Programmabegroting 2026 versie 06112025
Tekst van het document
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Lasten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD411 4.1 /1 Burgerparticipatie 6002175 6002175 Burgerparticipatie
0
-5.000
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
67
4.2 Bestuur Doelen en activiteiten SDG Doelen
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Bestuurskracht: Eigen organisatie en samenwerken Omdat wij zeggenschap willen houden over ons eigen eiland, is het voor ons van cruciaal belang dat wij een zelfstandige gemeente blijven. Wij beseffen dat deze wens door onze schaalgrootte een prijs heeft. Wij hebben een kernorganisatie nodig, die kwalitatief en kwantitatief de taken aan kan. Daarnaast willen wij door slim samen te werken de kosten van onze organisatie beperken.
Doel 11 Duurzame steden en gemeenschappen. Het behoud van een zelfstandige gemeente.
Doel 16 Ontvankelijke, inclusieve, participatieve en Constructieve representatieve samenwerking met de besluitvorming op alle andere Waddeneilanden. niveaus garanderen
Eigen organisatie Bestuur Door het bijzondere karakter en ligging van onze gemeente, steekt de bestuurslast in uitzonderlijke mate uit boven de gebruikelijke bestuurslast in andere gemeenten met dezelfde inwonersklasse. De provincie heeft dit onderkend en heeft de gemeente ingedeeld in inwonertalklasse 2 voor het tijdvak vanaf 1 september 2021 tot 1 januari 2027. De omvang van de formatie van de wethouders is in deze bestuursperiode 2022-2026 uitgebreid van 2 keer 0,65 fte naar 2 keer 0,8 fte. Samenwerken Wij werken samen met de andere Waddeneilanden via een gemeenschappelijke regeling. Wij werken samen aan het programma de Wadden, dat in 2021 is vastgesteld. In 2022 is een meerjaren uitvoeringsplan opgesteld. Via een aanvraag Regiodeal proberen we van het Rijk en de provincies Fryslân en Noord-Holland cofinanciering te bemachtigen. Op minder beleidsgevoelige terreinen (Bedrijfsvoering) proberen wij zoveel mogelijk te komen tot eensluidende uitvoering. Ook daartoe worden vanuit de GR de Wadden DVO’s afgesloten met bijvoorbeeld Leeuwarden (ICT) en tussen eilanden onderling (met Ameland: onderwijs). Zie in dit verband ook de paragraaf bedrijfsvoering. Behoud voldoende betrokkenheid In de komende tijd zullen verschillende visies moeten worden ontwikkeld, dan wel belangrijke beleidsbeslissingen moeten worden genomen.
Het is van groot belang de processen om te komen tot deze visies/beleidsbeslissingen zodanig vorm te geven en de inwoners daarover zodanig te informeren dat zij zich betrokken kunnen voelen bij het wel en wee van Schiermonnikoog. Wij kiezen daarbij voor een open houding en maximale transparantie. Dat kan bij voorbeeld via specifieke informatieavonden.
68
Verbonden partijen in dit thema Verbonden partij
Bijdrage aan gemeentelijke doelen
GR de Waddeneilanden
Bestuurlijke samenwerking en belangenbehartiging Waddengerelateerde en eiland specifieke zaken, gericht op behoud van zelfstandigheid. Samenwerking op ondersteunende taken zoals ICT, financiën en P&O.
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD421 4.2 /1 Bestuur 6001150 6001150 Burgemeester en wethouders
-93
0
0
0
0
0
6003258 6003258 Verkiezingen
0
0
-800
5.000
5.000
5.000
6005100 6005100 Bestuurlijke samenwerking
0
0
0
0
0
0
6922152 6922152 Stelposten
0
-83.200
0
0
0
0
6960102 6960102 Saldi kostenplaatsen
0
0
-1
-1
-1
-1
Totaal 4.2 /1 Bestuur
-93
-83.200
-801
4.999
4.999
4.999
6001106 6001106 Gemeenteraad
-212.092
-210.825
-211.878
-211.784
-211.702
-211.615
6001150 6001150 Burgemeester en wethouders
-625.191
-420.774
-430.105
-431.725
-431.725
-431.725
6002100 6002100 Representatie
-20.245
-17.800
-17.800
-17.800
-17.800
-17.800
6002150 6002150 Communicatie
-38.895
-40.403
-42.764
-42.764
-42.764
-42.764
6002200 6002200 Ondersteuning BW
-76.347
-76.347
-81.357
-81.357
-81.357
-81.357
6003258 6003258 Verkiezingen
-10.897
-11.552
-34.627
-11.892
-11.892
-11.892
6005100 6005100 Bestuurlijke samenwerking
-92.044
-118.462
-123.779
-123.779
-123.779
-123.779
6005101 6005101 GR De Waddeneilanden
-95.440
-89.195
-94.309
-97.001
-97.001
-97.001
6006106 6006106 Raadsgriffier
-77.037
-79.233
-83.752
-83.752
-83.752
-83.752
Lasten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD421 4.2 /1 Bestuur
69
Exploitatie
Realisatie 2024
6006156 6006156 Raadsondersteuning
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
-45.550
-40.162
-41.205
-41.805
-41.805
-41.805
6922152 6922152 Stelposten
-23.598
-333.377
-478.057
-295.032
-302.649
-302.649
6960102 6960102 Saldi kostenplaatsen
270.857
-72.113
-58
-93.618
-93.619
-93.619
Totaal 4.2 /1 Bestuur
-1.046.480
-1.510.243
-1.639.691
-1.532.309
-1.539.845
-1.539.758
Resultaat
-1.046.573
-1.593.443
-1.640.492
-1.527.310
-1.534.846
-1.534.759
4.3 Dienstverlening Doelen en activiteiten SDG Doelen
Doel 16.7 Ontvankelijke, inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming op alle niveaus garanderen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Onze inzet voor kwaliteit van leven en welzijn staat centraal in alles wat we doen. We streven ernaar om een gemeente te zijn die continu bijdraagt aan de leefbaarheid en zorgt voor een aantrekkelijke leefomgeving, het eiland Schiermonnikoog. De gemeente staat bekend staat om haar zorgzaamheid en ondersteuning voor haar inwoners. We staan dicht bij de eilander gemeenschap. Wij leveren persoonlijke service, met oprechte aandacht. Samen bouwen we aan een gemeente waar iedereen zich thuis voelt en waar we respectvol met elkaar omgaan. Door het bevorderen van een gevoel van saamhorigheid en verbondenheid willen we een veilige en vertrouwde omgeving creëren waarin mensen gedijen. Dat doen wij door het zorgvuldig uitvoeren van onze wettelijke taken en leveren we maatwerk waar dat kan. De bestuurlijke ambities voeren wij doelbewust en strategisch daadkrachtig uit. Wij werken als zelfstandige gemeente vanuit een basis die op orde is en dragen bij aan de samenwerking met de andere eilandgemeenten. Vanuit een verbindende, veerkrachtige en vooruitstrevende organisatie werken wij aan goede dienstverlening en een professionele en inspirerende werkomgeving.
We versterken stap voor stap onze dienstverlening via het programma ‘Dienstverlening op Peil’. Binnen dit programma werken we per thema aan concrete verbeteringen. Een tijdelijke regisseur dienstverlening zal ervoor gaan zorgen dat alles goed wordt gecoördineerd. We blijven leren en ontwikkelen, zodat onze werkwijze steeds beter aansluit op wat inwoners en ondernemers nodig hebben. Met deze aanpak zorgen we voor een toekomstbestendige dienstverlening die persoonlijk, begrijpelijk en toegankelijk is. In een wereld waar technologie en maatwerk steeds belangrijker worden, blijft Schiermonnikoog een gemeente waar iedereen zich welkom en geholpen voelt. Een plek waar de dienstverlening, net als de getijden van de Waddenzee, voortdurend in beweging blijft en meebeweegt met de behoeften van de inwoners en bezoekers.
70
Doel 16.10 Publieke toegang tot informatie en beschermen van fundamentele vrijheden, volgens de nationale wetgeving en internationale overeenkomsten garanderen.
In het kader van de dienstverlening bieden we een verdere flexibilisering van openingstijden en bereikbaarheid. We verruimen onze dienstverlening door de mogelijkheid te bieden voor het aanbieden van diensten op afspraak. Ook is onze website als informatiemedium verder ontwikkeld.
Conform de vaststelling van de dienstverleningsvisie zullen de openingstijden verruimd worden. In de middag zijn we telefonisch bereikbaar en kunnen er afspraken gemaakt worden. Ook zullen we de bereikbaarheid verbeteren door de website te optimaliseren.
Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Formatie
Bronjaar
Schiermonnikoog
Nederland
Fte per 1.000 inwoners
2025
33,07
n.v.t.
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2025
30,11
n.v.t.
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2025
3.551
n.v.t.
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2025
22,9
n.v.t.
71
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Formatie
Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners.
Bezetting
Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners.
Apparaatskosten
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
Externe inhuur
Dit betreft losse inhuur van bv. adviesbureaus. Het uitbesteden van taken zoals financiën, P&O valt niet onder externe inhuur.
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD431 4.3 /1 Dienstverlening 6004108 6004108 Lasten en baten secretarieleges burgerzaken
32.473
32.949
33.934
35.824
35.824
35.824
6003108 6003108 Burgerlijke stand
-22.321
-24.400
-25.600
-25.600
-25.600
-25.600
6003158 6003158 Uitvoering GBA
-12.013
-12.113
-12.992
-12.992
-12.992
-12.992
6003208 6003208 Rijbewijzen en reisdocumenten
-21.532
-14.492
-15.409
-15.409
-15.409
-15.409
6004108 6004108 Lasten en baten secretarieleges burgerzaken
-806
-8.230
-5.891
-6.836
-6.836
-6.836
Totaal 4.3 /1 Dienstverlening
-56.672
-59.235
-59.892
-60.837
-60.837
-60.837
Resultaat
-24.199
-26.286
-25.958
-25.013
-25.013
-25.013
Lasten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD431 4.3 /1 Dienstverlening
72
4.4 Mutaties reserves programma 4 Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Gerealiseerd resultaat
Begroting na wijziging
33.000
Primaire begroting 2026
8.400
Raming 2027
221.750
Raming 2028 0
Raming 2029 0
0
Recapitulatie programma 4 Burgers en bestuur Recapitulatie Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD421 4.2 /1 Bestuur
-93
-83.200
-801
4.999
4.999
4.999
PRD431 4.3 /1 Dienstverlening
32.473
32.949
33.934
35.824
35.824
35.824
Totaal 4 Burgers en bestuur
32.380
-50.251
33.133
40.823
40.823
40.823
0
-5.000
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
PRD421 4.2 /1 Bestuur
-1.046.480
-1.510.243
-1.639.691
-1.532.309
-1.539.845
-1.539.758
PRD431 4.3 /1 Dienstverlening
-56.672
-59.235
-59.892
-60.837
-60.837
-60.837
Totaal 4 Burgers en bestuur
-1.103.153
-1.574.478
-1.714.583
-1.608.146
-1.615.682
-1.615.595
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-1.070.772
-1.624.729
-1.681.450
-1.567.323
-1.574.859
-1.574.772
Lasten PRG4
4 Burgers en bestuur
PRD411 4.1 /1 Burgerparticipatie
Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat
33.000
8.400
221.750
0
0
0
-1.037.772
-1.616.329
-1.459.700
-1.567.323
-1.574.859
-1.574.772
73
Programma 5 - Financiering en belastingen 5.01 Lokale heffingen Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 5.01 /1 Lokale heffingen 6931102 6931102 Onroerende zaakbelasting gebruikers
86.975
94.041
96.646
99.323
102.074
102.074
6932102 6932102 Onroerende zaakbelasting eigenaren woningen
516.723
550.185
617.270
631.715
646.530
646.530
6932152 6932152 Onroerende zaakbelasting eigenaren nietwoningen
124.920
132.445
136.114
139.884
143.759
143.759
6935102 6935102 Forensenbelasting
371.662
391.352
399.179
407.162
415.306
415.306
6936102 6936102 Toeristenbelasting
1.845.946
2.363.547
2.478.113
2.496.654
2.515.567
2.515.567
6940152 6940152 Invordering belastingen
281
1.900
1.900
1.900
1.900
1.900
Totaal 5.01 /1 Lokale heffingen
2.946.507
3.533.470
3.729.222
3.776.638
3.825.136
3.825.136
6930102 6930102 Waardering onroerende zaken
-71.956
-51.069
-52.120
-52.892
-54.052
-54.052
6936102 6936102 Toeristenbelasting
-2.584
0
0
0
0
0
6940102 6940102 Heffing belastingen
-2.810
-205.940
-210.127
-214.515
-216.291
-216.291
6940152 6940152 Invordering belastingen
-857
-2.002
-2.010
-2.010
-2.010
-2.010
Totaal 5.01 /1 Lokale heffingen
-78.207
-259.011
-264.257
-269.417
-272.353
-272.353
2.868.300
3.274.459
3.464.965
3.507.221
3.552.783
3.552.783
Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 5.01 /1 Lokale heffingen
Resultaat
74
Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Gemiddelde WOZwaarde
Bronjaar
Schiermonnikoog
Nederland
Duizend euro
2025
422,00
398,00
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
2025
895,00
957,00
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
2025
1.034,00
1.050,00
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Gemiddelde WOZ-waarde
De gemiddelde WOZ waarde van woningen.
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
75
5.02 Algemene uitkering Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD521 5.02 /1 Algemene uitkering 6921102 6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds
4.550.704
4.468.000
4.707.638
4.629.263
4.617.263
4.674.263
-2.988
49.767
79.462
72.050
72.050
72.050
4.547.716
4.517.767
4.787.100
4.701.313
4.689.313
4.746.313
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD521 5.02 /1 Algemene uitkering 6921102 6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds Resultaat
5.03 Dividend Wat mag het kosten? Exploitatie
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD531 5.03 /1 Dividend 6330101 6330101 Eneco
18.474
10.702
10.702
10.702
10.702
10.702
6913102 6913102 Beleggingen
15.191
31.975
31.975
31.975
31.975
31.975
Totaal 5.03 /1 Dividend
33.665
42.677
42.677
42.677
42.677
42.677
-788
0
0
0
0
0
0
-2.183
-2.040
-1.988
-1.988
-1.949
-788
-2.183
-2.040
-1.988
-1.988
-1.949
32.877
40.494
40.637
40.689
40.689
40.728
Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD531 5.03 /1 Dividend 6330101 6330101 Eneco 6913102 6913102 Beleggingen Totaal 5.03 /1 Dividend Resultaat
76
5.04 Financieringsfunctie Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD541 5.04 /1 Financieringsfunctie 6005000 6005000 Treasury
88.366
31.871
4.500
4.500
4.500
4.500
6005000 6005000 Treasury
-71.448
-59.322
-5.420
-3.833
-5.264
-3.765
Resultaat
16.918
-27.451
-920
667
-764
735
Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD541 5.04 /1 Financieringsfunctie
5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD551 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen 6008000 6008000 Algemene baten en lasten
3.694
0
0
0
0
0
0
-25.000
-24.999
-24.999
-25.001
-25.001
3.694
-25.000
-24.999
-24.999
-25.001
-25.001
Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD551 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen 6008000 6008000 Algemene baten en lasten Resultaat
77
5.06 Overhead In het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV wordt onder artikel l, tweede lid onder l de definitie overhead nader geduid. In de toelichting van het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV is de definitie voor overhead van Vensters voor Bedrijfsvoering gehanteerd als uitgangspunt voor de definitie van overhead binnen het BBV. De Commissie BBV heeft als taak om duidelijkheid te verschaffen wanneer de toepassing van deze definitie in de praktijk tot vragen leidt. Dit heeft geleid tot een notitie overhead waarin beschreven is wat wel en wat niet onder de overhead valt. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.
Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch). Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. P&O / HRM. Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement). Interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie (KCC). Juridische zaken. Bestuurszaken en bestuursondersteuning. Informatievoorziening en automatisering (ICT). Facilitaire zaken en Huisvesting. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). Managementondersteuning primair proces.
Overzicht uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Overhead
% van totale lasten
Bronjaar
Schiermonnikoog
Nederland
2025
15,04%
n.v.t.
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Overhead
Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
78
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG91 Overhead PRD561 5.06 /1 Overhead 6000000 6000000 Overhead personeel Beleidsteam
17.300
0
0
0
0
0
6000010 6000010 Overhead Personeel Publiekszaken
4.453
0
0
0
0
0
6000030 6000030 Overhead
2.688
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
24.441
0
0
0
0
0
6000000 6000000 Overhead personeel Beleidsteam
-400.746
-188.117
-199.446
-199.446
-199.446
-199.446
6000010 6000010 Overhead Personeel Publiekszaken
-316.836
-175.860
-188.596
-188.596
-188.596
-188.596
6000020 6000020 Overhead Personeel Buitendienst
-12.543
-12.646
-13.499
-13.498
-13.499
-13.499
6000030 6000030 Overhead
-272.610
-260.098
-263.539
-333.614
-260.176
-259.504
6000100 6000100 Overhead ICT
-424.214
-416.262
-473.260
-487.401
-487.299
-487.185
6000200 6000200 Overhead Gemeentehuis
-209.322
-183.013
-191.053
-189.437
-188.327
-186.550
6000300 6000300 Overhead Administratie
-700.787
-457.124
-474.533
-486.898
-498.330
-498.330
Totaal 5.06 /1 Overhead
-2.337.058
-1.693.120
-1.803.926
-1.898.890
-1.835.673
-1.833.110
Resultaat
-2.312.616
-1.693.120
-1.803.926
-1.898.890
-1.835.673
-1.833.110
6000200 6000200 Overhead Gemeentehuis Totaal 5.06 /1 Overhead Lasten PRG91 Overhead PRD561 5.06 /1 Overhead
79
5.07 Heffing VPB Voor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente Schiermonnikoog geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en dat deze niet belasting- en aangifteplichtig zijn voor de VPB. Er is ofwel sprake van het aanbieden van een “collectief goed” (geen deelname economische verkeer), “normaal vermogensbeheer” of van “structureel verlieslatende activiteiten”. De gemeente moet alleen aangifte doen voor haar belaste activiteiten in het kader van de verkoop afvalstromen en het grondbedrijf, voor zover aanwezig. Het aan deze activiteiten toe te rekenen vermogen moet worden gewaardeerd op de fiscale openingsbalans. De gemeente heeft op dit moment twee grondexploitaties, bij winst hierop is er sprake van vpb-plicht grondexploitaties. De opbrengsten van de verkoop afvalstromen worden opgenomen in de aangifte VPB en het aan deze activiteiten toe te rekenen vermogen wordt gewaardeerd op de fiscale openingsbalans. Het te betalen bedrag aan VPB op het resultaat behaald met de afvalstromen en grondexploitaties is zeer beperkt. Daarom is ervoor gekozen het te betalen bedrag aan VPB als een PM-post te oormerken. Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
-750
-750
-750
-750
Lasten PRG92 VPB PRD571 5.07 /1 Heffing VPB 6942103 6942103 Vennootschapsbelasting advieskosten
0
-750
5.08 Onvoorzien Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording worden de gereserveerde middelen voor structureel onvoorzien apart zichtbaar gemaakt in de begroting. Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Lasten PRG93 Onvoorzien PRD581 5.08 /1 Onvoorzien 6922102 6922102 Onvoorziene uitgaven
0
-12.500
-12.500
-12.500
-12.500
-12.500
80
5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Onttrekkingen PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD592 5.10 /1 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen 6980152 6980152 Mutaties reserves programmas alg dekkmidd
174.550
6.915
6.915
79.769
6.915
6.915
-163.248
-134.000
-134.000
-90.000
-90.000
-90.000
Mutaties reserves
11.302
-127.085
-127.085
-10.231
-83.085
-83.085
Gerealiseerd resultaat
11.302
-127.085
-127.085
-10.231
-83.085
-83.085
Stortingen PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD592 5.10 /1 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen 6980152 6980152 Mutaties reserves programmas alg dekkmidd
81
Recapitulatie programma 5 Financiering en belastingen Recapitulatie Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen PRD511 5.01 /1 Lokale heffingen
2.946.507
3.533.470
3.729.222
3.776.638
3.825.136
3.825.136
PRD521 5.02 /1 Algemene uitkering
4.550.704
4.468.000
4.707.638
4.629.263
4.617.263
4.674.263
PRD531 5.03 /1 Dividend
33.665
42.677
42.677
42.677
42.677
42.677
PRD541 5.04 /1 Financieringsfunctie
88.366
31.871
4.500
4.500
4.500
4.500
PRD551 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen
3.694
0
0
0
0
0
7.622.936
8.076.018
8.484.037
8.453.078
8.489.576
8.546.576
24.441
0
0
0
0
0
0
36.000
58.158
278.921
269.914
221.796
7.647.377
8.112.018
8.542.195
8.731.999
8.759.490
8.768.372
PRD511 5.01 /1 Lokale heffingen
-78.207
-259.011
-264.257
-269.417
-272.353
-272.353
PRD521 5.02 /1 Algemene uitkering
-2.988
49.767
79.462
72.050
72.050
72.050
Totaal Algemene Dekkingsmiddelen PRG91 Overhead PRD561 5.06 /1 Overhead PRG99 Rekeningsresultaat PRD593 5.11 /1 Saldo van baten en lasten na bestemming Totaal Baten Lasten PRG90 Algemene Dekkingsmiddelen
PRD531 5.03 /1 Dividend
-788
-2.183
-2.040
-1.988
-1.988
-1.949
-71.448
-59.322
-5.420
-3.833
-5.264
-3.765
0
-25.000
-24.999
-24.999
-25.001
-25.001
-153.432
-295.749
-217.254
-228.187
-232.556
-231.018
-2.337.058
-1.693.120
-1.803.926
-1.898.890
-1.835.673
-1.833.110
0
-750
-750
-750
-750
-750
0
-12.500
-12.500
-12.500
-12.500
-12.500
-278.625
-145.519
-271.779
-326.354
-302.354
-374.354
Totaal Lasten
-2.769.114
-2.147.638
-2.306.209
-2.466.681
-2.383.833
-2.451.732
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
4.878.263
5.964.380
6.235.986
6.265.318
6.375.657
6.316.640
PRD541 5.04 /1 Financieringsfunctie PRD551 5.05 /1 Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal Algemene Dekkingsmiddelen PRG91 Overhead PRD561 5.06 /1 Overhead PRG92 VPB PRD571 5.07 /1 Heffing VPB PRG93 Onvoorzien PRD581 5.08 /1 Onvoorzien PRG99 Rekeningsresultaat PRD593 5.11 /1 Saldo van baten en lasten na bestemming
82
Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting na wijziging
Primaire begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Onttrekkingen
174.550
6.915
6.915
79.769
6.915
6.915
Stortingen
-163.248
-134.000
-134.000
-90.000
-90.000
-90.000
11.302
-127.085
-127.085
-10.231
-83.085
-83.085
4.889.565
5.837.295
6.108.901
6.255.087
6.292.572
6.233.555
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
83
Geprognotiseerde balans per 31 december ACTIVA Bedragen x € 1.000
Jaarrekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Vaste activa Immateriële activa Materiële activa Financiële activa Totaal vaste activa
-
-
-
-
-
-
12.291
19.540
19.063
19.205
18.857
18.458
578
286
238
190
144
144
12.869
19.826
19.301
19.395
19.001
18.602
Vlottende activa Voorraden
588
588
588
588
588
588
Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar
2.837
1.201
1.150
1.195
1.104
1.104
Liquide middelen
3.902
535
535
535
535
535
-
-
-
-
-
-
Totaal vlottende activa
7.327
2.324
2.273
2.318
2.227
2.227
Totaal Activa
20.196
22.150
21.574
21.713
21.228
20.829
Jaarrekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
3.987
4.110
3.851
3.843
3.726
3.588
279
110
213
47
32
153
2.109
2.214
2.064
1.923
1.783
1.946
Vaste schulden met looptijd > 1 jaar
4.268
11.163
10.893
11.347
11.134
10.589
Totaal vaste passiva
10.643
17.597
17.021
17.160
16.675
16.276
Overlopende activa
PASSIVA Bedragen x € 1.000 Vaste passiva Eigen vermogen Resultaat (begrotingsjaar) Voorzieningen
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met looptijd < 1 jaar
645
645
645
645
645
645
Overlopende passiva
8.908
3.908
3.908
3.908
3.908
3.908
Totaal vlottende passiva
9.553
4.553
4.553
4.553
4.553
4.553
Totaal Passiva
20.196
22.150
21.574
21.713
21.228
20.829
84
Paragrafen Lokale heffingen Beleid Publiekrechtelijke heffingen Hieronder treft u een beknopte uiteenzetting aan over de omvang van het huidige pakket aan belastingen en het beleid met betrekking tot de jaarlijks vast te stellen tarieven en kwijtschelding van belastingen. Tot slot zijn de effecten van dat beleid vertaald in een overzichtje van de woonlastenontwikkeling 2026 ten opzichte van 2025. Overzicht belastingen en heffingen Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed. De mogelijkheid om onroerendezaakbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een pand, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ), als van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene verblijfsbelasting en daarmee een algemeen dekkingsmiddel. De mogelijkheid om toeristenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet.
De belasting is gebaseerd op de gedachte, dat binnen de gemeente personen verblijven, die daar niet woonachtig zijn, maar wel gebruik maken van de (algemene) gemeentelijke voorzieningen. De belasting kan dan ook worden gezien als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeente voor de instandhouding van die voorzieningen. De belasting kent een tarief voor het houden van dagverblijf en een tarief voor het houden van nachtverblijf tegen vergoeding. Degene die verblijf biedt, is belastingplichtig en gerechtigd de belasting te verhalen op de persoon of personen die verblijf houden. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van een natuurlijke persoon die voor hemzelf of zijn gezin op meer dan negentig dagen per kalenderjaar een gemeubileerde woning binnen de gemeente beschikbaar houdt (tweede woning). De mogelijkheid om forensenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. Bijkomende eis is, dat diegene geen hoofdverblijf houdt binnen de gemeente waar de woning is gelegen. De belasting is gekoppeld aan de hoogte van de WOZ-waarde van de woning. Dat is dezelfde waarde die wordt gebruikt voor de onroerendezaakbelastingen. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengst vloeit niet naar de algemene middelen, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en –verwerking van huishoudelijke afvalstoffen.
Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtschelding volledig worden gedekt uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing (100% kostendekking). In de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen een- en meerpersoonshuishoudens. Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe “de vervuiler betaalt.” De mogelijkheid om afvalstoffenheffing in te stellen is vastgelegd in de Wet Milieubeheer. Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door middel van de rioolheffing verhaald op de gebruikers van woningen en niet-woningen die op dat stelsel (in)direct zijn aangesloten. De gemeente heeft naast de zorgplicht voor gemeentelijk afval- en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. Ook voor de rioolheffing geldt dat dit een zogenaamde bestemmingsheffing is. De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekking wordt gebruikt om de voorzieningen, die dienen voor de uitvoering van genoemde zorgplicht, te bekostigen. De mogelijkheid om een rioolheffing in te voeren is vastgelegd in de Gemeentewet.
85
Lijkbezorgingsrechten Op basis van deze belastingverordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de daarmee samenhangende diensten. Zowel het gebruik als de aard van de af te nemen diensten kennen veel verschijningsvormen, die in de bij de verordening behorende tarieventabel met naam en toenaam limitatief zijn opgesomd. Een recht is geen algemene belasting. Om een recht te mogen heffen dient er een individualiseerbare prestatie van de gemeente jegens de burger te staan. Daarnaast geldt dat de begrote bate van de rechten de begrote lasten niet mogen overstijgen (opbrengstlimiet). Leges Op 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet ingegaan. De Omgevingswet regelt alles voor de ruimte waarin we wonen en werken. Deze nieuwe wet bundelt en maakt regels eenvoudiger. Met behulp van 1 digitaal loket wordt het makkelijker om ruimtelijke projecten te starten. De diensten waarvoor leges worden geheven, zijn in de Legesverordening op samenhang geclusterd. • Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening; • Hoofdstuk 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; • Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. Onder Hoofdstuk 1 vallen met name de legestarieven voor diensten van Burgerzaken (paspoorten, rijbewijzen en huwelijksvoltrekkingen).
Onder Hoofdstuk 2 vallen de legestarieven voor diensten die verleend worden onder de noemer ‘omgevingsvergunning’ (voorheen bouwvergunning). Onder Hoofdstuk 3 vallen de legestarieven voor diensten die uitsluitend verleend worden aan ondernemers zoals de drank- en horecavergunning, de evenementenvergunning en de vergunning voor seksbedrijven. Tarieven en kwijtscheldingsbeleid In de Notitie Financieel Kader 2026-2029 is in algemeenheid bepaald, dat de tarieven van de belastingen, heffingen en rechten jaarlijks worden verhoogd met 2%. Er gelden echter uitzonderingen: - Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt dat percentage normaal 2%. Maar Besloten is om de inkomsten OZB voor het jaar 2026 naast de 2% met 3% extra te verhogen. Ook is besloten om de opbrengst riool met € 58.022 te verlagen en deze verlaging door te berekenen in de tarieven OZB. De tarieven OZB zijn dus overeenkomstig verhoogd met dit bedrag. De opbrengst onroerendezaakbelastingen wordt enerzijds beïnvloed door de WOZ-waardeontwikkeling en anderzijds door de tariefstelling. Voor woningen wordt een waardestijging verwacht van 9,66% en voor niet-woningen 2%. Besloten is om de WOZ-stijging voor woningen en voor bedrijven niet langer te compenseren door het verlagen van de tarieven. Dit resulteert in een stijging van het tarief van OZB eigenaar woningen met 11%.
Het tarief OZB eigenaar niet-woningen stijgt met 11% en het tarief OZB gebruiker niet-woningen stijgt met 11%. - Voor de rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten en leges geldt dat een kostendekking van 100% wordt aangehouden. 1. Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente een deel van zijn burgers de mogelijkheid om voor een lagere belastingaanslag in aanmerking te komen. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. De criteria waaraan kwijtscheldingsverzoeken getoetst worden, zijn op rijksniveau vastgesteld. Wel mogen gemeenten zelf bepalen van welke belastingen zij kwijtschelding verlenen en welk deel van de belastingaanslag wordt kwijtgescholden. De aanslagen onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing komen in principe voor kwijtschelding in aanmerking. De gemeente Schiermonnikoog maakt gebruik van de ruimst mogelijke normen voor kwijtschelding, namelijk de 100% bijstandsnorm en de 100% AOW-norm. Ook bij de vermogenstoets wordt de ruimst mogelijke extra vermogensvrijstelling gebruikt. Het bedrag aan te verlenen kwijtscheldingen is geraamd op € 4.000. 2. Tarieven In de begroting staat jaarlijks een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, te weten de belangrijkste belastingen, rechten en heffingen (leges).
Het tarief van iedere lokale heffing wordt in het najaar door middel van een apart raadsvoorstel vastgesteld. Met inachtneming van hetgeen hiervoor onder hoofdstuk 1 is gezegd over de beleidskaders waarbinnen in algemeenheid beslissingen worden genomen over tariefontwikkelingen, zijn hierna de precieze effecten daarvan voor het jaar 2026 ten opzichte van 2025 opgenomen.
86
Belasting soort
Tarief 2025
Tarief 2026
Mutatie 2026
OZB eigenaar woningen
0,0998%
0,1108%
11%
OZB eigenaar niet-woning
0,2260%
0,2509%
11%
OZB gebruiker
0,1819%
0,2019%
11%
Forensenbelasting
0,2906%
0,2964%
2%
Toeristenbelasting
5%
Dagverblijf
€ 2,23
Nachtverblijf
€ 1,97
€ 2,27 € 2,00
2% 2%
Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden
€ 263,50
€ 268,77
2%
Meerpersoonshuishouden
€ 343,50
€ 350,37
2%
Lijkbezorgingsrechten
Div.
Div.
2%
Rioolheffing a.
Vast bedrag:
-
0 tot en met 50m3
€ 29,48
€ 28,00
-5%
-
51 tot en met 250m3
€ 59,16
€ 56,20
-5%
-
250m3 en meer
€ 149,16
€ 141,70
-5%
b.
Variabel bedrag: € 1,08
€ 1,03
-5%
per m3
87
3. Belastingopbrengsten 2026 Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de voor het jaar 2026 begrote opbrengsten voor de belastingen, rechten en heffingen van de Gemeente Schiermonnikoog. Belasting soort
Begroting 2026 (opbrengst in €)
OZB eigenaar woningen
617.270
OZB eigenaar niet-woning
136.114
OZB gebruiker
96.646
Toeristenbelasting
2.478.113
Forensenbelasting
399.179
Afvalstoffenheffing
392.620
Rioolheffing
228.666
Lijkbezorgingsrechten
42.433
Leges
255.129
Stelpost minder leges omgevingswet
0,00
Totaal
4.646.170
4. Kostendekking afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges De geraamde lasten en opbrengsten voor het jaar 2026 bedragen: Afvalstoffenheffing €
Rioolheffing €
Lijkbezorgingsrechten €
*Leges €
Toe te rekenen kosten:
299.203
143.710
21.217
164.717
Overhead
41.225
27.926
21.216
97.315
BTW
56.918
24.314
-
-
Totale kosten
397.376
195.950
42.433
262.022
Opbrengst heffingen
392.620
228.666
42.433
255.129
Onttrekking voorziening**
4.756
-
-
-
Storting voorziening
-
32.716
-
-
Dekkingspercentage
100%
100%
100%
97%
88
5. Woonlastenontwikkeling een- en meerpersoonshuishoudens 2025-2026 Voor een beeld over de ontwikkeling van de woonlasten wordt in de regel onderscheid gemaakt tussen eigenaarbewoners en huurders en daarbinnen weer tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Voor beide groepen geldt dat de woonlasten in ieder geval een resultante zijn van tariefontwikkelingen van de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de eigenaar-bewoner wordt dat aangevuld met de effecten van de tariefontwikkeling voor de onroerendezaakbelastingen.
Woonlasten eigenaar-bewoner: Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner Schiermonnikoog
Eenpersoonshuishoudens 2026 €
Meerpersoonshuishoudens 2026 €
Onroerendezaakbelastingen eigenaar*
564
564
Afvalstoffenheffing
268
350
Rioolheffing*
75
195
Totaal
907
1.109
Gemiddelde woonlasten 2025
2025
2025
Schiermonnikoog €
810
1016
Ontwikkeling lokale belastingdruk 2025-2026
12%
9%
* voor het jaar 2026 is voor de berekening van de woonlasten een geschat gemiddelde WOZ-woningwaarde aangehouden van € 509.253 . * Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46m3 per jaar. Woonlasten huurder: Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner Schiermonnikoog
Eenpersoonshuishoudens 2026 €
Meerpersoonshuishoudens 2026 €
Afvalstoffenheffing
268
350
Rioolheffing*
75
195
Totaal
343
545
Gemiddelde woonlasten 2025
2025
2025
Schiermonnikoog €
342
548
Ontwikkeling lokale belastingdruk 2025-2026
0,29%
-0,55%
*Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135 m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46 m3 per jaar.
89
6. Vergelijking woonlasten op basis van Atlas van de lokale belastingen Elk jaar publiceert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo), een onafhankelijk onderzoeksinstituut verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, de zogenoemde Atlas van de lokale belastingen. Dat Atlas geeft jaarlijks een overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen, waaraan wij voor het jaar 2025 de onderstaande tabellen hebben ontleend. In die tabellen worden de gemiddelde woonlasten voor de eigenaar-bewoner en de huurder weergegeven, alsmede de provinciale en landelijke rangorde voor wat betreft de meerpersoonshuishoudens. In het verlengde daarvan hebben wij, zowel in relatieve als absolute zin, de afwijkingen ten opzichte van het Friese en landelijke gemiddelde weergegeven. Let wel: het gaat hierbij om de cijfers 2025. De cijfers 2026 zijn uiteraard pas in de loop van volgend jaar beschikbaar.
Woonlasten 2025 eigenaar – bewoner
Gemeente
Eenpersoons €
Meer persoons €
Rangorde provinciaal meer persoons-
Rangorde landelijk meer persoons-
Schiermonnikoog
895
1.034
18
171
Gemiddelde in Friesland
811
927
Gemiddelde Nederland
964
1.053
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Eenpersoons
Meer persoons
In procenten
10,3%
11,54%
In euro's
84
107
Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde
Eenpersoons
Meer persoons
In procenten
-/- 7,15
-/- 1,80%
In euro's
-/- 69
-/- 19
De provinciale rangorde is in 2025 in vergelijking met 2024 iets gewijzigd. Van de 18 gemeenten binnen de provincie staat Schiermonnikoog op plek 18 (was 16). Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Ameland) en nummer 18 de hoogste (Schiermonnikoog). Ook landelijk gezien is de rangorde in vergelijk met 2024 iets gewijzigd. De gemeente is gezakt van plek 171 naar 175. De ontwikkeling van de verhouding voor de éénpersoons-huishoudens ten opzichte van het Friese gemiddelde geeft een negatief beeld. Schiermonnikoog zit boven het Friese gemiddelde.
90
Woonlasten huurder 2025
Gemeente
Eenpersoons €
Meer persoons €
Rangorde provinciaal meer persoons-
Rangorde landelijk meer persoons-
Schiermonnikoog
396
535
13*
219**
Gemiddelde in Friesland
350
470
Gemiddelde Nederland
376
480
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Eenpersoons
Meer persoons
In procenten
13,14 %
13,9%
In euro's
46
72
Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde
Eenpersoons
Meer persoons
In procenten
5,32%
11,45%
In euro's
20
55
Ook voor de huurder met een meerpersoonshuishouden geldt dat de provinciale positie in 2025 iets gewijzigd is. Die daalt van 14 naar 13. Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Weststellingwerf) en nummer 18 de hoogste (Waadhoeke). De landelijke positie is ook verbeterd. Daar is de gemeente in de rangorde van “goedkoopste” gemeenten geklommen van plek 230 naar plek 219. *nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste **nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste Bron COELO Atlas van de lokale lasten 2025
91
Onderhoud kapitaalgoederen Wegen (zie ook thema 2.2) In 2026 herstraten we de volgende straten volgens het beheerplan wegen en paden 2023 – 2032: •
Badweg tussen Noorderstreek en nr. 17 (plaatselijke onvolkomenheden en verharde bermen).
•
Slechte plekken in de Reeweg (zuid)
We stellen de herinrichting van het van der Molenpad uit tot de ontwikkelingen gerealiseerd is. We richten het centrum van het dorp gefaseerd in als erf. Het in 2025 met belanghebbenden opgestelde ontwerp voor een verkeersveilige veerhaven wordt in 2026/2027 uitgevoerd. Vervolgens stellen we een nieuw beheerplan Veerdam op. Daarin worden de geactualiseerde beheerafspraken met RWS verwerkt. In 2026 actualiseren we het beheerplan wegen en paden. Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 105.421 gestort in de voorziening onderhoud wegen. Uw raad heeft op 18 april 2023 het beheerplan wegen en paden 2023-2032 vastgesteld. Deze financiën zijn in de begroting 2026 verwerkt. Lichtmasten (zie ook thema 2.2) Beheer en onderhoud van de lichtmasten is onder regie van de OVEF uitbesteed aan CityTec. In beheerprogramma MOON is het onderhoudsprogramma voor de komende jaren inzichtelijk. In 2026 voeren we dagelijks onderhoud aan de lichtmasten uit volgens het beheerplan openbare verlichting en elektrische installaties 2026 - 2035. Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve openbare verlichting en wordt er € 952 aan rente toegevoegd. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. De stand van de reserve openbare verlichting bedraagt per 1-1-2026 ongeveer € 122.000.
Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt al jaren volgens het groenuitvoeringsplan. Jaarlijks besteden de medewerkers van de buitendienst meer dan 5.000 uren aan openbaar groen, zoals dat omschreven staat in het plan. Onder openbaar groen vallen ook posten die elders in de gemeentelijke begroting zijn ondergebracht, namelijk: • groene sportvelden; • onderhoud begraafplaats en begraven; • legen van de afvalbakken; • onderhoud straatmeubilair (banken/tafels); • bladruimen en vegen van de straten en bermen; • controle en onderhoud speeltoestellen; • onderhoud en controle watergangen; • ecologisch maaien; • aandacht voor biodiversiteit. In 2026 planten we nieuwe bomen om de waardevolle bomenstructuur te herstellen, nadat bomen waren weggevallen door storm of ziekte. We voeren de maatregelen uit die in het Bijenpact gemeente Schiermonnikoog zijn afgesproken. Ook gaan we verder met de bestrijding van invasieve exoten. We stellen een nieuw beheerplan openbaar groen en bomen op. Financiën: Voor het openbaar groen is er geen reserve of voorziening ingesteld, omdat dit reguliere, jaarlijkse kosten betreft. Jachthaven (zie ook thema 3.2) We houden de Waddenhaven op diepte door om de vier jaar te cutteren en in de tussenliggende jaren te ploegen. In 2026 wordt de Waddenhaven geploegd. We bereiden de renovatie van de drijvende steigers voor.
Uitvoering van de werkzaamheden zal naar verwachting plaatsvinden in het winterseizoen in 2027, 2028 en 2029.
92
Financiën: Reserve baggeren jachthaven Voor het baggeren van de jachthaven is er een reserve baggeren. Er wordt jaarlijks € 28.000 aan deze reserve wordt toegevoegd om zo te kunnen sparen voor toekomstige grote baggerwerkzaamheden. Voorziening jachthaven - jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven - in 2026 staat er voor € 8.385 aan onderhoud op het programma ten laste van deze voorziening. Riolering (zie ook thema 2.4) Op basis van de rioolinspectie zijn maatregelen geformuleerd voor de komende 10 jaar. Deze maatregelen zijn verwerkt in het Water- en rioleringsprogramma 2026 -2035. Ook benutten we mogelijkheden om regenwater te bergen in de openbare ruimte om overlast bij hevige regenbuien te beperken. Daartoe plaatsen we ca. 40 infiltratiekolken om regenwater in de bodem te laten infiltreren in plaats van het af te voeren naar de rioolwaterzuivering. Financiën: Toevoegingen en onttrekkingen worden per jaar bepaald aan de hand van baten en lasten riolering. Gebouwen (door de hele begroting) In de raadsvergadering van 17 mei 2022 is het DMJOP-gebouwen 2022-2031 besluitvormend behandeld in de raad. Dit onderhoudsplan is verwerkt in de begroting 2026. Financiën: Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 218.686 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen.
Dit bedrag bestaat uit € 169.381 benodigde storting vanuit het DMJOP, € 36.000 voor storting scholen, € 8.305 voor Kittiwake en € 5.000 reservering voor interieur gemeentelijke gebouwen Het onderhoud voor 2026 wordt onttrokken aan de voorziening onderhoud gebouwen.
Meerjaren onderhoudsplannen In de begroting 2026 en verder zijn de cijfers uit de volgende door het college of de raad vastgestelde beheer- en onderhoudsplannen verwerkt: Kapitaalgoederen
Jaren
MOP gemeentelijke gebouwen
2025 - 2035
Beheerplan Waddenhaven Schiermonnikoog
2026 - 2035
Onderhoudsplan veerdam
2017 - 2026
Water- en rioleringsprogramma
2026 - 2035
Beheerplan Openbare Verlichting en Elektrische Installaties
2026 - 2035
Beheerplan wegen en paden
2023 - 2032
Groenbeheerplan
2008
Provincie Fryslân houdt toezicht op het duurzaam in stand houden van kapitaalgoederen, met name het voorkomen van achterstallig onderhoud. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom waar nodig aan de vernieuwing van de beheerplannen.
93
Bedrijfsvoering Inleiding De organisatie van de gemeente Schiermonnikoog heeft als motto ´Wij zijn er voor u´; onze diensten leveren wij aan alle inwoners en gasten van ons eiland. - Wij zijn servicegericht en doen waar dat mogelijk is een extra stap voor onze inwoners en gasten. - Wij zijn gericht op het vinden van een oplossing; als iets niet kan, zoeken we met elkaar naar een mogelijk alternatief - Wij handelen zonder vooringenomenheid en onafhankelijk; gewoon integer. - Wij communiceren pro-actief, helder en duidelijk Onze uitgangspunten voor de gemeentelijke dienstverlening 1.
We voldoen aan de minimale wettelijke verplichtingen, niet minder én niet meer.
2.
We maken gebruik van handige en stevige samenwerkingsarrangementen in gezamenlijkheid met onze partners de Waddeneilanden (collectief en individueel) dan wel Noardeast-Fryslân en de gemeente Leeuwarden om de uitvoeringskosten zo beperkt mogelijk te houden, de continuïteit te waarborgen en de kwetsbaarheid te verminderen. We investeren pas in een nieuwe ontwikkeling op het moment dat landelijke en provinciale kaders helder zijn. Zo voorkomen we dat we energie verspillen aan plannen die mogelijk tot niets leiden.
3.
We stemmen onze dienstverlening af op de nieuwe ontwikkelingen die zich in de praktijk hebben bewezen, gaan geen ingrijpende reorganisaties uitvoeren en groeien organisch naar de nieuwe gewenste situatie.
4.
Bij ons personeelsbeleid houden we proactief rekening met leeftijdsopbouw binnen de organisatie en benutten we de kansen op de lokale (eilander) arbeidsmarkt zo goed mogelijk.
5.
We willen een organisatiecultuur waarbij we inwoners, gasten en anderen professioneel benaderen, servicegericht, integer en zakelijk.
6.
Wij streven ernaar alleen regels te stellen die wij ook kunnen en willen handhaven.
Uit te voeren activiteiten: 1.
Uitvoering geven aan de samenwerkingsafspraken met de Waddeneilanden, Noardeast-Fryslân, gemeente Leeuwarden en andere partners; gezamenlijk en individueel nieuwe ontwikkelingen bespreken
2.
De uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving toekomstbestendig maken. De introductie van de Omgevingswet vraagt daarbij om extra aandacht.
3.
De communicatie naar onze inwoners en gasten verder ontwikkelen. Wij gaan in samenspraak met anderen een nieuw participatiebeleid opstellen.
4.
De ontwikkeling van onze gemeentelijke organisatie als continu aandachtspunt te hebben vanuit continuïteit waarborgen en kwetsbaarheid zo klein mogelijk te houden; geheel en individueel
Samenwerkingsafspraken Waddeneilanden Op samenwerkingsniveau van de Waddeneilanden is een Gemeenschappelijke Regeling afgesloten en zijn de volgende speerpunten geformuleerd waarop wij gezamenlijk als Waddeneilanden optrekken: •
Leefbaarheid
•
Duurzaamheid
•
Openbare Orde (Kust)Veiligheid en Water
94
Brede welvaart (Goed Wonen en Leven, Toekomstbestendig Ondernemen en Ontwikkelen en Optimaal bereikbaar en Verbonden) en Duurzaamheid (Duurzame energie en Circulaire economie) hebben een vooraanstaande plek gekregen in het uitvoeringsprogramma van de GR Waddeneilanden en de hierop gebaseerde en toegekende Regiodeal. Voor het samenwerkingsverband de Waddeneilanden is een programma 2050 opgesteld.
Binnen de Directieraad (het maandelijks overleg van de vijf wadden-gemeentesecretarissen en secretaris/directeur Waddenkantoor) is bedrijfsvoering een belangrijk thema omdat deze onderwerpen zich bij uitstek lenen voor samenwerking en uitwisseling tussen eilanden. Het gaat daarbij o.a. om: •
ICT en zaakgericht werken
•
Inkoop en aanbesteding
•
Juridische expertise
•
Personeel en organisatie
•
Burgerzaken
•
Financiën
Samenwerking met Ameland: Op de volgende terreinen werken we samen met de gemeente Ameland: •
Onderwijs
•
Secretariaat bezwarencommissie
•
Personeelszaken en salarisadministratie
Samenwerking Noardeast-Fryslân De gemeente Schiermonnikoog heeft een dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente NoardeastFryslân. Deze DVO’s hebben betrekking op het sociaal domein (WMO en sociale zaken) en (beleids-) ondersteuning op het gebied van financiën, belastingen en salarisadministratie. De dienstverleningsovereenkomst is geactualiseerd; over de diensten en de daarvoor te berekenen kosten zijn afspraken gemaakt. Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) Op basis van de nota handhaving ‘gelijke monniken, gelijke kappen’ wordt er sinds 2020 actief en gestructureerd gehandhaafd. Op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging zal de wijze waarop de VTH-taken worden uitgevoerd binnenkort worden aangepast. Er is een projectplan Wonen opgesteld.
Dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten In een continu proces met elkaar in de gemeentelijke organisatie werken aan een nog betere dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten is ons uitgangspunt. We werken aan de implementatie van de Dienstverleningsvisie. Communicatie Bij elk voorstel nemen we de communicatie-afweging expliciet mee. Hiermee creëren we nog meer bewustwording binnen de organisatie ten aanzien van de actieve communicatie naar onze inwoners. Op deze manier zijn onze inwoners eerder hierover geïnformeerd en dat draagt bij aan nog meer transparantie.
95
Bedrijfsvoeringskosten Hieronder wordt inzicht gegeven in de volgende bedrijfsvoeringsonderdelen: a. b. c. d. e.
Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; Kosten van inhuur derden; Huisvestingskosten; Automatiseringskosten; Kosten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
a. Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten Onderstaande tabel geeft de personeelslasten weer alsmede de ontwikkeling van de formatie Afdeling
Kosten 2026 in €
Formatie 2025
Formatie 2026
5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken
917.551
11,77
12,15
5.600.10.1 Kostenplaats personeel beleidsteam
1.193.118
12,84
14.32
5.600.10.3 Kostenplaats personeel buitendienst
473.287
7,49
6,60
6.001.15.0 Burgemeester en wethouders
340.800
2,60
2,60
6.003.10.8 Burgerlijke stand
5.500
0
0
6.420.500 Exploitatie Samenwerkingsschool Yn de Mande
338.923
5,85
5.85
9.000.220 SPUK Tijdelijke regeling capaciteit dec. overheden voor klimaat- en energiebeleid
21.778
0,30
0,30
9.000.100 PAW project
50.000
0,60
0
Totaal
3.340.957
41,45
41,82
b. Kosten van inhuur derden: Soort inhuur
2025 €
2026 €
5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken
13.206
3.893
6.140.101 Openbare orde
29.000
29.000
6.140.151 Strandbewaking
20.720
21.466
6.420.500 Exploitatie samenwerkingsschool Yn de mande
106.346
137.978
6.922.152 Stelposten Flexibele schil
100.000
100.000
6.940.102 Heffingen belastingen
160.000
163.200
Totale inhuurkosten
429.272
455.537
96
Inhuur derden wordt gedefinieerd als: “het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen de organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. De inhuur van derden stijgt met name door de inhuur derden van Yn de Mande. c. Huisvestingskosten: Product
2025
2026
5.200.15.3 Werkplaats
75.898
76.667
6.000.20.0 Overhead gemeentehuis
183.013
184.870
Totale huisvestingskosten
258.911
261.537
d. Automatiseringskosten: Product
2025
2026
6.001.10.6 Gemeenteraad (raadsapparatuur incl. rente en afschrijving)
16.103
5.697
6.000.10.0 Overhead ICT
416.262
473.251
Totale automatiseringskosten
432.365
478.948
2025
2026
6.001.10.6 Gemeenteraad
194.722
211.728
6.006.10.6 Raadsgriffier
79.233
83.752
6.006.15.6 Raadsondersteuning (rekenkamer/commissies/accountant)
40.162
41.205
Totale kosten raad, griffie, rekenkamer en accountant
314.117
336.685
e. Kosten raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant Product
97
Collegeverklaring financiële rechtmatigheid De invoering van de collegeverklaring voor de financiële rechtmatigheid vindt plaats vanaf het jaar 2023. Het college van BenW heeft over 2023 voor het eerst zelf een verklaring voor de financiële rechtmatigheid afgegeven. De accountant geeft een verklaring af voor de getrouwheid en onderzoekt daarbij ook de getrouwheid van de collegeverklaring. De collegeverklaring heeft niet alleen betrekking op de financieel rechtmatige toepassing van de regels uit de verordeningen maar ook op de begrotingsrechtmatigheid en mogelijk misbruik door derden van gemeentelijke voorzieningen. Fraude, Misbruik en oneigenlijk gebruik In de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV is het volgende opgenomen ten aanzien van het onderwerp fraude. “De accountant heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot fraude in het kader van de controle van de jaarrekening. Dit type fraudes omvat opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding teneinde een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen waarbij één of meerdere personen binnen de gemeente betrokken zijn. Dit type fraudes is een onderdeel van de getrouwheidsverklaring van de accountant en wordt daarom niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
Als de gemeente deze fraude op een juiste manier heeft verwerkt in de jaarrekening, dan kan deze toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering, maar er is geen verplichting”. Naast fraude kan er sprake zijn van misbruik en oneigenlijk gebruik. In het dagelijks taalgebruik is het gebruikelijk misbruik en oneigenlijk gebruik ook als fraude te bestempelen, denk hierbij aan een term als ‘bijstandsfraude’ of aan ‘fraude’ met vergunningen. Dit type fraudes valt nadrukkelijk onder het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Het gaat hier om derden die misbruik maken van (gemeentelijke) regelingen.
98
Grondbeleid De ontwikkeling van de grondexploitaties wordt onderstaand geschetst.. Er is nog steeds een tekort aan betaalbare woningen voor de bepaalde doelgroepen, met name starters met 1 en 2 persoons- huishoudens en jonge gezinnen, in de gemeente Schiermonnikoog. In 2026 zullen de grondexploitaties verder worden geactualiseerd en daar waar nodig opgesteld. Grondbeleid Onder gemeentelijk grondbeleid wordt verstaan “De door het bevoegd gezag te maken keuzen met betrekking tot de toepassing van het instrumentarium ten aanzien van grondverwerving, kostenverhaal en gronduitgifte”. In feite gaat het hierbij om aankoop, bouwrijp maken en verkopen van grond. In het verleden heeft de gemeente deze taken altijd zelf uitgevoerd. Dat lag ook wel voor de hand omdat de gemeente zelf een woningbedrijf exploiteerde. De taken waren doorgaans beperkt tot gronduitgifte voor woningbouw en bedrijventerrein. Dit zal in de toekomst ook zo blijven. In het verleden zijn gronden aangekocht rondom het dorp. Dit zijn potentiële locaties voor woningbouw. Voor het overige voert de gemeente geen actief beleid. In specifieke gevallen kan het voorkomen dat particulieren de medewerking van de gemeente vragen om infrastructuur aan te passen als gevolg van hun projecten. In die gevallen zal tussen de initiatiefnemer en de gemeente worden vastgelegd onder welke voorwaarden de kosten zullen worden verrekend.
Totaaloverzicht complexen Begin 2026 zijn er 2 complexen in exploitatie. Dit is woningbouwlocatie Oost in Schiermonnikoog. Hier worden in totaal tussen de 25-30 woningen gerealiseerd. Het terrein is bouwrijp gemaakt en de 16 sociale huurwoningen zijn gerealiseerd. Ook Melle Grietjespad in Schiermonnikoog is in exploitatie. De bestaande manege is gesloopt, de vrijkomende grond zal weer als bedrijfsgrond worden uitgegeven. Voor 2026 worden de volgende activiteiten verwacht: -
Actualiseren GREX Oost Opstellen GREX Oude Centrale Actualiseren GREX Melle Grietjespad i.r.t. mogelijke overdracht bedrijfsontwikkeling Opstellen Grex woningbouwlocaties: - LOC - Oude Riich - Boelensschool - Mogelijk Busremise
Onderbouwing verliesvoorzieningen Er zijn nog geen verliesvoorzieningen opgevoerd. Voor woningbouwlocaties wordt in beginsel uitgaan van een neutraal resultaat profiel. Onderbouwing winstnemingen Met ingang van 2017 moeten gemeenten volgens het BBV tussentijds winst nemen bij grondexploitatiecomplexen volgens de Poc-methode, de Percentage of completion. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie maal % opbrengstrealisatie is % poc. Begin 2023 is de grondexploitatie Woningbouw Oost, Schiermonnikoog geactualiseerd. Bij deze actualisatie is uitgegaan van een vertraging van de verkoop van de 8 2^1 kapwoningen en 4 vrije kavels. Alhoewel deze gronden al geruime tijd bouwrijp liggen, zijn er nog geen verkoopactiviteiten opgestart. In 2023 is een winst genomen van € 52.640. Voor 2026 wordt op voorhand geen verdere winstneming geprognosticeerd. Risicoberekening en vorming reserves
99
Er is geen vaste bestemmingsreserve gevormd voor eventuele risico’s binnen het grondbedrijf. Risico’s worden jaarlijks bepaald. Er kan bijvoorbeeld worden weergegeven wat het risico is van kostenstijging, rentestijging en uitblijven van de verkopen. Ook kan het zijn dat er in een bepaald complex een specifiek risico toe wordt gevoegd. Indien er risico’s in de grondexploitatie van toepassing zijn, worden deze beschreven in de paragraaf Weerstandsvermogen. Overige gronden Overige gronden zijn veelal agrarische gronden die de gemeente in eigendom heeft. De boekwaarde van deze gronden is lager dan de marktwaarde. De gronden worden veelal verhuurd of verpacht.
100