Document · PDF

Programmabegroting 2026 versie 06112025

Raadsvergadering 14 november 2025, gemeente SchiermonnikoogBij agendapunt: Begroting 2026 - 202927.144 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? We automatiseren de verhuur van de sporthal.

Doel 9 Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie.

In stand houden van sportvoorzieningen en bekijken van mogelijkheden om het bestaande aanbod uit te breiden.

We voeren periodiek overleg met de exploitant van het zwembad en we dragen bij in de exploitatie van het zwembad.

We onderzoeken de mogelijkheden om de fitnessruimte bij het zwembad te verbeteren.

Subsidiëren van de ruitervereniging in de manege aan de Reddingsweg. 9.1 Ontwikkelen van kwalitatieve, betrouwbare, duurzame en veerkrachtige infrastructuur, met inbegrip van regionale en grensoverschrijdende infrastructuur, ter ondersteuning van de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn, met klemtoon op een betaalbare en billijke toegang voor iedereen.

De pijlers van het Lokaal Sportakkoord uitvoeren en de zichtbaarheid van het Lokaal Sportakkoord en de sportraad vergroten.

We faciliteren de sportraad en het bewegingonderwijs door het inzetten van de buurtsportcoördinator en de buurtsportcoach. Binnen de sportraad organiseren we activiteiten naar behoefte.

We stellen een jaarlijkse bijdrage aan de sportraad beschikbaar om de pijlers uit het Lokaal Sportakkoord uit te voeren.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Bronjaar

Schiermonnikoog

Nederland

2022

50,90

46,40

Niet-Sporters Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Niet-sporters

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG1

1 Sociaal

PRD141 1.4 /1 Sport 6530006 6530006 Buurtsportcoach sportverenigingen

113.792

131.790

137.151

144.029

152.645

1.707

2.830

2.875

1.403

6530256 6530256 Sport algemeen

20.718

50.000

6531106 6531106 Groene sportvelden

9.015

7.100

145.232

193.123

148.529

155.407

164.023

-10.344

13.875

-2.625

6530106 6530106 Zwembad

-318.873

-352.458

-364.065

-375.369

-372.064

-371.123

6530156 6530156 Gymnastieklokaal

-22.247

-67.299

-31.773

-31.517

-31.370

-31.127

6530206 6530206 Ruitersport

-5.700

-7.019

-4.613

-2.113

6530256 6530256 Sport algemeen

-33.907

-19.749

-60.163

-65.750

-60.875

6531106 6531106 Groene sportvelden

-24.013

-19.602

-21.167

-21.162

-27.462

-27.458

Totaal 1.4 /1 Sport

-404.740

-476.471

-467.906

-498.536

-496.509

-495.321

Resultaat

-259.507

-283.348

-319.377

-343.129

-332.486

-331.298

6530106 6530106 Zwembad 6530156 6530156 Gymnastieklokaal 6530206 6530206 Ruitersport

Totaal 1.4 /1 Sport Lasten PRG1

1 Sociaal

PRD141 1.4 /1 Sport 6530006 6530006 Buurtsportcoach sportverenigingen

Cultuur Doelen en activiteiten Wat willen we bereiken?

SDG Doelen

Wat gaan we daarvoor doen?

11.4 De inspanningen verhogen om het culturele en natuurlijke erfgoed van de wereld te beschermen en veilig te stellen

In stand houden en waar nodig vernieuwen van voorzieningen op 17.17 Doeltreffende openbare, het gebied van cultuur. publiek-private en Daarnaast bijdragen maatschappelijke aan organisaties die partnerschappen aanmoedigen kunst- en en bevorderen, voortbouwend op cultuurbeleving op het de ervaring en het netwerk van eiland aan zowel partnerschappen. gasten als eigen inwoners aanbieden.

We stimuleren kunst en cultuur door de subsidiering van o.a. de bibliotheek, muziekschool Opus 3, de cultuurhistorische vereniging ’t Heer en Feer en van culturele evenementen zoals het Kamermuziekfestival en het muziekconcours. Ook ondersteunen we nieuwe initiatieven. We stellen structureel geld beschikbaar ter ondersteuning van het cultureel aanbod op het eiland.

Met verschillende partners onderhouden we betekenisvolle banden, waaronder overheden, het onderwijs, de bibliotheek, gezondheids- en welzijnsorganisaties, belangenverenigingen en onderzoeksinstituten.

Wat mag het kosten Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG1

1 Sociaal

PRD142 1.4 /2 Cultuur 6510106 6510106 Openbare bibliotheek

9.389

-27.558

-29.978

-31.056

-32.174

6510106 6510106 Openbare bibliotheek

-116.048

-99.320

-102.150

-105.062

6511106 6511106 Muziekschool

-37.635

-37.941

-38.012

6540106 6540106 Kunst en cultuur

-40.273

-40.950

-55.300

-34.950

6821159 6821159 Torens en uurwerken

-6.219

-4.629

-4.693

-4.695

Totaal 1.4 /2 Cultuur

-200.175

-210.398

-230.133

-213.775

-214.893

Resultaat

-190.786

-210.398

-230.133

-213.775

-214.893

6821159 6821159 Torens en uurwerken Totaal 1.4 /2 Cultuur Lasten PRG1

1 Sociaal

PRD142 1.4 /2 Cultuur 6002206 6002206 Overige aangelegenheden oudheidkunde

1.5 Mutaties reserves programma 1 Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Onttrekkingen PRG1

1 Sociaal

PRD151 1.5 /1 Mutaties reserves programma 1 6980112 6980112 Mutaties reserves programma 1

103.477

321.591

122.195

155.577

158.560

-22.630

-8.409

-4.230

Mutaties reserves

103.477

298.961

113.786

151.347

154.330

Gerealiseerd resultaat

103.477

298.961

113.786

151.347

154.330

Stortingen PRG1

1 Sociaal

PRD151 1.5 /1 Mutaties reserves programma 1 6980112 6980112 Mutaties reserves programma 1

Recapitulatie programma 1 Sociaal Recapitulatie Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG1

1 Sociaal

PRD111 1.1 /1 Volksgezondheid

37.470

PRD112 1.1 /2 Zorg en Welzijn

94.136

36.586

27.186

0 12.115

PRD113 WMO

12.025

12.115

1.664

1.547.047

766.464

674.480

672.105

PRD132 Inkomensondersteuning

129.405

124.440

PRD141 1.4 /1 Sport

145.232

193.123

148.529

155.407

164.023

PRD142 1.4 /2 Cultuur

9.389

1.964.343

1.132.638

986.750

964.067

972.683

PRD117 Welzijn PRD121 1.2 /1 Onderwijs

Totaal 1 Sociaal Lasten PRG1

1 Sociaal

PRD111 1.1 /1 Volksgezondheid

-106.368

-76.149

-85.443

-87.341

-89.299

PRD112 1.1 /2 Zorg en Welzijn

-341.722

-133.680

-137.425

-116.657

-117.088

-117.085

-7.462

-284.728

-294.440

-309.209

-312.198

-312.184

PRD115 Toegang en 1e lijn

-25.594

-110.451

-42.938

-43.218

-43.507

PRD117 Welzijn

-296.620

-315.970

-384.278

-388.709

-391.185

-391.028

-1.808.679

-1.188.579

-1.145.825

-1.158.125

-1.155.784

-1.151.120

PRD122 1.2 /2 Jeugd

-160.191

-334.961

-336.393

PRD132 Inkomensondersteuning

-161.560

-164.515

-168.160

-169.567

-171.024

PRD134 Participatie

-34.833

-20.365

-20.589

-20.621

-20.655

-17.655

PRD141 1.4 /1 Sport

-404.740

-476.471

-467.906

-498.536

-496.509

-495.321

PRD113 WMO

PRD121 1.2 /1 Onderwijs

PRD142 1.4 /2 Cultuur

-200.175

-210.398

-230.133

-213.775

-214.893

Totaal 1 Sociaal

-3.547.944

-3.316.267

-3.313.530

-3.342.151

-3.348.535

-3.339.509

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-1.583.601

-2.183.629

-2.326.780

-2.378.084

-2.375.852

-2.366.826

103.477

321.591

122.195

155.577

158.560

-22.630

-8.409

-4.230

103.477

298.961

113.786

151.347

154.330

-1.480.124

-1.884.668

-2.212.994

-2.226.737

-2.221.522

-2.212.496

Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Programma 2 - Leefomgeving 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Bestemmingsplannen Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Doel 3 Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden. Doel 4 Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen. Doel 6 Verzeker toegang tot duurzaam beheer van water en sanitair voor iedereen. Doel 7 Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen. Doel 8 Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor iedereen. Een evenwichtige toedeling van Doel 9 Bouw veerkrachtige functies aan locaties. infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie. Doel 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. Doel 13 Neem dringend actie om klimaatverandering en haar impact te bestrijden. Doel 14 Behoud en maak duurzaam gebruik van oceanen, zeeën en maritieme hulpbronnen. Doel 15 Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen op het vasteland, beheer bossen en wouden duurzaam, bestrijd woestijnvorming, stop landdegradatie en draai het terug

Wat gaan we daarvoor doen? A. Bestemmingsplan Dorp Er is beroep ingesteld tegen de vaststelling van het bestemmingsplan uit 2022. Het bestemmingsplan Verbrede reikwijde Schiermonnikoog – Dorp is opnieuw vastgesteld door middel van een herstelbesluit. (SDG-doel 16). De hoorzitting bij de Raad van State is gepland op 22 september 20205. Afhankelijk van deze uitkomsten, worden nadere acties gepland en uitgevoerd.

B Vrijkomende locaties Planvorming verschillende inbreidingslocaties met woningbouw: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Noorderstreek 26 Boelensschool Oosterreeweg Oude centrale Oost LOC Oude Riich

Orientatie en voorbereiden van de herontwikkeling van de locatie (in samenhang met de andere inbreidingslocaties) en het voorbereiden van planprocedure. (SDG-doel 11 ) Voor de prioritaire projecten, Oude Centrale en Oost, koersen we op start bouw in 2026.

C. Omgevingswet Verdere implementatie van de wet.

D. Omgevingsvisie Werken aan een Omgevingsvisie voor de gemeente Schiermonnikoog conform de afspraken met de gemeenteraad. (SDGdoelen 3, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 14 en 15).

en roep het verlies aan biodiversiteit een halt toe.

(inclusief inventariseren ruimteclaims van o.a. wonen, bedrijven, recreatieve functies). In 2026 wordt de visie vastgesteld.

Doel 16 Bevorder vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, verzeker toegang tot justitie voor iedereen en bouw op alle niveaus doeltreffende, verantwoordelijke en toegankelijke instellingen uit

E. Bedrijven Er is een nijpend tekort aan ruimte voor bedrijvigheid die niet in de dorpskern thuishoort. Een nieuwe locatie voor bedrijfsruimte is noodzakelijk. (SDG-doelen 9, 11). In 2026 starten we met de concrete werkzaamheden.

F. Buitengebied Vanuit de gemeente zijn in 2025 individuele gesprekken met de boeren geweest om te spreken over een RegioDeal 2.0. Dit is input voor onder andere de Omgevingsvisie.

Behoud van de natuur op het eiland en op zee, m.n. de Waddenzee.

Net op Zee De gemeente volgt kritisch de ontwikkelingen van de aanleg van een stroomkabel vanaf het windmolenpark op de Noordzee naar het vaste land.

Wat mag het kosten Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD211 2.1 /1 Bestemmingsplannen 6810107 6810107 Bestemmingsplannen

150.532

6830000 6830000 Woningbouwlocatie Oost

3.748

154.280

-623.246

-187.704

-195.180

6830000 6830000 Woningbouwlocatie Oost

-3.748

-8.103

-7.897

-7.742

6830010 6830010 Voorbereidinskrediet toekomstige woningbouwproject

-122.527

Totaal 2.1 /1 Bestemmingsplannen

-749.522

-187.704

-203.283

-203.077

-202.922

Resultaat

-595.241

-187.704

-203.283

-203.077

-202.922

Totaal 2.1 /1 Bestemmingsplannen Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD211 2.1 /1 Bestemmingsplannen 6810107 6810107 Bestemmingsplannen 6810120 6810120 Implementatie omgevingswet

Wonen en volkshuisvesting Doelen en activiteiten SDG Doelen 11 Duurzame steden en gemeenschappen 11.1 Tegen 2030 voor iedereen toegang voorzien tot adequate, veilige en betaalbare huisvesting en basisdiensten, en sloppenwijken verbeteren

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Uitvoering Woonvisie 2024 – 2028 We starten met een communicatiecampagne en informeren Inwoners en verhuurders zijn op de inwoners en verhuurders proactief. We hoogte van onze regels en beleid zorgen ervoor dat de website toegankelijke en hun rechten en plichten op het en complete informatie biedt en passen gebied van Wonen. waar nodig de pagina's en/of teksten hierop aan.

Meer levensloopbestendige woningen

We maken prestatieafspraken met WoonFriesland over het aanpassen van hun voorraad naar meer levensloopbestendige woningen.

Inzicht in de ontwikkelingen op de woningmarkt

We monitoren de ontwikkeling op de woningmarkt en de voortgang van onze woonvisie en uitvoeringsacties.

Toevoegen betaalbare wooneenheden aan woningvoorraad op inbreidingslocatie Oude Centrale

Realiseren +/- 20 huur wooneenheden voor 1-2 persoonshuishoudens.

Toevoegen betaalbare wooneenheden aan woningvoorraad op locatie Oost

Realiseren van duurzaam betaalbare koopwoningen op de overgebleven kavels van bouwlocatie Oost voor nieuwe toetreders op de koopmarkt: doorstromers, starters en gezinnen.

Toevoegen betaalbare wooneenheden aan woningvoorraad op de inbreidingslocatie Boelensschool

We onderzoeken de mogelijkheden voor coöperatieve ontwikkeling voor woningen op de locatie van de Boelensschool en realiseren betaalbare woningen.

Uitvoering van het Buitenkansproject Piekhuisvesting en samenwerken met de Ruimte bieden aan Piekhuisvesting andere Wadden binnen de regiodeal van personeel in het waarin we locaties gaan aanwijzen en gereedmaken waar flexibele woonunits zomerseizoen. voor tijdelijk personeel kunnen worden gerealiseerd.

Optimale invulling geven aan vrijgekomen bouwlocatie naast het nieuw te bouwen LOC.

Planvorming en voorbereiden werkzaamheden opstarten.

Alternatieve woonvormen passend ruimte bieden.

In samenwerking met de andere Waddeneilanden binnen de regiodeal onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen op Schiermonnikoog, zoals tiny houses, collectief wonen, building with nature etc. en locaties aanwijzen waar dit mogelijk gemaakt kan worden. Daarnaast stellen we beleid en kaders op waaraan experimentele, flexibele, innovatieve woonvormen en andere particuliere (collectieve) initiatieven getoetst worden.

Verbonden Partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Gezamenlijk behartigen van belangen rondom status anticipeerregio / krimp / behoud vitale leefgemeenschappen

GR De Waddeneilanden

Gezamenlijk optrekken om zorg te dragen voor voldoende betaalbare en passende woonruimte (woonanalyse).

Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk

Bronjaar

Schiermonnikoog

Nederland

Aantal per 1.000 woningen

2023

1,60

9,10

2025

76,50

70,70

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Nieuw gebouwde woningen

Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

Demografische druk

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Wat mag het kosten Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD212 2.1 /2 Wonen en volkshuisvesting 6822000 6822000 Overige volkshuisvesting

5.450

6822000 6822000 Overige volkshuisvesting

-81.050

-57.850

-61.518

-72.268

Resultaat

-75.601

-57.850

-61.518

-72.268

Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD212 2.1 /2 Wonen en volkshuisvesting

2.2 Verkeer en vervoer Doelen en activiteiten SDG Doelen

Doel 3 Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

We willen een autoluw eiland zijn en blijven.

We blijven terughoudend bij het verlenen van ontheffingen voor het rijverbod. We wijzen aanvragers van een ontheffing op alternatieven en op de voorwaarden die gelden. We blijven inwoners, bedrijven en gasten bewust maken van het autoluwe karakter van het eiland. We zetten stappen om het aanvragen en van ontheffingen van de geslotenverklaring en het parkeerverbod te automatiseren. We bereiden het geautomatiseerd controleren van ontheffingen voor.

We stimuleren emissievrij vervoer op Schiermonnikoog.

We stimuleren emissievrij verkeer en vervoer op Schiermonnikoog.

We maken het centrum van het dorp meer autoluw.

We richten het centrum in fases in als erf.

We zijn actief betrokken bij de bestaande en nieuwe concessie Doel 9 Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve voor de Waddenveren. en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie. We houden actief contact met de partijen die de openbaar vervoerconcessie uitvoeren.

We dragen bij aan de voorbereiding van een nieuwe veerconcessie in 2029 door te overleggen met en input te leveren aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. We werken mee aan het optimaliseren van busroutes en het in stand houden van busvervoer op alle afvaarten van de veerdienst en sneldienst.

Doel 7 Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen.

We stimuleren en faciliteren duurzame mobiliteit voor onze inwoners, bedrijven en onze gasten.

Doel 9 Bouw veerkrachtige We zijn actief betrokken bij de infrastructuur, bevorder inclusieve ontwikkelingen op het gebied van en duurzame industrialisering en verkeer in Lauwersoog. stimuleer innovatie.

We faciliteren laadpalen op centraal gelegen plek(ken) op eiland en in Lauwersoog in overeenstemming met de concessie van de OVEF. We faciliteren deelmobiliteit op het eiland en in Lauwersoog in overleg met samenwerkingspartners. We houden de uitvoering van de gebiedsvisie Lauwersoog nauwlettend in de gaten. We behartigen onze belangen bij de Provincies Groningen en Friesland en de gemeenten Het Hogeland en Noardeast Fryslan.

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Vergroten invloed gemeenten bij concessieverlening Waddenveren

Wat mag het kosten Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD221 2.2 /1 Verkeer en vervoer 6210103 6210103 Wegen straten en pleinen en verkeersmaatregelen

1.500

6210153 6210153 Veerdam

9.650

6210158 6210158 Autoontheffingen

74.703

63.760

93.760

Totaal 2.2 /1 Verkeer en vervoer

76.203

73.410

103.410

6210101 6210101 Verkeersregelingen

-34.587

-20.209

-21.312

-21.826

-21.785

-21.738

6210103 6210103 Wegen straten en pleinen en verkeersmaatregelen

-277.071

-307.938

-309.808

-329.396

-314.629

-313.624

6210104 6210104 Openbare verlichting

-17.403

-129.923

-85.378

-21.040

-15.040

6210153 6210153 Veerdam

-7.148

-49.363

-19.848

6210158 6210158 Autoontheffingen

-25.374

-55.374

-27.106

Totaal 2.2 /1 Verkeer en vervoer

-361.583

-562.807

-463.452

-419.216

-398.408

-397.356

Resultaat

-285.380

-489.397

-360.042

-315.806

-294.998

-293.946

Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD221 2.2 /1 Verkeer en vervoer

2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu Duurzaamheid Doelen en activiteiten SDG Doelen Duurzaamheid Doel 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Social Development Goals verder implementeren in de organisatie

Intern kennissessie organiseren, jaarlijkse SDG-markt organiseren en nieuwe SDG gerichte werkwijze vaststellen en jaarlijkse SDG-markt.

Doel 13 Neem dringend actie om klimaatverandering en haar impact te bestrijden.

Uitvoering inductieregeling en isolatieregeling. Uitvoering subsidieregeling Aardgasvrij Eiland.

7.1 Tegen 2030 universele toegang tot betaalbare, betrouwbare en moderne energiediensten garanderen. Uitvoering Aardgasvrij Eiland

Voor de uitvoering van het Programma Aardgasvrije wijken is een bijdrage geraamd van het rijk van € 1,5 miljoen. Wat-is-wijs advies voor 150+ woningen gereed

7.2 Tegen 2030 in aanzienlijke mate het aandeel hernieuwbare energie in de globale energiemix verhogen.

Heldere kaders voor de (on)mogelijkheden van het opwekken van duurzame energie op Schiermonnikoog.

11.3 Tegen 2030 inclusieve en duurzame stadsontwikkeling en capaciteit opbouwen voor Opwek van duurzame energie op participatieve, geïntegreerde en Schiermonnikoog verder duurzame planning en beheer van ontwikkelen menselijke nederzettingen in alle landen.

13.2 Maatregelen inzake klimaatverandering integreren in nationale beleidslijnen, strategieën en planning.

Opstellen Energievisie Schiermonnikoog op basis van de eerder gemaakte systeemanalyse. Stimuleren verduurzaming beschermd dorpsgezicht.

Op basis van de te ontwikkelen Energievisie in samenwerking met verschillende partners de opwek van duurzame energie op Schiermonnikoog ontwikkelen.

Verduurzaming bedrijven

Opzetten duurzame ondernemerskring, waarin ondernemers worden ondersteund bij het zetten van stappen naar een duurzaam bedrijf met circulaire en verantwoorde productie en consumptie.

Drinkwaterbesparing maximaliseren

Campagne opzetten voor bewustwording bij inwoners, ondernemers en toeristen.

Onderzoek naar technische mogelijkheden voor waterbesparing en waar mogelijk toepassen in eigen vastgoed en nieuwbouwprojecten.

Circulaire economie

In het kader van de SDG doelen willen we gerichter aan de gang met een circulaire economie binnen de gemeente Schiermonnikoog. Hiervoor stellen we een plan van aanpak op voor de komende jaren, waar we zowel binnen de gemeentelijke organisatie als eiland breed aan de slag gaan met het beperken van de afvalproductie via preventie, vermindering, recyclage en hergebruik. Ondersteuning voor huishoudens door energiecoach.

Energiearmoede tegengaan en voorkomen.

12.8 Verantwoorde consumptie en productie. Tegen 2030 garanderen dat mensen overal beschikken over relevantie informatie over en zich bewust zijn van duurzame ontwikkeling en levensstijlen die in harmonie zijn met de natuur.

Huishoudens met energiearmoede worden extra ondersteund door middel van financiële regelingen, zoals de witgoedwissel en verduurzamingsmaatregelen.

Starten uitvoering Transitievisie Warmte (TVW).

Opstellen van een Warmteprogramma en Wijkuitvoeringsplannen (WUP) op basis van reeds verrichte voorstudies.

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed.

DMJOP wordt uitgevoerd. We starten met het verduurzamen van onze maatschappelijke gebouwen en bereiden plannen voor om deze toekomstbestendig te maken binnen het Buitenkansproject Toekomstbestendig Maatschappelijk Vastgoed.

Verduurzamen woningvoorraad Woon Friesland.

Prestatieafspraken naleven en samenwerking voortzetten. Samenwerken in het Aardgasvrij Eiland project.

Uitvoering verdere verduurzaming zwembad. Verduurzamen maatschappelijk vastgoed.

Het Dorpshuis, de Stag en de kerk(en) ondersteunen in het verduurzamen van hun vastgoed, binnen het Buitenkansproject Toekomstbestendig Maatschappelijk Vastgoed.

Verduurzamen recreatiewoningen

7.a Tegen 2030 de internationale samenwerking verhogen om toegang te vergemakkelijken tot onderzoek en technologie inzake schone energie, met inbegrip van Minimalisatie van de impact van de de hernieuwbare energie, de netcongestie op de verduurzaming energiedoeltreffendheid en de en ontwikkelingen op geavanceerde en schonere fossiele brandstoffentechnologie, Schiermonnikoog en de investering promoten in energie-infrastructuur en schone energietechnologie.

Opstellen plan van aanpak voor het stimuleren van verduurzamen van recreatiewoningen. Innovatieve oplossingen verder onderzoeken in samenwerking met de Waddeneilanden vanuit de Regiodeal, zoals de inzet van een energiehubregisseur, ten behoeve van de monitoring van energiebehoefte, opwek en verbruik, Verdere samenwerking met de andere Friese Waddeneilanden, Liander en energiecoöperatie de Sintrale.

Ontwikkelen en vaststellen batterijbeleid. 13.3 De opvoeding, bewustwording en de menselijke en institutionele capaciteit verbeteren met betrekking tot mitigatie, adaptatie, Participatie in de Energietransitie. impactvermindering en vroegtijdige waarschuwing inzake klimaatverandering.

Uitbreiden met inclusieve communicatieen participatie technieken en kanalen om doelgroepen breder en beter te bereiken en te betrekken, op basis van de leerpunten uit het onderzoek van de Hanze naar de 'social fingerprint' van de proeftuin Aardgasvrij Eiland.

SDG Doelen Milieu

11.6 Duurzame steden en gemeenschappen. Tegen 2030 de nadelige milieu-impact van steden per capita reduceren, ook door bijzondere aandacht te besteden aan de luchtkwaliteit en Schiermonnikoog schoner en stiller aan het gemeentelijk en ander maken. afvalbeheer.

Uitvoering van de wettelijke milieutaken op het gebied van milieuvergunningverlening, toezicht en handhaving. De FUMO behandelt milieumeldingen en controleert op milieuregels overeenkomstig het VTHbeleid Fryslân. Milieuvergunningen voor gemeentelijke locaties controleren en indien nodig (laten) updaten.

Met de FUMO samenwerken op toezicht bij het verwijderen van asbesthoudend materiaal bij sloopwerkzaamheden (eigen toezichthouders zijn ogen en oren in het veld). Inwoners informeren en stimuleren bij het vaststellen en verwijderen van asbest.

Een geactualiseerd bodembeleid vaststellen.

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Doel: zelfvoorzienend op gebied van energie & water. Samenwerking op doelen uit dit Ambitiemanifest.

FUMO

Toezicht en handhavingstaken milieu.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Hernieuwbare elektriciteit

Bronjaar

Schiermonnikoog

Nederland

2022

37,70

32,50

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Hernieuwbare elektriciteit

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD231 2.3 /1 Duurzaamheid 6822107 6822107 Duurzaamheid

362.554

2.475.018

329.835

471.515

6723107 6723107 Milieubeheer

-43.864

-83.400

-96.368

-73.396

-86.486

-86.432

6822107 6822107 Duurzaamheid

-505.259

-2.651.753

-510.045

-594.101

-594.007

Totaal 2.3 /1 Duurzaamheid

-549.123

-2.735.153

-606.413

-667.497

-680.587

-680.439

Resultaat

-186.569

-260.135

-276.578

-195.982

-209.072

-208.924

Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD231 2.3 /1 Duurzaamheid

Natuur Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?

Doel 15 Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen, beheer bossen en wouden duurzaam, stop landdegradatie en draai het terug Rust, ruimte, stilte en en roep het verlies aan donkerte op biodiversiteit een halt toe. Schiermonnikoog behouden.

De kernwaarden rust, ruimte, enz. zijn uitgewerkt in de tien pijlers van Schiermonnikoog. Bij nieuwe activiteiten zullen wij steeds kijken of ze binnen de kernwaarden passen.

Uitgangspunt bij eventuele kustsuppletie is om activiteiten op het Activiteitenstrand te kunnen laten bestaan. Hiervoor zijn we blijvend in gesprek met partners zoals Rijkswaterstaat en Wetterskip Fryslân.

Doel 15 Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen, beheer bossen en wouden duurzaam, stop landdegradatie en draai het terug (Recreatieve) activiteiten en roep het verlies aan moeten kunnen biodiversiteit een halt toe. plaatsvinden met behoud van de natuurlijke waarden Doel 14 Behoud en maak duurzaam gebruik van oceanen, van het gebied. zeeën en maritieme hulpbronnen.

In 2026 starten we met het opstellen van een uitvoeringsagenda voor vitale en kwetsbare gebouwen. Dit vloeit voort uit de integrale waterveiligheidstrategie die voor elk Waddeneiland is opgesteld. We werken hierin samen met de vier andere Waddeneilanden.

We zorgen ervoor dat bewoners betrokken worden bij de voorbereiding en uitwerking van de dijk- en duinversterking door gesprekken met het Wetterskip en het mede-organiseren van bewonersavonden. Planning: 2022-2024: verkenningsfase met o.a. bewoners. 2025: voorbereidingsfase door Wetterskip met alle betrokken partijen. 2027-2028: Uitvoering werkzaamheden dijk- en duinversterking.

Voor het Nationaal Park vindt twee keer per jaar bestuurlijk overleg plaats via het Overlegorgaan. Vanaf 2025 wordt het in 2024 vastgestelde Ambitieplan uitgevoerd.

In 2026 werken we verder aan een SoortenManagementPlan (SMP) waarvoor in 2025 opdracht is gegeven aan een ecologisch bureau. Daarmee brengen we veel gebouwbewonende

soorten in kaart zodat isoleren en (ver)bouw wordt vereenvoudigd. Voor het opstellen van het SMP maken we gebruik van subsidie van de provincie. Met extra (niet gesubsidieerd) budget kunnen we de communicatie naar inwoners beter oppakken en daarnaast onderzoek doen naar andere gebouwbewonende soorten die veel op ons eiland voorkomen. Hiermee voorkomen we dat kwetsbare soorten als kerkuil en zwarte roodstaart hun nest kwijtraken, worden verwond of gedood.

We initiëren contact met de rijksoverheid over de nieuwe regels rondom het vissen met recreatieve staand wantnetten.

Verbonden Partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Waarborgen goede zoetwatervoorziening/Fries Bestuursakkoord Waterketen.

Gezamenlijk behartigen van belangen rondom Waddenzee, bijvoorbeeld Structuurvisie Waddenzee.

Natura2000.

Gezamenlijk behartigen van belangen rondom Kustveiligheid, Deltaprogramma, industriële activiteiten. Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD232 2.3 /2 Natuur 6550107 6550107 Natuur en landschapsbescherming

1.500

6240103 6240103 Afwatering en landaanwinning

-24.351

-26.315

-25.889

-25.887

-25.885

-25.883

6550107 6550107 Natuur en landschapsbescherming

-26.540

-42.040

-45.033

-43.033

-29.033

Totaal 2.3 /2 Natuur

-50.891

-68.355

-70.922

-68.920

-54.918

-54.916

Resultaat

-50.891

-66.855

-69.422

-67.420

-53.418

-53.416

Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD232 2.3 /2 Natuur

2.4 Fysieke leefomgeving Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? We voeren onderhoudswerkzaamheden uit volgens de beheerplannen.

Doel 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam.

We borgen een goede onderhoudsstaat van de openbare ruimte, die recht doet aan het groene en authentieke karakter van het dorp. Daardoor draagt de openbare ruimte positief bij aan een aangenaam leef- en verblijfsklimaat van inwoners en recreanten.

We verduurzamen ons gemeentelijk vastgoed en maken het toekomstbestendig

Doel 15 Bescherm, herstel en We vergroten de biodiversiteit in de bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen, beheer bossen openbare ruimte door het beter borgen van ecologisch maaibeheer en wouden duurzaam, stop landdegradatie en draai het terug in een nieuw maaibestek en het uitvoeren van de maatregelen die en roep het verlies aan voortkomen uit het Bijenpact biodiversiteit een halt toe. gemeente Schiermonnikoog.

Doel 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam.

We behouden en versterken het aanzien van het dorp.

We bestrijden invasieve planten en werken daarbij samen met Natuurmonumenten en inwoners.

We vervangen klein materieel met een benzinemotor door elektrisch aangedreven materieel, zoals bladblazers, kettingzagen en bosmaaiers. In 2026 schaffen we een terreinwagen aan voor uitvoeren gemeentelijke taken in de crisisorganisatie (bijvoorbeeld bij een crisis op het strand). Het DMJOP wordt uitgevoerd. We starten met het verduurzamen van onze maatschappelijke gebouwen en bereiden plannen voor om deze toekomstbestendig te maken binnen het Buitenkansproject Toekomstbestendig Maatschappelijk Vastgoed.

We voeren de maatregelen uit die in het Bijenpact gemeente Schiermonnikoog zijn afgesproken. We voeren ecologisch maaibeheer uit

We houden een gezond en veilig bomenbestand in stand en breiden het zo mogelijk uit. Een gezond en veilig bomenbestand levert nu en in de toekomst een waardevolle bijdrage aan de natuurlijke sfeer en leefbaarheid van het dorp en aan de gezondheid van inwoners en bezoekers. Om de dorpskern op te fleuren, blijven we bloembakken aan meerdere lichtmasten ophangen in het groeiseizoen.

Doel 6 Verzeker toegang tot duurzaam beheer van water en sanitatie voor iedereen.

Een goed en adequaat beheer van de riolering in het belang van de volksgezondheid, het milieu en het beperken van regen- en grondwateroverlast.

Een begraafplaats waarvan de toekomstbestendigheid is verzekerd, zodat zo lang mogelijk van de huidige begraafplaats Doel 13 Neem dringend actie om gebruik kan worden gemaakt. klimaatverandering en haar impact te bestrijden. In samenwerking met RWS en belanghebbenden richten we de veerhaven verkeersveilig in. Daarnaast leggen we de beheerafspraken met RWS vast.

We koppelen waar mogelijk de afvoer van regenwater af van het gemengd riool, veelal in combinatie met wegonderhoud. Ook benutten we mogelijkheden om regenwater te bergen in de openbare ruimte om overlast bij hevige regenbuien te beperken. In 2026 leggen we met Rijkssubsidie 40 infiltratiekolken aan. Daarnaast voeren we werkzaamheden uit volgens het Water- en rioleringsprogramma. We zorgen voor een goed onderhouden begraafplaats. We onderhouden de gemeentelijke funeraire graven op de begraafplaats. We geven actief uitvoering aan de begraafplaatsverordening en de nadere regels. Samen met belanghebbenden is in 2025 een ontwerp gemaakt voor aanpassingen in de veerhaven, die de beschikbare ruimte beter benutten en de verkeersveiligheid bevorderen. In 2026/2027 passen we de inrichting van de veerhaven aan.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Omvang huishoudelijk restafval

Eenheid

Schiermonnikoog

Nederland

(bron: Omrin)

(bron: CBS)

Bronjaar

2022

386

2023

367

2024

372

182 Kg/inwoner

178

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Omvang huishoudelijk restafval

Restafval dat na nascheiding van het ingezameld huishoudelijk afval overblijft, inclusief ingezameld huishoudelijk afval van vakantiewoningen.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire Raming 2027 begroting 2026

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD241 2.4 /1 Fysieke leefomgeving 6001200 6001200 Ambtswoning burgemeester

18.132

14.100

14.300

6310103 6310103 Bedrijfsterreinen

16.759

15.300

15.625

6310104 6310104 Bedrijfsterreinen vm manage Melle Grietjespad

5.042

6330203 6330203 Benzinestation

8.664

8.000

6560103 6560103 Openbaar groen

12.268

10.924

6670156 6670156 Dorpshuis

2.387

2.700

6721103 6721103 Huishoudelijk afval

32.083

7.290

6721104 6721104 Verpakkingsmateriaal gescheideninzameling

21.036

15.495

6721153 6721153 Bedrijfsafval

6722103 6722103 Riolering

8.755

22.000

6724103 6724103 Aula

1.266

1.280

1.300

476

6725102 6725102 Afvalstoffenheffing rechten huishoudelijk afval

384.887

383.156

392.620

397.821

399.962

6725152 6725152 Reinigingsrechten bedrijfsafval

15.862

13.000

6726102 6726102 Rioolheffing

226.873

224.308

228.666

233.102

6732103 6732103 Begraafplaatsrechten

46.865

42.449

42.433

42.621

6820159 6820159 Woningen verhuur

21.020

22.525

22.775

6820209 6820209 Doorstroomwoningenwinkelpand Langestreek

68.537

67.477

68.117

67.746

6820259 6820259 Overige gebouwen

3.808

4.494

4.530

6820309 6820309 Reddingsweg 2

3.596

10.295

6820359 6820359 Willemshof 1111a

16.888

17.520

6820409 6820409 Garageboxen

5.679

6.075

6820509 6820509 Koningshuis Nieuwestreek 1

11.054

8.784

6820559 6820559 vmBezoekerscentrum Torenstreek 20

1.500

45.000

933.435

942.172

935.449

944.903

947.044

6001200 6001200 Ambtswoning burgemeester

-42.981

-20.635

-54.858

-55.006

-55.007

6310103 6310103 Bedrijfsterreinen

-3.972

-8.978

-8.653

-8.498

-8.438

-8.310

6310104 6310104 Bedrijfsterreinen vm manage Melle Grietjespad

-5.042

-1.137

-1.109

-1.087

6724153 6724153 Begraafplaats

6820459 6820459 Noorderstreek 40

6820609 6820609 Garages Kustweg 8 Lauwersoog Totaal 2.4 /1 Fysieke leefomgeving Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD241 2.4 /1 Fysieke leefomgeving

6330203 6330203 Benzinestation

-11.502

-10.564

-10.646

-10.614

-22.585

-10.555

6560103 6560103 Openbaar groen

-299.208

-368.911

-341.805

-343.308

-341.035

-340.752

Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire Raming 2027 begroting 2026

Raming 2028

Raming 2029

6670156 6670156 Dorpshuis

-45.869

-46.794

-46.768

-46.715

-46.684

-46.638

6721103 6721103 Huishoudelijk afval

-334.320

-330.867

-335.718

-335.121

-335.495

-335.147

6721104 6721104 Verpakkingsmateriaal gescheideninzameling

-2.000

-11.800

-12.000

6721153 6721153 Bedrijfsafval

-60.494

-58.036

-59.675

-59.056

-59.016

-58.970

6722103 6722103 Riolering

-148.247

-169.946

-143.710

-147.848

-146.627

-141.983

6724103 6724103 Aula

-6.690

-6.460

-6.502

-6.507

-6.505

6724153 6724153 Begraafplaats

-25.015

-25.695

-29.910

-29.881

-29.829

-29.774

4.459

6725152 6725152 Reinigingsrechten bedrijfsafval 6726102 6726102 Rioolheffing

-1.867

6820159 6820159 Woningen verhuur

-64.748

-62.047

-62.174

-62.106

-62.048

-25.987

6820209 6820209 Doorstroomwoningenwinkelpand Langestreek

-54.569

-63.093

-67.926

-67.121

-66.658

-65.952

6820259 6820259 Overige gebouwen

-71.116

-74.603

-76.337

-76.270

-76.218

6820309 6820309 Reddingsweg 2

-9.963

-12.141

-11.868

-11.713

-11.631

-11.499

6820359 6820359 Willemshof 1111a

-10.912

-17.815

-17.182

-16.887

-16.784

-16.543

6820409 6820409 Garageboxen

-4.021

-3.889

6820459 6820459 Noorderstreek 40

-14.064

-14.088

-14.097

-14.087

-14.077

6820509 6820509 Koningshuis Nieuwestreek 1

-21.887

-24.312

-23.892

-23.657

-23.484

-23.250

6820559 6820559 vmBezoekerscentrum Torenstreek 20

-16.770

-45.000

-41.020

-40.370

-40.159

-39.631

-1.250.798

-1.375.674

-1.369.767

-1.371.763

-1.379.342

-1.323.774

-317.362

-433.502

-434.318

-426.860

-432.298

-376.730

6820609 6820609 Garages Kustweg 8 Lauwersoog Totaal 2.4 /1 Fysieke leefomgeving Resultaat

2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving Doelen en activiteiten SDG Doelen VTH

Wat willen we bereiken?

16.3 Vrede, justitie en sterke publieke diensten. De rechtsregels bevorderen op nationaal en internationaal niveau en gelijke toegang tot het rechtssysteem voor iedereen Een gezonde, veilige en prettige garanderen. leefomgeving omdat de geldende regels worden nageleefd.

Wat gaan we daarvoor doen? Als gemeente zijn wij verplicht om te handhaven wanneer een rechtsregel wordt overtreden. Alleen onder bijzondere omstandigheden mogen wij daar van afzien. Op basis van het VTH-beleidsplan dat in 2025 is vastgesteld, prioriteren wij op welke regels wij de toezicht- en handhavingsaandacht als eerste richten. De bouwtoezichthouder laten controleren of volgens de verleende vergunning wordt gebouwd, de resultaten daarvan vastleggen en indien nodig handhaven.

Samenwerken met Brandweer Fryslân voor de (periodieke) toezicht op brandveilig bouwen en brandveilig gebruik van gebouwen.

Toezicht op recreatief gebruik van woningen die bestemd zijn voor permanente bewoning in 2026 voortzetten en indien nodig handhaven. Dit bevordert de leefbaarheid van Schiermonnikoog.

16.6 Vrede, justitie en sterke publieke diensten. Doeltreffende, De kwaliteit van de strategische en verantwoordelijke en transparante programmatische uitvoering bij instellingen ontwikkelen op alle vergunningverlening, toezicht en niveaus. handhaving verbeteren.

Jaarlijks de resultaten van vergunningverlening, toezicht en handhaving in een overzicht bijhouden, zodat het VTH-beleidsplan uit 2025 kan worden geëvalueerd. Met die evaluatie kan in 2029 beoordeeld worden of de doelstellingen van het VTH-beleidsplan al dan niet zijn bereikt.

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Kennisuitwisseling m.b.t. nieuwe omgevingswet 2024

GR De Waddeneilanden

Onderzoek naar samenwerkingsvoordelen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH).

Welstandzorg Hûs en Hiem

Uitvoering geven aan het welstandsbeleid

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD251 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving 6823109 6823109 Leges Wabovergunningen

276.152

101.582

101.639

101.641

101.642

6823159 6823159 Leges welstandstoezicht

9.421

10.750

18.250

285.573

112.332

119.889

119.891

119.892

6822159 6822159 Wabovergunningen

-63.210

-73.817

-77.879

-67.129

6822209 6822209 Toezicht en handhaving

-197.375

-188.401

-263.247

-285.947

Totaal 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD251 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving

6822259 6822259 BAG

-48.005

-48.454

-50.824

Totaal 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving

-308.589

-310.672

-391.950

-403.900

Resultaat

-23.016

-198.340

-272.061

-272.059

-284.008

2.6 Openbare orde en veiligheid Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Doel 3 Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden.

Wat gaan we daarvoor doen? Voorlichting geven aan jongeren over alcohol- en drugs in samenwerking met Sociaal Domein.

Voorkomen en aanpakken van overmatig alcohol- en drugsgebruik.

In gesprek blijven met de horeca over overmatig alcoholen drugsgebruik en samen optrekken in het voorkomen overmatig gebruik.

Vanuit OOV ondersteuning geven aan Sociaal Domein bij preventie-ontwikkelingen.

Het Integraal Veiligheidsplan is gemaakt en vastgesteld door de Raad. Aan de hand van een uitvoeringsplan zal aan de prioriteiten uit het Integraal veiligheidsplan worden gewerkt.

Doel 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam.

Evalueren van de handhavingscapaciteit en versterken waar nodig.

Doel 16 Vrede, justitie en sterke publieke diensten.

Aandacht voor politie capaciteit en het vasthouden van een vaste poule. Inwoners en bezoekers voelen zich veilig op Schiermonnikoog.

Het vastgestelde BIBOB-beleid toepassen en andere beleidsmaatregelen vaststellen op het gebied van Ondermijning.

Opstellen van een LIO (lokaal informatie overleg) ter behoeve aanpak ondermijning.

De veiligheid op het activiteitenstrand waarborgen in de verhouding tussen badgasten en activiteiten.

Veiligheid van badgasten waarborgen door het inzetten van lifeguards en deze inzet evalueren.

Voorkomen van overlast en specifieke recreatie- en horeca overlast.

Evaluatie van het horeca convenant voortzetten.

Toezicht en handhaving op naleving Alcoholwet.

Inzet van het ondersteuningspeloton evalueren.

Het versterken en onderhouden van incidentmanagement in reguliere en bijzondere omstandigheden.

Versterken van de interne crisisorganisatie.

Evalueren van de crisisplanvorming en indien nodig upto-date maken.

We voeren jaarlijks onderhoud uit aan de drie Het eiland voorzien hebben van genoeg bluswater ter bescherming bluswatervoorzieningen op strategische locaties op het eiland: Klein Zwitserland, Seeduneweg en Prins flora en fauna. Bernhardweg. In 2026 schaffen we een terreinwagen aan voor het uitvoeren van gemeentelijke taken in de crisisorganisatie (bijvoorbeeld bij een crisis op het strand).

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

Veiligheidsregio Fryslân

Brandweerzorg, risico & crisisbeheersing, meldkamer, GHOR, ambulancezorg.

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Politie.

GR De Waddeneilanden

Samenwerking op het gebied van veiligheid.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Verwijzingen Halt

Bronjaar

Schiermonnikoog

Nederland

Aantal per 10.000 jongeren

2021

21,00

8,00

Winkeldiefstallen

Aantal per 10.000 jongeren

2024

0,00

2,20

Geweldsmisdrijven

Aantal per 10.000 jongeren

2024

0,00

4,30

Diefstallen uit woning

Aantal per 10.000 jongeren

2024

0,00

1,20

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 10.000 jongeren

2024

5,10

5,70

Controle

Bronjaar

Totaal

Overtredingen

Naleving Alcoholwet

2023

Naleving Alcoholwet

2024

Naleving Alcoholwet

2025

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Verwijzingen Halt

Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.

Winkeldiefstallen

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Geweldsmisdrijven

Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Diefstallen uit woning

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD261 2.6 /1 Openbare orde en veiligheid 6140101 6140101 Openbare orde

1.078

4.759

14.759

19.759

24.759

6120355 6120355 Regionale brandweer

-309.728

-251.090

-253.991

-276.444

-287.858

-287.835

6120451 6120451 Rampenbestrijding

-51.261

-50.637

-52.466

-52.453

-52.441

-52.428

6120551 6120551 GHOR GNK

-17.891

-13.091

-13.362

6140101 6140101 Openbare orde

-122.466

-144.280

-153.158

-150.658

-153.158

-150.658

Totaal 2.6 /1 Openbare orde en veiligheid

-501.346

-459.098

-472.977

-492.917

-506.819

-504.283

Resultaat

-500.268

-454.339

-468.218

-478.158

-487.060

-479.524

Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD261 2.6 /1 Openbare orde en veiligheid

2.7 Mutaties reserves programma 2 Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Onttrekkingen PRG2

2 Leefomgeving

PRD271 2.7 /1 Mutaties reserves programma 2

93.307

288.132

196.589

53.099

55.599

53.099

PRD271 2.7 /1 Mutaties reserves programma 2

-15.667

-14.715

Mutaties reserves

77.640

273.417

181.874

38.384

40.884

38.384

Gerealiseerd resultaat

77.640

273.417

181.874

38.384

40.884

38.384

Stortingen PRG2

2 Leefomgeving

Recapitulatie programma 2 Leefomgeving Recapitulatie Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG2

2 Leefomgeving

PRD211 2.1 /1 Bestemmingsplannen

154.280

PRD212 2.1 /2 Wonen en volkshuisvesting

5.450

PRD221 2.2 /1 Verkeer en vervoer

76.203

73.410

103.410

PRD231 2.3 /1 Duurzaamheid

471.515

362.554

2.475.018

329.835

471.515

PRD232 2.3 /2 Natuur

1.500

PRD241 2.4 /1 Fysieke leefomgeving

933.435

942.172

935.449

944.903

947.044

PRD251 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving

285.573

112.332

119.889

119.891

119.892

PRD261 2.6 /1 Openbare orde en veiligheid

1.078

4.759

14.759

19.759

24.759

1.818.573

3.609.191

1.494.842

1.655.978

1.663.120

1.668.120

PRD211 2.1 /1 Bestemmingsplannen

-749.522

-187.704

-203.283

-203.077

-202.922

PRD212 2.1 /2 Wonen en volkshuisvesting

-81.050

-57.850

-61.518

-72.268

PRD221 2.2 /1 Verkeer en vervoer

-361.583

-562.807

-463.452

-419.216

-398.408

-397.356

PRD231 2.3 /1 Duurzaamheid

-549.123

-2.735.153

-606.413

-667.497

-680.587

-680.439

Totaal 2 Leefomgeving Lasten PRG2

2 Leefomgeving

PRD232 2.3 /2 Natuur

-50.891

-68.355

-70.922

-68.920

-54.918

-54.916

PRD241 2.4 /1 Fysieke leefomgeving

-1.250.798

-1.375.674

-1.369.767

-1.371.763

-1.379.342

-1.323.774

PRD251 2.5 /1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving

-308.589

-310.672

-391.950

-403.900

PRD261 2.6 /1 Openbare orde en veiligheid

-501.346

-459.098

-472.977

-492.917

-506.819

-504.283

Totaal 2 Leefomgeving

-3.852.903

-5.757.313

-3.640.282

-3.676.858

-3.699.319

-3.639.858

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-2.034.329

-2.148.122

-2.145.440

-2.020.880

-2.036.199

-1.971.738

Onttrekkingen

93.307

288.132

196.589

53.099

55.599

53.099

Stortingen

-15.667

-14.715

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

77.640

273.417

181.874

38.384

40.884

38.384

-1.956.689

-1.874.705

-1.963.566

-1.982.496

-1.995.315

-1.933.354

Programma 3 - Economie en werkgelegenheid 3.1 Toerisme en recreatie Strand Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? Het faciliteren van strandschoonmaakacties door het beschikbaar stellen van personeel en inzamelmaterieel (tractor met wagen en plastic inzamelbakken) en zorgen voor de afvoer en verwerking van het strandafval.

11.4 De inspanningen verhogen om het culturele en natuurlijke erfgoed van de wereld te beschermen en veilig te stellen. 14.1 De vervuiling van de zee voorkomen en in Een schoon en veilig strand. aanzienlijke mate verminderen, in het bijzonder als gevolg van activiteiten op het land, met inbegrip van vervuiling door ronddrijvend afval en voedingsstoffen.

Plaatsen van de houten afvalbakken op het strand vanaf paal 9 tot paal 16 in het voorjaar en de zomer.

Een adequate bewaking van het badstrand bij strandpaviljoen de Marlijn door de KNRM LifeGuards.

Samen met Rijkswaterstaat, het Waterschap en Natuurmonumenten de ontwikkeling van het strand in de gaten houden in het kader van zandsuppletie.

Goed onderhouden van de sanitaire voorzieningen en strandovergang Badweg. In Goede voorzieningen (toilet, afval en 2026 vervangen we de sanitaire unit. fiets-parkeren) bij strandovergangen Badweg en Prins Bernhardweg. Zorgdragen voor een adequate afvalvoorziening Daarbij heeft de toegankelijkheid bij de strandovergangen. voor minder mobiele mensen prioriteit. Bij strandovergangen Badweg en Prins Bernhardweg is een strandrolstoel beschikbaar.

Het strand is een verblijfsgebied dat aantrekkelijk is voor inwoners en recreanten.

De Strandnota bevat de kaders voor het gebruik van het strand.

Het borgen van de toegankelijkheid van het strand bij Paal 3 en het badstrand voor zowel

Zo nodig deponeren van zand op de toegang naar het strand bij strandovergang Badweg om de bereikbaarheid voor strandbezoekers en de hulpverleningsdiensten te waarborgen.

strandbezoekers als de hulpverleningsdiensten.

De verharding van betonplaten zorgt voor een goede toegankelijkheid van het strand bij strandovergang Prins Bernhardweg voor onder andere de hulpverleningsdiensten.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD311 3.1 /1 Strand 6140151 6140151 Strandbewaking

1.380

1.520

1.550

1.580

6140151 6140151 Strandbewaking

-68.964

-86.413

-97.484

-97.262

-97.016

-96.983

Resultaat

-67.584

-84.893

-95.934

-95.682

-95.436

-95.403

Lasten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD311 3.1 /1 Strand

Toeristisch product Doelen en activiteiten

SDG Doelen

Doel 8 Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor iedereen 8.3 Bevorderen van op ontwikkeling toegespitste beleidslijnen die productieve activiteiten ondersteunen, alsook de creatie van waardige jobs, ondernemerschap, creativiteit en innovatie, en de formalisering en de groei aanmoedigen van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, ook via toegang tot financiële diensten 8.9 Tegen 2030 beleidslijnen uitwerken en implementeren ter ondersteuning van het duurzaam toerisme dat jobs creëert en plaatselijke cultuur en producten bevordert

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Vasthouden van minimaal 300.000 gasten op jaarbasis. Stimuleren van evenementen voor specifieke Uitbreiding hiervan niet doelgroepen, passend bij het seizoen én het zoeken in het hoogseizoen, eiland. maar in seizoenverbreding. Uitvoering geven aan de 10 pijlers voor toeristisch beleid. Stimuleren van duurzaam toerisme in samenwerking met ondernemersvereniging, VVV en natuurorganisaties. We streven ernaar in 2026 gecertificeerd te zijn als Green Destination.

In Waddenverband en in samenwerking met Innovatieplatform Fryslân doorontwikkelen van het continu bezoekersonderzoek.

Een verkenning naar het ontwikkelen van creatieve broedplaatsen, waar ondernemers, inwoners en kennisinstellingen elkaar inspireren en gezamenlijk werken aan innovatie. Hiervoor zijn het nieuw te realiseren maritiem centrum en de openbare werkplaats in beeld.

Bieden van cofinanciering bij aanvragen voor het Iepen Mienskipfûns (IMF).

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR de Waddeneilanden

Samenwerking met eilanden, provincie en Waterschap voor provinciale subsidies, in Streekwerk Waddeneilanden.

GR de Waddeneilanden

Samenwerking op gebied van marketing en toerisme m.b.v. Merk Fryslân, Waddenzee Werelderfgoed.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD312 3.1 /2 Toeristisch product 6560303 6560303 Toiletgebouwen

6560353 6560353 Overige baten en lasten recreatie

2.184

1.200

6580107 6580107 Bezoekerscentrum

2.184

1.200

6560153 6560153 Kinderboerderij

-27.040

-26.070

-26.090

-26.082

-26.076

6560253 6560253 Bevordering toerisme

-138.887

-130.402

-132.568

-124.644

-124.515

-132.182

6560303 6560303 Toiletgebouwen

-31.309

-30.936

-31.187

-31.086

-31.013

-30.920

6560353 6560353 Overige baten en lasten recreatie

-73.020

-73.558

-74.791

-74.755

-74.735

-74.704

6560403 6560403 Bijdrage SOVfonds

-15.000

6580107 6580107 Bezoekerscentrum

-33.242

-34.708

-35.280

Totaal 3.1 /2 Toeristisch product

-318.498

-310.674

-314.916

-306.847

-306.625

-314.162

Resultaat

-316.313

-309.474

-313.716

-305.647

-305.425

-312.962

Totaal 3.1 /2 Toeristisch product Lasten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD312 3.1 /2 Toeristisch product

3.2 Jachthaven Doelen en activiteiten SDG Doelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? We zijn zeer tevreden over de exploitatie van de jachthaven door Stichting jachthaven ‘De Oude Veerdam’ en streven naar het duurzaam voorzetten van deze samenwerking. We onderhouden een goede relatie met Watersportvereniging ‘Lytje Pole’.

Doel 14 Behoud en maak duurzaam gebruik van oceanen, We houden een representatieve en We houden de Waddenhaven op diepte zeeën en maritieme hulpbronnen. publieksvriendelijke jachthaven door om de 4 jaar te cutteren en in de duurzaam in stand. tussenliggende jaren te ploegen. In 2026 wordt de jachthaven geploegd.

We bereiden renovatie van de drijvende steigers voor. Met deze maatregel wordt de levensduur van de drijvende steigers met circa 25 jaar verlengd. De uitvoering van de werkzaamheden vindt naar verwachting plaats in 2027, 2028 en 2029.

Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

GR De Waddeneilanden

Samenwerking rondom jachthavens/Waddenzee in convenant vaarrecreatie.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD321 3.2 /1 Jachthaven 3 Economie en werkgelegenheid 6560203 6560203 Jachthaven

132.186

164.300

177.234

178.234

6840000 6840000 Gebiedsinvesteringen Schiermonnikoog

101.373

Totaal 3.2 /1 Jachthaven 3 Economie en werkgelegenheid

233.559

164.300

177.234

178.234

6560203 6560203 Jachthaven

-135.268

-203.526

-220.025

-297.436

-330.249

-342.602

6840000 6840000 Gebiedsinvesteringen Schiermonnikoog

-101.373

Totaal 3.2 /1 Jachthaven 3 Economie en werkgelegenheid

-236.640

-203.526

-220.025

-297.436

-330.249

-342.602

-3.082

-39.226

-42.791

-119.202

-152.015

-164.368

Lasten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD321 3.2 /1 Jachthaven 3 Economie en werkgelegenheid

Resultaat

3.3 Mutaties reserves programma 3 Wat mag het kosten? Exploitatie Gerealiseerd resultaat

Realisatie 2024 -28.000

Begroting na wijziging -28.000

Primaire begroting 2026 -20.200

Raming 2027 42.000

Raming 2028 52.000

Raming 2029 59.800

Recapitulatie programma 3 Economie en werkgelegenheid Recapitulatie Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting na wijziging

Primaire begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD311 3.1 /1 Strand

1.380

1.520

1.550

1.580

PRD312 3.1 /2 Toeristisch product

2.184

1.200

PRD321 3.2 /1 Jachthaven 3 Economi e en werkgelegenheid

233.559

164.300

177.234

178.234

Totaal 3 Economie en werkgelegenheid

237.123

167.020

179.984

181.014

Lasten PRG3

3 Economie en werkgelegenheid

PRD311 3.1 /1 Strand

-68.964

-86.413

-97.484

-97.262

-97.016

-96.983

PRD312 3.1 /2 Toeristisch product

-318.498

-310.674

-314.916

-306.847

-306.625

-314.162

PRD321 3.2 /1 Jachthaven 3 Economi e en werkgelegenheid

-236.640

-203.526

-220.025

-297.436

-330.249

-342.602

Totaal 3 Economie en werkgelegenheid

-624.102

-600.613

-632.425

-701.545

-733.890

-753.747

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-386.979

-433.593

-452.441

-520.531

-552.876

-572.733

Onttrekkingen

7.800

70.000

80.000

87.800

Stortingen

-28.000

Mutaties reserves

-28.000

-20.200

42.000

52.000

59.800

Gerealiseerd resultaat

-414.979

-461.593

-472.641

-478.531

-500.876

-512.933

Programma 4 - Burgers en bestuur 4.1 Burgerparticipatie Doelen en activiteiten SDG Doelen

Doel 5 Gendergelijkheid.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? Afspraak met collegeleden Om met de burgemeester of een van de wethouders van gedachten te wisselen over onderwerpen die spelen in onze gemeente kunnen inwoners via het bestuurssecretariaat een afspraak maken voor een gesprek. Daarnaast brengen de collegeleden regelmatig een bezoek aan het Koningshuis, het dagcentrum en andere organisaties en bedrijven.

Doel 10 Ongelijkheid verminderen.

Vergadermodel gemeenteraad In 2018 is de gemeenteraad gestart met vergaderen Doel 11 Duurzame steden en volgens het BOB-model: De gemeente heeft een Beeldvormen – Oordeelsvormen – Besluitvormen gemeenschappen. krachtig, eigentijds en Het afgelopen jaar heeft de raad deze vergadervorm 16.7 Ontvankelijke, integer bestuur dat een geëvalueerd en afspraken gemaakt over de werkwijze: inclusieve, participatieve en goede relatie met de Wat beter kan is vooral 1. meer regie voor de raad, 2. een representatieve burger onderhoudt en betere planning en 3. meer ruimte voor betrokkenheid van besluitvorming op alle ruimte geeft aan nieuwe inwoners. In 2026 met de start van de nieuwe niveaus garanderen vormen van participatie gemeenteraad krijgt dit extra aandacht. en democratie vanuit 16.10 Publieke toegang tot een open dialoog met informatie en beschermen de samenleving. Kinderburgemeester en kinderen van fundamentele vrijheden, Jaarlijks wordt er een nieuwe kinderburgemeester volgens de nationale benoemd. Dit om ook de stem van kinderen te (laten) wetgeving en internationale horen. overeenkomsten garanderen. Daarnaast organiseren we een burgemeestersontbijt met kinderen uit de groepen 7 en 8 van de basisschool.

Interactieve beleidsvorming Bij grote projecten en nieuwe ontwikkelingen wordt de bevolking in staat gesteld om actief mee te denken en te participeren. We kiezen hiertoe een op maat gesneden aanpak, die past bij de aard en omvang van het project. Wet Open Overheid Het aantal Woo-verzoeken is structureel gestegen en vraagt blijvend om extra inzet. In 2025 is hiervoor tijdelijk budget beschikbaar gesteld voor uitbesteding van uitvoeringswerkzaamheden. Gezien de structurele toename in omvang en complexiteit van de Wooverzoeken is het noodzakelijk deze inzet in vanaf 2026 structureel te borgen.

Daarnaast moeten we als gemeente op het gebied van actieve openbaarmaking volgende jaar de tweede tranche categorieën openbaar maken. Dit vraagt extra capaciteit en expertise, zowel om te implementeren alsook om medewerkers te ondersteunen bij de uitvoering. Wij stellen daarom voor om in 2026 een incidenteel budget van 30.000 euro toe te voegen aan de begroting vanuit de reserve WOO voor de implementatie van diverse verplichte processen, zoals de onlangs verplichte actieve openbaarmaking. Wij hebben de uitbesteding van uitvoeringswerkzaamheden voor de WOO structureel begroot op 40.000 euro per jaar. Vooralsnog is hiervoor geen aanvulling nodig vanuit de reserve WOO. Door deze structurele inzet kunnen wij onze Woo-verplichtingen blijvend en toekomstbestendig uitvoeren, zonder dat dit ten koste gaat van andere gemeentelijke werkzaamheden. Voor de verbetering van de informatiehuishouding zullen wij in 2026 een plan van aanpak maken

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Schiermonnikoog&id=89626817-4f2b-4927-ac0c-bb9df21d5cb2