Notulen raadsvergadering 5 november 2024

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op dinsdag 5 november 2024 te 19.30 uur. Voorzitter: burgemeester, de heer H.M.Bergmann Raadsgriffier: de heer M.J.W.Tobeas Aanwezig zijn 33 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), K.M.Bresjer (VVD), H.C.E. Bruggeman (AOV), S.Dokgöz (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), A. Hekman (CDA), M.Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), M.K.C. Keverling (D66) S. Kiliçkaya (GroenLinks), F.Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), S.Özgören (DENK), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M.Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y.Volkman (VVD) en A.E.I. Wilton (fractie-Wilton). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, S.F. Hamerslag, C. Kahramanoğlu, A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. . Afwezig zijn de leden I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS) en C.F. de Jong (AOV). 01.

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die de vergadering via internet volgen welkom en deelt mede dat de leden Coenradie-Maris en De Jong hebben laten weten verhinderd te zijn de vergadering bij te wonen. Spreker stelt vast dat de raad zich kan verenigen met de agenda, waarop weinig maar wel heel zwaarwegende onderwerpen voor de stad en voor een aantal jaren staan. Spreker wijst erop dat vanavond geen algemene beschouwingen plaatsvinden, omdat deze al zijn gehouden bij de behandeling van de Zomernota. Wat de sprekers betreft wordt de volgorde aangehouden die ook bij die gelegenheid is gehanteerd, dat wil zeggen van groot naar klein. 02

Spreekrecht voor aanwezigen

De Voorzitter wijst erop dat voor degenen die in verband met dit agendapunt op de publieke tribune zitten een aantal regels gelden. Hij kan zich voorstellen dat zij uiting willen geven aan hun emotie maar merkt op dat dit niet is toegestaan. Zij zijn gast en dat betekent dat zij de sprekers aan het woord laten. Mevrouw Hansen is sinds vorig jaar toezichthouder bij Code Groen Educatie. Destijds heeft zij heel enthousiast ja gezegd op het verzoek om toe te treden tot de raad van toezicht omdat daar naar haar idee precies gebeurt waaraan behoefte is, namelijk verduurzaming neerleggen bij de jeugd. Precies hier vindt een stukje educatie plaats en wordt respect voor de omgeving en de natuur bijgebracht, iets wat de gemeenschap nodig heeft om de vergroeningsdoelen voor de toekomst veilig te stellen. Spreekster snijdt vandaag een veel belangrijker onderwerp aan, het Schiedamse Natuur Milieueducatiecentrum, wat ook de bredere gemeenschap raakt namelijk het besluit van de gemeente om slechts twee maanden voor de ingangsdatum een toegezegde subsidie in te trekken. Zij wijst erop dat de gemeente in 2024 een subsidie heeft toegezegd en dat het NME de volledige uitkering pas vorige week mocht ontvangen. In 2025 zou de subsidie worden gehalveerd en kreeg het NME de opdracht mee, naar aanvullende middelen te zoeken om het verschil op te vangen. Dat heeft de stichting ook gedaan.

Zij heeft de middelen ook gevonden en kan volgend jaar de middelen voor de helft inregelen. Dat is een situatie die vraagt om zorgvuldigheid en voortvarendheid. Juist het onderwijs ondersteunt het NME en vindt het onwenselijk als deze educatieve partner zou verdwijnen. De gemeente heeft echter besloten om de toegezegde subsidie voor 2025 in te trekken, wat niet alleen onwenselijk maar ook schadelijk is. Het NME leeft namelijk in de veronderstelling dat als het op deze afgesproken middelen kon rekenen om de transitie naar 2025 in te gaan het samen met het onderwijs alles goed zou kunnen implementeren. De beslissing van de gemeente komt voor het NME dan ook als een donderslag bij heldere hemel. De afschaling komt op een cruciaal moment in het proces en vormt een reële bedreiging voor de continuïteit in het educatieproject. Zonder de toezegging van de subsidie voor 2025 kan de stichting de aanvullende middelen niet adequaat inregelen. Zij heeft inmiddels tijd, energie en middelen geïnvesteerd in een plan dat is gebaseerd op de toezegging van de gemeente. Het plotseling intrekken van de subsidie staat hierbij nu fors in de weg. Als spreekster jurist zou

1

zijn, zou zij deze beslissing onder de loep nemen en zich afvragen of de gemeente wel heeft voldaan aan de verplichtingen die voortvloeien uit de algemene bestuurswet. Het NME heeft recht op een duidelijke en betrouwbare relatie met de gemeente, vooral als het gaat om subsidies die het centrum in staat stellen zijn werk, dat bijdraagt aan de gemeentelijke doelstellingen, effectief uit te voeren. Het vervallen van de subsidie heeft grote gevolgen, bijvoorbeeld het vertrek van vrijwilligers, waardoor de kosten van het onderhoud van groen in de gemeente voor rekening van de gemeente komen. Ook het herplaatsen van mensen kost geld. Bezuinigen brengt naar spreekster betoogt andere kosten met zich mee en zij vraagt zich af op welke grond deze beslissing is genomen en of alle voor- en nadelen zorgvuldig tegen elkaar zijn afgewogen. Zij roept de gemeenteraad dringend op deze beslissing te heroverwegen en verzoekt de raad samen te werken aan oplossingen in plaats van onnodige obstakels te creëren en zich te houden aan de gedane toezeggingen. Belangrijker is echter de Schiedamse jeugd. Als zij geen natuur- en duurzaamheidseducatie krijgt aangeboden, rijst de vraag hoe op termijn de duurzaamheidsdoelen moeten worden bereikt. Juist nu zoveel aandacht wordt gevraagd voor vergroening en verduurzaming mag niet worden beknibbeld op de ontwikkeling van het natuurbesef bij de jeugd.

Spreekster vraagt zich af hoe dat in deze tijd mogelijk is. Het is naar zij opmerkt tijd de behoeften van de betrokken partijen serieus te nemen en zij doet de klemmende oproep te gaan bouwen aan een duurzame toekomst waarin de gemeente een van de partners van het NME is. De Voorzitter is ervan overtuigd dat de raad de boodschap van mevrouw Hansen heeft begrepen. Hij stelt de raad bij uitzondering in de gelegenheid nog een korte vraag te stellen. De heer De Haan vraagt of mevrouw Hansen door de gemeente is benaderd over de voorgenomen bezuiniging of dat zij die zelf heeft moeten ontdekken. Mevrouw Hansen zegt dat het NME benaderd is door de gemeente. Zuid.

De Voorzitter geeft vervolgens het woord aan mevrouw In’t Hout over de sluiting van Zwembad

Mevrouw In’t Hout spreekt haar dank voor het feit dat zij hier mag spreken. Zij wil een halt toeroepen aan de sluiting van Zwembad Zuid. Het zwembad moet naar zij betoogt blijven bestaan voor het welzijn en het maatschappelijk belang van vele Schiedammers. Het is haars inziens ontzettend belangrijk om in Schiedam-zuid een zwembad te behouden. Watersport kan door iedereen worden beoefend in dit bad maar niet iedereen heeft de middelen om een extra kaartje voor het openbaar vervoer te bekostigen teneinde elders naar een zwembad te gaan. In het water zijn is volgens haar van groot belang voor mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking. Voor zwaarlijvige mensen biedt het water een uitzonderlijk goede manier van bewegen die vrijheid en gewichtloosheid dient. Het eerste waar eenieder aan zal denken bij een zwembad is de zwemles. Kinderen die op dit moment zwemlessen in Zwembad Zuid volgen zullen moeten stoppen. Er wordt dan gezegd dat zij dan maar naar een ander zwembad moeten gaan. Wat echter als je met meerdere kinderen moet reizen als er helemaal geen geld voor is en er geen plaats is voor de vele kinderen die ergens anders moeten worden ondergebracht! Spreekster wijst op de bewoners van de woningen die nu en in de toekomst in Schiedam worden bijgebouwd. Zij vraagt zich af of hierover is nagedacht.

Zij is ook benieuwd of er wel voldoende capaciteit zwembadwater is om deze groep te leren zwemmen, zodat er in de zomer geen vervelende krantenkoppen krijgen over verdrinkingsgevallen. Het inwonertal van Schiedam groeit stevig en het zwemwater in Zuid is dan ook van levensbelang. Vitaallessen zorgen ervoor dat mensen op leeftijd uit de buurt in het water vaardig kunnen blijven en kunnen blijven bewegen als dit op het droge te pijnlijk is. Bovendien zijn voor deze groepen de sociale contacten van groot belang. Spreekster noemt ook de baby-peuterlessen, waarbij de allerkleinsten met het zwemwater in contact komen om aan water te wennen, zodat zij zich uiteindelijk enigszins kunnen redden als zij te water raken. Bij het banen zwemmen komen mensen die hun conditie op peil willen houden of even tussen het werk door een baantje willen trekken, als sport en voor de sociale contacten. Zij wijst ook op het aquajoggen, sport in het water, en zij spreekt dan nog maar niet over de verenigingen die het bad bezoeken met hun leskinderen. Waar moet de gehandicaptenvereniging naartoe! Zwemmen is voor hen van cruciaal belang. Spreekster vraagt of is nagedacht over het feit dat Zwembad Groenoord ook al 31 jaar oud is. Wellicht is het helemaal geen goed idee om daar een bad bij te bouwen als over de toekomstige kosten wordt nagedacht.

Wanneer er een bad bijkomt, moet het bad dicht en zit Schiedam met een nog groter probleem, aangezien er in Zwembad Zuid al 16.000 tot 17.000 bezoekers per jaar komen. Spreekster doet een klemmend beroep op de raad om Zwembad Zuid niet te sluiten omdat het een groot maatschappelijk belang voor de inwoners van Schiedam, met name die in Zuid, West en Oost, heeft. Ook noemt zij nog de bezoekers uit Vlaardingen en Rotterdam. Tot slot overhandigt spreekster de 5500 handtekeningen van de Schiedammers die pleiten voor het openhouden van Zwembad Zuid. Zij spreekt de hoop uit de raad nog eens goed nadenkt over het laten verdwijnen van een zwembad op een plek waar dat ontzettend nodig is.

2

De Voorzitter dankt mevrouw In’t Hout voor haar heldere verhaal. 03

Raadsvoorstel concept-begroting 2025

De heer T.Janssen merkt op dat vandaag alweer de een na laatste begroting van deze raadsperiode wordt besproken. Hij stelt vast dat de raad dit jaar helaas een scherpe keuze moet maken. De komende jaren krijgt de gemeente immers minder geld van het Rijk en zonder verdere ingrepen komt de gemeente in financiële problemen. Bij de behandeling van de Zomernota was duidelijk dat de gemeente voor een ontzettend grote financiële opgave staat. Al met al is de VVD-fractie tevreden dat het college er desondanks in is geslaagd om een structureel sluitende begroting te presenteren met een duidelijk positief saldo komend jaar en aan het einde van de meerjarenbegroting. De jaren 2026 en 2027 zijn nog niet positief maar Schiedam wacht ook nog op definitieve helderheid rondom het ravijnjaar die komend voorjaar zal worden geboden. Terecht wordt er met deze begroting nog niet te veel op vooruitgelopen, zodat de raad volgend jaar aan de hand van feiten en cijfers kan besluiten of en, zo ja, welke verdere maatregelen nog nodig zijn. Vanzelfsprekend steunt de Schiedamse VVD alle lobbytrajecten in de richting van het Rijk om gemeenten adequate financiering te geven voor alle taken die zij moeten uitvoeren. Het is cruciaal dat Schiedam zich hiervoor blijft inzetten via de VNG maar ook via de eigen partijpolitieke netwerken.

Zonder aanpassingen zullen gemeenten, dus ook Schiedam, zozeer in hun beleidsvrijheid worden beperkt dat zij uiteindelijk niet veel meer worden dan uitvoeringsorganisaties van het Rijk. Ook tegen zijn liberale vrienden in Den Haag zegt spreker dat dit volgens hem niet is hoe Thorbecke het staatsbestel had bedacht. In de Zomernota heeft de raad het college gevraagd om in eerste instantie te kijken naar de manier waarop de gemeentelijke organisatie efficiënter kan worden ingericht en kan worden bespaard op operationele kosten. De uitkomst hiervan is dat jaarlijks tegen de 3 mln. kan worden bespaard. De Schiedamse VVD maakt het college en de gemeentelijke organisatie haar complimenten voor dit resultaat. Naar spreker opmerkt hebben de wethouders in gemeenschappelijke regelingen stuk voor stuk aangegeven dat de gemeente niet iedere keer de portemonnee kan trekken en uitgaven kan verhogen. De Schiedamse VVD is tevreden dat de Schiedamse bestuurders het initiatief namen en met succes vooropliepen om andere gemeenten ervan te overtuigen zich achter deze lijn te scharen. Dat maakte hen wellicht niet overal even populair bij samenwerkingsverbanden maar daarmee kwamen zij wel zo goed mogelijk op voor de Schiedamse belastingbetaler.

Door de zorgvuldig gekozen aanpak in de Zomernota en de wijze waarop het college dit heeft verwerkt is het gelukt de meest pijnlijke maatregelen in de vorm van bezuinigingen of lastenverhogingen zo beperkt mogelijk te houden. Wat zijn fractie betreft doet het college hierin pittige maar evenwichtige keuzen die als compleet pakket op haar steun kunnen rekenen. Deze begroting markeert volgens spreker verder een mijlpaal in de geschiedenis van het stadsbestuur. Een van de meest ouderwetse en minst begrijpelijke belastingen, namelijk de hondenbelasting, wordt eindelijk in haar geheel afgeschaft. Spreker heeft helaas niet kunnen achterhalen wanneer deze is ingevoerd maar gelukkig kan hij vaststellen dat anders dan de gemeente de hondenbelasting in Schiedam komend jaar niet haar 750ste verjaardag gaat vieren. De Schiedamse VVD is erg blij dat met deze begroting dit belangrijke punt uit het coalitieakkoord is gerealiseerd. Een andere prioriteit uit het coalitieakkoord, de inzet van Schonere stad, blijft terecht overeind staan, ondanks de grote bezuinigingsopgave. Spreker memoreert dat in deze periode al de afvalinzameling is vereenvoudigd door weer over te stappen op nascheiding en dat op dit moment ook een proef loopt met de afschaffing van pasjes. Hij ziet erg uit naar de resultaten daarvan.

De heer Haan wijst erop dat, hoewel de heer Janssen zegt dat de inzet overeind blijft, twee ton wordt bezuinigd op de arealen van Irado. Het gebied waarop Irado zich moet richten is onder andere het schoonhouden van de openbare ruimte en daarop wordt twee ton bezuinigd. De heer T.Janssen brengt in herinnering dat in de eerste begroting die de raad in deze periode vaststelde de inzet voor een schone stad met een paar ton is vergroot, een begroting waarmee GroenLinks zich niet kon verenigen. Daarnaast is hem duidelijk dat deze besparing ook leidt tot het verminderen van het onderhoudsniveau. Deze keuze moet echter gezien de financiële uitdagingen waarvoor de gemeente staat worden gedaan De heer Haan zegt dat men dan ook echt klare taal moet spreken. Als je goed wilt communiceren moet je ook zo eerlijk zijn om toe te geven dat het bezuinigen op de arealen ook effect heeft op het schoonhouden van de openbare ruimte, dat wil zeggen het schoonhouden, het snoeien en vegen. Die horen er alle drie bij Er wordt kort en goed bezuinigd op het onderhoud van de openbare ruimte. De heer T.Janssen hoort de GroenLinks-fractie al jaren niet anders zeggen dan dat er moet worden gestopt met snoeien en maaien. Gebeurt het nu in het voorstel van het college dan is die fractie ook alweer ontevreden.

3

De heer Haan vindt dit een leuk grapje om te verbergen dat je niet open en eerlijk durft te zijn over wat je doet met die bezuiniging. De heer T.Janssen meent heel duidelijk te hebben gezegd dat in deze begroting pittige keuzen worden gedaan en dat dit er een van is. Hij geeft daarbij de context van het verleden. De heer Haan ontkent niet dat pittige keuzen moeten worden gedaan. De heer Janssen draait er echter omheen. Hij erkent dat pittige keuzen moeten worden gedaan maar zei eerder dat de inzet van Schonere stad overeind blijft staan. Dat is niet waar omdat er twee ton op wordt bezuinigd. De heer T.Janssen herhaalt dat zijn fractie uitkijkt naar het resultaat van de proef met het afschaffen van pasjes. Hij spreekt de hoop uit dat daarmee kan worden bespaard op uitvoeringskosten en het aantal bijplaatsingen fors kan worden verminderd. Hij vraagt de wethouder wanneer besluitvorming naar aanleiding van deze proef kan worden verwacht. Voor de VVD zijn en blijven in deze periode het bijbouwen van woningen en het tegengaan van het woningtekort topprioriteit. De fractie is erg tevreden met het gesloten doorbouwakkoord en zij hoopt dat hierdoor in samenwerking met private partijen de woningbouw in de gemeente verder kan worden versneld. Toch ziet spreker dat het in het hele land in het bijzonder voor jongeren steeds moeilijker wordt een eigen woning te kopen.

Om die reden is in het begin van deze raadsperiode in het bijzonder geregeld dat de starterslening voor meer woningen beschikbaar wordt gesteld. Ook is vorig jaar een fonds van startersleningen aangevuld en het resultaat mag er zijn. In juli las spreker een artikel in het AD, getiteld Huizenkopers in Schiedam, vorig jaar de jongste in tien jaar tijd, dat een mooie omslag van de trend laat zien. Koopwoningen bereikbaar houden voor starters is ontzettend belangrijk en essentieel voor de doelstelling om Schiedammers wooncarrière te laten maken. De Schiedamse VVD is blij hieraan te hebben bijgedragen en zij hoopt samen met andere partijen deze ontwikkeling te versterken met een eenmalige extra storting in het fonds van de startersregeling. Hiervoor zal een door de VVD gesteunde motie worden ingediend. De heer Haan valt het op dat in die motie geen bedragen worden genoemd, hoewel de VVD altijd graag boter bij de vis wil en aangeeft dat je, als een motie geld kost, ook moet aangeven waar je dat geld vandaan haalt. De Voorzitter wijst erop er dat de motie nog niet is ingediend. De heer T.Janssen erkent dat het voor de kijkers thuis lastig is te volgen. Als de heer Haan er in tweede termijn nog een vraag over heeft, zal hij erop ingaan.

Op een van de eerste pagina’s van de begroting staat het mooie uitgangspunt dat Schiedammers zo veel mogelijk regie moeten kunnen voeren over hun eigen leven en toekomst. Dat doet het stadsbestuur met deze begroting. Zonder het doen van keuzen zijn het niet meer de door Schiedammers gekozen raadsleden maar bestuurders van de provincie Zuid-Holland die keuzen voor Schiedam gaan doen. Met de gepresenteerde begroting neemt het stadsbestuur verantwoordelijkheid en regie over de toekomst van de stad en doet het keuzen waarmee de belangen van Schiedammers gegeven de situatie waarin de stad verkeert zo veel mogelijk worden gediend. De heer Reuderink meent te weten dat de oudste vermelding van hondenbelasting uit 1446 dateert. Die belasting gold oorspronkelijk voor trekhonden maar die zijn in 1962 verboden. Hij is het dan ook met de heer Janssen dat het tijd is om die belasting af te schaffen. De heer Haan begint zijn betoog met enige citaten uit de Zomernota: “De invulling van de meerjarige bezuinigingsopgave dient op een zorgvuldige wijze te worden gedaan. Basis hiervoor vormt het op een goede en tijdige wijze uitwerken van bezuinigingsopgaven en het op zorgvuldige wijze informeren en communiceren van de hierbij betrokken partners.” Zorgvuldige invulling. Op een goede en tijdige wijze uitwerken. Op zorgvuldige wijze informeren en communiceren.

In het voorwoord van de begroting wordt helder uiteengezet waarom het nodig is om te bezuinigen en welk proces is doorlopen om te komen tot dit voorstel. Het legt uit welke accenten het college legt, dat kwetsbare Schiedammers zoveel mogelijk ontzien worden én dat de lastenverzwaring beperkt blijft. Dat wekt grote verwachtingen. Je verwacht dan, naast voorstellen voor de verdeling van de honderden miljoenen euro’s, ook weloverwogen, goed beargumenteerde en goed uitgewerkte voorstellen voor bezuinigingen en verhoging van de inkomsten. De gemeente werkt voor alle Schiedammers. Als er voorstellen voor bezuinigingen worden uitgewerkt, mag verwacht worden dat hierover gecommuniceerd wordt. Met de partijen die betrokken zijn bij het uitvoeren van het beleid en uiteraard met de Schiedammers die gebruikmaken van die voorzieningen. Spreker hoeft echter maar naar de tribune te kijken en naar de insprekers te luisteren om te weten hoe weinig tijd dit college steekt in contacten met de Schiedammers. Het maken van beleid is echter meer dan het vanuit een ivoren toren ideeën over de stad uitstorten. Het vergt intensief contact. Praten met de betrokkenen.

4

Communiceren. Dat is meer dan eenrichtingsverkeer. Voorbeelden te over dat de gemeente niet alleen faalt in het overbrengen van ideeën, maar ook niet in staat is om gezamenlijk tot plannen te komen. Met een financieel ravijn in het vooruitzicht, zo concludeerde de fractie in juli, zal er kritisch naar de begroting gekeken moeten worden. Hoe kun je de inkomsten verhogen en de uitgaven verlagen? “Pijnlijke keuzes zijn niet te vermijden," heeft spreker toen gezegd. GroenLinks stemde in met de Zomernota, met de kanttekening dat de échte keuzes nog gemaakt moesten worden en dat er daarom extra kritisch naar de begroting zou worden gekeken. De fractie gaat het maken van die keuzes niet uit de weg, maar GroenLinks legt de begroting en de bezuinigingsvoorstellen wel langs de meetlat van zijn groene en linkse criteria, langs de meetlat van de GroenLinks-PvdA-motie om kwetsbare groepen te ontzien en langs de meetlat van de criteria van het college zelf: Zorgvuldig invullen, goed en tijdig uitwerken, en zorgvuldig communiceren. Het college schrijft ook: “Het maken van fundamentele keuzes staat centraal in plaats van ‘kaasschaven’.” Met ongericht overal een klein beetje afhalen wordt inderdaad meer kapotgemaakt dan opgelost, dus daar is de fractie het helemaal mee eens.

Er staan in de lijst van voorgenomen maatregelen allerlei voorstellen waar ze het mee eens is, voorstellen waarmee ze kan leven en voorstellen waar ze begrip voor heeft, ook al doet het pijn. De voorstellen om beter en realistischer te begroten en efficiënter te werken, worden van harte gesteund. Het is raar dat jaar na jaar allerlei voornemens uit de begroting niet uitgevoerd worden en bij het vaststellen van de jaarrekening steeds grote bedragen in de algemene reserve moeten worden gestort. Dat zijn geen nieuwe maatregelen, of zouden dat niet moeten zijn. Als er meer geld wordt gereserveerd dan nodig is, kan een budget best wat kleiner. Je moet wel blijven opletten of het niet-gebruik veroorzaakt wordt door onbekendheid of overbodigheid. Het beëindigen van overbodige lidmaatschappen en abonnementen is ook een prima bezuinigingsmaatregel, net als het rechttrekken van scheve financiële verhoudingen in een samenwerkingsverband. Het spreekt voor zich dat de logische gevolgen van eerder genomen besluiten verwerkt worden in de begroting. Als je besluit om een zwembad te sluiten, al durf je dat op het moment van besluiten niet met zoveel woorden te zeggen, verwerk je dat in de begroting. Dan geldt wel dat je hierover tijdig communiceert én rekening houdt met alle omstandigheden. Er moet worden voorkomen dat er tijdelijk helemaal geen zwembad is in Schiedam.

Daarom zal de fractie samen met LOS hierover een amendement indienen. “Dat is geen wettelijke taak”, is een wel erg magere onderbouwing voor bezuinigen. Als die vijf woorden een goede, weloverwogen en logische onderbouwing zijn, dan zijn er veel meer posten die kunnen worden geschrapt. Het is geen goede onderbouwing. Het NME, verkeerseducatie, Schuldenlab en omroep verdienen het niet om, met als enige onderbouwing dat het geen wettelijke taak is, financiering te zien verdwijnen. Er zijn goede redenen om meer te doen dan de wet voorschrijft. En er is bereidheid bij die partijen om mee te denken in de bezuinigingstaakstelling! Er staan teksten in de lijst met bezuinigingsvoorstellen die niet kloppen. Bijvoorbeeld over gladheidsbestrijding, over de GALA-middelen voor “Gezond in Schiedam”, en over de bewaakte fietsenstallingen. Dat geeft niet veel vertrouwen in de zorgvuldigheid. Hoe kun je nou schrappen in de onderhoudsarealen als er zoveel achterstalligheid is en de uitvoering van de Groenvisie en de Mobiliteitsvisie spaak loopt? Op zorgvuldige wijze informeren en communiceren is niet of niet altijd gelukt. De streekomroep in wording moest zelf ontdekken dat de omroep volledig uit de begroting geschrapt wordt. Terwijl net voor elkaar is dat Vlaardingen eenzelfde bedrag als Schiedam betaalt.

Er is niet gesproken met de huurders van het Wennekerpand, die zich nu afvragen wat er gaat gebeuren als de beheerovereenkomst beëindigd wordt. Sommige bezuinigingsvoorstellen zijn goed, maar andere voorstellen voldoen niet aan de criteria. Zorgvuldige invulling, op een goede en tijdige wijze uitwerken en op zorgvuldige wijze informeren en communiceren. Het is niet gelukt. Hap snap. Hier een ton, daar een ton. Abonnement hier, lidmaatschap daar. Dat is inderdaad geen kaasschaaf, maar er worden óók geen fundamentele keuzes aan de raad voorgelegd. En dat is, tot sprekers’ spijt, typerend voor dit college. Er is niets fundamenteels aan de keuzes die nu voorliggen. Het college heeft geen argumenten. Het college heeft geen verhaal. Het college heeft geen visie. Niet als het gaat om de financieel zware tijden die komen, niet als het gaat om de gemeentelijke begroting, niet als het gaat om de toekomst van de stad. Het voldoet treurig genoeg wel aan het verwachtingspatroon. Dit is een college zonder collegewerkprogramma, dit is een college van het ambitieloze ambitiedocument. Een college met vier speerpunten. Er zal vast tevredenheid zijn bij sommige wethouders, omdat hun speerpunten grotendeels ongemoeid blijven, maar het ontbreekt aan leiderschap, terwijl dat juist nu zo hard nodig is. De septembercirculaire geeft een positiever beeld dan eerder ingeschat.

Dat geeft ruimte om een aantal zaken beter te overwegen en daar nog eens goed naar te kijken. Beperk de bezuinigingen tot zaken die niet onherstelbaar beschadigd raken. De tijd nemen om de rest beter uit te werken en te onderbouwen. In de begroting staat immers ook: “Op het moment dat het tekort minder groot wordt, maken we een keuze om beoogde bezuinigingen te schrappen. Op het moment dat het tekort groter wordt, zullen we op zoek moeten naar aanvullende bezuinigingsvoorstellen.” Spreker pleit ervoor om die delen van de lijst waar niet aan de criteria voldaan wordt, eruit te pakken en om te werken naar een écht overdacht en afgewogen pakket. Zet de opties voor fundamentele keuzes op een rij én vergeet vooral niet dat er ook aan de

5

inkomstenkant wat gedaan kan en moet worden. Spreker dient ten slotte drie amendementen in, twee om bezuinigingen te schrappen omdat ze niet aan de criteria voldoen en een om de inkomsten te verhogen door de dagtarieven voor parkeerkaarten in Schiedam Oost te verhogen. De Voorzitter zegt dat door de leden Haan en M. Janssen het volgende amendement wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 5 november 2024, behandelende het Raadsvoorstel Fiscale Verordeningen 2025, constaterende dat: - er sprake is van een toenemende parkeeroverlast in Schiedam-Oost; - deze overlast deels veroorzaakt wordt door een waterbedeffect: bewoners uit Rotterdam parkeren in Schiedam-Oost vanwege de lagere kosten ten opzichte van Rotterdam-West; overwegende dat: - het verhogen van het dagtarief in zone B helpt het parkeren aan de Schiedamse zijde van de Hogenbanweg minder aantrekkelijk te maken; - er aan de andere kant voor gezorgd moet worden dat kortparkeren niet onnodig duur wordt; - het dagtarief voor zone A (de binnenstad van Schiedam) hoger ligt dan dat van de andere parkeerzones in de stad; Wijzigt de Verordening Parkeerbelastingen 2021 waarbij alleen het maximale tarief per dag dat geheven wordt in zone B gelijk wordt aan het maximale bedrag dat wordt geheven in zone A, en gaat over tot de orde van de dag. Dit amendement krijgt de letter A.

De Voorzitter zegt dat door het lid Schoondermark het amendement Schrappen subsidie natuuren milieueducatie wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 5 november 2024, behandelende het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, constaterende dat: - kennis over natuur en milieu voor kinderen bijdraagt in hun algemene ontwikkeling; - de activiteiten van het NME Schiedam al jaren hoog gewaardeerd worden; overwegende dat: - het feit dat natuur- en milieueducatie geen wettelijke taak is, geen steekhoudend argument is om de uitgaven hiervoor te schrappen; - de afgelopen jaren veel tijd en energie gestoken is om te komen tot het bundelen van krachten in de Stichting Code Groen educatie; - de gemeenteraad nog in deze raadsperiode steun heeft gegeven aan het continueren van de activiteiten op het gebied van natuur- en milieueducatie; - het van belang is dat de gemeente in overleg treedt met Code Groen om te bepalen welke middelen benodigd zijn om ook na 2025 de activiteiten te kunnen voortzetten; Wijzigt punt 2 van het voorgestelde besluit behorend bij het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, zodat dit punt komt te luiden als volgt: 2. De conceptbegroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. met inbegrip van het afzien van het stoppen van de subsidie voor Natuur- en milieueducatie voor het jaar 2025; b.

het hiervoor benodigde bedrag van €72.000 ten laste te laten komen van het begrotingssaldo na bestemming, en gaat over tot de orde van de dag.” Dit amendement krijgt het nummer A1. De Voorzitter zegt dat door de leden Haan en M. Janssen het amendement Schrappen verkeersmaatregelen wordt voorgesteld:

6

De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen op 5 november 2024, behandelende het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, constaterende dat: - het aantal verkeersongevallen toeneemt; - het drukker wordt en de gemeente steeds meer klachten en meldingen over verkeersonveilige situaties krijgt; - door de introductie van nieuwe vervoersmiddelen als de fatbike steeds meer jongeren betrokken raken bij verkeersonveilige situaties; overwegende dat: - verkeersveiligheid een fysieke en een sociale kant heeft; - voor wat betreft de sociale kant het van belang is om het gedrag door middel van educatie te beïnvloeden; - het aanbod dat scholen krijgen, zoals de Schoolbrengweek en het fietsexamen hier mede in voorzien; Wijzigt punt 2 van het voorgestelde besluit behorend bij het raadsvoorstel conceptbegroting 2025, zodat dit punt komt te luiden als volgt: 2. de conceptbegroting 2025 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. met inbegrip van het afzien van het stoppen van de verkeersmaatregelen gericht op educatie voor het jaar 2025; b. het hiervoor benodigde bedrag van €15.000 ten laste te laten komen van het begrotingssaldo na bestemming, en gaat over tot de orde van de dag.” Dit amendement krijgt het nummer A2. Volgens de heer Kondu is het geen geheim dat Schiedam voor grote financiële uitdagingen staat en dat bezuinigingen onvermijdelijk zijn.

De discussie hierover is al gevoerd tijdens de behandeling van de Zomernota. De raad heeft toen diverse handvatten aan het college meegegeven voor de begroting. Nu ligt er een concreet stuk voor, waarin de raad enerzijds wordt geconfronteerd met onvermijdelijke lastenverzwaringen voor de inwoners en waarin anderzijds met een scherp oog wordt gekeken naar wat de gemeente wel of niet moet doen. De fractie spreekt graag haar waardering voor het college uit, want binnen de mogelijkheden is geprobeerd om de lasten voor de inwoners zo beperkt mogelijk te houden en om de meest kwetsbare groepen in Schiedam zoveel mogelijk te ontzien. Er ligt nu een begroting voor die meerjarig sluitend is, nog niet in 2026, maar de fractie van DENK heeft vertrouwen in het college en gaat ervan uit dat er ook voor dat jaar, gebaseerd op diverse circulaires die er nog aankomen, sprake zal zijn van een sluitende begroting. De fractie heeft die oproep al eerder gedaan, maar spreker wil nog een keer stilstaan bij het feit dat Schiedam zijn opgaven niet alleen aan kan. Hij roept zijn collegeraadsleden opnieuw op -- een aantal collega’s maakt zich er al hard voor -- om niet stil te zitten. De fracties die ook in Den Haag zijn vertegenwoordigd, moeten het gesprek aangaan met hun partij aldaar.

Hopelijk blijft de noodkreet van de gemeente niet onopgemerkt in Den Haag en kan Schiedam zonder verdere pijnlijke keuzen te maken bouwen aan een nog mooier Schiedam. Elke fractie krijgt waarschijnlijk buikpijn als je het hebt over bezuinigingen, maar spreker gaat dat toch doen. Eerst de verhoging van de OZB. Waar in de Zomernota nog een stijging van 2,8% werd voorgesteld, gaat het nu om een verhoging van 5%. Dat betekent dat vooral eigenaren van een koopwoning een hogere nota zullen krijgen. Helaas gaat de Afvalstoffenheffing met 5,5% omhoog en stijgen de parkeertarieven zelfs met 10%. Hetzelfde gebeurt in de gemeenten om Schiedam heen. Ondanks dat deze verhogingen niet kunnen worden genegeerd, is de fractie blij dat die toch enigszins behapbaar zijn voor de Schiedammer. Voorts gaat de gemeente, om de financiën te herstellen, flink snijden in de eigen organisatie, zoals in de begroting staat. Er wordt minder geld uitgegeven aan sport, mobiliteit, cultuur en aan andere belangrijke zaken in Schiedam. Het zijn geen makkelijke keuzen, maar de fractie begrijpt dat dit in de huidige omstandigheden noodzakelijk is. Ondanks deze moeilijke bezuinigingen vindt de fractie het wel belangrijk om de Schiedammers enigszins tegemoet te komen.

Daarom is zij vanavond mede-indiener van de motie die de heer Van Sliedregt gaat indienen om onder andere een monument te realiseren voor de gastarbeiders die in Schiedam hebben gewerkt. Het is belangrijk om stil te staan bij een groep die in de jaren zestig en zeventig naar Schiedam kwam en een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan de stad. Ze werkten hard in de industrie, ze bouwden aan de welvaart en ze droegen bij aan de diversiteit die Schiedam zo kenmerkt. Het monument is een eerbetoon aan hun inzet en een teken van waardering voor hun blijvende invloed op de Schiedamse gemeenschap.

7

De fractie is ook blij met de uitvoering van haar aangenomen moties tijdens de behandeling van de Zomernota. Er zijn stickers geplaatst op de afvalcontainers, waarop duidelijk zichtbaar is wat de boete van bijplaatsingen is. Het college is ook bezig met een campagne om nog meer afvalcontainerambassadeurs te werven. Het college gaat onverminderd door met waar het mee bezig was. De fractie juicht dat toe. In de diverse wijken is sprake van verschillende venstertijden voor betaald parkeren. Zo geldt er in Oost een venstertijd tot ‘s avonds 22.00 uur, terwijl in het centrum sprake is van een eindtijd van 20.00 uur. Onlangs is er een buurtraadpleging geweest in de wijken Nieuwland en West en in de Cartonnagebuurt wordt betaald parkeren ingevoerd. Hoe gaat het college om met een eventuele uitbreiding van de venstertijden voor betaald parkeren en op welke wijze wordt rekening gehouden met de verschillende behoeften van wijken en bewoners? De fractie van DENK Schiedam is blij met de huidige staat van de begroting. Ze heeft haar zorgen geuit en wacht graag de reactie van het college af. Spreker herhaalt zijn complimenten aan het college en de ambtenaren die de begroting hebben opgesteld.

Ondanks de krappe financiële kaders is er sprake van een sluitende begroting, waarin lastenverzwaringen voor de Schiedammer zoveel mogelijk worden beperkt en waarin kwetsbare groepen zoveel mogelijk worden ontzien. De fractie van DENK Schiedam stemt dan ook in met de begroting, al blijft zij met een scherp oog kijken naar de toekomst. Volgens de heer Reuderink zijn begrotingsbehandelingen geen algemene beschouwingen. En al zijn sommige leden van dit gezelschap heel graag aan het woord, de OPS houdt het liever kort. Het is heel duidelijk dat Schiedam het moeilijk heeft, maar dat is voor alles de schuld van de rijksoverheid die gemeenten willens en wetens te weinig geld geeft. Dat is echt een aangekondigde ramp. Maar als het gaat om de manier waarop de pijn, die dus niet door dit college wordt veroorzaakt, wordt verdeeld, kan de gemeente wel degelijk zelf keuzen maken. En dat is ook iets waar de OPS niet gelukkig van wordt. Het college beschrijft de begroting als volgt: Een evenwichtig pakket aan maatregelen waarbij dienstverlening en voorzieningenniveau in balans zijn, gelet op de financiële draagkracht van de gemeente. De fractie van de OPS ziet dat anders. Het college kiest voor een beperkte verhoging van de OZB, boven op de inflatie, maar bezuinigt vervolgens onbeschaamd stevig op het sociaal domein.

De OZB (eigendom) stijgt met €19,56, terwijl de waarde van koophuizen in 2025 met 6% omhoog gaat. Dan zou je denken: Daar zit wat ruimte. Het Schuldenlab, sporthallen, sportzalen (lees Zwembad Zuid) worden echter weer aardig geraakt. Het is bijna grappig om te lezen, als het niet zo ernstig was, dat het onderhoud van zwembad Zuid niet alleen sober, maar ook doelmatig is uitgevoerd. Dat kan nooit helemaal waar zijn, want ondanks die vermeende doelmatigheid neemt het college volgens eigen schrijven waar dat de kans op actieve gebreken toeneemt. Het was waarschijnlijk eerlijker geweest als het college gewoon had toegegeven dat het een Verelendungsstrategie op dat punt heeft toegepast. Een aardig voorbeeld van het paard achter de wagen spannen, is de bezuiniging op sportpromotie. Weliswaar voldoet maar een kwart van de Schiedammers aan de bewegingsrichtlijn en zal dit op termijn, wees eerlijk, tot veel grotere financiële en gezondheidsschade leiden, maar nu wordt erop bezuinigd en dat alles terwijl op pagina 15 van de begroting staat dat juist activiteiten in het sociaal domein meer zijn dan een middel, waarbij sporten dan als voorbeeld wordt genoemd. Helemaal evenwichtig is de begroting dus niet. Dan de categorie goed nieuws. De gemeente gaat extra gebruikmaken van de Wet opkoopbescherming. De bewoners in West zullen daar oprecht blij mee zijn.

Spreker vindt het persoonlijk heel fijn om te lezen dat het Gemeentearchief Schiedam de digitalisering voortzet, zodat gegevens gemakkelijker beschikbaar komen. Sprekend over het vermeende Schiedamse slavernijverleden scheelt dat geld aan Woo-verzoeken. Er is een mooi Engels gezegde: put your money where your mouth is. Hoewel de begroting vol staat met mooie verhalen en prachtige volzinnen, betekent het aannemen van deze begroting aan het eind van de rit dat er krachtig wordt bezuinigd op het sociaal domein, dat zwembad Zuid dichtgaat en dat de bezitters van eigen huizen worden ontzien. Vanuit het perspectief van de VVD begrijpt spreker alle lovende woorden en de stelling van de heer T. Janssen dat dit een prima begroting is, maar hij is heel benieuwd naar het stemgedrag van andere partijen, in ieder geval de partijen die zeggen meer oog te hebben voor de noden van gewone Schiedammers. Het gaat dan niet om al die warme bewoordingen, maar vooral om hun daadwerkelijk stemgedrag. De heer De Leeuw heeft het voorrecht ieder ochtend op de fiets door Schiedam te rijden, waarbij hij de molens van de binnenstad achter zich laat en langs de wijk en het nationaal programma komt. Iedereen weet hoe mooi Schiedam is, al weet ook iedereen dat er veel kwetsbaarheid en armoede in de stad bestaan.

Dat kun je alleen oplossen door er constant aandacht voor te hebben en je ervoor te blijven inzetten als gemeente maar ook samen met de stad, partners en vrijwilligers. Als velen is hij ontzettend dankbaar voor het werk dat zij verrichten. Spreker brengt de bij de behandeling van de Zomernota breed gedragen motie Ontzie de kwetsbare groepen bij de opgaven waarvoor wij stonden in herinnering. Hij is dan ook blij dat het college heeft laten zien dit speerpunt van de coalitie waar mogelijk onberoerd te laten. Zij houdt haar doelstellingen overeind en blijft zich inzetten om de meest kwetsbaren eerlijke en gelijke kansen te geven en een overheid die steun geeft aan iedereen die dat nodig heeft.

8

Spreker ziet dat er bij de bezuinigingen harde keuzen zijn gedaan, in de operatie en bij de gemeente zelf. Hij acht ook dat iets wat niet gemakkelijk opzij kan worden geschoven. Het is indrukwekkend wat zij aan voorstellen hebben gepresenteerd om tot een oplossing te komen voor het ravijnjaar. Dat verdient complimenten. De stad moet echter ook mooi en leefbaar worden gehouden. Er moet dus voor worden gewaakt om de mooie dingen die kleur en geur aan de stad geven, zoals de hanging baskets, weg te halen. Spreker vraagt of het college ruimte ziet om de openbare ruimte in een jaar van feestelijkheden dezelfde allure te geven als voorheen en welke route het daarvoor ziet. Ook spreker heeft nog steeds zorgen. Voor de komende jaren ziet hij nog steeds het effect van het ravijnjaar. Ook het inboeken bij verbonden partijen en de inschatting de kosten hierbij op de nullijn te houden, roepen bij de fractie veel vraagtekens op. De jeugdzorg op een nullijn houden terwijl 174.000 jongeren jeugdzorg ontvangen en in Schiedam een op de negen jongeren is een grote opgave. Het is dan ook onvermijdelijk dat het komende jaar wederom moet worden gekeken hoe het huishoudboekje wat minder rood kan worden gekregen. Wat de PvdA-fractie betreft wordt expliciet ook gekeken naar lastenverhoging.

Het kan niet zo zijn dat de stad kapot wordt bezuinigd en dat niet kan worden doorgegaan met het vele goede werk dat de afgelopen jaren is ingezet. Op dit moment is Schiedam een van de tien goedkoopste steden op het gebied van de ozb. Spreker realiseert zich dat sommigen een ozb-verhoging wellicht een bittere pil vinden maar om in een stad met een grootstedelijke problematiek geen solidariteit van de sterkste schouders te vragen om een eerlijk aandeel mee te betalen, terwijl landelijk taken bij de gemeenten zijn neergelegd waarvoor zij niet genoeg middelen ontvangen, is voor zijn fractie voor de toekomst een onbespreekbare route. In deze begroting vindt spreker sommige dingen raar. Als voorbeeld noemt hij het verhogen van partkeertarieven voor bewoners met 10% maar de naheffing slechts een kleine verhoging van 2,8% geven. Dat voelt scheef en verkeerd. De verkeersaso’s die verkeerd parkeren behoort de gemeente ook aan te pakken. Hij hoort graag van het college hoe het tot deze afweging is gekomen en of het bereid is om dit op zeer korte termijn aan te passen. Zwembad Zuid is een bad waar menige Schiedammer zijn baantje trekt en ook zijn eerste ABC heeft gehaald. Het zwembad is echter op en voor volledige renovatie ontbreken bij de gemeente de middelen, zodat sluiting onvermijdelijk lijkt.

Er doen verhalen de ronde volgens welke het openhouden van het zwembad op jaarbasis 100.000 euro zou kosten. Volgens spreker is het goed, zowel voor het debat als voor de mensen op de tribune, dat door het college wat meer openheid en duidelijkheid wordt gegeven over de reële bedragen. Hij vraagt wat een reële weergave van de kosten van het openhouden van het zwembad is, 100.000 euro of meer. Ook zijn vragen gesteld over de mogelijkheid dat er tijdelijk geen zwemvoorziening beschikbaar zou zijn tijdens de verbouwing van Zwembad Groenoord. Hij vraagt of het college kan bevestigen dat dit expliciet niet aan de orde zal zijn tijdens de verbouwing van Zwembad Groenoord, dus dat er altijd zwemwater in Schiedam beschikbaar blijft. De heer Haan zegt dat toen werd gevraagd wat er gebeurt als Zwembad Zuid dicht is en bad Groenoord nog niet klaar is namens het college door de ambtelijke ondersteuning werd aangegeven dat gewerkt wordt aan een plan om de verbouwing van Zwembad Groenoord te faseren, zodat er altijd zwemwater beschikbaar blijft. Dat is evenwel nog niet het geval. Nu de heer De Leeuw dezelfde vraag opnieuw stelt zal deze waarschijnlijk hetzelfde antwoord krijgen. Spreker is benieuwd hoe de heer De Leeuw in dat geval omgaat met de sluiting van Zwembad Zuid.

Mevrouw Rotteveel heeft van de wethouder op haar vragen over het openhouden van Zwembad Groenoord antwoorden gekregen waarin vaak de woorden als, misschien en maar voorkomen. Zij komt daarop nog terug. De heer De Leeuw zegt dat het afhangt van de reactie van het college. In tweede termijn kan die vraag ook aan hem worden gesteld. Spreker memoreert dat zijn collega Silva heeft gevraagd wat er op de locatie zou gebeuren als het zwembad zou worden gesloten. Het college heeft toen toegezegd dat er geld zou worden gereserveerd voor alternatieve sportvoorzieningen op deze locatie. Hij hoort graag welk bedrag het college daarvoor heeft gereserveerd. Ook vraagt hij of het college kan toezeggen dat, mocht het zwembad sluiten, de buurt wordt betrokken bij de alternatieve invulling van deze locatie, zodat samen met de bewoners kan worden bekeken welke sportvoorzieningen hier terugkomen. Tevens verzoekt hij het college toe te zeggen dat de raad ook betrokken wordt bij de planvorming voor een alternatieve invulling en bij de keuze van de sportvoorzieningen die hier worden geplaatst en dat deze indien nodig het beschikbare budget kan aanpassen om aan de wensen en noden van Schiedam-zuid en -west gehoor te geven.

Kan het college ten slotte kijken of het mogelijk is vervoer te realiseren van de locatie van Zwembad Zuid naar Zwembad Groenoord teneinde te zorgen dat de toegankelijkheid van de zwembadvoorzieningen voor alle Schiedammers en buurtbewoners van Zwembad Zuid geborgd blijft. De heer Haan zegt dat de interessante vragen van de heer De Leeuw ook weer vragen bij hem oproepen. Hij past ervoor die te bewaren voor zijn tweede termijn, waarin hij nog maar 2,5 minuut spreektijd

9

heeft. Als op de locatie van het zwembad iets rendabels had kunnen worden gerealiseerd, was het plan er vanuit de wijk geweest volgens hem. Zijns inziens doet de heer De Leeuw aan luchtfietserij. De heer De Leeuw bestrijdt dat. Hij vraagt wat mogelijk is. Er is geld gereserveerd om een alternatieve sportvoorziening op de locatie te realiseren en hij vraagt welke financiële ruimte daarvoor is, wat mogelijk is en of de buurt erbij wordt betrokken. Hij probeert een reële oplossing te vinden binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente om de best mogelijke sportvoorziening voor de mensen in Zuid en West te realiseren. De heer Haan zegt dat de bewoners heel duidelijk hebben aangegeven dat zij behoefte hebben aan een zwembad, een voorziening die er al is, waarvoor geen grond behoeft te worden gesaneerd, waarvoor niet behoeft te worden geroerd in een primaire waterkering, niet allerlei investeringen behoeven te worden gedaan om iets nieuws te realiseren en waar slechts een kleine investering behoeft te worden gedaan om het overeind te houden tot het extra zwemwater in Groenoord is gerealiseerd. Hij constateert dat de heer De Leeuw echter veel vragen stelt die veel tijd en geld kosten. Dat noemt hij luchtfietserij. De heer De Leeuw ontkent dat.

Er is een toezegging van het college dat geld gereserveerd zal worden voor een alternatieve sportvoorziening op die locatie en hij vraagt om een verheldering daarvan. Hij heeft als eerste expliciet gevraagd om een reëel beeld te krijgen van de kosten om het zwembad open te houden. Aan de hand van de reactie van het college kan hij hierover in tweede termijn verder debatteren. Spreker memoreert dat volgend jaar 750 jaar Schiedam zal worden gevierd. In dat jaar zal niet alleen de geschiedenis worden gevierd maar zal vooral ook stil worden gestaan bij de toekomst, In die toekomst van de inwoners en de stad moet blijvend worden geïnvesteerd. Wat dat betreft zijn voor de PvdA in het komende jaar drie speerpunten cruciaal. Allereerst de vraag hoe wordt doorgegaan met de opgave om betaalbare huisvesting in Schiedam te realiseren voor alle inkomensniveaus. De tweede vraag is hoe ervoor wordt gezorgd dat het positieve effect van de zelfbewoningsplicht er niet toe leidt dat andere wijken er de dupe van worden. Ten laatste is de vraag hoe ervoor wordt gezorgd dat iedereen in deze stad een eerlijke kans heeft om een succesvol en menswaardig leven te leiden en een waarbij de armoede in Schiedam eindelijk verder de nek kan worden omgedraaid.

De heer Reuderink vond het betoog van de heer De Leeuw geweldig maar vraagt hem of hij zich kan voorstellen dat vooral oppositiepartijen het een geweldig verhaal vonden. De heer De Leeuw heeft in de richting van het college een duidelijk betoog uitgesproken waarin hij de kaders heeft aangegeven waarbinnen zijn fractie op dit moment achter de begroting kan staan en hoe zij naar de toekomst kijkt. De heer M.Janssen dankt allereerst de insprekers en de mensen die met hen meegekomen zijn. Spreker betoogt dat in de plannen die vandaag aan de orde zijn de nabije toekomst van Schiedam besloten ligt en dat het de verantwoordelijkheid van de raad is een begroting vast te stellen die recht doet aan de ambities en behoeftes van Schiedam. Hij maakt een compliment voor het feit dat de begroting sluitend is, wat volgens hem geen gemakkelijke opgave is geweest. De belangrijkste vraag die Alles voor Schiedam zich heeft gesteld is of deze begroting voldoet aan hetgeen Schiedam en zijn inwoners nodig hebben, een veilig, schoon en leefbaar Schiedam. Voor AvS zijn dit absolute speerpunten. De begroting roept bij de fractie wel een aantal op- en aanmerkingen op, om te beginnen bij het programma Mens en stad in beweging. Het is duidelijk dat het sluiten van Zwembad Zuid de gemoederen flink terecht bezighoudt. Hij begrijpt volkomen dat veel mensen zich in de steek gelaten voelen.

Wordt Zwembad Zuid per 1 juli 2025 gesloten, dan zit Schiedam met een periode van ten minste twee jaar waarin er in deze stad voor de inwoners waarschijnlijk minder zwemwater beschikbaar zal zijn, gedurende zes maanden waarschijnlijk helemaal geen zwemwater, wat een geweldige impact zal hebben voor zwemlessen, recreatief zwemmen, sport en gezondheid. Kinderen zijn afhankelijk van gemeentelijke zwembaden om hun diploma’s te halen. Spreker vraagt hoe de gemeente voorkomt dat er lange wachtlijsten ontstaan voor zwemlessen, met als gevolg dat kinderen hun diploma’s later halen en minder zwemvaardig zijn. Hij begrijpt dat het uitbreiden van Zwembad Groenoord een kostbare en tijdsintensieve operatie is maar hij vindt het onverantwoord en onbegrijpelijk dat een zwembad wordt gesloten vóór de uitbreiding van een ander zwembad is afgerond. Zijn fractie dient daarom met LOS en GroenLinks een amendement in om Zwembad Zuid niet te sluiten voor de verbouwing van Groenoord is afgerond. Daarmee wordt automatisch de periode verlengd waarin kan worden gezocht naar een externe financier. Hij roept het college op in ieder geval geen oude schoenen weg te gooien voor het nieuwe heeft. Spreker uit zijn zorgen over het besluit geen gemeentelijke bijdrage meer te leveren aan de verkeersexamens basisscholen. Hij vindt dat niet alleen onverstandig maar ook gevaarlijk.

Het verkeersexamen is cruciaal voor de verkeersveiligheid en zelfstandigheid van de kinderen in een drukke stad als Schiedam. Wat AvS betreft is het een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Investeren in verkeersonderwijs bespaart op de lange termijn juist kosten door ongevallen te voorkomen. Spreker vindt het

10

kortzichtig om nu te bezuinigen met het risico later met hoge kosten te worden geconfronteerd wegens meer verkeersincidenten. Daarnaast heeft de gemeentelijke steun zijns inziens ook symbolische waarde, doordat zij laat zien dat de gemeente prioriteit geeft aan de veiligheid van de Schiedamse kinderen. Van het stopzetten van de subsidie gaat het verkeerde signaal uit dat verkeersveiligheid niet belangrijk is. Het is niet te rijmen met de doelstelling om het aantal verkeersongevallen en slachtoffers op het gemeentelijke wegennet te verminderen en spreker is heel erg benieuwd naar de toelichting van de wethouder hierop. Zijn fractie zal dan ook het amendement Schrappen verkeersmaatregelen mede indienen. Spreker mist bij de voorgestelde indicatoren bij het programma Mens en stad in beweging de doelstellingen om mensen weer aan het werk te krijgen, zijns inziens een belangrijk middel om inwoners echt regie over hun eigen leven te laten krijgen. Werk betekent veel meer dan een inkomen. Het geeft mensen een gevoel van trots, structuur en doelgerichtheid. Werk biedt ook een sociaal netwerk en vergroot de betrokkenheid bij de gemeenschap. Ondersteun je mensen met alleen financiële hulp, zonder dat wordt gewerkt aan hun participatie op de arbeidsmarkt, dan kom je er niet.

De gemeente moet daarom ambitie tonen en zich inzetten voor beleid dat niet afhankelijkheid stimuleert maar juist zelfstandigheid en arbeidsparticipatie. De raad wordt nu opgescheept met indicatoren die hieraan niet of nauwelijks bijdragen en ook nog eens minimale ambitie tonen. De heer Haan dacht dat de heer Janssen wel iets zou zeggen over de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt van Biesieklette op het station Schiedam-Centrum en het Broersveld en die daar worden opgeleid om een baan te vinden en misschien zelfs wel een voorstel zou indienen om die bezuiniging terug te draaien. De heer M.Janssen is van oordeel dat de samenhang ver is te zoeken. Hij constateert dat er ambities en doelstellingen zijn op het aantal gerealiseerde fietsparkeerplekken en het fietsgebruik in de stad, terwijl wordt aangekondigd dat wordt bespaard op bewaakte fietsenstallingen. Hij verzoekt de wethouder toe te lichten hoe het besparen op bewaakte fietsenstallingen het algemeen gebruik van de fiets moet stimuleren en van Schiedam een fietsvriendelijke stad moet maken./ Hij voorziet juist een toename in het gebruik van de auto en daarmee van de parkeerdruk. Het groenonderhoud speelt volgens spreker een belangrijke rol in de aantrekkelijkheid en de leefbaarheid van de stad. Een groene en goed onderhouden stad voorkomt het gevoel van verval en achteruitgang van de wijken en buurten.

Dit komt door de voorgestelde besparing onder druk te staan. Hij constateert dat het college vaak het belang van een aantrekkelijke stad noemt maar vraagt of het met de huidige plannen kan garanderen dat de groenvoorziening op de lange termijn goed onderhouden blijft. Hij vraagt ook hoe de bezuinigingen zich verhouden tot de ambitie om Schiedam als aantrekkelijke groene stad te profileren, of rekening is gehouden met het feit dat het een negatieve impact kan hebben op het veiligheidsgevoel van de inwoners en of dat voor het college acceptabel is. Hij begrijpt dat bezuinigen op het groenonderhoud op korte termijn geld kan besparen. De kosten om verwaarloosde gebieden opnieuw op peil te brengen zijn echter vaak vele malen hoger. Bezuinigingen nu leiden tot hogere uitgaven in de toekomst. Over het programma Overheid in balans kan spreker kort zijn. Hij acht het gebrek aan ambitie schrijnend en wijst erop dat veiligheid geen luxe is. Zij zou fundamenteel goed moeten zijn. Gelet op de veiligheidsmonitor en sociale indexen kan hij zich niet aan de indruk onttrekken dat hier behoorlijk wat werk aan de winkel is. Hij vindt het stuitend en onbegrijpelijk dat hij dit niet of nauwelijks terugziet in de ambitie en de doelstellingen. De enige ambitieuze doelstelling die hij leest is dat de gemeente meer inwoners bekend wil maken met wijkbudgetten.

Dat is illustratief voor slechte prioritering en doet geen recht aan de term balans. Concluderend merkt spreker op dat de vraag of de begroting voldoet aan datgene wat de stad en haar inwoners nodig hebben door AvS helaas ontkennend moet worden beantwoord. De heer Van Sliedregt herhaalt zijn uitspraak bij de behandeling van de Zomernota dat hij geen raadslid is geworden om Schiedam kapot te bezuinigen. Ook herhaalt hij dat de oplossing van het financiële probleem waarmee Schiedam te kampen heeft alleen kan worden geboden door Den Haag. Vandaag wordt met de begroting ook de bittere realiteit besproken dat het kabinet de gemeenten in de steek laat en vooral bezig is met eigen stokpaardjes en onderlinge ruzies en de gemeenten in Nederland ondertussen keihard laat stikken en daarmee cynisch genoeg ook de eigen kiezers. Volgens de heer Haan was al voor dit kabinet aantrad bekend dat het ravijnjaar eraan kwam en zijn de bezuinigingen niet per se te wijten aan het kabinet dat nu regeert, wat men daarvan ook vindt. De heer Van Sliedregt beaamt dat het al langer bekend is en merkt op dat hij er al een aantal jaren aandacht voor heeft gevraagd. Daarom was hij ook erg teleurgesteld in de heer Haan toen die bij de behandeling van de Zomernota in 2023 zei dat hij een beetje moe werd van het doemdenken over het ravijnjaar omdat het allemaal niet zou gaan gebeuren.

Hij kan het nalezen in de notulen. De heer Haan vond het allemaal wel meevallen en zag het probleem niet.

11

De heer Haan zegt dat hij de woorden dat het wel zou meevallen niet in de mond heeft genomen. Bij de behandeling van de Zomernota in juli jongstleden heeft hij ook heel duidelijk aangegeven hoe de zaken ervoor stonden. Zijn fractie heeft de motie Code rood ingediend en is ook naar de gezamenlijke fractie in Den Haag geweest om daar aan de bel te trekken. De fractie heeft ook ingestemd met de Zomernota. Als het gaat om voortschrijdend inzicht kan men niet ontkennen dat zijn ogen ook open zijn. De heer Van Sliedregt zegt dat het beter is ten halve te keren dan ten hele te dwalen. Hij nodigt de heer Haan ook uit om vooral door te gaan. Zonder zich te bezondigen aan een jij-bak wijst hij erop, dat het gezamenlijke optreden nodig is om iets te bereiken. Op de valreep heeft het vorige kabinet nog bewogen maar dat is absoluut onvoldoende. Feit is dat het huidige kabinet het zou moeten kunnen oplossen maar er in het geheel geen woorden aan vuil maakt en dat twee van de vier coalitiepartijen in hun verkiezingsprogramma geen woord hebben vuil gemaakt aan de gemeentefinanciën. Het kabinet maakt ruzie, is vooral met zichzelf bezig en heeft redelijk xenofobe plannetjes maar heeft geen oog voor wat er in de gemeenten moet gebeuren.

Spreker memoreert dat de raad het college bij de behandeling van de Zomernota een aantal opdrachten heeft meegegeven en gelet op de begroting concludeert hij dat het college daarnaar heeft gehandeld met een breed pakket aan maatregelen, allereerst het snijden in de eigen organisatie om het goede voorbeeld te geven aan de stad. Voorts noemt hij de nullijn voor gemeenschappelijke regelingen. Daarbij ziet hij een aantal wettelijke taken die door Den Haag bij de gemeenten zijn ondergebracht met structureel te weinig geld om ze uit te voeren, iets wat alleen bitter en cynisch kan worden genoemd. Het hanteren van de nullijn daarbij is op zijn zachtst gezegd niet prettig maar wel correct. In de derde plaats noemt hij het verhogen van de lokale lasten, voor D66 een moeilijk punt. De fractie hecht erg aan lage lasten voor de inwoners van Schiedam. Gelet op de uitzonderlijke omstandigheden zal zij deze meloen doorslikken. Er is overigens sprake van een kraam vol meloenen, gelet op de forse lijst van bezuinigingen, bezuinigingen die pijn doen, zoals het stoppen met bewaakte fietsenstallingen. Toen hij in 2014 als kersvers raadslid in de raad zat, heeft hij schriftelijke vragen gesteld over de toen onbewaakte fietsenstalling op het station, wat ertoe leidde dat de bewaking is teruggekeerd.

Tien jaar later moet ermee worden gestopt! De heer Haan wijst erop dat er wat wel ruimte is om daarmee niet te hoeven stoppen. Er wordt nu alleen bezuinigd op de personeelslasten, want het pand aan het Broersveld blijft gewoon gehuurd, aangezien de huur kan niet zomaar worden opgezegd. De heer Van Sliedregt zegt dat het helaas om een structurele maatregel gaat. Hij kan nog wel een paar bezuinigingen noemen die heel veel pijn doen maar als je die allemaal schrapt zit er volgend jaar een nog veel groter gat in de begroting. De heer Haan ziet in de motie die de heer Van Sliedregt nog gaat indienen diverse voorstellen staan. Hij wijst erop dat in de fietsenstalling mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden opgeleid om een baan te kunnen vinden. Plaatst hij dat tegenover het monument in de glasbuurt, hoe belangrijk hij dat ook vindt, vraagt hij zich af welke afweging de heer Van Sliedregt maakt als hij het zure en cynische gevoel dat de bezuinigingsvoorstellen bij hem oproepen vertaalt in die motie. De heer Van Sliedregt zegt dat het schrappen van de subsidie voor het natuur- en milieuonderwijs hem ook veel pijn doet. Hij brengt in herinnering dat vorig jaar door D66 en heel veel andere fracties een motie is ingediend om Code Groen een jaar de tijd te geven om halvering van haar subsidie per 2025 op te vangen.