Bijlage Programmaplan Preventie met Gezag update juni 2025

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

28

Rijker Verantwoorden Laat zien wat je doet.

Waar we werken met communicatie als middel, is het steeds belangrijk om het handelingsperspectief centraal te stellen. We hanteren daarbij de volgende checklist:

Doen van je belooft.

Uitgangspunten

We hebben een communicatie-strategie en aanpak. We zien communicatie daarbij zowel als een manier om iets te vertellen óver het programma, als een manier om aan gedragsverandering te werken. We werken daarbij volgens de methode van Rijker Verantwoorden: niet alleen uitgaan van cijfers en standaard-momenten om informatie te zenden, maar juist ook het delen van verhalen, geleerde lessen, of knelpunten die we tegen komen. Niet alleen richting bestuurders of ministerie, maar juist ook naar de professionals, maatschappelijke organisaties en wijkgenoten met wie we de ketensamenwerking vorm geven. Een voorbeeld is de periodieke nieuwsbrief.

AAN HET WOORD ‘Geen enkele partner kan dit alleen, daar hebben we elkaar voor nodig.’

Preventie met Gezag

Rapportage 4 | juni 2024

In deze nieuwsbrief geven we een stand van zaken over de activiteiten vanuit het programma Preventie met Gezag (PmG). Denk aan initiatieven die helpen voorkomen dat kwetsbare jongeren afglijden in de criminaliteit. Of aan activiteiten om anders en slimmer samen te werken. Het voorkomen of indammen van ondermijnende jeugdcriminaliteit is niet eenvoudig aan te tonen of meetbaar te maken. In deze nieuwsbrief willen we laten zien wat de aanpak inhoudt en oplevert. Heb je aanvullingen voor een volgende editie?

Binnen het programma PmG werken allerlei partners met elkaar samen om te voorkomen dat jongeren in aanraking komen _ Paela Skendaj met de georganiseerde (drugs) criminaliteit en daar verder in afglijden. Eén van deze partners is het Openbaar Ministerie (OM). Vanuit het OM is parketsecretaris Paela Skendaj aangesloten bij het programma PmG. De redactie van de nieuwsbrief sprak haar over haar rol en werkzaamheden binnen het programma.

Stuur dan een mail naar m.t.brinke@schiedam.nl. Lees hier het hele artikel met Paela!

Nigel Djorai, Veiligheidsregisseur jeugd, stelt zich voor Sinds 1 mei ben ik in dienst van de gemeente Schiedam in de functie van veiligheidsregisseur jeugd in Schiedam Oost. Als geboren en getogen Schiedammer is de stad mij niet geheel onbekend. Alhoewel ik nu al weer een paar jaar in het mooie Delft woon, voel ik mij nog altijd thuis in Schiedam. Wil je lezen wat voor bijdrage ik lever aan de wijk Schiedam Oost? Lees het artikel met Nigel hier.

Maken van de juiste keuze en de gevolgen van foute keuzes Twee agenten en een ex-gedetineerde die voor de klas vertellen over normen en waarden, fatsoen, regels en de juiste keuzes maken. Senior GGP-jeugdagent Guido de Vos, aspirant in opleiding Tinca Pijl en ex-gedetineerde Jessy kwamen langs bij groep 8 van basisschool het Windas voor een interactieve les om te voorkomen dat jongeren door het maken van verkeerde keuzes in de criminaliteit belanden. Lees hier het artikel over de les.

Vanaf nu online: lesaanbod school & veilig voor alle leerlingen in Schiedam Leerlingen willen zich veilig voelen op school en in hun eigen omgeving. Weten hoe je als jongere signalen herkent van bijvoorbeeld online fraude of hoe je kunt omgaat met groepsinvloed is belangrijk. Als jongeren weten wat ze moeten doen in dit soort situaties, zijn ze beter weerbaar en worden ze minder vaak slachtoffer. Afdeling Veilig heeft samen met haar partners een gevarieerd lesaanbod samengesteld voor leerlingen in het basis[1]onderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Vanaf nu is het volledige aanbod in te zien. Op deze pagina Lesaanbod school & veiligheid

Anoniem online chatten met een hulpverlener voor jonge slachtoffers Keerpunt is het online hulpplatvorm waar jonge slachtoffers anoniem hun verhaal kunnen delen met een hulpverlener die luistert, informatie geeft en helpt als het slachtoffer dat wil. Het platform is ontwikkeld door Fier, het CKM, Spine en Chat met Fier en heeft als voornaamste doel bijdragen aan de veiligheid en bescherming van slachtoffers en kwetsbare jongeren. Op Keerpunt kun je als professional ook terecht voor meer inzicht in de doelgroep, de laatste onderzoeken, handige tools en preventiematerialen. Meer weten? Neem dan een kijkje op Keerpunt.chat

Jacht op honderd ontsnapte jongeren tijdens The Hunt Op woensdagmiddag 17 april jl. gaven ruim 90 Schiedamse jongeren alles tijdens het spel ‘The Hunt’. Het doel van deze spannende middag was dat jongeren tussen de 10 en 14 jaar op een speelse en positieve manier in contact kwamen met politie, jongerenwerkers en handhavers. Lees hier meer over The Hunt.

Gesprekspunten

TIJDLIJN

1 mei

16 april

25 april

30 april

Start Nigel Djorai

Werksessie

Sinds 1 mei is Nigel werkzaam als Veiligheidsregisseur jeugd voor Schiedam Oost. Zie hierboven.

PmG-parketsecretarissen van het OM, de politie en de PGA-regisseur risicojeugd om informatie uit te wisselen.

Samenwerken aan een veilige regio

Start projectleider PmG en analist PmG

Tweede bijeenkomst Lerend netwerk

De Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) organiseerde een uitwisseling tussen PmG gemeenten Dordrecht, Vlaardingen, Rotterdam en Schiedam en de justitiële partners.

bij Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s). Samen hebben we verkend hoe we in Schiedam kunnen samenwerken, een update volgt!

‘Specialistische jeugdzorg’; hoe richt je dat effectief in voor risicojeugd? En welke partijen zijn dan eigenlijk aanzet? Inspirerende gesprekken met o.a. Jan Dirk de Jong en jongerenwerkers van JOU in Utrecht.

6 juni

LEESTIP De digitale wereld heeft een belangrijke rol bij de ontwikkeling van jongeren. Toegang tot de digitale wereld is tegenwoordig niet alleen essentieel om mee te kunnen doen in de samenleving, jongeren zijn ook online om zichzelf te uiten, te leren, zich te vermaken en vriendschappen te onderhouden. Hoe kun je jongeren begeleiden bij hun online levens? Lees hierover in het online magazine van NJi.

Figuur: Voorbeeld nieuwsbrief

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

• We zien communicatie-inzet als een plus op bestaande relaties van onze partners in de wijk met bewoners, niet als losse interventie. Zo dragen we steeds bij aan een structureel gesprek en dus een betere opvolging. • We richten ons steeds tot een specifieke doelgroep, in begrijpelijke taal, met een positieve insteek en gaan uit van de ontvanger. • We hebben steeds een concreet doel voor ogen. Bijvoorbeeld; hulpaanbod in beeld brengen bij mensen die dit onvoldoende kennen. Of: een gesprek op gang brengen waardoor de kennis en houding en mogelijk het gedrag van betrokkenen verandert. Bewustwording op zichzelf is geen doelstelling. • Er is al enige kennis over wat risico- en beschermende factoren zijn voor jeugdcriminaliteit. We proberen we steeds aan te sluiten op kennis die al beschikbaar is. • Wat betreft voorlichting richten ons met name op de groep kwetsbare jongeren tussen 10-14 jaar en op de omgeving (ouders, professionals zoals docenten of collega’s uit zorg, wijkgenoten, leeftijdsgenoten) van jongeren.

28 juni Kinderconferentie in Schiedam Ruim 60 kinderen van bijna alle basisscholen in Schiedam komen bijeen om de stad te adviseren over thema’s als duurzaamheid, samenleven, fijn opgroeien en hun leefomgeving.

20 juni Bijeenkomst PmG Een bijeenkomst over de rol van de gezagspartners: het OM en de politie.

Wanneer we vanuit het programma communicatie inzetten, formuleren we eerst voor onszelf wie de eigenaar is; wie gaat er over de opvolging? Zijn wij dat vanuit de gemeente of zijn dat lokale partners in de wijk? Met de betrokken partner(s) bespreken we gezamenlijk: 1. Welk probleem willen we helpen oplossen? 2. Wat weten we al over dit probleem, en over mogelijke oplossingen? (Lessons learned uit andere steden? Effectieve interventies of ervaringen van onszelf?) 3. Met wie willen we in gesprek? Wie willen we bereiken? Liefst zo specifiek mogelijk. 4. Wat is het gewenste resultaat? 5. Welke handelingsperspectief bieden we? Op welke lopende interventies sluiten we aan? 6. Welke afspraken maken we over de opvolging? 7. Hoe meten we het resultaat? Hoe kunnen we leren van deze interventie?

29

5. Interventies Doelen Inspanningen Netwerk (DIN)

Minder jongeren in Schiedam Oost en Nieuwland belanden in de criminaliteit

In een Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN) geef je de samenhang aan tussen de ambitie, de doelen, de programmalijnen en de inspanningen. Het DIN vormt de inhoudelijke onderlegger voor je programma en geeft inzicht in de samenhang van het programma.

Wie

Waarom

Wat

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

Kwetsbare jongere

Jonge aanwas

Doorgroeier en harde kern

Jongeren en hun omgeving weerbaar maken zodat ze niet afglijden naar criminaliteit.

Risicojongeren goed en tijdig helpen, zodat ze niet doorgroeien in de criminaliteit.

We verminderen verder doorgroeien en hun invloed als negatief rolmodel.

• Aanpak overlast. • Veilig In en Om School. • Positieve rolmodellen. • Bewustwording ouders en wijk.

• Regie vanuit overleg Risicojeugd. • Extra interventies risicojeugd. • Vroegsignalering.

• Nazorg na detentie. • Aanpak rising stars.

30

Doel 1

Jongeren en hun omgeving worden weerbaarder, zodat ze niet afglijden naar de criminaliteit

• We begrenzen negatief gedrag op straat. We gaan overlast tegen door jongeren tijdig aan te spreken, en waar nodig passende interventies in te zetten. Zo werken we aan een positieve sfeer op straat en minimaliseren we het aantal jongeren dat bij een jeugdgroep wil horen (risico-factor: omgeving). • We werken gericht aan veiligheid in en om school. Vanuit de aanpak VIOS zorgen we dat ketenpartners signalen tijdig delen en hun acties op elkaar afstemmen. Maar ook werken we met scholen aan passend aanbod wat betreft trainingen en ondersteuning, zodat we jongeren helpen om ‘nee’ te zeggen tegen het eerste stapje waarmee zij in de criminaliteit kunnen belanden. (Beschermende factor: kunnen reflecteren, steunende derde). • We stimuleren positief gedrag en zorgen voor voldoende positieve rolmodellen. Dit doen we door de inzet van ambulant jongerenwerk in de meest kwetsbare wijken waarbij ook de jongere doelgroep die opkijkt tegen oudere overlastgevers wordt mee genomen. Maar ook door de inzet van jongerenwerkers op school. Zo werken we aan de succes-ervaringen en relaties met steunende derden. (Beschermende factoren). • We helpen ouders en wijkgenoten om bij te dragen aan een positieve sfeer in de buurt, waarin jongeren veilig kunnen opgroeien (omgeving).

Doel 2

Doel 3

We verminderen verder doorgroeien en hun invloed als negatief rolmodel

• Jongeren die al in de criminaliteit zijn beland worden geholpen om niet verder af te glijden en hun leven weer op te pakken. Dit gebeurt volgens de PersoonsGerichte Aanpak (beschermende factoren als hierboven). • We zetten extra in op díe jongeren die in kwetsbare wijken als negatief rolmodel fungeren. (omgeving, bij een criminele jeugdgroep willen horen).

Bij al deze inspanningen kijken we naar de pedagogische driehoek straat-school-thuis. Online is door al deze domeinen heen verweven. Thuis Online

Risico-jongeren worden tijdig gezien en geholpen, zodat ze niet doorgroeien in de criminaliteit

• Vanuit het PGA-overleg risicojeugd worden jongeren geholpen om te versterken wat er goed gaat in hun leven zodat ze weg blijven bij criminaliteit. We bieden ook ouders van jongeren die in de problemen (dreigen) te komen een ondersteuningsaanbod dat hen kan helpen hun zoon/dochter veilig te laten opgroeien. (O.a. beschermende factoren geen schulden, werk/opleiding, kunnen reflecteren, steunende derde). • We maken daarbij gebruik van bestaande interventies vanuit bijvoorbeeld jeugdhulp of het wijkteam. Maar we zetten daarnaast ook extra interventies in, zoals intensieve trajectbegeleiding (mentoring vanuit het jongerenwerk) of bemoeizorg met forensische kennis voor jongeren. • We willen tijdig signalen ophalen en investeren in vroegsignalering.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

Straat

School

31

Inspanningen Ons programma kent drie programmalijnen, geordend naar doelgroepen. Om onze doelen te bereiken verrichten we inspanningen. Een inspanning is de verzamelnaam voor projecten, programma’s, reguliere inzet of een klus. Met als gemeenschappelijkheid dat ze leiden tot een resultaat. Voor elke inspanning maken we een projectcanvas, een soort projectplan).

Kwetsbare jongere Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Aanpak overlast

In het Hotspot-overleg delen

Basis

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

- T&H

Betere sfeer in de buurt.

Begrenzen negatief

Vooral straat.

Output:

politie, jongerenwerk, en T&H wat

- Politie

Beter contact met jongeren

gedrag, positieve

Huisbezoeken

- Aantal contacten.

zij zien op straat en stemmen hun

- Jongerenwerk

op straat, waardoor

sfeer op straat.

waar nodig.

- Aantal verwijzingen.

acties op elkaar af.

Kennisbevordering. Aansluiting

zij eerder bij de juiste

- Hoeveel trajecten.

vrijetijdsbesteding of

Doorontwikkeling:

- Aantal locaties.

ondersteuning belanden

online en betere

- Ouders en jongeren

waar dat nodig is.

koppeling aan

outreachend bereikt.

Begrenzen negatief gedrag,

informatie

en tijdig opschalen waar

vanuit scholen.

Outcome:

groepsdynamiek dat

- Leefbarometer sociale

nodig maakt.

dimensie veiligheid en

Plus op de basis

veiligheidsregisseurs jeugd.

leefbaarheid, onder meer indicator overlast. - Verhalen ophalen bij

Doorontwikkeling: faciliteren uitwisseling van fenomeen-beelden, niet alleen op locatie maar ook bijvoorbeeld trends online. Meer informatiegestuurd werken.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

professionals en jongeren. - Evaluaties.

32

Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

VIOS

Eind 2025 hebben alle VO scholen

Plus op de basis

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

- T&H.

Betere veiligheidsbeleving

Veilige omgeving in

School, straat,

Output:

een kern-team waarin politie,

- Politie .

op en rond school. Kortere

en om school.

thuis, online.

- Aantal scholen dat een plan

jongerenwerk, T&H en het zorg-

- Jongerenwerk.

lijnen tussen professionals

team van school afspraken maken

- Scholen (VO, PO

waardoor problemen tijdig

uitvoering is.

om de veiligheid in en rondom

waar nodig).

worden opgepakt, zowel

- Hoeveel scholen.

school te verbeteren.Structurele

- Jeugdhulp.

rondom schoollocaties

- Hoeveel leerlingen en ouders

knelpunten worden opgepakt in

- Veiligheidsregisseurs.

als bij samenwerking in

zijn bereikt.

een doorbraak-platform.

- Jeugd.

de keten. Door versterkte

- Hoeveel casussen.

ketensamenwerking ook

- Hoeveel trajecten.

heeft, een kernteam en in

meer risico-jeugd eerder in beeld.

Outcome:

Meer kennis en minder

- Betere veiligheidsbeleving

ondersteuningsaanbod voor

handelingsverlegenheid

op school.

scholen. Zoals de website waar het

bij leerlingen, ouders en

ondersteuningsaanbod is terug te

professionals wanneer

vinden, trainingen op het gebied

zij signalen zien van

van social media, bewustwording

criminaliteit, zodat er

over het tegengaan van criminele

eerder passende actie kan

uitbuiting, en pilots met Halt

worden ondernomen.

Vraaggericht maat- en

Plus op de basis

op school. Veiligheidsregisseurs Jeugd voeren regie op de aanpak en faciliteren

Plus op de basis

Een gedragen netwerksamenwerking.

waar nodig. Doorontwikkeling: verder uitwerken ondersteuningsaanbod, linken VIOS aan ouders in de wijk

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

33

Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

Positieve rolmodellen

Ambulant jongerenwerk op straat

Beiden. Basis-opdracht

- Jongerenwerk

Betere sfeer in de buurt.

Jongeren

Vooral straat,

Output:

in kwetsbare wijken.

jongerenwerk is

- Actieve bewoners,

Beter contact met jongeren

zien positieve

school, en online.

- Aantal contacten.

niet voldoende om

jong en oud.

op straat, waardoor

rolmodellen in hun

Ook wel thuis

- Aantal verwijzingen.

problematiek in de wijk

zij eerder bij de juiste

wijk en vinden een

omdat er contact

- Hoeveel trajecten.

het hoofd te bieden.

vrijetijdsbesteding of

steunende derde

gezocht wordt

- Aantal locaties.

PmG draagt daarom

ondersteuning belanden

waar nodig.

met ouders.

- Ouders en jongeren

bij voor Nieuwland en

waar dat nodig is. Begrenzen

Oost (en incidenteel

negatief gedrag, en tijdig

waar wijkoverstijgend

opschalen waar groeps-

Outcome:

nodig is).

dynamiek dat nodig maakt.

- Leefbarometer sociale

Jongerenwerk op school.

outreachend bereikt.

Beiden. Jongerenwerk

dimensie veiligheid en

wordt in Schiedam

leefbaarheid, onder meer

door 2 partijen

indicator overlast.

gezamenlijk uitgevoerd.

- Verhalen ophalen bij

De communities op

professionals en jongeren.

scholen vanuit Yets

- Evaluaties.

worden bijna geheel vanuit de basisopdracht gefinancierd, PmG draagt nu bij 1 extra jongerenwerker op een belangrijke school. Samenwerking met buurtbewoners:

Plus op de basis

Veiligheidsregisseurs Jeugd werken samen met buurtbewoners en ketenpartners (zoals jongerenwerk, sport etc.) aan initiatieven die bijdragen aan positieve rolmodellen. Dit kan zijn door het uitbreiden van programmering voor jeugd, maar ook door het samenwerken met buurtpreventie of oudergroepen. Doorontwikkeling: verder uitwerken visie jongerenwerk op school in relatie tot op straat. Samenwerking welzijn, jongerenwerk en jeugdhulp om een koppeling te maken met collectief preventief aanbod.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

34

Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

Bewustwording

Voorlichting en tools voor ouders

Plus op de basis.

- Welzijnspartijen.

Meer kennis en minder

Jongeren vinden

Nu vooral

Output:

ouders en wijk

en buurtgenoten om jongeren

Opvoedondersteuning

- Veiligheidsregisseurs.

handelingsverlegenheid bij

een steunende

straat en thuis,

- Aantal bereikte ouders.

veilig te kunnen laten opgroeien.

is vanuit de basis

- Jeugd.

ouders en buurtgenoten

derde waar nodig.

doorontwikkeling

- Gebruik van de tools.

Bijvoorbeeld: samenwerking met

beschikbaar maar

- Politie.

waardoor zij kunnen

Negatief gedrag

naar ook meer

ouderkamers op veiligheid, het

bereikt niet altijd

- T&H.

bijdragen aan beschermende

wordt tijdig

online en school.

verzorgen van extra trainingen

de groep ouders

- Actieve bewoners.

factoren voor jongeren

begrensd.

(zoals Ouders Tegendraadse

waar we vanuit

(steunende derde, erkennen

Jeugd), of het ontwikkelen van

veiligheidsperspectief

talenten) en tijdig hulp en

een e-learning voor ouders en

mee willen

ondersteuning weten te

buurtgenoten.

samenwerken.

vinden waar dat nodig is.

Outcome: - Evaluatie achteraf.

Doorontwikkeling: link met VIOS verder benutten. Input vanuit scholen en jongerenwerk systematisch gebruiken om aanbod aan ouderondersteuning beter passend te maken voor specifieke groep ouders.

Jonge aanwas Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

Regie vanuit

Vanuit het casusoverleg risicojeugd

Plus op de basis. Vanuit

- PGA regisseur

Regie op effectieve

Jongeren worden

Straat, school, thuis,

Output:

overleg

wordt maatgerichte ondersteuning

de basis wordt alleen

risicojeugd.

samenwerking. Door de

geholpen weg

online.

- Hoeveelheid

risicojeugd

aangeboden.

PGA georganiseerd

- Politie.

outreachende benadering

te blijven bij de

casusbesprekingen.

voor de doelgroep van

- Jongerenwerk.

en door de samenwerking

criminaliteit.

- Aantal ondersteuningstrajecten.

het ZVHH, niet voor

- Jeugdhulp.

vanuit veiligheid, jeugdhulp,

‘lichtere casuistiek’.

- Wijkteam.

zorg en specialistisch

zijn uitgestroomd.

jongerenwerk krijgen

- Jongeren die zijn uitgevallen.

- Aantal jongeren die succesvol

risicojongeren passende en tijdige ondersteuning. Zo

Outcome:

kunnen zij hun problemen

- Tweede helft ‘25 uitgebreide

aanpakken en wegblijven bij

APK + opzetten langjarig

de criminaliteit.

onderzoek.

Doorontwikkeling: meer methodisch en systeem-gericht (ouders) gaan werken. En meer informatie-gestuurd gaan werken (oa vanuit een dashboard dat de politie maakt om zicht op jeugd binnen een gemeente te krijgen).

Indicator: minder jeugdcriminaliteit.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

35

Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

Extra

Intensieve trajectbegeleiding

Beiden. Basisopdracht

Jongerenwerk

interventies

vanuit het jongerenwerk.

van het jongerenwerk

Jongeren vinden

Straat, school, thuis,

Output:

een steunende

online.

is niet voldoende om

derde waar nodig.

- Meten van aantal trajecten, hoeveelheid succesvolle

dergelijke intensieve

Negatief gedrag

afrondingen en mate van

begeleiding te kunnen

wordt tijdig

trajecten die niet

bieden aan deze

begrensd.

doelgroep.

succesvol zijn. - Bereik van Chat Keerpunt.

Hulpverlening met

Beiden. Regulier aanbod

forensische kennis.

bereikt vooral jongeren

Outcome:

‘met een hulpvraag’,in

- We willen gaan meten op

het reguliere systeem

verschillende leefdomeinen

zouden deze jongeren

(wellicht met behulp van de

niet op tijd worden

indicatoren van positieve

E25

gezondheid.

opgepakt.

- Ophalen van verhalen van Homey. Een outreachende hulp-

Plus op de basis

Homey

verlener gaat direct aan de slag bij

jongeren, gezinnen en professionals.

het gezin zodra een jongere als first offenders op het politiebureau zit. In samenwerking met GI’s inzet van

Plus op de basis

Willem schrikkergroep

Plus op de basis

Fier/CKM

Kansrijk, waarbij expertise vanuit de jeugdreclassering wordt ingezet in het vrijwillig kader in een intensief traject van een half jaar. Promoten bekendheid Chat Keerpunt, waar jongeren (en hun omgeving) anoniem om raad kunnen vragen wanneer ze in de criminaliteit zijn beland. IPTA-palet: jongeren koppelen aan trajecten die begeleiden naar

Plus op de basis

PGA regisseur, LLO NPLV

arbeid op school. Doorontwikkeling: betere aansluiting bij aanbod wijkteam en jeugdhulp. Verdere uitwerking IPTA-palet. Vergroten bereik door lichtere zaken af te schalen naar een extra PGA-persoon, die ook de signalen vanuit kwetsbare jongeren bundelt.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

36

Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Vroegsignalering

Outreachende begeleiding bij

Basis

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome Output:

externaliserende gedrag kinderen

- Meten van aantal trajecten,

(vooral 12-).

hoeveelheid succesvolle afrondingen en mate van trajecten die niet succesvol zijn. Outcome: - We willen gaan meten op verschillende leefdomeinen (wellicht met behulp van de indicatoren van positieve gezondheid. - Ophalen van verhalen van jongeren, gezinnen en professionals.

Inzet PakJeKans trajecten bij zorgen

Plus op de basis (in

vanuit scholen.

het regulier aanbod kunnen alleen veiligheidspartijen aanmelden, waardoor een deel wordt gemist).

Doorontwikkeling: betere aansluiting op team vroegsignalering. Vertalen van input uit het hotspot/signalen-overleg, VIOS, vroegsignalering, PakJeKans naar het ontwikkelen/verzorgen van collectief preventief aanbod (zoals ouder ondersteuning.). Meer informatie-gestuurd werken (ook online beelden). Meer gebruiken ervaringsdeskundigen. Onderzoeken hoe we via i28-meldingen jongeren eerder de juiste ondersteuning kunnen bieden.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

37

Doorgroeier en harde kern Inspanning

Korte toelichting

PmG/Basis of allebei

Nazorg na

Vanuit de PGA van het ZVHH wordt

detentie

nazorg na detentie geboden, deze

Wie

Resultaat

Doel

School, Straat, Thuis, Online

Output/Outcome

Plus op de basis.

Begeleiden van de terugkeer

Jongeren krijgen

Thuis, school,

Output en Outcome:

Vanuit leerrecht

naar de maatschappij, en

een tweede kans

straat. Nog niet veel

Het meten van de output en

wordt geïntensiveerd. RIO- en IPTA-

gebeurt er al veel, in de

zoveel mogelijk klaarzetten

vóórdat ze weer hun

online.

het monitoren van de outcome,

palet hierbij inzetten.

ketensamenwerking

van randvoorwaarden voor

oude leefwereld in

de effecten staan nog in de

met het ZVHH zijn

succes, al vanaf dat de

worden getrokken.

kinderschoenen. In de tweede

nog verbeteringen

jongere in detentie zit.

helft van 2025 versterken we

te maken.

de aanpak (de inspanningen)

Doorontwikkeling: verbreden

en daarmee ook het al doende

palet aan interventies en

leren en bijsturen.

vroegtijdiger contact. Aanscherpen werkafspraken ketenpartners zoals ZVHH, leerrecht, politie. Vrij maken van de benodigde personele uren binnen de gemeente. Aanpak rising stars

Gezamenlijke prioritering in de

Beiden. Dit gebeurt nu

- Politie.

Straat. Waar

driehoek van de aanpak van die

incidenteel vanuit de

- OM.

mogelijk thuis,

jongeren die in de wijk en het

groepsaanpak, maar

- ZVHH.

online. Niet veel

meest impact maken als

nog niet structureel

- Gemeente.

zicht op online.

negatief rolmodel.

vanuit zicht op PmG-doelgroep.

Doorontwikkeling; vanuit gedeeld informatie-beeld gezamenlijke prioritering, en deze jongeren via een veldaanmelding in het ZVHH aanpakken. Ook afstemming andere gemeentes hierbij.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

38

Veilig In en Om School (VIOS)

De PGA tafel risico-jeugd

Werken aan een veilige omgeving in en rondom school is hard nodig.Maar geen enkele partij kan dit alleen. Een deel van de betrokken professionals (op school of in de wijk) ziet de problemen en heeft hier buikpijn over. Een ander deel is zich soms nog onvoldoende bewust van wat er allemaal speelt onder de jeugd. Om echt een verschil te maken is een netwerk-samenwerking nodig. VIOS is een methode om die netwerk-samenwerking tot stand te brengen, en die al in meerdere steden is ingezet. Onder regie van de gemeente worden en dan goede samenwerkingsafspraken gemaakt met scholen, politie, handhaving, jongerenwerk, jeugdhulp, leerplicht en andere relevante partners. Dit gebeurt onder andere door een kernteam samen te stellen per school dat structureel bij elkaar komt om de schoolveiligheid te bespreken en acties af te spreken.

De PGA-tafel is in de zomer van 2023 gestart met als doel ‘het gat tussen Halt en Zorg- en Veiligheidshuis’ te vullen. Samen met het jongerenwerk en de politie is er door de (speciaal hiervoor aangestelde) PGA-regisseur risicojeugd een werkproces uitgewerkt. Het overleg richt zich op die jongeren waarover, door verschillende partners zoals politie en jongerenwerkers, signalen bij de gemeenten worden afgegeven dat zij dreigen te ontsporen. Het gaat dan om risicojongeren en first offenders. Dit zijn vaak lichtere overtredingen die anders niet integraal zouden worden besproken maar waar een tijdige aanpak hét verschil kan maken. Het doel is het verbeteren van het toekomstperspectief van de jongere en het gezin. De focus ligt op: - voorkomen van verder afglijden in de criminaliteit; - doorbreken van hardnekkige patronen van overlast en criminaliteit; - zoveel mogelijk voorkomen van herhaling/recidive; - perspectief op volwaardige deelname aan de samenleving.

De aanpak richt zich op drie hoofdlijnen: • een stevige interne en externe (lokale) ketensamenwerking.: - Het kernteam brengt gezamenlijk in beeld wat er speelt (online en ofÒine) en verbindt daar acties aan. De Regisseurs Jeugd en Veiligheid vanuit PmG worden opgeleid om deze overleggen voor te zitten en te sturen op de uitkomst. - een doorbraakplatform op tactisch/strategisch niveau, waarin vertegenwoordigers van alle partijen uit deze kernteams bij elkaar komen om structurele knelpunten op te lossen, focus aan te brengen, en een gezamenlijke visie en strategie te organiseren. • een schoolveiligheidsplan per school, waarbij scholen worden geholpen om dit concreet en operationeel te krijgen. Op deze manier wordt de aanpak van veiligheidsthema’s als (online) pesten, sexting, bedreiging etc geborgd. • kennis en vaardigheden over veiligheidsthema’s, zodat professionals en ouders goed kunnen signaleren en weten wat vervolgens te doen. In Schiedam zijn de eerste kernteams al van start. De ambitie is om uiteindelijk voor alle Schiedamse VO scholen mogelijk te maken om met VIOS te werken. Waar nodig kunnen ook PO scholen in kwetsbare wijken zich aansluiten bij de aanpak.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

Aan de tafel zitten vertegenwoordigers van jeugdhulp, wijkteam, jongerenwerk, politie en gemeente. In een tweede ring zijn RvdK, het OM (parket-secretarissen PmG) en de jeugdreclassering beschikbaar om mee te denken. Samen maken ze per jongere een plan van aanpak dat zich richt op het versterken van beschermende factoren, en het tegengaan van risico-factoren. Belemmerende factoren zijn daarbij de druk op de uitvoering (wachtlijsten). Bovendien vindt alles plaats in een vrijwillig kader; problemen kunnen dus pas worden aangepakt wanneer die door de betrokken jongere of zijn gezin als zodanig herkend worden. Het contact met de jongere en het opbouwen van een relatie zijn dus cruciaal. Ook hier knelt soms de praktijk, door een gebrek aan beschikbare uren of personeelsverloop. Door slim interventies te combineren, en door waar mogelijk extra inzet te realiseren vanuit PmG-middelen kunnen de partners samen toch een verschil maken. De persoonsgerichte aanpak is complementair en niet ter vervanging van de basis inzet die wordt geboden in Schiedam. Het wordt ingezet naast de reguliere inzet van jeugdhulp, het jongerenwerk en de andere partners. De normale lijnen van opschalen, zoals het plusteam (jeugdhulp) of een melding bij het jeugdbeschermingsplein kunnen nog steeds gezet worden. Waar nodig wordt ook opgeschaald naar het Zorg-en Veiligheidshuis.

39

Schematische weergave werkprocessen Aanmelding

Triage

1ste contact

Bespreken aan tafel

- Via een aanmeldformulier bij PGA regisseur - Aanmelders zijn politie, ketenpartners en ZVHH

- De juiste leeftijd 12-23 jaar - Aanwezigheid risicofactoren in het gezin - Delicten (politie), zorg- en overlastsignalen

- PGA regisseur in gesprek met jongere + ouders - Uitleg aanpak, perspectief en toestemming AVG

- Aanvullen informatie uit aanmeldformulier - Gezamenlijke analyse van de casus - De tafel stelt mogelijke interventies voor

PvA opstellen

- Opstellen plan van aanpak met plan A en B - Aanwijzen casusregisseur - Doelen, duur en samenwerkingsafspraken bepalen

Uitvoeren PvA

- Casusregisseur onderhoudt contact met jeugdige - PGA regisseur bewaakt de samenwerking - Mogelijkheid om plan bij te stellen indien nodig

Monitoren

- Evaluatie momenten inplannen - Besluit nemen afschalen, opschalen of afsluiten

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

40

Financieel Deze interventies vragen energie en commitment, maar ook handjes en middelen. Het financiële plaatje voor de periode juni 2026 - december 2029 is alsvolgt: Een meer uitgebreid bestedingsplan ziet u in bijlage 6.

Doel

Interventie

jun-dec 26

2027

2028

2029

140.000

240.000

240.000

240.000

294.583

505.000

505.000

505.000

140.000

240.000

240.000

240.000

280.000

480.000

480.000

480.000

70.000

120.000

120.000

120.000

Totaal

1. Jongeren en hun omgeving weerbaarder maken, zodat ze niet afglijden naar de criminaliteit Personele capaciteit

2 FTE Veiligheidsregisseurs jeugd, voor wijk en VIOS

Interventies 2. Risico-jongeren goed en tijdig helpen zodat ze niet doorgroeien in de criminaliteit Personele capaciteit

1 FTE ; 1 voor projectleider PmG op o.a. IPTA, 1 voor casusregie jonge aanwas

Interventies 3. We verminderen verder doorgroeien en hun invloed als negatief rolmodel Personele capaciteit

1 FTE inzet PGA regisseur op o.a. terugkeer detentie RIO palet

Interventies

(als onder 2)

Programma Personele capaciteit

Programma manager PmG

70.000

120.000

120.000

120.000

Organisatie kosten

O.a. registratie systeem, zaal huur, onderzoeken

45.500

80.000

80.000

117.000

Begroot

1.040.083

1.785.000

1.785.000

1.822.000

6.432.083

Verwachte subsidie

1.040.083

1.785.000

1.785.000

1.822.000

6.432.083

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

41

6. Met wie doen we dit? In het programma canvas staat ‘WIJ ’voor het programma team. Hier gaan we in op de manier waarop het programma georganiseerd is binnen onze eigen organisatie, en in de organisaties van anderen (de systeemwereld). De ‘WIJ++’ is het uitgebreide netwerk om het programma team heen - waaronder ook de mensen waarmee en waarvoor het programma er is (de leefwereld). In dit hoofdstuk schetsen we hoe dit nú georganiseerd is.

Organisatie De lokale driehoek (burgemeester, politie, OM) is de opdrachtgever van het programma Preventie met Gezag. Ambtelijk opdrachtnemer is het hoofd van de afdeling Veiligheid. Gedelegeerd opdrachtnemer is de teamleider van het team Veiligheid en Crisisbeheersing. Al vanaf de start van het programma is het nadrukkelijk gepositioneerd als ‘plus’ op, en impuls aan, de reguliere kadernota veiligheid van de gemeente. Dat heeft als nadeel dat de afbakening van het programma soms wat lastiger te maken is, maar als groot voordeel dat reguliere en ‘plus’ interventies elkaar versterken. Op het moment van schrijven is er nog geen sprake van een bredere stuurgroep, waarin ook het sociaal domein vertegenwoordigd is.20 Vanuit de reguliere overleggen is er regelmatig overleg tussen de wethouder jeugd en de burgemeester, voorbereid door de desbetreffende MT-leden. Hierin wordt ook de richting en de voortgang van PmG steeds besproken. Daarnaast draagt het programma bij aan de doelen van het Nationaal Programma Nieuwland en Oost. Hierover later meer.

20

Mogelijk kan er in de toekomst toegewerkt worden naar een structurele, strategische ‘vierhoek’ op Jeugd en Veiligheid, met een voorbereiding op tactisch niveau. Dit is nu tijdelijk ingericht voor de aanpak van rivaliserende jeugdgroepen en zou ook voor de

Programma team Het programma-team bestaat uit: • een PGA-regisseur risicojeugd (full-time, wordt uitgebreid met een extra fte voor de lichtere doelgroep); • een senior communicatie-adviseur (part-time); • twee Veiligheidsregisseurs Jeugd die vanuit de wijken werken en dicht tegen Toezicht en Handhaving aan gepositioneerd zijn; • een programma-manager PmG (full-time). Verder dragen een aantal teamleden vanuit hun eigen werk bij de gemeente bij aan het programma. Dat wil zeggen, zonder dat deze uren ten laste komen van het budget van PmG. Dit zijn de: • procesmanager zorg en veiligheid (beleid rondom PGA); • de procesmanager jeugd en veiligheid (overlast, rivaliserende groepen, jeugd algemeen); • de beleidsadviseur jongerenwerk (jongerenwerk, welzijn, aansluiting school-arbeidsmarkt); • de beleidsadviseur jeugd (GI’s, Veilig Thuis, netwerk-samenwerking rondom jeugdhulp op veiligheid); • de beleidsadviseur onderwijs (netwerk-samenwerking rondom onderwijs en veiligheid). Als geheel is het domein Jeugd en Veiligheid in Schiedam erg in beweging. Zo wordt er gewerkt aan een Actieplan Jeugd en Veiligheid door betrokkenen vanuit veiligheid en het sociaal domein. Dit plan wordt in het najaar van 2025 opgeleverd en bevat naast een overzicht van lopende interventies ook aanbevelingen. De betrokken collega’s vanuit Preventie met Gezag denken nauw mee met het actieplan.

structurele aanpak van PmG zeer goed kunnen werken. Een dergelijke vierhoek wordt ook aangedragen ind e VNG wegwijzer voor domeinoverstijgend samenwerken binnen gemeenten.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

42

Samenwerkingspartners Nationaal Programma Nieuwland en Oost Met het Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid committeren het Rijk, de gemeente en een groep stadspartners zich aan een langdurige samenwerking om de leefbaarheid voor de inwoners van Nieuwland en Oost te verbeteren. Zie website/ambitie-document. De ambities van het programma zijn: 1. Meer bewoners beheersen de Nederlandse taal goed; 2. Meer bewoners zijn aan het werk; 3. Meer bewoners kunnen gemakkelijker rondkomen;

Actielijn NPNO 1. Gelijke Kansen

Aansluiting PmG

4. Meer bewoners hebben een gezonde leefstijl; 5. Meer bewoners voelen zich verbonden met hun wijk; 6. Meer bewoners voelen zich veilig in hun eigen wijk (het veiligheidsgevoel moet verbeterd, overlast is verminderd, en de aanpak van ondermijnendende criminaliteit versterkt); 7. Betere woningen in een betere woonomgeving. Er wordt daarbij gewerkt vanuit drie pijlers. Het programma PmG valt onder de pijler Sterke Basis maar draagt ook bij aan de twee andere pijlers. Dit zijn de punten waar we elkaar op raken en versterken:

Actielijn NPNO 2. Fijn en Veilig Wonen

Aansluiting PmG

Actielijn NPNO 3. Sterke basis

Aansluiting PmG

Goed voorbereid naar school:

Aansluiten bij oudercommunities

Verbeteringen fysieke kant

Input vanuit Veiligheidsregisseurs

Preventieve aanpak jeugd:

Vormende vrijetijdsbesteding:

VVE en laagdrempelige

die van hier uit ontstaan (bijv we

Verbeteringen sociale kant

Jeugd wordt mee genomen bij

voorkomen en aanpak van

Samenwerken op aanvullend

opvoedondersteuning.

time) voor bewustwording en evt

richten, inrichten, verrichten van

ondermijnende criminaliteit

aanbod voor jongeren in de

outreachend hulp aan ouders

(nog niet verder ingevuld vanuit

verbeteringen in de wijk (fysiek

(=PmG).

wijk en betere verbindingen

(nog te ontwikkelen).

NPNO).

en sociaal).

Vormende vrijetijdsbesteding

(loopt al pilot project op,

voor jeugd.

verdere ontwikkeling volgt). Aansluiten bij jongerenparticipatie (nog te ontwikkelen).

Ontwikkelkansen tijdens de

Aansluiten bij programmering en

Steun en ondersteuning:

Aansluiten bij aanbod

schoolloopbaan: rijke schooldag,

sleutelpersonen Rijke Schooldag

voorkomen en aanpakken

(preventie schulden), adviseren

ondersteuning schoolloopbaan

en bij het familie service punt voor

schulden, laagdrempelige

en mee werken bij bereiken

vanuit thuis.

vergroten bewustwording en evt

gezondheidszorg.

‘lastige doelgroep’ (nog

outreachende hulp aan ouders (in

te ontwikkelen).

de wijk, vanuit VIOS) nog te ontwikkelen). Begeleiden naar waardevol werk:

Koppelkansen benutten waar

Laagdrempelige toelichting:

Aansluiten bij wijknetwerken

loopbaanoriëntatie vanuit PO,

die zich voordoen (netwerk

herkenbare sociale netwerken,

die hier worden opgebouwd

ouders als voorbeeldfiguren.

veiligheidspartners als werkgevers,

versterken meld- en hulppunten

(Welkom in Oost) voor

ontwikkeld aanbod tzt koppelen

in de wijk.

bewustwording en evt.

aan interventie repetoire PGA,

outreachend hulp aan

integrale toeleiding naar werk of

ouders (versterken).

scholing) (nog te ontwikkelen).

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

43

Daarnaast zet het NPNO vol in op bewonersbetrokkenheid. Met als uitgangspunten: co-creatie, transparantie, eigenaarschap, en inclusiviteit. Daarin sluiten we vanuit Preventie met Gezag aan. Met als doel om input op te halen bij bewoners, en te werken aan Rijker Verantwoorden.

Politie Met de politie werken we samen binnen een heel aantal activiteiten. Drie velden hebben hierbij onze specifieke aandacht: • Veiligheid In en Om School (deelname kernteams en doorbraak-platform, agenderen geleerde lessen op alle plaatsen). • Inzet op jonge aanwas (overleg risicojeugd, eerder in beeld krijgen jongeren, dashboard zicht op jongeren in gemeente, samenwerking first offenders). • Tegengaan criminele uitbuiting (samenwerken aan bewustwording, en bekendheid van aanbod zoals de chat Keerpunt van Fier). De aanpak van rivaliserende groepen maakt geen onderdeel uit van het programma PmG, en gebeurt vanuit de basis-inzet van politie, OM, en gemeente. Wel zijn er raakvlakken met PmG wanneer het over dezelfde gebieden gaat, of jongeren worden mee genomen in PGA-tafel risicojeugd. Waar nodig wordt daarbij de Group Violence Interventie ingezet.

Reclassering De samenwerking met de Reclassering bevindt zich voor wat betreft PmG nog in de verkennende fase. Gezien de druk die er op deze organisaties ligt, is het lastig om bijvoorbeeld gedragsinterventies vanuit vrijwillig kader in te zetten. We maken waar we kunnen de aansluiting vanuit gebiedsgericht werken, en we volgen met interesse de ontwikkeling van een gedragsinterventie rondom de online leefwereld.

GI’s Iets vergelijkbaars geldt voor de samenwerking met de Raad van de Kinderbescherming en de GI’s. Samen met de GI’s zetten we, waar mogelijk, Kansrijk trajecten in. Als manier om jongeren op tijd de juiste zorg, met de juiste expertise, te bieden. Maar ook als manier om als ketenpartners dichter tot elkaar te komen. Tot nu toe hebben de verkennende gesprekken (met jongeren en hun ouders) niet geleid tot lopende trajecten, omdat er onvoldoende een match was. We verwachten in 2025 in elk geval tot een aantal trajecten te komen. Verder volgen we de ontwikkelingen binnen de transitie van de jeugdzorg (JR in verbinding) en de mogelijke inzet van preventieve (kansrijk), of juist plus-trajecten (straatkracht). Ook willen we onderzoeken of we kunnen samenwerken bij het inzetten van ervaringsdeskundigen.

Raad van de Kinderbescherming Openbaar Ministerie Met het OM werken we samen aan de aanpak van jongeren die al in het Zorg- en Veiligheidshuis worden besproken. Voor jongeren die nog te licht zijn om daar te worden besproken, verkennen we hoe we kunnen samenwerken na bijvoorbeeld een sepot-brief. Verder is het de wens van de gemeenten om te verkennen hoe we meer gezamenlijk kunnen optrekken bij het versterken van opsporing in kwetsbare wijken, zodat jonge aanwas en rising stars tijdig in beeld komen.

Met de RvdK werken we samen bij de aanpak van jongeren op het ZVHH en, waar nodig, aan de Tafel Risicojeugd. We verkennen nog hoe er intensiever kan worden samengewerkt bij het tijdig aanpakken van schoolverzuim. Verder willen we verder werken aan het versterken van ketensamenwerking bij nazorg na detentie, waar recent in een samenwerkingsconvenant procesmatige werkafspraken voor zijn gemaakt.

Leerrecht en RMC+ De komende periode willen we de samenwerking met OM, Reclassering, GI’s en de Raad van de Kinderbescherming zoveel mogelijk afstemmen met andere regionale PmG-gemeenten (Dordrecht, Vlaardingen en Rotterdam). We sluiten daarin zoveel mogelijk aan op de focus-thema’s van onze samenwerking met de politie (met name ‘inzet op jonge aanwas’’ en ‘tegengaan criminele uitbuiting’. In een werksessie eind mei 2025 hebben samen met de partners verkend op welke interventies we zouden willen samenwerken: o.a. ‘vormgeven projecten in afwachting van strafzitting’, ‘werkprocessen PGA vroegsignalering’ en het uitwerken van ‘klantreizen’ vanuit het perspectief van onze doelgroepen.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

Er is samenwerking met Leerrecht vanuit het PGA-overleg risico-jeugd, en de aanpak schoolveiligheid. In de komende periode gaan we ook verder verkennen hoe we in nazorg jeugdige gedetineerden en de aanpak van schoolverzuim elkaar kunnen versterken. Verder liggen er kansen wat betreft de ontwikkeling van het ‘IPTA-palet’. De wetswijziging Van School naar Duurzaam Werk gaat in op 1 januari 2026, en lokaal worden de voorbereidingen hiervoor al getroffen. Doel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden naar economische zelfstandigheid. Dit doen we door o.a. aanvullende loopbaan-begeleiding en een meer preventieve rol vanuit de participatie-wet. Dit biedt kansen voor de PmG-doelgroep.

44

Wat niet (of niet-structureel)

Risico’s en maatregelen

Crisisaanpak en rivaliserende groepen

In de tweede helft van 2025 maken we een uitgebreide risicoanalyse inclusief beheersmaatregelen. Voor deze tussenstand willen we alvast een aantal risico’s benoemen met de maatregelen die we daarop nemen.

De crisisaanpak (naar aanleiding van steekincidenten bijvoorbeeld) gebeurt via de lijn van veiligheid. Waar passend kunnen individuele jongeren worden opgenomen in de PGA-aanpak, en kennis wordt steeds gedeeld. De aanpak van de groepen zelf gebeurt echter vanuit de basis-opdracht van veiligheid.

RIEC en VAR De samenwerking met het RIEC en de VAR hebben we tot nu toe vorm gegeven samen met de drie andere PmG-gemeenten. in de vorige periode is deze samenwerking echter onvoldoende tot stand gekomen. Kijkend naar de expertise van het RIEC willen we verkennen of we kunnen samenwerken op onderzoek (fenomeen- of doelgroep-gericht). Verder willen we graag de kennis van de landelijke werkgroep van de RIECS rondom jonge aanwas aftappen. De VAR heeft een goed lopend netwerk jeugd en veiligheid, waarin we de geleerde lessen van PmG ook met andere gemeenten kunnen delen. Op onderwerpen zoals ‘online leefwereld’ en ‘Veilig In en Om School’ kunnen we elkaars kennis versterken. De vorm van de samenwerking wordt nog verder verkend, maar zal steeds gericht zijn op samenwerking rondom een concreet thema vanuit één of meerdere gemeenten.

MVS-jeugdmodel De jeugdhulp in Schiedam is vormgegeven vanuit het MVS-jeugdmodel Voor een goede start en toekomst | MVS Jeugd. De netwerksamenwerking hierop wordt georganiseerd vanuit netwerken. PmG sluit niet aan bij deze overleg-tafels, maar stemt wel af met de uitvoerende partij en de netwerkregisseurs Veiligheid en Onderwijs.

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

Voor een ‘plus’ op de basis moet ook de basis op orde zijn. In een tijd waarin de uitvoering van de jeugdwet in alle gemeenten onder druk staat, is dat nog best ingewikkeld. Dit geldt ook voor de beperkte middelen die er vanuit de basis beschikbaar zijn voor welzijn- en jongerenwerk. Zeker met het oog op het ravijnjaar plaatst ons dit soms voor dilemma’s. Waar we toch het gevoel hebben dat we gaten in de basis aan het dichten zijn, proberen we dat steeds zo helder mogelijk te benoemen, zodat de bijdrage van Preventie met Gezag over de tijd weer een ‘plus’ kan worden. Een ander risico is het waterbedeffect dat kan optreden door extra inzet te plegen op bijvoorbeeld overlast, waarbij de overlast op de ene plek bijvoorbeeld vermindert en elders juist verergert. We proberen dit op te lossen door, waar nodig, de doelgroep boven locatie te laten gaan. Immers onze doelgroep is heel mobiel. Een andere maatregel is het versterken van de netwerksamenwerking in Schiedam als geheel en ons niet blindstaren op de professionals in de aangewezen focuswijken. In het algemeen kunnen we zeggen dat de samenwerking op het ‘gezag-gedeelte’ van het programma langzamer tot stand is gekomen dan de preventie-kant. Door meerdere redenen (afstemmen van kaders, personeelsverloop, etc) bleven de gesprekken te lang in de verkennende fase.

In de komende periode willen we méér optrekken met regio PmG-gemeenten in de samenwerking met justitiele partners, zodat het voor alle partijen makkelijker wordt om op elkaar aan te sluiten.

45

Bijlage 1. Terugblik PmG 2. Overzicht wijzigingen programma 3. Programma canvas Aanpakken met Impact 4. Reisplan: opdracht-verkennen-inrichten-leren 5. Lerende aanpak in Schiedam 6. Bestedingsplan juni 2026 - december 2029

Preventie met Gezag | Gemeente Schiedam

46

Preventie met Gezag

Terugblik 2023 tot mei 2025

Preventie met Gezag een plus op de basis In 2022 is het programma Preventie met Gezag (PmG) van start gegaan. Een aantal gemeenten, waaronder Schiedam, had een manifest opgesteld om aandacht te vragen voor de stapeling van problemen in kwetsbare wijken. Naar aanleiding hiervan is iets later ook het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid gestart. Het ministerie van Justitie en Veiligheid stapte in 2022 alvast naar voren met een langjarig programma om te voorkómen dat jongeren in die wijken betrokken raken bij (ondermijnende) criminaliteit.

Omdat de financiële middelen met terugwerkende kracht zijn toegekend, en de uitvoering met enige vertraging van start kwam, is het programma pas in 2023 effectief gestart. Deze vertraging speelde landelijk, en daarom is met het ministerie afgesproken dat de huidige middelen kunnen worden uitgegeven tot juni 2026. Voor de periode daarná (tot en met december 2029) is een nieuwe aanvraag in voorbereiding. We zien Preventie met Gezag in Schiedam als een ‘plus op de basis’. Het maakt een intensivering mogelijk op de aanpak van jeugd en veiligheid. Het programma draagt bij aan de doelen van de kadernota Integrale Veiligheid. Daarnaast draagt het bij aan de doelen van het Nationaal Programma Nieuwland en Oost. Het is ook belangrijk om de inzet van het programma te zien in relatie tot deze bredere inzet, op ook de domeinen wonen, werk, samenleven en onderwijs. In de woorden van Hans Boutellier, gaat het dan om ‘een sociaal offensief, met repressieve ruggensteun’.

Terugblik 2023 tot mei 2025 | Gemeente Schiedam

Doelstellingen Preventie met Gezag Met Preventie met Gezag willen we voorkómen dat jongeren uit kwetsbare wijken zoals Nieuwland en Oost afglijden naar de (ondermijnende) criminaliteit. Dit doen we door te werken aan de weerbaarheid van jongeren en hun omgeving. En door zo tijdig mogelijk in te grijpen waar het fout dreigt te gaan In het uitvoeringsplan ‘Een Stap Extra’ dat in mei 2023 is vastgesteld benoemen we 4 doelen:  Zorgen dat de sfeer op straat positief verandert. Zodat jongeren zich veilig(er) voelen op straat en vaker in aanraking komen met positieve rolmodellen  Zorgen dat meer jongeren -en ook hun ouders/ verzorgers en buurtgenoten- ‘nee’ zeggen tegen de eerste stap waarmee ze in de criminaliteit (kunnen) belanden  Bij jongeren die extra risico lopen om in aanraking te komen met criminaliteit, datgene versterken wat er goed gaat in hun leven. Zodat ze weg blijven bij criminaliteit.  Zorgen dat jongeren die al in de criminaliteit zijn beland, niet verder afglijden.

47

Preventie met Gezag is een lerend programma, met een perspectief van tien jaar. Dat betekent dat er binnen het programma ruimte is om activiteiten bij te stellen. Bijvoorbeeld omdat activiteiten toch niet passend of realiseerbaar bleken. Of omdat we geleerde lessen (ook uit andere steden) willen toepassen. Hieronder gaan we in op de activiteiten zoals ze in het uitvoeringsplan van 2023 staan. Per activiteit geven we aan of de voortgang van de activiteit volgens planning verloopt (stoplicht op groen), achterloopt op planning (oranje) of problemen kent (rood). De activiteiten die zijn gewijzigd hebben een stoplicht dat ‘uit’ staat.

Programmalijn 1: Jongeren voelen zich veiliger op straat en zien daar positieve rolmodellen 1a. Veiligheidsbeleving rondom ‘signal places’ verbeteren (niet gestart) Deze activiteit was opgenomen in de oorspronkelijke subsidieaanvraag (najaar 2022). Toen het programma meer vorm kreeg –zowel intern binnen Schiedam als bij het ministerie– bleek al snel dat deze activiteit te weinig gericht is op het tegengaan van jonge aanwas. En veel beter vanuit een bredere aanpak kan worden opgepakt. In overleg is daarom de focus op veiligheidsbeleving uit het Schiedamse programma PmG gehaald en bij het Team Veiligheid en het Nationaal Programma Nieuwland en Oost belegd.

1b. Begrenzen bij overlast Binnen het ‘hotspot’-overleg werken Toezicht en Handhaving, politie en jongerenwerk samen bij het in beeld brengen van de diverse jongerengroepen in de stad. En het bepalen van een geschikte aanpak. De ene keer betekent dit dat het jongerenwerk zorgt voor een goed contact met de groep, de andere keer dat er meer repressief moet worden ingezet. Vanuit PmG is er bij gedragen aan een verdere professionalisering van de aanpak, o.a. door een gezamenlijke cursus vanuit Straatcontact voor jongerenwerk, jeugdboa’s en politie.

Geleerde les: we willen naast ofÒine signalen ook meer delen over wat er online met jeugd speelt.

* Cijfers zijn steeds overgenomen uit onze jaarlijkse rapportage aan het ministerie, die van maart tot

Een jongerenwerker over het positief stimuleren van jongeren “Ik heb met één van die jongeren gezeten. Hij was wel de leider van groep. Dat zag je aan hoe hij zich profileert. Ik heb het heel luchtig en realistisch voor hem gemaakt. En toen heeft hij toch eieren voor zijn geld gekozen en heeft hij ervoor gekozen om eerlijk zijn geld te verdienen. Hij rijdt nu op een scootertje door de wijk en iedereen ziet hem met zijn helmpje op. Hij heeft toch zijn trots opzij gezet en dat heeft ook weer weerslag op de andere jongens die naar hem.’’

1c. Positieve rolmodellen op straat Het ambulante jongerenwerk op straat in Nieuwland en Oost is versterkt met 1,6 fte om pro-actief contact te leggen met jongeren, en waar nodig hen op weg te helpen. Een indicatie van het precieze bereik is lastig te geven, maar het aantal hulpvragen dat is opgepakt geeft een beeld. Jongeren die zich inzetten voor de wijk zijn op hún beurt ook weer een positief rolmodel. Zo spreken jongeren bij de zaalvoetbal-activiteit ook elkaar aan. Het ambulant jongerenwerk is daarnaast essentieel binnen het hotspot-overleg.

Geleerde les: in hun huidige opdracht vragen we ambulant jongerenwerkers te schakelen met ander activiteitenaanbod in de wijk, soms is daarvan in de basis nog te weinig aanwezig. Maart Maart 23-24 24- 25* Afgeronde trajecten enkelvoudige hulpvragen

Wat hebben we tot nu toe bereikt?

110

341

O.a. over onderwijs en huiswerkbegeleiding, sociale en emotionele ondersteuning, vrijetijdsbesteding, gezondheid en welzijn (seksualiteit, vapen), praktisch zaken (administratie, stageplek).*

maart loopt).

Terugblik 2023 tot mei 2025 | Gemeente Schiedam

48

Met deze rol willen we zorgen intensiever en structureler contact tussen bewoners en de diverse veiligheidspartijen in de wijk. Uiteindelijk is de vorm en de functie-naam iets gewijzigd, en zijn er nu twee ‘veiligheidsregisseurs jeugd’ actief in Nieuwland en Oost. Zij zijn gestart in de zomer van 2024.

Voorbeelden van initiatieven

Geleerde les: Er spelen veel sociale vragen in de buurt, het is belangrijk om de focus te houden op veiligheidsproblemen en elke partner op zijn eigen rol aan te spreken. Maart 23-24

Maart 24- 25*

-

Stations-actie n.a.v. jongerenoverlast van 3 weken eind 2024. Zo’n 25 jongeren betrokken bij wijkinitiatieven als ‘soep op de stoep’. Aanjagen programmering van jongerenactiviteiten in de wijk (i.s.m. sport en partijen in de wijk). Meer aandacht voor veiligheidsthema’s binnen scholen door aansluiting intern begeleider. Verkenning vrijwilligers buurtpreventie.

1e. Pilot ‘Safety First’ (niet gestart) Met o.a. politie en bedrijven hebben we gesproken over een pilot waarbij kwetsbare jongeren de kans krijgen bij een veiligheidspartner aan het werk te gaan. Bij het ontwikkelen van concrete plannen hiervoor bleek echter al snel dat de wijk een te smalle schaal is voor een dergelijke pilot. We willen liever aanhaken op initiatieven zoals die vanuit het NPNO lopen op Leven Lang Ontwikkelen. In de tussentijd leveren we vanuit Preventie met Gezag en het sociaal domein wel een actieve bijdrage aan de Buzinezz Club.

Programmalijn 2: Jongeren en hun omgeving worden weerbaarder tegen criminaliteit 2a. Doorgaande leerlijn ‘weerbaar tegen criminaliteit’ Op basis van een inventarisatie bij alle VO-scholen in Schiedam hebben we een website ontwikkeld met een concreet, actueel en relevant lesaanbod. Zie: Lesaanbod school & veiligheid | Schiedam. We zijn met scho-len in gesprek over het ontwikkelen van een ‘doorgaande leerlijn’, zodat scholen goed van elkaar weten welke onderwerpen in welk leerjaar aan bod zijn gekomen. Daarnaast werken we aan het opzetten van een net-werk-samenwerking rondom schoolveiligheid: Veilig In en Om School.

Geleerde les: om ervoor te zorgen dat professionals zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen voor schoolveiligheid en effectief kunnen samenwerken is er regie nodig. Daarin gaan we voorzien met de aanpak VIOS.

Maart 23-24 Voorlichting/training

1d. “Wijkboa-plus’’ zorgt voor dagelijks contact met bewoners

Maart 24- 25*

20 preventieve politie7 docenten getraind in Agression Replacement lessen op 12 basisscholen. 2 Training. 2 klassen klassen op mediawijsheid. getraind op mediawijsheid, 33 klassen 18 Halt-lessen. Leerlingen van 4 PO op Halt-lessen. scholen bereikt met Leerlingen van 4 PO pauzesport, 103 in Alleen scholen bereikt met pauzesport, 63 leerlingen Jij Bepaalt. Pilot Halt op school op 1 VO school. in Alleen Jij Bepaalt.

2c. ‘Politie in de school’ (andere vorm) Deze interventie was vooraf onvoldoende uitgewerkt, en krijgt nu vorm in de deelname van de politie aan het netwerk Veilig in en om de School (VIOS). De politie is daarin een belangrijk onderdeel van de kernteams per school. Daarnaast draagt de politie actief bij aan voorlichting en bewustwording op scholen, via o.a. de preventieve politie–lessen die hierboven genoemd zijn.

Terugblik 2023 tot mei 2025 | Gemeente Schiedam

49

Veilig In en Om School (VIOS) VIOS is een netwerk-samenwerking om effectief de veiligheid in en rond school te verbeteren. Expert schoolveiligheid Mette van Duijn: ‘We denken vaak dat we samenwerken, maar we doen het niet’. We geven VIOS vorm op een manier die bij Schiedam past. Werkzame elementen binnen veel VIOS-aanpakken zijn: • Een uitvoerend kernteams per school, met een vertegenwoordiging vanuit de schoolleiding, het zorgteam van school, de politie, toezicht en handhaving, mevis/wijkteam, leerrecht, jongerenwerk en waar relevant partijen specifiek op de school zoals Halt. Dit vaste kern team ontwikkelt korte lijnen met elkaar en overlegt op fenomeenniveau. De gemeente (veiligheidsregisseurs jeugd) zorgt voor ‘faciliterende regie’. • Een Strategisch Overleg dat structurele issues aanpakt die uit deze kernteams naar voren komen. • Een actief schoolveiligheidsplan op maat. • Preventie: kennis en vaardigheden vergroten, zodat we gezamenlijk beter gaan signaleren (leerlingen, professionals, netwerk, ouders). • Inmiddels zijn 4 VO scholen en 1 PO school in Schiedam met zo’n kernteam gestart, stap voor stap wordt dit verder ontwikkeld.

Programmalijn 3: Risico-jongeren worden goed en tijdig geholpen 3a. Vroegsignalering De intensievere samenwerking met het stedelijk team Vroegsignalering is in de uitvoering vertraagd en krijgt in de loop van 2025 vorm. Vanaf dit jaar is het mogelijk voor scholen om bij grensoverschrijdend gedrag - dat geen reden is voor de inzet van het Team Vroegsignalering- om de interventie PakJeKans in te zetten. Naast het oppakken van individuele trajecten kan er vanuit PakJekans ook collectief gewerkt worden in de vorm van workshops, voorlichtingen en trainingen. De eerste gesprekken met scholen zijn hierover gevoerd en er is een eerste traject opgepakt. Verder verkennen we samen met een aantal andere gemeenten de mogelijkheden om op basis van politiemeldingen nóg eerder een hulpaanbod aan jongeren te kunnen doen. Het vormgeven van de werkprocessen hieromheen is – mede door privacy-afwegingen – echter tijdrovend.

3b. Aanpak risicojongeren en overleg risicojongeren 2d. Bewustwording in de wijk (andere vorm) In 2023 hebben we met het Openbaar Ministerie (OM) verkend hoe we konden samenwerken aan bewustwording in de wijk. Al snel echter bleek het OM zich meer te moeten richten op haar kerntaken, en op samenwerking bij ‘zaken met een strafrechtelijk haakje’. Een voorbeeld hiervan is de persoonsgerichte inzet op risicojeugd, zoals hieronder beschreven staat. Tot nu toe is er wel op ad hoc basis hieraan gewerkt, onder andere vanuit de veiligheidsregisseurs jeugd. Zo is er met een groep Onwijze Moeders gewerkt aan thema’s op veiligheid, uitleg bij een drugskoffer en het leefbaar en veilig houden van de schoolomgeving. In de toekomst willen we de inzet op bewustwording meer gestructureerd doen, met inzet van benodigde expertise.

Bijeenkomsten met ouders en wijkgenoten Campagnes e.d.

Maart 23-24

Maart 24- 25*

Minimaal 30 ouders Minimaal 60 ouders bereikt door 6 bijeenkomsten op bereikt door 3 bijeenkomsten op verschillende scholen. scholen vanuit het Aansluiting bij bijeenkomsten Onwijze Moeders. jongerenwerk. Verkend met collega’s van o.a. ondermijning en uit verschillende steden, niet gerealiseerd o.a. vanwege personeelsverloop en druk op capaciteit.

Preventie met Gezag wil grenzen stellen en perspectief bieden. En dan met name voor de jongeren die daar nog ontvankelijk voor zijn. Een belangrijke groep is dan ook de jongeren die voorheen ‘’in het gat tussen Halt en het Veiligheidshuis’’ vielen. Een deel van deze jongeren staat nog open voor begeleiding in het vrijwillig kader, maar werd voorheen niet bereikt. Met de Tafel Risicojeugd maken we het mogelijk dat meerdere partijen signalen en kennis delen, en hun krachten bundelen om waar mogelijk bij te sturen. Politiemensen en medewerkers van de WijkOndersteuningsTeams melden jongeren aan. Na een weging of deze jongere op de tafel past, ontvangt hij/zij (met de ouders) een brief van de burgemeester en worden ze uitgenodigd op gesprek. Op basis van een persoonlijk plan van aanpak werken daarna politie, jongerenwerk, jeugdhulp en het wijkteam samen om de beschermende factoren te vergroten en de risicofactoren, zoveel mogelijk, in te perken. Als dat nodig is, kijken en adviseren de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), de Reclassering of het OM ook mee. Naast de reguliere hulp die er beschikbaar is, wordt er begeleiding ingezet van specialistisch jongerenwerker. Sinds dit jaar is er ook ondersteuning beschikbaar met ‘forensische kennis’, vanwege de heftigheid van sommige zaken. In de herfst van dit jaar ronden we een impact-studie af naar de begeleiding van deze jongeren.