Notulen raadsvergadering 8 juli 2025

In één vergadering wordt er beslist over de bestemming van 25 miljoen euro, de overheveling van tientallen miljoenen aan investeringskredieten en over bezuinigingen en belastingverhogingen. In elf minuten per fractie. Om goed te bezuinigen, moet je lef hebben. Niet alleen de lucht uit de begroting duwen, maar ook moeilijke keuzes durven maken. Dat doet het college niet. De raad heeft aangeboden te helpen met kiezen. Hij wil niet tekenen bij het kruisje, maar wel meedenken en meepraten. Daarvoor moet echter alles op tafel. Ook de bezuinigingen die ambtelijk werden voorgesteld, maar door het college niet werden overgenomen. Als een raadslid daar om vraagt, moet het college die informatie geven. Eerst goed begroten voor je kunt nadenken over effectieve bezuinigingen en realistische belastingverhogingen. Maar spreker vreest het ergste, want om te durven zeggen dat er iets mis is met de manier waarop er nu wordt begroot, moet je lef tonen. Dus aan het eind van de avond wordt de zomernota gewoon vastgesteld. Daarom doet GroenLinks een aantal voorstellen om de zomernota aan te passen en aan te vullen. De samenwerking in de landschapstafel biedt toegang tot cofinanciering, inhoudelijke kennisdeling, regionale afstemming en sterkere invloed op besluitvorming. Het enige argument voor het schrappen van de bijdrage is dat het om een niet-wettelijke taak gaat.

Dat is een erg dunne onderbouwing, die voorbijgaat aan de opbrengsten. In de brieven hierover worden voorbeelden genoemd van de opbrengsten van de samenwerking, financieel en anderszins. De bezuiniging levert €10.500 op, maar de gemeente verliest veel meer. Vandaar dat daarover een amendement wordt ingediend. Als volgens plan het gereguleerd parkeren was ingevoerd, dan was er nu geen tekort op het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Er zou na vier jaar zelfs jaarlijks een overschot van bijna

16

twee miljoen zijn. Dat vierde jaar? Dat is nu, 2025! Dat zou flink gescheeld hebben qua bezuinigingen en belastingverhogingen en in wat er allemaal niet had hoeven blijven liggen in de uitvoering. De heer T. Janssen is benieuwd, als de heer Haan de opbrengsten van betaald parkeren niet als een belasting beschouwt, wat die dan wel zijn. Volgens de heer Haan gaat het om de opbrengsten in het kader van de vaststelling van de mobiliteitsvisie en het uitvoeringsprogramma, dus het geheel van de parkeerbelastingen, ook parkeervergunningen en dergelijke. Er zouden een heleboel andere opbrengsten zijn gegenereerd als gereguleerd parkeren in het zuidelijk stadsdeel zou zijn ingevoerd. Dat stond in de mobiliteitsvisie en dat staat in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Volgens de heer T. Janssen wilde de heer Haan een gat in de begroting dekken met de opbrengst van de parkeerbelasting. Gaat dat inderdaad gebeuren als de heer Haan en GroenLinks het voor het zeggen zouden hebben? De heer Haan is af en toe bereid om de belastingen te verhogen om gaten in de begroting te dichten. Je kunt bezuinigen, maar je kunt de inkomsten ook verhogen door onder andere de belastingen te verhogen. GroenLinks is niet tegen het verhogen van de OZB, maar voordat je kunt zeggen hoeveel je moet bezuinigen en hoeveel nieuwe inkomsten je moet genereren, moet je eerst goed begroten.

Als het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit wat betreft het parkeren gewoon was geëffectueerd, zoals gepland, had dat veel opbrengsten gegenereerd die hadden kunnen worden gebruikt om de mooie plannen uit de mobiliteitsvisie uit te voeren. Dan waren er nu parkeerplaatsen aan de rand van de wijken geweest waar busjes zouden kunnen worden geparkeerd. Dan waren de parkeerproblemen in de oude wijken inmiddels aangepakt. De heer T. Janssen constateert dat de heer Haan het geld in feite twee keer uitgeeft, want hij acht het alleszins mogelijk om bepaalde opbrengsten te gebruiken om een gat in de begroting te dekken. Dat kan een politieke keuze zijn. Maar de heer Haan geeft voorts aan dat de opbrengsten kunnen worden gebruikt voor het doen van extra uitgaven ten behoeve van de mobiliteit. Maar je kunt het geld maar één keer uitgeven. Wat wil de heer Haan nu echt? Neemt hij terug wat hij eerder zei, en verhoogt hij liever de uitgaven voor mobiliteit, waardoor er nog steeds sprake is van een gat in de begroting? De heer Haan heeft de indruk dat hij en de heer Janssen lang elkaar heen praten. Spreker heeft geconstateerd dat er te weinig geld is voor het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Daardoor worden heel veel zaken die in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit staan niet uitgevoerd.

Dat tekort was er niet geweest als het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit onverkort was uitgevoerd, als de mobiliteitsvisie gewoon de mobiliteitsvisie was gebleven. Dat is iets anders dan nu zeggen dat er meer geld moet worden uitgegeven voor de uitvoering van het mobiliteitsprogramma. Volgens de heer T. Janssen stelde de heer Haan zojuist dat, als de visie zou zijn uitgevoerd, zoals die eerst luidde, inclusief volledig betaald parkeren onder de A20, daarmee een gat in de begroting zou zijn gedicht. En dat gat is er nu nog wel. De heer Haan herhaalt de laatste zinnen uit zijn betoog, voordat hij werd geïnterrumpeerd. Hij sprak toen over het vierde jaar van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit: Dat vierde jaar? Dat is nu, 2025! Dat zou flink gescheeld hebben qua bezuinigingen en belastingverhogingen en in wat er allemaal niet had hoeven blijven liggen in de uitvoering. Dan was er nu sprake geweest van een meeropbrengst, meer dan nodig, voor het uitvoeren van alle plannen. Dat was helemaal uitgetekend. Die tabellen staan in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit, dat door het college is vastgesteld en dat nog steeds geldt. Het gaat om een bedrag van

17

1,9 miljoen in 2025 dat naar de algemene middelen zou gaan. Spreker snapt niet dat dit in tegenspraak zou zijn met wat de heer Janssen beweert. De heer Kondu constateert dat er de afgelopen tijd heel veel vragen zijn gesteld over participatie. De fractie van GroenLinks is fan van het invoeren van betaald parkeren. Via participatie en buurtraadplegingen is inmiddels onderzocht wat de bewoners daarvan vinden. Daaruit is gebleken dat één buurt heeft ingestemd met betaald parkeren, maar wil de heer Haan die uitkomst nu links laten liggen? Want hij stelde zojuist dat als het uitvoeringsprogramma helemaal was uitgevoerd, er geen sprake zou zijn geweest van een tekort in de begroting. Wil GroenLinks alleen participatie als het die fractie voor een bepaald onderwerp goed uitkomt, of is die fractie te allen tijde voor participatie? De heer Haan stelt dat, als je participatie wilt, je dat goed moet doen. Hij heeft zojuist geconstateerd dat er geld te kort is om het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit volledig uit te voeren. Als gereguleerd parkeren onverkort was ingevoerd, zou er nu geen tekort zijn. Dat is niet gebeurd. Er zijn draagvlakmetingen gedaan. De termen “bewonersraadplegingen” of “enquêtes” passen daar niet bij. Het zijn echt draagvlakmetingen geweest. Er is mensen alleen gevraagd of ze voor of tegen betaald parkeren waren.

Er is ze niet gevraagd of ze voor of tegen gereguleerd parkeren, vergunningparkeren, waren, ook opties om te proberen de parkeerproblemen in de wijk op te lossen. Er is mensen niet verteld dat, als ze tegen betaald parkeren zouden zijn, dit zou betekenen dat er niet genoeg geld zou zijn voor het uitvoeren van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en dat heel veel mooie zaken in de wijk ook niet zouden kunnen. Volgens de heer Kondu is dat geen antwoord op zijn vraag. Is GroenLinks alleen voor participatie als het die fractie uitkomt, of moet je altijd naar de bewoners luisteren? In dit geval hebben drie wijken aangegeven tegen betaald parkeren te zijn. Slechts één wijk was daarvoor. Laat je dan wat er in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit staat even links liggen, omdat je de belangen van de bewoners belangrijker vindt? De heer Haan verwijst naar de motie die hij daarover wil indienen en die de heer Kondu al heeft gezien. De motie is naar alle fractievoorzitters gestuurd.

Het is de heer Reuderink bekend dat betaald parkeren de heer Haan aan het hart gaat, maar kan deze zich voorstellen dat anderen het idee hebben dat participatie ook betekent: je neerleggen bij de uitkomst van iets? Kan de heer Haan zich voorstellen dat het er nu een beetje op lijkt dat hij net zolang doorgaat tot de door hem gewenste uitkomst er is en dat je daarna nooit meer iets over participatie op dat gebied hoort? De heer Haan constateert dat het GroenLinks als het gaat om de uitkomsten van de draagvlakmeting onder bewoners telkens wordt verweten dat het tegen bewonersparticipatie is, maar dat is niet juist. GroenLinks is heel erg voor bewonersparticipatie. En wat betreft de inhoud van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit: voordat de draagvlakmetingen op dat gebied waren meegenomen, was er al sprake van allerlei participatie en zouden de bewoners ook zijn geraadpleegd over het invoeren van gereguleerd parkeren. Spreker maakt echter bezwaar tegen de term “betaald parkeren”, want het is veel breder dan dat. Daarom stelt GroenLinks ook voor om de participatie te verbeteren in vergelijking met de draagvlakmetingen, zoals die zijn uitgevoerd. Dat wil niet zeggen dat de raad daarmee alle uitkomsten van draagvlakmetingen koste wat kost naast zich neer moet leggen en zonder de bewoners erbij te betrekken moet besluiten dat daar betaald parkeren wordt ingevoerd.

Dat wordt helemaal niet gedaan. Dat weten de heren Reuderink en Kondu ook wel. Volgens de heer Reuderink is je neerleggen bij uitkomsten ook onderdeel van dezelfde participatie. Dan hoor je echter vaak dat de vraagstelling niet duidelijk is geweest. Als die fraaier was geweest, dan was er voor GroenLinks de gewenste uitkomst uitgekomen. Kan de

18

heer Haan zich voorstellen dat dit er voor buitenstaanders, maar ook voor spreker, een beetje op lijkt alsof GroenLinks stuurt in de door die fractie gewenste richting? De heer Haan heeft niet voorgesteld om de draagvlakmetingen te negeren, om nu alsnog betaald parkeren, gereguleerd parkeren in te voeren in het zuidelijk stadsdeel. Dat gaat hij ook niet doen. De fractie heeft zich neergelegd bij de uitkomsten van de draagvlakmetingen, maar ze hoort wel geluiden uit de wijken die ergens anders op wijzen. Er wordt gezegd: “We zijn nu een jaar verder. Eigenlijk hebben wij spijt van onze stem. Kunnen we daar iets aan doen?” De heer M. Janssen vraagt zich af of de heer Haan dit zegt om de burgers te helpen, of om geld te genereren? Volgens de heer Haan moet er geld worden gegenereerd om burgers te helpen. Je moet inkomsten hebben om dingen te doen. Dat weet iedereen. Je kunt de OZB verhogen, of je kunt oude plannen van de plank halen en alsnog uitvoeren. Toen er in 2008 over een kadernota parkeren werd gesproken en er bewonersenquêtes in Oost werden gehouden, kwamen bewoners na een halfjaar naar het Stadskantoor met de mededeling dat ze spijt hadden dat ze tegen het invoeren van gereguleerd parkeren hadden gestemd en of dat nog een keer over kon. Dat is toen gebeurd. Tot grote tevredenheid van heel veel bewoners van Oost is toen alsnog betaald parkeren ingevoerd in heel Oost.

De heer Kondu constateert dat er nu sprake is van een unicum, want de heer Haan en zijn fractie leggen zich neer bij de uitkomsten van de draagvlakmetingen. Zij zijn dus waarschijnlijk geen voorstander van het invoeren van betaald parkeren in de buurten waar de bewoners nee hebben gezegd. Of te wel, de heer Haan geeft aan dat het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit in die buurten niet kan worden uitgevoerd. De heer Haan bevestigt dat de fractie zich hierbij heeft neergelegd, maar zij wordt momenteel toch benaderd door bewoners van die wijken met de mededeling dat ze spijt hebben. GroenLinks wil de mensen de kans bieden om hun spijt om te zetten in het goede en dat zou inhouden dat de Mobiliteitsvisie die in 2020 bijna raadsbreed is vastgesteld, alsnog wordt uitgevoerd. Bewoners van West zeggen nu dat, als ze dit hadden geweten, ze niet tegen zouden hebben gestemd. Een citaat: “Er is ons gevraagd of we voor of tegen betaald parkeren waren. Er is ons niet gevraagd of we voor of tegen vergunningparkeren zijn. Kunnen we niet nog een keer stemmen?” Ook in Noord vragen mensen om een draagvlakmeting. Bewoners kunnen daar nu niet zelf om vragen. De fractie dient daarom een motie in om dat alsnog mogelijk te maken. Groenvoorspellers, regensensoren en informatieve verkeerslichten.

Er zijn allemaal interessante en mooie ontwikkelingen en technische innovaties die de doorstroming van fietsers verbeteren. Rijkswaterstaat zette ze in december op een rij. Daar kan Schiedam zo mee aan de slag. Langs de metropolitane fietsroute of als de vri’s op grote kruispunten worden vervangen. Stiekem hoopt spreker dat dit al is meegenomen in de plannen, maar voor de zekerheid dient hij daarover ook een motie in. Het sociaal domein is mede dankzij een motie van PvdA en GroenLinks buiten schot gebleven. Toch moet er worden opgelet. Het is hard nodig in Schiedam! Te veel mensen leven in armoede. Relatief veel kinderen groeien op in armoede. GroenLinks blijft voorstellen doen om het armoedebeleid verder te verbeteren. In verschillende gemeenten lopen er nu pilots om uitkeringsgerechtigden die overwegen te gaan samenwonen, te ontzien en niet te korten op hun uitkering. Dat helpt niet alleen die mensen, maar draagt ook bij aan de oplossing voor de woningnood. Daarover wordt een motie ingediend. Spreker schrok begin dit jaar toen bekend werd dat Schiedam in de top 10 staat van steden met de meeste boetes voor slapen op straat. Terwijl er mensen op een wachtlijst voor een opvangplek staan en noodgedwongen buiten slapen. In het onderzoek staat dat de boetes het CJIB-systeem ingaan en dat die bij niet-betalen worden verhoogd. Zodra iemand opkrabbelt,

19

een huis vindt en zich inschrijft, activeert het inningssysteem en gaat de deurwaarder dus op pad. Maar je helpt mensen niet door ze te beboeten en om overlast aan te pakken, geeft de APV genoeg andere handvatten. Het beboeten van buitenslapen moet stoppen en daarom een motie. De heer Maris vindt de motie heel sympathiek, want daklozen moet je niet beboeten. In de wandelgangen heeft spreker echter vernomen dat het boetesysteem ook een soort radarsysteem is, zodat je mensen kunt blijven aanspreken. Is de heer Haan niet bang dat die mensen van de radar verdwijnen als de motie wordt aangenomen? De heer Haan heeft die argumentatie ook gehoord toen dat debat werd gevoerd in de Vlaardingse gemeenteraad en de burgemeester daar beweerde dat je daklozen juist helpt door ze te beboeten. Spreker kreeg daar gekromde tenen van. Hij hoopt dat dit college niet met dat soort reacties komt, want je helpt mensen niet door ze boetes te geven, die vervolgens opstapelen en opstapelen, want ze kunnen ze toch niet betalen. Maar ze hebben de keus niet om ergens anders dan buiten te slapen. Natuurlijk moet je die mensen op de radar houden. Dat doe je door ze aan te spreken als ze noodgedwongen in een portiek slapen. En dan moet je ze vragen om weg te gaan en ergens anders verder te slapen.

Ze kunnen misschien op een bankje in het park gaan liggen, maar ze kunnen zich ook melden bij de beschikbare voorzieningen in Vlaardingen of Rotterdam. Je moet die mensen echter wel op de radar houden en ze niet uit het oog verliezen. Dat doe je niet door het geven van boetes, maar door ze aandacht te blijven geven en ze te helpen. De heer T. Janssen heeft een vraag over de motie over de draagvlakmeting betaald parkeren. De heer Haan wil feitelijk de afspraak uit het coalitieakkoord formaliseren, in die zin dat betaald parkeren alleen mogelijk is na raadpleging van de bewoners. Wil de heer Haan in dat systeem ook de mogelijkheid inbouwen dat, als je in een wijk woont waar sprake is van betaald parkeren, je een raadpleging kunt organiseren om daarmee te stoppen? De heer Haan denkt dat als zo’n regeling wordt ingevoerd dit voor de hele stad moet gebeuren. Mensen die in een gebied wonen waar nu sprake is van gereguleerd parkeren, moeten de kans krijgen een draagvlakmeting te laten uitvoeren. In de Wetenschappersbuurt zijn hofjes gerealiseerd met parkeerplaatsen voor de bewoners, maar die zijn openbaar toegankelijk. De bewoners zien daarom graag dat er een draagvlakmeting wordt gehouden om ervoor te zorgen dat zij een vergunning krijgen om op hun plekje bij hun huis te parkeren. Mensen die uit Rotterdam komen, kunnen dan niet meer in het hofje parkeren.

Als je dus iets invoert om ervoor te zorgen dat Schiedammers om een draagvlakmeting kunnen vragen, moet dat gelden voor alle Schiedammers. De Voorzitter zegt dat door de leden Haan, Hekman, Wilton, Reuderink, en Bruggeman het volgende amendement wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, wijzigt het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026 (25VR042) door de tabel op pagina 2 onder G. Financiën als volgt aan te passen: De bedragen in de rij "Bezuinigingen - verlagen uitgaven" en in de rij “Totaal prognose financiële ruimte Zomernota” worden elk jaar met 11 naar beneden bijgesteld. wijzigt het besluit behorend bij het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026 (25VR042) als volgt: aan het besluit onder 1. wordt toegevoegd: "met dien verstande dat de bezuiniging op de jaarlijkse bijdrage van €10.500 voor deelname aan de landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland is geschrapt”.

20

Toelichting Het landschap in en om Schiedam, waaronder het Beatrixpark, de Poldervaart, de Harrewegzone, Park Kethel en het Midden-Delflandgebied, is kwetsbaar voor ruimtelijke druk vanuit woningbouw en infrastructuur. Samenwerking in regionale overleggen en samenwerkingsverbanden, zoals de landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland, biedt toegang tot (co)financiering, inhoudelijke kennisdeling, regionale afstemming en (sterkere) invloed op besluitvorming die direct doorwerkt in het Schiedams grondgebied. Het enige argument voor het schrappen van de jaarlijkse bijdrage aan de landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland is dat het om een "niet-wettelijke taak" gaat. Dat is niet alleen een erg dunne onderbouwing, maar het miskent ook de opbrengsten van deelname. Zowel in de brief van de voorzitter van de landschapstafel als in de brief van de voorzitter van de Midden-Delfland Vereniging worden voorbeelden genoemd van de opbrengsten van de samenwerking, financieel en anderszins. Uittreden uit de landschapstafel levert misschien €10.500 op, maar de gemeente verliest toegang tot financiële regelingen, uitvoeringskracht en ruimtelijke afstemming waarvan juist Schiedam sterk kan profiteren.” Dit amendement krijgt het nummer A2.

De Voorzitter zegt dat door de leden Haan, Coenradie-Maris en Van Belle de motie Verzoek draagvlakmeting gereguleerd parkeren wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026, constaterende dat: • er in de Parkeerverordening niets geregeld is met betrekking tot draagvlakmetingen over de invoering van gereguleerd of betaald parkeren; • er in de Participatieverordening, de Verordening Burgerinitiatief en de Referendumverordening niet gesproken wordt over draagvlakmetingen of bewonersraadplegingen; • er bij de uitgevoerde draagvlakmetingen in West, Zuid en Nieuwland criteria gehanteerd zijn die overeenkomen met de criteria in de Referendumverordening (kiesgerechtigde leeftijd, minimale respons 30%, eenvoudige meerderheid); • er geen regels of voorschriften zijn op basis waarvan inwoners om een draagvlakmeting zouden kunnen vragen; overwegende dat: • de uitkomsten van het in november 2024 uitgevoerde parkeeronderzoek nog altijd niet met de raad zijn gedeeld; • inwoners van gebieden waar: • nu gereguleerd parkeren is; • een draagvlakmeting is uitgevoerd en de omstandigheden veranderd zijn; • een hoge parkeerdruk is, maar nog geen gereguleerd parkeren is en geen draagvlakmeting is uitgevoerd, • willen graag een (nieuwe) draagvlakmeting, maar weten niet waar en hoe dat aan te

vragen en aan welke voorwaarden moet worden voldaan; spreekt als zijn mening uit dat de mogelijkheid gecreëerd moet worden om als inwoner een draagvlakmeting aan te vragen en dat daarvoor kaders vastgesteld moeten worden; verzoekt het college:

21

• te onderzoeken welke kaders en voorwaarden zouden moeten gelden voor het aanvragen en uitvoeren van een draagvlakmeting en in welke verordening dat het beste opgenomen kan worden; • daarover uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 te rapporteren aan de raad, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M4. De Voorzitter zegt dat door de leden Siljee, Maris, Trouborst, Van Baekel, Hekman, en Van Belle de motie Voorrang voor fietsers wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026, constaterende dat: • in de mobiliteitsvisie duurzame en gezonde vervoermiddelen centraal staan en het beleid (o.a.) gericht is op het stimuleren van fietsgebruik; • er op dit moment in twee fases aan de realisatie van een metropolitane fietsroute (MFR) wordt gewerkt, die Westland met Rotterdam verbindt via Schiedam; overwegende dat: • in allerlei gemeenten in het hele land is geëxperimenteerd met maatregelen die de doorstroming van fietsers verbeteren; • door die experimenten duidelijk is geworden wat werkt en kinderziektes inmiddels tot het verleden behoren; • gebleken is dat door rood fietsen en het aantal ongelukken afneemt als fietsers beter weten hoe lang ze moeten wachten bij een rood licht; verzoekt het college: • zo snel mogelijk te bekijken welke van de

maatregelen genoemd in de factsheet Innovaties doorstroming fietsers van Rijkswaterstaat, zoals regensensoren, groenvoorspellers en informatieve verkeerslichten, kunnen worden toegepast bij de aanleg van de metropolitane fietsroute; • te onderzoeken welke van de maatregelen in Schiedam kunnen worden toegepast op grote kruisingen en doorgaande fietsroutes als daar onderhoud of vervanging van de verkeersregelinstallatie aan de orde is; • daarover aan de raad te rapporteren, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M5. De Voorzitter zegt dat door de leden Kiliçkaya, Reuderink, Bruggeman, Tuncer, en Wilton de motie Pilot menselijk maatwerk kostendelersnorm wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026, constaterende dat: • de huidige kostendelersnorm in de Participatiewet leidt tot verlaging van de bijstandsuitkering bij samenwoning met anderen; • dit een belemmering vormt voor informele hulp, mantelzorg, het delen van woonruimte en het bieden van onderdak aan mensen in nood;

22

• steeds meer gemeenten (zoals Tilburg, Amsterdam en Groningen) experimenteren met maatwerk en tijdelijke uitzonderingen op deze norm; overwegende dat: • een mensgerichte uitvoering van het armoedebeleid bijdraagt aan bestaanszekerheid en sociale samenhang; • de wet ruimte laat voor lokale maatwerkoplossingen, mits onderbouwd en gemonitord; • Schiedam met een beperkte pilot ervaring kan opdoen en landelijk beleid mede kan beinvloeden; verzoekt het college: • te onderzoeken of en op welke wijze Schiedam binnen de wettelijke kaders van de Participatiewet een pilot kan starten waarin bijstandsgerechtigden tijdelijk geen korting ondervinden bij samenwoning; • hierbij in overleg te treden met Stroomopwaarts, beleidsjuristen en relevante maatschappelijke partners; • de gemeenteraad voor het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de uitkomsten en een voorstel voor te leggen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M6.

De Voorzitter zegt dat door de leden Schoondermark, Wilton, Bruggeman, Reuderink, en Silva de motie Stop beboeten buitenslapen wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel Vaststelling Zomernota 2026, constaterende dat: • in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in artikel 2:23a is geregeld dat het verboden is op straat te slapen; • de APV voldoende andere mogelijkheden biedt om overlast aan te pakken; • de gemeente Schiedam in de top 10 staat van steden met de meeste boetes voor slapen op straat; • het aantal opvangplaatsen voor daklozen niet voldoende is; • uit onderzoek blijkt dat beboeten van buitenslapen niet effectief is en zelfs schadelijk kan zijn; overwegende dat: • mensen soms noodgedwongen buiten slapen, bijvoorbeeld omdat de opvang vol is; • boetes niet geïnd kunnen worden zolang iemand dakloos is, maar het CJIB zodra er een adres is ineens alle boetes, aanmaningen én verhogingen alsnog gaat innen; spreekt als zijn mening uit dat de inzet van gemeente en handhavers erop gericht moet zijn om te helpen in plaats van te beboeten; verzoekt het college: • te stoppen met het beboeten van buitenslapen door artikel 2:23a in de APV niet te handhaven als er sprake is van dakloosheid (geen vaste woon- of verblijfplaats); • bij de eerstvolgende herziening van de APV een voorstel te doen om

artikel 2:23a te herzien, zodat daklozen niet langer beboet worden voor buitenslapen; • handhavers in te lichten over dit besluit,

23

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M7. De heer Kondu zegt dat de bespreking van de laatste Zomernota van deze raadsperiode een moment van terugblikken maar ook van vooruit durven kijken is. Naar hij opmerkt is deze raadsperiode voor DENK Schiedam bijzonder geweest. Voor het eerst nam de fractie deel aan de coalitie en mocht zij een wethouder leveren, een historische stap voor de fractie, die gepaard ging met verantwoordelijkheid om Schiedam nog mooier te maken. Dat mooier maken is echter niet eenvoudig gebleken. De financiële realiteit waar DENK mee te maken kreeg, werd elk jaar zwaarder. Met het ravijnjaar in zicht wordt de gemeente echt op de proef gesteld. Spreker stelt vast dat het Rijk ervoor kiest om gemeenten structureel minder middelen te geven, terwijl de druk op voorzieningen in het sociaal domein toeneemt, waardoor Schiedam voor pijnlijke keuzen staat. Het kan simpelweg niet blijven doen wat het gewend was. Wat DENK betreft moet het gemeentebestuur bij die keuzen altijd blijven waken waar de klappen vallen. Spreker zegt dat het de meest kwetsbaren niet uit het oog mag verliezen en moet doorpakken waar het stappen heeft gezet om Schiedam nog mooier te maken. Tegelijkertijd moet men hierover volgens hem eerlijk zijn. Ook inwoners gaan de gevolgen merken.

Juist in een tijd waarin het leven voor veel Schiedammers al duur genoeg is, moet de lastenverzwaring voor hen zo beperkt mogelijk blijven. Daarom is het voor sprekers fractie geen gemakkelijke keuze om in te stemmen met de verhoging van de OZB. Zij durft echter wel keuzen te doen vanuit haar verantwoordelijkheid om de gemeente financieel weerbaarder te maken en de basisvoorzieningen in stand te houden. Zij blijft het college oproepen om bij toekomstige keuzen de draagkracht van Schiedammers nadrukkelijk mee te wegen. Inmiddels zijn drie jaren verstreken in deze raadsperiode en spreker wil een aantal zaken noemen waarop hij met trots terugkijkt, allereerst de viering van 750 jaar Schiedam, van een marathon door de Schiedamse straten tot een indrukwekkende stadsiftar voor 750, momenten die verbinden en doen terugblikken op waar Schiedam vandaan komt en wat het heeft gevormd tot de stad die het nu is. Als kind van deze stad voelt hij zich diep verbonden met die geschiedenis maar misschien nog wel meer met de mensen die Schiedam hebben gebouwd, generatie na generatie. Vanaf de jaren ’60 kwamen gastarbeiders naar deze stad op zoek naar werk en wederopbouw. Ook zijn opa behoorde tot die groep. Zij hebben zich hier geworteld en een toekomst opgebouwd, vaak in stilte en zonder erkenning.

Spreker vindt het daarom bijzonder waardevol dat de raad heeft ingestemd met een monument ter ere van de gastarbeiders en hij ziet ernaar uit dat dit eerbetoon zichtbaar wordt in de stad. Hij vraagt hoe het ermee staat en of de wethouder kan toezeggen dat er dit jaar nog een concreet plan en ontwerp komen. Voor spreker is 750 jaar Schiedam niet alleen het verhaal van oude gevels en historische momenten maar ook het verhaal van mensen die ooit als nieuwkomers naar de stad kwamen en nu onlosmakelijk bij Schiedam horen, net als de komst van de derde islamitische basisschool en ondernemers die zich op prachtig locaties als het Beatrixpark en het Sterrebos vestigen. Vanaf de eerste dag dat DENK in de raad zit, heeft het gevraagd om een actieplan ter bestrijding van discriminatie en racisme. Het college heeft de mouwen opgestroopt en is daarmee aan de slag gegaan. De agenda Samenleven in een kleurrijke stad wordt uitgevoerd. Daarmee is er nu een concreet integraal beleid tegen discriminatie en racisme. Ook is spreker blij met de inzet van het college op een schonere stad, een onderwerp waarvan veel Schiedammers dagelijks het effect merken. Hij ziet dat goede stappen worden gezet, zoals het afschaffen van het pasjessysteem bij afvalcontainers en het introduceren van nieuwe concepten als de afvaltreinen. Het zijn kleine veranderingen met een potentieel grote impact op het straatbeeld.

Ook op het gebied van gezondheid en preventie heeft DENK zich ingezet. Zo is naar aanleiding van een motie die de fractie vorig heeft ingediend door het college een antivapecampagne gestart. Naar spreker opmerkt is vapen geen onschuldig fenomeen en raakt het de Schiedamse jongeren. Helaas blijft het niet daarbij. Ook neemt het aantal rokers onder jongeren toe, zoals in heel de stad valt waar te nemen, onder andere op terrassen, waardoor gezinnen die een hapje komen eten er overlast van hebben. Met het oog hierop dient DENK samen

24

met het CDA en GroenLinks een motie in die ertoe strekt ondernemers actief te informeren over de mogelijkheid hun terras rookvrij te maken. Jongeren hebben plekken nodig waar zij zich kunnen ontwikkelen, ontspannen en veilig samenkomen. Volgens spreker speelt de bibliotheek hierin een cruciale rol. Daarom dient zijn fractie samen met de PvdA en de fractie-Wilton een motie in waarin het college wordt opgeroepen in gesprek te gaan met de bibliotheek over het verruimen van de openingstijden en het versterken van de jongerenprogrammering. De heer Haan constateert dat, terwijl er wordt bezuinigd op cultuur, volgens DENK extra geld naar de bibliotheek moet om er jongeren te ontvangen. Hij begrijpt dat niet. De heer Kondu adviseert de heer Haan de motie beter te lezen. Daarin staat dat het om een onderzoek gaat, zodat er niet meteen meer geld aan de bibliotheek wordt besteed. Op grond van gesprekken weet hij dat bij de jongeren de wens leeft naar verruiming van de openingstijden van de bibliotheek en hij wil het college de opdracht meegeven om het gesprek aan te gaan. Ook de bibliotheek heeft deze wens naar voren gebracht en het college zou met haar naar een oplossing kunnen zoeken. De heer Haan zou de sympathieke motie graag met hart en ziel steunen maar hij weet niet hoe DENK dat rijmt met het collegebeleid om te bezuinigen op cultuur.

De heer Kondu vraagt waar de heer Haan dat in de Zomernota leest. Volgens hem staat daar weinig over en kan de heer Haan er nu niet iets over roepen. Hij moet beter dan spreker weten dat de motie niet spreekt over het beschikbaar stellen van geld. De heer Haan wijst erop dat een dergelijke motie verwachtingen wekt bij de jongeren en de bibliotheek. Hij is voor de motie maar acht haar niet te rijmen met het beleid van het college. GroenLinks zal haar van harte steunen als het college zegt dat niet wordt bezuinigd op cultuur. Zijns inziens zal de wethouder cultuur het niet met de heer Kondu eens zijn. De heer Kondu leest er weinig over in de Zomernota en gaat ervan uit dat er geen sprake is van bezuiniging op cultuur. De wethouder zal daarover duidelijkheid verschaffen. Hij beaamt dat de motie verwachtingen wekt maar wijst erop dat kan worden gedacht aan de inzet van vrijwilligers. De bibliotheek zou ook een dag kunnen worden gesloten om haar op andere dagen wat langer open te laten zijn. In ieder geval verlangen jongeren, met name studenten, naar een plek waar zij ook ’s avonds terecht kunnen en niet om vijf uur voor een dichte deur staan. De heer Haan constateert dat de heer Kondu zich op glad ijs begeeft met diens suggesties voor de invulling van de motie. Hij laat het aan de wethouder om uit te leggen dat er niet op cultuur wordt bezuinigd.

Mevrouw Rotteveel stelt vast dat de titel van de motie luidt: Toegankelijke studie- en ontmoetingsplekken voor jongeren in Schiedam. Zij vraagt of de heer Kondu dat iets meer kan duiden. De titel heeft voor haar een wat nare bijsmaak. De heer Kondu zegt dat het natuurlijk niet zijn bedoeling is dat het hangplekken worden. Hij denkt aan een locatie waar jongeren kunnen studeren maar ook huiswerkbegeleiding kunnen geven. DENK krijgt uit de stad signalen dat jongeren willen dat de openingstijden worden verruimd en hij wil dat het college daar werk van maakt door met de bibliotheek in gesprek te gaan. De heer Reuderink doet de suggestie geld uit de onderwijsbegroting naar de bibliotheek te sturen. Hij erkent dat de behoefte die de heer Kondu schetst bestaat. Misschien is het handig de bibliotheek niet meer uitsluitend als cultuurinstelling maar ook als onderwijsinstelling te zien.

25

De heer Kondu heeft in de motie niet aangegeven waar het geld moet worden gevonden. Overigens kan uit onderzoek ook blijken dat het niet mogelijk is. Hij kan zich vinden in de gedachte van de heer Reuderink. Mevrouw Bruggeman vindt het verbijsterend dat LOS en DENK zeggen dat kan worden overwogen de bibliotheek een dagje te sluiten. De bibliotheek heeft ook een belangrijke rol bij het geven van taallessen. Mevrouw Rotteveel ontkent te hebben gesuggereerd dat de bibliotheek wel een dagje zou kunnen worden gesloten. De heer Kondu deed die suggestie wel maar ook niet meer dan dat. De heer Maris zegt dat het college wellicht zegt dat het benodigde bedrag, bijvoorbeeld om en nabij de 80.000 gulden, uit het cultuurbudget kan worden geput. Zou de heer Kondu ervoor zijn het budget met dat bedrag te verhogen? De heer Kondu doet niet aan als-dan-scenario’s. De motie beoogt het instellen van een onderzoek en DENK zal de uitkomst daarvan op zijn merites beoordelen. Als de motie wordt aangenomen kunnen college en raad samen bekijken wat de mogelijkheden zijn. Het college kan daarvoor een voorzet doen. Spreker krijgt de indruk dat er een paar directeuren van de bibliotheek in de raad zitten. Zo zegt mevrouw Bruggeman dat men in de bibliotheek op het idee van zijn fractie zit te wachten.

Als men het gesprek met de bibliotheek aangaat, zou men van die kant scenario’s kunnen horen waar men nog niet aan had gedacht. Spreker maakt zich zorgen over de toenemende zichtbaarheid van gokreclames in de openbare ruimte. Terwijl online gokreclames inmiddels zijn verboden, zijn reclames voor fysieke goklocaties als casino’s nog volop aanwezig in het straatbeeld. Juist jongeren en kwetsbare groepen zijn hiervoor gevoelig. Daarom dient hij een motie in waarin het college wordt verzocht beleid te ontwikkelen om in Schiedam ook deze vormen van gokreclame te verbieden. De heer Haan heeft ook voor deze motie sympathie. Hij vraagt het college in dit verband of het ook kan reflecteren op de vraag in hoeverre de gemeente invloed heeft op de reclame die bijvoorbeeld in abri’s wordt aangebracht. Er zijn wel meer dingen waarvan hij reclame in de openbare ruimte niet wenselijk acht. De heer Kondu zegt dat in het coalitieakkoord is afgesproken dat bewoners via buurtraadpleging mogen meedenken over twee extra feestdagen waarop gratis parkeren mogelijk zou zijn in ruil voor de vrijdag na Hemelvaartsdag. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat de raad uiterlijk in het vierde kwartaal van dit jaar nog een uitvoering van deze raadpleging kan zien.

Spreker stelt vast dat de stad voor grote opgaven staat en dat het juist in deze tijd belangrijk is dat men elkaar blijft vasthouden en de balans blijft zoeken tussen de eigen idealen en de belangen van alle Schiedammers, waarbij men de meest kwetsbare groepen nooit uit het oog mag verliezen. Hij doet de oproep te blijven bouwen aan een stad waarin iedereen kan meedoen. Door samen verantwoordelijkheid te nemen kan men volgens spreker verder voor een eerlijker, gezonder en inclusief Schiedam. De Voorzitter zegt dat door de leden Ben Touhami, Tuncer en Siljee de motie Gezellig buiten zitten – zonder sigarettenlucht wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen op 8 juli 2025, ter bespreking van het Raadsvoorstel Zomernota 2026, constaterende dat: • uit de Zomernota 2026 blijkt dat de gemeente Schiedam een achterstand kent op het gebied van sociaal welbevinden, waaronder gezondheid en leefstijl, en dat een

26

gerichte aanpak nodig is om deze achterstand te verminderen; • meer dan de helft van de mensen die langdurig blijven roken, overlijdt aan de gevolgen van roken; • niet-rokers in de buitenruimte, zoals op terrassen, regelmatig worden blootgesteld aan tabaksrook; • meeroken schadelijk is voor de gezondheid, met name voor kinderen; • gemeenten landelijk worden gestimuleerd bij te dragen aan de beweging 'Rookvrije Generatie'; overwegende dat: • de gemeente Schiedam geen specifiek ontmoedigingsbeleid voert ten aanzien van roken of vapen op terrassen; • horecaondernemers de vrijheid hebben om hun terras (gedeeltelijk) rookvrij te verklaren via hun eigen huisregels, en zelf verantwoordelijk zijn voor de handhaving daarvan; • de gemeente Schiedam wél actief inzet op het ontmoedigen van roken en vapen, met name onder jongeren; • een rookvrij terras bijdraagt aan een gezonde leefomgeving, bescherming biedt aan niet­ rokers, en het 'zien roken doet roken'-effect helpt tegengaan; • gemeentelijke stimulering van vrijwillige rookvrije zones past binnen het huidige gezondheidsbeleid; verzoekt het college: • horecaondernemers actief te informeren over de mogelijkheid om (een deel van) hun terras rookvrij te verklaren en dit op te nemen in hun huisregels; • ondernemers die (gedeeltelijk) rookvrije terrassen invoeren positief zichtbaar te maken, bijvoorbeeld door ze publiekelijk ‘in het

zonnetje te zetten’; • te onderzoeken of en hoe ondernemers die kiezen voor een rookvrij terras ondersteund kunnen worden door het kosteloos beschikbaar stellen van communicatiemiddelen, zoals stoeptegels of vloerstickers van de Rookvrije Generatie; • deze inzet te verbinden aan de bestaande gemeentelijke campagne gericht op het ontmoedigen van roken en vapen onder jongeren, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M8. Door de leden Dokgöz, Boender en Wilton wordt de motie Toegankelijke studie- en ontmoetingsplekken voor jongeren in Schiedam voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025 ter bespreking van het Raadsvoorstel Zomernota 2026, constaterende dat: • jongeren in Schiedam behoefte hebben aan toegankelijke plekken om te studeren, werken en elkaar te ontmoeten; • de bibliotheeklocaties in Noord en de Korenbeurs hierin een belangrijke rol kunnen spelen; • er in Schiedam nauwelijks andere laagdrempelige studielocaties voor jongeren zijn; • de bibliotheek aangeeft dat veel jongeren gebruikmaken van de plekken, voornamelijk in de middag en richting de avonduren, en openstaat voor verruiming en programmering op het gebied van maatschappelijke onderwerpen; • er signalen zijn van jongeren over de wens voor ruimere openingstijden en meer activiteiten;

27

overwegende dat: • jongeren steeds vaker behoefte hebben aan rust, structuur en ruimte om zich te ontwikkelen buiten school of thuis; • de bibliotheek bij uitstek een veilige, toegankelijke en stimulerende omgeving kan zijn voor studie, ontmoeting en maatschappelijke ontwikkeling; • er behoefte is aan ruimere openingstijden en passende programmering de bibliotheek. verzoekt het college: • in gesprek te gaan met de bibliotheek over verruiming van openingstijden en versterking van jongerenprogrammering; • te verkennen wat nodig is voor implementatie of een eventuele pilot, inclusief financiering en samenwerkingen; • de raad uiterlijk in Q4 2025 te informeren over de uitkomsten en vervolgstappen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M9. Door het lid Kondu wordt de motie Geen gokreclame in de openbare ruimte voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, gelezen het raadsvoorstel de Zomernota 2026, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • er recentelijk meermaals reclameactiviteiten zijn uitgevoerd door kansspelbedrijven in de Schiedamse openbare ruimte; • 6.110 huishoudens in Schiedam ( 15,7 % van alle huishoudens) problematische schulden hebben; • het college van B&W de verantwoordelijkheid draagt voor het beheren van de openbare ruimte.

overwegende dat: • gokreclames een aanleiding kunnen zijn voor Schiedammers om te beginnen met gokken; • gokken schadelijk kan zijn voor de financiële en mentale gezondheid, met name voor jongeren en kwetsbare inwoners; • gokreclames confronterend kunnen zijn voor verslavingsgevoelige inwoners; • gokreclames voor online kansspelen al wettelijk verboden zijn, terwijl dit verbod niet voor fysieke locaties geldt; • verschillende gemeenten, zoals Dordrecht en Etten-Leur, maatregelen hebben getroffen om gokreclames uit de openbare ruimte te weren. verzoekt het college alle gokreclames die Schiedammers mogelijk kunnen verleiden tot gokken, zoveel als mogelijk te weren uit de openbare ruimte, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M10.

28

De heer Reuderink waardeert het dat in de zomernota staat hoeveel autonomie je over een onderwerp hebt. Want het kan supergezellig zijn, je kunt eindeloos doorkletsen, maar uiteindelijk ga je er vaak niet over. Je kan van alles willen, maar als je er niets over te vertellen hebt, is het tijdverspilling. Neem het voorbeeld van de gokreclame van zijn voorganger. Dat spreekt hem erg aan, maar de vraag van de heer Haan was of de raad daarover gaat, en dat is volkomen legitiem. Jeugdzorg is op dat gebied ook een goed voorbeeld. Je kunt je afvragen waarom zoveel Schiedamse jongeren jeugdzorg nodig hebben. Ter geruststelling voor de wethouder, het is nu nog als retorische vraag bedoeld, maar het maakt de bleeder op dit gebied wel extra bizar. Er is sprake van een openeindregeling voor gemeenten, waarbij de instroom niet kan worden gereguleerd. Dat weet iedereen. Er is structureel te weinig geld en aan het eind lijkt het vooral op een speeltje, waarbij je kleine kinderen leert dat je geen groot rondje door een klein vierkantje kan duwen. Dan gaat het nog om het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht, maar in dit geval gaat het om te weinig middelen. Elke nieuwe wethouder probeert oprecht een volgend model en een volgende slimheid, maar het probleem blijft. Schiedam is een gemeente waar, fascinerend genoeg, verpaupering en gentrificatie bijna letterlijk hand in hand gaan.

De stijgende huizenprijzen in vooral Rotterdam doet mensen uitwijken naar Schiedam, waardoor Schiedam opeens ontzettend meevalt. Zie dat maar als een compliment. Of men het rauwe randje van Schiedam echt waardeert, of alleen maar inbrengt om de keus voor Schiedam te rechtvaardigen, weet spreker niet, maar hij hoort het in ieder geval vaak. Anderzijds worden panden in Oost en in toenemende mate West gekocht door uitzendbureaus die daar migranten in huisvesten, vaak met allerlei spanningen en problemen van dien. De OPS maakt zich op dat gebied ook zorgen over De Gorzen. Het college ziet daar een trendbreuk. Spreker hoopt dat het college daarin gelijk heeft, maar het over de schutting gooien van arbeidsmigranten door de gemeente Westland is een van de grootste frustraties van de OPS, een doorn in het oog. Maar ondanks al die verontwaardiging is dit typisch zo’n kwestie waar de raad helaas niet over gaat. Beide processen zetten de Schiedamse huizenmarkt echter wel extra onder druk. Het zal niet verbazen dat de OPS en het AOV graag doordachte keuzen zien gemaakt om voor alles de doorstroming te bevorderen. Waar andere partijen een kwestie als wooncarrière vooral zien als steeds duurder en groter wonen, zien deze fracties dat vooral als een mogelijkheid om op latere leeftijd een passend appartement in de eigen omgeving, bij voorkeur met zorg in de nabijheid, te krijgen.

Het loskoppelen van wonen en zorg, waar het college nadrukkelijk niet verantwoordelijk voor is, want landelijk beleid, is een misser van jewelste geweest. Collega Bruggeman zal hierover nog een motie indienen, maar de OPS steunt uiteraard ook de motie van de heer De Jong over dit onderwerp. Dat je je bij volkshuisvesting niet direct door de waan of wijsheid van de markt moet laten leiden, blijkt uit het feit dat het Bouwfonds rond 1976 vooral geen appartementen wilde bouwen in Kethel-Oost. Daar zou namelijk nooit vraag naar zijn; dit naar aanleiding van de eerdere discussie over de grootte van sociale huurwoningen. De Ouderenpartij Schiedam wordt niet vrolijk van de lijst met bezuinigingen, maar dat zal voor het college ook geen feestje zijn geweest. Met schrapen en de stofkam is er een sluitende begroting gefabriceerd, maar iedereen weet dat dit op de lange termijn onhoudbaar is. Of plannen worden niet uitgevoerd, en worden uiteindelijk duurder, het voor-je-uitschuifmodel van Mutti Merkel in Duitsland, of het geld is gewoon op. Als je alles wordt doet wat er is begroot, kom je in de problemen. Doe je niet alles, kom je uiteindelijk ook in de problemen. Ondertussen is er nog wel sprake van enige verborgen keuzen. Er gaat een kwart miljoen euro extra naar de Veiligheidsregio.

Dat staat op pagina 17, maar op pagina 23 staat dat Stroomopwaarts de problemen maar binnen de begroting moet oplossen. Het is de vraag of dat geen invloed heeft op het functioneren van Stroomopwaarts. Op pagina 29 gaat het over het aantrekken van een contractmanager ICT. Dat is geen gekke stap. Verderop staat dat dit betekent dat er geen rekening wordt gehouden met nieuwe projecten die een impact (negatief of positief) hebben op het aantal applicaties en de daaropvolgende consequenties voor de beheersorganisatie en financiën. De wethouder heeft echter diverse malen de noodklok geluid over de staat van de Schiedamse ICT. De fractie heeft de indruk dat hij wat dat betreft niet in control is. De heer Siljee is daar al eerder vanavond op ingegaan.

29

Er is een grote kans dat de OPS tegen de zomernota zal stemmen, al vindt de fractie dat ook ingewikkeld. Ze dient moties in, ze dient moties mede in en ze zal ook voor een aantal moties stemmen en dan voelt het dubbel om dan toch tegen de zomernota te stemmen. De fractie gaat er dus maar vanuit dat de coalitie nog voldoende samenhang heeft om de zomernota er ook zonder de stemmen van de OPS door te krijgen. Vanuit verschillende hoeken wordt geklaagd over het gebrek aan inzicht. De terugkoppeling die spreker als afwezige kreeg over de besloten bijeenkomst over de verdeling van de cultuurbudgetten, waaruit spreker uiteraard niet zal citeren, was: Beschamend! Dat maakt het erg moeilijk om voor iets te stemmen waarvan je de consequenties, in ieder geval op dit deelgebied, niet kan overzien. De kritische bijdragen van de heren Hekman en Siljee over het Stadserf maken het er niet beter op. De heer De Leeuw ziet de Zomernota 2026 als het sluitstuk van drie intensieve en bijzondere jaren waarin de PvdA de stad samen met de coalitiepartners heeft bestuurd. Het zijn drie jaren geweest waarin duidelijke stappen zijn gezet naar een socialer, duurzamer en kansengelijker Schiedam. Een stad waarin niemand wordt achtergelaten en waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen. Toch is dit niet de leukste zomernota om te behandelen.

Vandaag wordt er geen zonnige financiële utopie besproken, maar helaas ook een overzicht aan vervelende keuzes in schaarste. Ondanks die realiteit is de fractie blij dat bijna de hele raad vorig jaar bij de behandeling van de zomernota het belangrijkste uitgangspunt deelde: Probeer de meest kwetsbare groepen te ontzien bij deze opgave. Spreker is trots dat dit uitgangspunt in deze zomernota weer is gerealiseerd. Maar je moet ook verder kijken, want er is veel beter geworden de afgelopen drie jaar besturen. ⁠Neem de subsidies welzijn die nu samen met de stad, en met oog voor de praktijk zijn vormgegeven. De partners zijn tevreden, voelen zich serieus genomen, en kunnen vol energie aan de slag om een positieve impact te maken op het leven van Schiedammers, zoals de scouting. ⁠Ook in de strijd tegen armoede zijn er concrete resultaten bereikt. Met het Uitvoeringsprogramma Veerkrachtig Meedoen wordt ervoor gezorgd dat kinderen minder gehinderd worden door armoede. Er zijn kindregelingen toegankelijk gemaakt via de Rotterdampas en heldere, begrijpelijke communicatie is op de website gezet. Dankzij al die zaken maken steeds meer inwoners daadwerkelijk gebruik van hun rechten. Want in Schiedam moet iedereen krijgen wat hij of zij nodig heeft en niet alleen waar hij of zij recht op heeft. Taal is essentieel voor gelijke kansen.

Uit de cijfers bleek dat Schiedam achterloopt qua taalvaardigheid. Ook op dat gebied zijn er stappen gezet. Het Taalambitieplan richt zich expliciet op het vergroten van het bereik van vroeg- en voorschoolse educatie en het verhogen van de kwaliteit. Met speciale aandacht voor de kwetsbare wijken Oost, Nieuwland en Groenoord wordt er dagelijks hard gewerkt aan concrete verbeteringen. Maatschappelijke opvang is cruciaal in een inclusieve stad. Er zijn concrete stappen gezet met de nieuwe inloopvoorziening voor daklozen, een veilige plek in de eigen stad. De Schiedamse aanpak is ook via de Regiovisie maatschappelijke opvang, beschermd wonen en vrouwenopvang structureel versterkt. Het stoppen van boetes op iemands bestaan lijkt een logisch vervolg en daarom dient de fractie samen met GroenLinks een motie in die het beboeten van buitenslapen stopt. ⁠De huizencrisis blijft Schiedam raken, maar ook daar zijn de afgelopen periode veel stappen voorwaarts gezet. Het Terras aan de Schie, de Glasfabriek en s’MAAK vorderen en de bouw van duizenden woningen komt dichterbij. 1.000 verouderde woningen worden vervangen en de Glasfabriek heeft laten zien dat grotere sociale woningen ook in een moderne businesscase passen. Ook de zelfbewoningsplicht verbetert de doorstroming in sommige wijken.

Er is een omgevingsvisie opgesteld, waarin de molens worden beschermd, de monumentale binnenstad, oppervlaktes worden geborgd en stappen worden gezet om de groene ambities van Schiedam te borgen. Er wordt ingezet op minder toet-toet en meer tring-tring. Vandaar de motie van GroenLinks om de doorstroming van het fietsverkeer beter mogelijk te maken. Het budget voor cultuur blijft behouden in de zomernota, er zijn geen bezuinigingen ingeboekt. Dat is een triomf, want als je er in een bezuinigingsjaar voor kiest om het cultuurbudget in stand te houden, maak je de bewuste keus dat Schiedam ook na alle festiviteiten van 750 jaar Schiedam een cultureel rijke stad kan blijven.

30

En dan, wat wil je nog echt veranderen? Er is deze periode meerdere keren werk van gemaakt om grip te krijgen op Stroomopwaarts. Eerst met een motie om Stroomopwaarts te sturen met KPI’s, maar er wordt nu een stap verder gegaan. Met de motie Maak Stroomopwaarts beleidsarm, ondersteund door een groot aantal partijen, wordt het college gevraagd om aan de slag te gaan met het beleidsarm maken van Stroomopwaarts, zodat het primaat terugkeert waar het hoort: in de gemeenteraad. De heer Haan zou het fijn vinden als het college als het gaat om het beleidsarm maken van Stroomopwaarts zijn licht ook even laat schijnen over de afspraken met de andere gemeenten die deelnemen in dit samenwerkingsverband. Als je het primaat bij de raad wilt leggen, moet dat dan bij alle drie de raden liggen? De heer De Leeuw verduidelijkt dat de motie het college oproept om er werk van te maken Stroomopwaarts beleidsarm te maken. Dat zal altijd in dialoog met de twee andere gemeenten moeten. Daarnaast moet worden geborgd dat de uitvoeringsorganisaties behouden blijven voor de stad. In de motie Behoud en versterk huisvesting uitvoeringsorganisaties wordt het belang benadrukt van de diensten die in meerdere gemeentes actief zijn, maar nu in Schiedam gehuisvest zijn. Denk aan de Regionale Belastinggroep, Irado, maar ook aan Stroomopwaarts.

Het is belangrijk dat dit soort voorzieningen in deze stad gehuisvest blijven. Dan even een weemoedig moment. Dit is waarschijnlijk de laatste keer dat er een zomernota wordt besproken die deels door de PvdA is opgesteld. Sinds 1946 heeft de PvdA altijd in de gemeenteraad van Schiedam gezeten. En veel van de wijken in Schiedam zijn gerealiseerd toen de PvdA de grootste partij was. De Nieuwlandsche Polder werd Nieuwland, Tuindorp werd gebouwd, Groenoord, de Woudhoek, Spaland en Sveaparken werden gebouwd met de PvdA in het college. De tramlijn naar Vlaardingen en de Woudhoek, maar ook de metro- en treinstations zijn allemaal aangelegd in die periode. Het is onduidelijk hoe de stad zich in de komende 80 jaar zal ontwikkelen, maar ze zal diverser, inclusiever en mooier zijn. Alle reden voor de raad om zich daarvoor te blijven inzetten. Volgens de heer T. Janssen zei Joop den Uyl op een gegeven moment: iedere arbeider een auto! De heer De Leeuw heeft het echter over minder toet-toet en meer tring-tring. Hoe verklaart hij dat? De heer De Leeuw meldt dat Joop den Uyl die uitspraak deed in een tijd dat auto’s, toen nog de helft van de omvang van de huidige auto’s, nog in veel straten zesdubbel geparkeerd konden worden. Iedereen die het kan betalen, moet het recht hebben om in een auto te rijden, maar er is momenteel sprake van gebrek aan ruimte.

Als een auto twee keer zo lang wordt en de Ram of Dodge Vipers zo snel door de straten razen dat het onveilig wordt, als auto’s niet meer kunnen worden geparkeerd, dan zijn op een bepaald moment andere maatregelen nodig. Ook de heer Janssen snapt dat niet alles in één straat past. De heer Reuderink wijst de heer T. Janssen op een uitspraak van de heer Toxopeus van lang geleden: “Als de PvdA alle arbeiders een auto heeft gegeven, komen ze vanzelf naar ons toe.” Zie dit dus maar als voortschrijdend inzicht van de PvdA. Volgens de heer Haan citeerde de heer Janssen Joop den Uyl niet goed. Joop den Uyl heeft gezegd: de auto is heilig verklaard en de mens wordt opgeofferd. Dat was een heel belangrijke boodschap. De heer T. Janssen concludeert dat de PvdA nog steeds positief staat tegenover de auto, in die zin dat de arbeider niet op de fiets naar de Maasvlakte hoeft, maar nog steeds met de eigen auto mag. Volgens de heer De Leeuw moet de arbeider in Schiedam de keus hebben tussen goed openbaar vervoer, de mogelijkheid van de Metropolitane fietsroute, en de auto.

31

De Voorzitter zegt dat door de leden De Leeuw, Maris, M. Janssen, Keverling, T. Janssen, Reuderink, en Bruggeman de motie Maak Stroomopwaarts beleidsarm wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van de gemeente Schiedam, in openbare vergadering bijeen op 8 juli 2025, gelezen het raadsvoorstel 'zomernota 2026 Schiedam', constaterende dat: • de gemeenteraad verantwoordelijk is voor het bepalen van de kaders en beleidsvrijheid binnen zelfstandige bestuursorganen zoals Stroomopwaarts; • het voor een effectieve uitvoering van beleid essentieel is dat de gemeenteraad grip houdt op beleidsruimte; overwegende dat: • beleidsruimte van zelfstandige bestuursorganen door de gemeenteraad vastgesteld dient te worden; • een beleidsarme uitvoering bijdraagt aan een helder onderscheid tussen beleid en uitvoering, wat de slagkracht en effectiviteit ten goede komt; verzoekt het college: • alles in het werk te stellen om Stroomopwaarts beleidsarm te maken; • de voortgang van dit proces voor het einde van het kalenderjaar 2025 met de gemeenteraad te delen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M11. De Voorzitter zegt dat door de leden De Leeuw, T. Janssen, Keverling, en M.

Janssen de motie Behoud en versterk huisvesting uitvoeringsorganisaties in Schiedam wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van de gemeente Schiedam, in openbare vergadering bijeen op 8 juli 2025, gelezen het raadsvoorstel 'zomernota 2026 Schiedam', constaterende dat: • uitvoeringsorganisaties (zoals: lrado, Stroomopwaarts, Regionale Belasting Groep & Rogplus) een belangrijke rol spelen in de lokale en regionale economie en werkgelegenheid van Schiedam; • de aanwezigheid van uitvoeringsorganisaties bijdraagt aan de profilering van Schiedam als aantrekkelijke vestigingslocatie; overwegende dat: • het essentieel is om bestaande uitvoeringsorganisaties binnen de gemeentegrenzen te behouden; • er mogelijkheden zijn om ook andere uitvoeringsorganisaties voor Schiedam te interesseren en zo de lokale economie verder te versterken; verzoekt het college: • alles in het werk te stellen om zorg te dragen dat uitvoeringsorganisaties die momenteel in Schiedam gehuisvest zijn, hier behouden blijven; • actief te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om meer uitvoeringsorganisaties in Schiedam te interesseren;

32

• de voortgang van deze inspanningen voor het einde van 2025 met de gemeenteraad te delen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M12. De heer M. Janssen moet wederom concluderen dat in de Zomernota 2026 de lijn van weinig ambitie feilloos wordt doorgetrokken. Hij stelt vast dat nota erg voorzichtig is ondanks de structurele positieve resultaten die er de afgelopen jaren waren. Er wordt flink bezuinigd, al wordt het de raad erg lastig gemaakt om te bepalen of de gekozen bezuinigingen de juiste keuzen zijn. Het college is namelijk niet bereid geweest zijn afwegingen met de raad te delen. Spreker hoeft niet in alle ideeën inzicht te krijgen, zoals voorstellen of memo’s achterop een bierviltje, maar een uiteenzetting waarom ergens wel of ergens niet op is ingezet zou geen overbodige luxe zijn geweest om tot een goed oordeel te komen. Alles voor Schiedam is ook van mening dat alle begrotingswijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen niet echt helpen om tot een realistische begroting te komen. Hij heeft het gevoel dat de raad de regie en grip op de verschillende gemeenschappelijke regelingen is kwijtgeraakt. Keer op keer is de raad geconfronteerd met begrotingswijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen waarbij meer geld wordt gevraagd. Een keuze is er zijns inziens eigenlijk nooit.

Op dit punt dient AvS mede de motie Realistisch begroten Zomernota van de fractie-Wilton, de motie Maak Stroomopwaarts beleidsarm van de PvdA en de motie Behoud locaties uitvoeringsorganisaties van de PvdA in. AvS staat vanaf het begin voor schoon, leefbaar en veilig. Op dit punt mist de fractie nog behoorlijk wat zaken, ambities en doelstellingen van het college. Soms ontbreekt het aan plannen en als de plannen er wel zijn, ontbreekt soms de uitvoering. Volgens spreker is veel te doen geweest over mobiliteit en is het uitvoeringsprogramma Mobiliteit niet uitvoerbaar gebleken. De uitkomst van de draagvlakmeting voor gereguleerd parkeren heeft ervoor gezorgd, dat veel plannen in het uitvoeringsprogramma niet kunnen worden gefinancierd uit de beoogde inkomsten van het gereguleerd parkeren. De conclusie is dat de parkeerdruk onverminderd hoog blijft en dat er geen alternatieve oplossing voor dit probleem is. Ook in deze nota is er niet of nauwelijks aandacht voor een oplossing, wat de leefbaarheid en de veiligheid door de hoge parkeerdruk niet ten goede komt. Spreker merkt op dat Schiedam het afgelopen met veel uiterst vervelende gebeurtenissen en incidenten te maken heeft gehad. Hij noemt onder meer steekincidenten, jeugdbendes, gewapende overvallen, inbraken en straatintimidatie. Er is veel over gesproken maar concrete acties zijn schaars.