Notulen raadsvergadering 5 november 2024

Men is aan het werk gegaan en nu ligt er een plan om deze achteruitgang op te vangen. Twee maanden voor het nieuwe jaar besluit de gemeente echter om de subsidie niet te halveren maar volledig te schrappen. De noodzaak is gezien het ravijnjaar wellicht begrijpelijk maar de timing zeer bedenkelijk. Daarom dient D66 met de VVD, DENK, de PvdA en PS een motie in waarin onder andere wordt bepaald het schrappen van deze subsidie een jaar uit te stellen, wat Code Groen de gelegenheid geeft om vanaf 2026 zonder subsidie door te gaan, in de hoop op die manier het natuur en milieuonderwijs voor Schiedam te behouden. Spreker ontbreekt de tijd om door te gaan met het bespreken van alle bezuinigingen die niet leuk zijn. De heer Haan vraagt of de motie nu wordt ingediend of niet. De heer Van Sliedregt doet dit aan het einde van zijn betoog. Spreker weet dat aan het einde van 2026 de ellende nog groter wordt als Den Haag geen oplossing biedt. Hij vreest dan voor zaken die meestal het eerste kind van de rekening zijn, zoals cultuur en sport. Hij memoreert dat vorige week de 125e verjaardag van het Stedelijk Museum is gevierd en hij hoopt oprecht dat daar nog veel verjaardagen bij komen.

Dat de 750e verjaardag van Schiedam op 18 maart 2025 in het Theater Aan de Schie wordt gevierd met een concert van het Metropole Orkest en Danny Vera zegt volgens hem veel over het aanzien van dit theater in Nederland en het belang ervan voor de stad. Hij doet de klemmende oproep dit soort instellingen voor Schiedam te behouden en de stad geen salami te laten worden waar iedere keer een plak van wordt afgesneden tot er uiteindelijk niets overblijft.

12

Het is gelukkig niet allemaal ellende. Positief is dat dat hondenbelasting per 1 januari aanstaande verdwijnt. In dit voor D66 heel belangrijke punt heeft de fractie de afgelopen jaren samen met PS heel veel bloed, zweet en tranen geïnvesteerd, uiteindelijk met een motie die in 2020 is aangenomen waarin de hondenbelasting stapsgewijs werd afgebouwd. Hij is heel erg blij dat de heer Janssen nu ook erg blij is dat deze achterhaalde belasting verdwijnt als hij bedenkt dat de VVD destijds tegen de motie stemde. Om voldoende vulling van het Gemeentefond te krijgen is het volgens spreker noodzakelijk dat de partijen hun stem blijven laten horen in Den Haag. Hij constateert met blijdschap dat, zoals afgelopen week bleek, ook wethouders in het land zich beginnen te roeren. Zelf is hij het afgelopen jaar over het ravijnjaar in contact geweest met fractievoorzitters van D66, Nieuw Sociaal Contract en het CDA in de Tweede Kamer. Hij roept zijn collega’s op hetzelfde te doen. Die oproep richt hij ook tot bewoners en organisaties in de stad die worden getroffen door de bezuinigingen. Aandacht blijven vragen is het enige wat mogelijk is. Vanuit Den Haag en zeker vanuit het huidige kabinet ervaart hij nog altijd een opgestoken middelvinger naar de gemeenten. Hij spreekt de hoop uit dat die vinger door aandacht te blijven vragen op termijn verandert in een uitgestoken hand.

De Voorzitter zegt dat door de leden Van Sliedregt, T.Janssen, Kondu, De Leeuw en Maris de motie Eenmalig wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, op 5 november 2024 in vergadering bijeen ter behandeling van de conceptbegroting 2025. constaterend: dat in de conceptbegroting een groot aantal ingrijpende maatregelen van structurele aard zijn opgenomen, waarvan sommige op korte termijn al ingaan; sommige van deze bezuinigingen een beperkte financiële omvang hebben; overwegend: dat in de conceptbegroting in 2025 beperkt ruimte is om eenmalig enkele maatregelen aan te passen; Schiedam een stad moet zijn waar de jeugd veilig moet kunnen blijven leven en spelen, waar starters een helpende hand moeten kunnen blijven krijgen bij het kopen van een woning en waar aandacht moet zijn voor het verleden; verzoekt het c o llege: 1. de voor 2025 aangekondigde korting op de subsidie voor het Natuur- en

Milieuonderwijs door Code Groen uit te stellen tot 2026;

2. eenmalig een toevoeging van 50.000 euro te doen in het fonds voor de starterslening; 3. een bedrag te reserveren voor een monument ter ere van de Schiedamse g astarbeiders, te realiseren in

de Glasbuurt;

4. een bedrag te reserveren voor speelvoorzieningen voor de jeugd in het Beatrixpark; 5. de aangekondigde bezuiniging op verkeerslessen en verkeersexamens voor 2025 terug te draaien en de

hiermee gepaard gaande incidentele kosten te verwerken in de Eerste t echnische a anpassing van de begroting,

en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M1. De heer Haan wijst erop dat deze motie in stemming wordt gebracht nadat de begroting is vastgesteld en dat het college erin wordt verzocht de vastgestelde begroting aan te passen. Hij vraagt of het niet slimmer en beter is een amendement op de begroting in te dienen om deze punten te regelen en of hij erop mag rekenen dat de indieners van de motie de amendementen van GroenLinks en AvS te steunen als het gaat om de natuur- en milieueducatie en het verkeersonderwijs. De heer Van Sliedregt kan alleen voor zichzelf spreken en zegt dat hij niet denkt dat zijn fractie daar voor zal stemmen. Het amendement inzake het NME richt zich op structurele voortzetting van de subsidiëring, terwijl bovendien het bedrag dat in het amendement wordt genoemd niet klopt. De subsidie voor Code Groen bedraagt namelijk €50.000 per jaar, terwijl het amendement spreekt van €72.000.

13

De heer Reuderink wijst erop dat er twee dingen door elkaar lopen. Het ene gaat over de volgordelijkheid en hij begrijpt dat de heer Haan nu deze toch aan het woord is iets probeert binnen te halen. Zijn eerste punt betrof een zaak die ook bij de OPS leeft. Sinds kort wordt eerst gestemd over het voorstel en vervolgens over de amendementen. Wat zich nu afspeelt lijkt er volgens spreker krachtig voor te pleiten om eerst de amendementen te behandelen en daarover te stemmen en vervolgens over het al dan niet geamendeerde voorstel te stemmen. Hij krijgt daarover graag helderheid alvorens de heren Van Sliedregt en Haan verder knokken over de milieueducatie. Volgens de heer Haan is de heer Reuderink een beetje in de war, want er wordt altijd eerst over de amendementen gestemd en vervolgens over het raadsvoorstel. Wel werden vaak ten onrechte de moties ook nog daarvoor in stemming gebracht. Bij de Zomernota is nu voor het eerst gehandeld zoals het hoort, d.w.z. achtereenvolgens gestemd over de amendementen, het voorstel en de moties. Daarom vraagt hij nu of het niet veel beter is om de dingen die je in de begroting wilt regelen te regelen via amendementen in plaats van een motie achteraf in de hoop dat het college die motie uitvoert. De heer Reuderink erkent dat de heer Haan het bij het rechte eind heeft en dat hij in de war was.

De Voorzitter zegt dat het Reglement van orde anders voorschrijft. De heer M.Janssen vraagt waarom vijf onderwerpen in de motie worden genoemd. Ben je tegen één onderdeel, dan moet je ook tegen de andere onderdelen stemmen. De heer Van Sliedregt zegt dat dit vaker voorkomt, waarbij hij de motie over de Enecogelden in herinnering roept. Hij kan zich voorstellen dat je voor de motie stemt als je je met het grootste deel ervan kunt verenigen. De heer Haan heeft nog geen reactie gekregen op zijn suggestie aan de heer Van Sliedregt om datgene wat deze vraagt in de motie via een amendement te regelen. Als deze er bezwaar tegen heeft om voor het amendement van GroenLinks inzake Code Groen te stemmen omdat dat een structureel karakter heeft, is hij benieuwd of D66 het amendement kan steunen als structureel wordt vervangen door eenmalig. Volgens de heer Van Sliedregt kan GroenLinks dan ook de motie steunen. De heer Tuncer wijst er met het oog op punt 4 van de motie van de heer Van Sliedregt op dat er in het Beatrixpark al speelvoorzieningen zijn. Hij is dan ook benieuwd waarover het in de motie dan precies gaat. De heer Van Sliedregt denkt dat de heer De Leeuw in tweede termijn het beste kan antwoorden op die vraag. Er zijn inderdaad speelvoorzieningen maar er is ook onderhoud nodig, waarbij hij denkt aan Fort Drakestein.

De heer Tuncer ging daar ook van uit maar denkt dat dit duidelijker in de motie had moeten staan. De heer Haan wijst erop dat in de motie bedragen noch dekkingen staan, zodat niet duidelijk is waar je voor of tegen stemt. Hij doelt dan niet op het schrappen van de bezuinigingen op het NME maar op het bedrag dat moet worden gestort in de pot voor startersleningen en het bedrag dat wordt besteed aan speelvoorzieningen in het Beatrixpark, terwijl er eigenlijk al een heel mooie speelvoorziening is en er veel meer behoefte is aan goede speelvoorzieningen in de wijken, en het bedrag waarop moet worden gerekend voor het monument in de Glasbuurt. Van een dergelijke motie zou de VVD vroeger hebben gezegd dat zij er niets mee kon. Zij vraagt alleen iets te doen maar geeft niet aan hoe dat moet gebeuren en hoeveel het mag kosten. De heer Van Sliedregt zegt dat dekking moet worden gevonden in de algemene middelen omdat het om incidentele onttrekkingen gaat. De motie heet niet voor niets Eenmalig. Spreker wijst erop dat van een paar dingen wel duidelijk is wat zij kosten, omdat zij in de begroting staan. Wat betreft het NME moet je de bezuiniging ongeveer als richtpunt nemen. Naar schatting zal de motie in totaal tussen de 2 en de 2,5 ton vergen. Dat zal blijken als het college met de technische aanpassing komt.

De heer Haan begrijpt dat de heer Van Sliedregt dat baseert op zijn aanname dat het gaat om 50.000 euro voor het NME, terwijl in de begroting bij 2025 een bedrag van 72.000 euro wordt genoemd en wordt aangegeven wat in de jaren 2026 t/m 2028 aan bezuinigingen wordt gerealiseerd als de raad met het voorstel instemt. Als de heer Van Sliedregt uitgaat van om en nabij de 2,5 ton, kan hij van een koude kermis thuiskomen omdat het college zal zeggen dat het de motie vanwege de kosten niet kan uitvoeren. De heer Van Sliedregt zegt dat de heer Haan maar een telefoontje met de wethouder hoeft te plegen om te horen wat het juiste bedrag is.

14

De heer Haan vindt dit een aanfluiting. Het gaat om de begroting en dan zou hij de wethouder moeten bellen om het juiste bedrag te horen! De heer Van Sliedregt zegt dat de heer Haan ook even kan bellen met Code Groen. De heer M. Janssen zit inmiddels 2,5 jaar met zijn fractie in de raad, maar al zet hij maar één woordje verkeerd in een motie, hij kan direct terug naar de tekentafel. Hij vraagt zich dus af wat hij met de motie Eenmalig moet, want die is verre van compleet. Daar kan zijn fractie toch niet voor of tegen stemmen? Je moet toch weten waar je voor of tegen stemt? Ook die motie moet dus terug naar de tekentafel. De heer Van Sliedregt heeft zojuist bij benadering aangegeven wat het totale bedrag zou zijn. Volgens de heer Reuderink is de motie niet in zijn belang, maar de merkwaardige formulering ervan en de optelling van bepaalde zaken maken het heel makkelijk om ertegen te zijn. Hij concludeert dat de indieners die deel uitmaken van de coalitie elkaar door de splitsing in puntjes allemaal iets hebben gegund, met als bijkomend voordeel dat andere partijen iets in de motie kunnen herkennen waar ze het wel mee eens zijn. De heer Van Sliedregt is echter al heel lang raadslid. Spreker kan zich niet voorstellen dat hij deze motie serieus meent.

Mevrouw Bruggeman herinnert aan het gestelde door het college tijdens de behandeling van de Zomernota 2025 dat Schiedam afstevent op een financieel ravijn. Van een gewijzigd beleid van het nieuwe kabinet is echter geen sprake. Spreekster herhaalt graag de woorden die haar fractie vorig jaar heeft gebruikt: “De belangrijkste functie van politici is het maken van keuzen in schaarste.” Welke keus je ook maakt, het is nooit goed. Dat deze keuzen in schaarste ook door dit college zijn gemaakt, blijkt uit de begroting. En er moet nog verder bezuinigd worden op de autonome taken. Eigenlijk is er weinig tot geen ruimte om met voorstellen voor nieuwe wensen te komen. Het college heeft die oproep ook aan de raad gedaan. Het resultaat van de ombuigingsoperatie zal in de Zomernota 2026 zichtbaar moeten zijn. De fractie ondersteunt het beleid om een sluitende meerjarenbegroting bij de provincie in te dienen, zodat Schiedam niet onder toezicht van de provincie komt te staan. In 2028 moet de begroting sluitend zijn. In de Zomernota 2025 heeft het college nadrukkelijk uitgesproken dat in de begroting 2026 van een nullijn wordt uitgegaan.

Maar wat als deze nullijn voor bijvoorbeeld de gemeenschappelijke regelingen niet haalbaar blijkt te zijn? Waar komt de dekking dan vandaan? Politici moeten dus keuzen in schaarste maken, maar veel inwoners van Schiedam hebben moeite om iedere dag de boodschappen te betalen. Dat moet een belangrijke opgave voor het college zijn. Help deze groep inwoners, want zij hebben het college nodig. Spreekster vraagt ook aandacht voor het onderwerp Uitvaarten van gemeentewege. De voorzitter hoeft niet te schrikken want deze motie kost geen geld. Het tegengaan van eenzaamheid bij leven is ontzettend belangrijk. De fractie steunt alle inspanningen van de gemeente op dit gebied. Maar ook alle lokale initiatieven draagt zij een warm hart toe, want Resto VanHarte, Stichting de Moutery, de Stichting Met je hart en de Stichting J&S projecten zijn prachtige voorbeelden van initiatieven die Schiedammers ondersteunen tegen eenzaamheid. Dat iemand in eenzaamheid sterft, moet te allen tijde worden voorkomen. Maar wanneer dit helaas toch gebeurt, moet er vanuit de gemeente met respect afscheid worden genomen.

Spreekster dient hierover een motie in, met als verzoek om te bezien of er een kleine pool van gemeenteraads- en collegeleden kan worden gevormd, die tijdens een uitvaart van gemeentewege samen met een dichter de in eenzaamheid overleden Schiedammer begeleidt met een persoonlijk gedicht, zodat deze een waardig en respectvol afscheid krijgt. De heer Van Sliedregt maakt deel uit van een pool met dichters die een gedicht voordragen bij een eenzame uitvaart. Hij begrijpt de intentie van mevrouw Bruggeman, ook hij vindt dat een eenzame uitvaart waardig moet zijn, wat overigens ook het geval is, maar hij zou toch graag zien dat de motie wordt ingetrokken of aangehouden. In de praktijk is het heel makkelijk om deze kwestie onderling te regelen. Maar het gaat niet alleen om mensen die in eenzaamheid sterven. Mensen hebben soms geen geld om een uitvaart te betalen, of zijn daar niet voor verzekerd. Dan neemt de gemeente de kosten voor haar rekening. Zo’n uitvaart heet niet voor niets ook een eenzame uitvaart, want er mag niemand bij aanwezig zijn, ook geen buren. Ligt het dan niet gevoelig als de buurman er niet bij mag zijn, maar een gemeenteraadslid wel? Spreker stelt voor eerst te checken of er raadsleden zijn die hieraan mee willen doen. Mevrouw Bruggeman heeft ook nog geen contact gehad bij de uitvaartondernemer.

Is het niet verstandig hiervoor wat meer tijd te nemen en eerst uit te zoeken wat er op dit gebied mogelijk is? Mevrouw Bruggeman trekt de motie niet in en houdt die ook niet aan, want dit is een motie in de geest van het AOV. Wethouder Duncan Ruseler heeft de pool van dichters destijds gesteund en omarmd. In het kader van de zomernota heeft spreekster de motie Ansichtkaart Een-klein-gebaar-groot-plezier ingediend met als doel eenzame bewoners een kaartje te sturen. Het AOV is ook de partij van de bankjes in de buitenruimte, met behulp waarvan mensen contact en verbinding met elkaar kunnen hebben. De heer Van Sliedregt had wellicht liever gezien dat het AOV eerst alle raadsleden, de heer Frederik van de uitvaartverzorging en ambtenaren had gebeld om een en ander te checken, maar dat lijkt haar voor deze motie niet nodig.

15

De heer Van Sliedregt twijfelt niet aan de intentie van mevrouw Bruggeman. Zij heeft zich de afgelopen jaren heel goed ingezet als het gaat om het bestrijden van de eenzaamheid onder ouderen. Het gaat spreker in dit geval vooral om de route. Het is prima dat het AOV wat dit betreft het initiatief neemt, maar het is de vraag of dat nu vanavond via een motie moet. zijn.

Mevrouw Bruggeman gaat ervan uit dat de gemeente uiteindelijk bepaalt wie er bij de uitvaart aanwezig

Helaas heeft de fractie moeten constateren dat zwembad Zuid daadwerkelijk “kopje onder” is gegaan. Verdwenen uit de begroting. De fractie heeft hier grote moeite mee, vooral omdat de coalitiepartijen Progressief Schiedam en de PvdA in hun verkiezingsprogramma fel tegen de sluiting van zwembad Zuid waren. De heer Maris bevestigt dat zijn fractie fel tegen de sluiting is, maar hij weet wat het kost als er zonder externe financiering -- daar heeft de fractie zich wel voor ingezet -- wordt gekozen voor nieuwbouw. Dat kost de gemeente ongeveer een miljoen per jaar. Het AOV heeft eerder aangegeven dat dit geld bij de jeugd moet worden weggehaald, maar daar doet Progressief Schiedam niet aan mee. De heer Haan constateert dat de heer Maris blijkbaar wel weet wat het kost om het zwembad open te houden, maar de heer De Leeuw heeft het college zojuist gevraagd hoe het met de financiën zit. Volgens de heer Maris haalt de heer Haan twee dingen door elkaar. Spreker doelt op het bouwen van een nieuw zwembad. De heer De Leeuw heeft een andere vraag gesteld, namelijk wat het kost om het zwembad tijdelijk open te houden. Dat is iets anders dan nieuwbouw. Mevrouw Bruggeman verwijst naar al die borden van PS met de slogan “Zwembad Zuid moet openblijven” tijdens de verkiezingscampagne.

In dat kader heeft spreekster nooit begrepen dat PS destijds met een wethouder voor Groenoord van het gas af heeft gestemd, terwijl toen al duidelijk was dat zwembad zou gaan sluiten. De heer Maris heeft de indruk dat nu mevrouw Bruggeman aan het kletsen is. Daarom gaat hij daar niet op in. Het klopt wel dat de fractie destijds borden met een slogan heeft geplaatst, want PS vond en vindt dat Zuid een zwembad verdient. Daarom heeft de fractie zich er in de coalitie en tijdens de onderhandelingen hard voor gemaakt dat zwembad Zuid nog minimaal twee jaar open zou blijven en dat er een externe financier gevonden zou worden Het zwembad is vijftig jaar geleden ook gebouwd met extern geld, afkomstig van mensen uit De Gorzen. Dat was nu ook een mogelijkheid. De fractie had zich met een verwijzing naar de borden inderdaad principieel uit de coalitieonderhandelingen kunnen terugtrekken, maar dan was het zwembad twee jaar geleden al dichtgegaan. Helaas is er geen externe financier gevonden, dus het resultaat is nu dat het zwembad dicht gaat. Volgens de heer Reuderink gaat mevrouw Bruggeman over haar eigen woorden. De heer Maris had hem dus beter kunnen aanspreken.

Als de heer Maris zich overigens echt in de materie had verdiept, had hij kunnen begrijpen dat er destijds vanwege de gemeentelijke verplichting om warmte-eenheden in Groenoord af te nemen, waar hij heel enthousiast over was, maar waarvan zijn fractiegenoten destijds eerlijk toegaven dat ze niet precies begrepen waar ze voor hadden gestemd, al voor is gekozen om zwembad Zuid om zeep te helpen, want het zwembad ligt niet in het gebied van Groenoord van gas los. Spreker wist dat, het AOV wist dat, evenals mevrouw Rotteveel. Dan kan de heer Maris wel denken dat sprekers vrouw daar iets van af weet, maar dat is niet het geval. De heer Maris verduidelijkt dat zijn fractie, toen er destijds is gekozen voor nieuwe energie voor Groenoord, niet heeft gezegd dat zwembad Zuid dicht moest. De fractie wist wel dat daardoor zwembad Groenoord zou blijven. Overigens heeft zij altijd voor twee zwembaden gepleit, omdat de afstand voor de bewoners uit De Gorzen naar Groenoord en omgekeerd vanuit Groenoord naar de Gorzen te groot is. Mensen van Spaland moet je ook niet naar Zuid sturen. Daarom heeft PS altijd op twee zwembaden aangestuurd. Toen zij voor nieuwe energie voor Groenoord stemde, hield dat dus niet in dat daarmee zwembad Zuid moest verdwijnen. De heer Reuderink betreurt het dat de heer Maris zich destijds zo slecht in de materie heeft verdiept.

Mevrouw Bruggeman is de heer Maris nog een reactie verschuldigd op diens vraag de vorige keer waar het AOV het geld voor het zwembad vandaan wil halen. Zij heeft toen een beetje kort door de bocht geantwoord dat het geld van de jeugdzorg en Stroomopwaarts moest komen, maar dat wil zij graag rechtzetten. Alle kinderen verdienen namelijk de hulp die ze nodig hebben. Desondanks is het toch raadzaam om naar de mogelijkheden aldaar te kijken, bijvoorbeeld in het kader van het voorveld bij de jeugd en vooral bij Stroomopwaarts, want een tijdje geleden is daar nog een bedrag van €650.000 voor het activeren van het zittende bestand naar toe gegaan, terwijl dat niets heeft opgeleverd. En nu moet er weer iets anders worden verzonnen om dat bestand aan een activiteit te helpen.

16

De heer Maris is blij met de reactie van mevrouw Bruggeman op dit punt, maar de vraag hoe het zwembad dan wel moet worden gefinancierd, is nog niet beantwoord. Als de gemeente dat moet doen, kost het pakweg een miljoen per jaar. Mevrouw Bruggeman wijst erop dat haar fractie destijds niet heeft ingestemd met die €8,8 miljoen voor de renovatie van zwembad Groenoord. Volgens de heer Maris is dat geen antwoord. Stel dat zwembad Zuid wordt gerenoveerd, al is dat volgens allerlei rapporten niet meer mogelijk, of dat er nieuwbouw plaatsvindt, wat een miljoen per jaar gaat kosten, hoe gaat het AOV dat bekostigen? Mevrouw Bruggeman wil eerst weten wat dat allemaal gaat kosten. Daarover heeft zij nog wel wat vragen. De vraag van de heer Maris kan zij wellicht in tweede termijn beantwoorden. De heer Reuderink is benieuwd hoe PS de tekst uit de begroting weegt dat het onderhoud aan het zwembad niet alleen sober, maar ook doelmatig is uitgevoerd. Spreker vindt de term “doelmatig” in dit geval een eufemisme. De heer Maris is het met de heer Reuderink eens dat er de afgelopen tien, twaalf jaar te weinig onderhoud is uitgevoerd. De heer Reuderink vraagt in dat kader of PS dus afstand neemt van die bewoordingen uit de begroting. De heer Maris heeft gesproken over het onderhoud van de afgelopen tien, twaalf jaar, misschien vijftien jaar. In die tijd heeft Schiedam vier colleges gehad.

Nu is renovatie blijkbaar niet meer mogelijk, maar het is niet zo dat alleen dit college daarvoor verantwoordelijk is. Mevrouw Bruggeman wil graag weten wat het college, samen met andere betrokkenen, voor de inwoners van Schiedam Zuid heeft gedaan om het bestaansrecht of de toekomst van zwembad Zuid te onderzoeken. Wisten alle partijen tegelijkertijd van alle problemen, bijvoorbeeld wat betreft de veiligheid van de dijk waar het zwembad op staat? Wist iedereen van de eventuele alternatieven die onderzocht werden? Of stonden de Vrienden van zwembad Zuid twee jaar lang alleen in hun zoektocht naar private financiering? En nu die tijd is verlopen, is het dan gewoon: Jammer joh? De Voorzitter zegt dat door het lid Bruggeman de motie Uitvaart van gemeentewege “Eenzame uitvaarten” wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 5 november 2024, gelezen het raadsvoorstel Begroting 2025, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • Schiedam de afgelopen jaren 12 of meer ‘eenzame uitvaarten’ per jaar kende; • het vaak gaat om inwoners die heel erg vereenzaamd zijn en/of inwoners waarbij nabestaanden niet de financiële middelen hebben om een uitvaart te regelen; overwegende dat: • al onze inwoners een waardig afscheid verdienen; • eenzaamheid tijdens het leven uiteraard aandacht moet krijgen, maar de aanwezigheid van één gemeenteraadslid en/of één collegelid

bij eenzame uitvaarten respect toont naar onze inwoners; • het een mooi initiatief zou zijn wanneer gemeenteraadsleden en gemeentebestuurders de laatste eer kunnen bewijzen en aansluiten bij de pool van dichters; • de “uitvaart van gemeentewege” dient plaats te vinden bij crematorium Beukenhof of begraafplaats Beukenhof en verzorgd te worden door begrafenisondernemer Andries Frederik; verzoekt het college: • te onderzoeken of er een kleine pool gevormd kan worden van gemeenteraadsleden en collegeleden, zodat wij samen met een dichter die tijdens een “uitvaart van gemeentewege” de overledenen begeleidt met een persoonlijk gedicht, een waardig en respectvol afscheid kunnen geven aan Schiedammers die in eenzaamheid overlijden; • de gemeenteraad op de hoogte te houden van dit onderzoek, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M2.

17

De heer Maris constateert dat de gemeenten in de financiële problemen zitten, zo ook Schiedam. De gemeente moet steeds meer doen met minder geld en dat is zichtbaar in de begroting van 2025. Helaas moeten er harde keuzen worden gemaakt en hoewel het college voor 2025 besparingen en inkomstenverhogingen heeft gevonden, laat de meerjarenbegroting zien dat men er nog lang niet is. Er is voor 2026 en 2027 sprake van forse tekorten en een minimale plus voor 2028. De fractie begrijpt dat de gemeente onder druk staat, maar verschillende voorgestelde bezuinigingen raken de kern van wat Schiedam sociaal, duurzaam en vooruitstrevend maakt. Spreker vraagt zich af of dat de juiste weg is voor Schiedam. Zo wordt er bijvoorbeeld fors bezuinigd op cultuur, €100.000 per jaar. Dit zet de toch al kwetsbare culturele sector onder nog meer druk. Cultuur is meer dan een luxe. Het versterkt de verbinding tussen de inwoners. Natuur- en milieueducatie wordt geschrapt omdat dit volgens het college geen wettelijke taak is. De fractie vindt natuur- en milieueducatie echter essentieel om de bewustwording van de jeugd te stimuleren. Ze pleit ervoor om deze bezuiniging voor 2025 te laten vervallen. Ook wordt de inzet op Bemoeizorg gehalveerd. Dat betekent dat de meest kwetsbare inwoners minder ondersteuning krijgen. Bemoeizorg is vaak een laatste vangnet voor mensen.

Zonder deze ondersteuning zullen problemen als dakloosheid en eenzaamheid toenemen. Hoe kan het college garanderen dat degenen die deze zorg nodig hebben geholpen blijven worden? Daarnaast roept de keus om €250.000 te bezuinigen op beveiligde fietsstallen vragen op. Als je het fietsgebruik wilt stimuleren, moet je een veilige stalling aanbieden. Wat is de afweging van het college om dit volledig te schrappen? Wordt er te weinig gebruikgemaakt van deze stallingen? In het eerste concept van de begroting stond ook nog een bezuiniging van €250.000 op het Wennekerpand, oftewel 100% van het budget. Begrijpt spreker goed dat deze bezuiniging voor 2025 is geschrapt, maar vanaf 2026 nog steeds overeind staat? Hoe wil het college het Wennekerpand vanaf 2026 exploiteren zonder budget? Dan nog een kleine bezuiniging, maar niet minder belangrijk, namelijk die op de verkeerseducatie op scholen. Kinderen moeten vroeg bewust zijn van verkeersveiligheid. Daar wordt op bezuinigd, maar wat PS betreft gebeurt dat niet. De fractie dient een motie in om zowel de verkeerseducatie als de natuur- en milieueducatie in 2025 te behouden. De heer Haan constateert, gelet op het lijstje bezuinigingen dat de heer Maris opsomt, dat de fracties van PS en GroenLinks elkaar best eens op die punten zouden kunnen vinden. Toch stelt de heer Maris voor om slechts twee van de voorgestelde bezuinigingen te schrappen.

Hoe zit dat? De heer Maris stelt voor om voor 2025 af te zien van de bezuinigingen op het NME en de verkeerseducatie omdat de subsidies helemaal worden gestopt. Wat betreft de bezuiniging van €100.000 op cultuur, daar kan volgend jaar nog over worden gesproken en over de bezuiniging van €250.000 op de fietsenstallingen wil spreker het college eerst horen. Volgens de heer Haan kun je het afzien van een bezuiniging niet regelen via een motie, want daarin vraag je het college een voorstel te doen om een al vastgestelde begroting te wijzigen. De begroting is dus net vastgesteld en dan vraag je het college om een wijziging voor te bereiden. Als je een bezuiniging niet door wilt laten gaan, moet je daarvoor een amendement indienen. De fractie van PS kan dus beter de amendementen van GroenLinks steunen. De heer Maris wacht eerst het antwoord van het college over de motie af. Hij stemt niet in met de amendementen van GroenLinks, want binnen de fractie is twee maanden geleden afgesproken dat ze, gelet op de bezuinigingen waarmee Schiedam te maken heeft, geen moties of amendementen steunt die structureel geld kosten. De heer Haan vraagt of PS zijn amendement over de natuur- en milieueducatie wel steunt als hij die aanpast, zodanig dat deze kwestie eerst alleen voor 2025 wordt geregeld, waarna het college voor de jaren daarna overleg kan voeren.

De heer Maris is bereid om die steun in overweging te nemen, maar hij moet daarover overleg met de fractie voeren. Verder wil hij eerst de beantwoording van het college afwachten. Aan de inkomenskant heeft het college wat PS betreft nog onvoldoende gedaan. De OZB gaat weliswaar met 5% omhoog, maar in vergelijking met andere gemeenten zijn de lokale lasten hier laag gebleven. Als omliggende gemeenten de lasten verhogen om in voorzieningen te kunnen blijven investeren, waarom zou Schiedam dat ook niet mogen doen om essentiële voorzieningen te kunnen behouden? De fractie begrijpt de keus om de tarieven voor betaald parkeren met 10% te verhogen, maar in de toekomst moet opnieuw worden gekeken naar de uitbreiding van betaald parkeren. Dat draagt bij aan de gemeentelijke inkomsten en helpt tegelijkertijd de parkeeroverlast en de mobiliteit in de stad te verbeteren. Uit de meerjarenbegroting wordt duidelijk dat verdere bezuinigingen nodig zijn in 2026 en 2027. Voor PS moet de nadruk dan liggen op verhoging van de inkomsten om de noodzakelijke voorzieningen niet verder af te breken. Spreker kon zijn opmerkingen over zwembad Zuid grotendeels al kwijt via de interrupties tijdens het betoog van mevrouw Bruggeman, maar hij heeft nog een aantal vragen.

Zwembad Zuid wordt gesloten, terwijl de werkzaamheden bij zwembad Groenoord dan wellicht nog niet gereed zijn, misschien nog niet eens zijn gestart.

18

Wat betekent dit voor de kinderen die zwemles krijgen en wat betekent dat voor de zwemmende ouderen? De Vrienden van zwembad Zuid hebben een plan aan het college gepresenteerd. Waarom kon dat niet worden uitgevoerd? Is er nog gekeken of een variant van dat plan haalbaar was? Gesteld dat zwembad Zuid tijdelijk openblijft, waarover een amendement is aangekondigd, dan gaat dat waarschijnlijk veel meer dan een ton per jaar kosten. Kan het college daarover helderheid geven? Volgend jaar viert Schiedam haar 750-jarig bestaan. In dat jaar wordt ook de definitieve afschaffing van de hondenbelasting gevierd. Spreker is daar blij mee. De kwestie is inderdaad niet in het coalitieakkoord opgenomen, niet omdat de partijen dit niet belangrijk vonden, maar omdat die al eerder in een motie was vastgelegd. Deze belasting is de afgelopen vier jaar telkens met 25% verlaagd. De VVD was tegen die motie, maar spreker is blij dat de VVD nu toch blij met de afschaffing is. De heer Tuncer spreekt zijn waardering uit voor het vele werk dat het college heeft verricht om de begroting voor 2025 vorm te geven. De fractie herkent de ambitie en inzet om Schiedam financieel gezond te houden, juist in tijden van krappe budgetten en stijgende kosten. Het is een uitdaging om een meerjarig sluitende begroting op te stellen, zonder al te zware lasten voor de inwoners.

Het college heeft stappen gezet om kwetsbare Schiedammers zoveel mogelijk te ontzien. Schiedam blijft zich richten op groei en ontwikkeling. Projecten als het Nationaal Programma Nieuwland en Oost en het Schiedistrict gaan door en dat is belangrijk voor de toekomst van de stad. De fractie ondersteunt ook het versterken van sociale initiatieven, zoals de ketenaanpak voor een gezonde leefstijl. Toch is er een aantal punten waar het CDA Schiedam anders over denkt. De fractie meent dat er gestreefd kan worden naar een begroting die nog beter aansluit bij de belangen van alle inwoners, een begroting die de lasten eerlijker verdeelt. Dat begint met een kritische blik op de lastenverzwaringen, vooral op het punt van de OZB-stijging. De OZB-verhoging van 5% is aanzienlijk en gaat verder dan de eerder vastgestelde 2,8% in de Zomernota. Het is de heer Reuderink bekend dat het CDA vindt dat de OZB alleen maar moet stijgen met de inflatie, maar heeft de heer Tuncer dan helemaal geen idee van het aantal huiseigenaren waarvan het vermogen de afgelopen periode is toegenomen door geen enkele andere briljante activiteit dan alleen maar wonen? Spreker is geen SP’er.

Hij gunt die mensen de toename van hun vermogen en hij gunt het zichzelf nog iets meer, maar is het dan zo raar om bij die mensen iets meer geld weg te halen via de OZB en dat te gebruiken voor het sociaal domein? De zwakste Schiedammers zijn meestal geen huiseigenaren. Het gestelde door de heer Tuncer komt spreker goed uit, maar hij gaat er toch van uit dat ook de heer Tuncer gevoel heeft voor de zwakste Schiedammers. Dat wil zeggen dat diens voorstel heel, heel slecht is. De heer Tuncer ontkent het gestelde door de heer Reuderink dat er onder huiseigenaren geen kwetsbare personen te vinden zijn, want er zijn wel degelijk huiseigenaren die in stille armoede leven. Ze moeten soms zelfs hun huis verkopen omdat ze een paar tientjes tekortkomen. De heer Reuderink herhaalt dat, als je het hebt over een kwetsbare groep, dit meestal niet geldt voor huiseigenaren. Huizenbezitters zien hun vermogen de laatste jaren alleen maar stijgen. Dat gaat de heer Tuncer toch niet ontkennen? Als je dat afzet tegen de steeds hogere lasten voor huurders, dan kun je toch met minimale statistische kennis bedenken dat die groep het waarschijnlijk veel zwaarder heeft? Je hebt altijd een opa van 98 die rookt als een schoorsteen -- de constatering dat roken gezond is, klopt echter niet -- maar kijk je naar de grotere getallen, dan is het voorstel van de heer Tuncer bijna verwerpelijk.

De heer Tuncer ontkent dat het CDA wil bezuinigen op het sociaal domein. Het klopt dat het vermogen van huiseigenaren de laatste tijd flink stijgt door de waardestijging van hun huizen, maar toch zijn er ook genoeg huiseigenaren die in stille armoede leven en die zijn dus kwetsbaar. Deze mensen hebben het wel beter dan de zwaksten in Schiedam, maar het gestelde door de heer Reuderink dat stille armoede niet voorkomt onder huiseigenaren klopt niet. Volgens de heer Reuderink luistert de heer Tuncer selectief. Spreker heeft gezegd dat, als je keuzen moet maken, het niet raar is dat je dan ook bij de OZB terechtkomt. Het vermogen van huiseigenaren is flink gestegen, maar daar zit geen enkele briljante notie achter. Die mensen zijn geen wonderbeleggers. Hun enige economische activiteit bestaat uit wonen. Spreker vindt het dan niet zo gek dat je bij die groep eerder wat geld weghaalt dan dat je bezuinigt op het sociaal domein. Aan het eind van de rit moet je namelijk keuzen maken. De heer Tuncer is het daarmee eens, maar hij constateert opnieuw dat de heer Reuderink suggereert dat het CDA wil bezuinigen op het sociaal domein, maar dat heeft spreker niet gezegd. Zijn fractie probeert juist aan alle bewoners te denken. Spreker is van mening dat de situatie van degenen die in stille armoede leven toch wordt onderschat.

19

De heer Maris maakt een korte berekening. Stel dat de OZB gemiddeld €300 per jaar kost. De extra verhoging van 2,5% kost dan €6. Waar heb je het dan over? De heer Tuncer vindt dus dat de lastenverzwaring voor de gemiddelde huizenbezitter op jaarbasis met €6 omlaag moet. Klopt dat? De heer Tuncer wijst erop dat er al sprake is van bezuinigingen, dus van lastenverhogingen. Daar komt dit bedrag nog bovenop. Als dat zo doorgaat, wanneer houdt het dan op en wanneer is het genoeg? De heer Maris kijkt puur naar de verhoging van de OZB, maar dat vindt spreker te kort door de bocht. Je moet naar het grotere plaatje kijken. De heer Maris constateert dat de heer Tuncer het niet eens is met zijn betoog dat de lasten richting 2026 nog meer omhoog moeten. Dat wil de heer Tuncer dus niet. Sterker nog, het CDA wil de huidige verhoging terugdraaien. De heer Tuncer en zijn fractie kiezen voor de huizenbezitter. Alle andere zaken moeten kapot door ze kapot te bezuinigen. Wil de heer Tuncer dat? De heer Tuncer ontkent dat hij dat heeft gezegd. Je kunt gewoon naar een andere dekking kijken. Spreker constateert dat hem nu woorden in de mond worden gelegd. Volgens de heer Maris heeft hij een vraag gesteld. De heer Tuncer noemt met het oog op die andere dekking een voorbeeld: de compensatie naar taakstelling. Zo is het college voornemens om te bezuinigen op de eigen organisatie.

Dat is slechts een voorbeeld, maar spreker geeft het college graag de ruimte om zelf met initiatieven te komen. Hij beweert zeker niet, en dat heeft hij ook nooit gedaan, dat er moet worden bezuinigd op het sociaal domein. En de fractie wil alles ook niet kapot bezuinigen. Dat heeft hij ook niet gezegd. Spreker zou gewoon graag zien dat het college op dit punt naar een andere dekking kijkt. De heer Maris vraagt de heer Tuncer of hij de inkomsten wil verhogen of wil bezuinigen. Hij wil de OZB verhoging verlagen, dus waarschijnlijk wil hij bezuinigen. Mag spreker die conclusie trekken? De heer Tuncer doet niet mee aan ja-neevragen, maar hij heeft het college zojuist voorgesteld om naar een andere dekking te kijken. De heer Haan is het niet eens met het gestelde in het nog in te dienen amendement van het CDA. Hij vindt niet dat het college de extra ruimte die Schiedam heeft gekregen door het hogere accres uit het Gemeentefonds via de Septembercirculaire, moet gebruiken om de extra verhoging van de OZB terug te draaien. Toch neemt hij het voor de heer Tuncer op, want wat de heer Maris zojuist deed, slaat alles. De heer Maris vroeg de heer Tuncer of hij de OZB-verhoging wil terugdraaien en de andere zaken kapot wil bezuinigen. Het CDA dient echter slechts een amendement in om het extra geld vanuit de Septembercirculaire in te zetten voor de verlaging van het OZB-tarief.

Als je de voorgestelde inkomstenverhoging door de verhoging van de OZB vervangt door een bezuiniging, noemt de heer Maris dat kapot bezuinigen. Wat er volgens het voorstel van het college wordt bezuinigd op het sociaal domein, is dus het kapot bezuinigen van alle andere zaken. Spreker snapt het dan niet meer, want hoe kan de heer Maris dat voorstel van het college dan met zoveel vuur verdedigen? De heer Maris constateert dat de heer Haan hem vandaag niet zo goed begrijpt. Toen spreker het had over kapot bezuinigen, noemde hij de jaren 2026 en 2027. Dan moet er vooral worden gekeken naar de inkomstenkant in plaats van naar bezuinigen. Daar was zijn vraag op gestoeld. Hij vroeg of het voorstel van de heer Tuncer een aanloop was om ook in 2026 de OZB gelijk te houden, waardoor er moet worden bezuinigd. Maar met dit voorstel bezuinigt het CDA natuurlijk niet alle zaken kapot. Het ging over 2026. De heer Haan is blij met deze aanvulling. De heer Tuncer gaat over naar de gezonde levensstijl en verslavingspreventie. Het college zet belangrijke stappen voor een gezondere levensstijl in de stad. Dat waardeert de fractie zeer. Toch mist ze in de begroting de concrete benoeming van het versterken van verslavingspreventie, vooral als het gaat om het vapen en het drugsgebruik onder jongeren.

In een eerdere raadscommissie heeft de fractie al benadrukt hoe belangrijk maatregelen zijn op het gebied van roken, vapen, en drugs als snus. De wethouder bevestigde toen dat deze zaken in het beleid zouden worden meegenomen. In de begroting wordt het tegengaan van roken en het gebruik van drugs echter niet concreet benoemd. De fractie wil dat de preventieve maatregelen op dit gebied worden versterkt en met name worden gericht op jongeren, zodat schadelijk gedrag effectief wordt tegengegaan. Het MVS-jeugdmodel is een waardevolle stap voor het versterken van de ondersteuning van jongeren. De fractie staat daarachter. Toch vraagt ze extra aandacht voor jong volwassenen tussen de 18 en 25 jaar die vaak specifieke uitdagingen ervaren sinds de Coronaperiode, zoals toenemende mentale druk, onzekerheid op de arbeidsmarkt en een tekort aan passende hulpbronnen.

20

Wat de parkeervoorzieningen betreft wordt het waar mogelijk vergroten van de parkeerruimte in de wijken gefaciliteerd. Dat is in de huidige omstandigheden een zeer terechte aanpak. Verzoeken hiertoe komen vaak van bewoners, maar de fractie heeft geconstateerd dat de gemeente daar vaak reactief op opereert. Maar op dit gebied is juist een proactieve opstelling gewenst. De gemeente kan zelf ook kijken hoe de parkeermogelijkheden in de wijken kunnen worden verbeterd. Afhankelijk van het antwoord van het college komt het CDA hierover met een motie. De fractie steunt de inzet met betrekking tot de circulaire economie en waardeert de aandacht voor circulaire grondstoffen en bedrijfsvoering. Het circulair ontwerpen van bouwwerken blijft in de begroting echter onderbelicht, maar bij de tenders van projecten moet dat een belangrijk uitgangspunt zijn. De fractie verwacht meer concrete actie van het college op dit punt. De fractie waardeert het belang dat het college hecht aan participatie van de inwoners. Bij diverse projecten verliep die participatie echter verre van optimaal, maar dat heeft vooral te maken met communicatie en verwachtingenmanagement. Daarom stelt de fractie voor het participatiebeleid te evalueren, zodat er kan worden geleerd van de ervaringen en zodat de gemeente nog meer tegemoet kan komen aan de wensen van de inwoners.

Daarnaast is het zaak dat de inwoners bij zoveel mogelijk onderwerpen zo vroeg mogelijk worden betrokken bij de beleidsvorming. Daarom dient de fractie daarover een motie in. Daar hoeft niet over te worden gestemd, want de motie is al in 2006 aangenomen. Als beginspraak niet lukt of niet mogelijk is, moet het college dat melden aan de raad. De raad gaat bijna zijn laatste jaar in. Het CDA heeft steeds de lijn gevolgd om te ondersteunen wat goed is en kritisch te zijn op wat beter kan. Een kernpunt is hoe Schiedammers de gemeentepolitiek en hun betrokkenheid daarbij ervaren. Het is duidelijk dat deze kwestie nog verbetering verdient. Misschien denkt het college dat het nog niet zo slecht gaat, maar de fractie vindt het niet voldoende. Er moet een tandje bij om de verbinding met de inwoners te versterken. De fractie dankt de griffie voor de ondersteuning bij de voorbereiding van deze vergadering. Haar inzet en toewijding zijn van grote waarde voor het werk van de raad. De heer T. Janssen merkt op dat vanavond ook wordt besproken hoe de Zomernota is verwerkt. Weet de heer Tuncer nog waarom het CDA dit jaar tegen de Zomernota heeft gestemd? Volgens de heer Tuncer heeft zijn toenmalige fractievoorzitter diverse redenen aangegeven, maar een daarvan was dat de fractie niet tegen het amendement over de extra raadsondersteuning was. De heer T.

Janssen weet dat ook nog, maar de realiteit gebiedt te zeggen dat, als het amendement over extra raadsondersteuning was aangenomen, er dit jaar nog een extra bezuinigingsopgave van €120.000 had gelegen. In het licht daarvan is spreker benieuwd welke extra bezuiniging het CDA nu had voorgesteld, dan wel welke extra belastingverhoging. De heer Tuncer constateert dat deze vraag in het verlengde ligt van de eerder gestelde vragen. Hij heeft in dat kader gewezen op de taakstelling met betrekking tot de bezuinigingen. Dan geef je het college de vrijheid om daar iets mee te doen. Volgens de heer T. Janssen heeft het college de in de Zomernota beschreven stappen gezet, maar de realiteit is dat er nu minder stappen hoefden te worden gezet dan anders het geval was geweest. Als het toen aan het CDA had gelegen, als het amendement toen was aangenomen, had er nu extra moeten worden bezuinigd of er had moeten worden besloten tot een extra belastingverhoging. Welke keus had het CDA dan gemaakt? De heer Tuncer verwijst naar zijn eerdere antwoord. De heer T. Janssen kan het op zichzelf billijken dat je voor een amendement stemt over extra ondersteuning van de raad, maar dat heeft consequenties. In dit geval betekent het dat er nu dik €100.000 extra zou moeten worden bezuinigd, of dat de belastingen zouden met dat bedrag moeten worden verhoogd.

Waar zou het CDA dan voor kiezen? De heer Tuncer suggereert de heer Janssen de net ingediende motie van de coalitie in te trekken. Dat geld zou dan kunnen worden gebruikt om het gat te dekken. De heer Reuderink adviseert de heer Tuncer zijn verhaal over de OZB in te slikken, want dan heeft de heer Janssen zijn dekking. De heer Tuncer neemt dat advies niet over. Het probleem is gewoon dat de VVD-fractie dit in haar verkiezingsprogramma heeft staan, maar die belofte nu niet kan nakomen. Het CDA blijft echter consequent. De Voorzitter zegt dat door het lid Tuncer het amendement OZB-verhoging in lijn met besluitvorming Zomernota 2025 wordt voorgesteld:

21

“De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 5 november 2024 ter bespreking van de programmabegroting 2025, besluit om beslispunt 2 van het ontwerpbesluit bij het raadsvoorstel 'Conceptbegroting 2025' als volgt aan te vullen en te wijzigen: De Begroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting; De baten en lasten per programma inclusief de algemene dekkingsmiddelen vast te stellen, met dien verstande dat de verhoging van de ozb wordt beperkt tot maximaal de in de Zomernota vastgestelde indexatie van 2,8% en de bate onder de algemene dekkingsmiddelen hierdoor structureel€ 382.542, - lager uitvalt, en gaat over tot de orde van de dag. Dit amendement krijgt het nummer A3. Mevrouw Rotteveel constateert tot haar genoegen dat het college erin is geslaagd met deze conceptbegroting een sluitende meerjarenbegroting te leveren. Dat geldt echter niet voor de jaren 2026 en 2027. Voor het sluitend maken van de begroting moeten offers worden gebracht, vaak pijnlijke ingrepen in de eigen organisatie, de gemeenschappelijke regelingen en de gemeentelijke taken en voorzieningen. De inkomsten worden verhoogd door het verhogen van de gemeentelijke belastingen. Met name de opbrengsten van het snijden in voorzieningen en het verhogen van een aantal belastingen had LOS graag anders gezien.

Spreekster memoreert al vaker te hebben gewezen op het integraal korten van de jaarlijkse subsidies. Volgens haar wordt daarmee een rechtvaardige verdeling van de ingrepen gerealiseerd. Spreekster verneemt graag op welke termijn het college in een helder overzicht inzichtelijk kan maken welke subsidies uiteindelijk zijn verstrekt in 2024. Na maanden wachten is dit ook zichtbaar geworden in het subsidieregister van 2023. Zij vraagt of er een mogelijkheid is het subsidieregister als levend document in de loop van het jaar na verstrekking van de subsidie aan te passen in plaats van halverwege het volgende jaar. Ook vraagt zij zich af of wordt gekeken naar een gedegen boekhouding bij diverse instellingen die worden gesubsidieerd. Van een instelling die van de gemeente €30.000 ontvangt vindt LOS bij de Kamer van Koophandel geen jaarnota 2024 en zij verzoekt de wethouder dit uit te leggen. Spreekster wijst erop dat de gemeente in 2023 bijna 31 mln. aan subsidies heeft verstrekt, exclusief de wijkbudgetten van ruim €600.000. Zij herhaalt dat het integraal korten op de jaarlijkse subsidies een rechtvaardiger verdeling oplevert.

In de begroting leest spreekster dat het aantal verkeersongevallen de laatste jaren is toegenomen en dat het college voornemens is hiervoor de buitenruimte opnieuw in te richten en de verkeersonveilige situaties aan te pakken, gerichte maatregelen met het oog op de zichtbaarheid van voetgangers en fietsers op een aantal onveilige plaatsen. Er wordt gesproken over belijning, verkeersdrempels en het verwijderen van onveilige obstakels op de weg. Spreekster vraagt hoe het staat met laad- en losplekken op de Broersvest naar aanleiding van de motie van LOS die op 4 juli 2023 is aangenomen. Naar zij constateert is hieraan nagenoeg nog geen uitvoering gegeven. Zij vraagt ook naar de ledverlichting in het wegdek, die zou kunnen worden uitgebreid op de black spots voor voetgangers en op oversteekplaatsen. Met het oog op de door de raad aangenomen motie van LOS over flexflitsers van 9 juli 2024 wil de fractie graag weten of al overleg met de politie en het OM heeft plaatsgevonden. Uiteraard vindt LOS ook iets van Zwembad Zuid. In de conceptbegroting leest zij dat het zwembad op 1 juli 2025 zal sluiten. De gemeente heeft de laatste jaren onderhoud aan het zwembad, dat deels met geld van bewoners is gerealiseerd, zo goed als nagelaten. Zoals blijkt uit de handtekeningenactie, waaraan in nog geen twee weken tijd ruim 5500 mensen hebben deelgenomen, bestaat voor dit zwembad groot draagvlak.

Volgens spreekster mag dit niet worden genegeerd. Volgens de plannen van het college moet het zwembad sluiten in het jaar waarin niet alleen de gemeente haar 750 jarig bestaan viert maar het bad zijn 50-jarig bestaan zou kunnen vieren. Zij vindt dit een gotspe en herinnert eraan dat PS bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen op zijn campagneborden roeptoeterde dat Zwembad Zuid moest blijven. Kennelijk ziet die partij dit als een slogan en niet als een belofte. De PvdA, die zogenaamd veel medeleven toont en de keuze erg moeilijk vond, ging met PS op 31 januari 2023 voor scenario 2, waarmee zij indirect kozen voor sluiting van het bad. De heer Maris concludeert dat mevrouw Rotteveel van mening is dat in een verkiezingsprogramma beloften staan. Mevrouw Rotteveel vindt dat niet van Zwembad Zuid maar zij vindt ook dat het niet zomaar een slogan is. Als PS iets dergelijks op een verkiezingsaffiche zet, zien kiezers het waarschijnlijk toch wel als een belofte. De heer Maris zegt dat op verkiezingsborden iets staat wat je als partij wilt gaan bereiken. Hij zal ook niet zeggen dat wat op verkiezingsborden van LOS staat beloften zijn. Bijna alles wat in het verkiezingsprogramma van LOS staat is ook niet uitgevoerd. Spreker verzoekt mevrouw Rotteveel afstand te nemen van de uitspraak dat hetgeen op verkiezingsborden staat beloften zijn. Mevrouw Rotteveel neemt er geen afstand van.

Zij is niet zo op de hoogte van verkiezingsborden, omdat LOS daarvan nooit gebruik maakt.

22

De heer Maris heeft ook borden van LOS gezien, al waren zij wel wat kleiner. Mevrouw Rotteveel erkent dat de heer Maris hier een punt heeft. Het waren er tien. De heer Reuderink is het met de heer M.Janssen eens dat het ambitiedocument van het college alles behalve ambitie bevat. Daarin stond echter voor iedere buitenstaander goed te lezen dat bad het dicht ging. Als dan op verkiezingsposters intrigerende uitspraken worden gedaan vindt hij net als mevrouw Rotteveel dat PS zwembad Zuid wel erg gemakkelijk heeft weggegeven. De heer Maris ontkent dat. Voor zijn partij was met externe financiering twee jaar verlenging het hoogst haalbare. Samen met de PvdA heeft PS de conclusie getrokken dat zij het niet zouden redden en trokken zij zich terug uit de onderhandelingen. De opmerking over het ambitiedocument laat hij aan het college over. De heer Reuderink wijst erop dat de heer Maris heeft gezegd dat verkiezingsprogramma’s sowieso niet worden uitgevoerd. Dit past daar dus ook in. De heer Maris heeft niet gezegd dat verkiezingsprogramma’s niet worden uitgevoerd maar dat verkiezingsprogramma’s geen beloften maar intenties zijn, dingen die je wilt bereiken. Doordat LOS niet in de coalitie zit, bereikt mevrouw Rotteveel veel minder met haar verkiezingsprogramma dan PS maar hij zal haar er niet op afrekenen dat zij geen beloftes heeft ingelost.

De heer Reuderink is dan wel benieuwd wat de heer Maris dit keer heeft binnengehaald. De heer Maris zegt dat PS krachtig heeft gepleit voor flexwoningen en voor een inzet op wonen. De fractie had ook Zwembad Zuid willen binnenhalen maar heeft alleen twee jaar verlenging van het openhouden bereikt. Spreker zal zijn verkiezingsprogramma nog even nalopen en er in tweede termijn op terugkomen. De Voorzitter wijst erop dat het nu over de begroting gaat. Een discussie over verkiezingsprogramma’s wijkt daar wel erg veel van af. Mevrouw Rotteveel zal een amendement indienen waarin niet om een structurele uitgave wordt gevraagd. Als de heer Maris het zwembad nog even wil openhouden, had hij het amendement wellicht mede kunnen indienen. De heer Maris heeft het amendement gezien. Hij wil weten wat het kost en wacht de beantwoording van het college af alvorens in te gaan op het amendement. Mevrouw Rotteveel erkent dat de wethouders van PS en PvdA ook haar wethouders zijn en is van mening dat die fracties en hun wethouders hadden moeten knokken voor het behoud van Zwembad Zuid en de fracties niet voor het raadsvoorstel van 31 januari 2023 hadden moeten stemmen. Op haar vraag of Zwembad Groenoord tijdelijk dicht gaat kreeg spreekster van de wethouder het antwoord dat het aanbestedingsproces voor de renovatie en uitbreiding van het bad nog liep.

Verlopen die werkzaamheden volgens de planning dan start de aannemer in het eerste kwartaal van 2025 met de werkzaamheden, die naar verwachting in totaal anderhalf jaar zullen duren. Ook deelde de wethouder mede in overleg te zijn om de fasering van de bouw zodanig in te richten dat er altijd een deel van het zwembad open is. Hoewel de gesprekken veelbelovend zijn kan het college nog geen zekerheid bieden. Spreekster concludeert dat de aanbesteding nog loopt maar worden ook woorden gebruikt als “maar”, “als”, “de verwachting” is, “in overleg” en zij maakt de gevolgtrekking dat de kans groot is dat het zwembad sluit, zij het tijdelijk, en dat de renovatie en bouw zullen uitlopen. LOS is en was voor het behoud van Zwembad Zuid maar realiseert zich dat gedane zaken geen keer nemen en dat het sluiten van het bad een feit lijkt. Het uitbreiden en renoveren van Zwembad Groenoord zullen niet een, twee, drie gerealiseerd zijn. LOS dient dan ook een amendement in om zuid open te houden totdat het project Zwembad Groenoord is afgerond. De Voorzitter deelt mede dat door de leden Rotteveel, M.Janssen en Siljee het amendement Wijzigen van het sluiten van Zwembad Zuid op 1 juli 2025 wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 5 november 2024, behandelende het Raadsvoorstel Conceptbegroting 2025, constaterende dat: door een meerderheid van de Raad d.d.

31 januari 2023 het besluit is genomen Zwembad Groenoord te renoveren en uit te breiden; dit besluit indirect tot gevolg heeft dat Zwembad Zuid moet sluiten; -

23

dan ook in de conceptbegroting 2025 te lezen valt dat Zwembad Zuid per 1 juli 2025 moet sluiten; wanneer Zwembad Groenoord gerenoveerd en uitgebreid wordt er in Schiedam tijdelijk geen zwembad meer is; er lange wachtlijsten zijn in verband met zwemlessen; sport en beweging belangrijk zijn voor iedereen maar zeker voor ouderen en gehandicapten; overwegende dat, het in een gemeente met meer dan 80.000 inwoners onacceptabel is om geen zwembad te hebben; wanneer er geen zwembad is de wachtlijsten voor zwemlessen nog verder oplopen; Zwembad Zuid in 2025 vijftig jaar bestaat en sluiting in dat jaar onacceptabel is; sluiting in 2025 van Zwembad Zuid een schaduw werpt over de viering in dat jaar van het feit dat Schiedam 750 jaar geleden stadsrechten kreeg van Aleida van Holland; het draagvlak om Zwembad Zuid langer open te houden erg groot is; wijzigt punt 2 van het voorgestelde besluit behorend bij het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, zodat dit punt komt te luiden als volgt: 2. De conceptbegroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. met inbegrip van het afzien van het sluiten van Zwembad Zuid per 1 juli 2025; b. dat sluiting van het zwembad genoemd onder 2.a. pas aan de orde kan zijn op het moment waarop de renovatie en de uitbreiding van Zwembad Groenoord zijn gerealiseerd; c.

de nader te bepalen kosten voor het openhouden van Zwembad Zuid zoals omschreven onder 2.a. en 2.b. ten laste te brengen van de Algemene Reserve; d. de baten en lasten per programma inclusief de algemene dekkingsmiddelen vast te stellen met inbegrip van de kosten genoemd onder 2.c.; e. de mutaties in de reserves in 2025, zoals vermeld in de financiële begroting, te autoriseren, te weten 8,080 mln. aan stortingen en 16,346 mln. aan onttrekkingen, en gaat over tot de orde van de dag. Dit amendement krijgt het nummer A4 Mevrouw Wilton constateert dat er, als je als laatste aan het woord komt, al veel is gezegd. Herhalen is niet zo zinvol en dus beperkt zij zich tot die zaken die voor de fractie Wilton van groot belang zijn en die niet of niet voldoende aandacht hebben gehad. Als eerste een compliment aan de opstellers van de begroting. Er is goed werk geleverd en duidelijk is dat de visie hoe om te gaan met de tekorten in het ravijnjaar en daarna allesbepalend is geweest. Een sluitende begroting nu, maar ook op termijn behoort tot de mogelijkheden. En dat kunnen niet veel gemeenten Schiedam nadoen. In de afgelopen periode heeft de fractie steeds gehamerd op de hoge kosten in het sociaal domein. Het sociaal domein is de grootste kostenpost en vormt met zo’n 195 miljoen bijna de helft van de begroting. Het sociaal domein raakt met name de kwetsbaarste inwoners van Schiedam.

Het is dus wel zéker van groot belang om én goed met de gelden om te gaan, de juiste keuzes te maken, én kritisch te zijn op de organisaties en gemeenschappelijke regelingen die de uitvoering op zich hebben genomen. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het Schuldenlab, waarvan Stroomopwaarts de uitvoerder zou moeten zijn, maar dat helaas niet succesvol maakte. Nederland is dichtgeregeld en daar zijn ook de gemeenten de dupe van. Er moet heel veel, mensen hebben rechten en er kan heel weinig. De gemeenten worden belast met extra verplichtingen, op basis van die regels, maar krijgen daar geen extra geld voor. Er is praktisch geen ruimte om innovatie toe te passen of op zoek te gaan naar alternatieven of een andere aanpak. Immers, dat vraagt om speelruimte en die is er niet meer. De regels beperken de gemeente aan alle kanten en een pilot of onderzoek kan zo maar haken op een of ander onzinnig bedachte regel die ongetwijfeld ooit goed bedoeld was, maar nu de vooruitgang blokkeert. Al eerder vroeg de fractie Wilton naar de rol van het voorveld voor jongeren. Daarmee werd gedoeld op activiteiten die georganiseerd worden om de instroom in de jeugdzorg zoveel mogelijk te beperken en jongeren niet te medicaliseren.

Dat voorveld zou door de wethouder in de vorige periode en door de wethouder in deze periode worden opgepakt, waarbij met name zou worden gekeken naar de activiteiten van onder andere Buurtzorg Jong in andere gemeenten. Bij de laatste aanbesteding werd het voorveld meegenomen, maar helaas bleef het ook nu stil over de uitwerking. In de begroting is er ook weinig over te vinden, behalve in het programma over jeugd en veiligheid, waarin met name wordt ingegaan op de voorkoming van criminaliteit en de weerbaarheid daartegen. Daar worden jeugdwerkers op ingezet, een goede zaak, maar beperkt. Voorkomen is natuurlijk beter dan repareren, maar kinderen die vastlopen en niet de criminaliteit inlopen, worden niet of veel te weinig gezien. De fractie Wilton is ervan overtuigd dat jongeren meer gebaat zijn bij een sociaal vangnet na school, dan een wekelijks bezoek aan de psycholoog. De Schiedamse Yets Foundation bewijst dat dagelijks en verdient daar ook een groot compliment voor. De door deze instelling begeleide jongeren presteren goed en voelen zich gezien en gehoord.

24

Dan de keuze om Bemoeizorg te beperken. Dat is niet de keuze van de fractie Wilton. De inzet van de Schiedamse bemoeizorgers bespaart heel veel geld op termijn. De bemoeizorgers besteden aandacht aan een groep Schiedammers die daardoor voor veel zwaardere zorg, en dus ook hogere kosten en meer begeleiding en inzet, wordt behoed. Gelukkig lijkt het erop dat ook de wethouder deze mening deelt. Ze is op zoek gegaan naar een andere financiering. Wellicht kan dat bij de TA in december worden meegenomen. Spreekster krijgt daar graag een toezegging over. En dan nog iets over omdenken, innovatie en vasthouden aan regels, Kort geleden is er een woonakkoord gesloten. Daaraan voorafgaand vond een boeiende discussie plaats tussen projectleiders, raadsleden en ambtenaren over bouwen in Schiedam, een heel belangrijk onderwerp. Aan de orde kwam onder andere dat de Schiedamse woonvisie aan projectleiders beperkingen oplegt die succesvol bouwen in de weg staan. De woonvisie is opgesteld in de vorige raadsperiode, nog vóór Corona en nog vóór allerlei andere ontwikkelingen die betrekking hebben op wonen. Het kan en mag niet zo zijn dat dergelijke beperkingen leiden tot vertragingen en verstoringen in de enorme bouwopgave van de stad. In dergelijke situaties moet er overleg worden gevoerd met de ambtelijke organisatie en de wethouder om een oplossing te zoeken en die voor te leggen aan de raad.