de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Zierikzee. Hierin gaat de gemeente samen met de andere wegbeheerders (Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat, Waterschap Scheldestromen) concreet aan de slag met de (deel)oplossingen. Uiterlijk eind 2023 / begin 2024 ligt een concreet oplossend ontwerp voor het tracé aansluiting Grevelingenstraat tot aan de kruising met de Weg van de Val op tafel. Na besluitvorming in 2024 over de ontwerp blauwdruk van dit nieuw tracé met kruispuntoplossingen, zetten we de opvolgende stappen van voorbereiding tot en met realisatie.
Om deze integrale ontwerpopgave binnen Zierikzee en de onderzoeken voor de (deel)oplossingen mogelijk te maken, kende de raad in 2022 een voorbereidingskrediet toe van € 600.000. Voor het eerste knelpunt lijkt het er op dat RWS de benodigde financiële middelen, met inzet van onze ambtelijke inbreng, ter beschikking krijgt gesteld vanuit subsidies uit de versnellingsopgave 'Woningbouw & Mobiliteit' en uit de veiligheidsmaatregelen op de N-wegen. Wij vragen in september 2023 via een raadsvoorstel de raad hier ook middelen voor toe te zeggen. Voor de ontsluiting van de N59/Grevelingenstraat reserveerde de raad reeds de financiële middelen. Voor de kosten van de reconstructies van de tussenliggende wegtracés tussen de aansluiting Grevelingenstraat en de Weg van de Val, en de uit te werken oplossing voor de kruising Laan van StHilaire / N59 / Zandweg, is nog de nodige financiële dekking nodig. Dit vormt een opgave voor de komende jaren, zowel bij de overige wegbeheerders als binnen onze gemeente. Stand van zaken De blauwdruk voor de aanpassingen op het tracé van de N59 - tussen de grote rotonde N59/N654 en de aansluiting van de Grevelingenstraat op de N59 (het tracé van de N59 binnen de nieuwe grenzen van de bebouwde kom) - komt medio 2024 tot stand.
Dit na een intensieve samenwerking met de verschillende wegbeheerders en betrokken adviseurs en tussentijdse afstemming met de klankbordgroep. Voor het deel van de N59 (buiten de bebouwde kom ), tussen de grote rotonde en de kruising met de Weg van de Val, 32
moet Rijkswaterstaat (RWS) voor het budget voor het nader onderzoek, om tot een gelijkwaardig opleveringsniveau te komen, nog een besluit (laten) nemen. Deze ontwerpen van de diverse aansluitingen (reconstructieopgaven) zijn tot op het niveau van een voorlopig ontwerp uitgewerkt. Wij wachten nog op de bijbehorende kostenramingen. Het totale ontwerp wordt in het 3e kwartaal 2024 ter goedkeuring aan de betrokken besturen (van de wegbeheerders) voorgelegd. Communicatie en afstemming met de omgeving volgt nadien. Uit de blauwdruk van het ontwerp tracé stellen we als eerste te realiseren onderdelen aan u voor. Dit betreft de reconstructie van de rotonde N59/N654 nabij de Nobelpoort (voor rekening en risico van RWS) en opvolgend de aansluiting Grevelingenstraat/N59, samen met de reconstructie Grevelingenstraat (voor rekening en risico van de gemeente). Samen met Rijkswaterstaat werken wij aan een oplossing voor de invulling van een projectorganisatie, die beide projecten aanstuurt (verantwoordelijkheid / risico's). Dit om de oplevering van de 2 genoemde deelprojecten vóór 2029 te kunnen realiseren.
De gelden van het ministerie van IenW, als bijdrage voor de aanleg van een fiets- en voetgangerstunnel bij de grote rotonde N59/N654, zijn in het kader van de versnellingsopgave 'Woningbouw & Mobiliteit' in februari 20224 via een subsidiebijdrage van € 2.044.000 aan ons toegekend en al uitbetaald. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.5.8. We voeren een verkenning uit op basis van de MIRT-spelregels voor het poldertracé bij Burgh-Haamstede en voor een veilige oversteekplaats nabij Bruinisse Omschrijving (toelichting) We voeren het voorstel voor aanpak uit dat door de raad in juli 2022 is goedgekeurd. De verkenning leggen we in 2024 ter besluitvorming aan de raad voor met eventuele vervolgvoorstellen die de MIRTspelregels van het Rijk volgen.
Stand van zaken De pre Mirt verkenning is opgestart. De eerste fase van het onderzoek (waarin de haalbaarheid van een MIRT traject is verkend) is in januari 2024 afgerond. In dit onderzoek staan ook aanbevelingen voor een vervolgtraject. Aan de hand van deze aanbevelingen leggen we in het tweede kwartaal van 2024 een bestuurlijk voorstel voor. Geld (indicator)
33
Tijd (indicator)
1.3.5.15. Betere bereikbaarheid en veiligheid voor wonen-werken Omschrijving (toelichting) Vanuit Programma Zierikzee zetten we in op de bereikbaarheid van bedrijven door goed ontsloten bedrijventerreinen. Om woon-werkverkeer per fiets te stimuleren zorgen we voor fietspaden op de bedrijventerreinen, te starten op bedrijventerrein Zierikzee Zuid (Zuidhoek/Straalweg/Business Park). In samenspraak met de Vereniging Bedrijventerrein Zuid (VBZ) werken we in 2024 een plan uit om het fietsnetwerk verder te verbeteren en de fietsveiligheid te vergroten. Stand van zaken Inmiddels zijn inrichtingsvoorstellen besproken met de VBZ. Aansluitend zijn we gestart met het uitwerken van de plannen. Voor verbetering van de fietsveiligheid op de Deltastraat is in het kader van de uitbreidingsinvesteringen voor de programmabegroting 2025-2028 een krediet gevraagd. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.3.5.16. Gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee 150 + 20 KV station inclusief kabeltracee en wijziging structuurvisie Zierikzee 2030 Omschrijving (toelichting) Projectmatig ontwikkelen we een 150/20 KV-station als eerste fase van de Gebiedsontwikkeling Zuidoostflank Zierikzee, met bijbehorende ruimtelijke inpassing. Tegelijk vindt de ontwikkeling van de (gefaseerde) uitbreiding van het bedrijventerrein Zierikzee plaats. Beide deelontwikkelingen dragen, samen met een 3-tal infraprojecten (Reconstructie Straalweg, Nieuwe Hoofdontsluiting Noord-Zuid en een calamiteitenontsluiting richting N256) , bij aan voornoemde gebiedsontwikkeling. Stand van zaken Wij hebben het ontwerpbestemmingsplan voor de Startfase van de Gebiedsontwikkeling - het bestemmingsplan voor het hoogspanningstation en de bijbehorende kabels en leidingen binnen het gebied - ter visie gelegd. De beantwoording van de zienswijze hebben we afgerond. Wij leggen het bestemmingsplan eind tweede kwartaal 2024 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Voor de vaststelling ondertekenen we een samenwerkings/exploitatie overeenkomst met Tennet & Stedin voor de ontwikkeling van het hoogspanningsstation. Vervolgens brengen we samen met de omgeving de landschappelijke inpassing van schetsontwerp naar voorlopig- en definitief ontwerp. Geld (indicator) 34
Tijd (indicator)
TOELICHTING EXPLOITATIE BIZ Groot Renesse, incidenteel nadeel lasten € 148.500 en incidenteel voordeel baten € 148.500 Via een separaat voorstel besloten wij om de raming van de opbrengst BIZ gelden Groot Renesse en de doorbetaling daarvan aan die BIZ voor 2024 via deze bestuursrapportage te verwerken. Het gaat hierbij om een bedrag van € 148.500. Herziening bouwgronden en exploitatieovereenkomsten, incidenteel voordeel lasten € 352.718 en incidenteel nadeel baten € 742.889 Bij het opstellen van de jaarrekening 2023 zijn de meerjarige ramingen van de bouwgrondexploitaties en de exploitatieovereenkomsten herzien. Dit leidt tot het aanpassen van budgetten op diverse subprogramma’s en een toevoeging aan de algemene reserve ontwikkelingsbedrijf als gevolg van hogere geraamde tussentijdse winstnemingen. In totaal is er voor de hele herziening van de bouwgronden en exploitatieovereenkomsten in 2024 sprake van een incidenteel voordeel van € 89.000 en in 2025 van € 106.560. De incidentele voordelen worden met name veroorzaakt door een hogere toerekening van personeelslasten wat vooral komt door reëlere inschattingen van de inbreng van eigen uren. Verder zijn alle baten en lasten per saldo ongeveer 0, maar de afwijkingen gaan wel over diverse sub-programma's en over zowel baten als lasten. Om die reden zitten er op de baten en lasten per sub-programma wel significante verschillen.
TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden.
35
Sub-Programma 1.4 Arbeidsmarkt in balans WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.1. Samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven om opleidingsmogelijkheden aan te laten sluiten op de behoefte van de arbeidsmarkt.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.1.3. We continueren het project Living Labs Schouwen-Duiveland Grevelingen Oosterschelde Omschrijving (toelichting) Living Lab zien wij als een uitstekend middel om in samenwerking met ondernemers, overheden, onderwijs- en kennisinstellingen stapjes te zetten in innovatieve (praktijk)oplossingen voor opgaven die spelen op Schouwen-Duiveland. Een voorbeeld is broedplaats zoetwater Schouwen-Duiveland. Het zorgt voor een stevige band met deelnemende partijen om kennis en onderzoek naar onze ondernemers en maatschappelijke organisaties te brengen en zo hun innoverend vermogen te vergroten. Bijkomend effect is dat deelnemende partijen en studenten onderling een band krijgen en er ook een band met SchouwenDuiveland ontstaat doordat deelnemers onze gemeente beter leren kennen. Wij continueren Living Lab. Het levert inmiddels een bijdrage aan de versterking van de economie, onderwijs, het innovatievermogen van bedrijven en is een belangrijk project op de agenda voor een gezamenlijk arbeidsmarktbeleid. We onderzoeken op welke thema's we de Living Lab-werkwijze nog meer kunnen inzetten en wat dit betekent voor de capaciteit en inzet in de organisatie. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 nemen wij voor 3 jaar een jaarlijks budget van € 35.000 op voor onze communicatie over het Living Lab.
Met de inzet van communicatie werd het Living Lab in 2023 heel zichtbaar. Het draagt bij aan meer aandacht van bijvoorbeeld andere overheden voor wat er gedaan wordt en bereikt wordt binnen het netwerk en het biedt daarmee onze gemeente ook kansen. Stand van zaken In het derde kwartaal 2024 halen we nieuwe thema's en vraagstukken op bij de living lab-partners en gebiedspartijen. Deze nemen we op in een concept-programmaplan met aandacht voor inhoud, organisatie, capaciteit en financiering. In het vierde kwartaal 2024 leggen we dit concept-programmaplan voor aan de gemeenteraad. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
36
1.4.1.6 We realiseren het project Hospitality HUB Schouwen-Duiveland (amendement A9 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Het 'Hospitality HUB' draagt bij aan het oplossen van het personeelstekort in de horeca, recreatie en bakkerij. Dit initiatief is door Pieter Zeeman Lyceum en Scalda uitgewerkt in een masterplan. In de Hospitality HUB bieden het onderwijs en de bedrijven workshops, trainingen en begeleiding aan waarbij de overgang van het VMBO naar MBO-onderwijs soepeler verloopt en leerlingen/studenten beter worden voorbereid op werk bij de ondernemingen op het eiland en worden begeleid naar een startkwalificatie (MBO2) via 'thuisnabij' onderwijs'. Dit gebeurt binnen twee projecten: 1. In het schooljaar 2023 / 2024 start binnen de Hospitality HUB de doorlopende leerlijn in samenwerking tussen Pieter Zeeman Lyceum en Scalda. Met o.a. voorlichtingsactiviteiten, gastlessen en bedrijfsbezoeken blijven de scholen met ondernemers werken aan het verhogen van de instroom. 2. Met het project 'goed werkgeverschap' werken ondernemers met ondersteuning van een projectleider aan het invulling geven aan goed werkgeverschap. In 2023 zijn de bedrijven samen met Pieter Zeeman Lyceum en Scalda gestart met een stichting om uitvoering te kunnen geven aan hun ambities, vastgelegd in een convenant. In 2024 volgt verdere uitvoering van dit convenant in concrete projecten.
Bovendien blijven de betrokken bedrijven en brancheorganisaties zich inzetten om nog meer bedrijven te betrekken bij dit samenwerkingsverband. Om deze 'Hospitality HUB' op te zetten stellen wij voor nog twee schooljaren een projectsubsidie beschikbaar van € 95.000 per jaar. Het hele project wordt vóór 1 mei 2025 geëvalueerd. Stand van zaken Betrokken partijen zetten momenteel conform planning in op het uitvoeren van de afgesproken activiteiten. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.2. We richten ons op omscholing en het activeren van de niet-actieven met als doel sociale en/of economische zelfredzaamheid.
37
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.2.1. We breiden het werk-leeraanbod voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt uit Omschrijving (toelichting) In 2024 gaat onze aandacht onverminderd uit naar de ontwikkeling van onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting zo regulier mogelijk werk. Dit doen we in samenwerking met onze werkgevers en opleidingsorganisaties als Scalda. Met kortstondige begeleidingstrajecten op maat proberen we werkzoekenden weer werkfit te maken. Zodat mensen, eventueel met ondersteuning, bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen. Met bestaande instrumenten, zoals het Startbloq en Participatielab, zorgen we voor bij- en omscholing gericht op de vraag van de markt. Doel hierbij is het behalen van een startkwalificatie en/of het verkrijgen van vakvaardigheden. Hierdoor wordt een reguliere baan mogelijk en kunnen onze inwoners zoveel mogelijk zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien. We blijven ook inzetten op het ontwikkelen en uitvoeren van maatwerktrajecten voor specifieke doelgroepen. Voorbeeld hiervan is het leerwerktraject bij YourSurprise in samenwerking met het Gors, dat vooral is gericht op kwetsbare jongeren. Stand van zaken De uitvoering ligt op schema. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.4.2.7. We werken samen aan een evenwichtige en inclusieve arbeidsmarkt Omschrijving (toelichting) We nemen actief deel aan en zetten ons in voor de samenwerking in de arbeidsmarktregio Zeeland. Vanuit de centrumgemeente Goes werkt het ‘Team Arbeidsmarktregio Zeeland’ faciliterend en stimulerend aan een evenwichtige Zeeuwse arbeidsmarkt. Er wordt op Zeeuwse schaal projectmatig samengewerkt op de diverse terreinen van de Participatiewet. Dit met als doel in de arbeidsmarktregio een betere aansluiting tussen vraag en aanbod te realiseren en de uitstroom van werkzoekenden , in het bijzonder van werkzoekende inwoners met een beperking , te bevorderen. We stellen in regionaal verband hiervoor jaarlijks gezamenlijk een uitvoeringsplan op. Wij nemen ook in 2024 actief deel aan het Zeeuws Mobiliteitsteam (ZMT) en het Zeeuws samenwerkingsverband van jobhunters.
38
Stand van zaken De uitvoering ligt op schema. Geld (indicator)
Tijd (indicator)
1.4.2.9. We voeren de participatiewet optimaal uit en bezien de positie van De Zuidhoek daarin Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren gaven wij uitvoering aan de notitie 'Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren' uit september 2019. Het transformatieplan voor De Zuidhoek maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. De scope van dit plan richt zich op 2024. Medio 2023 hebben wij opdracht gegeven voor een extern onderzoek. Op basis daarvan willen wij in 2024 komen tot een nieuw toekomstscenario voor een optimale uitvoering van de Participatiewet voor de komende jaren en de mogelijke passende taken en positie hierin voor De Zuidhoek. Daarbij hoort ook een (eind)evaluatie van de uitvoering door De Zuidhoek volgens de strategische koers gedurende de afgelopen jaren. Stand van zaken Bureau Berenschot voert onderzoek uit om te komen tot een nieuw toekomstscenario voor een optimale uitvoering van de Participatiewet in Schouwen-Duiveland en de mogelijke passende taken en positie hierin voor De Zuidhoek. Naar verwachting leveren zij de eindrapportage van het onderzoek medio 2024 op. Geld (indicator)