Programmabegroting Schiermonnikoog 2027
Tekst van het document
Het belangrijkste doel van het grondbeleid is ervoor te zorgen dat gronden tijdig en in voldoende mate beschikbaar zijn om haar doelstellingen en plannen te kunnen uitvoeren. In het verleden heeft de gemeente deze taak altijd zelf uitgevoerd. Dat lag ook voor de hand, aangezien zij zelf een gemeentelijk woningbedrijf exploiteerde. De werkzaamheden beperkten zich doorgaans tot de uitgifte van gronden voor woningbouw en bedrijventerreinen, en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Rondom het dorp zijn in het verleden gronden aangekocht die als potentiële woningbouwlocaties dienen. Voor het overige voert de gemeente een actief grondbeleid. In specifieke gevallen kan het voorkomen dat particulieren de medewerking van de gemeente vragen om infrastructuur aan te passen als gevolg van hun projecten. In die gevallen zal tussen de initiatiefnemer en de gemeente worden vastgelegd onder welke voorwaarden de kosten worden verhaald. Grondexploitaties Per | 1-1-2026 | zijn | de | (woningbouw)locatie | Oost | en | bedrijventerrein | Melle | Grietjespad | in | exploitatie. | Voor woningbouwlocatie Oost is in 2025 de grondexploitatie herzien en opnieuw vastgesteld door de gemeenteraad. Hierdoor kunnen de laatste 14 woningen worden gerealiseerd om het plan en de overgang naar het landelijke gebied goed af te ronden.
Naar verwachting worden de 14 woningen in Q4 van 2026 de markt op gebracht middels een tender, waardoor in 2027 gestart kan worden met de bouwwerkzaamheden. Verder worden de gronden voor bedrijventerrein Melle Grietjespad gereed gemaakt om uit te geven. Het totaaloverzicht van beide complexen wordt in onderstaande tabel weergegeven: Gerealiseerd per | Nog te Grondexploitatie | 31-12-2025 | realiseren per | Einddatum Bedragen in € | 1-1-2026 | Opbrengsten | Saldo | Eindwaarde Kosten Woningbouwlocatie Oost | -516.000 | -548.000 | 1.110.000 | 46.000 | 1.758 | 31-12-2029 Bedrijventerrein Melle | -72.000 | -74.000 | 150.000 | 4.000 | 2.643 | 31-12-2026 Grietjespad Naar verwachting behalen beide grondexploitaties een neutraal resultaat, waardoor geen verliesvoorzieningen genomen hoeft te worden. Indien de planning van beide plannen opschuift, kan door inflatieontwikkelingen het eindresultaat iets wijzigen. Voorbereidingskredieten Naast lopende grondexploitaties werkt de gemeente hard aan nieuwe woningbouwplannen op verschillende locaties op het eiland. Het voornaamste doel hierbij is sociale en betaalbare woningbouw realiseren voor de eilandbewoners. Dit betreft onder andere locatie Oude Centrale, waar Woon Friesland in samenwerking met de gemeente werkt aan de realisatie van circa 20 sociale huur appartementen.
Verder heeft de gemeente de voormalige Busremise in eigendom verworven en hier wordt eveneens een woningbouwprogramma beoogd voor grondgebonden sociale huurwoningen. Daarnaast worden zowel voor de Boelensschool als Noorderstreek 26 locatie verschillende woningbouwprogramma’s doorgenomen om bij beide locaties tot een optimaal programma te komen die zowel stedenbouwkundig, financieel en bij de visie aansluit van Schiermonnikoog. 93 94 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf zijn een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s, het beleid hierop en financiële kengetallen opgenomen. Tevens is een beoordeling van de verhouding tussen de kengetallen en de financiële positie opgenomen. Inzicht in de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit is noodzakelijk om het weerstandsvermogen te beoordelen. Het doel is om zichtbaar te hebben dat we in staat zijn om optredende risico’s op te vangen zonder dat de publieke taken en voorzieningen in de knel komen. Het afdekken van de risico’s gebeurt deels via afgesloten verzekeringen en deels via het treffen van voorzieningen. De resterende risico’s inventariseren we in deze paragraaf. Per risico benoemen we de kans van optreden, de impact en duur. Hiermee ontstaat een gefundeerd beeld op de benodigde weerstandscapaciteit.
De weerstandscapaciteit is het geheel van middelen waaruit tegenvallers bekostigd worden, zonder dat de begroting en het beleid (direct) aangepast moeten worden. Het weerstandsvermogen drukt de relatie uit tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s. Een exact sluitende begroting - waarbij het weerstandsvermogen nihil is - leidt tot een situatie waarbij iedere financiële tegenvaller een probleem vormt. Om die reden is het wenselijk dat een gemeente beschikt over een adequaat weerstandsvermogen, waarbij een gezonde verhouding is tussen risico’s en weerstandscapaciteit. Het is een optelsom van alle elementen uit de gemeentefinanciën die daadwerkelijk kunnen worden ingezet om niet- begrote kosten te kunnen dekken. De beschikbare weerstandscapaciteit kan volgens het BBV bestaan uit: - de reserves (voor zover vrij besteedbaar); - de stille reserves (voor zover binnen één jaar verkoopbaar en voor zover verkoop de continuïteit van de uitvoering niet aantast); - de onbenutte belastingcapaciteit (tenzij wettelijk beperkingen zijn opgelegd of in het collegeprogramma anders is afgesproken); - nog niet ingevulde begrotingsruimte / nieuwe beleidsgelden; - de post onvoorzien.
Het uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en dat de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers kunnen worden gedekt. Bij het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit rekent de gemeente Schiermonnikoog alleen met de vrij besteedbare reserves. Redenen zijn dat de overige mogelijke onderdelen niet goed objectief zijn te meten of niet worden onderscheiden. Stille reserves worden per definitie niet gemeten. Wat de onbenutte belastingcapaciteit is hangt mede af van wat politiek haalbaar is. En de begroting bevat geen posten voor niet ingevulde begrotingsruimte of nieuwe beleidsgelden. De structurele weerstandscapaciteit bedraagt € 1.000. Dit bedrag betreft de post onvoorzien. De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bedraagt € 470.302. Dit is het gecorrigeerde bedrag van de algemene reserve waar geen verplichtingen op rusten + overige vrij besteedbare reserves. Zie ook het onderdeel “Weerstandsvermogen” verderop in deze paragraaf.
Uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat: - de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en - de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers worden gedekt. Beleidsuitgangspunten weerstandscapaciteit en risico’s De begroting en de Algemene reserve De Programmabegroting is het kader voor onze jaarlijkse activiteiten. In deze begroting bepaalt de raad het budget voor de uitvoering van de programma’s. Als een risico zich voordoet, dan vangen we de effecten eerst in de lopende begroting op, alvorens een beroep te doen op de Algemene reserve. Is er sprake van structurele effecten, dan stellen we in de volgende Notitie Financieel Kader maatregelen voor om deze effecten op te vangen. Verzekeringen Er zijn diverse verzekeringen afgesloten voor risico’s door claims van derden en schadegevallen. We werken schadepreventief, onder andere door voldoende onderhoud te plegen, het correct naleven van bestaande procedures en het goed gemotiveerd afhandelen van bezwaarschriften. Risico’s van achterstallig onderhoud zijn ondervangen door het opstellen van beheerplannen. Er zijn beheerplannen met daarbij horende budgetten voor wegen, groen, openbare verlichting, riolering en gebouwen. Alleen voor de veerdam ontbreekt nog een onderhoudsplan.
Voorzieningen Er zijn voorzieningen getroffen voor risico’s en verplichtingen waarvan bekend is dat die zich voordoen en die we kunnen kwantificeren. Er zijn voorzieningen getroffen voor verplichtingen pensioen, onderhoud van gebouwen, riolering, onderhoud wegen, onderhoud jachthaven en dubieuze debiteuren. Risico-inventarisatie Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen is de risico-inventarisatie geactualiseerd. De risico- inventarisatie heeft een aantal geïdentificeerde risico’s opgeleverd, die voldoen aan de volgende criteria: - | risico’s met grote financiële gevolgen, - | waarvoor de kans redelijk groot is dat deze zich ook daadwerkelijk manifesteren en - | waarvan de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente nog niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen om de kans of het gevolg van het risico terug te dringen. Risico’s die al zijn afgedekt door verzekeringen en voorzieningen blijven buiten beschouwing. Uit de risico-inventarisatie zijn de hierna volgende risico’s in kaart gebracht. Daarbij is per risico aangegeven wat de maximale impact is als het risico zich voordoet en de daarbij behorende kans. De bandbreedte geeft het bedrag aan dat we per jaar aan risico lopen. De factor het aantal jaren dat dit risico zich voordoet.
In de Voorjaarsnota 2026 is een korting toegepast op het Gemeentefonds vanwege het afschaffen van de huishoudelijke hulp in de Wmo. Het is nog onduidelijk hoe deze bezuiniging wordt ingevuld, wat maakt dat wij de korting vanaf 2029 via een stelpost tenietdoen. Deze stelpost is onder voorbehoud van goedkeuring door de toezichthouder. Onderwerpen (bedragen in €) | Bandbreedte | Factor | Impact | Kans | Kans x Impact 1 | Sociaal Domein > jeugdzorg | 100.000 | 4 | 400.000 | 10% | 40.000 2 | Langdurige ziekte | 65.000 | 2 | 130.000 | 50% | 65.000 3 | ICT de Wadden | 120.000 | 1 | 120.000 | 25% | 30.000 4 | Project Buitenkans | 5.700.000 | 1 | 5.700.000 | 5% | 285.000 5 | Meerjaren onderhoudsplannen | p.m. 6 | Herverdeling gemeentefonds | p.m. 7 | Cyberonveiligheid | p.m. 8 | Overig (waaronder leningen, garantstelling) | 10% | 49.209 Totaal risico | 469.209 95 96 1. Sociaal Domein jeugdzorg We hebben een risico hiervoor opgenomen vanwege drie redenen: - De onzekerheid in de ontwikkelingen in het sociaal domein. - Wanneer een gezin op het eiland komt wonen, dat specifieke zorg nodig heeft, is het huidige budget jeugdzorg niet voldoende. - Dure woonaanpassingen zijn niet te voorzien. De ontwikkelingen en de vraag naar zorg met bijbehorende consequenties worden periodiek gemonitord. Overschrijdingen en onderschrijdingen worden verrekend met de reserve Sociaal Domein. 2.
Vervanging bij ziekte of langdurige afwezigheid In geval van ziekte van gemeentepersoneel geldt een doorbetalingsverplichting van het salaris. De kosten van vervanging als gevolg van ziekte komen voor rekening van de gemeente boven de reguliere loonkosten. Uiteraard wordt in geval van ziekte een adequate begeleiding geboden en de wetgeving conform de Wet verbetering Poortwachter uitgevoerd. Langdurige ziekte leidt in de meeste gevallen tot externe inhuur. Als die inhuur bijvoorbeeld een jaar nodig is, dan kunnen de kosten tot gemiddeld € 65.000 per ziektegeval oplopen. Dit risico wordt geschat op 20% gedurende 2 jaar. Dat betekent dat er een kans van 20% is, dat er zich een ziektegeval voor doet van 2 jaar lang. 3. ICT de Wadden De ICT kosten nemen elk jaar toe. Door maatschappelijke ontwikkelingen nemen bijvoorbeeld de kosten van ICT beveiliging toe. We hebben geen keuze om de gevraagde extra bijdrage niet te betalen, anders lopen we namelijk het risico op veel hogere herstelkosten. We hebben meer inzicht in de ontwikkeling van deze kosten gekregen, hierdoor is de kans verkleind ten opzichte van de vorige begroting. 4. Project gebiedsinvesteringen leefkwaliteit Schiermonnikoog (Buitenkans) In 2025 is subsidie door het rijk verstrekt voor het Project Buitenkans van € 10 miljoen. De realisatie van dit project is afhankelijk van voldoende menskracht en kennis.
De meeste Buitenkansprojecten zijn gestart. Zo komen de eventuele externe risico's steeds beter in beeld. Daarom nemen we voor dit project als risico een gedeelte van onvoorziene kosten op van 5% van de projectbegroting. 5. | Meerjaren onderhoudsplannen In de begroting 2027 en verder zijn de cijfers uit de volgende door de raad vastgestelde onderhoudsplannen verwerkt. Plan | Looptijd MOP gemeentelijke gebouwen | 2025-2035 MOP jachthaven | 2026-2035 MOP riolering | 2026-2035 MOP openbare verlichting | 2026-2035 MOP wegen | 2023-2032 MOP veerdam | 2017 - 2026 Groenbeheersplan | 2008 Provincie Fryslân houdt toezicht op de ouderdom van de onderhoudsplannen. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom aan de vernieuwing van de onderhoudsplannen. De verwachting is dat de financiële uitwerking van oude plannen een minimaal effect zal hebben op de begroting 2027 en verder. Maar aangezien dit niet zeker is, hebben we dit als risico met een pm post opgenomen. 6. | Herverdeling gemeentefonds De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft de fondsbeheerders geadviseerd om de Opbrengst van eigen middelen (Oem) nader te onderzoeken. Zij zien op een aantal punten mogelijkheden voor verbetering in de verdeling. Zij constateren namelijk een voortdurende forse stijging van de toeristenbelasting bij de Waddeneilanden.
De Waddeneilanden worden via het gemeentefonds gecompenseerd voor extra kosten door dure fysieke bereikbaarheid. De ROB vindt die hogere algemene uitkering voor de Waddengemeenten niet meer nodig gezien de opbrengsten uit toeristenbelasting de afgelopen jaren sterk zijn gestegen. De ROB adviseert afschaffing van deze compensatie, maar niet per 2027. Er kan nog niet uitgewerkt worden wat de financiële effecten hiervan zullen zijn, daarom is een p.m. post opgenomen. 7. | Cyberonveiligheid Dit betreft het risico op digitale verstoringen zoals cyberaanvallen, datalekken, ransomware en uitval van ICT- systemen. Hoewel preventieve maatregelen het risico beperken, kan een cyberincident niet volledig worden uitgesloten. Mogelijke financiële gevolgen worden deels opgevangen binnen de reguliere exploitatie en bestaande voorzieningen en voor het resterende deel afgedekt door de algemene weerstandscapaciteit. Het betreft een niet- financieel risico met potentiële financiële impact, daarom is een p.m. post opgenomen. 97 8. | Overig (waaronder leningen, garantstelling) Naast de hiervoor genoemde risico’s zijn er nog minder concrete risico’s te benoemen. We noemen hieronder alleen de garanties en leningen, maar ook bijv. schades vallen hieronder.
Verstrekte leningen en garanties Jaar | Stand | Aflossing | Stand Verstrekte leningen | verstrekt | 31-12-2026 | Verstrekt (€) | (€) | 31-12-2027 (€) | (€) 1 | Dorpshuis Ons Centrum | 2018 | 20.215 | - | 5.015 | 15.199 2 | Stimuleringsfonds Volkshuisvesting | 2018 | 400.151 | - | 10.500 | 389.651 Nederland (SVN) 3 | Energiecoöperatie De Sintrale | 2020 | 18.645 | - | 2.573 | 16.072 4 | Energiecoöperatie De Sintrale | 2021 | 19.874 | - | 2.089 | 17.784 5 | VVV | 2024 | 12.377 | - | 3.996 | 8.381 Totaal verstrekte leningen | 471.261 | - | 24.174 | 447.088 Garanties 1 | Verstrekte garantie Yn'e Mande | 45.000 Totaal verstrekte leningen en | 492.088 garanties Risico 10% | 49.209 Verstrekte leningen en garanties: De gemeenteraad heeft op 15 mei 2018 besloten garant te staan voor het financiële effect van een leerlingendaling tot een bedrag van € 45.000. Er zijn geen actuele signalen van de stichtingen/verenigingen, dat zij niet aan hun aflossingsverplichtingen zouden kunnen voldoen, of dat de gemeente zal worden aangesproken op haar garantstellingen. Voor de post overige, waar de leningen en garantstellingen ook onder vallen, wordt het risicobedrag vooralsnog ingeschat op 10% van het restantbedrag van de leningen en garanties per 31-12-2027, t.w. € 49.209.
98 Weerstandsvermogen De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende reserves: Soort Reserve | Bedrag in € Algemene Reserve | -521.208 Reserve Eneco | 792.455 Reserve sociaal domein | 139.655 Reserve Toerisme | 59.400 Totaal incidentele weerstandscapaciteit | 470.302 De incidentele weerstandscapaciteit komt eind 2027 uit op € 470.302 Het voldoet hiermee aan ons financieel risico van € 469.209, zoals berekend in de risicoparagraaf. De bestemmingsreserves waaronder verplichtingen liggen (reserves lichtmasten, reserve resultaat riolering, baggeren jachthaven, duurzame energie, dekking afschrijving, wet open overheid en reserve projecten) mogen we niet mee nemen bij de bestemmingsreserves die vrij besteedbaar zijn. Hoe beoordelen we ons weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen geeft weer in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de geïnventariseerde risico’s (= benodigde weerstandscapaciteit) te kunnen afdekken, oftewel de mate waarin de gemeente Schiermonnikoog in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Weerstandsvermogen = | Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Er bestaan geen wettelijke normen voor de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Gemeente Schiermonnikoog hanteert onderstaande waarderingstabel.
Ratiowaarde | Waardering > 2,0 | Uitstekend 1,4 - 2,0 | Ruim voldoende 1,0 - 1,4 | Voldoende 0,8 - 1,0 | Matig < 0,8 | Onvoldoende Uitgaande van deze waarderingstabel betekent dit voor de gemeente Schiermonnikoog bij de stand van een incidentele weerstandscapaciteit van € 470.302 een ratiowaarde van 1,0. Hiermee is het weerstandsvermogen “voldoende”. 99 Financiële kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten. Deze kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de gemeente. De kengetallen zijn gebaseerd op de primaire begroting. Het gaat om de volgende kengetallen: - | Netto schuldquote; - | Solvabiliteitsratio; - | Grondexploitatie; - | Structurele exploitatieruimte; - | Belastingcapaciteit; 1A: Netto schuldquote De netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen brengen in beeld in hoeverre de netto schulden zich verhouden tot de totale baten (inkomsten) van de gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering de gemeente heeft aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren..
Hoe lager het getal, hoe beter. Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 111% | 123% | 81% | 97% | 137% | 134% De netto schuldquote daalt in het jaar 2027. Dit betekent een verbetering van de netto schuld quote. In de begroting is een bijdrage vanuit de Regiodeal nog niet verwerkt, omdat nog onduidelijk is hoe hoog deze bijdrage zal zijn.. Een bijdrage verlaagt het benodigde investeringskrediet en de benodigde leningen. Hierdoor kan de netto schuld quote dalen. 1B: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is, en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldenquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Hoe lager het getal, hoe beter.
Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote gecorrigeerd | 114% | 121% | 79% | 95% | 134% | 132% voor leningen 100 2: De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio (= Eigen Vermogen / Totaal Vermogen) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe weerbaarder de gemeente is. Harde normen voor de waarde die de solvabiliteit zou moeten hebben, zijn er niet. Zeker niet voor gemeenten. Veel van de activa van de gemeente zijn immers niet verhandelbaar. Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Solvabiliteit | 14% | 19% | 8% | 8% | 8% | 9% 3: Kengetal grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van de gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Grondexploitatie | 5,1% | 5% | 1,4% | -0,9% | -1,1% | 0% 4.
Structurele begrotingsruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten en baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan structurele lasten is meer flexibel dan waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Hoe hoger het getal, hoe beter het is. Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structurele begrotingsruimte | 0,9% | 0,94% | 0,61% | 0,52% | 2,02% | 2,58% 101 102 5: Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de woonlasten Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente.
De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale lasten woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijke gemiddelde in jaar t-1 in en uit te drukken in een percentage. Hoe lager het getal hoe beter. Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar t-1 104% 103% 107% 107% 107% 107% Het betekent dat de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in gemeente Schiermonnikoog boven het landelijk gemiddelde liggen 103 Financiering Inleiding Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden in de begroting in afzonderlijke paragrafen beleidsrichtlijnen vastgelegd over relevante beheersmatige aspecten. In de beheersverordening naar artikel 212 van de Gemeentewet geeft de raad het kader aan. Algemeen In het Treasurystatuut gemeente Schiermonnikoog, staan de uitgangspunten en doelstellingen voor het treasurybeleid vermeld. De geplande uitvoering van het treasurybeleid is weergegeven in de paragraaf financiering. Renteontwikkeling Een belangrijke factor bij het uitvoeren van het treasurybeleid is het verwachte verloop van de rente. Na een periode van historisch lage rentes, is de rente sinds 2022 aanzienlijk gestegen.
Bij stabiele inflatiecijfers, waarbij de inflatie rond het doel van 2% blijft, zal de Europese Centrale Bank (ECB) doorgaans een neutraal monetair beleid handhaven. Dit betekent dat de ECB geen drastische wijzigingen in de rentetarieven of andere beleidsinstrumenten zal doorvoeren. Kasbeheer Al het betalingsverkeer heeft de gemeente gecentraliseerd bij twee banken. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de Rabobank. Hoofdbankier is de BNG, de Rabobank wordt vooral aangehouden als service naar de klanten en vanuit regionaal economische motieven. Het saldo op deze rekening wordt periodiek afgeroomd ten gunste van de BNG-rekening. De gemeente Schiermonnikoog kent vanaf een kredietlimiet van € 750.000, hiervoor wordt dan een bereidstellingsprovisie van 0,04% gerekend. De bijbehorende rente wordt op basis van 1 maands Euribor berekend. Bij een positief saldo zal geen rente worden betaald. Bij een negatief saldo zal wel rente worden uitbetaald, maar het met een afslag van 0,15%. Bij overschrijding van de kredietlimiet wordt de intradaglimiet van € 750.000 gebruikt, waarna het aan de gemeente is, om de overschrijding van de kredietlimiet om te buigen naar een kasgeldlening of een langlopende lening. De financieringsovereenkomst is afgesloten voor één jaar en wordt telkens per 1 januari, stilzwijgend met één jaar verlengd.
In de financieringsovereenkomst met de BNG is geen sprake meer van gehoudenheid. Dit houdt in, dat de gemeente Schiermonnikoog vrij is in haar keuze bij welke partij zij haar geld aantrekt. Bij de Rabobank zijn geen kredietfaciliteiten. Uiteraard staat het de gemeente Schiermonnikoog vrij, om tot de kasgeldlimiet (8,5% van het begrotingsbedrag ) voor een bepaalde periode kort geld aan te trekken. Schatkistbankieren Het Schatkistbankieren voor decentrale overheden heeft een wettelijke basis in de wet FIDO en moet ervoor zorgen, dat er een lagere EMU-schuld van de collectieve sector ontstaat. Omdat het Schatkistbankieren verplicht is gesteld, moeten decentrale overheden alle middelen die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist onder brengen. Wel is er sprake van een bepaalde drempel. De hoogte van deze drempel is afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid. De drempel is vastgesteld op 2% van het jaarlijks begrotingstotaal (begrotingstotaal = totale lasten van de primaire begroting, excl. reserves), met een minimum van € 1.000.000. Uitgaande van de begrotingsomvang van ruim € 20 miljoen aan lasten, dan zal de minimumgrens € 1.000.000 zijn (want 2% van € 20 miljoen is lager dan de minimumgrens van €1.000.000).
De overtollige middelen die de gemeente in de schatkist aanhoudt en op elk moment kan opnemen, worden vergoed met daggeldrente tegen het Euro Short-Term Rate-tarief (€STR). 104 Renterisicobeheer De gemeente loopt renterisico op het moment dat nieuwe leningen moeten worden aangetrokken (herfinanciering) of als een renteherziening van toepassing is. Om dit renterisico te beheersen wordt er in de wet FIDO een renterisiconorm bepaald. Voor gemeenten bedraagt de renterisiconorm maximaal 20% van het begrotingsbedrag bij aanvang van het begrotingsjaar. Hieronder volgt de berekening van de renterisiconorm. Bedragen x € 1.000 Begrotingstotaal 20.145 Renterisico percentage 20% Renterisicosom 4.029 793793 In onderstaande tabel wordt het totaal aan renteherzieningen en aflossingen beoordeeld aan de hand van de renterisiconorm. De renteherziening is inclusief de te verwachten extra rentelast door de financiering van de verwachte investeringen. Bedragen x € 1.000 Renteherziening 945 Renterisiconorm 4.029 Ruimte onder renterisiconorm 3.084 Uit bovenstaande berekening blijkt dat de gemeente Schiermonnikoog binnen de grenzen van de renterisiconorm blijft. De totale schuld van de gemeente per 1 januari 2028 bedraagt naar verwachting € 12 miljoen.
De kasgeldlimiet (het bedrag waarvoor op basis van kortgeld financiering mag worden aangetrokken) bedraagt 8,5% van het gemeentelijke budget bij aanvang van het begrotingsjaar 2027. De kasgeldlimiet over het jaar 2027 is, 8,5% van € 20.145.000 is afgerond € 1.712.000. De actuele stand in rekening courant bedraagt € 4.667.000 positief per 28 september 2026. Het totaal toe te rekenen rente aan de taakvelden bedraagt € 319.000. Aan de taakvelden wordt doorberekend een bedrag van € 316.000 waardoor op treasury een negatief renteresultaat van € 3.000 ontstaat. In de volgende tabel wordt de renteverdeling schematisch weergegeven. Renteschema | (bedragen x € 1.000) 2027 Rentelasten | 327 Rentebaten | 8 | -/- Correctie voor doorgeleende gelden | 0 | -/- Aan taakvelden toe te rekenen rente | 319 Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (=rente- | 316 | -/- omslag) Rente-resultaaat op het taakveld treasury | 3 Hoe staat het met de leningpositie? De totale schuld van de gemeente per 31 december 2027 bedraagt naar verwachting € 12 miljoen. Naast het zo optimaal mogelijk gebruik maken van het kasgeldlimiet, zullen er bij overschrijding van dit kasgeldlimiet, langlopende leningen moeten worden aangetrokken.
Lening portefeuille | Bedragen x € 1.000 Schuld per 1-1-2027 | 12.846 Aflossingen in 2027 | -945 Nieuwe leningen (verwacht) | 0 Schuld per 1-1-2028 | 11.901 Wet HOF In de wet HOF (Houdbare OverheidsFinanciën) worden de Europese normen verankerd voor de hoogte van de overheidsschuld en de jaarlijkse groei van de overheidsschuld. Die normen raken ook gemeenten, omdat de gemeenteschulden en financieringstekorten van gemeenten meetellen in de overheidsschuld van Nederland. Elke gemeente heeft een individuele EMU-referentiewaarde. Deze is afgeleid van het plafond voor het EMU-saldo van de gezamenlijke gemeenten. De VNG adviseert gemeenten om niet te sturen op deze EMU-referentiewaarde. Dat verhindert een uitruil van plussen en minnen tussen gemeenten ten opzichte van de individuele EMU- referentiewaarde en leidt mogelijk tot een onnodig uitstel van investeringen door gemeenten. In plaats daarvan kunnen gemeenten beter sturen op de ontwikkeling van de hoogte van de schuld. Als gemeente Schiermonnikoog hebben wij aandacht voor de schuldpositie van onze gemeente via de jaarstukken 105 en begroting en de daarin verplicht opgenomen paragraaf Financiering. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente Schiermonnikoog geen specifiek schuldenbeleid heeft.
Wat is ons EMU-saldo? Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Het jaarlijkse aandeel in het EMU-saldo van de decentrale overheden gesteld op -0,5% van het BBP. Het aandeel van de gemeenten is gesteld op -0,34% van het BBP. Het aandeel in het EMU-tekort betreft een inspanningsverplichting, er staat momenteel geen sanctie op een eventuele overschrijding van het toegestane EMU- tekort. Het EMU-saldo van de gemeente Schiermonnikoog voor begroting 2027 komt uit op € 4.000 negatief, wat betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 4.000 hoger zijn dan de inkomsten. Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2030 x € 1.000 | x € 1.000 | x € 1.000 | x € 1.000 1 | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan | -159 | -7 | 203 | 276 c.q. onttrekking uit reserves 2 | Mutatie (im)materiële vaste activa | 31 | 1.436 | 1.134 | -365 3 | Mutaties voorzieningen | 47 | -42 | -56 | -56 4 | Mutatie voorraden (incl.
bouwgronden | -139 | 430 | 13 | 142 in exploitatie) 5 | Boekwinst bij verkoop van | 0 | 0 | 0 | 0 deelnemingen en aandelen Berekend EMU-saldo | -4 | -1.055 | -1.000 | 443 106 107 Verbonden partijen Inleiding De gemeente heeft een breed pakket aan beleidsdoelstellingen. Niet al deze doelstellingen kunnen en worden door de gemeente zelf uitgevoerd. Daarom participeert de gemeente in samenwerkingsverbanden (met bijv. andere gemeenten), of subsidieert de gemeente andere partijen om deze doelstellingen te realiseren. Wanneer de gemeente samenwerkt met andere partijen en hierbij sprake is van een beleidsmatig en financieel belang, wordt gesproken over een verbonden partij. In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen van de gemeente Schiermonnikoog. In de volgende paragraaf zal een risicoanalyse worden gegeven van de gemeentelijke belangen met de betrokken partij. Deze wordt gevolgd door een detailoverzicht van de verbonden partijen. Risicoanalyse De verbonden partijen waarmee de gemeente Schiermonnikoog een relatie onderhoudt, verschillen in mate van belang. Bij dit belang is onderscheid te maken in beleidsmatig en financieel belang. Door het in kaart brengen en categoriseren van de verbonden partijen is het beter mogelijk om prioriteiten te stellen op het gebied van monitoren van de verbonden partijen.
Hierbij is gekozen voor de volgende vier categorieën: - Hoog beleidsmatig belang, hoog financieel belang bijdrage/inkomst > € 10.000) - Hoog beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000) - Laag beleidsmatig belang, hoog financieel belang (bijdrage/inkomst > € 10.000) - Laag beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000). In onderstaande matrix zijn de verschillende partijen weergegeven naar beleidsmatig en financieel belang. Financieel belang Hoog (bijdrage/inkomst > € 10.000) Laag (bijdrage/inkomst < € 10.000) Beleidsmatig belang Hoog Veiligheidsregio Fryslân De Waddeneilanden Jobinder Kabeltelevisie NOF Sociaal Domein Fryslân Laag NV Stedin Groep FUMO Afvalsturing Friesland Bank Nederlands Gemeenten Welstandszorg Hûs en Hiem Detailoverzicht Onderstaand is de detailinformatie van de verbonden partijen weergegeven. Per verbonden partij is detailinformatie gegeven en zijn de belangen en relaties met de gemeente weergegeven. Voor wat betreft het financieel belang is aangegeven wat de jaarlijkse bijdrage van de gemeente is, of hoe groot het aandelenkapitaal van de gemeente bij de betreffende partij is. Daarnaast is ook aangegeven of de gemeente rechtmatigheidsrisico loopt over de eventuele niet-rechtmatige handelingen van de verbonden partij.
Hierbij wordt verwezen naar de notitie “Verbonden partijen en aanbesteding” van de commissie BBV. 108 Om de verschillen in belang tussen de verbonden partijen inzichtelijk te krijgen, is het ook belangrijk om inzicht te hebben in de mate van informatievoorziening tussen de verbonden partij en de Gemeente Dongeradeel. Per verbonden partij is aangegeven hoe vaak de gemeente geïnformeerd wordt door de betreffende partij. Ten slotte is ook aangegeven of een financieel risico bestaat met betrekking tot de financiële bijdrage of het aandelenkapitaal en welke beheersmaatregelen hiertoe zijn genomen. Vanwege het lage beleidsmatige en financiële belang van de laatste categorie is gekozen om bij deze partijen te volstaan met een beknopte toelichting waarin de doelstelling van de verbonden partij is weergegeven Veiligheidsregio Fryslân Hoog beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Belang Openbaar belang: De Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Fryslân is een gemeenschappelijke regeling per 1-1-2014 van alle Friese gemeenten en verzorgt de wettelijke taken op het gebied van veiligheid en gezondheid voor de inwoners van de provincie Fryslân. Activiteiten betreffen o.a. collectieve preventie ziekten, brandweer zorg, geneeskundige hulpverlening en het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer.
Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: Het algemeen bestuur van de regio bestaat overeenkomstig art. 11, lid 1 van de wet, uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten; Het dagelijks bestuur bestaat uit: a. de voorzitter van het algemeen bestuur b. de voorzitter van de agendacommissie Gezondheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Gezondheid c. de voorzitter van de agendacommissie Veiligheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Veiligheid De agendacommissie is een bestuurscommissie volgens art 25 Wgr. > Financieel belang: Voor de verdeling van de kosten wordt als verdeelsleutel gehanteerd het aantal inwoners van de gemeenten volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage verschuldigd is. De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat de regio te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen.
In 2027 zijn onze bijdragen als volgt: - bijdrage brandweer € 225.273 - bijdrage gezondheid € 52.744 - bijdrage rampenbestrijding € 6.436 Totaal € 284.453 Risico's Programma 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn en 2.6 Openbare orde en veiligheid Resultaat 2025 -/- € 3.483.465 Jaarrekening | 1-1-2025 | 31-12-2025 Financiële omvang | Eigen vermogen | € 10.661.592 | € | 12.125.246 EV en VV Vreemd vermogen | € | 87.343.698 | € 83.064.695 De gemeenschappelijke regeling voldoet aan de nieuwe Wet veiligheidsregio en biedt voordelen Toelichting | aan de kwaliteit en snelheid van de brandbestrijding en hulpverlening. De doelstellingen op het gebied van veiligheid en bescherming kunnen daardoor op een effectievere en efficiëntere wijze gerealiseerd worden. De participatie is, gelet op deze voordelen, van duurzame aard. De Waddeneilanden Hoog beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm | Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Openbaar belang: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke gemeenten door onomkeerbare, niet vrijblijvende en doelgerichte samenwerking met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid. Wijze van belang: Belang | > Bestuurlijk belang: Het algemeen bestuur bestaat uit de colleges van B&W van de vijf Waddeneilanden en het dagelijks bestuur wordt gevormd door de vijf burgemeesters.
> Financieel belang: Jaarlijkse bijdrage op grond van de begroting van De Waddeneilanden. Conform vaste verdeelsleutels wordt de bijdrage van alle vier de deelnemende gemeenten bepaald. Onze bijdrage 2027 aan de GR bedraagt € 104.149. Risico's | - Programma | 4.2 Bestuur Resultaat | € 15.427 positief 2025 Financiële | Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 omvang EV en VV | Eigen vermogen | € 305.921 | € 251.391 109 110 Vreemd vermogen € 765.025 € 1.770.804 Toelichting De Waddeneilanden bestaat uit Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog en Terschelling en Texel. GR Mobiliteitsburo Noardeast-Fryslân Hoog beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Belang Openbaar belang: De gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Schiermonnikoog, Ameland en Tytsjerksteradiel en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken in de regio Noordoost Fryslân op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer, dit om de leefbaarheid in de regio Noord Oost Fryslân te behouden. Daarvoor hebben zij besloten de gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân te treffen (Staatscourant 2017 nr 16823 dd 22-3-2017).
Wijze van belang: >Bestuurlijk belang: -De deelnemende gemeenten en provincie nemen het in de begroting van het mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân voor hen geraamde bedrag voor hun gemeente respectievelijk provincie op in hun begroting. Opheffing: De regeling wordt opgeheven wanneer de colleges van twee derde van de deelnemers daartoe besluiten. Het liquidatieplan voorziet in de verplichting van het bestuur van de deelnemende gemeenten en provincie tot het bijdragen in de financiële gevolgen van de beëindiging. >Financieel belang: -Artikel 19 GR Bedrijfsvoeringsorganisatie Mobiliteitsburo NOF start 2017-16823; Variabele vervoerskosten op basis van gebruik vertaald in gebruikseenheden; -Vaste kosten op basis van aantal leerlingen voor regiekosten op het routevervoer en aantal ritten voor de regiekosten van het vraagafhankelijke vervoer; -Vaste kosten van het mobiliteitsbureau voor de deelnemende gemeenten op basis van het aantal inwoners. • Onze bijdrage 2027 aan de GR bedraagt € 10.766. Risico's - Programma 1.
Sociaal Resultaat | € 0 2025 Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 Financiële omvang | Eigen vermogen | € | 0 | € | 0 EV en VV Vreemd vermogen | € | 768.472 | € 738.520 Toelichting | - Kabeltelevisie NOF Hoog beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm | Vennootschap Openbaar belang: De beschikbaarheid van een betrouwbaar kabelnetwerk met een hoge aansluitdichtheid en moderne mogelijkheden. Wijze van belang: Belang | >Bestuurlijk belang: De RvC bestaat sinds medio 2015 uit drie externe leden, waarvan één is voorgedragen door de aandeelhoudende gemeenten. Het college is vertegenwoordigd in de AVA. >Financieel belang; De gemeente bezit 4,25% van de aandelen Kabel Noord. Over het jaar 2025 is geen dividend uitgekeerd. Het risico voor de gemeente beperkt zich tot (de waarde van) het aandelenbezit. Er is geen Risico's | dividendopbrengst opgenomen in de begroting. De investering in de verglazing van het netwerk brengt met zich mee dat naar verwachting de komende jaren geen dividend wordt uitgekeerd. Begroting en jaarrekening worden vastgesteld in de AVA.
Programma | 5.2 Financiering Resultaat | € 441.718 negatief 2025 Financiële omvang | Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 EV en VV 111 Eigen vermogen | € | 9.037.057 | € | 8.595.339 Vreemd vermogen | € | 44.465.098 | € | 42.136.305 De Kabeltelevisie NOF heeft tot taak de aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding Toelichting | en de exploitatie van centrale antenne-inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de deelnemende gemeenten, alsmede het verrichten van werkzaamheden t.b.v. uitzendingen Sociaal Domein Fryslân Hoog beleidsmatig belang - Laag financieel belang Rechtsvorm | Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Openbaar belang: Alle 18 Friese gemeenten zijn een centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 aangegaan met als centrumgemeente de gemeente Leeuwarden (Staatscourant 2017 nr. 61128, d.d. 24 okt 2017). Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschappelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten. Bij raadsbesluit van 25-1-2022 is de gemeenschappelijke regeling opnieuw vastgesteld. De gegevens hierna zijn niet gewijzigd.
Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: De centrumgemeente wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend om de taken op het Belang | terrein van het sociaal domein, waaronder o.a. WMO, Jeugdwet, Participatiewet, namens de deelnemende gemeenten uit te voeren, conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling > Financieel belang: De kosten voor de dienstverlening bestaan uit kosten voor instandhouding en kosten voor taakuitvoering. De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten verdeeld op basis van inwoneraantal van elke gemeente met peildatum 1 januari van jaar t | -1. De kosten voor uitvoering van taken worden verdeeld onder gemeenten op basis van het percentuele aandeel dat een gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op basis van de Jeugdwet, zoals meest recentelijk vastgesteld door het Centraal Bureau | voor Statistiek, op peildatum 1 januari van jaar t-1. Dit geldt voor zowel de uitvoering van taken in het kader van de verplichte wettelijke samenwerking als voor de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet. De totale kosten worden na gecalculeerd en volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Het financiële belang voor 2027 is: € | 9.270. Risico's | - Programma | 1 Sociaal 112 113 Resultaat 2024 € 4.953.000 Financiële omvang EV en VV Niet van toepassing, want ieder jaar wordt het rekeningsaldo verrekend met de gemeenten.
Toelichting NV Stedin Groep Laag beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm Vennootschap Belang Openbaar belang: Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt. Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: De gemeente bezit aandelen, op grond waarvan ze stemrecht heeft. > Financieel belang: 1.633 aandelen. De waarde van het aandeel is € 100 conform de jaarrekening 2025 van de Stedin groep. Bij besluit van 15 juni 2021 heeft de raad besloten preferente aandelen te kopen tot een maximum van € 131.400. Dit in verband met de energietransitie. Deze aankoop heeft plaatsgevonden op 12 juli 2021. Er zijn 237 preferente aandelen gekocht voor een waarde van € 114.000. Risico's - Programma 5.2 Financiering Resultaat 2025 € 272.800.000 positief Financiële omvang EV en VV Jaarrekening 01-01-2025 31-12-2025 Eigen vermogen € 2.864.000.000 € 3.080.000.000 114 Vreemd vermogen € 5.234.000.000 € 6.243.000.000 Toelichting - Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing Laag beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Belang Openbaar belang: Voert taken uit op gebied van vergunningverlening en toezicht milieuregelgeving en adviseert deelnemende overheden in Fryslân op milieu specifieke gebieden.
De gemeente is wettelijk verplicht om bepaalde basistaken uit te laten voeren (waaronder toezicht op bepaalde bedrijfstakken). Daarnaast neemt de gemeente plustaken af. Het gaat daarbij om specialistische advisering op gebied van bijvoorbeeld geluid en externe veiligheid. Voor het verrichten van diensten worden kostendekkende tarieven berekend. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies. Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: -De deelnemers (gedeputeerde staten, de colleges van burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân) wijzen elk uit hun midden één lid aan van het algemeen bestuur. -Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, de voorzitter inbegrepen, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen, conform artikel 14 van de g.r. > Financieel belang: -De kosten van het basispakket wordt toegerekend op basis van het aantal inrichtingen maal een bedrag per type inrichting; -De kosten van de overige taken worden toegerekend op basis van de totale inzet van personeel in uren maal een uurtarief. Onze bijdrage in de begroting 2027 is € 51.342.
Risico's - Programma 2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu Resultaat 2025 € 468.000 negatief Financiële omvang Jaarrekening 01-01-2025 31-12-2025 EV en VV | Eigen vermogen | € 839.506 | € 243.182 Vreemd vermogen | € | 4.783.724 | € 4.637.684 Toelichting | - Afvalsturing Friesland Laag beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm | Vennootschap Openbaar belang: Uitvoeren van de wettelijke taak huishoudelijk en bedrijfsafval te verwerken op basis van contractafspraken met de gemeente. Doelstelling is dit op een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde manier te doen en preventie en hergebruik van afval actief te bevorderen. Wijze van belang: Belang | > Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen. > Financieel belang: De gemeente is op twee manieren betrokken bij Omrin, als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. Het aandeel staat op de balans per 31-12-2025 met de historische aanschafwaarde van € | 20.420. Risico's | - Programma | 2.4 Fysieke leefomgeving Resultaat | € 2.530.000 2025 Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 Financiële omvang | Eigen vermogen | € 83.562.000 | € 84.068.000 EV en VV Vreemd vermogen | € 131.694.000 | € 132.208.000 Toelichting | - 115 Bank Nederlands Gemeenten Laag beleidsmatig belang - Hoog financieel belang Rechtsvorm | Vennootschap Openbaar belang: Efficiënt betalingsverkeer van gemeenten.
Wijze van belang: Belang | > Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen. > Financieel belang: 7.020 aandelen met een waarde van € 15.930. Risico's | - Programma | 5.2 Financiering Resultaat | € 172.000.000 2025 Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 Financiële omvang | Eigen vermogen | € 4.800.000.000 | € 4.900.000.000 EV en VV Vreemd vermogen | € 123.200.000.000 | € 111.100.000.000 Toelichting | - Welstandszorg Hûs en Hiem Laag beleidsmatig belang - hoog financieel belang Rechtsvorm | Vennootschap Openbaar belang: Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering in de Woningwet en advisering over Belang | toepassing van de Monumentenwet. Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: 116 - het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als het aantal deelnemende gemeenten bedraagt; - de raden wijzen hun voorzitter, hetzij een wethouder van hun gemeente als lid en als plaatsvervangend lid aan; - op grond van artikel 13 van de gemeenschappelijke regeling wordt het dagelijks bestuur benoemd uit het algemeen bestuur. > Financieel belang: De gemeente is aansprakelijk voor de financiele tekorten bij Welstandszorg Hûs en Hiem. Bekostiging geschiedt via een jaarlijkse bijdrage op begrotingsbasis en rekeningbasis. Risico's | - Programma | 2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving Resultaat | € 108.462.
2025 Jaarrekening | 01-01-2025 | 31-12-2025 Financiële omvang | Eigen vermogen | € 382.955 | € 491.417 EV en VV Vreemd vermogen | € 425.448 | € 411.761 Toelichting | - 117 118 Openbaarheid Deze paragraaf is voorgeschreven door de Wet open overheid (Woo) die op 1 mei 2022 is ingegaan. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Woo wordt voorgeschreven dat de gemeente Schiermonnikoog in de jaarlijkse begroting en jaarverslagen aandacht dient te besteden aan de manier waarop uitvoering wordt gegeven aan de Woo, zowel op het gebied van de afhandeling van Woo-verzoeken, als ook door actief documenten te openbaren. Openbaarmaking kan opgedeeld worden in passieve openbaarmaking, dit is de openbaarmaking naar aanleiding van een Woo-verzoek en actieve openbaarmaking, wat openbaarmaking uit eigen beweging inhoudt. Hieronder zal eerst aandacht worden besteed aan openbaarmaking naar aanleiding van Woo-verzoeken en wat hiervan de aantallen waren in 2026 ten opzichte van 2025. Daaropvolgend wordt ingegaan op de prognose van Woo-verzoeken in 2027 en hoe het proces van de afhandeling van Woo-verzoeken in 2027 en verder geborgd kan worden. Vervolgens zal hieronder stilgestaan worden bij het inregelen van het proces van openbaarmaking uit eigen beweging, oftewel de actieve openbaarmaking.
In 2026 is het aantal Woo-verzoeken niet structureel gestegen ten opzichte van 2025, want waar er in 2025 sprake was van 28 Woo-verzoeken, zijn er in 2026 een lager aantal van 7 Woo-verzoeken ingediend. De oorzaak van de stijging in 2025 lag mede in het feit dat er in 2025 in totaal 12 Woo-verzoeken zijn ingediend door een rechter vanuit onderzoeksdoeleinden. Deze 12 Woo-verzoeken zijn uiteindelijk allen ingetrokken. In 2026 zijn 3 informatieverzoeken ingediend tegenover 2 informatieverzoeken in 2025. Hoewel het moeilijk in te schatten is of het aantal Woo- verzoeken tegen het einde van 2026 nog boven de 7 Woo-verzoeken uit zal komen en dit het lastig maakt om het aantal Woo-verzoeken over 2027 juist in te schatten, is de verwachting wel dat er in 2027 meer Woo-verzoeken ingediend zullen worden dan in 2026 het geval was. Hiermee zou de gemeente Schiermonnikoog dan feitelijk ook de trend volgen die bij andere gemeentes is waar te nemen: namelijk een jaarlijkse toename van het aantal Woo- verzoeken. Verder zal er tegen het einde van 2026 een beschrijving van het proces van de afhandeling van Woo- verzoeken opgemaakt worden, waarbij het streven is om deze procesbeschrijving uiterlijk in 2027 goedgekeurd te krijgen.
Aangezien de afhandeling van Woo-verzoeken ook in 2027 weer een punt gaat worden, maakt dit het van belang om ruim voldoende budget voor openbaring achter de hand te hebben. Dit is nodig om enerzijds een structurele stijging van het aantal Woo-verzoeken in 2027 te kunnen ondervangen en anderzijds om bij omvangrijke of complexe Woo-verzoeken de beoordeling van documenten deels of geheel uit te kunnen besteden in het geval er onvoldoende capaciteit beschikbaar is binnen de gemeente om dergelijke Woo-verzoeken af te kunnen handelen. Daarnaast is het van belang dat er in 2027 ook een start wordt gemaakt met het inregelen van de actieve openbaarmaking, temeer nu er wegens een aantal omvangrijke en complexe Woo-verzoeken in 2026 weinig ruimte was om een aanvang te maken met het inregelen hiervan. Actieve openbaarmaking gebeurt in vier stappen, tranches genoemd. De gemeente Schiermonnikoog voorziet al in openbaarmaking van de eerste tranche[1]. Voor de overige tranches is het plan nog wel om eind 2026 een aanvang te maken met een voorstel voor het inregelen van actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën die onder de tranches 2, 3 en 4 vallen. Vervolgens ligt er in 2027 een plan klaar voor actieve openbaarmaking en kan daadwerkelijk gestart worden met de openbaarmaking van de informatiecategorieën die vallen onder de tweede tranche[2].
Daarnaast kan in 2027 al gestart worden met de openbaring van de informatiecategorie Woo-verzoeken en -besluiten, waaronder ook de bijbehorende inventarislijsten en documenten vallen. Deze informatiecategorie valt onder de derde tranche[3]. Vervolgens kan in opvolgende jaren worden gestart met openbaarmaking van de overige informatiecategorieën die vallen onder de derde tranche en kan er opvolgend gestart worden met openbaarmaking van de informatiecategorie die valt onder de vierde tranche, namelijk beschikkingen[4]. Mogelijk vraagt dit extra capaciteit en expertise, zowel om actieve openbaarmaking te implementeren alsook om medewerkers te ondersteunen bij de uitvoering. 119 Wij stellen daarom voor om ook in 2027 een incidenteel budget van 30.000 euro toe te voegen aan de begroting vanuit de reserve Woo voor de implementatie van diverse verplichte processen, zoals de implementatie van de verplichte actieve openbaarmaking. Wij hebben de uitbesteding van uitvoeringswerkzaamheden voor de Woo structureel begroot op 40.000 euro per jaar. Vooralsnog is hiervoor geen aanvulling nodig vanuit de reserve Woo. Door deze structurele inzet van middelen kunnen wij onze Woo-verplichtingen blijvend en toekomstbestendig uitvoeren, zonder dat dit ten koste gaat van andere gemeentelijke werkzaamheden.
Voor de verbetering van de informatiehuishouding is in 2026 een plan van aanpak gemaakt, waarbij in het laatste kwartaal van 2026 en over heel 2027 gewerkt zal worden aan de implementatie van dit plan. Wanneer uit het plan van aanpak blijkt dat aanvullend budget nodig is zullen wij bij de Zomernota u vragen om vanuit de reserve WOO de begroting uit te laten zetten. [1] De informatiecategorieën die vallen onder de eerste tranche van actieve openbaarmaking zijn: wetten en algemeen verbindende voorschriften, overige besluiten van algemene strekking, organisatie en werkwijze en bereikbaarheidsgegevens. [2] De informatiecategorieën die vallen onder de tweede tranche van actieve openbaarmaking zijn: ontwerpen van wet- en regelgeving met adviesaanvraag, bij de gemeenteraad ingekomen stukken, vergaderstukken, agenda’s en besluitenlijsten van het college van B&W, adviezen, jaarplannen en jaarverslagen. [3] De informatiecategorieën die vallen onder de derde tranche van actieve openbaarmaking zijn: convenanten, subsidieverplichtingen anders dan met beschikking, Woo-verzoeken en Woo-besluiten, onderzosksrapporten en klachtoordelen. [4] De informatiecategorie die valt onder de vierde tranche van actieve openbaarmaking is: beschikkingen.
Bijlagen Bijlage 01 Staat van investeringen Bedragen in EUR Investeringen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aanleg Calisthenics park Riolering volgens Wrp 2026 - 2035 | 80.000 | 75.000 Aanschaf elektrische strandrolstoel Prins Bernhardweg | 15.500 Vervanging centrifugaalpomp bronbemaling | 12.500 Vervanging elektrische strandrolstoel Badweg | 15.500 Vervanging Renault Kangoo | 12.500 Vervanging Mitsubishi F450 Fuso Canter | 80.000 Toilet Badweg (vervanging) | 50.000 Woonerf Schiermonnikoog | 534.000 Rioolvervanging Paaslandweg en Nieuw Dokkum NO | 536.000 | 402.000 Renault Kangoo (vervanging van VL-948-F) | 12.500 Takkenversnipperaar | 55.000 Vervanging meubilair | 16.878 NFKPunt7: Ren.
drijvende steiger jachthaven(2027) | 150.000 NFKPunt7: Ren.drijvende steigers jachthaven 2028 | 250.000 NFKPunt7: Ren.drijvende steigers jachthaven 2029 | 250.000 Renovatie jachthaven | 1.040.000 NFK 2027-2030 Nutsvoorzieningen strandovergang Badweg en Prins Bernweg | 250.000 NFK 2027-2030 Toekomstbestendige nutsvoorzieningen Waddenhaven | 600.000 Totaal Investeringen | 2.058.378 | 1.814.000 | 355.000 | 210.000 120 Bijlage 02 Staat van reserves en voorzieningen Reserves | Saldo 01-01-2027 | Toevoegingen | Onttrekkingen | Saldo 31-12-2027 Algemene reserve 4211101 Algemene reserve | -569.800 | - | -25.000 | -594.800 4211401 Begrotingsresultaat | - | 73.592 | - | 73.592 4211111 Alg res (verkoopopbrengst Eneco) | 865.309 | - | -72.854 | 792.455 Totaal algemene reserves | 295.509 | 73.592 | -97.854 | 271.247 Bestemmingsreserves 4211201 Reserve Sociaal Domein | 139.655 | - | - | 139.655 4211202 Reserve lichtmasten | -0 | 7.500 | - | 7.500 4211203 Reserve veerdam | 0 | - | - | 0 4211205 Reserve resultaat riolering | 131.269 | - | - | 131.269 4211207 Reserve baggeren jachthaven | 112.000 | 28.000 | -70.000 | 70.000 4211209 Reserve duurzame energie | 145.962 | - | -100.000 | 45.962 4211210 Reserve toerisme | 67.200 | - | -7.800 | 59.400 4211211 Reserve dekking afschrijving | 820.267 | - | -16.106 | 804.161 4211212 Reserve Wet open overheid | 119.207 | 11.551 | - | 130.758 4211213
Reserve projecten | 265.778 | - | - | 265.778 4211214 Reserve Samenwerkingsschool Yn de Mande | 35.713 | 11.875 | - | 47.588 4211215 Reserve rentefluctuaties pensioenen | - | - | - | - 4211218 Reserve grondexploitaties | 144.269 | - | - | 144.269 Totaal bestemmingsreserves | 1.981.319 | 58.926 | -193.906 | 1.846.339 Totaal reserves | 2.276.828 | 132.518 | -291.760 | 2.117.586 Voorzieningen | Saldo 01-01-2027 | Toevoegingen | Onttrekkingen | Saldo 31-12-2027 Voorzieningen voor verplichtingen en verliezen 4212003 Pensioenvoorziening | 615.751 | 12.857 | -31.209 | 597.399 4212004 Voorziening verlofsparen | 30.120 | - | - | 30.120 Totaal voorzieningen voor verplichtingen en verliezen | 645.871 | 12.857 | -31.209 | 627.519 Egalisatie | - en onderhoudsvoorzieningen 4212301 Voorziening gemeentelijke gebouwen | 949.901 | 286.659 | -332.113 | 904.447 4212302 Voorziening riolering | 373.637 | 15.763 | - | 389.400 4212303 Voorziening onderhoud wegen | 130.018 | 150.421 | -55.911 | 224.528 4212304 Voorziening onderhoud jachthaven | 66.396 | 21.000 | -20.319 | 67.077 Totaal egalisatie | - en onderhoudsvoorzieningen | 1.519.952 | 473.843 | -408.343 | 1.585.452 Totaal voorzieningen | 2.165.823 | 486.700 | -439.552 | 2.212.971 Totaal reserves en voorzieningen | 4.442.650 | 619.218 | -731.312 | 4.330.556 121 Reserves | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 31-12-2025 | 31-12-2026 |
31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Algemene reserve 4211101 Algemene reserve | 504.006 | -255.233 | -594.800 | -548.708 | -529.430 | -333.864 4211401 Begrotingsresultaat | -289.852 | -314.567 | 73.592 | 44.278 | 220.566 | 293.615 4211111 Alg res (verkoopopbrengst | 986.334 | 865.309 | 792.455 | 792.455 | 792.455 | 792.455 Eneco) Totaal algemene reserves | 1.200.488 | 295.509 | 271.247 | 288.025 | 483.591 | 752.206 Bestemmingsreserves 4211201 Reserve Sociaal Domein | 359.350 | 139.655 | 139.655 | 139.655 | 139.655 | 139.655 4211202 Reserve lichtmasten | 130.299 | - | 7.500 | 15.000 | 22.500 | 30.000 4211203 Reserve veerdam | 554.912 | - | - | - | - | - 4211205 Reserve resultaat riolering | 131.269 | 131.269 | 131.269 | 131.269 | 131.269 | 131.269 4211207 Reserve baggeren jachthaven | 84.000 | 112.000 | 70.000 | 98.000 | 126.000 | 154.000 4211209 Reserve duurzame energie | 308.462 | 145.962 | 45.962 | 962 | 962 | 962 4211210 Reserve toerisme | 75.000 | 67.200 | 59.400 | 59.400 | 51.600 | 51.600 4211211 Reserve dekking afschrijving | 110.565 | 820.267 | 804.161 | 773.918 | 743.675 | 713.432 4211212 Reserve Wet open overheid | 262.146 | 119.207 | 130.758 | 142.309 | 153.860 | 165.411 4211213 Reserve projecten | 265.778 | 265.778 | 265.778 | 265.778 | 265.778 | 265.778 4211214 Reserve Samenwerkingsschool | 27.304 | 35.713 | 47.588 | 52.207 | 50.237 | 41.207 Yn de
Mande 4211215 Reserve rentefluctuaties | 54.889 | - | - | - | - | - pensioenen 4211218 Reserve grondexploitaties | - | 144.269 | 144.269 | 144.269 | 144.269 | 144.269 Totaal bestemmingsreserves | 2.363.973 | 1.981.319 | 1.846.339 | 1.822.766 | 1.829.804 | 1.837.582 Totaal reserves | 3.564.461 | 2.276.828 | 2.117.586 | 2.110.791 | 2.313.395 | 2.589.788 Voorzieningen | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 31-12-2025 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Voorzieningen voor verplichtingen en verliezen 4212003 Pensioenvoorziening | 634.103 | 615.751 | 597.399 | 579.047 | 560.695 | 542.343 4212004 Voorziening verlofsparen | 30.120 | 30.120 | 30.120 | 30.120 | 30.120 | 30.120 Totaal voorzieningen voor verplichtingen | 664.223 | 645.871 | 627.519 | 609.167 | 590.815 | 572.463 en verliezen Egalisatie- en onderhoudsvoorzieningen 4212301 Voorziening gemeentelijke | 995.355 | 949.901 | 904.447 | 858.993 | 777.539 | 696.085 gebouwen 4212302 Voorziening riolering | 362.367 | 373.637 | 389.400 | 405.163 | 420.926 | 436.689 4212303 Voorziening onderhoud wegen | 158.131 | 130.018 | 224.528 | 230.038 | 257.548 | 285.058 4212304 Voorziening onderhoud | 65.715 | 66.396 | 67.077 | 67.758 | 68.439 | 69.120 jachthaven Totaal egalisatie- en | 1.581.568 | 1.519.952 | 1.585.452 | 1.561.952 | 1.524.452 | 1.486.952 onderhoudsvoorzieningen Totaal voorzieningen |