Programmabegroting Schiermonnikoog 2027
Tekst van het document
Vooralsnog is hiervoor geen aanvulling nodig vanuit de reserve Woo. Door deze structurele inzet van middelen kunnen wij onze Woo-verplichtingen blijvend en toekomstbestendig uitvoeren, zonder dat dit ten koste gaat van andere gemeentelijke werkzaamheden. Voor de verbetering van de informatiehuishouding is in 2026 een plan van aanpak gemaakt, waarbij in het laatste kwartaal van 2026 en over heel 2027 gewerkt zal worden aan de implementatie van dit plan. [1] De informatiecategorieën die vallen onder de tweede tranche van actieve openbaarmaking zijn: wetten en algemeen verbindende voorschriften, overige besluiten van algemene strekking, organisatie en werkwijze en bereikbaarheidsgegevens. [2] De informatiecategorieën die vallen onder de derde tranche van actieve openbaarmaking zijn: convenanten, subsidieverplichtingen anders dan met beschikking, Woo-verzoeken en Woo- besluiten, onderzosksrapporten en klachtoordelen. Wat mag het kosten? Exploitatie Primaire begroting 2027 Lasten PRG4 4 Burgers en bestuur PRD411 4.1 /1 Burgerparticipatie 6002175 6002175 Burgerparticipatie -60.000 61 4.2 Bestuur Doelen en activiteiten SDG Doelen Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Doel 11 Duurzame steden en gemeenschappen. Het behoud van een zelfstandige gemeente. Uitvoeringskracht op orde.
Bestuurskracht Wij willen een zelfstandige gemeente blijven en zeggenschap houden over ons eigen eiland. Met een eigen bestuur en een eigen ambtelijke organisatie kunnen wij vanuit onze lokale expertise direct inspelen op de specifieke behoeften van onze inwoners, wat essentieel is voor het waarborgen van de leefkwaliteit. Wij beschikken over de noodzakelijke inzichten om te bepalen welke besluiten en maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan het welzijn van onze gemeenschap, de leefkwaliteit, het behoud van natuurwaarden en een gastvrij eiland voor haar bezoekers. Wij beseffen dat deze wens door onze schaalgrootte een prijs heeft. Door stevige regievoering kunnen wij de kosten beperken. Samenwerken met de raad Wij vinden het belangrijk dat inwoners actief kunnen meedenken en meedoen bij plannen en besluiten die hun leefomgeving raken. Participatie vergroot niet alleen het draagvlak, maar leidt ook tot inhoudelijk betere besluiten doordat kennis, ervaringen en ideeën uit de samenleving worden benut. Daarom professionaliseren we de komende vier jaar onze participatieaanpak door te investeren in een heldere visie, beleid, een passende verordening en trainingen voor medewerkers, zodat participatie een vanzelfsprekend onderdeel wordt van onze organisatiecultuur.
Participatie Wij vinden het belangrijk dat inwoners actief kunnen meedenken en meedoen bij plannen en besluiten die hun leefomgeving raken. Participatie vergroot niet alleen het draagvlak, maar leidt ook tot inhoudelijk betere besluiten doordat kennis, ervaringen en ideeën uit de samenleving worden benut. Daarom professionaliseren we de komende vier jaar onze participatieaanpak door te investeren in een heldere visie, beleid, een passende verordening en trainingen voor medewerkers, zodat participatie een vanzelfsprekend onderdeel wordt van onze organisatiecultuur. Uitvoeringskracht organisatie Wij hebben een stabiele kernorganisatie nodig, die kwalitatief en kwantitatief de taken uitvoert. Daarvoor is de afgelopen jaren een stevige basis gelegd. Door de komende jaren te investeren in meer autonomie voor medewerkers (mandaat), procesoptimalisatie, meer 62 intergemeentelijke samenwerking, verdere digitalisering en te prioriteren op kerntaken zullen we nog efficiënter en effectiever werken. Focus op kerntaken Wij zullen vanwege de toenemende complexiteit van wettelijke verplichtingen en afnemende financiële middelen moeten prioriteren. Daarvoor zullen wij ons de komende vier jaar zoveel als mogelijk moeten gaan beperken tot de realisatie van de gemeentelijke kerntaken.
Deze taken sturen wij gedifferentieerd aan, waarbij we deels in eigen beheer werken en deels taken onderbrengen bij andere gemeenten. Aantrekkelijk werkgeverschap Wij zullen de komende vier jaar ons werkgeverschap nog verder gaan professionaliseren. Aantrekkelijk werkgeverschap helpt ons om talent aan te trekken, te behouden en medewerkers duurzaam inzetbaar te houden, waardoor de afhankelijkheid van dure externe inhuur afneemt en verzuim wordt beperkt. Met gemotiveerde en deskundige medewerkers kunnen we onze opgaven efficiënter uitvoeren en de beoogde resultaten beter realiseren. Opclassificatie Door het bijzondere karakter en ligging van onze gemeente, steekt de bestuurslast in uitzonderlijke mate uit boven de gebruikelijke bestuurslast in andere gemeenten met dezelfde inwonersklasse. De provincie heeft dit onderkend en heeft de gemeente ingedeeld in inwonersklasse 2 voor het tijdvak vanaf 1 september 2027 tot 1 januari 2032. Doel 16 Ontvankelijke, inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming op alle niveaus garanderen Constructieve samenwerking met de andere Waddeneilanden. Samenwerkende eilanden Wij dragen constructief bij aan de samenwerking met de vier andere Waddeneilanden, overeenkomstig de Gemeenschappelijke Regeling (GR) de Waddeneilanden.
De missie van de GR is als volgt geformuleerd: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke eilandgemeenten door gecommitteerde structurele en doelgerichte samenwerking op de specifieke eilandvraagstukken, werken aan gedeelde strategische meerjarige doelen en het waar nodig het delen van capaciteit in menskracht. Dit alles met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid. Tevens is vanuit de GR een convenant overeengekomen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Provincies Noord Holland en Friesland. Het convenant beschrijft de samenwerking en 63 verzekert de bestuurlijke zelfstandigheid van de eilanden voor de komende jaren. Voor de periode 2027 – 2030 stelt de GR een nieuw Meerjarig Programmaplan op. Voor een beschrijving van het Meerjarig Programmaplan wordt u verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering. Overige intergemeentelijke samenwerking Een aantal gemeentelijke processen hebben wij ondergebracht bij andere gemeenten. De afspraken daarover zijn vastgelegd in diverse Dienstverleningsovereenkomsten. Zie in dit verband ook de paragraaf bedrijfsvoering, waarin dit uitgebreid wordt beschreven. Jaarlijks evalueren wij deze samenwerkingen en stellen we de afspraken waar nodig bij.
Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij Bijdrage aan gemeentelijke doelen GR de Waddeneilanden Bestuurlijke samenwerking en belangenbehartiging Waddengerelateerde en eiland specifieke zaken, gericht op behoud van zelfstandigheid. Samenwerking op ondersteunende taken zoals ICT, financiën en P&O. Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD421 | 4.2 /1 Bestuur 6003258 | 6003258 Verkiezingen | 0 6005100 | 6005100 Bestuurlijke samenwerking | 0 6922152 | 6922152 Stelposten | 25.000 6960102 | 6960102 Saldi kostenplaatsen | -1 Totaal 4.2 /1 Bestuur | 24.999 Lasten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD421 | 4.2 /1 Bestuur 6001106 | 6001106 Gemeenteraad | -217.948 6001150 | 6001150 Burgemeester en wethouders | -485.676 6002100 | 6002100 Representatie | -27.800 6002150 | 6002150 Communicatie | -4.190 6003258 | 6003258 Verkiezingen | -7.900 6005100 | 6005100 Bestuurlijke samenwerking | -40.500 6005101 | 6005101 GR De Waddeneilanden | -124.499 6005200 | 6005200 Wet Open Overheid | -8.000 6006106 | 6006106 Raadsgriffier | -139.445 6006156 | 6006156 Raadsondersteuning | -53.900 6922152 | 6922152 Stelposten | 2.432 6960102 | 6960102 Saldi kostenplaatsen | 0 Totaal 4.2 /1 Bestuur | -1.107.426 Resultaat | -1.082.427 4.3 Dienstverlening Doelen en activiteiten SDG Doelen | Wat willen we bereiken? | Wat gaan we daarvoor doen? Onze inzet voor
kwaliteit van | We versterken stap voor stap onze leven en welzijn staat centraal in | dienstverlening via het programma alles wat we doen. We streven | ‘Dienstverlening op Peil’. Binnen dit ernaar om een gemeente te zijn | programma werken we per thema aan die continu bijdraagt aan de | concrete verbeteringen. Een tijdelijke leefbaarheid en zorgt voor een | regisseur dienstverlening zal ervoor gaan Doel 16.7 Ontvankelijke, | aantrekkelijke leefomgeving, het | zorgen dat alles goed wordt inclusieve, participatieve en | eiland Schiermonnikoog. De | gecoördineerd. We blijven leren en representatieve besluitvorming op | gemeente staat bekend staat om | ontwikkelen, zodat onze werkwijze steeds alle niveaus garanderen. | haar zorgzaamheid en | beter aansluit op wat inwoners en ondersteuning voor haar | ondernemers nodig hebben. Met deze inwoners. We staan dicht bij de | aanpak zorgen we voor een eilander gemeenschap. Wij | toekomstbestendige dienstverlening die leveren persoonlijke service, met | persoonlijk, begrijpelijk en toegankelijk is. oprechte aandacht. Samen | In een wereld waar technologie en bouwen we aan een gemeente | maatwerk steeds belangrijker worden, blijft waar iedereen zich thuis voelt en | Schiermonnikoog een gemeente waar waar we respectvol met elkaar | iedereen zich welkom en geholpen voelt. omgaan.
Door het bevorderen | Een plek waar de dienstverlening, net als 64 van een gevoel van | de getijden van de Waddenzee, saamhorigheid en verbondenheid | voortdurend in beweging blijft en willen we een veilige en | meebeweegt met de behoeften van de vertrouwde omgeving creëren | inwoners en bezoekers. waarin mensen gedijen. Dat doen wij door het zorgvuldig uitvoeren van onze wettelijke taken en leveren we maatwerk waar dat kan. De bestuurlijke ambities voeren wij doelbewust en strategisch daadkrachtig uit. Wij werken als zelfstandige gemeente vanuit een basis die op orde is en dragen bij aan de samenwerking met de andere eilandgemeenten. Vanuit een verbindende, veerkrachtige en vooruitstrevende organisatie werken wij aan goede dienstverlening en een professionele en inspirerende werkomgeving. In het kader van de | De openingstijden zijn verruimd en er dienstverlening | worden afspraken gemaakt conform de Doel 16.10 Publieke toegang tot | bieden we een verdere | vaststelling Dienstverleningsvisie. In de informatie en beschermen van | flexibilisering van openingstijden | middag zijn we telefonisch bereikbaar en fundamentele vrijheden, volgens | en bereikbaarheid. We verruimen | kunnen er afspraken gemaakt de nationale wetgeving en | onze dienstverlening door de | worden.
Ook zullen we de bereikbaarheid internationale overeenkomsten | mogelijkheid te bieden voor het | verbeteren door de website te garanderen. | aanbieden van diensten op | optimaliseren. afspraak. Ook is onze website als informatiemedium verder ontwikkeld. Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD431 | 4.3 /1 Dienstverlening 6004108 | 6004108 Lasten en baten secretarieleges burgerzaken | 35.824 Lasten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD431 | 4.3 /1 Dienstverlening 6003108 | 6003108 Burgerlijke stand | -27.145 6003158 | 6003158 Uitvoering GBA | -12.474 6003208 | 6003208 Rijbewijzen en reisdocumenten | -13.116 6004108 | 6004108 Lasten en baten secretarieleges burgerzaken | -15.000 6900401 | 6900401 5rubriek 02 Burgerzaken | -450.235 Totaal 4.3 /1 Dienstverlening | -517.970 Resultaat | -482.146 65 4.4 Mutaties reserves programma 4 Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Gerealiseerd resultaat | 0 Recapitulatie programma 4 Burgers en bestuur Recapitulatie Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD421 | 4.2 /1 Bestuur | 24.999 PRD431 | 4.3 /1 Dienstverlening | 35.824 Totaal 4 Burgers en bestuur | 60.823 Lasten PRG4 | 4 Burgers en bestuur PRD411 | 4.1 /1 Burgerparticipatie | -60.000 PRD421 | 4.2 /1 Bestuur | -1.107.426 PRD431 | 4.3 /1 Dienstverlening | -67.735 Totaal 4 Burgers en
bestuur | -1.235.161 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -1.174.338 Onttrekkingen | 0 Gerealiseerd resultaat | -1.174.338 Uniforme beleidsindicatoren programma 4 Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme | Eenheid | Bronjaar | Schiermonnikoog | Nederland beleidsindicatoren Formatie | Fte per 1.000 inwoners | 2027 | 41,52 | 10,48* Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | 2027 | 35,23 | 10,40* Apparaatskosten | Kosten per inwoner | 2027 | € 3.249 | n.v.t. Kosten als % van totale Externe inhuur | loonsom + totale kosten | 2027 | 6% | 16,10%* inhuur externen * betreft aantal/percentages van 2025 66 67 Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren Toelichting Formatie Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Externe inhuur Dit betreft losse inhuur van bv. adviesbureaus. Het uitbesteden van taken zoals financiën, P&O valt niet onder externe inhuur. Programma 5 - Financiering en belastingen 5.01 Lokale heffingen Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 | 5.01 /1 Lokale heffingen 6931102 | 6931102 Onroerende zaakbelasting gebruikers | 114.102 6932102 | 6932102 Onroerende zaakbelasting eigenaren woningen | 677.683 6932152 | 6932152 Onroerende zaakbelasting eigenaren nietwoningen | 157.157 6935102 | 6935102 Forensenbelasting | 411.463 6936102 | 6936102 Toeristenbelasting | 2.859.570 6940152 | 6940152 Invordering belastingen | 1.900 Totaal 5.01 /1 Lokale heffingen | 4.221.875 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 | 5.01 /1 Lokale heffingen 6930102 | 6930102 Waardering onroerende zaken | -45.523 6940102 | 6940102 Heffing belastingen | -55.148 6940152 | 6940152 Invordering belastingen | -1.900 Totaal 5.01 /1 Lokale heffingen | -102.571 Resultaat | 4.119.304 5.02 Algemene uitkering Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD521 | 5.02 /1 Algemene uitkering 6921102 | 6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds |
4.894.950 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD521 | 5.02 /1 Algemene uitkering 6921102 | 6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds | 71.685 Resultaat | 4.966.635 68 5.03 Dividend Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD531 | 5.03 /1 Dividend 6330101 | 6330101 Eneco | 10.702 6913102 | 6913102 Beleggingen | 31.975 Totaal 5.03 /1 Dividend | 42.677 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD531 | 5.03 /1 Dividend 6913102 | 6913102 Beleggingen | -2.014 Resultaat | 40.663 5.04 Financieringsfunctie Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD541 | 5.04 /1 Financieringsfunctie 6005000 | 6005000 Treasury | 7.902 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD541 | 5.04 /1 Financieringsfunctie 6005000 | 6005000 Treasury | -10.494 Resultaat | -2.592 5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD551 | 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen 6008000 | 6008000 Algemene baten en lasten | -10.000 69 5.06 Overhead In het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV wordt onder artikel l, tweede lid onder l de definitie overhead nader geduid.
In de toelichting van het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV is de definitie voor overhead van Vensters voor Bedrijfsvoering gehanteerd als uitgangspunt voor de definitie van overhead binnen het BBV. De Commissie BBV heeft als taak om duidelijkheid te verschaffen wanneer de toepassing van deze definitie in de praktijk tot vragen leidt. Dit heeft geleid tot een notitie overhead waarin beschreven is wat wel en wat niet onder de overhead valt. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. | Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch). 2. | Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. | P&O / HRM. 4. | Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement). 5. | Interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie (KCC). 6. | Juridische zaken. 7. | Bestuurszaken en bestuursondersteuning. 8. | Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. | Facilitaire zaken en Huisvesting. 10. | Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. | Managementondersteuning primair proces.
Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG91 | Overhead PRD561 | 5.06 /1 Overhead 6900910 | 6900910 5rubriek 04 Overhead | 0 Lasten PRG91 | Overhead PRD561 | 5.06 /1 Overhead 6000020 | 6000020 Overhead Personeel Buitendienst | -1.773 6000030 | 6000030 Overhead | -12.000 6000100 | 6000100 Overhead ICT | -607.040 6000200 | 6000200 Overhead Gemeentehuis | -165.499 6000300 | 6000300 Overhead Administratie | -420.914 6900910 | 6900910 5rubriek 04 Overhead | -837.772 Totaal 5.06 /1 Overhead | -2.044.998 Resultaat | -2.044.998 70 5.07 Heffing VPB Voor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente Schiermonnikoog geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en dat deze niet belasting- en aangifteplichtig zijn voor de VPB. Er is ofwel sprake van het aanbieden van een “collectief goed” (geen deelname economische verkeer), “normaal vermogensbeheer” of van “structureel verlieslatende activiteiten”. De gemeente moet alleen aangifte doen voor haar belaste activiteiten in het kader van de verkoop afvalstromen en het grondbedrijf, voor zover aanwezig. Het aan deze activiteiten toe te rekenen vermogen moet worden gewaardeerd op de fiscale openingsbalans. De gemeente heeft op dit moment twee grondexploitaties, bij winst hierop is er sprake van vpb-plicht grondexploitaties.
De opbrengsten van de verkoop afvalstromen worden opgenomen in de aangifte VPB en het aan deze activiteiten toe te rekenen vermogen wordt gewaardeerd op de fiscale openingsbalans. Het te betalen bedrag aan VPB op het resultaat behaald met de afvalstromen en grondexploitaties is zeer beperkt. Daarom is ervoor gekozen het te betalen bedrag aan VPB als een PM-post te oormerken. Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Lasten PRG92 | VPB PRD571 | 5.07 /1 Heffing VPB 6942103 | 6942103 Vennootschapsbelasting advieskosten | -750 5.08 Onvoorzien Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording worden de gereserveerde middelen voor structureel onvoorzien apart zichtbaar gemaakt in de begroting.
Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Lasten PRG93 | Onvoorzien PRD581 | 5.08 /1 Onvoorzien 6922102 | 6922102 Onvoorziene uitgaven | -1.000 5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten? Exploitatie | Primaire begroting 2027 Onttrekkingen PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD592 | 5.10 /1 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen 6980152 | 6980152 Mutaties reserves programmas alg dekkmidd | 79.769 Stortingen PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD592 | 5.10 /1 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen 6980152 | 6980152 Mutaties reserves programmas alg dekkmidd | -11.551 Mutaties reserves | 68.218 Gerealiseerd resultaat | 68.218 71 Recapitulatie programma 5 Financiering en belastingen Recapitulatie Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 | 5.01 /1 Lokale heffingen | 4.221.875 PRD521 | 5.02 /1 Algemene uitkering | 4.894.950 PRD531 | 5.03 /1 Dividend | 42.677 PRD541 | 5.04 /1 Financieringsfunctie | 7.902 Totaal Algemene Dekkingsmiddelen | 9.167.404 PRG91 | Overhead PRD561 | 5.06 /1 Overhead | 0 PRG99 | Rekeningsresultaat PRD593 | 5.11 /1 Saldo van baten en lasten na bestemming | 0 Totaal Baten | 9.167.404 Lasten PRG90 | Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 | 5.01 /1 Lokale heffingen | -102.571 PRD521 | 5.02 /1 Algemene uitkering | 71.685 PRD531 | 5.03 /1 Dividend | -2.014 PRD541 | 5.04 /1
Financieringsfunctie | -10.494 PRD551 | 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen | -10.000 Totaal Algemene Dekkingsmiddelen | -53.394 PRG91 | Overhead PRD561 | 5.06 /1 Overhead | -2.044.998 PRG92 | VPB PRD571 | 5.07 /1 Heffing VPB | -750 PRG93 | Onvoorzien PRD581 | 5.08 /1 Onvoorzien | -1.000 PRG99 | Rekeningsresultaat PRD593 | 5.11 /1 Saldo van baten en lasten na bestemming | -73.592 Totaal Lasten | -2.173.734 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 6.993.670 Onttrekkingen | 79.769 Stortingen | -11.551 Mutaties reserves | 68.218 Gerealiseerd resultaat | 7.061.888 72 Uniforme beleidsindicatoren programma 5 Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme | Eenheid | Bronjaar | Schiermonnikoog | Nederland beleidsindicatoren Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | 2026 | 462 | 439 Gemeentelijke woonlasten | In Euro's | 2026 | 964 | 993 eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | In Euro's | 2026 | 1.102 | 1.091 meerpersoonshuishouden Overhead | % van totale lasten | 2027 | 10,15% | - Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren | Toelichting Gemiddelde WOZ waarde | De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Overhead | Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. 73 Geprognotiseerde balans per 31 december Omschrijving | Jaarrekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (Bedragen x€ 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa (im) Materiële vaste activa | 18.566 | 19.556 | 19.587 | 21.023 | 22.157 | 21.792 Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen | 155 | 155 | 155 | 155 | 155 | 155 Financiële vaste activa: Leningen | 445 | 422 | 415 | 408 | 400 | 393 Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar | - | - | - | - | - | - Totaal Vaste Activa | 19.166 | 20.133 | 20.157 | 21.586 | 22.712 | 22.340 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie | 623 | 414 | 275 | -155 | -142 | - Uitzettingen <1 jaar | 5.044 | 5.324 | 5.324 | 5.324 | 5.324 | 5.324 Liquide middelen | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 Overlopende activa | 356 | 356 | 356 | 356 | 356 | 356 Totaal Vlottende Activa | 6.026 | 6.097 | 5.958 | 5.528 | 5.541 | 5.683 Totaal Activa | 25.192 | 26.230 | 26.115 | 27.114 | 28.253 | 28.023 Omschrijving | Jaarrekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
2029 | 2030 Passiva Eigen vermogen | 3.854 | 2.591 | 2.044 | 2.066 | 2.093 | 2.296 Begrotingsresultaat | -289 | -315 | 74 | 44 | 220 | 294 Voorzieningen | 2.246 | 2.166 | 2.213 | 2.171 | 2.115 | 2.059 Vaste schuld | 8.740 | 11.147 | 11.143 | 12.192 | 13.184 | 12.733 Totaal Vaste Passiva | 14.551 | 15.589 | 15.474 | 16.473 | 17.612 | 17.382 Vlottende schuld | 1.854 | 1.854 | 1.854 | 1.854 | 1.854 | 1.854 Overlopende passiva | 8.787 | 8.787 | 8.787 | 8.787 | 8.787 | 8.787 Totaal Vlottende Passiva | 10.641 | 10.641 | 10.641 | 10.641 | 10.641 | 10.641 Totaal Passiva | 25.192 | 26.230 | 26.115 | 27.114 | 28.253 | 28.023 74 75 Paragrafen Lokale heffingen Beleid Publiekrechtelijke heffingen Hieronder treft u een beknopte uiteenzetting aan over de omvang van het huidige pakket aan belastingen en het beleid met betrekking tot de jaarlijks vast te stellen tarieven en kwijtschelding van belastingen. Tot slot zijn de effecten van dat beleid vertaald in een overzichtje van de woonlastenontwikkeling 2027 ten opzichte van 2026. Overzicht belastingen en heffingen Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed. De mogelijkheid om onroerendezaakbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet.
De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een pand, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ), als van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene verblijfsbelasting en daarmee een algemeen dekkingsmiddel. De mogelijkheid om toeristenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. De belasting is gebaseerd op de gedachte, dat binnen de gemeente personen verblijven, die daar niet woonachtig zijn, maar wel gebruik maken van de (algemene) gemeentelijke voorzieningen. De belasting kan dan ook worden gezien als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeente voor de instandhouding van die voorzieningen. De belasting kent een tarief voor het houden van dagverblijf en een tarief voor het houden van nachtverblijf tegen vergoeding. Degene die verblijf biedt, is belastingplichtig en gerechtigd de belasting te verhalen op de persoon of personen die verblijf houden. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van een natuurlijke persoon die voor hemzelf of zijn gezin op meer dan negentig dagen per kalenderjaar een gemeubileerde woning binnen de gemeente beschikbaar houdt (tweede woning).
De mogelijkheid om forensenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. Bijkomende eis is, dat diegene geen hoofdverblijf houdt binnen de gemeente waar de woning is gelegen. De belasting is gekoppeld aan de hoogte van de WOZ-waarde van de woning. Dat is dezelfde waarde die wordt gebruikt voor de onroerendezaakbelastingen. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengst vloeit niet naar de algemene middelen, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en –verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtschelding volledig worden gedekt uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing (100% kostendekking). In de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen een- en meerpersoonshuishoudens. Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe “de vervuiler betaalt.” De mogelijkheid om afvalstoffenheffing in te stellen is vastgelegd in de Wet Milieubeheer. Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door middel van de rioolheffing verhaald op de gebruikers van woningen en niet-woningen die op dat stelsel (in)direct zijn aangesloten. De gemeente heeft naast de zorgplicht voor gemeentelijk afval- en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. Ook voor de rioolheffing geldt dat dit een zogenaamde bestemmingsheffing is.
De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekking wordt gebruikt om de voorzieningen, die dienen voor de uitvoering van genoemde zorgplicht, te bekostigen. De mogelijkheid om een rioolheffing in te voeren is vastgelegd in de Gemeentewet. 76 Lijkbezorgingsrechten Op basis van deze belastingverordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de daarmee samenhangende diensten. Zowel het gebruik als de aard van de af te nemen diensten kennen veel verschijningsvormen, die in de bij de verordening behorende tarieventabel met naam en toenaam limitatief zijn opgesomd. Een recht is geen algemene belasting. Om een recht te mogen heffen dient er een individualiseerbare prestatie van de gemeente jegens de burger te staan. Daarnaast geldt dat de begrote bate van de rechten de begrote lasten niet mogen overstijgen (opbrengstlimiet). Leges De diensten waarvoor leges worden geheven, zijn in de Legesverordening op samenhang geclusterd. • Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening; • Hoofdstuk 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; • Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. Onder Hoofdstuk 1 vallen met name de legestarieven voor diensten van Burgerzaken (paspoorten, rijbewijzen en huwelijksvoltrekkingen).
Onder Hoofdstuk 2 vallen de legestarieven voor diensten die verleend worden onder de noemer ‘omgevingsvergunning’ (voorheen bouwvergunning). Onder Hoofdstuk 3 vallen de legestarieven voor diensten die uitsluitend verleend worden aan ondernemers zoals de drank- en horecavergunning, de evenementenvergunning en de vergunning voor seksbedrijven. Tarieven en kwijtscheldingsbeleid In de Notitie Financieel Kader 2027-2030 is in algemeenheid bepaald, dat de tarieven van de belastingen, heffingen en rechten jaarlijks worden verhoogd met 2%. Er gelden echter uitzonderingen: - Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt dat percentage normaal 1,5%. Maar Besloten is om de inkomsten OZB voor het jaar 2027 naast de 1,5% met 5% extra te verhogen. De tarieven OZB zijn dus overeenkomstig verhoogd met dit bedrag. De opbrengst onroerendezaakbelastingen wordt enerzijds beïnvloed door de WOZ-waardeontwikkeling en anderzijds door de tariefstelling. Voor woningen wordt een waardestijging verwacht van 9,34% en voor niet-woningen 0%. Besloten is om de WOZ-stijging voor woningen en voor bedrijven niet langer te compenseren door het verlagen van de tarieven. Dit resulteert in een stijging van het tarief van OZB eigenaar woningen met 5,89%. Het tarief OZB eigenaar niet-woningen stijgt met 5,24% en het tarief OZB gebruiker niet-woningen stijgt met 10,34%.
- Voor de toeristenbelasting wordt normaal gesproken een jaarlijkse verhoging van 2% toegepast. Voor 2027 is besloten hiervan af te wijken en het tarief te verhogen naar € 3,25. Daarnaast is besloten om voor dagverblijf en nachtverblijf hetzelfde tarief te hanteren. - Voor de rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten en leges geldt dat een kostendekking van 100% wordt aangehouden. Dit resulteert in een stijging van de tarieven voor de afvalstoffenheffing met 14%. Het tarief voor de rioolheffing daalt met 24%. 1. Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente een deel van zijn burgers de mogelijkheid om voor een lagere belastingaanslag in aanmerking te komen. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. De criteria waaraan kwijtscheldingsverzoeken getoetst worden, zijn op rijksniveau vastgesteld. Wel mogen gemeenten zelf bepalen van welke belastingen zij kwijtschelding verlenen en welk deel van de belastingaanslag wordt kwijtgescholden. De aanslagen onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing komen in principe voor kwijtschelding in aanmerking. De gemeente Schiermonnikoog maakt gebruik van de ruimst mogelijke normen voor kwijtschelding, namelijk de 100% bijstandsnorm en de 100% AOW-norm.
Ook bij de vermogenstoets wordt de ruimst mogelijke extra vermogensvrijstelling gebruikt. Het bedrag aan te verlenen kwijtscheldingen is geraamd op € 4.000. 2. Tarieven In de begroting staat jaarlijks een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, te weten de belangrijkste belastingen, rechten en heffingen (leges). Het tarief van iedere lokale heffing wordt in het najaar door middel van een apart raadsvoorstel vastgesteld. Met inachtneming van hetgeen hiervoor onder hoofdstuk 1 is gezegd over de beleidskaders waarbinnen in algemeenheid beslissingen worden genomen over tariefontwikkelingen, zijn hierna de precieze effecten daarvan voor het jaar 2027 ten opzichte van 2026 opgenomen. Belasting soort | Tarief 2026 | Tarief 2027 | Mutatie 2027 OZB eigenaar woningen | 0,1050% | 0,1112% | 5,89% OZB eigenaar niet-woning | 0,2379% | 0,2504% | 5,24% OZB gebruiker | 0,1914% | 0,2112% | 10,34% Forensenbelasting | 0,2964% | 0,3023% | 2% Toeristenbelasting | 5% Dagverblijf | € 2,34 | € 3,25 | 38,89% € 3,25 Nachtverblijf | € 2,06 | 57,77% Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden | € 268,77 | € 306,37 | 14% Meerpersoonshuishouden | € 350,37 | € 399,42 | 14% Lijkbezorgingsrechten | Div. | Div. | 2% Rioolheffing a. | Vast bedrag: - | 0 tot en met 50m3 | € 28,00 | € 22,68 | -19% - | 51 tot en met 250m3 | € 56,20 | € 45,52 | -19% - | 250m3 en meer | € 141,70 | € 114,78 | -19% b.
| Variabel bedrag: per m3 | € 1,03 | € 0,83 | -19% 77 3. Belastingopbrengsten 2027 Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de voor het jaar 2027 begrote opbrengsten voor de belastingen, rechten en heffingen van de Gemeente Schiermonnikoog. Belasting soort | Begroting 2027 (opbrengst in €) OZB eigenaar woningen | 677.683 OZB eigenaar niet-woning | 157.157 OZB gebruiker | 114.102 Toeristenbelasting | 2.859.570 Forensenbelasting | 411.463 Afvalstoffenheffing | 452.254 Rioolheffing | 188.756 Lijkbezorgingsrechten | 42.621 Leges | 199.475 Totaal | 5.103.081 4. Kostendekking afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges De geraamde lasten en opbrengsten voor het jaar 2027 bedragen: Afvalstoffenheffing € | Rioolheffing € Lijkbezorgingsrechten € | *Leges € Toe te rekenen kosten: | 361.214 | 152.898 | 26.997 | 220.453 Overhead | 33.978 | 11.518 | 16.125 | 90.991 BTW | 57.062 | 24.340 | - | - Totale kosten | 452.254 | 188.756 | 43.122 | 311.444 Opbrengst heffingen | 452.254 | 188.756 | 42.621 | 199.475 Onttrekking voorziening** | - | - | - | - Storting voorziening | - | - | - | - Dekkingspercentage | 100% | 100% | 99% | 64% 78 5.
Woonlastenontwikkeling een- en meerpersoonshuishoudens 2026-2027 Voor een beeld over de ontwikkeling van de woonlasten wordt in de regel onderscheid gemaakt tussen eigenaar- bewoners en huurders en daarbinnen weer tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Voor beide groepen geldt dat de woonlasten in ieder geval een resultante zijn van tariefontwikkelingen van de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de eigenaar-bewoner wordt dat aangevuld met de effecten van de tariefontwikkeling voor de onroerendezaakbelastingen. Woonlasten eigenaar-bewoner: Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner | Eenpersoonshuishoudens | Meerpersoonshuishoudens Schiermonnikoog | 2027 € | 2027 € Onroerendezaakbelastingen eigenaar* | 613 | 613 Afvalstoffenheffing | 306 | 399 Rioolheffing* | 61 | 158 Totaal | 980 | 1.170 Gemiddelde woonlasten 2026 | 2026 | 2026 Schiermonnikoog € | 907 | 1109 Ontwikkeling lokale belastingdruk 2026-2027 | 8,05% | 5,5% * voor het jaar 2027 is voor de berekening van de woonlasten een geschat gemiddelde WOZ-woningwaarde aangehouden van € 551.248 . * Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46m3 per jaar.
Woonlasten huurder: Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner | Eenpersoonshuishoudens | Meerpersoonshuishoudens Schiermonnikoog | 2027 € | 2027 € Afvalstoffenheffing | 306 | 399 Rioolheffing* | 61 | 158 Totaal | 367 | 557 Gemiddelde woonlasten 2026 | 2026 | 2026 Schiermonnikoog € | 343 | 545 Ontwikkeling lokale belastingdruk 2026-2027 | 7% | 2,2% *Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135 m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46 m3 per jaar. 79 6. Vergelijking woonlasten op basis van Atlas van de lokale belastingen Elk jaar publiceert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo), een onafhankelijk onderzoeksinstituut verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, de zogenoemde Atlas van de lokale belastingen. Dat Atlas geeft jaarlijks een overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen, waaraan wij voor het jaar 2026 de onderstaande tabellen hebben ontleend. In die tabellen worden de gemiddelde woonlasten voor de eigenaar-bewoner en de huurder weergegeven, alsmede de provinciale en landelijke rangorde voor wat betreft de meerpersoonshuishoudens. In het verlengde daarvan hebben wij, zowel in relatieve als absolute zin, de afwijkingen ten opzichte van het Friese en landelijke gemiddelde weergegeven. Let wel: het gaat hierbij om de cijfers 2026.
De cijfers 2027 zijn uiteraard pas in de loop van volgend jaar beschikbaar. Woonlasten 2026 eigenaar – bewoner Rangorde | Rangorde landelijk Gemeente | Eenpersoons € | Meer persoons € | provinciaal meer | meer persoons- persoons- Schiermonnikoog | 907 | 1.109 | 16 | 197 Gemiddelde in Friesland | 853 | 980 Gemiddelde Nederland | 1.000 | 1.095 Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde | Eenpersoons | Meer persoons In procenten | 6,33% | 13,16% In euro's | 54 | 129 Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde | Eenpersoons | Meer persoons In procenten | -/- 9,3% | 1,28% In euro's | -/- 93 | 14 De provinciale rangorde is in 2026 in vergelijking met 2025 iets verbeterd. Van de 18 gemeenten binnen de provincie staat Schiermonnikoog op plek 16 (was 18). Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Ameland) en nummer 18 de hoogste (Achtkarspelen). Landelijk gezien is de rangorde in vergelijk met 2025 verslechterd. De gemeente is gezakt van plek 175 naar 197. De ontwikkeling van de verhouding voor de éénpersoons-huishoudens ten opzichte van het Friese gemiddelde geeft een negatief beeld. Schiermonnikoog zit boven het Friese gemiddelde. 80 Woonlasten huurder 2026 Rangorde | Rangorde landelijk Gemeente | Eenpersoons € | Meer persoons € | provinciaal meer | meer persoons- persoons- Schiermonnikoog | 363 | 535 | 12* | 203** Gemiddelde in Friesland | 369 | 547 Gemiddelde Nederland | 376 | 480 Verhouding t.o.v.
Fries gemiddelde | Eenpersoons | Meer persoons In procenten | -1,63 % | -2,19% In euro's | -/-6 | -/-12 Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde | Eenpersoons | Meer persoons In procenten | 5,32% | 11,46% In euro's | -/-3,46% | 55 Voor de huurder met een meerpersoonshuishouden geldt dat de provinciale positie in 2026 iets verbeterd is. Van de 18 gemeenten binnen de provincie staat Schiermonnikoog op plek 12 (was 13). Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Harlingen) en nummer 18 de hoogste (Waadhoeke). De landelijke positie is ook verbeterd. Daar is de gemeente in de rangorde van “goedkoopste” gemeenten geklommen van plek 219 naar plek 203. *nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste **nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste Bron COELO Atlas van de lokale lasten 2026 81 82 Onderhoud kapitaalgoederen Wegen (zie ook thema 2.2) In 2027 herstraten we de volgende straten volgens het nog vast te stellen beheerplan wegen en paden 2027 – 2036: • Melle Grietjespad deels • Rijspolder tussen Knuppeldam en bungalowpark de Monnik • Reeweg verzakking nabij Heereweg Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 130.421 gestort in de voorziening onderhoud wegen. De raad heeft op 18 april 2023 het beheerplan wegen en paden 2023-2032 vastgesteld. Deze financiën zijn in de begroting 2027 verwerkt.
Lichtmasten (zie ook thema 2.2) Beheer en onderhoud van de lichtmasten is onder regie van de OVEF uitbesteed aan CityTec. In beheerprogramma MOON is het onderhoudsprogramma voor de komende jaren inzichtelijk. In 2027 voeren we dagelijks onderhoud aan de lichtmasten uit en we laten 64 gietijzeren lichtmasten conserveren, volgens het beheerplan openbare verlichting en elektrische installaties 2026 - 2035. Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve openbare verlichting. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt al jaren volgens het groenuitvoeringsplan. Onder openbaar groen vallen ook posten die elders in de gemeentelijke begroting zijn ondergebracht, namelijk: • groene sportvelden; • onderhoud begraafplaats en begraven; • legen van de afvalbakken; • onderhoud straatmeubilair (banken/tafels); • bladruimen en vegen van de straten en bermen; • controle en onderhoud speeltoestellen; • onderhoud en controle watergangen; • ecologisch maaien; • aandacht voor biodiversiteit. In 2027 vereenvoudigen we het bomenbeleid en voeren we de nota oneigenlijk grondgebruik uit. We voeren de maatregelen uit die in het Bijenpact gemeente Schiermonnikoog zijn afgesproken. Ook gaan we verder met de bestrijding van invasieve exoten.
We stellen een nieuw beheerplan openbaar groen en bomen op. Financiën: Voor het openbaar groen is er geen reserve of voorziening ingesteld, omdat dit reguliere, jaarlijkse kosten betreft. Jachthaven (zie ook thema 3.2) We houden de Waddenhaven op diepte door om de vier jaar te cutteren en in de tussenliggende jaren te ploegen. In 2027 wordt de Waddenhaven gecutterd. We bereiden de renovatie van de drijvende steigers voor. Uitvoering van de werkzaamheden zal naar verwachting plaatsvinden in het winterseizoen in 2027, 2028 en 2029 volgens het nog vast te stellen beheerplan Waddenhaven Schiermonnikoog 2027 - 2036. Financiën: Reserve baggeren jachthaven Voor het baggeren van de jachthaven is er een reserve baggeren. Er wordt jaarlijks € 28.000 aan deze reserve wordt toegevoegd om zo te kunnen sparen voor toekomstige grote baggerwerkzaamheden. Voor 2027 staat € 70.000 geraamd voor het cutteren. Voorziening jachthaven - jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven - in 2027 staat er voor € 20.319 aan onderhoud op het programma ten laste van deze voorziening. Riolering (zie ook thema 2.4) Op basis van de rioolinspectie zijn maatregelen geformuleerd voor de komende 10 jaar. Deze maatregelen zijn verwerkt in het Water- en rioleringsprogramma 2026 -2035.
Ook benutten we mogelijkheden om regenwater te bergen en te infiltreren in de openbare ruimte om overlast bij hevige regenbuien te beperken. In 2027 koppelen we hemelwater af bij particulieren. Financiën: Toevoegingen en onttrekkingen worden per jaar bepaald aan de hand van baten en lasten riolering. Gebouwen (door de hele begroting) In de raadsvergadering van 17 mei 2022 is het DMJOP-gebouwen 2022-2031 besluitvormend behandeld in de raad. Dit onderhoudsplan is verwerkt in de begroting 2027. Financiën: Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 286.659 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen. Dit bedrag bestaat uit € 237.354 benodigde storting vanuit het DMJOP, € 36.000 voor storting scholen, € 8.305 voor Kittiwake en € 5.000 reservering voor interieur gemeentelijke gebouwen Het onderhoud voor 2027 wordt onttrokken aan de voorziening onderhoud gebouwen.
Meerjaren onderhoudsplannen In de begroting 2027 en verder zijn de cijfers uit de volgende door het college of de raad vastgestelde beheer- en onderhoudsplannen verwerkt: Kapitaalgoederen | Jaren MOP gemeentelijke gebouwen | 2025 - 2035 MOP jachthaven | 2025 - 2036 Onderhoudsplan veerdam | 2017 - 2026 Water- en rioleringsprogramma | 2026 - 2035 Beheerplan Openbare Verlichting en Elektrische Installaties | 2026 - 2035 Beheerplan wegen en paden | 2023 - 2032 Groenbeheerplan | 2008 Provincie Fryslân houdt toezicht op het duurzaam in stand houden van kapitaalgoederen, met name het voorkomen van achterstallig onderhoud. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom waar nodig aan de vernieuwing van de beheerplannen. 83 84 Bedrijfsvoering Een goede bedrijfsvoering vinden wij belangrijk Het zorgt ervoor dat middelen optimaal worden benut. Zoals het efficiënt inzetten van personeel, tijd en geld. Dit draagt bij aan een prettig werkklimaat, hogere productiviteit en lagere kosten. Een bedrijfsvoering dat op orde is stelt ons in staat om meer en betere diensten te leveren aan onze inwoners. Daarnaast verhoogt het de transparantie en het vertrouwen in de gemeente. Inwoners zien dat het belastinggeld goed wordt besteed. Onze visie. Wij gaan voor een gastvrij Schiermonnikoog. Een plek waar het prettig is om op te groeien, te wonen, te werken en te recreëren.
Een aantrekkelijke plek waar je dicht op de natuur leeft, je welkom voelt en we respectvol met elkaar omgaan. Onze missie. Onze inzet voor kwaliteit van leven en welzijn staat centraal in alles wat we doen. We streven ernaar om een gemeente te zijn die bekend staat om haar zorgzaamheid en ondersteuning voor haar inwoners. We staan dicht bij de eilander gemeenschap. Wij bieden persoonlijke service, met oprechte aandacht. Samen bouwen we aan een gemeente waar iedereen zich thuis voelt en waar we respectvol met elkaar omgaan. Door saamhorigheid en verbondenheid te versterken creëren we een veilige en vertrouwde omgeving waarin mensen gedijen. We voeren onze wettelijke taken zorgvuldig uit en leveren we maatwerk waar dat mogelijk is. De bestuurlijke ambities voeren wij doelbewust en strategisch daadkrachtig uit. Als zelfstandige gemeente werken we vanuit een stevige basis en dragen we actief bij aan de samenwerking met de andere eilandgemeenten. Vanuit een vooruitstrevende, veerkrachtige en verbindende organisatie werken wij aan goede dienstverlening en een professionele en inspirerende werkomgeving. Onze kerwaarden Als organisatie handelen we in lijn met onze drie kernwaarden. Gemeente Schiermonnikoog is VOORUITSTREVEND, VEERKRACHTIG en VERBINDEND. Wij toetsen onze werkwijzen en ons gedrag continu aan onze drie kernwaarden. Dat vinden wij belangrijk.
Waar nodig coachen wij medewerkers en sturen wij bij. Aandachtsvelden van de bedrijfsvoering Onze bedrijfsvoering richt zich op alle interne processen en ondersteunende functies die nodig zijn om het bestuur en de dienstverlening goed te laten functioneren. Het gaat hierbij niet om beleid zelf, maar om de “organisatie achter de schermen”. De uitvoering van de bedrijfsvoering wordt onder regie van het team Bestuur & Organisatie uitgevoerd. Een deel van deze taken voeren wij zelf uit binnen de gemeente. Voor een deel werken we samen met andere gemeenten. De afspraken daarover zijn vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten (DVO's). In onderstaand overzicht staat hoe de uitvoering is georganiseerd. 1. Personeel (HRM) Alles rondom medewerkers: • Werving en selectie (gemeente Ameland) • Opleiding en ontwikkeling (eigen beheer) • Arbeidsvoorwaarden en salarisadministratie (gemeente Ameland) • Verzuim en duurzame inzetbaarheid (eigen beheer) 85 2. Financiën Het beheren van geldstromen: • Begroting en jaarrekening (gemeente Noardeast-Fryslan (NEF)) • Financiële administratie (eigen beheer) • Belastingen en heffingen (gemeente NEF) • Control en auditing (gemeente NEF en uitbesteding) 3.
Informatievoorziening / ICT De digitale kant van de organisatie: • IT-systemen en infrastructuur (gemeente Leeuwarden) • Databeheer en informatiemanagement (eigen beheer en GR de Wadden) • Cybersecurity en privacy (AVG) (gemeente Leeuwarden en eigen beheer) • Digitale dienstverlening (gemeente Leeuwarden en eigen beheer) 4. Juridische zaken Ondersteuning bij wet- en regelgeving: • Advisering over juridische kwesties (eigen beheer) • Opstellen en toetsen van contracten (eigen beheer) • Behandeling van bezwaar en beroep (eigen beheer) • WOO (eigen beheer) 5. Inkoop en aanbesteding Het inkopen van diensten en producten: • Europese aanbestedingen (uitbesteding) • Contractenbeheer (eigen beheer) 6. Facilitair management Ondersteuning van de werkomgeving: • Huisvesting (gemeentehuis, zorgkantoor, gemeentewerf) (eigen beheer) • Onderhoud van gebouwen (eigen beheer en uitbesteding) • Werkplekken en voorzieningen (eigen beheer en gemeente Leeuwarden) • Catering en schoonmaak (eigen beheer en uitbesteding) 7. Participatie en Communicatie Interne en externe communicatie: • Participatiebeleid (eigen beheer) • Voorlichting aan inwoners (eigen beheer) • Perscontacten (eigen beheer) 86 • Interne communicatie binnen de organisatie (eigen beheer) 8.
Organisatie en control Sturing en kwaliteitsbewaking: • Planning & control-cyclus (gemeente NEF) • Risicomanagement (gemeente NEF) • Interne audits en kwaliteitszorg (gemeente NEF, uitbesteding en eigen beheer) Overige samenwerkingen Naast de samenwerkingen op bedrijfsvoering hebben wij ook andere samenwerkingsafspraken. De Waddeneilanden Er is een gemeenschappelijke regeling afgesloten tussen de vijf eilandgemeenten. Binnen deze samenwerking zijn Brede Welvaart, Openbare Orde, (kust)veiligheid en water als speerpunten geformuleerd. In 2023 is er een Regiodeal toegekend van waaruit het programma Waddeneilanden wordt gefinancierd. Dit programma bestaat uit vijf programmalijnen. Goed Wonen en leven, Toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen, Optimaal bereikbaar en verbonden, Duurzame energie en Circulair ondernemen. In de Directieraad worden maandelijks samenwerkingsafspraken besproken. Dit betreft onder andere het programma Waddeneilanden, ICT en zaakgericht werken, Inkoop & Aanbesteding, Juridische expertise, Personeel en Organisatie, Burgerzaken en Financiën. Gemeente Ameland Naast de uitvoering van HR-adviestaken en salarisadministratie voert de gemeente Ameland ook andere taken voor ons uit. Het gaat hierbij om onderwijs, leerlingenvervoer en het secretariaat van de bezwarencommissie.
Gemeente Leeuwarden Vanuit de samenwerkende Friese Waddeneilanden is met gemeente Leeuwarden een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Deze overeenkomst gaat over de levering van ICT-infrastructuur, gegevensbeheer en kantoorautomatisering. Daarnaast is de gemeente Leeuwarden de Friese centrumgemeente voor jeugdzorg. Wij zijn hierbij aangesloten voor onze uitvoering van de gespecialiseerde jeugdzorg. De uitvoering is door de 18 Friese gemeenten neergelegd bij SDF. (Sociaal Domein Fryslân) Gemeente Noardeast-Fryslan De gemeente Schiermonnikoog heeft een DVO met NEF. Deze DVO heeft betrekking op de eerder genoemde bedrijfsvoeringsprocessen, het sociaal domein en de werkzaamheden van de streekarchivarus. Onze dienstverlening Wij streven naar persoonlijke, begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening voor iedereen: • Onze inwoners staan centraal: we luisteren goed, denken mee en zorgen dat iedere inwoner – ongeacht achtergrond – zich gehoord en geholpen voelt. • Onze dienstverlening is herkenbaar, duidelijk en eenvoudig: duidelijke taal, visuele ondersteuning en logische processtappen zorgen ervoor dat iedereen hun zaken met de gemeente kunnen regelen. • Onze dienstverlening is vooral digitaal en toegankelijk: een moderne website en veilige digitale kanalen maken het makkelijk om online zaken te regelen, waar nodig bieden we extra ondersteuning.
87 Een tijdelijke dienstverleningsregisseur is gestart met het implementeren van onze dienstverleningsvisie. De openingstijden en bereikbaarheid van ons gemeentehuis zijn inmiddels verruimd. Ook is het makkelijker geworden om op afspraak langs te komen. Daarnaast is het team van Maatschappij, Zorg en Welzijn zichtbaar in onze dienstverlening. Zo zijn er diverse diensten toegevoegd voor jonge en oudere inwoners. Denk aan de dagbesteding, mantelzorgbegeleiding, sportieve activiteiten, valpreventie enzovoort. Communicatie en Participatie De communicatie met inwoners, bedrijven en gasten is proactief. Dat betekent concreet dat wij regelmatig communiceren via nieuwsbrieven, zowel digitaal als huis-aan-huis. We hebben een communicatievisie opgesteld en werken aan het verbeteren van de toegankelijkheid van onze website. Daarnaast zijn we gestart met het opstellen van participatiebeleid en – verordening. Ook hebben we regie gevoerd over diverse informatie-avonden, bijeenkomsten in het kader van Buitenkans en bezoeken van bestuurders van andere gemeenten, de provincie, het Rijk en waterschappen. Daarnaast was er regelmatig perscontact. Digitalisering, Privacy en Informatiebeveiliging Uit de audit van de Functionaris Gegevensbescherming bljikt dat wij in 2025 diverse maatregelen hebben genomen om de bescherming van privacygevoelige informatie te versterken.
Deze lijn hebben we in 2026 doorgezet. De informatiemanager heeft een plan van aanpak opgesteld en deze is in uitvoering. Het plan van aanpak richt zich op: de verdere digitalisering van diverse processen, het uitvoeren van aanvullende maatregelen ter verbetering van de bescherming van privacygevoelige informatie, het op orde brengen van het informatiebeheer, het opstellen van AI- beleid, enzovoort. Gemeente Schiermonnikoog maakt gebruik van de SSC-werkplek via gemeente Leeuwarden. Dit houdt in dat de normen uit de BIO2.0, die betrekking hebben op de SSC-werkplek, worden verantwoord door gemeente Leeuwarden. Sinds een tweetal jaar verstrekt gemeente Leeuwarden hiervoor een TPM-verklaring (tegenwoordig RSO-verklaring). In deze verklaring worden de de normen door een onafhankelijke externe auditor (PSA) beoordeel op Opzet, Bestaan en Werking. De CISO informeert het bestuur van gemeente Schiermonnikoog over de voortgang en eventuele aandachtspunten. Daarnaast bevat het BIO2.0 normenkader ook normen waardoor gemeente Schiermonnikoog zelf verantwoordelijk is. Hiervoor wordt momenteel een GAP-analyse uitgevoerd volgens het IBD-format, gebaseerd op BIO2.0. De uitkomsten hiervan vormen een nulmeting en dienen als basis voor de toekomstige gesprekken tussen de CISO en het bestuur van gemeente Schiermonnikoog. Dit proces sluit aan op de PDCA-cyclus.
In een latere fase zal een GRC-tool (Governance-Risk-Compliance) worden ingezet om de PDCA-cyclus verder te versterken. Tot die tijd wordt de voortgang bijgehouden in een Excel document. Organisatieontwikkeling De organisatie verbetert zich voortdurend. Dat doen we langs vier speerpunten: dienstverlening op peil, ambtelijk- bestuurlijke samenwerking, de interne organisatie op orde en geinspireerde medewerkers. De benodigde verbeteringen hebben we vastgelegd in een ontwikkelagenda. Deze agenda wordt door het managementteam uitgevoerd en gemonitoord. Wensen en ideeen van inwoners, raad, college en medewerkers worden meegenomen in de uitvoering van de speer- en verbeterpunten. Ook inzichten vanuit interne – en externe audtis en externe ontwikkelingen zoals maatschappelijke, wetswijzigingen, decentralisering van taken, enzovoort worden doorvertaald naar de vier speerpunten. Door te werken met een dynamische ontwikkelagenda kunnen we goed plannen. Niet alles kan tegelijk. Zo blijft het werk behapbaar, kunnen we prioriteren en blijven we continu verbeteren. De maatregelen die nodig zijn op het gebied van bedrijfsvoering en interne beheersing zijn ondergebracht bij het speerpunt Interne organisatie op orde uit de Ontwikkelagenda. Het betreft de volgende maatregelen. Deze zullen de komende vier jaar worden opgepakt. 88 Personeelszaken 1.
Verder digitaliseren van de personeelsadministratie 2. Flyer onkostenvergoeding voor medewerkers 3. Toelichting over salarisstroken organiseren 4. Herwaardering van een aantal functies 5. Modernisering attentieregeling 6. Onboardingprogramma voor inhuur en medewerkers in loondienst 7. Trainingspakket voor medewerkers, zo werkt de gemeente, timemanagement, digitale veiligheid, AVG, Sociale veiligheid 8. Jaarlijks opleidingsplan 9. BHV en ARBO op orde Interne beheersing • Contractenbeheer op orde • Monitoring ambtelijke capaciteit • Aanpassen budgethoudersregeling • Opstellen beleid voor verbeterde prestatieverklaringen • Beleid M & O opstellen • Concernbreed overzicht van SISA-regelingen • Vastleggen/bijhouden wet/regelgeving en beleid t.b.v. normenkader • Organiseren training budgetbeheer • Analyse van DVO's Organisatie • Training helder schrijven • Tijdige planning vanuit bestuurssecretariaat t.b.v.
college en raad • Training eenduidig agendabeheer • Handboek ambtelijk-bestuurlijke samenwerking • Marsroute naar nieuw bestuur • Communicatievisie • Participatiebeleid- en participatieverordening • Mandaatbesluit • Langetermijnagenda voor de raad • Ambtelijk jaarverslag 89 Financiele beheersing • Actualiseren Treasurystatuut • Jaarplanning P&C cyclus • Leges kostendekkend Informatiebeheer – en beveiliging • Organsiatie AVG-proof • Plan van aanpak Informatiemanagement uitvoeren • Optimaliseren Intranet • ARDA wordt door iedere medewerker gevolgd • Nieuw werkplekbeheer • AI-beleid • Proces WOO geoptimaliseerd In 2027 ligt de focus op 1. Financiële beheersing 2. Informatiebeheer – en beveiliging 3. Procesoptimalisatie en digialisering t.b.v. WOO, dienstverlening, VTH en Omgevingswet 4. Mandaatbesluit 5. Communicatievisie, participatiebeleid en – verordening 6. Opstellen ambtelijk jaarverslag Bedrijfsvoeringskosten Hieronder wordt inzicht gegeven in de volgende bedrijfsvoeringsonderdelen: a. Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; b. Kosten van inhuur derden; c. Huisvestingskosten; d. Automatiseringskosten; e. Kosten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant. a.
Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten Onderstaande tabel geeft de personeelslasten weer alsmede de ontwikkeling van de formatie Afdeling | Kosten 2027 in € | Formatie 2026 | Formatie 2027 5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken | 700.215 | 8,15 | 8,54 5.600.10.1 Kostenplaats personeel | 1.827.673 | 18,32 | 19,47 beleidsteam 5.600.10.4 Kostenplaats personeel | 558.609 | 6,60 | 7,5 buitendienst 6.001.106 Gemeenteraad | 172.800 6.001.15.0 Burgemeester en wethouders | 394.476 | 2,60 | 2,60 6.003.10.8 Burgerlijke stand | 5.500 | 0 | 0 6.00.6.106 Raadsgriffier | 134.800 | 0,78 | 1,22 9.000.220 SPUK Tijdelijke regeling capaciteit dec. overheden voor klimaat- en | 22.562 | 0,30 | 0,30 energiebeleid 9.000.101 PAW aardgasvrij eiland | 30.165 | 0 | 0,40 9.000.102 PAW aardgasvrij Nieuw Dokkum | 40.427 | 0 | 0,30 Totaal | 3.887.227 | 36,75 | 40,33 90 b.
Kosten van inhuur derden: Soort inhuur | 2026 € | 2027 € 5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken | 3.893 | 4.632 5.600.10.2 Kostenplaats beleidsteam | 0 | 93.700 6.140.101 Openbare orde | 29.000 | 29.000 6.140.151 Strandbewaking | 21.466 | 21.466 6.420.500 Exploitatie samenwerkingsschool Yn de | 21.080 | 40.000 mande 6.822.159 Ongevingswet-vergunningen | 0 | 40.000 6.922.152 Stelposten Flexibele schil | 100.000 | 6.300 6.940.102 Heffingen belastingen | 163.200 | 0 Totale inhuurkosten | 338.639 | 235.098 Inhuur derden wordt gedefinieerd als: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen de organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. c. Huisvestingskosten: Product | 2026 | 2027 5.200.15.3 Werkplaats | 76.667 | 150.295 6.000.20.0 Overhead gemeentehuis | 191.053 | 165.499 Totale huisvestingskosten | 267.720 | 315.794 91 d. Automatiseringskosten: Product | 2026 | 2027 6.000.10.0 Overhead ICT | 473.260 | 607.040 Totale automatiseringskosten | 473.260 | 607.040 e.
Kosten raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant Product | 2026 | 2027 6.001.10.6 Gemeenteraad | 211.878 | 217.948 6.006.10.6 Raadsgriffier | 83.752 | 139.445 6.006.15.6 Raadsondersteuning | 41.205 | 53.900 (rekenkamer/commissies/accountant) Totale kosten raad, griffie, rekenkamer en accountant | 336.835 | 411.293 Collegeverklaring financiële rechtmatigheid De invoering van de collegeverklaring voor de financiële rechtmatigheid vindt plaats vanaf het jaar 2023. Het college van BenW heeft over 2023 voor het eerst zelf een verklaring voor de financiële rechtmatigheid afgegeven. De accountant geeft een verklaring af voor de getrouwheid en onderzoekt daarbij ook de getrouwheid van de collegeverklaring. De collegeverklaring heeft niet alleen betrekking op de financieel rechtmatige toepassing van de regels uit de verordeningen maar ook op de begrotingsrechtmatigheid en mogelijk misbruik door derden van gemeentelijke voorzieningen. Fraude, Misbruik en oneigenlijk gebruik In de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV is het volgende opgenomen ten aanzien van het onderwerp fraude. “De accountant heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot fraude in het kader van de controle van de jaarrekening.
Dit type fraudes omvat opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding teneinde een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen waarbij één of meerdere personen binnen de gemeente betrokken zijn. Dit type fraudes is een onderdeel van de getrouwheidsverklaring van de accountant en wordt daarom niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Als de gemeente deze fraude op een juiste manier heeft verwerkt in de jaarrekening, dan kan deze toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering, maar er is geen verplichting”. Naast fraude kan er sprake zijn van misbruik en oneigenlijk gebruik. In het dagelijks taalgebruik is het gebruikelijk misbruik en oneigenlijk gebruik ook als fraude te bestempelen, denk hierbij aan een term als ‘bijstandsfraude’ of aan ‘fraude’ met vergunningen. Dit type fraudes valt nadrukkelijk onder het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Het gaat hier om derden die misbruik maken van (gemeentelijke) regelingen. 92 Grondbeleid Grondbeleid is een instrument om de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente Schiermonnikoog te realiseren. De gemeente ontwikkelt onder andere plannen voor woningbouw, bedrijventerreinen, biodiversiteit en de energietransitie.