Notulen raadsvergadering 8 juli 2025

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op dinsdag 8 juli 2025 te 16.00 uur Voorzitter: burgemeester, de heer H.M. Bergmann Wnd. raadsgriffier: mevrouw M. Pe Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), K.M. Bresjer (VVD), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), S. Dokgöz (DENK), H.J.A. Feelders (LOS), Y.J. Haan (GroenLinks), A. Hekman (CDA), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (LOS), S. Kiliçkaya (GroenLinks), M.K.C. Keverling (D66), F. Kondu (DENK), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), S. Özgören (DENK), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD) en A.E.I. Wilton (fractie-Wilton). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, S.F. Hamerslag, C. Kahramanoğlu, A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is de heer P.D.R. van Kraaij (OPS). 01

Opening en vaststelling agenda De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die thuis meekijken en -luisteren van harte welkom. Spreker stelt vast dat de raad zich met de agenda kan verenigen. 02 Ingekomen stukken Dit agendapunt heeft geen inhoud. 03 Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 De heer Meesters stelt vast dat de jaarstukken 2024 een positief resultaat tonen van 24,8 mln. Op het eerste gezicht lijkt dat goed nieuws maar hij waarschuwt dat dit resultaat vooral het gevolg is van incidentele meevallers, zoals hogere uitkeringen van het Rijk, opbrengsten uit grondverkoop en het doorschuiven van investeringen, en geen teken van structurele financiële gezondheid. Terwijl het college zich presenteert als financieel solide weet hij dat de echte problemen nog in de toekomst liggen. De ravijnjaren, waarin Schiedam structureel tientallen miljoenen tekort komt staan voor de deur. Dit overschot is geen succesverhaal maar een signaal dat het gemeentebestuur zich grondig moet voorbereiden op de harde keuzen die eraan komen. Spreker ziet dat miljoenen worden gereserveerd voor investeringen als het Stadserfcomplex en hij vraagt zich af of dat nu echt de hoogste prioriteit heeft. Hij wil dat middelen in de eerste plaats gaan naar veiligheid, armoedebestrijding, betaalbaar wonen en een schoon en leefbaar Schiedam.

De OZB en lokale heffingen zijn naar hij opmerkt al stevig. Zijn fractie wil dat bij een dergelijk positief resultaat de lasten voor inwoners in 2025 niet worden verhoogd. Dit sluit aan bij het standpunt van LOS dat de overheid eerst kritisch naar eigen uitgaven moet kijken voor de burger extra wordt belast. Met het oog daarop dient hij de motie Geen lastenverzwaring bij positief resultaat in. Het overhevelen van meer dan 53 mln. aan restantkredieten naar 2025 laat zien dat het realisatietempo van de uitvoering structureel achter-

1

blijft. Sprekers fractie wil dat het college een plan van aanpak opstelt om dit beter te beheersen en de raad hierover in de najaarsrapportage informeert. Met het oog hierop dient hij de motie Plan van aanpak versnelling realisatie investeringen in. LOS pleit naar spreker betoogt voor een nuchtere en rechtvaardige benadering. Het kant zich tegen symboolpolitiek en onnodige lastenverhogingen en spreekt zich uit voor een gemeente die doet wat zij belooft. Spreker rekent op het college om het positieve resultaat verstandig in te zetten en met concrete acties te komen. De Voorzitter zegt dat door het lid Meesters de motie Geen lastenverzwaring bij positief resultaat wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 8 juli 2025, constaterende dat: • de jaarrekening 2024 een positief resultaat van € 24,8 miljoen laat zien; • dit vooral incidenteel is, maar de gemeentelijke belastingen al relatief hoog zijn. overwegende dat inwoners niet onnodig extra belast moeten worden zolang de gemeente overschotten boekt; verzoekt het college: • in de begroting 2025 geen extra lastenverzwaring voor inwoners voor te stellen, anders dan inflatiecorrectie; • eerst kritisch te kijken naar eigen uitgaven en reserves voordat burgers verder worden belast, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M1.

Door het lid Meesters wordt de motie Plan van aanpak versnelling realisatie investeringen voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 8 juli 2025, constaterende dat: - ruim € 53 miljoen aan restantkredieten uit 2024 naar 2025 wordt overgeheveld; - dit een structureel patroon is dat realisatie van beleidsdoelen vertraagt; overwegende dat een effectief investeringsbeleid noodzakelijk is om maatschappelijke doelen tijdig te realiseren; verzoekt het college: - een plan van aanpak op te stellen met maatregelen om het realisatietempo van investeringen te verbeteren; - de raad hierover te informeren bij de Najaarsnota 2025, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M2. Volgens de heer Siljee moet men de moed hebben om alvorens vooruit te kijken met de Zomernota terug te kijken. De jaarstukken 2024 laten namelijk zien dat er geen reden is om feest te vieren maar integendeel een verontrustend beeld schetsen van bestuurlijke stagnatie en kwetsbaarheid. Hij geeft drie voorbeelden van wat er werkelijk aan de hand is. In de eerste

2

plaats komt het college niet tot de uitvoering van plannen. Een positief resultaat van bijna 25 mln. klinkt indrukwekkend maar de werkelijkheid is dat het overschot vooral ontstaat doordat geld simpelweg niet is uitgegeven. Belangrijke plannen, zoals het integraal huisvestingsplan, brugonderhoud en economische stimulering, slechts een fractie van de hele stapel, blijven op de plank liggen, niet omdat ze niet belangrijk worden geacht maar omdat het niet lukt ze uit te voeren. Dat is in Schiedam te merken aan de slechte fietspaden en autowegen, verouderde schoolgebouwen en het feit dat de stad niet groener wordt door het plaatsen van bomen maar juist slechts grijzer. Miljoenen aan uitgaven die zijn begroot worden niet uitgegeven. Extra geld voor besteding aan het Nationaal programma Nieuwland en Oost lijkt mooi maar in 2024 is het al niet gelukt om de beoogde projecten op te starten. Er werd geïnvesteerd in de organisatie maar ook hier blijkt weer uitstel van de uitvoering. Het overschot is geen stabiele basis maar een tijdelijke adempauze terwijl de Schiedamse infrastructuur veroudert, de hitte in de schoolgebouwen blijft hangen en de economische vernieuwing stilvalt. Naar spreker betoogt is er een schrijnend tekort aan uitvoeringskracht. Van de projecten die vertraging oplopen noemt hij de vergroening van de Wilhelminahaven.

Het is een mooi plan maar pas na het opstellen bleek de fundering ondeugdelijk terwijl dat al lang bekend had kunnen zijn als men had gepraat met de gebruikers. De Poldervaartbrug heeft jaren stilgelegen en nu blijkt de aanpak opeens te duur te zijn. In 2024 gaf de gemeente bijna 2 mln. uit aan externe inhuur op onder meer burgerzaken. Volgens spreker is dat geen gezonde bedrijfsvoering maar symptoombestrijding, het vullen van gaten terwijl kennis en continuïteit uit de organisatie weglekken. In de derde plaats is sprake van tanende betrokkenheid. Participatie is het fundament van de democratie. In plaats van die te versterken is de gemeente erin geslaagd om met een nieuwe regeling voor wijkbudgetten juist minder betrokkenheid te creëren, iets wat de raad zich ook moet aantrekken. Minder aanvragen en een bekendheid die is gezakt van 47 naar 26%. Het lijkt erop dat er bij meer regels minder bereik is. Spreker is het met de heer Meesters eens dat er geen plan is voor het afgeschreven Stadserfcomplex, althans geen plan dat de raad kent, maar er wordt wel 9 mln. voor apart gezet. Waarom worden niet meteen gelden voor een nieuwe entree voor het theater meegenomen? Je kunt werk met werk maken, zoals hij heeft geleerd toen hij achter de collegetafel zat. Het tegelijkertijd aanpakken van meerdere problemen leidt vaak tot grotere efficiëntie.

Spreker krijgt echter de indruk dat er bij het college geen sprake is van integraal denken. Als het gaat om de sportaccommodaties lijkt het erop dat mevrouw Rotteveel en hij gelijk krijgen dat sprake is geweest van een kat in de zak toen de gemeente de gymzalen overnam van Primo. Wat denkt de gemeente te doen als zij wordt geconfronteerd met een cyberaanval? Dat wordt nu simpelweg afgedaan met een pro memorie post. Het college wil er wel aan denken maar vooral niets doen. Het ontbreken van een budget en voorbereiding is in deze tijd onverantwoord. GroenLinks stelt dat men zich niet in slaap moet laten sussen door een papieren overschot en zich niet moet laten afleiden door visies die geen uitvoering krijgen. De raad moet zijn controlerende taak serieus nemen, ook als het gaat om de jaarrekening. Nodig zijn een herstelplan voor de ambtelijke organisatie, een realistische investeringsagenda en volledige openheid over risico’s en planningen. Alleen dan kunnen college en raad samen bouwen aan een geloofwaardige, sociale en duurzame toekomst voor Schiedam. Papier is geduldig maar de stad niet. De heer Spek zegt dat de jaarstukken een helder financieel beeld van 2024 geven. Hij stelt vast dat er wel degelijk wordt geïnvesteerd maar dat de financiën wel degelijk onder druk staan.

Het is van belang om transparant te rapporteren over de maatschappelijke effecten van de investeringen die straks onder andere zullen worden genomen bij het vaststellen van de Zomernota. Gelukkig gebeurt dit bij de jaarstukken als hij de meer dan 300 kantjes leest. Het is wel een worsteling om er doorheen te komen maar dat hoort bij het werk. De jaarstukken zijn naar spreker opmerkt geen eindpunt maar een spiegel, een spiegel die om politieke keuzen vraagt die straks zullen worden genomen bij de behandeling van de Zomernota. Terugkijkend in de spiegel valt het de VVD op dat niet alle zwaar gesubsidieerde instellingen hun complete jaarverslag publiceren of op zijn minst delen met de gemeenteraad. Misschien

3

vergist hij zich of heeft hij een mailtje gemist maar hij verzoekt de wethouder toe te zeggen dat de gesubsidieerde instellingen hun complete jaarverslagen openbaar maken. De heer Siljee vraagt de heer Spek wat zwaar en minder zwaar gesubsidieerd naar diens opvatting is. Moet een scoutingvereniging die maar liefst 5000 euro subsidie per jaar van de gemeente krijgt ook haar jaarstukken aan de gemeente voorleggen? De heer Spek zou dat graag zien. De heer Van Sliedregt stuit bij het doornemen van de jaarstukken onder andere op de doelstellingen, resultaten, vergoedingen en uitgaven voor de voorschoolse educatie voor peuters, slechts een heel klein maar voor hem erg belangrijk gegeven in dit omvangrijke document. Voorschoolse educatie is immers een van de middelen om te voorkomen dat kinderen in het primair onderwijs met achterstanden beginnen, wat voor D66 erg belangrijk is. Het bieden van gelijke kansen aan kinderen kan niet vroeg genoeg beginnen. Van alle kinderen van wie is vastgesteld dat zij achterstanden hebben, neemt 75% deel aan de voorschoolse educatie. Spreker is echter niet duidelijk wat er vanuit de voorschoolse educatie en de gemeente allemaal wordt gedaan om dit percentage te verhogen. Ook wil hij graag inzichtelijk hebben wat wordt gedaan om de kwaliteit van de voorschoolse educatie op peil te houden en te verbeteren.

Hij begrijpt dat dit niet à la minute kan worden gepresenteerd en daarom hoort hij graag of de wethouder kan toezeggen op een rij te zetten hoe het beheer en de verbetering van de kwaliteit van de voorschoolse opvang aan peuters worden gemonitord en verbeterd. De heer Hekman merkt op dat men zou kunnen spreken van een geweldig resultaat als bijna 25 mln. onderaan de streep wordt overgehouden en dat menig bedrijf er jaloers op zou zijn. Hij acht het echter wrang nu te juichen terwijl de coalitie over een paar uur ja gaat zeggen tegen wederom een extra verhoging van de OZB in 2026. Het college vindt het allemaal logisch maar het CDA en waarschijnlijk ook de rest van Schiedam begrijpen het echt niet meer. Uit het gigantische overschot van 2024 wordt 9 mln. apart gezet voor het Stadserfcomplex. Er is nog wel geen plan aan de raad voorgelegd en als dat voorlopig niet komt moet die 9 mln. naar de algemene reserve, die dan wel heel omvangrijk wordt. Spreker herinnert eraan dat de uitspraak “geen plan, geen poen” de algemeen aanvaarde beleidslijn in de raad was. Hij herinnert eraan dat het CDA van mening is dat dit bedrag gewoon naar de algemene reserve moet. Mocht de raad op termijn een besluit nemen over het Stadserfcomplex dan moet dat gebeuren op basis van een ordentelijk inhoudelijk en budgettair voorstel. Spreker zal daarover een amendement indienen.

Ook in 2024 was er weer een overschot op de OZB. Spreker herinnert eraan dat tot vorig jaar de afspraak gold dat als de gemeente meer OZB binnenkreeg dan begroot het overschot zou teruggaan naar degenen die deze belasting hadden betaald. Een motie uit 2013 om dit in te stellen werd toen met uitzondering van de PvdA en de SP raadsbreed aangenomen. Het CDA dient een soortgelijke motie in en is benieuwd of er sprake is van een verandering van stemkeuze bij fracties. De fractie hoort graag wat de overweging is om nu anders te gaan stemmen. Spreker vraagt zich af of het college echt in control is. Hij wijst erop dat het college in het raadsvoorstel schrijft dat het verantwoording aflegt conform art. 197 van de Gemeentewet. Dat roept bij hem de vraag op waarom wel aan dit artikel wordt voldaan en niet aan art. 169 over informatieverstrekking aan de raad. Echt in control ben je zijns inziens pas als je onbevangen alle informatie deelt, omdat alle afwegingen dan helder en bediscussieerbaar worden. De Voorzitter zegt dat door het lid Hekman het amendement Stadserfcomplex wordt voorgesteld. “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, bij de bespreking van de jaarstukken 2024, constaterende dat:

4

• er nog geen raadsvoorstel is voorgelegd aan de gemeenteraad voor investeringen in het Stadserfcomplex; • het bedrag van € 9 miljoen niet (inhoudelijk) onderbouwd is, maar slechts wordt verwezen naar een voorstel dat later in het jaar wordt verwacht; van mening dat het een goed Schiedams gebruik is dat er eerst een plan moet zijn, voordat er budget wordt vrijgemaakt (geen plan, geen poen); 1. Besluit het voorgestelde besluit over de jaarstukken 2024 als volgt te wijzigen: besluitpunt 3b te schrappen 2. in besluitpunt 3d het bedrag van €14.283.090 te wijzigen in € 23.283.090; en gaat over tot de orde van de dag.” Dit amendement krijgt het nummer A1.

Door het lid Hekman wordt de motie Teruggave OZB voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 8 juli 2025, bij de bespreking van de jaarstukken, constaterende dat: • Bij de begrotingsbehandeling 2013 een motie is ingediend die nagenoeg raadsbreed is aangenomen; • deze motie tot doel had om de meeropbrengsten van de OZB, ten opzichte van de begroting, terug te laten vloeien naar degenen die OZB betalen; • ook in 2024 woningbezitters meer OZB hebben betaald dan primair begroot was • (voor OZB Woningen saldo € 259.000, zo'n 3% van totaal); overwegende dat: • de lasten, en zeker lastenverhogingen voor inwoners, waaronder woningeigenaren, zo beperkt mogelijk dienen te zijn; • er sprake is van een substantieel overschot op de jaarrekening 2024; • het moeilijk uit te leggen is dat er, ondanks dit overschot, toch sprake is van een forse lastenverzwaring voor S c h i e d a m m e r s ; • de overweging uit 2013, namelijk dat 'het niet de bedoeling is om de OZB te verhogen om de algemene reserve aan te vullen”, ook heden ten dage nog steeds valide is; • nog steeds het uitgangspunt geldt dat te veel geheven belasting moet worden terugbetaald aan degenen die de belasting hebben betaald; spreekt uit het beleidsuitgangspunt te herbevestigen, dat hogere OZB-inkomsten dan initieel begroot teruggaan naar degenen die deze belasting hebben opgebracht; verzoekt het college:

• dit beleidsuitgangspunt op te nemen in de conceptbegroting 2026; • voor de jaren 2024 en 2025 een apart financieel voorstel aan de raad voor te leggen om de jaarlijkse overschotten, voor zover afkomstig uit OZB-meeropbrengsten, over te hevelen vanuit de algemene reserve naar een bestemmingsreserve meeropbrengst OZB, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M3.

5

De heer M. Janssen werpt ook de vraag op een positief resultaat van bijna 25 mln. wel zo positief is. Alles voor Schiedam heeft daarbij zijn bedenkingen en zal zeker de champagne niet ontkurken. Het college decharge verlenen over het gevoerde bestuur in 2024 op het gebied van de financiën is één ding maar AvS is vooral kritisch op de niet behaalde doelstellingen en daarom loopt de fractie niet mee in de polonaise. Spreker heeft al meerdere keren benadrukt dat het college niet overloopt van ambities. Het coalitieakkoord Verder voor een kleurrijke stad gaf nog niet veel concrete plannen prijs. “Verder” is relatief gebleken. Vervolgens kwam er een ambitiedocument dat wat AvS betreft gewoon document had kunnen worden genoemd. Liepen alle doelstellingen al niet over van ambitie, schrijnend vindt de fractie het dat heel veel doelstellingen, zelfs met heel beperkte ambities, niet of nauwelijks zijn behaald. Het gemiddelde rapportcijfer voor sport- en beweegvoorzieningen is gelijk gebleven met 6,9. Tevredenheid met de buitenruimte is afgenomen van 6.2 naar 6.1. Het gemiddelde rapportcijfer voor verloedering is afgenomen van 6 naar 5.8. Het gemiddelde rapportcijfer voor verkeersoverlast is afgenomen van 5.8 naar 5.7. De tevredenheid van gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers is afgenomen van 5.8 naar 5.0. Het aantal misdrijven per 1000 inwoners is toegenomen van 57.9 naar 68.8.

En dan heeft spreker het nog niet eens over de cijfers van de Sociale index en de Veiligheidsmonitor van het CBS. Zijn conclusie is dat er allesbehalve reden is voor tevredenheid, wat de vraag oproept of er genoeg is gedaan met de beschikbare gelden. Spreker memoreert dat de raad in het raadsvoorstel wordt gevraagd het college decharge te verlenen en hij wil dan ook een positieve kanttekening plaatsen. Hij complimenteert het college met de manier waarop de jaarstukken zijn opgesteld en worden gepresenteerd. Los van de keuzen die zijn gedaan, ziet de financiële onderbouwing er goed uit. De fractie is wel benieuwd hoe het college kijkt naar het advies van de auditcommissie, die concreet twee zaken aangeeft. De eerste is de vraag waar de voorgestelde toevoeging van 9 mln. aan de reserve kapitaallasten voor het dekken van vervangingsinvesteringen aan het Stadserfcomplex op is gebaseerd. In de tweede plaats staat in de jaarstukken dat er geen reserve is voor de binnensport die moet voorzien in het vervangen van diverse technisch afgeschreven sportgebouwen, zoals de sporthallen Groenoord en Margriet. Spreker vraagt waarom deze financiële consequenties niet in de begroting zijn meegenomen. De heer Kondu constateert dat de gemeente in 2024 zichtbaar heeft geïnvesteerd in sociale samenhang, armoedebestrijding en gelijke kansen. Daar heeft DENK waardering voor.

Er zijn stappen gezet richting een inclusieve stad, maar er is ook extra ingezet op taalvaardigheid, ondersteuning bij schulden en het bereiken van inwoners die financieel kwetsbaar zijn. Dat verdient erkenning. Maar er is een keerzijde waar je ook eerlijk over moet zijn: Het jaar wordt afgesloten met een positief resultaat van bijna 25 miljoen euro, maar dat is grotendeels incidenteel geld. De structurele tekorten vanaf 2026, het ravijnjaar, hangen als een donkere wolk boven de stad. Als je niet uitkijkt, worden de rekening en de bezuinigingen straks neergelegd bij de inwoners die nu al het minste hebben. Juist in een onzekere tijd mag het sociaal fundament van de stad niet wankelen. DENK zal dat blijven bewaken, want een inclusieve stad is niet iets dat je afvinkt in een beleidsstuk. Het is iets dat je elke dag moet waarmaken. Volgens de heer Siljee is dit niet het eerste jaar dat er zoveel geld overblijft omdat het college dat niet uitgeeft. In drie achtereenvolgende jaren is het overschot boven de 20 miljoen uitgekomen, dus waarom zou dat niet structureel zijn? Het structurele zit namelijk in het feit dat het college zijn plannen niet krijgt uitgevoerd, waardoor er elk jaar weer geld naar voren wordt geschoven, als een soort boeggolf.

De heer Kondu blijft van mening dat die 24,8 miljoen onderaan de streep voor 2024 incidenteel geld is, al klopt het dat er in eerdere jaren ook geld is overgebleven. Daarom blijft DENK daar scherp op. Er gebeurt veel in de stad, maar er zijn inderdaad zaken die beter kunnen. Zo blijft er ook geld over in het sociaal domein. Daar moet het college dus hard mee aan de slag. Op die zaken moet worden ingezet.

6

De heer Siljee wijst erop dat er 12 miljoen euro was uitgetrokken voor wegen, maar daarvan is slechts drie miljoen uitgegeven. Voor alle plannen voor Nieuwland en Oost is er vanuit het Rijk geld binnengekomen, maar ook dat is nog niet uitgegeven. Zo zijn er talloze voorbeelden. Is DENK ook niet verontrust over het feit dat er zo ontzettend weinig uit de handen van dit college komt? De heer Kondu herhaalt dat er veel dingen gebeuren waar DENK heel trots op is, maar inderdaad zijn er zaken die beter kunnen. Dat heb je altijd. Voor 2024 gaat het om een flink overschot van bijna 25 miljoen euro. Een bedrijf zou daar trots op zijn, maar als een gemeente dat voor elkaar krijgt, roept dat vragen op. DENK deelt de zorgen van GroenLinks zeker, maar het college heeft wel degelijk stappen gezet. De heer Janssen van AvS sprak in dat kader van “Verder, voor een kleurrijk Schiedam”, maar het woordje “verder” kon wat hem betreft wel vervallen. Daar is spreker het niet mee eens, want er zijn wel degelijk stappen gezet in de afgelopen jaren. Misschien kun je beter spreken van: agree tot disagree. De heer Maris kan naadloos aansluiten bij de discussie, want hij kreeg een flashback bij het zien van de jaarstukken. De gemeente houdt een positief resultaat van rond de 25 miljoen euro over, maar in de jaarstukken van 2022 en 2023 was er ook een positief resultaat van rond de 25 miljoen euro.

Hoe is het mogelijk dat er drie jaar op rij sprake is geweest van zo’n positief resultaat, want in dezelfde jaren werd al gerefereerd aan het ravijnjaar 2026 en zijn er allerlei bezuinigingen doorgevoerd en lasten verzwaard. Enkele voorbeelden. Een motie van twee jaar geleden over de Stadsentree kon slechts deels worden uitgevoerd. Het theater kreeg geen eigen entree, want er was niet genoeg geld. Er is een zwembad gesloten, omdat er niet genoeg geld was. De culturele instellingen staan op omvallen. Er was zelfs een noodfonds nodig om ze te helpen, want er was niet genoeg geld. Twee jaar op rij is er een verhoging van de OZB geweest, want er was niet genoeg geld. En toch wordt er drie jaar op rij rond de 25 miljoen euro overgehouden. Natuurlijk ligt die 75 miljoen niet op de plank, want een groot deel is naar de reserves gegaan en wordt weer gebruikt, maar toch. Hoe leg je dit soort bedragen uit aan de inwoners? Kan het college de raadsleden helpen bij die uitleg, want spreker kan het niet. Het college wijkt enorm van de eigen begrotingen af, maar dat maakt het lastig op opnieuw een begroting vast te stellen. De investeringskredieten worden niet benut, maar vooruitgeschoven. In 2023 ging het om ruim vier miljoen euro, maar in 2024 en 2025 was het bijna 55 miljoen per jaar.

Hoe kan dat bedrag zo enorm oplopen, en dat twee jaar op rij? Wat gaat het college doen om die achterstand in te lopen en is dat nog wel realistisch? Er wordt alvast negen 9 miljoen euro apart gezet voor onderhoud aan het Stadserfgebouw, maar er ligt nog geen concreet voorstel, geen onderbouwing, en ook is niet duidelijk of dit het beste plan is. Is het niet logischer om dat geld voorlopig in de algemene reserve te houden en het pas in te zetten als er een goed plan ligt? Graag een toelichting van het college. Op papier is er sprake van een goed financieel resultaat, maar daarachter zit een werkelijkheid van uitgestelde plannen, vertraging en organisaties die het zwaar hebben. Spreker roept het college op eerlijk te zijn over wat wel en niet lukt. Zorg dat de raad straks weet wat incidenteel en wat structureel is. En kijk goed naar waar geld echt nodig is, bijvoorbeeld om belangrijke voorzieningen overeind te houden, dan wel een mooie entree voor het theater. Ook de heer De Leeuw maakt zich zorgen over het feit dat het de gemeente niet lukt om de beschikbare middelen voor de stad daadwerkelijk in te zetten, al heeft hij begrip voor de situatie dat middelen vaak vrij laat worden uitgekeerd door het Rijk, waardoor er sprake is van behoorlijk wat onzekerheid over hoe er moet worden begroot. Maar hoe dan ook, het lukt de gemeente niet om te doen wat nodig is in de stad.

Er zijn al diverse voorbeelden gegeven. De PvdA krijgt graag een beschouwing van het college over hoe deze situatie in de toekomst wordt voorkomen, want de stad verdient het dat de middelen daadwerkelijk voor de bewoners worden ingezet en niet in de reserves terechtkomen.

7

Mevrouw Bruggeman wil graag weten wat er werkelijk is uitgegeven en welke wensen er nog leven voor Schiedam en de Schiedammers. Net als in 2023 is ongeveer hetzelfde bedrag overgehouden en is hetzelfde bedrag aan kredieten doorgeschoven naar volgend jaar. Een positief resultaat van 24 miljoen klinkt altijd aardig, maar veel beloften aan de Schiedammers zijn simpelweg niet nagekomen. Kortom, wat hebben de Schiedammers allemaal gemist, wat gaan ze missen en wat kregen ze daarentegen wel? Eerst het positieve nieuws. Schiedam kreeg op 13 maart 2024 een nieuwe burgemeester. Burgemeester Bergmann heeft gelukkig ook al geld binnengehaald voor Schiedam, specifiek voor het verbeteren van de openbare ruimtes en voorzieningen in de wijken Nieuwland en Oost. Daar moet nu echt zo snel mogelijk mee aan de slag worden gegaan! Maar tot voor kort, ongeveer twee weken geleden, was nog niets vernomen over het Nationaal Programma Schiedam Nieuwland en Oost. Maar elk jaar dat je niets of weinig aan de problematiek in deze wijken doet, raak je verder en verder achterop. Kinderen komen met achterstand naar de basisschool, spreken niet goed Nederlands, hebben moeite met bewegen en hebben gedragsproblemen.

Hoe houd je de jeugdhulp en jeugdzorg betaalbaar? Waarom heeft Schiedam eigenlijk zoveel jeugdproblematiek? Kritische vragen aan de wethouder, maar het Rijk blijft veel van deze structurele problematiek helaas oplossen met incidentele middelen. Daardoor wordt de impact op de lokale voorzieningen in Schiedam steeds groter. Er ligt nu een voorstel bij de zomernota om te korten op subsidies en de lokale belastingen te verhogen, want anders worden de financiën niet meer sluitend. Terug naar wat de Schiedammers afgelopen jaar niet kregen: Zwembad Zuid is definitief de das omgedaan. Is er overigens al een alternatief, een plan voor die locatie? Geen herontwikkeling van het Stadserf. Geen eigen entree voor het Theater aan de Schie. En geen strooigoed bij de Sinterklaasintocht. Geen woonzorgvisie, maar ook nog geen plan voor de ontwikkeling van Schiedam-Zuid. De heer Maris vraagt wat mevrouw Bruggeman bedoelt met het gestelde dat er geen strooigoed was bij de Sinterklaasintocht. Spreker herinnert zich dat er in dat kader een subsidie is aangevraagd die ook is toegekend. Er was dus wel strooigoed. Volgens mevrouw Bruggeman is dat geld op een andere manier ingezet. En er is geld via crowdfunding bij elkaar gebracht. Het komt de heer Maris vreemd voor dat een organisatie via een onderbouwing om geld vraagt, om dat vervolgens anders in te zetten.

Mevrouw Bruggeman wil die organisatie toch niet in dat daglicht plaatsen? Men heeft geld voor strooigoed gekregen, en dat strooigoed was er. Het kan best zijn dat er ook aan crowdfunding is gedaan, maar de opmerking dat er geen geld was voor strooigoed, is onjuist. Mevrouw Bruggeman weet niet beter dan dat er geen geld was voor strooigoed en dat de stad dit bij elkaar heeft gebracht. Maar wat kreeg de stad wel: Drie locaties voor snelwonen, een onderzoek naar het slavernijverleden, inclusief een boekje. Een Inclusiediner. Een bijeenkomst met 150 dichtregels over het slavernijverleden. Een reconstructie van de Hoogstraat inclusief lantaarns met een minuscuul jeneverglaasje en geveltuintjes met aardbeienbeplanting in de winter. Een slavernijmonument, een geluksmonument, een gastarbeidersmonument, een roestige walvis en kunst in het Schreiershuisje. Maar het enige monument dat de gemeenteraad wel unaniem wilde, kreeg de stad juist niet: het kunstwerk de STILLE STRIJD. In het voorgestelde besluit zit ook een reserve kapitaallasten voor het Stadserfcomplex van 9 miljoen. Nooit is daar enige cent voor gereserveerd en er ligt geen onderbouwd plan. Daarom vindt het AOV het financiële risico voor de gemeente veel te groot. Spreekster gelooft niet dat bij die 9 miljoen gaat blijven. Dat is heel veel geld voor een gebouw, waar de Schiedammers weinig aan hebben.

Geleerd hebbend van de lessen uit het verleden met het Stedelijk Museum kan de fractie daar helaas niet mee instemmen. Tevens geeft de accountant aan dat er geen reserve voor binnensport is die in het vervangingsvraagstuk voorziet.

8

De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. Mevrouw Laan dankt de raadsleden voor hun bespiegelingen over de financiële afwikkeling van afgelopen jaar en de cijfers, maar toch is dat maar een deel van de werkelijkheid. Er is namelijk nog veel meer gebeurd, niet alleen in dit huis, in deze zaal, maar vooral in de stad. Er zit letterlijk en figuurlijk heel veel beweging in de stad. Kijk naar het aantal vrijwilligers op de sportvelden en op allerlei andere plekken, overal en nergens. Er gebeurt waanzinnig veel en dat straalt zelfs af op andere gemeenten in Zuid-Holland en in de rest van het land, maar ook bij de ministeries. Er gebeurt dus heel veel in Schiedam. Maar er gebeurt soms ook te weinig op bepaalde terreinen en daar moet je bij stilstaan. Zo maakt de raad zich zorgen over de onderbesteding van gelden. Daar wordt op ingegaan in de toelichting op de Zomernota. Aan het eind van het jaar krijgt de gemeente vaak nog veel geld van het Rijk. Dat kunnen SPUK-gelden zijn, bedoeld voor specifieke onderdelen, of geld dat het Rijk eerder al had beloofd, maar nog niet had overgemaakt. Vaak grote bedragen die in november, december op de rekening van de gemeente binnenkomen. Die worden uiteraard verantwoord in de Jaarrekening, maar ze kunnen niet zomaar in de laatste twee weken van het jaar worden uitgegeven.

Verder doet de gemeente elk jaar een aantal zeer specifieke uitgaven voor zaken als bouwen, wonen, en buitenruimtes, maar ook voor functies die vrij schaars zijn in dit land. Niet iedereen die je wilt hebben voor het uitvoeren van zaken die in de begroting staan, zaken waarover met de raad afspraken zijn gemaakt, is altijd beschikbaar. Ook zijn zaken soms lastig uit te voeren door de inzet op participatie van mensen. Dat ziet de raad ook graag, maar daardoor loopt de uitvoering van grote projecten soms vertraging op. Al die zaken worden teruggekoppeld naar de raad, want een en ander kan ertoe leiden dat er aan het eind van het jaar geld over is. Spreekster is daar als wethouder Financiën uiteraard niet blij mee. Ze spreekt er vaak met haar collega’s over, met de verschillende afdelingen en managers, want zij willen dat geld ook dolgraag uitgeven, maar het lukt dan even niet. De heer Siljee vraagt waar mevrouw Laan op doelt als zij het heeft over het vertragen van processen door participatie. Volgens mevrouw Laan leidt de participatie bij het uitvoeren van projecten in ieder geval niet tot een versnelling. Je gaat namelijk met mensen in gesprek, wat soms tot vervolgdiscussies leidt, met af en toe zelfs juridische consequenties die ook weer tijd kosten. Participatie is zeer waardevol, maar het leidt zeker niet tot een versnelling van de procedure.

De heer Siljee kan zich voorstellen dat goede participatie wel leidt tot een versnelling, al kan slechte participatie inderdaad tijdrovend zijn. Toch hebben vrij veel burgers de laatste jaren moeite met de manier waarop de gemeente communiceert over bepaalde projecten. Neem de rotonde bij de Slimme Watering, een kwestie waar de partij van de wethouder altijd aandacht voor heeft gevraagd. Volgens veel burgers heeft dit project vertraging opgelopen omdat zij niet op tijd of niet goed bij dat proces zijn betrokken. Ze voelen zich gepiepeld. Ook dat is participatie, maar als dat niet goed gebeurt, kan dat leiden tot stagnatie. Goede participatie kan echter wel sneller werken. Mevrouw Laan neemt daar kennis van, maar zij heeft liever dat de heer Siljee haar aanspreekt als wethouder van dit college en niet als lid van een politieke partij, al is zij dat natuurlijk al heel lang. Dat heeft hier namelijk geen toegevoegde waarde. Het klopt dat participatie soms niet goed loopt. De raad heeft de Rekenkamer in dat kader gevraagd om een onderzoek. Het lijkt spreekster goed om het resultaat daarvan af te wachten en daar vervolgens over te spreken. Mensen spreken gelukkig graag mee in Schiedam, maar dat zorgt soms dus voor vertraging in de procedure. Dat is overigens niet de enige oorzaak. Daarvan zijn al veel voorbeelden gegeven.

Een en ander leidt er wel toe dat wat er in de begroting staat niet altijd aan het eind van het jaar is uitgevoerd. Over wat dat precies aan ligt, kan worden gedebatteerd, want dat leidt terecht tot zorgen over de realisatie van bepaalde zaken.

9

In motie M1 wordt het college verzocht om in de begroting 2025 geen extra lastenverzwaring voor inwoners voor te stellen, anders dan de inflatiecorrectie, maar dat moet de begroting 2026 zijn. Dus dat jaartal zou moeten worden aangepast, maar dat verandert de appreciatie van de motie niet. Spreekster ontraadt die, want het college kijkt elke dag kritisch naar de eigen uitgaven en reserves. In die zin is de motie overbodig. Hetzelfde geldt voor motie M2. Ook daarin wordt het verkeerde jaartal gebruikt, maar ook deze motie wordt ontraden. Het college is bezig met maatregelen om het realisatietempo te verhogen. Er wordt ook met het Rijk over het tijdstip van het overmaken van financiën gesproken. Het Rijk zou het geld op een zodanig tijdstip naar de gemeente moeten overmaken dat zij er dat jaar nog iets mee kan doen. Dan kan ook een discussie met de raad over het te veel aan geld op de rekening van de gemeente worden voorkomen. Het doet spreekster ook pijn als er geld op de gemeentelijke rekening staat, waar even niets mee kan worden gedaan. In het kader van de Zomernota van vorig jaar is de bestemmingsreserve meeropbrengst OZB opgeheven. Daarover is toen uitvoerig gediscussieerd. Spreekster heeft toen uitgelegd waarom die verrekening niet meer zou plaatsvinden. Omdat de raad er vorig jaar dus een ander besluit over heeft genomen, ontraadt spreekster motie M3.

De kwestie van reserves voor de binnensport is inderdaad nog steeds niet goed georganiseerd. Spreekster deelt de zorgen daarover. De afdelingen Vastgoed en Sport van de gemeente werken daarom momenteel aan een inventarisatie van de stand van zaken en aan een plan van aanpak over hoe hier de komende jaren mee om te gaan. Daar wordt in het najaar op teruggekomen. De zorgen over het ravijnjaar worden gedeeld, maar er zijn inmiddels de nodige stappen in dit opzicht gezet. Er zijn ook zorgen geuit over de verhoging van de OZB, maar wellicht lukt het de fracties nog om elkaar ergens te vinden wat dit betreft. Zwembad Zuid is inmiddels gesloten en ook niet meer bruikbaar. Als vervolg op de afspraken met de raad over verdere sportieve ontwikkelingen wordt er overlegd met de bewoners en andere betrokkenen. Volgens de heer Hekman is het soms al eerder bekend wanneer middelen door het Rijk worden overgeheveld. Wordt er pas uitgevoerd als het geld binnen is, of wordt daar al eerder mee begonnen? Mevrouw Laan verduidelijkt dat er pas geld wordt uitgegeven als dat binnen is. Zo is dat georganiseerd in gemeenteland. Maar het komt voor dat niet duidelijk is waar bepaalde middelen voor zijn bedoeld. Voorbeeld: het Rijk wil leefgeld voor Oekraïners beschikbaar stellen.

In het Kamerdebat wordt dat vervolgens naar beneden bijgesteld, terwijl aan het eind van het jaar blijkt dat er nog geld over is. Dat wordt dan naar de gemeenten overgemaakt, maar daar is van tevoren geen zicht op. Daar komt bij dat in de gemeentelijke begroting soms langjarig ruimte wordt vrijgemaakt voor grote projecten die niet altijd worden uitgevoerd. Neem het IHP. In dat kader is ook gesproken over scholen, maar het realisatietempo daarvan ligt niet zo hoog dan een aantal jaren geleden werd gedacht. Het gaat echter wel over miljoenen euro’s, geld dat de komende jaren blijft groeien. Dat neem je dus aan het eind van het jaar in een rugzakje mee naar volgend jaar, in de hoop er dan meer mee te doen. Je weet dus soms dat er geld van het Rijk zit aan te komen, maar je weet niet hoeveel, en vaak zie je het niet aankomen. Dan moet je eerst een bestedingsvoorstel maken om het goed in de boeken te krijgen. De heer Maris heeft niet gepleit voor een verlaging van de OZB. Hij wil kunnen uitleggen waarom die belasting wordt verhoogd. Hij heeft wel gevraagd hoe de achterstanden kunnen worden ingelopen, bijvoorbeeld als het gaat om de budgetoverheveling van het investeringskrediet van 50 miljoen. Dat is al twee keer gebeurd.

Gaat de wethouder ervoor zorgen dat dit volgend jaar niet voor de derde keer gebeurt? Mevrouw Laan vindt het niet zuiver daarop in te gaan, want dat is een specifieke kwestie voor haar collega. In het algemeen probeert het college steeds kritisch te kijken naar welke bedragen kunnen worden uitgegeven in relatie tot wat er benodigd is. Maar sommige kwesties blijven lang na-ijlen. Neem de Coronaperiode, toen de gemeente opeens heel veel geld

10

overhield dat nog steeds niet helemaal is uitgegeven. En de laatste jaren zijn de prijzen opeens heel hard gestegen, onder andere die van materialen. Dat heeft ook consequenties voor bepaalde plannen, die dan moeten worden aangepast om ze uitgevoerd te krijgen. Dat zorgt ook voor vertraging. De heer Maris constateert met voldoening dat de wethouder er nog steeds redelijk vertrouwen in heeft dat het met de realisatie van allerlei projecten goed komt. Volgens mevrouw Laan voelt ook de organisatie dat al dat geld op de gemeentelijke rekening niet ok is, want je stelt niet voor niets een begroting op. Wat je begroot, wil je ook uitgeven. Als echter keer op keer blijkt dat je te veel hebt begroot, door allerlei exogene factoren of andere zaken, hebben ook mensen in de organisatie daar buikpijn van, net als het college uiteraard. Maar het blijft altijd een kwestie van plussen en minnen. Het is dan mooi als het om plussen gaat, want anders heb je een andere discussie, maar het is nog steeds niet ok. De directie dringt er bij de organisatieonderdelen op aan kritisch te zijn, maar ook om toch zoveel mogelijk te proberen budgetten te besteden en wijzigingen op tijd te verwerken, want dan weet de raad ook waar hij als budgethouder aan toe is. De heer Siljee vraagt zich af of er wel voldoende personeel is om alle plannen uit te voeren.

De heer Kahramanoğlu dankt voor de gemaakte opmerkingen en zegt dat er terecht zorgen zijn geuit. Zijns inziens zijn er ook dingen gedaan waar men trots op mag zijn. Hij beaamt dat er een achterstand is bij het besteden van budgetten, bijvoorbeeld in het IHP en het IUPB. Daarvoor zijn verschillende redenen. Het college is er continu mee bezig en kijkt hoe processen kunnen worden geoptimaliseerd en ervoor kan worden gezorgd dat het doel, bijvoorbeeld het realiseren van goede schoolgebouwen, kan worden bereikt en kinderen kunnen genieten van goed onderwijs. Helaas slaagt het college daar niet altijd in vanwege de ingewikkeldheid van de processen, waarbij op basis van verschillende variabelen toch andere keuzen moeten worden gedaan. Het informeert de raad daarover en stelt eventueel voor budgetten aan te passen als deze niet kunnen worden besteed in het geplande jaar. Dit wordt collegebreed bekeken. Ligt de oorzaak in personeelstekort dan wordt gesproken over de vraag hoe ervoor kan worden gezorgd dat het wel lukt maar ook kan blijken dat ambities moeten worden bijgesteld. Bij de bezuinigingsmaatregelen die zijn genomen is hiernaar gekeken. Dat geldt ook voor het IUPB, waar tot sprekers spijt bleek dat drie grote projecten geen doorgang konden vinden qua uitvoering. De voorbereiding was echter dermate gevorderd dat de gemeente ermee aan de slag is gegaan en goed op weg is.

De budgetten worden ook benut. De Voorzitter dringt bij de heer Kahramanoğlu op beknoptheid aan met het oog op de voor het college beschikbare spreektijd en er nog twee wethouders moeten reageren. De heer Kahramanoğlu weet niet of de collegeleden langdradig zijn dan wel of zij te weinig tijd hebben gekregen om hun verhaal te doen. De Voorzitter zegt dat het college het zal moeten doen met de spreektijd die het heeft gekregen. De heer Kahramanoğlu heeft in de commissie wat betreft de vraag hoe grip kan worden gekregen op het budget voor de jeugdzorg aangegeven dat landelijk blijkt dat de vraag naar jeugdzorg toeneemt en dat met het MVS-jeugdmodel wordt geprobeerd tot een transitie te komen, waarbij overigens blijkt dat dit tijd vraagt. De heer Siljee is blij te horen dat dit jaar een aantal projecten ter hand zijn genomen die eerder hadden moeten worden uitgevoerd. Hij vraagt hoe het zit met de projecten die voor dit jaar waren gepland.

11

De heer Kahramanoğlu zegt dat wordt geprobeerd krediet dat beschikbaar is voor 2025 te besteden aan de doeleinden waarvoor het is gereserveerd. Budgetten die kunnen worden meegenomen worden meegenomen maar als dat niet het geval is gebeurt het binnen het beschikbare budget. Leidt dat tot wijzigingen in de projectplanning dan wordt het aan de raad gemeld. De heer Siljee adviseert voor het volgende jaar heel kritisch te kijken wat het ambtelijk apparaat aan kan en wat reëel is. Blijft de gemeente uitgaven vooruit duwen dan wekt zij bij de Schiedammers verkeerde verwachtingen als het gaat om de uitvoering. Doet de gemeente alles wat zij zegt, dan behoeft zij wellicht ook minder uit te geven. Zij moet hakken met de bijlen die zij heeft. Mevrouw Bruggeman vraagt of de wethouder kan zeggen waarom er in Schiedam zoveel jeugdproblematiek is. Volgens de heer Kahramanoğlu is dit een onderdeel van de discussie die de raad vorige week voerde. Het gaat zijns inziens om een breed maatschappelijk probleem, onder meer als gevolg van corona. Hij houdt zich op dit moment bezig met een diepere analyse van de cijfers. Zodra hij een bredere analyse heeft zal hij terugkoppelen naar de raad. Mevrouw Zwang zegt dat heel hard is gewerkt aan de kwaliteit en het bereik van de VVE.

In het vierde kwartaal zal zij de raad een brief doen toekomen waarin wordt aangegeven wat allemaal is gedaan om die te verhogen. Spreekster wijst erop dat organisaties verplicht zijn het jaarverslag bij de Kamer van Koophandel te deponeren. Zij zal erop aandringen dat zij jaarverslagen openbaar maken. De heer Siljee meent dat partijen die subsidie ontvangen simpelweg verplicht zijn hun jaarverslag aan de gemeente te overleggen, op straffe van het vervallen van de subsidie. Mevrouw Zwang zegt dat de gemeente niet alle jaarverslagen ontvangt. Dat is afhankelijk van de grootte van de subsidie. De scouting, die 5000 euro ontvangt, behoeft geen jaarverslag in te dienen. Ook rijst de vraag hoe een jaarverslag kan worden gedeeld vanwege de persoonsgegevens en bedrijfsgevoelige informatie. Zij wil geen dingen toezeggen die zij niet kan waarmaken en zal nagaan in hoeverre jaarverslagen kunnen worden gedeeld. Mevrouw Biekman memoreert dat het college de raad in de informatiebrief van 11 juni jl. heeft meegenomen in de investeringen in het Stadserfcomplex. De raadsinformatieavond staat gepland op 16 september en de raadsbehandeling vindt plaats op 7 oktober. Het college vond het belangrijk de investering nu als reservering mee te nemen, omdat de gemeente voor een aantal uitdagingen staat waarbij zij op grond van wettelijk verplichtingen risico loopt.

Op 16 september krijgt de raad het hele verhaal te horen en heeft hij alle ruimte om vragen te stellen. De heer Hekman zegt dat dit procesantwoord geen reactie op het amendement is. Daarin wordt voorgesteld de 9 mln. nog even in de algemene reserve te stoppen. Op basis van het ordentelijke raadsvoorstel dat nog komt, kunnen de noodzakelijke budgetten worden geregeld. Hij blijft het raar en ongebruikelijk vinden dat, terwijl de raad nog niets weet, een fors bedrag apart wordt gezet voor iets wat in de toekomst aankomt. Mevrouw Biekman zegt dat het college heeft besloten de risico’s te dekken en via de Zomernota een reservering te maken. Het vindt het belangrijk genoeg om nu het geld al te reserveren. Op 7 oktober neemt de raad een definitief besluit. Spreekster ontraadt aanvaarding van het amendement. De heer Hekman verwacht een betere onderbouwing voor het voorstel van het college nu hij termen hoort als “risico” en “”wettelijke verplichtingen”. Het sterkt hem in zijn twijfel of

12

dit wel de juiste weg is en de overtuiging dat het college de raad, desnoods met een raadsbrief, meer informatie had moeten verschaffen over de risico’s en de wettelijke verplichtingen die het noodzakelijk maken dit bedrag nu te reserveren. Mevrouw Biekman is van oordeel dat dit volgens het college de juiste procedure is en ook het juiste moment om de gelden te reserveren. De heer Hekman heeft nog steeds geen antwoord gekregen op zijn vraag wat er mis gaat op het moment dat het geld in de algemene reserve wordt gestopt en het er op een later moment op een ordentelijke manier weer uit wordt gehaald. Mevrouw Biekman zegt de gemeente aan een aantal wettelijke onderhoudstaken heeft te voldoen. Zij noemt de brandveiligheid en een aantal installaties die nu moeten worden aangepakt. De raad zal op 16 september uitgebreid worden geïnformeerd. Met de aanpak die het college nu heeft gekozen, kan de gemeente goed de toekomst ingaan. De heer Siljee stelt vast dat vandaag 9 mln. wordt gereserveerd voor iets wat de raad niet kent. Hij vindt dit evenals de heer Hekman onzin en ook niet nodig, ook niet als het om wettelijke taken gaat, want het college legt de raad straks een totaalpakket voor. Hij heeft ook nog geen reactie gekregen op de suggestie nog even naar de entree van het theater te kijken. Naar hij hoopt hoort hij daarover ook iets op 16 september.

Overigens wijst hij erop dat de raad hierover vandaag een besluit neemt en niet het college. De heer Reuderink sluit zich aan bij de woorden van de heren Hekman en Siljee. De heer Maris is het met de heer Siljee eens dat het college hierover niet beslist maar de gemeenteraad. Hij herhaalt dat hij erop heeft gewezen het logischer te achten het geld voorlopig in de algemene reserve te stoppen en het in te zetten op het moment dat er een goed plan is. Het college schat 9 mln. nodig te hebben en zal dat medio september toelichten waarna op 7 oktober de raad een beslissing kan nemen. Spreker vindt de toelichting vrij mager. Hij kan zich voorstellen dat moet worden voldaan aan eisen van brandveiligheid maar vraagt hoe het college aan die 9 mln. is gekomen. Mevrouw Biekman gaat daar liever op 16 september op in. Uiteraard erkent zij dat de raad uiteindelijk beslist over wat er met de 9 mln. gebeurt en niet het college. De raad stelt de Zomernota vast. Bij het opstellen van die nota heeft het college wel gekeken wat noodzakelijk is op het Stadserfcomplex. Het dossier is door het college jaren vooruitgeschoven en het huidige college vindt het dossier belangrijk genoeg om er geld voor te reserveren. Zij wijst erop dat het gaat om brandveiligheid, om klimaatinstallaties, beglazing, tourniquets en bovenal om de manier waarop ambtenaren zijn gehuisvest.

Er is sprake van lekkages en schimmel en er moet dakonderhoud worden gepleegd. Er is van alles mis met bouwdeel 2, de toren van het Stadserfcomplex. Bouwdeel 3, het theater, is later aangebouwd en daar pleegt de gemeente geen onderhoud aan. De heer Maris zegt dat het het college had gesierd als het deze opsomming als voorstel aan de raad had voorgelegd en niet had volstaan met het noemen van een bedrag en te verwijzen naar bijeenkomsten in september en oktober. Hij dankt de wethouder voor de verduidelijking, alhoewel hij nog steeds de 9 mln. niet ziet. Het had heel wat discussie gescheeld als die opsomming in de stukken was weergegeven. De heer Reuderink acht het duidelijk dat deze aangelegenheid de wethouder aan het hart gaat maar zijns inziens doet haar reactie niets toe of af aan de betogen van de heren Hekman en Siljee en hun voorstel het geld voorlopig in de algemene reserve te houden. Het kan er altijd weer uit worden gehaald. De Voorzitter zegt dat de raad daar vanavond over kan stemmen.

13

De heer Siljee constateert dat de wethouder alleen spreekt over de toren maar hij gaat ervan uit dat serieus naar het hele complex wordt gekeken en dat niet wordt volstaan met het plakken van pleisters. Hij rekent op een totaalplaatje en herinnert aan zijn opmerking dat je geld met geld kunt maken als je alles in één keer aanpakt. Als alleen wordt gesproken over de toren maakt hij zich zorgen over het integraal denken van het college. De heer Hekman is inmiddels een beetje de draad kwijt. Het betoog van de wethouder is helder maar als er zaken zij die spoed vereisen, moet zij die gewoon laten aanpakken. Zijns inziens kan dat altijd worden geregeld. Hij vraagt of dit budget nodig is om tussen nu en oktober maatregelen te nemen zonder dat er een raadsbesluit aan ten grondslag ligt. Hij herinnert ook aan de uitspraak van mevrouw Laan dat geen geld wordt uitgegeven voor de gemeente het binnen heeft. De heer Siljee had graag een antwoord van de wethouder gehoord over de toereikendheid van het ambtelijk apparaat om de ambities van het college waar te maken. De Voorzitter vraagt of de heer Siljee ermee instemt dat dit antwoord wordt gegeven bij de behandeling van de Zomernota. Spreker schorst de behandeling van agendapunt 03 en zegt dat de besluitvorming hierover zal plaatsvinden aan het einde van de vergadering.

04 Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2025 05 Raadsvoorstel Zomernota 2026 De heer T. Janssen constateert dat de raad vandaag bijeenkomt voor de laatste algemene politieke beschouwingen van deze raadsperiode. Schiedam viert dit jaar zijn 750-jarig bestaan, een ontzettend lange tijd waarvan hijzelf nog geen 4% heeft meegemaakt. Hij vindt het moeilijk te bevatten hoeveel veranderingen Schiedam sinds het verkrijgen van stadsrechten heeft doorgemaakt. Zelfs als je 15 jaar terugkijkt is Schiedam ontzettend veranderd, in positieve zin. In 2010 voetbalde spreker nog op het oude sportpark Kethel, op de plek waar de prachtige wijk Schiedamse Meesters uit de veengrond is verrezen. De voetbalclub is verplaatst naar het nieuwe sportpark Willem Alexander, een multifunctioneel sportcomplex bovenop de A4, een snelweg die er toen ook nog niet was. In 2010 had hij wekelijks gymles op het terrein van Hermes, waar nu de woonwijk Park Harga gebouwd is. Naast deze wijk vind je nu zowel hypermoderne sportaccommodaties voor hockey, cricket en voetbal als een Van der Valkhotel dat vele bezoekers naar Schiedam trekt. In 2010 moest hij nog naar Rotterdam om een film te kijken, terwijl nu tussen het spoor en de A20 een prachtige bioscoop is gebouwd, inmiddels zonder subsidie de meest bezochte culturele instelling van de stad.

De Schiedamse VVD is er trots op te hebben bijgedragen aan al deze ontwikkelingen. Spreker constateert dat de gemeente dit jaar voor een grote uitdaging staat om de begroting structureel sluitend te krijgen. De terugval in inkomsten van het rijk is erg groot en derhalve ligt er een enorme bezuinigingsopgave. In de ogen van de VVD is er met de maatregelen die zijn genomen in de begroting van het lopende jaar en de kaders voor de komende begroting zoals neergelegd in de Zomernota een mooie balans gevonden in keuzen en oplossingen om de financiën op orde te brengen. Desalniettemin blijven er de nodige aandachtspunten voor de Schiedamse VVD, allereerst de leefbaarheid en de schone stad. Deze raadsperiode is de gemeente met extra middelen de strijd aangegaan tegen zwerfafval en bijplaatsingen. Onder meer is de afvalinzameling versimpeld door over te gaan op nascheiding, zijn de afvalbakjes afgeschaft en de openingstijden van Irado voor grofvuil uitgebreid. Naar aanleiding van de schriftelijke vragen van de VVD is de gemeente begonnen aan een inhaalslag bij het herstellen van kapotte hekken en bruggen. De gemeente is goed bezig maar een stad die schoon, heel en veilig is blijft voor sprekers fractie een topprioriteit en zij roept de wethouder buitenruimte dan ook op elke kans te grijpen om bij te dragen aan een schonere en leefbare stad.

Een ander punt van aandacht betreft de doorstroming van verkeer en verkeersveiligheid. Schiedammers die van hun werk terugrijden naar Schiedam-noord staan met grote regelmaat in de file in de avondspits. Spreker brengt in herinnering dat de raad een tijd geleden budget

14

heeft vrijgemaakt voor het verleggen van het fietspad bij deze rotonde, zodat de doorstroming van het autoverkeer wordt vergroot. Hij vraagt het college nadrukkelijk wanneer dit eindelijk zal worden gerealiseerd. Eenzelfde vraag heeft hij over de Hargalaan. Wanneer kan hij de realisatie van een oplossing verwachten voor de gevaarlijke verkeerssituatie bij het verlaten van de A4, die met grote regelmaat tot ongelukken leidt? Wanneer spreker Schiedammers vraagt waarover zij zich het meest zorgen maken, is het antwoord veiligheid. De reeks overvallen in de eerste helft van het jaar baart veel Schiedammers en ondernemers zorgen, net als het wijdverspreide messenbezit, waardoor hij zich afvraagt of kinderen nog wel veilig over straat kunnen. Hij acht het hoog tijd voor intensivering van zowel de preventieve als de repressieve aanpak. Hij merkt op dat een eerste stap wordt gezet met het in het begin deze maand gepresenteerde actieplan Jeugd. De heer M. Janssen zegt dat er een brief is gekomen maar dat het actieplan Jeugd nog niet is gepresenteerd. De heer T. Janssen zegt dat het de aankondiging van het actieplan Jeugd met tijdlijnen was. Hij is goed dat de raad nu een stap kan zien. Intensivering is echter hard nodig. Hij roept het college op tot spoed.

Volgens spreker zijn er partijen in de raad die denken zich de luxe te kunnen permitteren om principieel tegen preventief fouilleren te zijn, partijen die ook heel vaak een hoge drempel opwerpen tegen het instellen van cameratoezicht door bakken aan rapportages te eisen van de burgemeester. De Schiedamse VVD blijft de burgemeester nadrukkelijk oproepen om de inzet van de bevoegdheden die deze heeft rondom het instellen van veiligheidsrisicogebieden en cameratoezicht niet te schuwen ten behoeve van de veiligheid van de Schiedammers. Spreker is van oordeel dat in deze raadsperiode veel in gang is gezet met betrekking tot woningbouw en dat veel Schiedammers in staat zijn gesteld wooncarrière te maken. Via uitbreiding van het budget van de starterslening en het versoepelen van regels wordt het Schiedamse starters nu gemakkelijker gemaakt om een eerste huis te kopen. Ook zijn besluiten genomen over de bouwprojecten s’MAAK, de Peperklip, Glasbuurt en de nieuw Kethelpoort. Projecten als deze komen niet vanzelf van de grond maar vragen om een actieve houding van de gemeente en het college en vragen daarnaast van partijen en een coalitie het lef om scherpe keuzen te maken voor woningbouw. Dat heeft de Schiedamse VVD gedaan. Zij zal zich blijven inzetten voor het bijbouwen van kwalitatief goede woningen in de strijd tegen de woningtekorten in de rest van deze raadsperiode en daarna.

De heer Haan vindt het jammer dat de heer Janssen het nemen van de goede besluiten en het tonen van lef daarbij beperkt tot de coalitie. Naar hij aanneemt ziet deze dat de steun voor goede plannen breder is dan de coalitie. De heer T. Janssen zou haast zeggen: if only. De coalitiepartijen hebben voor alle bouwprojecten gestemd die hij zojuist noemde. Hij vindt het jammer dat andere partijen daarbij soms ontbraken. Om die reden wil hij het nogmaals markeren, ofschoon hij het liever niet had gedaan. De heer Haan vindt dit een flauwe jijbak. Hij erkent dat GroenLinks tegen een van die bouwplannen heeft gestemd, zij het met redenen omkleed en omdat de plannen afweken van datgene wat in de Woonvisie is gepresenteerd. De heer Reuderink vindt het tamelijk aanmatigend van de fractievoorzitter van de VVD om de partijen die niet voor de plannen van de coalitie hebben gestemd daarop aan te spreken. Wat in de vorige raadsperiode tegen Schieveste is aangevoerd zal van veel inzicht getuigen en naar zijn overtuiging zal de heer Janssen er nog veel spijt van krijgen dat hij er wel voor heeft gestemd. De heer Janssen heeft de wijsheid niet als enige in pacht. De heer T. Janssen merkt naar aanleiding van de opmerking van de heer Haan op dat een PvdA-politicus ooit zei dat je in gelul niet kon wonen. In de Woonvisie kun je ook niet

15

wonen. Hij respecteert de overwegingen van GroenLinks maar constateert dat tientallen toekomstige Schiedammers dat niet zouden zijn geweest als deze coalitie niet het lef had gehad om te gaan staan voor het bouwproject s’MAAK. Tot slot wil spreker graag vooruitkijken. Stedelijke ontwikkeling vindt niet vanzelf plaats maar is het gevolg van politieke keuzen. In de nabije toekomst zullen veranderingen optreden door besluiten die in deze raadsperiode zijn genomen. De Staatsliedenbeurt zal eindelijk worden opgeknapt, zwembad Groenoord wordt grootschalig gerenoveerd en uitgebreid en bij Schieveste zullen 3000 woningen worden gebouwd. Er wordt in Schiedam vaak gemopperd over wat niet goed gaat of beter kan en dat zal ongetwijfeld nog 750 jaar blijven gebeuren. Volgens spreker mag men echter trots zijn op de ontwikkelingen die de stad de afgelopen jaren heeft doorgemaakt en de komende tijd zal doormaken. Volgens de heer Haan maakt de raad het zichzelf vanavond moeilijk. De kaders voor de begroting van 2026 worden besproken, terwijl daar slechts één dag voor wordt uitgetrokken. Maar ook het college en het Rijk maken het de raad moeilijk. De gemeente wordt met steeds meer taken en steeds minder geld het ravijn ingejaagd. De meicirculaire is niet verwerkt in de zomernota. De Spreidingswet wordt voorlopig niet afgeschaft. Er blijft onduidelijkheid over jeugdzorg.

En de Mediawet gaat pas in 2028 in, waardoor Schiedam twee jaar langer een lokale omroep heeft. Maar het college doet het niet veel beter. Via een mailtje wordt de raad geïnformeerd over een “vergissing”. Er staat onterecht 450.000 euro voor de tijdelijke ophoging van cultuurbudgetten in de zomernota. De zomernota is daarop aangepast en voor de geschiedschrijving lijkt het alsof de “fout” nooit is gemaakt. Maar volgens het cultuurveld blijkt uit onderzoek dat er hoge nood is, door huurstijgingen en gestegen energie- en personeelslasten. Het college blijft het besluit over de subsidies echter doorschuiven, maar hoe kan de raad besluiten over de zomernota, als hierover en over veel andere zaken geen duidelijkheid is? Uitvoeringsprogramma’s als het IUPB, het UPG en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit gaan met horten en stoten. Alsof er wordt geprobeerd op de startmotor te rijden. Kleine succesjes dienen als bewijs dat er wat gebeurt, maar ondertussen worden “grote” dingen doorgeschoven. Zijn de afgelopen acht jaar ruim 2.000 bomen verdwenen en niet herplant. Is er nog geen akkoord over compensatie voor de verwoesting door de aanleg van de A4. Worden steeds meer speeltuinen afgekeurd. Zijn steeds meer fiets- en voetpaden in slechte staat en bruggen onveilig. Terwijl er miljoenen op de plank blijven liggen.