Notulen raadsvergadering 5 november 2024

Veranderde omstandigheden en nieuwe ontwikkelingen zijn van invloed op besluitvorming. Ook een visie kan worden bijgesteld of aangepast. Tot slot. In de begroting staat de volgende tekst opgenomen: “Met voorlichting op scholen bevorderen we acceptatie en emancipatie van diversiteit.” De fractie Wilton sluit daar graag op aan met een motie die de verbinding in het heden door kennis van het verleden versterkt. Met sterk oplopende cijfers van antisemitisme, met name op scholen, is het van belang de kennis van historie en achtergronden te verbeteren en de onderlinge verdraagzaamheid en verbinding te versterken. De Holocaust is opgenomen in het curriculum op school, maar staat ver af van de dagelijkse realiteit van veel jongeren in Schiedam. De fractie Wilton verzoekt het college om de scholen te wijzen op de wenselijkheid om aandacht te besteden aan de Holocaust en bij de inrichting van het diversiteitsbudget binnen de begroting voor zover mogelijk ruimte te creëren voor de bestrijding van het antisemitisme met de in de motie voorgestelde acties, zoals een bezoek aan het Holocaust museum Amsterdam of Kamp Westerbork. Wellicht kunnen ook raadsleden op eigen kosten aansluiten bij een dergelijk bezoek. Dat zou zeker goed zijn voor de verbinding en de verdraagzaamheid in de gemeente. Hierover dient spreekster een motie in.

De Voorzitter zegt dat door het lid Wilton de motie Verbinding in het heden door kennis van het verleden wordt ingediend: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 5 november 2024, constaterende dat: • uit cijfers van het meldpunt Meld Online Discriminatie blijkt dat antisemitisme in 24% van alle gevallen de discriminatiegrond is voor meldingen in 2023; • ook blijkt dat het aantal meldingen van online antisemitisme sinds oktober 2023 zelfs met 48% is toegenomen, ten opzichte van het jaar daarvoor; • niet-online het aantal meldingen van anti-Joodse discriminatie in 2023 ruim 2,5 maal hoger lag dan in 2022;.

• deze niet-online toename met name op scholen plaats vond; • de kennis over antisemitisme moet worden verbeterd, aldus de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding; • het Nationaal Holocaust Museum in Amsterdam op 11 maart van dit jaar is geopend; • Kamp Westerbork al decennia educatieve programma's verzorgt en scholen ontvangt; overwegende dat: • de Schiedamse maatschappij en scholen helaas ook niet (zullen) ontkomen aan de trieste ontwikkeling van toenemende Jodenhaat; • Joden slechts 0,3% van de Nederlandse bevolking uitmaken; • de Holocaust een verplicht onderdeel is van het curriculum op scholen; • het Holocaust Museum relatief dichtbij en voor schoolgroepen ook relatief goedkoop is; • Kamp Westerbork wel goedkoop maar niet nabij is, maar evenals het Holocaust Museum een belangrijk, indringend beeld geeft van de gevolgen van antisemitisme; • verdraagzaamheid en verbinding vooral tot stand komen als je kennis hebt van historie en achtergronden; • de landelijke viering van 80 jaar Bevrijding in 2025 hiervoor een goede onderlegger vormt; verzoekt het college om: • Schiedamse schoolbesturen en schooldirecties nadrukkelijk te wijzen op de mogelijkheid en wenselijkheid om bezoeken aan het Holocaust Museum en/of Kamp Westerbork te brengen; • waar nodig en indien mogelijk deze bezoeken financieel te ondersteunen, vanuit de budgetten voor diversiteit;

25

• in 2025 het goede voorbeeld te geven en zelf een bezoek aan het Holocaust Museum te brengen, met medeneming van een eerste groep Schiedamse scholieren, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M3. De heer Kondu heeft de motie al gelezen. Hij is het eens met de constateringen daarin. Het is inderdaad zorgwekkend dat het aantal meldingen van antisemitisme sinds 7 oktober vorig jaar bijna is verdubbeld. Mevrouw Wilton wil bij de inrichting van het diversiteitsbudget meer aandacht voor de bestrijding van antisemitisme, maar ook het aantal meldingen van islamofobie zijn zo’n beetje verdubbeld. Rapporten wijzen erop dat meer dan de helft van de moslims ooit discriminatie heeft meegemaakt. Het meldpunt dat mevrouw Wilton noemde, stelt dat ongeveer 15% van alle discriminatiegevallen betrekking heeft op islamofobie. Is mevrouw Wilton het met spreker eens dat daar ook oog voor moet zijn? Hij wil mevrouw Wilton op dit punt de hand reiken en stelt voor om samen met haar te kijken naar een nieuwe motie, waarin deze kwestie wordt verbreed en beide kanten worden bekeken, antisemitisme en islamofobie. In de motie zou het college dan kunnen worden opgeroepen om moskeeën, synagogen en kerken te bezoeken, zodat er sprake is van een handreiking in de richting van alle geloven. Mevrouw Wilton dankt de heer Kondu voor zijn reactie.

Spreekster is bereid tot overleg over deze kwestie, maar zij ziet niet direct aanleiding om het gestelde door de heer Kondu alsnog in haar motie op te nemen. Hij kan wellicht zelf een motie indienen. De heer Kondu begrijpt het antwoord, maar een motie van zijn kant ziet hij niet zitten, want het is niet de bedoeling zaken als antisemitisme en islamofobie te scheiden en er apart over te discussiëren. Deze kwestie moet als geheel worden opgepakt. Vandaar zijn handreiking om hier samen naar te kijken, want er is sprake van een zorglijke ontwikkeling op dit gebied. Misschien kan dat dadelijk in de schorsing. De heer Tuncer onderschrijft het gestelde door de heer Kondu, want het is heel verbindend als in de motie beide zaken aan de orde komen. Mevrouw Wilton blijft bij haar woorden. De Voorzitter constateert dat de eerste termijn van de raad hiermee is afgerond. De vergadering wordt enige tijd geschorst. Mevrouw Laan dankt de raadsleden voor hun beschouwing over hoe Schiedam zich de komende jaren al of niet verder moet ontwikkelen -- het kan ook een surplace worden -- dat alles in het licht van de financiële situatie van alle gemeenten in Nederland. Raad en college hebben hierover al een aantal keren gesproken. Ook de komende jaren zal dat blijven gebeuren, want er is sprake van een onzekere periode.

Toch moeten deze jaren worden doorleefd, dus zullen dit soort avonden nog vaker voorkomen. Uiteindelijk is ook dat het feest van de democratie. Aan de orde is de begroting van 2025 en de jaren daarna. Er is sprake van financiële uitdagingen en die zijn door alle raadsleden benoemd. Overigens is dat ook al in juli van dit jaar gebeurd bij de bespreking van de Zomernota. Spreekster heeft die vergaderingen samen met haar bestuursadviseur uitgebreid teruggekeken en gezien hoe alle raadsfracties in hun eigen woorden aangaven welke zaken zij belangrijk vonden. Die kaders heeft het college meegenomen bij het opstellen van de begroting die nu voorligt. In juli is de motie Code Rood unaniem aangenomen. Het college en de raadsfracties zijn daar actief mee aan de slag gegaan, ook in de richting van de Tweede Kamer, vooral de partijen die ook in die Kamer zijn vertegenwoordigd. Spreekster voelde zich als wethouder Financiën wat dit betreft ook persoonlijk aangesproken en daarom heeft zij er binnen het G40-overleg uitgebreid over gesproken met de wethouders Financiën. Maar er is ook gesproken met de VNG. Er is binnenkort weer een VNG-congres en dan worden dienaangaande ook weer moties ingediend die Schiedam ondersteunt.

Er is ook al gesproken met de provincie en het is de bedoeling, ook met het oog op de gemeenschappelijke regelingen, om wat dit betreft samen met de wethouders Financiën van de regio Rijnmond op te trekken, want dan is de kans op succes groter. Er is dus al veel energie en tijd in dat overleg gestoken. Het geeft voldoening om op die manier een soort volksvertegenwoordiger te zijn en op pad te gaan voor de goede zaak. Dat geeft ook weer energie. Het college heeft inmiddels negen keer vergaderd over de voorgelegde bezuinigingen en de keuzen in dat kader. Dat zijn overigens nooit leuke keuzen. Het valt niet mee om met je gezin te praten over zaken waarop je moet bezuinigen, bijvoorbeeld over het minder naar de kapper gaan. Feit is in ieder geval dat je bepaalde dingen daarna niet meer kunt doen. In het college heeft iedereen ook zijn of haar eigen portefeuille, met eigen voorkeuren of liefdes, vanuit ieders eigen achtergrond. Maar er is ook gesproken met de organisatie, want de ambtenaren zijn elke dag met veel inzet vaak hard aan het werk, met liefde voor de stad, op een gebied of onderdeel van het beleid waarvoor ze bewust hebben gekozen. Ook dat is een lastig gesprek, omdat er uiteindelijk moet worden gekozen om iets niet of niet meer te doen, niet omdat zoiets niet belangrijk is, maar omdat er keuzen moeten worden gemaakt,

26

want op langere termijn wil je voor de stad de goede dingen blijven doen. Uiteindelijk hebben die keuzen geresulteerd in de begroting die nu aan de orde is. De drie zaken die daarbij hebben gespeeld, zijn: bezuinigingen, inkomstenverhogingen, het zoveel mogelijk ontzien van het behoorlijk grote aantal kwetsbare Schiedammers, ook op basis van de tijdens de behandeling van de Zomernota aangenomen motie daarover -- wat niet wil zeggen dat deze Schiedammers altijd worden ontzien, maar ze worden wel zoveel mogelijk ontzien -- en een evenwichtige begroting. En als je aan je eigen burgers moet uitleggen dat er moet worden bezuinigd, moet je ook kijken naar zaken waar je zelf op kunt bezuinigen. Daarom is er eerst naar de eigen organisatie gekeken. Het resultaat is dat er flink wordt bezuinigd op het ambtelijk apparaat. Dat was niet makkelijk, het werd niet altijd met blijdschap ontvangen, maar de ambtenaren hebben daar hard aan meegewerkt. Daarom is het college wat dat betreft trots op de eigen organisatie. Er is ook gekeken naar hoe de inkomsten zouden kunnen worden verhoogd. De raad heeft daar onderling ook al over gesproken. Ook is bekeken hoe de gemeenschappelijke organisaties daarin een rol zouden kunnen spelen. Een aantal werkt goed mee en wil er ook mee aan de slag. Andere organisaties geven aan dat er bij hen nooit kan worden bezuinigd.

Een aantal beleidsterreinen waarop eventueel zou kunnen worden bezuinigd, is vanavond ook door de raad benoemd. Desondanks blijft er worden gebouwd aan de toekomst van Schiedam. Een aantal kwesties dat vanavond aan de orde is gekomen, raakt de portefeuilles van de diverse wethouders. Die komen daar zelf nog over te spreken. Datzelfde geldt voor de ingediende moties en amendementen. Ook de sluiting van zwembad Zuid is aan de orde geweest. Daarover hebben raad en college in januari 2023 al uitgebreid gesproken. Toen is er een aantal besluiten genomen, ook over de sluiting. Er is toen gezegd dat het college daarmee indirect een besluit over de sluiting van het zwembad nam, maar dat was niet indirect. Het gebeurde op instigatie van twee coalitiepartijen, die graag zagen dat de sluiting van het zwembad werd uitgesteld, onder de voorwaarde dat er met een sluitende businesscase zou worden gekomen. Als die er zou komen, zou daar serieus naar worden gekeken. Spreekster heeft de raad echter voor de zomer meegedeeld dat die businesscase er nooit is gekomen, maar niet omdat niet duidelijk was wat er wel of niet kon op de desbetreffende locatie. Een aantal fractievoorzitters had daar ruim daarvoor ook nog een presentatie over gehad. Maar een en ander heeft dus niet geleid tot een sluitende businesscase.

Het college heeft destijds ook nog aangeboden eventuele ondersteuning te financieren, maar dat geld is nooit aangevraagd. Uiteindelijk is er wel een plan gepresenteerd, maar daar zat geen businesscase bij. Dat plan, waarin ook een hotel was voorzien, was ook niet haalbaar omdat je daar niet mag bouwen op de dijk. Er is ook gesproken met de Vrienden van zwembad Zuid. Vooral ambtelijk is daar veel contact mee geweest. De vrienden hebben uiteindelijk ook een plan ingediend, maar ook dat was niet realistisch. Dat wisten ze overigens zelf, dat heeft de heer Bons ook gezegd, maar ook zij waren uiteraard teleurgesteld. Uiteraard is er treurnis en verdriet in de samenleving over het sluiten van het zwembad, dat er destijds is gekomen met behulp van veel dubbeltjes en kwartjes van de bewoners zelf, al heeft de gemeente er ook veel aan meebetaald. Maar nu is het dus zover dat het besluit van januari 2023 wordt uitgevoerd. Overigens had dat besluit ook te maken met de voorgenomen renovatie en uitbreiding van zwembad Groenoord, want in de toekomst moet er genoeg zwemwater in Schiedam voorhanden zijn. In januari 2023 is ook nog over nieuwbouw van zwembad Zuid gesproken, maar dat financiële plaatje was toen al €9,3 miljoen. Het jaarlijkse onderhoud zou ook nog enkele tonnen kosten. De suggestie dat als het zwembad verdwijnt er niet genoeg zwemwater in Schiedam overblijft, klopt niet.

Er blijft genoeg zwemwater over. Er is uiteindelijk niet gekozen voor nieuwbouw, ook omdat de gemeente dat geld op andere manieren nodig heeft. Het geld is namelijk schaars, zeker op dit moment, en de gemeente heeft niet te veel geld. Nieuwbouw van zwembad Zuid is op dit moment voor de gemeente Schiedam niet de beste keus. Ook al sluit het zwembad, in Groenoord blijft genoeg zwemwater over. Er zijn overigens bijna geen wachtlijsten voor het afzwemmen. De woensdagmiddag en de zaterdagochtend zijn het populairst voor de zwemles van kinderen. Ouders die daaraan vasthouden, lopen de kans een paar maanden te moeten wachten, maar geen jaren, want straks kan het allemaal in Groenoord. Mocht er onverhoopt toch een gat vallen, als er even helemaal niet kan worden gezwommen, kunnen ouders met hun kinderen in de omgeving terecht. Daarover wordt momenteel met omliggende gemeenten gesproken. Het wordt overigens ook tijd dat het zwembad dichtgaat, want zo langzamerhand is er sprake van bepaalde risico’s qua gebreken; zie de foto’s en filmpjes. Eigenlijk had het zwembad veertien jaar geleden al moeten worden gesloten, maar de raad heeft dat besluit destijds tien jaar uitgesteld. Inmiddels zijn er weer vier jaar voorbij, maar nu is het zwembad gewoon klaar, al is dat niet leuk.

Spreekster gaat liever niet de geschiedenis in als de wethouder die zwembad Zuid heeft gesloten, maar dat is waarschijnlijk wel het geval. Gelet op alle overwegingen is dat op dit moment echter de beste keus, niet alleen financieel, maar ook maatschappelijk. Als overheid moet je op een gegeven moment ook duidelijk zijn richting de inwoners. Als je eromheen blijft draaien, met iedere keer een paar maanden uitstel, wordt niemand daar gelukkig van. Het vervoer is ook aan de orde geweest in het college. Er rijden bussen, maar dat is niet voor iedereen een optie. Spreekster zegt toe dat in overleg met de wethouders die gaan over vrijwilligerswerk en mobiliteit zal worden gekeken naar een andere manier van vervoer voor groepen voor wie het lastig is om met het openbaar vervoer heen en weer te reizen. Het is de bedoeling om voor de sluiting van het zwembad met een concreet voorstel op dat punt te komen. In het kader van de Jaarrekening heeft de raad op instigatie van onder andere mevrouw Silva van de PvdA het besluit genomen om €400.000 uit te trekken voor de sportbestemming van de locatie van het zwembad. Dat bedrag is in de Jaarrekening vastgelegd en het staat ook in de diverse besluiten in dat kader. De locatie blijft dus

27

een sportvoorziening. Er wordt nog bekeken waar het meest behoefte aan is en daar worden raad en buurt bij betrokken. De heer Haan wil graag weten hoe wordt omgegaan met de eventuele situatie dat zwembad Zuid al dicht is, terwijl zwembad Groenoord nog niet klaar is. Mevrouw Laan herhaalt dat de gemeente over het eventueel compenseren van het tekort aan zwembadwater in gesprek is met omliggende gemeenten. Of die situatie zich zal voordoen, is echter nog niet duidelijk. De heer Haan concludeert dat de eventuele opvang in een andere gemeente nog vaag is, maar toch wordt de raad nu gevraagd om te besluiten zwembad Zuid te sluiten. Mevrouw Laan wijst erop dat de raad anderhalf jaar geleden in een open debat zelf heeft besloten het zwembad te sluiten. Er is toen bewust gekozen voor renovatie van zwembad Groenoord, al kost dat ook miljoenen. Mocht er nog een reëel alternatief komen, dan zou daar eerst naar worden gekeken, was destijds de insteek, maar dat alternatief is er nooit gekomen. Het college geeft nu duidelijkheid over het eind van zwembad Zuid. Het is niet meer het paradijsje dat het ooit was. Het is nu klaar met het zwembad. Overigens is het ook te klein, vergeleken met wat er in zwembad Groenoord mogelijk is. Er vindt momenteel overleg plaats met het bedrijf dat het zwembad gaat renoveren. Spreekster gaat ervan uit dat het op tijd lukt.

Is dat niet het geval, dan wordt er voor een alternatief gekozen. Daar wordt nu al naar gekeken. Het nu weer openhouden van zwembad Zuid zou ook niet fair zijn naar de burgers, want dan verwachten zij weer dat het zwembad openblijft. Dat is dus niet het geval. De heer Haan kan zich de discussie van januari 2023 nog levendig herinneren. Er waren toen ook fracties die ontkenden dat het toen genomen besluit betekende dat het zwembad moest sluiten. Los daarvan is toen ook gezegd dat zwembad Zuid wel degelijk als tijdelijke overloop van zwembad Groenoord zou kunnen functioneren, maar daar komt het dus ook niet van. Spreker hoopt dat de renovatie van zwembad Groenoord op tijd wordt afgerond. Mevrouw Laan hecht zo langzamerhand aan duidelijkheid op dit punt, ook met het oog op de financiën waar het al de hele avond over gaat. Uitstel van de sluiting brengt ook financiële risico’s met zich, vanwege een aantal gebreken die echt niet meer kunnen in het zwembad. Dit is het beste besluit voor Schiedam, ook omdat er op dezelfde locatie iets moois op sportgebied voor de bewoners terugkomt. Het is ook mooi dat er eindelijk een belasting in Schiedam, de hondenbelasting die hier vanaf 1962 werd geheven, wordt afgeschaft. Dank aan de fracties die zich in de vorige periode hebben ingezet voor afschaffing van deze belasting.

Spreekster is blij deel uit te maken van het college dat daar nu een klap op geeft. Soms is het ook leuk om wethouder Financiën te zijn. Zoals spreekster in haar inleiding heeft aangegeven, heeft het college een algemene afweging gemaakt hoe om te gaan met de financiën in Schiedam. Dat betekent aan de ene kant stoppen met zaken en aan de andere kant het verhogen van inkomsten. De gemeente staat volgend jaar wederom voor een uitdaging. Het rijk heeft gezegd dat het volgend jaar in plaats van met de meicirculaire met een eerdere circulaire komt waarin het inzicht zal geven in de effecten van de rijksbegroting op die van de gemeenten. Daarover zal het college weer met de raad in gesprek moeten gaan, omdat er in 2026 natuurlijk een sluitende begroting moet worden ingeleverd. Alles zal dan wederom onderwerp van discussie zijn. Het is nu helder hoe het CDA erin zit. Die mening zal het college meewegen. Op dit moment ontraadt spreekster aanvaarding van het amendement van die fractie inzake de OZBverhoging. De heer Tuncer vraagt of het college gelet op de begroting nog steeds achter het coalitieakkoord staat. Mevrouw Laan staat achter het collegebesluit zoals dit voor haar ligt.

De heer Tuncer leest in het coalitieakkoord dat het college in de komende periode vasthoudt aan de speerpunten van het bestaande financiële beleid, beheersing van de lastenontwikkeling voor burgers en bedrijven en het niet verhogen van de OZB in de komende vier jaar, met uitzondering van de gebruikelijke indexatie. Hij vraagt of er aanleiding is het coalitieakkoord aan te passen. Verder constateert hij dat de VVD haar beloftes breekt. De heer Maris wijst de heer Tuncer erop dat het coalitieakkoord is ondertekend door de fractievoorzitters en niet door de wethouders. Ook wijst hij erop dat de gemeente nu in een heel andere werkelijkheid zit dan twee jaar geleden toen het coalitieakkoord werd getekend voor vier jaar. Nu weet het gemeentebestuur dat het heel slechte jaren tegemoet gaat, wat betekent dat er opnieuw moet worden gepraat. Soms moet je iets herzien waarvoor je in het coalitieakkoord hebt getekend. Anders kun je in deze jaren geen sluitende begroting maken. De heer Tuncer vraagt de VVD of het coalitieakkoord moet worden aangepast nu zij dit evenals haar verkiezingsprogramma niet nakomt.

28

De heer T.Janssen is blij dat de heer Tuncer erop wijst dat de VVD in 2022 heeft kunnen regelen dat dit in het coalitieakkoord werd opgenomen en dat het ook, anders dan in andere gemeenten, keurig heeft kunnen plaatsvinden. Dat is niet gelukt toen het CDA deelnam aan de onderhandelingen in 2018. In de vorige periode was het door de omstandigheden ook nodig een bescheiden verhoging door te voeren, iets waarmee het CDA toen instemde. Spreker vindt dat de heer Tuncer wel erg grote woorden gebruikt en geen verantwoordelijkheid neemt voor de keuzen die door de eigen fractie bijvoorbeeld bij de Zomernota zijn gedaan. De heer Tuncer vindt dat het toppunt van ironie aangezien de coalitie zelf een motie indient met een open cheque en waarin geen bedragen worden genoemd. Mevrouw Laan vindt het goed dat op deze manier naar buiten komt dat er dankzij het dualisme ingevoerd in 2002 verschil is tussen bestuur en fracties. Spreekster had begrepen dat motie M1 in de schorsing zou worden aangepast maar zij heeft nog geen aanpassingen gezien. Als die nog komen, lijkt het haar verstandig dat er bedragen in de motie worden genoemd. Dan kan het college erop reageren en aangeven of het zich erin kan vinden. De heer Haan vraagt, nu er bedragen in de motie moeten worden genoemd. of de Voorzitter de indieners niet kan vragen de motie om te werken naar een amendement.

De Voorzitter zegt dat die vraag aan de coalitie moet worden gesteld. De heer T.Janssen zegt dat de indieners in tweede termijn een aanvulling doen op de motie. De heer Haan zegt dat hij er in tweede termijn niet op kan reageren als de gewijzigde motie wordt ingediend door degene die dat in eerste termijn heeft gedaan. De heer T.Janssen zal dat als handreiking aan GroenLinks doen, zodat iedereen de gelegenheid heeft op de motie te schieten of haar te omhelzen. Mevrouw Laan herinnert zich dat praktisch iedereen bij de behandeling van de Zomernota heeft gezegd dat het fijn zou zijn om met elkaar samen te werken voor deze stad. Daar komt men het verst mee. Gelet op hetgeen zij heeft gezegd over het sluiten van Zwembad Zuid zal het duidelijk zijn dat spreekster aanvaarding van amendement A4 ontraadt. Mevrouw Rotteveel begrijpt dat de wethouder zegt dat het college bij omliggende gemeenten te rade gaat als Groenoord tijdelijk dicht gaat. Mevrouw Laan heeft dat niet gezegd maar nadrukkelijk aangegeven dat het college in eerste instantie zal proberen het in Groenoord op te lossen. Lukt dat niet, dan zijn er alternatieven waarvan dit er een is. De heer Karahmanoğlu zegt dat het zijn eerste begrotingsbehandeling als wethouder is en dat hij de discussie in de raad prettig vond. Die discussie gaat over iets en raakt Schiedammers.

Zo is de discussie ook gevoerd in het college in een periode waarin moeilijke keuzen moeten worden gedaan die voor geen van de collegeleden gemakkelijk waren. Spreker beaamt dat het college zich blijft inzetten voor een schoner Schiedam door voort te gaan op de ingeslagen weg en ook na te gaan hoe de stad op een andere manier schoner kan worden gemaakt. In december zal worden gestart met een pilot om grofvuildumpingen in een soort van treintje op te halen. Eerst komt er een grofvuilwagen, vervolgens een matraswagen en ten slotte een ijzerwagen, zodat alles in één keer kan worden meegenomen. Daarnaast wordt op innovatieve manieren getracht bijplaatsingen te monitoren. Spreker doet een beroep op de Schiedammers om meldingen te doen met de BuitenBeter-app maar de gemeente zal ook nagaan of het mogelijk is met camera’s op auto’s bijplaatsingen te detecteren, zodat actief kan worden gehandeld. Afgelopen maand is naar spreker opmerkt gestart met de pilot met pasloze containers. Overmorgen krijgt hij een tussenevaluatie en het streven is erop gericht aan het einde van het jaar een definitief evaluatierapport uit te brengen, zodat de raad er in Q1 over kan spreken. De beslissing inzake het groenonderhoud is het college niet gemakkelijk gevallen. Het is een van de keuzen die sprekers portefeuille rechtstreeks raken.

Hij is het met de heer Haan eens dat je het op de een of andere manier zult terugzien in de buitenruimte. Hij zal echter alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat wordt voldaan aan de door de raad gestelde kaders en het groen op de juiste manier wordt onderhouden. Nagegaan wordt op welke manier invulling kan worden gegeven aan differentiatie binnen een wijk. Verloedering van de buitenruimte zal niet de insteek zijn. Ook deze keuze is niet gemakkelijk geweest. Wat betreft de motie van mevrouw Wilton constateert spreker dat er een handreiking wordt gedaan en dat het onderwerp breder leeft. Het college heeft het onderwerp vanuit de inclusieagenda op het netvlies en wil er continu aandacht voor vragen. Mevrouw Wilton kan ervan op aan dat hij voortdurend voor verschillende

29

onderwerpen, waaronder het antisemitisme, aandacht vraagt bij de schoolbesturen en -directies. Hij wil dat ook blijven doen. In het tweede dictum vraagt mevrouw Wilton waar en indien mogelijk bezoeken aan het Holocaust museum of Westerbork financieel kunnen worden ondersteund. Gezien de kosten lijkt het spreker moeilijk daaraan invulling aan te geven. Hij zal de scholen erop wijzen dat zij vanuit beschikbare subsidierelaties aanspraak maken op financiële ondersteuning in dezen vanuit de middelen voor burgerschap. Het lijkt spreker haalbaar dat de gemeente het goede voorbeeld geeft door samen met een klas of school een bezoek te brengen aan het Holocaust Museum. De heer De Leeuw heeft nog een vraag gesteld over de hanging baskets en hij vraagt of het college nog ruimte ziet om de openbare ruimte in een jaar van feestelijkheden dezelfde allure te geven als voorheen en welke route het college hiervoor ziet. De heer Kahramanoğlu zegt dat die vraag door een collega zal worden beantwoord. De heer Kondu begrijpt de appreciatie van de wethouder inzake de motie van mevrouw Wilton niet helemaal. Juicht hij haar toe of ontraadt hij aanvaarding? De heer Kahramanoğlu omarmt de motie gelet op het feit dat zij er niet toe oproept per se datgene te doen wat in de motie wordt gevraagd. De ruimte is er niet om dat te doen. Het tweede en derde dictum kan hij echter omarmen.

Mevrouw Zwang merkt op dat structureel moet worden bezuinigd en daarom wordt wat de bemoeizorg betreft van 2 naar 1 fte gegaan. De raad heeft echter ingestemd met de regiovisie maatschappelijke opvang/beschermen van de vrouwenopvang. Onderdeel van die visie was een budget van 1 mln. waarmee de gemeente lokaal activiteiten kon ontwikkelen. In de TA die de raad in december behandelt wordt opgenomen dat Schiedam voor 2025 en 2026 de extra fte voor bemoeizorg in stand kan houden. Dan lopen de uitvoeringsplannen en kan eind 2026 worden bezien of 1 fte voldoende is, of dat er 2 of wellicht nog meer nodig zijn. De 2 fte’s worden voorlopig echter gehandhaafd. Spreekster erkent de noodzaak en heeft oog voor het mooie werk dat zij doen. Spreekster zegt tegen mevrouw Rotteveel dat het even heeft geduurd voor de subsidies van 2023 op de website stonden doordat met een nieuw systeem wordt gewerkt. Met ingang van januari kunnen tweemaal per jaar de subsidies worden geüpload. In het eerste kwartaal van 2025 zullen de cijfers van 2024 erop worden gezet en in het derde kwartaal de eerste helft van 2025. Spreekster houdt van wandelen in de polder en van plantjes en bloempjes en zij snapt dan ook helemaal dat het schrappen van de hanging baskets een beetje sjeu weghaalt. Zij wordt heel blij als zij vanaf de fiets of uit de auto die geraniums ziet hangen in de stad.

Er moesten echter pijnlijke keuzen worden gedaan en daarvan is dit er een. Bewoners van een aantal wijken vragen echter uit de wijkbudgetten geld om zakken met plantjes en bloempotten aan regenpijpen te hangen. Dat kan nog steeds en op die manier wordt de stad toch feestelijk gehouden. In het feestjaar 2025 zal onder meer met vlaggen een feestelijke uitstraling worden verzorgd. Spreekster is ervan overtuigd dat iedereen in deze zaal van mening zal zijn dat iedere inwoner van Schiedam een waardig afscheid verdient. Zij herkent de worsteling waarvan de heer Van Sliedregt gewaagde toen hij zich afvroeg wat daarmee precies werd gezegd. Zij ontraadt aanvaarding van motie nr. 2. Daarmee wil zij niet zeggen dat niet iedereen een waardig afscheid verdient. Schiedam mag blij zijn met de uitvaartondernemer die voor de gemeente de uitvaarten verzorgt van overledenen voor wie geen uitvaart wordt georganiseerd, vanwege eenzaamheid of gebrek aan budget. Uitvaarten zijn immers behoorlijk prijzig. Spreekster noemt ook nog de gedichten en wijst erop dat ook niet bekend is wat de overledene op prijs zou hebben gesteld, bijvoorbeeld dat een raads- of collegelid aanwezig zou zijn op zijn uitvaart. Spreekster begrijpt de achtergrond van de motie maar ontraadt haar desondanks.

Volgens de heer Van Sliedregt zijn er in de afgelopen drie jaar zeven eenzame uitvaarten geweest en dit jaar was er gelukkig maar één. Zoiets als in de motie wordt bepleit, behoeft dus ook niet meteen van kracht te zijn. Mevrouw Zwang deelt de zorgen van het CDA over het roken en vapen van de jeugd, zoals ook bleek uit de Zomernota. De fractie ziet daarover niets terug in de begroting maar zij wijst erop dat het valt onder de gezonde leefstijl. Spreekster is ermee bezig, brengt het onder de aandacht van de scholen en deelt informatie met ouders. Er is ook een rookvrije sportvereniging en op allerlei plekken waar jongeren komen wordt gewezen op de gevaren. De gemeente gaat ook aan de slag met de social media en nagegaan wordt welke daarvoor moeten worden ingezet. Facebook is natuurlijk hartstikke uit. De heer Tuncer zegt dat de inspanningen van de wethouder hem goed doen. Hij vraagt of hij mag begrijpen dat zij ook het roken bedoelt. Vapen is een heel gevaarlijk fenomeen aan het worden. Mevrouw Zwang beantwoordt de vraag bevestigend. Voor de voorlichting wordt aan allerlei partijen subsidie gegeven.

30

Zoals in de begroting staat wordt in 2025 het in 2021 vastgestelde beleid inzake participatie geëvalueerd en wordt nagegaan wat anders of beter kan. Zij attendeert de heer Tuncer die verwees naar 2006 erop dat er nadien een aantal dingen zijn gebeurd en besluiten inzake participatie zijn genomen door de raad. In het beleid dat in 2021 is vastgesteld is aangegeven wanneer en op welke wijze de inwoners en de raad worden betrokken bij allerlei zaken. Aan het adres van mevrouw Rotteveel merkt spreekster op dat bij het aanvragen van subsidies maar zeker bij de verantwoording wordt gekeken of de gelden die beschikbaar zijn gesteld voor activiteiten daarvoor ook zijn besteed. Soms is er ook een accountantsverklaring nodig. Het kan zijn dat een organisatie geen jaarrekening heeft gedeponeerd maar wel tegenover de gemeente kan verantwoorden hoe het geld is besteed. Mevrouw Biekman beaamt dat de bezuiniging op de beheersvergoeding van het Wennekerpand in 2026 ingaat. De afdeling heeft dan ook de tijd om een en ander te onderzoeken inzake het beheren van het pand. Het college wil dat dit efficiënter wordt gedaan. De bezuiniging kan worden ingeboekt omdat een gedeelte van de onderhoudskosten nu al door de gemeente wordt betaald, terwijl zij ook de huurinkomsten al voor een deel ontvangt.

Is binnen een jaar bekend hoe verder wordt gegaan met de exploitatie dan is ook bekend hoeveel het kost. Die kosten zullen in de budgetten voor vastgoed worden gedekt. De heer Maris vindt het fijn dat er duidelijkheid is dat de bezuiniging nog niet zal worden opgelegd in 2025. Hij neemt aan dat als er duidelijkheid is en plannen zijn de raad erbij wordt betrokken. Mevrouw Biekman zegt dat de raad uiteraard op de hoogte zal worden gesteld. Mevrouw Rotteveel vraagt hoe het zit met de laad- en losplekken op de Broersvest waarover op 4 juli 2023 een motie is aangenomen maar waaraan nagenoeg nog geen uitvoering is gegeven. De Voorzitter zegt dat die vraag wordt beantwoord door wethouder Hamerslag. De heer Hamerslag zal niet reageren op de amendementen die zijn ingediend door GroenLinks omdat de heer Janssen een wijziging van een motie van een verwant onderwerp heeft aangekondigd. Zodra die wijzing er is, zal hij op het amendement reageren. De heer Haan heeft twee amendementen ingediend en hij constateert dat de wethouder er pas op wil reageren als er een gewijzigde motie is ingediend. De heer Hamerslag antwoordt bevestigend. De heer Haan begrijpt dat de wethouder vindt dat er niet op zijn amendement behoeft te worden gereageerd omdat het hetzelfde onderwerp als een motie behandelt. De heer Hamerslag beantwoordt bevestigend. Hij zal de beantwoording in één geheel uitvoeren.

De heer Haan wijst erop dat hij er dan alleen nog in een interruptiedebat met de wethouder over van gedachten kan wisselen en er niet in zijn tweede termijn op ingaan. Hij vindt dat de wethouder moet reageren op hetgeen in eerste termijn is gezegd en de amendementen die in die termijn zijn ingediend. De heer Hamerslag ontraadt aanvaarding van de amendementen van GroenLinks. De heer Reuderink memoreert dat de heer Lamers altijd vertelde dat hij niet alleen voorzitter van het college was maar ook van de raad. Hij spreekt de heer Bergmann nu ook aan als voorzitter van de raad nu het college ervoor kiest om nu niet te reageren op twee amendementen omdat de coalitie kennelijk nog met een motie komt. Hij roept de Voorzitter op te doen alsof hij Cor Lamers is. Enige bestuurlijke zuiverheid lijkt hem hier toch wel gewenst. niet.

De Voorzitter wijst erop dat de wethouder een reactie heeft gegeven, of de raad het er nu mee eens is of

De heer De Leeuw is het volledig met de heer Haan eens. Hij vindt het heel belangrijk dat een collegelid een inhoudelijke reactie geeft op iets wat in eerste termijn is gezegd of ingediend. Hij wil ook iets uitgebreider horen wat de wethouder van de amendementen vindt in plaats van het advies om deze niet aan te nemen. De heer Hamerslag ontraadt inderdaad aanvaarding. Hij is nog niet toegekomen aan het waarom omdat er vervolgens constant werd geïnterrumpeerd. Spreker wijst erop dat het schrappen van het NME uitgaat van een structurele situatie. Zoals hij heeft begrepen van Code Groen is het structurele karakter niet noodzakelijk. Ook bij het schrappen van de subsidie voor

31

verkeersonderwijs gaat het over structurele dekking. De gemeente kan die zich op dit moment niet veroorloven. Ook aanvaarding van dat amendement ontraadt spreker dus. De heer Haan dankt de wethouder voor het feit dat deze alsnog, zij het magertjes, op de amendementen is ingegaan, omdat hij weet wat hem nu te doen staat in tweede termijn. De heer Hamerslag is blij dat de heer Haan dat nu weet. De heer Haan vindt dat de toon nu erg vervelend. Hij krijgt geen reactie op de door hem in eerste termijn ingediende amendementen. Omdat verschillende leden om een reactie vragen, krijgt hij die reactie. Als hij daarvoor bedankt, krijgt hij weer een sneer. Op die manier is het niet leuk meer. De Voorzitter constateert dat het wat later op de avond is en hij kan zich voorstellen dat dit voor sommigen vervelend is en de aandachtsboog wat verslapt. Hij adviseert de leden het over het onderwerp te hebben en niet over elkaar. De heer Hamerslag zegt dat het niet zijn bedoeling snerende opmerkingen in iemands richting te maken. Als het zo overkomt, is het niet zijn intentie. Ook aanvaarding van het amendement inzake dagtarief parkeren zone B wordt door spreker ontraden. Het college streeft naar uniformiteit van de tarieven in de verschillende wijken. In november wordt daar een parkeeronderzoek gedaan. Nu komen signalen binnen dat de verkeersdrukte groot is tussen 10 en 11 uur in de avond.

Nagegaan zal worden hoe in dat deel van de stad met de parkeerproblemen moet worden omgegaan. De motie loopt vooruit op een probleem dat er mogelijk niet is. Dat zal uit het onderzoek blijken en dan zal worden bezien welke maatregelen moeten worden genomen. De heer M.Janssen zegt dat iedereen daar weet wat het probleem is, zodat hij zich afvraagt waarom een onderzoek moet plaatsvinden dat geld kost en ertoe leidt dat het lang duurt voor er iets gebeurt. De heer Haan vraagt wanneer het onderzoek wordt afgerond en de uitkomst kan worden verwacht. Ook vraagt hij of dan alsnog kan worden besloten om de tarieven die vanavond worden vastgesteld te wijzigen. De heer Hamerslag zegt dat het onderzoek snel zal kunnen worden afgerond en dan zal worden nagegaan welke oplossingsrichting moet worden gekozen. Zo nodig legt het college een voorstel tot tariefswijziging aan de raad voor. Spreker wijst erop dat iedereen denkt te weten wat de problemen zijn en wat de oplossing is maar hij wil graag zeker weten wat het probleem is. Terecht is aandacht gevraagd voor het NME-centrum Code Groen. De bezuiniging daarop is een van de moeilijke besluiten die het college heeft moeten nemen. Spreker zegt dat Code Groen heeft aangegeven nog een jaar nodig hebben waarna het op eigen benen zou kunnen staan. Hij is benieuwd naar de motie en wat de raad er vervolgens van vindt.

Natuureducatie blijft bestaan omdat het onderdeel is van het onderwijscurriculum, of het nu wordt uitgevoerd door Code Groen dan wel door het onderwijs. De afgelopen jaren kon in Schiedam iets extra’s worden gedaan maar dat wil niet zeggen dat het altijd kan worden gedaan. De heer Haan zegt dat er in het debat wat verwarring was over de bedragen. In de begroting staat een bezuiniging van €72.000 voor de komende vier jaar maar er werd ook een bedrag van €50.000 genoemd. Hij vraagt hoe het zit. De heer Hamerslag zegt dat de begroting klopt. Voor Code Groen geldt het bedrag van €50.000 en verder is er nog een bedrag voor wat kleine dingen en maatregelen. Ook verkeerseducatie is naar spreker opmerkt een onderdeel van het onderwijscurriculum. Stopt de gemeente met subsidiëring dan betekent dit niet dat er geen verkeerseducatie meer bestaat in Schiedam. Een belangrijk klusje dat vanuit Schiedam wordt gedaan ten bedrage van €15.000 wordt dan niet meer gedaan. Aan het adres van DENK merkt spreker op dat wat betreft wijzigingen in de venstertijden netjes met Nieuwland zal worden gecommuniceerd. Bij de draagvlakmeting heeft een deel van de buurt gezegd gereguleerd parkeren te wensen. Er zal worden aangegeven dat het wellicht iets anders is dan indertijd werd voorzien.

Als het over fietsen gaat, heeft spreker enig recht van spreken, want hij verplaatst zich in de stad voornamelijk op de fiets en gebruikt hij de auto of de motor alleen als hij de stad uitgaat. Schiedam is een fantastische fietsstad, hoewel er zijn die er anders over denken. Op heel veel plekken kan hij zijn fiets heel goed stallen. Op station Schiedam Centrum is een heel grote fietsenstalling, die de komende jaren ook nog wordt opgeknapt, uitgebreid en veiliger gemaakt. Er zit een deel voor betaald fietsen stallen in. Dat blijft omdat het van de NS is. Daarnaast is er nog een stukje aanvulling van Biesieklette en dat gaat weg. Het overgrote deel van de stalling blijft bestaan. De gemeente is met Biesieklette in gesprek over de stalling op het Broersveld. Het bedrijf geeft aan dat de huur van het pand nog een jaar doorloopt en vraagt of de stalling eventueel met instandhouding van de bezuiniging van €250.000 met aangepaste tijden nog een tijd opengehouden kan worden. Daarover vindt

32

een gesprek plaats. Zodra er uitsluitsel kan worden gegeven zal de raad daarvan op de hoogte worden gesteld. De bezuiniging van €250.000 blijft echter bestaan. Biesieklette vindt het niet leuk maar begrijpt het ook wel. De kwestie rond de parkeervoorzieningen in de wijken ligt altijd ingewikkeld, want groen en speelvoorzieningen zijn ook nodig, en het moet veilig zijn in de wijken. Als je er alleen maar auto’s kunt parkeren, wordt het ook niet veiliger. Samen met de bewoners wordt zorgvuldig bekeken wat er nodig is. Als er aan ophogingen in de wijken wordt gewerkt, wordt ook bekeken hoe de omgeving er uit moet zien. Feit is wel dat de buitenruimte steeds schaarser wordt, omdat er steeds meer andere dingen in de stad gebeuren. De druk op de diverse voorzieningen is dus groot. Het is schakelen en schuren hoe je iets met elkaar gaat doen. De heer Tuncer zou graag zien dat de gemeente proactiever op dit punt is. Ze moet de bewoners ook zelf opzoeken. Nu schijnt de vraag vooral van de bewoners te komen, waarna de gemeente reageert. De heer Hamerslag antwoordt dat dat wordt gedaan op de momenten dat het nodig is, maar als er iets in de wijk moet gebeuren, worden de bewoners ingeschakeld. Desondanks moeten er altijd keuzen worden gemaakt over wat er wel of niet moet gebeuren. Overigens komen er ook altijd signalen van politie en de handhaving.

Het is echter niet zo dat de hele stad constant wordt gescand op al die zaken, want daar is de capaciteit te beperkt voor. Het gebeurt op natuurlijke momenten en op aanvraag. De heer Tuncer constateert dat de gemeente actief gebruikmaakt van haar beperkte capaciteit. De heer Hamerslag deelt mee dat de raadsleden binnenkort weer een zogenaamde bulkbrief krijgen over de afdoening van een aantal moties. Wat betreft de specifieke vraag van LOS over de laadplekken op de Broersvest: Die zijn inmiddels aangepast. Er staan ook borden bij en de lijnen zijn beter getekend. Volgens mevrouw Rotteveel is dat nog niet gebeurd. Er staan twee lijntjes in de vorm van een L en op de borden staat geen tijdsspanne. Spreekster heeft ook het idee dat er geen extra handhaving is opgezet. Maar de handhaving is daar sowieso niet wat die moet zijn. Volgens de heer Hamerslag zijn de laadplekken wel degelijk aangepast. Ze zijn beter zichtbaar. De handhavers doen gewoon hun werk, zoals ze dat altijd doen in de stad. Dat is volgens mevrouw Rotteveel niet waar. Op de borden staat geen tijdsspanne, terwijl daar in de aangenomen motie wel om is gevraagd. Spreekster hoort ook niets meer over de ledverlichting op blackspots, met het oog op de verkeersveiligheid op voetgangers- en fietsoversteekplaatsen.

De heer Hamerslag zegt toe daarnaar te gaan kijken, maar op verschillende plekken in de stad is inmiddels ledverlichting aangebracht. Daarmee is de motie op dit punt wat spreker betreft afgedaan. Mochten er nog andere plekken zijn waar ledverlichting een prima optie is, dan wordt daarnaar gekeken als er voldoende budget is. De Voorzitter constateert dat daarmee de reactie in eerste termijn van het college is afgerond. De heer De Leeuw heeft behoefte aan een korte schorsing. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De heer T. Janssen deelt mee dat motie M1 inmiddels is gewijzigd. Er is een aantal concretiseringen aangebracht. Er is nu sprake van een incidentele dekking vanuit de Algemene Middelen. Het totale bedrag is €215.000. Voor de vier punten die niet te maken hebben met verkeerslessen gaat het om €50.000. Voor de verkeerslessen gaat het om €15.000. De Voorzitter zegt dat door de leden Van Sliedregt, T. Janssen, Kondu, De Leeuw en Maris de gewijzigde motie Eenmalig wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, op 5 november 2024 in vergadering bijeen ter behandeling van de conceptbegroting 2025, constaterende: - dat in de conceptbegroting een groot aantal ingrijpende maatregelen van structurele aard opgenomen is.

Waarvan sommige op korte termijn al ingaan; - sommige van deze bezuinigingen een beperkte financiële omvang hebben; overwegende: - dat in de conceptbegroting in 2025 beperkt ruimte is om eenmalig enkele maatregelen aan te passen;

33

-

Schiedam een stad moet zijn waar de jeugd veilig moet kunnen blijven leven en spelen, waar starters een helpende hand moeten kunnen blijven krijgen bij het kopen van een woning en waar aandacht moet zijn voor het verleden;

verzoekt het college: 1. de voor 2025 aangekondigde korting van €50.000 op de subsidie voor het Natuur- en Milieuonderwijs door Code Groen uit te stellen tot 2026; 2. eenmalig een toevoeging van €50.000 te doen in het fonds voor de starterslening; 3. een bedrag van €50.000 te reserveren voor een monument ter ere van de Schiedamse Gastarbeiders. Te realiseren in de Glasbuurt; 4. een bedrag van €50.000 te reserveren voor speelvoorzieningen voor de jeugd, in het Beatrixpark; 5. de aangekondigde bezuiniging van €15.000 op verkeerslessen en verkeersexamens voor 2025 terug te draaien. En de hiermee gepaard gaande incidentele kosten van in totaal €215.000 ten laste te van de Algemene Middelen te verwerken in de Eerste Technische Aanpassing, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze gewijzigde motie krijgt het nummer M1. De heer T. Janssen dankt het college ten slotte voor de beantwoording, de verstrekte inzichten, in het bijzonder over de vraag over de proef met de pasjescontrole. Spreker hoopt daarover in het eerste kwartaal van volgend jaar een mooi resultaat te horen. De heer Haan dankt de Voorzitter voor de ruimte voor het debat. Af en toe liepen de emoties hoog op, ook bij spreker; excuses voor de momenten dat hij dwars door de voorzitter heen door bleef praten. Dank ook aan de collega’s voor het debat. Het gaat ergens over en dat kun je goed merken.

Ten slotte ook dank aan het college voor de beantwoording en de verduidelijking. De reactie van de wethouder op het amendement over het parkeren in Oost brengt de fractie ertoe dat amendement in te trekken. Spreker komt daarop terug als het onderzoek is afgerond. De Voorzitter constateert dat amendement A2 is ingetrokken, zodat het geen onderdeel van de beraadslaging meer uitmaakt. De heer Haan deelt voorts mee dat de amendementen over Natuur- en milieueducatie en over verkeerseducatie inmiddels zijn gewijzigd. Beide amendementen worden beperkt door het schrappen van de bezuiniging voor het jaar 2025, niet structureel, maar incidenteel. De Voorzitter zegt dat door de leden Schoondermark en M. Janssen het volgende gewijzigde amendement wordt ingediend: “De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d.

5 november 2024, behandelende het raadsvoorstel conceptbegroting 2025: constaterende dat: - kennis over natuur en milieu voor kinderen bijdraagt in hun algemene ontwikkeling; - de activiteiten van het NME Schiedam al jaren hoog gewaardeerd worden; overwegende dat: - het feit dat natuur- en milieueducatie geen wettelijke taak is, geen steekhoudend argument is om de uitgaven hiervoor te schrappen; - de afgelopen jaren veel tijd en energie gestoken is om te komen tot het bundelen van krachten in de Stichting Code Groen educatie; - de gemeenteraad nog in deze raadsperiode steun heeft gegeven aan het continueren van de activiteiten op het gebied van natuur- en milieueducatie; - het van belang is dat de gemeente in overleg treedt met Code Groen om te bepalen welke middelen benodigd zijn om ook na 2025 de activiteiten te kunnen voortzetten; Wijzigt punt 2 van het voorgestelde besluit behorend bij het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, zodat dit punt komt te luiden als volgt: 2. De conceptbegroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. met inbegrip van het afzien van het stoppen van de subsidie voor Natuur- en milieueducatie voor het jaar 2025; b. het hiervoor benodigde bedrag van €50.000 ten laste te laten komen van het begrotingssaldo na bestemming,

34

en gaat over tot de orde van de dag.” Dit gewijzigde amendement krijgt het nummer A1. De Voorzitter zegt dat door de leden Haan en M. Janssen het volgende amendement wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen op 5 november 2024, behandelende het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, constaterende dat: - het aantal verkeersongevallen toeneemt; - het drukker wordt en de gemeente steeds meer klachten en meldingen over verkeersonveilige situaties krijgt; - door de introductie van nieuwe vervoersmiddelen als de fatbike steeds meer jongeren betrokken raken bij verkeersonveilige situaties; overwegende dat: - verkeersveiligheid een fysieke en een sociale kant heeft; - voor wat betreft de sociale kant het van belang is om het gedrag door middel van educatie te beïnvloeden; - het aanbod dat scholen krijgen, zoals de Schoolbrengweek en het fietsexamen hier mede in voorzien; Wijzigt punt 2 van het voorgestelde besluit behorend bij het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, zodat dit punt komt te luiden als volgt: 2. de conceptbegroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. met inbegrip van het afzien van het stoppen van de verkeersmaatregelen gericht op educatie voor het jaar 2025; b.

het hiervoor benodigde bedrag van €15.000 ten laste te laten komen van het begrotingssaldo na bestemming, en gaat over tot de orde van de dag.” Dit gewijzigde amendement krijgt het nummer A2. De heer Maris vraagt of dit betekent dat het bedrag van €72.000 voor het NME wordt verlaagd naar €50.000. De heer Haan bevestigt dat. Hij deelt voorts mee dat het gewijzigde amendement A1 nu mede wordt ingediend door AvS. De motie van de coalitie is inmiddels gewijzigd door het opnemen van bedragen en is nu dus concreet, maar dat wil niet zeggen dat de kwestie als zodanig daarmee is opgelost, want de begroting wordt vooralsnog niet gewijzigd. Als de amendementen van GroenLinks echter wordt aangenomen, gebeurt dat wel. In de motie wordt het college verzocht om de financiële wijzigingen aan te brengen bij de Eerste Technische Aanpassing van de begroting van 2025, maar dat duurt nog even. Spreker hoort dus graag hoe het college denkt om te gaan met de motie als die wordt aangenomen. Verder gaat het in de motie ook over zaken waar GroenLinks het niet mee eens en die niet per se nu al moeten worden geregeld. De heer Kondu stemt, gehoord de wethouder op dit punt, tegen de motie over de eenzame uitvaart. Hij heeft mevrouw Wilton de hand gereikt om wat haar motie betreft samen op te trekken, maar als de motie niet wordt gewijzigd, wordt het een lastig verhaal voor DENK.

Uiteraard moet antisemitisme keihard worden bestreden, maar hetzelfde geldt voor islamofobie in Nederland. Het is daarom het beste wat dit betreft samen op te trekken en niet op één kant te focussen. Spreker komt op een later moment in de raad op de kwestie terug. De heer Reuderink vraagt of de heer Kondu een tegenstelling ziet tussen antisemitisme en islamofobie. De heer Kondu heeft duidelijk willen maken dat DENK vindt dat de handen ineen moeten worden geslagen. Er moet bij deze kwesties samen worden opgetrokken. Antisemitisme is iets anders dan islamofobie, maar beide zaken moeten worden bestreden. In de motie wordt gesproken over aandacht voor de Holocaust, maar er moet ook aandacht komen voor de geloofsovertuiging van de islam. Islamofobie en antisemitisme moeten allebei worden aangepakt, daarom kan er wat dat betreft het beste samen worden opgetrokken. De heer Reuderink is benieuwd waarom de heer Kondu dan geen motie indient, waarin de beide kwesties worden genoemd. Die motie gaat dan verder dan de motie van mevrouw Wilton en komt dus als eerste in stemming. Op die manier wordt de kwestie elegant opgelost.

35

Volgens de heer Kondu moet je hier wel voorzichtig mee zijn, in die zin dat actie-reactie moet worden voorkomen. Spreker komt hier op basis van een zorgvuldig voorbereid en degelijk voorstel binnenkort op terug in de raad, maar hij vindt wel dat beide zaken moeten worden aangepakt. Ten slotte steunt spreker de gewijzigde amendementen van GroenLinks. De heer Reuderink herhaalt dat dit geen nieuwe algemene beschouwingen zijn. Daarom ziet hij af van de tweede termijn. De heer De Leeuw dankt het college voor de uitgebreide beantwoording over zwembad Zuid. De fractie vindt de sluiting een heel bittere pil en ze is ook behoorlijk geraakt. Spreker is blij met de toezegging dat de omwonenden worden betrokken bij de zoektocht naar een vervangende sportvoorziening, maar krijgt de raad daar te zijner tijd ook een raadsvoorstel over? De parkeertarieven worden met 10% verhoogd, maar de naheffing wordt met slechts 2,8% verhoogd. Dat voelt scheef en verkeerd. Hoe is het college tot die afweging gekomen en is het bereid om dat percentage aan te passen? De amendementen van GroenLinks die in lijn liggen met de motie van D66, VVD, PvdA, DENK en PS worden gesteund. De motie van mevrouw Wilton is een vrije kwestie voor de fractie. De heer M. Janssen constateert dat Sinterklaas dit jaar vroeg is. De coalitiepartijen hebben een surpriseavond gehouden en iedereen mocht een cadeautje uitpakken.

Daar waren ze blij mee. Voor de vergadering van vanavond is daar vervolgens de verzamelmotie Eenmalig van gemaakt, maar het moet niet gekker worden. Uit de begroting blijkt dat iedereen de broekriem moet aanhalen, maar de coalitiepartijen dienen doodleuk een wensenlijstje in en spreken met elkaar af dat ze elkaars punten in de verzamelmotie steunen. De fractie vindt dat hoogst merkwaardig en uiterst ongepast. Er stonden eerst ook nog geen bedragen in de motie. Daar is flink over gediscussieerd, want daarmee werd een soort blanco cheque uitgeschreven, maar nadat de partijen de koppen bij elkaar hadden gestoken, werd de motie iets concreter gemaakt. Dat neemt echter niet weg dat spreker sterk het gevoel van een coalitiekoehandel krijgt. De oppositiepartijen kunnen nu voor of tegen de genoemde vijf onderwerpen stemmen. Waren het vijf aparte amendementen geweest, dan was de keus een stuk eerlijker geweest en dan had deze kwestie een breder draagvlak kunnen krijgen. Maar nu krijgen de partijen een vreemde coalitiepackagedeal voorgelegd. De fractie gaat de motie echter niet steunen, want ze heeft ook inhoudelijke bezwaren. Niet alle vijf onderwerpen hebben namelijk de instemming van de fractie. Neem het monument voor gastarbeiders, of voor welke doelgroep dan ook. In een tijd van stevige bezuinigingen is dat uiteraard geen prioriteit.

En het is ook verre van realistisch om daar geld voor vrij te maken. De heer T. Janssen constateert dat AvS schrikt van de bedragen in de motie, maar hoe staat het met het ongedekte amendement over zwembad Zuid, dat de AvS samen met LOS en GroenLinks heeft ingediend? Volgens de heer M. Janssen hebben deze partijen geprobeerd te zoeken naar een pragmatische oplossing om mensen in Schiedam te laten zwemmen. De heer Reuderink vindt dat je de pakjesavondmotie Eenmalig, die sowieso wordt aangenomen, niet kunt vergelijken met de oprechte strijd van een aantal Schiedammers om het beschikbare zwemwater overeind te houden. Uiteraard kost dat ook geld, maar dat amendement is in ieder geval niet bedoeld voor pakjesavond. De heer T. Janssen verzoekt de raadsleden op te passen met dit soort kwalificaties. Het klopt dat sommige partijen over allerlei kwesties in gesprek zijn geraakt, elkaar wat dat betreft iets gunnen en daarover een motie hebben ingediend. Daar mogen andere partijen wat van vinden, maar dat gebeurt gewoon in de raad. Als dat middel dus een keer wordt ingezet, is het ongepast om daarover op die manier te spreken. Volgens de heer M. Janssen is dit gedoe begonnen met de indiening door de coalitiepartijen van een incomplete motie die niet af was en waar geen bedragen in stonden. Dat moet je niet verbaasd zijn dat je dit soort reacties krijgt.

De heer Van Sliedregt houdt het in verband met de tijd kort. Hij stelt vast dat er vanavond flink is gedebatteerd, ook door hem met de heer Haan. Hij waardeert dat en vindt het leuk om te merken dat je uiteindelijk beiden iets bereikt. Hij spreekt ook zijn bewondering uit voor de mensen die al de hele avond op de tribune met haar oncomfortabele bankjes zitten. Spreker vindt het jammer dat de motie van het AOV wordt gehandhaafd en in stemming zal worden gebracht. Het zou zo maar kunnen dat zij het niet haalt en dan rijst de vraag wat de indiener heeft bereikt en of het niet op een andere manier had gekund.

36

Spreker vindt de motie van mevrouw Wilton mooi maar betreurt het dat zij de uitgestoken hand van DENK niet heeft geaccepteerd. Daarmee had de motie nog mooier kunnen worden dan zij nu al is. Hij wacht de verdere actie van DENK af. Mevrouw Bruggeman sluit zich aan bij AvS en vindt de motie van de vijf coalitiepartijen schaamteloos en gênant. Zij betreurt het dat aan het einde van de avond Zwembad Zuid dicht gaat, er geen strooigoed voor de kinderen is bij de sinterklaasintocht en er namens de gemeente geen koffie of thee meer wordt geschonken, om niet te spreken van de bezuiniging op Orange the world en de aanpak van huishoudelijk geweld.. Er komt echter wel een monument voor gastarbeiders. Schiedam zal daar heel erg blij mee zijn! Spreekster vindt het allemaal vreselijk. Zij handhaaft haar motie. De heer Kondu begrijpt de reactie van mevrouw Bruggeman omdat het AOV een heel ander programma en andere idealen heeft dan DENK. Hij stoort zich echter aan de manier waarop zij spreekt over iets wat al jaren heeft plaatsgevonden en ook de reden is waarom hij hier persoonlijk zit. Dat mag niet onopgemerkt blijven. Het standbeeld is een gebaar in de richting van mensen die hier jarenlang hard hebben gewerkt. Hij vindt het wel erg gemakkelijk de motie af te kraken op de manier waarop mevrouw Bruggeman dat doet. Hij verzoekt haar haar woorden terug te nemen.

Hij herinnert eraan dat zij in het verleden ook uitspraken heeft gedaan over bezuinigingen op jeugdzorg en Stroomopwaarts, die zij vandaag heeft teruggenomen. Volgens hem moet je uitkijken met dit soort dingen, waarmee zij een grote doelgroep raakt. Hoe je het wendt of keert en of je het er nu mee eens bent of niet, het gaat om een stukje historie van de stad. Mevrouw Bruggeman neemt niets terug. Zij vindt €50.000 voor een monument voor gastarbeiders in tijden van schaarste en waarin keuzen moeten worden gedaan buitensporig. Spreekster is ook tegen de €50.000 die in de motie wederom wordt uitgegeven voor speelgelegenheden, terwijl met de Enecomotie al een miljoen is gereserveerd voor dat doel. Het AOV zal tegen de begroting stemmen omdat het van mening is dat het college veel te weinig heeft gedaan voor het behoud van Zwembad Zuid. De heer Maris is erkentelijk voor de heldere antwoorden inzake het Wennekerpand en bemoeizorg en noemt in antwoord op de vraag van de heer Reuderink dierenwelzijn, verruiming horecaregels, continuering armoedebeleid, flexwoningen, opkoopbescherming, continuering woonvisie, groenvisie en mobiliteitsvisie, Zwembad Zuid en inzet op cultuur. De heer Reuderink weet dat het laat is en dat hij oud is maar vraagt of hij moet begrijpen dat de heer Maris Zwembad Zuid als een succes claimt.

De heer Maris durft het uiteindelijke resultaat absoluut geen succes te noemen Hij is het met de heer Reuderink eens dat het een debacle is. Het succes is dat het is gelukt Zwembad Zuid nog twee jaar open te houden door extra financiering. Dat heeft zijn fractie op dat moment binnengehaald. Als zijn fractie er eerder was uitgestapt was het zwembad al eerder gesloten. De heer Reuderink vindt de term debacle een adequate omschrijving. De heer Maris kan de twee amendementen van GroenLinks steunen, omdat het technisch netter is. Als het amendement is aangenomen wordt de begroting aangepast en vervallen de andere twee punten van de motie. De heer M.Janssen vraagt of dit betekent dat de motie vervalt. De heer Maris antwoordt ontkennend. De heer Janssen kan voor die twee punten stemmen maar dan zal het college zeggen dat het reeds is uitgevoerd en dat het er verder geen tijd en moeite in steekt. De heer Reuderink acht het dan verstandiger om tegen de motie te stemmen. De heer Maris vraagt of het betekent dat hij tegen de motie moet stemmen. De heer Reuderink hoopt dat de heer Maris ook tot dat verstandige inzicht komt. Dat vertrouwt hij hem echter niet toe. bezig is.

De heer Maris vindt het prima dat de heer Reuderink een stemverklaring aflegt terwijl hij met zijn betoog

De heer Tuncer ziet motie nr. 1 graag terug in afzonderlijke amendementen en wil daarmee de coalitie de ruimte geven om de punten goed te onderbouwen. Hij vindt dit te gemakkelijk.

37

Ook spreker vindt het jammer dat mevrouw Wilton de uitgestoken hand van het CDA niet heeft aangenomen. De fractie is altijd consistent geweest in het zo breed mogelijk aanpakken van discriminatie. Het CDA zal het antisemitisme adresseren in een andere motie die hij verwacht samen met DENK in te dienen. Wat betreft zijn amendement heeft spreker de opmerking gemaakt in de richting van het college dat in het coalitieakkoord staat dat de Ozb-verhoging de komende jaren niet zou plaatsvinden. Ook in het ambitiedocument van het college staat dat de Ozb de komende jaren niet zal worden verhoogd. Hij adviseert het college dat document aan te passen. Mevrouw Rotteveel wijst erop dat de plannen voor renovatie en uitbreiding van Zwembad Groenoord nog niet echt klaar zijn. Zij heeft van de wethouder begrepen dat als dat bad toch een tijdje niet open kan blijven er buiten de stad naar zwemwater zal worden gezocht. Volgens haar moet Zuid gewoon open blijven tot Groenoord gerenoveerd en uitgebreid is. Spreekster stelt vast dat haar vragen over de laad- en losplekken afwisselend door de ene en de andere wethouder worden beantwoord. Zij heeft haar motie ingediend op 4 juli 2023. Het stoort haar mateloos dat de wethouder nu glashard en met dedain zegt dat die uitgevoerd is maar dat is absoluut niet het geval.