Bijlage 6 Jaarstukken 2022 Stroomopwaarts
Tekst van het document
Realisatie t/m 31 december 2022
Betreft openeinderegelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.
Programma Inkomen
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
35
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Programma Inkomen (voordeel € 1.677)
Baat of Last
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
(B/L)
Schuldhulpverlening
Baten
Lasten
B/L
-39
-8
B/L
1.636
-751
B/L
641
-39
Er is minder gebruik gemaakt van de Sociale kredieten dan gepland. De kredieten worden verrekend met de gemeenten. Hierdoor vallen de baten lager uit. Armoedevoorziening Extra baten leenbijstand voor inrichtingskosten en extra lasten door de verstrekking van inrichtingskosten op de armoede voorziening. Bij JeugdFonds Sport- en Cultuur is het aantal aanmeldingen toegenomen. De toename was echter niet toereikend om het volledige budget te benutten. Er is extra personeel ingehuurd voor de afhandeling van aanvragen bijzondere bijstand. De extra lasten voor de uitvoering van de energietoeslag worden verrekend met de gemeenten. De normbedragen voor de uitvoeringskosten van de kinderopvangtoeslagenaffaire in 2022 gekoppeld aan de aanvragen leiden tot een bate. Deze worden in de jaarrekening verrekend met de gemeenten. De gemeenten worden vervolgens gecompenseerde door het Rijk (812). Er zijn extra verstrekkingen gedaan voor de energietoeslag (81). Deze worden verrekend met de gemeenten. Maassluis en Vlaardingen komen te kort op de begroting, Schiedam heeft een overschot. Uitkeringen inkomensvoorziening Het bestand is in 2022 gedaald tot 5.159 eind december (gemiddeld over 2022 5.258), waardoor er een onderbesteding is van 382 op de lasten. Vanaf het tweede kwartaal is de bestandsdaling geleidelijk ingezet.
Er is een overbesteding op de baten 116 door het vrijvallen van de debiteurenvoorziening. Schiedam heeft een voordeel op de begroting, Vlaardingen en Maasluis hebben dit niet. De realisatie van de Tozo (497) zijn baten en ontvangsten van de Tozo regeling. Deze worden verrekend met de gemeenten, die het weer verrekenen met het Rijk. De toestroom voor de opvang van de Oekraïners is in Vlaardingen en Schiedam groter geweest dan begroot. Participatie
L
259
L
24
In het eerste kwartaal zijn, als gevolg van Corona minder trajecten gestart. In het tweede kwartaal is de re-integratie weer opgestart. Overige afwijkingen Totaal Programma Inkomen
€ 2.192
-€ 515
Programma Inkomen
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
36
Programma Werk
Baten € 2.469 Lasten -€ 13.753
Wat is er bereikt?
Saldo -€ 11.284
Ambitie 2022 Vanuit de filosofie ‘samen zorgen dat het werkt’ heeft Stroomopwaarts de ambitie om zoveel mogelijk uitkeringsgerechtigden te laten deelnemen aan de maatschappij. Wij gunnen iedereen een baan en besteden specifieke aandacht aan de re-integratie van uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Wij willen een langdurige afhankelijkheid van de uitkering voorkomen en iedereen perspectief bieden. Hiervoor hanteren wij een integrale re-integratieaanpak voor jongeren en statushouders, gericht op zelfredzaamheid. Het streven naar duurzame uitstroom van onze kandidaten richting betaalde arbeid is ook in het komend jaar een speerpunt. Stroomopwaarts bouwde een sterk netwerk van ondernemers en ketenpartners op om dit te bewerkstellingen. Klanten en ondernemers zijn tevreden over de dienstverlening.
Programma Werk
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
37
In onderstaande tabel zijn de beoogde prestatiedoelstellingen van het programma opgenomen en is aangegeven in welke mate de doelstellingen zijn bereikt. Prestatie
Indicator
Stand van zaken
Product
Voortgang
Uitstroom kandidaten door actieve interventie
50%
54%
Percentage dat duurzaam uitstroomt, d.w.z. langer dan zes maanden uit de
80%
82%
11%
8%
uitkering blijft Percentage van het gemiddeld aantal uitkeringsgerechtigden dat inkomsten heeft uit deeltijdarbeid
Dit aantal blijft achter, mede vanwege de late opstart van de re-integratiedienstverlening door de lockdown begin dit jaar en de multi problematiek van de doelgroep. Om dit in de toekomst enigszins te ondervangn zijn wij in oktober gestart met ‘de sluitende aanpak’ waar kandidaten een tijdelijke interne baan kunnen krijgen die veelal ook parttime zal zijn. Toename actieve samenwerkende ondernemers / Keurmerkhouder Sociaal Werkpact
100
56
Ondanks onze inspanningen om meer ondernemers bij deze opgave te betrekken en een hoopvol eerste jaar, blijft dit aantal in 2022 achter bij onze verwachting. Het afgelopen jaar is er daarom een grote belactie onder ruim 1.500 ondernemers gehouden om meer ruchtbaarheid te geven aan dit initiatief. Verder is ons team van accountmanagers altijd aanwezig bij ondernemersevenementen om samenwerkingspartners te vinden en de aandacht te vestigen op onze dienstverlening. Ook worden er in samenwerking met ondernemers en andere organisaties banenmarkten georganiseerd op ons Werkplein om ondernemers in contact te brengen met onze doelgroepen en wordt er middels de SEN bijeenkomsten en nieuwsbrieven uitgebreid aandacht voor gevraagd.
Wat is hiervoor gedaan? Re-integratie Stroomopwaarts hanteert een methodische aanpak voor de organisatie van de ontwikkeling en re-integratie van bijstandsgerechtigden. Het assessmentcenter bevindt zich aan de kop van het re-integratietraject en is het startpunt voor de verdere ondersteuning die wij bieden. Hier wordt gekeken welke competenties of vaardigheden iemand nog aan moet leren om een baan te vinden/houden en welk arbeidsmarktprofiel men heeft. Daarna kan een in- of extern competentie ontwikkeltraject volgen en worden via de Werkstap-methodiek passende werkplekopdrachten geboden. Nadat alle benodigde vaardigheden/competenties zijn aangeleerd, helpen onze matchmakers de kandidaten bij het vinden van een passende baan. In 2022 hebben we vanwege de hoogconjunctuur en krappe arbeidsmarkt te maken gekregen met minder nieuwe instroom van bijstandsgerechtigden. Ook de Covid-19 pandemie bleek hierbij een belangrijke factor te zijn, daar wij vanwege de ‘lockdown’ gedurende de eerste twee maanden van het jaar geen re-integratie activiteiten op locatie konden organiseren en onze dienstverlening veelal telefonisch en digitaal vormgegeven moest worden. Daarom hebben we, na de lockdown, extra ingezet op het uitnodigen van het z.g. ‘zittend bestand’, dat voor een groot gedeelte bestaat uit mensen met multi-problematiek die al langdurig in de bijstand zitten.
Veel van deze mensen blijken een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt te hebben en hun multi-problematiek heeft een grote impact op hun inzetbaarheid en motivatie. De no-show van deze groep is gedurende het hele jaar zeer groot gebleken, ondanks onze pilot ‘persoonlijke aandacht’ waarbij thuisbezoeken worden gebracht aan kandidaten
Programma Werk
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
38
die geen gehoor geven aan onze uitnodigingen. Om de opkomst en aanwezigheid verder te verbeteren, zijn er gedurende het jaar 2 extra consulenten aangenomen die verzuimende kandidaten actief benaderen om hier alsnog deelname te bewerkstellingen of een vorm van hulp/ondersteuning te bieden. De grote wachtlijsten bij kinderopvang en buitenschoolse opvang waren eveneens van invloed op de inzetbaarheid van onze doelgroep. Verder bleken voor veel kandidaten de instroomcriteria van ons assessmentcenter, zoals het vereiste taalniveau en de minimale ureninzet, te hoog gegrepen. Daarom is gedurende het jaar besloten deze instroomcriteria verder te versoepelen en aldus de drempel voor re-integratie te verlagen. Dit betekende wel dat er ook extra tolken ingezet moesten worden in het assessmentcenter en op de werkvloer en dat er extra begeleiding op de werkvloer georganiseerd moest worden. De multi-problematiek en beperkte ureninzet van deze klantgroep zorgt er ook voor dat een gemiddeld re-integratie traject langer duurt dan voorheen ingeschat was. De groep kandidaten die beschikbaar was voor de match op een vacature bleef hierdoor dus achter bij onze oorspronkelijke inschatting en deze factoren leiden tot een lagere uitstroom dan verwacht.
De ingezette verbetering van ons re-integratieproces (doorontwikkeling) kreeg steeds meer vorm en diverse projecten begonnen een bescheiden positieve bijdrage te leveren aan dit resultaat. Hierbij valt te denken aan de inzet van tijdelijke interne banen bij projecten die wij in samenwerking met Pieter Pot en Food in Concept binnen de eigen werkleerbedrijven organiseren. Ook de pilot ‘Hallo Verkoop’ waarbij wij samen met een commercieel bedrijf een opleiding tot klantcontactmedewerker organiseren heeft een positief effect gehad. In het najaar zijn wij begonnen met de z.g. ‘sluitende aanpak’. Deze aanpak voorziet erin dat kandidaten die het hele re-integratieproces hebben doorlopen maar geen baan kunnen vinden, bij Stroomopwaarts intern de praktijkroute gaan doorlopen. Tijdens deze praktijkroute krijgen zij een tijdelijk intern dienstverband bij Stroomopwaarts aangeboden. Gedurende dit dienstverband vindt dan zo spoedig mogelijk een loonwaardemeting plaats en kan de kandidaat, afhankelijk van die uitkomst, ingeschreven worden in het doelgroepregister. Deze inschrijving zorgt ervoor dat toekomstig werkgevers gebruik kunnen maken van loonkostensubsidie, een no-riskpolis en jobcoaching en hiermee wordt de kandidaat veel aantrekkelijker.
Na deze praktijkroute proberen onze matchmakers opnieuw deze kandidaten bij passende werkgevers onder de aandacht te brengen en ook dit had een positief effect op de (tijdelijke) uitstroom. Impact oorlog Oekraïne/inflatie De oorlog in Oekraïne heeft grote invloed op het welzijn van onze doelgroep en de samenwerkingspartners/klanten van het werkleerbedrijf. Enerzijds zorgt de situatie voor onrust bij veel medewerkers en cliënten, anderzijds zijn ook de financiële gevolgen voor de doelgroep groot. De gestegen (energie- en boodschappen) prijzen zorgen voor acute geldproblemen voor velen en deze geldproblemen hebben weer een negatief effect op de geestelijke en fysieke gezondheid en daarmee de inzetbaarheid. Wij proberen middels goede voorlichting, schuldhulpverlening en bijv. maatschappelijk werk de pijn hier enigszins te verzachten. Voor enkele samenwerkingspartners/klanten had de oorlog tot gevolg dat een groot gedeelte van hun geprognotiseerde groei (bijv. van het thuisbezorgen van gevulde weckpotten door Pieter Pot) niet gerealiseerd kon worden of dat benodigde investeringen en uitbreidingen niet vormgegeven konden worden. Dit had weer grote gevolgen voor onze orderportefeuille en vereiste een grote mate van flexibiliteit bij het acquireren in inplannen van het loonwerk.
Stroomopwaarts is in 2022 op verzoek van de MVS-gemeenten ook actief geweest bij de voorlichting van Oekraïners over de arbeidsmarkt in Nederland (rechten & plichten) en de bemiddeling naar werk. Hiertoe werd de samenwerking gezocht met verschillende intermediairs/ uitzendbureaus die veel ervaring hebben met het verzorgen van tijdelijk werk voor deze doelgroep.
Programma Werk
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
39
Wat heeft het programma Werk gekost? Programma 2,
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Werk
Realisatie t/m
Verschil begroot
31 december 2022
(t/m BW4) en realisatie
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Ontwikkeling
-
-2.335
-2.335
-
-3.230
-3.230
12
-3.039
-3.027
12
191
203
- Ontwikkeling en assesment
-
-1.834
-1.834
-
-2.688
-2.688
12
-2.451
-2.439
12
237
248
- Open LeerWerkcentrum
-
-143
-143
-
-145
-145
-
-185
-185
-
-40
-40
- Test & Trainingcentrum
-
-358
-358
-
-397
-397
-
-402
-402
-
-6
-6
3.613
-9.610
-5.996
3.839
-10.443
-6.604
2.261
-10.714
-8.454
-1.579
-1
-1.580
- Accountmanagement
-
-1.018
-1.018
-
-1.084
-1.084
-1
-1.044
-1.046
-1
40
38
- Mobiliteitsnetwerken
-
-80
-80
52
-132
-80
-
-83
-83
-52
49
-3
3.613
-8.512
-4.898
3.787
-9.227
-5.440
2.262
-9.587
-7.325
-1.525
-90
-1.615
3.613
-11.945
-8.332
3.839
-13.673
-9.834
2.272
-13.753
-11.481
-1.567
190
-1.378
-
-
-
197
-
197
197
-
197
-
-
-
3.613
-11.945
-8.332
4.036
-13.673
-9.637
2.469
-13.753
-11.284
-1.567
190
-1.378
Werkgeverdienstverlening
- Externe arbeidsparticipatie Totaal baten en lasten Reservemutaties Gerealiseerd resultaat
* Betreft openeinderegelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.
Programma Werk
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
40
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Programma Werk nadeel € 1.647)
Baat of Last
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
(B/L)
Ontwikkeling en assessment
Baten
Lasten
B/L
12
237
B/L
-52
49
B/L
-1.525
-359
B/L
-1
-6
€ -1.567
€ -80
Het overschot op het re-integratie budget wordt veroorzaakt door de interne RWO (237K). Cliënten zijn direct op een externe baan geplaatst. De verwachting was dat ze in eerste instantie een payroll contract aangeboden zouden krijgen. Mobiliteitsnetwerken Geen SEN-contributie in rekening gebracht (52K), minder kosten m.b.t. events (49K). Externe arbeidsparticipatie Het aantal SW-detacheringen is gedaald door SW-medewerkers die als gevolg van de pandemie teruggegaan zijn naar het Werkleerbedrijf en anderzijds door een grote groep SW-medewerkers die is doorgestroomd naar Begeleid Werken bij het Stadsbedrijf Maassluis. Hierdoor is de omzet fors lager dan begroot (-1.525). De benodigde doorontwikkeling van de SW-doelgroep en het gebrek aan passende vacatures als gevolg van de Covid-19 crisis zijn hier deels debet aan. Verder stokt de detachering van SW-medewerkers omdat zij voor de beschikbare externe vacatures nu moeten concurreren met de ‘nieuwe doelgroepen’ (denk aan mensen die zijn ingeschreven in het doelgroepenregister); deze mensen zijn vaak aantrekkelijker voor werkgevers dan de oude SW-doelgroep. Voor de uren spaarverlof SW is een voorziening getroffen (-269). Overige afwijkingen Totaal Programma Inkomensondersteuning
Programma Werk
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
41
Programma Werkleerbedrijf
Baten € 7.512 Lasten -€ 28.658
Wat is er bereikt?
Saldo -€ 21.146
Ambitie 2022 De transitie naar een Ontwikkel-werkbedrijf moet leiden tot: • de ontwikkeling van nieuwe werksoorten, die aansluiten bij de vraag op de arbeidsmarkt; • een hogere omzet door werknemers met een arbeidsbeperking; • meer doorstroom naar reguliere werkgevers: meer detacheringen en plaatsingen. Stroomopwaarts is een waardevolle en servicegerichte partner voor sociaal ondernemers.
Programma Werkleerbedrijf
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
42
In onderstaande tabel zijn de beoogde prestatiedoelstellingen van het programma opgenomen en de mate waarin de doelstellingen zijn bereikt. Prestatie
Indicator
Stand van zaken
Product
Ontwikkeling van de doelgroepen (SW en beschut) op de werkladder
10%
0%
Arbeidsparticipatie
Voortgang
Vanwege Covid-19 verloor bijna 30% van onze gedetacheerde medewerkers hun detacheringsplek en zijn teruggekeerd naar het werkleerbedrijf. Het is duidelijk zichtbaar dat de SW-doelgroep vergrijst en minder gemakkelijk extern inzetbaar is. Ook moet deze doelgroep nu ‘concurreren’ met tal van andere doelgroepen met loonkostensubsidie en no-riskpolis (ook onze eigen doelgroep uit de ‘sluitende aanpak’). Verder is er gelukkig voldoende intern werk zodat iedereen een bijdrage kan blijven leveren naar vermogen. Met betrekking tot de ontwikkeling van de beschut medewerkers proberen wij met onze 14 werksoorten zo goed mogelijk aan te sluiten bij hun wensen en mogelijkheden. Externe plaatsingen van deze doelgroep zijn er vooralsnog (bijna) niet, vanwege hun grote begeleidingsbehoefte. Deelnemers aan het werkleertraject zijn direct bemiddelbaar
65%
82%
Externe arbeidsparticipatie
Arbeidsontwikkeling WSW en Beschut: gemiddelde dekking loonkosten door
32%
28%
Interne arbeidsparticipatie
opbrengsten
De arbeidsontwikkeling van de WSW en Beschut is vrijwel conform de indicator. Er zal blijvend aandacht moeten zijn voor de doorstroom van deze medewerkers naar beter renderend werk en van de productieomgeving naar de zogenaamde ‘diensten’ zoals schoonmaak, groen en detacheringen.
Wat is hiervoor gedaan? Werkleerbedrijf De Covid-19 pandemie was ook in 2022 in het werkleerbedrijf nog goed merkbaar. De preventiemaatregelen die we gedurende de eerste twee maanden van 2022 moesten treffen hadden een direct gevolg voor de manier waarop de verschillende productieprocessen georganiseerd konden worden en zorgden voor minder productiviteit. Ook waren er veel ziekmeldingen of quarantainegevallen onder onze doelgroep en deze grote fluctuaties in personele bezetting hadden impact op onze productiecapaciteit. Verder bleek de oorlog in Oekraïne van invloed op de beschikbaarheid én prijsstelling van veel grondstoffen voor onze productieprocessen, hetgeen zorgde voor minder orders van onze klanten en de nodige vertraging in de doorlooptijden van onze producten. Met name grote klanten als Pieter Pot kregen te maken met een sterk verminderde groei en dat had gevolgen voor onze orderportefeuille. Gelukkig bleek ook nu weer dat wij als organisatie goed in staat zijn om met veranderende omstandigheden om te gaan en voldoende flexibel zijn ingericht. Onze 14 werksoorten maken onderdeel uit van veel verschillende sectoren en wij zijn dus niet afhankelijk van één type werk of klant.
Deze risicospreiding zorgt er niet alleen voor dat wij veel soorten en zeer divers werk aan onze doelgroep kunnen bieden (en dus meer dan genoeg keuzemogelijkheden), maar tevens bepaalde tegenslagen binnen een bepaalde werksoort of sector kunnen opvangen. Uitvoering re-integratie Het streefaantal werkleertrajecten is dit jaar niet gehaald. Enerzijds vanwege het staartje van de Covid-19 pandemie (de eerste twee maanden van 2022), anderzijds vanwege de lage nieuwe instroom in de uitkering door de krapte op de arbeidsmarkt. Tenslotte speelt ook de multi problematiek van het zogenaamde ‘zittend bestand’ een rol; veel mensen zijn simpelweg nog niet in staat om een traject
Programma Werkleerbedrijf
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
43
richting werk te volgen. Dit bleek ook wel uit het hoge percentage ‘no-show’ en aantal ziekmeldingen waardoor de bezetting van het assessmentcenter relatief laag was. De onlangs ingevoerde ‘sluitende aanpak’ zorgt voor een mooi vangnet voor cliënten die hun re-integratietraject hebben afgerond maar nog geen baan bij een regulier werkgever hebben gevonden. Nieuw beschut Vooral uitkeringsgerechtigden en leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs stroomden in op een beschutte werkplek. Verder levert de samenwerking met dagbestedingsorganisaties in ons project ‘simpel switchen’ inmiddels ook nieuwe instroom op. Arbeidsmatige dagbesteding zit tenslotte dicht tegen beschut werk aan. Dit ‘switchen’ tussen dagbesteding en werk kan ook omgekeerd plaatsvinden. Medewerkers die door de ondergrens zakken en niet langer in staat zijn een arbeidsprestatie te leveren, kunnen daardoor gemakkelijker naar dagbesteding overstappen. Een en ander is in 2022 opgestart bij Stroomopwaarts en is een samenwerking tussen ROG-plus, het UWV, Zorgsamen en Stroomopwaarts. De samenwerking verloopt erg goed en er is al ‘geswitcht’ door diverse personen. Een ander initiatief dat is gestart, behelst de screening van de klanten die al lang in de uitkering zitten en die mogelijk ook in aanmerking zouden komen voor de indicatie.
De komende jaren verwachten wij, mede door de toegenomen inzet op deze groep, ook hier de nodige instroom van.
Programma Werkleerbedrijf
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
44
Wat heeft het programma Werkleerbedrijf gekost? Programma 3,
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Werkleerbedrijf
Realisatie t/m
Verschil begroot
31 december 2022
(t/m BW4) en realisatie
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
-
-656
-656
686
-636
50
18
-446
-428
-668
191
-478
- Productie/Diensten Maassluis
1.214
-3.457
-2.243
1.017
-3.380
-2.363
856
-3.493
-2.637
-161
-113
-274
- Productie/Diensten Maassluis
1.664
-5.372
-3.709
1.334
-5.362
-4.027
1.101
-5.553
-4.452
-233
-191
-424
- Productie/Diensten Maassluis
2.437
-8.643
-6.207
1.984
-8.633
-6.649
2.169
-9.182
-7.013
185
-550
-364
- Groen en Grijs
1.862
-6.048
-4.186
1.563
-6.050
-4.487
2.137
-5.856
-3.719
574
194
767
- Schoonmaak en catering
1.359
-4.144
-2.785
1.060
-4.145
-3.084
1.231
-4.128
-2.897
171
17
188
8.535
-28.321
-19.786
7.645
-28.205
-20.560
7.512
-28.658
-21.146
-133
-453
-585
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
8.535
-28.321
-19.786
7.645
-28.205
-20.560
7.512
-28.658
-21.146
-133
-453
-585
- Bedrijfsbureau
Totaal baten en lasten Reservemutaties Gerealiseerd resultaat
Programma Werkleerbedrijf
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
45
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Programma Werkleerbedrijf (nadeel € 585)
Baat of Last
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
(B/L)
Baten
Lasten
257
-74
Productie en diensten Met ingang van 2022 zijn de producten binnen programma Werkleerbedrijf opnieuw verdeeld. Er is gekozen om per afdeling de opbrengsten en kosten in kaart te brengen. Doordat het niet één op één met voorgaande jaren overgenomen kon worden is er een verdeling op basis van percentages gemaakt. Hierdoor is er in 2022 een verschuiving van baten en lasten ontstaan tussen de verschillende afdelingen. Vanaf 2023 zal op basis van historische cijfers het budgetneutraal verdeeld worden binnen programma Werkleerbedrijf. Salariskosten en inhuur
B/L
Salariskosten + inhuur (payroll) = 350k voordeliger t.o.v. begroting. Betreft een verschuiving qua aantallen tussen externe arbeidsparticipatie (deta) in programma 3 en WLB en anderzijds zijn er minder. Daarnaast is er 257 ontvangen vanuit UWV voor transitievergoedingen. Voor de uren spaarverlof SW is een voorziening getroffen (-407). Overige kosten
L
77
Overige kosten 79k lager t.o.v. begroting, met name door minder directie productiekosten. Deze staan in nauw verband met de omzet, die ook lager is. Omzet
B
-886
B/L
378
B
114
B
4
Omzet blijft een 886k achter, enerzijds door mindere capaciteit (ook minder salarislasten, hierdoor is er minder toegevoegde waarde/omzet en anderzijds is in de begroting rekening gehouden met 600 werkleertrajecten voor de doelgroep Participatiewet. Echter, net als voorgaande jaren valt in de praktijk het aantal werkleertrajecten lager uit dan begroot en hebben wij er tot nu toe slechts 246 gerealiseerd. Enerzijds is de late opstart van onze re-integratie i.v.m. de corona crisis hier debet aan, anderzijds blijkt de instroom in ons assessmentcenter vanwege de multi-problematiek van de doelgroep te beperkt. Omdat er veel minder mensen een werkleertrajecten volgen dan wij hadden begroot, valt de productieomzet die zij realiseren tijdens hun traject ook veel lager uit dan begroot. Loonkostensubsidie
-455
De gemiddelde prijs van LKS is in 2022 naar beneden bijgesteld. De lasten voor de gemeenten zijn hierdoor fors lager opgenomen in de begroting 2022. Omdat een deel van de lasten ook baten zijn voor SOW, het gaat hier om medewerkers die intern geplaatst zijn binnen het Werkleerbedrijf, is er nu een tekort ontstaan. Dit tekort is enigszins goedgemaakt door de inhaalslag die wij hebben gemaakt met de loonwaardemetingen, maar helaas niet helemaal. Lage Inkomensvoordeel Het bedrag voor 2022 is verhoogd met terugwerkende kracht. Dit was een compensatie van de bijzondere verhoging van het minimumloon. Overige afwijkingen Totaal Programma Ontwikkeling naar arbeid
-€ 133
-€ 453
Programma Werkleerbedrijf
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
46
Programma Inburgering Wat is hiervoor gedaan? Alle onderdelen van het traject Inburgering zijn inmiddels gestart. Er zijn 6 klassen B1 route, 2 klassen Z route en een aantal jongeren zijn gestart met de onderwijsroute. Er zijn 2 PVT-klassen gedraaid en 2 MAP-klassen, beiden met een mix van gezinsmigranten en asielmigranten. De samenwerking met de taalschool is vormgegeven en versterkt. De Europese aanbesteding voor Maatschappelijke begeleiding is afgerond en heeft een nieuwe partner opgeleverd, Stichting Inclusia. Het komend jaar (2023) gaan we verder met en meer focussen op het duale traject, het op maat participeren naast het taalonderwijs. Het streven is dat zes maanden nadat de PIP (Plan Inburgering en Participatie) is afgegeven, iedereen naar vermogen naast het taalonderwijs een participatie activiteit heeft (vrijwilligerswerk, participeren in de wijk, een ontwikkeltraject of werk). Verder zijn de vervolggesprekken opgestart, waarin het traject door de casemanager wordt gemonitord en eventueel bijgestuurd. Doordat de latere instroom en huisvesting van statushouders en het voortraject van brede intake, afname leerbaarheidstoets en plan van aanpak ongeveer 10 weken in beslag neemt, is SOW pas vanaf september gestart met verschillende instrumenten, zoals de taallessen, de PVT en de MAP. Door de verlate instroom zijn ook de kosten later in het jaar gekomen.
Er is derhalve voorgesteld een bedrag van € 1,3 mln toe te voegen aan een bestemmingsreserve.
Programma Inburgering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
47
Wat heeft het programma Inburgering gekost? Programma 4,
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Inburgering
Realisatie t/m
Verschil begroot
31 december 2022
(t/m BW4) en realisatie
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
- Inburgering
-
-
-
-
-15
-15
-
-6
-6
-
9
9
- Trajecten wet inburgering *
-
-
-
-
-1.968
-1.968
-
-612
-612
-
1.356
1.356
- Inburgering uitvoeringskosten
-
-
-
-
-440
-440
-
-451
-451
-
-11
-11
- Ondertussengroep
-
-
-
-
-147
-147
-
-102
-102
-
45
45
-
-
-
-
-2.569
-2.569
-
-1.170
-1.170
-
1.399
1.399
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-2.569
-2.569
-
-1.170
-1.170
-
1.399
1.399
Totaal baten en lasten Reservemutaties Gerealiseerd resultaat
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Programma Inburgering (nadeel €4)
Baat of Last
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
(B/L)
Trajecten wet inburgering
Baten
Lasten
L
1.356
L
45
L
-2
Doordat de latere instroom en huisvesting van statushouders en het voortraject van brede intake, afname leerbaarheidstoets en plan van aanpak ongeveer 10 weken in beslag neemt, is SOW pas vanaf september gestart met verschillende instrumenten, zoals de taallessen, de PVT en de MAP. Door de verlate instroom zijn ook de kosten later in het jaar gekomen. Ondertussengroep Het relatief kleine overschot (45K) bij de ondertussen groep is het gevolg van enerzijds minder klanten en anderzijds door de vervolggesprekken te beleggen bij team. Overige afwijkingen Totaal Programma Participatie
€0
€ 1.399
Programma Inburgering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
Programma
48
Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Realisatie t/m
Verschil begroot
31 december 2022
(t/m BW4) en realisatie
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Bijdrage algemene dienstverlening
20.517
-
20.517
22.637
-
22.637
22.637
-
22.637
-
-
-
Bijdrage werkleerbedrijf
17.769
-
17.769
17.769
-
17.769
17.769
-
17.769
-
-
-
Bijdrage inkomensvoorziening *
81.739
-
81.739
81.739
-
81.739
81.411
-
81.411
-328
-
-328
Bijdrage armoedevoorziening *
6.828
-
6.828
22.733
-
22.733
23.091
-
23.091
359
-
359
Bijdrage inburgering *
-
-
-
1.968
-
1.968
1.968
-
1.968
-
-
-
Bijdrage Tozo *
-
-
-
-
-
-
-497
-
-497
-497
-
-497
10.640
-
10.640
19.168
-
19.168
19.168
-
19.168
-
-
-
100
-
100
300
-
300
202
-
202
-98
-
-98
137.592
-
137.592
166.313
-
166.313
165.749
-
165.749
-564
0
-564
-
-
-
514
-797
-283
514
-797
-283
-
-
-
137.592
-
137.592
66.827
-797
166.030
166.263
-797
165.466
-564
0
-564
Bijdrage overhead Overige dekkingsmiddelen Totaal baten en lasten Reservemutaties Gerealiseerd resultaat
* Betreft openeinderegelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.
Het overzicht van dekkingsmiddelen laat voornamelijk de bijdragen van de gemeenten zien. De lasten voor Inkomensvoorziening en Armoedevoorziening worden per kwartaal afgerekend met de gemeente op basis van realisatie. De lagere dekkingsbijdrage geeft die afrekening van de producten Inkomens- en Armoedevoorziening weer en de Tozo. De post overige dekkingsmiddelen bestaat uit ontvangen subsidie.
Algemene dekkingsmiddelen
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
49
Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Op grond van BBV-voorschriften dienen de overhead, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien apart te worden opgenomen. Bij Stroomopwaarts is geen vennootschapsbelasting aan de orde. Gezien het verplichtende karakter is deze post wel opgenomen.
Wat hebben de Overhead, Onvoorzien, Vennootschapsbelasting gekost? Overige onderwerpen
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Realisatie t/m
Verschil begroot
31 december 2022
(t/m BW4) en realisatie
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
499
-10.718
-10.219
716
-19.540
-18.825
855
-17.553
-16.697
140
1.987
2.127
- Vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
- Onvoorzien
-
-200
-200
-
-200
-200
-
-
-
-
200
200
499
-10.918
-10.419
716
-19.740
-19.025
855
-17.553
-16.697
140
2.187
2.327
365
-
365
806
-
806
30
-
30
-776
-
-776
864
-10.918
-10.054
1.522
-19.740
-18.218
885
-17.553
-16.667
-637
2.187
1.551
- Overhead
Totaal baten en lasten Reservemutaties Gerealiseerd resultaat
Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
50
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Overhead, Onvoorzien en Vennootschapsbelasting (voordeel € 1.574)
Baat of Last
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
(B/L)
Overhead
Baten
B/L
140
Lasten 1.987
Er hebben geen afschrijvingen plaatsgevonden binnen ICT (450). Er is vacatureruimte binnen overhead, niet alle functies kunnen ingevuld worden (500). Bovenstaand heeft ook invloed op de sociale lasten (200). Er zijn minder lasten gemaakt met betrekking tot de thuiswerkvoorziening (90), de doorontwikkeling (365), transitie, en het zaaksysteem (150) (776). Onvoorzien
L
200
De post onvoorzien is gedurende 2022 niet gebruikt. Reservemutaties
B
-776
Er zijn minder lasten gemaakt met betrekking tot de thuiswerkvoorziening (90), de doorontwikkeling (365), transitie (90), en het zaaksysteem (150). Overige afwijkingen Totaal Overhead, Onvoorzien, Vennootschapsbelasting
-€ 637
2.187
In de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, en Bedrijfsvoering worden bovenstaande onderwerpen nader toegelicht.
Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
51
Paragrafen De begroting en de jaarstukken bestaan uit programma’s en paragrafen. De programma’s betreffen het beleid en de uitvoering van dit programma. Paragrafen zijn dwarsdoorsneden van de begroting over bepaalde organisatie brede onderwerpen als bedrijfsvoering en financiering. Deze zijn bedoeld om onderwerpen die verspreid in de begroting staan, als een geheel weer te geven. Hierbij gaat het vooral om de aspecten die van belang zijn voor het realiseren van de beleidsvoornemens of de financiën. In de financiële verordening Stroomopwaarts MVS is aangegeven dat de volgende paragrafen in ieder geval moeten worden opgenomen: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Onderhoud kapitaalgoederen; - Financiering; - Bedrijfsvoering; - Openbaarheid.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Onderhoud kapitaalgoederen
Financiering
Bedrijfsvoering
Openbaarheid
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
52
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste risico’s voor het primaire proces van Stroomopwaarts. Per risico worden de beheersmaatregelen benoemd. Door de beheersmaatregelen toe te passen - zo is het streven - wordt de impactscore van risico’s lager. Vervolgens wordt het weerstandsvermogen van Stroomopwaarts behandeld in relatie tot de genoemde risico’s. Tenslotte volgt een korte samenvatting van de financiële positie. Risico’s van materieel belang In de volgende tabel zijn de risico’s geïnventariseerd en benoemd. De risico’s zijn beoordeeld aan de hand van een risicotabel. Daarbij is een score 1 tot en met maximaal 10 toegekend voor de kans dat een risico zich voordoet en voor de impact van het risico. Het totaal aan risico’s wordt gecalculeerd op € 2,051 miljoen voor de algemene dienstverlening en € 0,541 miljoen voor de individuele dienstverlening. Onderaan de tabel zijn de totaalbedragen gesplitst naar de gemeenten. Op basis van de gehanteerde normen is een vrije algemene reserve van circa € 3,63 mln noodzakelijk (€ 2,592 mln x 1,4).
Risicomanagement Een belangrijk punt is het risicobewustzijn in de organisatie van Stroomopwaarts. Het managen van risico’s is een integrale verantwoordelijkheid van het management. Om de vinger goed aan de pols te houden, maken de benoemde risico’s onderdeel uit van de interne en externe rapportages. Zo wordt verzekerd dat er continu aandacht voor is. Ook wordt het mogelijk om het tijdig te melden wanneer zich risico’s voordoen, zodat er bijgestuurd kan worden.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
53
Risico’s bij Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (bedrag x €1.000)
A. Algemene dienstverlening Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
4
In de begroting wordt uitgegaan van een gemiddelde
• Intensieve werkgeversbenadering en acquisitie.
waarde die gebaseerd is op de
loonwaarde (WSW, Beschut, loonkostensubsidies).
• Tijdige loonwaardemeting.
loonwaarde
Daadwerkelijke realisatie hangt mede af van
• Begeleiding.
niveau van de instroom, afspraken met klanten en
• Ontwikkelen PMC’s die aansluiten op ontwikkeling doelgroep
beschikbaarheid van werk en diensten. Genoemd
en arbeidsmarkt.
bedrag is gebaseerd op achterblijven verwachte
• Juiste, volledige en tijdige inrichting en registratie in drie
opbrengsten PMC’s participatie, beschut en WSW
systemen: Civision, Navision en HR.
Realiseren van de toegevoegde
2
8
Bedrag € 296
met 10%. Beroep op Schuldhulpverlening
3
3
9
De verwachting is, dat de stijging van de energielasten
• Beschikbaar stellen extra middelen uitvoering, continueren
zal leiden tot een toename van problematische
vroegsignalering en Schuldenlab.
schulden en het beroep op de Schuldhulpverlening.
• Procesoptimalisatie.
De wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening legt
• Samenwerking met maatschappelijke partners.
€ 88
bovendien een taak bij gemeenten om invulling te geven aan vroegsignalering. De wijziging geeft gemeenten de mogelijkheid om gegevens van burgers met betalingsachterstanden in een vroeg stadium uit te wisselen met woningcorporaties, energie- en drinkwaterbedrijven en zorgverzekeraars. Hierdoor krijgen gemeenten mensen met schulden tijdig in beeld en kunnen zij schuldhulpverlening aanbieden. Hier is uitgegaan van 100 extra cliënten.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
54
Beschikbare capaciteit voor
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
3
Het ambtelijke ziekteverzuim over 2022 was
• Professionaliseren managementinformatie verzuim, verlof
kwalitatieve dienstverlening
3
9
gemiddeld circa 7,2%. De landelijk trend is, dat
en analyse.
(ziekteverzuim, werkdruk)
het ziekteverzuim toeneemt, die trend is dus ook
• Aanpak ziekteverzuim.
zichtbaar bij Stroomopwaarts. De doelstelling voor
• Samenwerking met arbodienst.
het ziekteverzuim in 2023 is gemiddeld 5,4%. Om de
• Procesmanagement.
kwaliteit van de dienstverlening te kunnen verbeteren
• Flexibele schil.
Bedrag € 171
(doorontwikkeling) en te voorkomen, dat er een te hoge werkdruk ontstaat, is er voldoende capaciteit nodig. Zo nodig moet er worden ingehuurd. Hier is uitgegaan van 1,8% extra inhuur. Harmonisatie beleid en uitvoering
3
2
6
Stroomopwaarts heeft de opgave om efficiënt en
Gezamenlijke verantwoording van Stroomopwaarts
effectief te werken. Hierbij is harmonisatie van beleid
en gemeenten:
en uitvoering voor de drie gemeenten essentieel.
• Opvolging aanbevelingen Berenschotrapport.
Vertragingen en intensiviteit van overleg om te komen
• Regie op beleidsontwikkeling.
tot harmonisatie van beleid, geven extra druk op
• Kwaliteit personeel verhogen.
de organisatie. Daardoor is er minder ruimte voor
• Professionele samenwerking.
€ 23
innovaties en ontwikkelingen en de noodzaak tot een hogere inzet van beleidscapaciteit.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
55
Ontwikkeling gemiddelde salarissen
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
4
In februari 2023 zijn cao afspraken gemaakt tussen
• Tijdige actualisatie begroting, aanpassing indexatie door de
VNG en bonden over de salarissen van het ambtelijk
gemeenten (in eerste instantie voor 2023).
3
10
en sociale premies
Bedrag € 614
personeel. De gemiddelde stijging voor 2023 bedraagt circa 8%. De oorspronkelijke indexering van de begroting 2023 was niet toereikend voor de dekking hiervan, met de gemeenten is hierover in overleg getreden. Op basis daarvan is de indexering voor 2023 in principe met 3% verhoogd. Maar of dat voldoende is, is nog onzeker. Daarbij spelen ook andere ingrijpende kostenontwikkelingen (denk met name aan oorlog in Oekraïne, energieprijzen) een rol. Voor de WSW is er wel een cao tot en met 2025. Ook is er ingaande juli 2021 een cao Participatiewet (Aan de Slag) voor mensen met loonkostensubsidie en beschut. Onduidelijk is nog of de economische ontwikkelingen het tussentijds aanpassen van deze cao’s noodzakelijk maakt. De kans hierop is groot aangezien de stijging bij de WSW in 2023 veel lager uitpakt, dan bij het ambtelijk personeel (de vakbonden hebben ook al acties gepland). Hier wordt dat risico gecalculeerd op basis van een extra tussentijdse aanpassing met 3%. Subsidieregeling Lage Inkomens Voordeel LIV
1
1
1
Het lage-inkomensvoordeel (LIV) is een regeling
• Tijdige actualisatie begroting.
€ 10
die is ingegaan op 1 januari 2017. Deze regeling is onderdeel van de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl). Het LIV is een jaarlijkse tegemoetkoming voor werkgevers die werknemers in dienst hebben met een laag loon. Hierdoor dalen de loonkosten voor de werkgever. De kans op werk voor deze werknemers neemt dan toe. Het risico bestaat, dat deze regeling wordt afgeschaft of afgebouwd.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
56
Doorlooptijd Kinderopvang Toeslag
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
4
De doorlooptijd van de plannen van aanpak voor de
• Rijk aanspreken voor extra middelen vanwege achterblijvende
erkende gedupeerden van de Kinderopvang Toeslag
voortgang, inzet organisatie.
2
8
Affaire
Bedrag € 84
(KOT) affaire is langer dan de ingecalculeerde 40 uur, omdat de belastingdienst de besluitvorming over de integrale beoordeling voor de aanvullende compensatie door heeft geschoven naar 2026 en verder. Op dat zijn er van de gestarte plannen van aanpak er ongeveer 140 nog niet afgesloten die wel begeleiding nodig hebben van ongeveer (20 uur per dossier). Overdracht bedrijfsvoering aan
3
4
10
Stroomopwaarts
Per 2022 is de bedrijfsvoering overgebracht naar
• Evaluatie overdracht bedrijfsvoering na twee jaar.
Stroomopwaarts. Een echt inzicht in de feitelijke
• Opstellen ontwikkelagenda ICT.
kosten van deze bedrijfsvoeringstaken ontbrak, deze
• Optimale inrichting Procesmanagement.
werden bij de gemeenten vaak niet geregistreerd
• Optimale inrichting Informatiemanagement.
en er heeft in de afgelopen jaren geen nacalculatie
• Tijdelijke middelen beschikbaar stellen (gemeente) voor de
plaatsgevonden. Het externe advies van BMC gaf aan,
uitvoering, doordat de ICT-maatregelen vertragen.
dat de overgedragen budgetten naar verwachting circa
• Regeling aanpassen, waardoor Stroomopwaarts meer
€ 0,8 mln te laag zijn om de taken op een voldoende
mogelijkheden heeft om koppelingen (DKD) te realiseren.
niveau te kunnen uitvoeren. Daarnaast is de overdracht
• Voldoende middelen (tijd en geld) voor de ontwikkelopgave.
€ 320
gebeurd op basis van de bestaande middelen van de gemeenten. Het is zeer onzeker of dit voldoende ruimte biedt om de systemen te optimaliseren. Zoals afgesproken wordt dat na 2 jaar geëvalueerd. Cyberaanval
1
5
5
Steeds vaker worden organisatie geconfronteerd met
• Voldoen aan door overheid gestelde normen ICT-veiligheid
cyber aanvallen (ransomware, DDos-aanvallen). Dat
(Baseline Informatiebeveiliging Overheid).
leidt tot uitval van de systemen en het stilvallen van
• Uitvoeren jaarlijkse IT-audits en testen.
de dienstverlening. Er zijn dan maatregelen nodig om
• Up-to-date houden software.
€ 50
deze weer te herstellen.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
57
Externe inkomsten
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
2
Stroomopwaarts spant zich in om de reguliere
• Op orde brengen en houden van administratieve organisatie
activiteiten mede te dekken door het verwerven van
ten aanzien van subsidieaanvraag en -verantwoording.
2
4
Bedrag € 45
externe inkomsten, daarmee kan de bijdrage van de gemeenten worden gematigd. Voorbeeld is de ESF (Europese subsidie). Om aan de subsidievoorwaarden te voldoen worden scherpe eisen gesteld, ten aanzien van verantwoording en cofinanciering, waardoor het niet altijd zeker is dat de inkomsten daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd. Achterstallig onderhoud panden
3
3
9
Werkleerbedrijf
Bij het Werkleerbedrijf zijn in alle drie de
• Inventarisatie onderhoudstoestand panden.
gemeenten panden in gebruik ten behoeve van
• Beschikbaar stellen voldoende middelen voor planmatig en
productiewerkzaamheden en het opzetten van
groot onderhoud.
leerlijnen voor werkzoekenden. Het onderhoud van
• Op sterkte brengen capaciteit gebouwenbeheer.
€ 350
de betreffende panden is een punt van zorg. Het risico bestaat, dat door de onvoldoende staat van onderhoud productieverlies plaatsvindt of leerlijnen en re-integratie activiteiten (tijdelijk) dienen te worden stilgelegd. Totaal Algemene dienstverlening
(M 330, V 827, S 895)
€ 2.051
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
58
B. Individuele dienstverlening
Inkomensvoorziening (uitkeringen)
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
3
• Actieve werkgeversbenadering voor het creëren en/of
3
9
In de begroting 2023 wordt uitgegaan van een daling van het uitkeringenbestand met 1,5%, met een
faciliteren van nieuwe plaatsingen.
stabilisatie in de jaren daarna. Realisatie hiervan is
• Vernieuwende/innovatieve training voor ontwikkeling
mede afhankelijk van economische omstandigheden.
doelgroep.
Deze zijn momenteel zeer onzeker, met name door de
• Handhaving/maatregelen.
gevolgen van de oorlog in Oekraïne.
• Experimenten vanuit middelen gemeentefonds 2020.
Bedrag € 412
• Sluitende aanpak, in samenwerking met onderwijs. • Aanpak statushouders gericht op werk. • Inzet voorliggende voorzieningen. • Flexibiliteit in bemiddeling naar werk (parttime inkomsten die verrekend worden met de uitkering). • Werkleertrajecten (ook in samenwerking met het UWV). Inkomensvoorziening
1
3
3
(dubieuze uitkeringsdebiteuren
SPUK-inburgering
2
2
4
De voorziening dubieuze uitkeringsdebiteuren was
• Inrichten sturingsproces op het incassoproces, mijlpaal
niet voldoende op peil om in de debiteurenvordering
inbouwen om de methodiek te herzien.
te voorzien. De incassoquote lag lager dan de
• Beoordelen impact van de gewijzigde BBZ-regelgeving
vordering onder aftrek van de voorziening. In 2020
op de voorziening.
en 2021 zijn er maatregelen genomen om de
• Verminderen terugvorderingen door tijdige signalering.
incassoquote te verbeteren.
• Inzet op handhaving.
Ingaande 2022 voert Stroomopwaarts de
• Monitoren gebruik voorzieningen, tijdig bijsturen.
€ 60
€ 25
inburgeringstaken uit voor de MVS-gemeenten. Het is nog onzeker of de middelen die het Rijk hiervoor ter beschikking stelt voldoende zijn (met name aanbieden B1 route, Z-route, maatschappelijke begeleiding). Berekening gaat uit van een tekort van 5% op de specifieke uitkering (SPUK).
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
59
Armoede-voorzieningen
Kans Impact Score Toelichting
Beheersingsmaatregelen
2
Begin 2020 hebben de gemeenten nieuw beleid
• Monitoren gebruik voorzieningen.
vastgesteld. Hierin is geen volledige harmonisatie
• Aanpassen proces op verschillende regelgeving
bereikt. De beperkte harmonisatie levert een
per gemeente.
2
4
Bedrag € 45
risico op voor de kwaliteit. Het karakter van een openeinderegeling levert een financieel risico op. Met name op de onderdelen bewindvoering. De herziening van het armoedebeleid is uitgesteld. Totaal Individuele dienstverlening
(M 87, V218, S 236)
€ 541
Weerstandsvermogen Het financieel weerstandsvermogen van Stroomopwaarts is het vermogen om niet-structurele financiële risico’s op te vangen, zonder dat het uitvoeren van de taken in het gedrang komt. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de bekende risico’s. Dit zijn risico’s waarvoor niet afdoende stuur- en beheersmaatregelen kunnen worden getroffen of waarvoor geen voorzieningen bestaan. In de begroting is als beheersmaatregel ruimte opgenomen voor onvoorziene ontwikkelingen. Als zich risico’s voordoen, kan dit gevolgen hebben voor de financiën van Stroomopwaarts wanneer de post ‘onvoorzien’ al is benut. Hiervoor zijn er reserves opgebouwd om de kosten voor risico’s te dekken. Voor het risico op dubieuze handels- en inkomensdebiteuren is een voorziening opgenomen. In de voorziening voor inkomensdebiteuren is een storting en een realisatie geraamd. Voor de handelsdebiteuren wordt de hoogte van de betreffende voorziening geraamd op basis van de uitkomsten van het incassobeleid. De stand van de algemene reserve is als volgt: Algemene Reserve (bedragen x € 1.000)
Stand 2022
Stand per 1 januari
2.145
Resultaat voorgaand boekjaar
4.571
Afrekening resultaat voorgaand boekjaar met gemeenten
-514
Vorming bestemmingsreserves
-3.998
Begrote storting
-
Begrote onttrekking
-238 Stand per 31 december
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
1.967
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 60
Stroomopwaarts stelt alles in het werk om te voorkomen dat zich risico’s voordoen. De organisatie focust op beheersmaatregelen en zoekt naar oplossingen binnen de eigen begroting. Pas in laatste instantie wordt er een financieel beroep op de deelnemende gemeenten gedaan.
Financiële positie en kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat een aantal kengetallen wordt gepresenteerd in de jaarstukken. Deze kengetallen geven, samen met de duiding die eraan gegeven wordt, inzicht in de financiële positie. De kengetallen zijn niet bij uitstek geschikt om Stroomopwaarts als opstartende gemeenschappelijke regeling mee te beoordelen. Ze zijn meer geschikt om iets te zeggen over een organisatie met een historie van bezittingen en schulden. Hiervan is bij Stroomopwaarts nog geen sprake. Dit betekent dat scores grillig kunnen verlopen en met enige voorzichtigheid beschouwd moeten worden. Kengetal
Rekening
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
Netto schuldquote
-4,05%
-0,85%
-4,16%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
-4,05%
-0,85%
-4,16%
Solvabiliteitsratio
41,99%
14,87%
31,27%
Grondexploitatie
-
N.v.t.
-
194,54%
0,00%
194,68%
-
N.v.t.
-
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Bij de start begon Stroomopwaarts met een negatief eigen vermogen. Daardoor moest in de eerste jaren geleend worden om in het verwachte exploitatietekort te voorzien (zie ook de paragraaf financiering). Daarnaast is de balans erg kort, omdat er nauwelijks bezittingen zijn. Met ingang van 2020 is er een overschot op de begroting. De financiële positie is eind 2022 verbeterd ten opzichte van eind 2021. Er zijn weinig bezittingen. Er is een positief eigen vermogen en er is sprake van korte schulden. In de begroting zijn meerjarige maatwerken financieringsafspraken en subsidiebaten niet als incidenteel aangemerkt. Bij het opstellen van de jaarstukken was de notitie ‘structurele en incidentele baten en lasten’ van de Commissie BBV leidend. Deze schrijft voor dat dergelijke afspraken als incidenteel worden beschouwd. De gemeenten committeerden zich aan de continuïteit van Stroomopwaarts en dienen als vangnet.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
61
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen De paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ is kort, omdat er slechts op beperkte schaal sprake is van vaste activa. De vaste activa zijn opgenomen en toegelicht op de balans. Daarnaast zijn de afschrijvingslasten in de jaarrekening verwerkt. Het afschrijvingsbeleid is vastgelegd in de bijlage bij artikel 8 van de Financiële verordening Stroomopwaarts MVS 2022.
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
62
Paragraaf Financiering De paragraaf ‘Financiering’ bevat de verantwoording van activiteiten die vanwege de financierings- of treasuryfunctie zijn uitgevoerd. Dit is het geheel van activiteiten dat zich richt op het sturen en beheersen, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, geldstromen, posities en de hieraan verbonden risico’s. Samengevat In 2022 voerde de treasury geen geldmarkttransacties uit. Bij het uitoefenen van de treasuryfunctie bleef Stroomopwaarts binnen de wettelijke kaders van renterisico en kasgeldlimiet.
Ontwikkelingen en rentevisie De rente was in 2022 aanhoudend laag.
Liquiditeitsrisico Door de geldstromen bij te houden en te werken met prognoses, is in 2022 tijdig voorzien in de liquiditeitsbehoefte van Stroomopwaarts. De liquiditeitsprognose op maandbasis wordt aan de daadwerkelijke geldstromen getoetst. De meerjarige liquiditeitenplanning vormt de basis voor de begroting.
Renterisico en kasgeldlimiet De Renterisiconorm bepaalt hoeveel Stroomopwaarts maximaal in een jaar aan aflossingen op langlopende leningen mag hebben. Deze norm is gesteld op 20 procent van de begrotingsomvang. Er zijn in 2022 geen langlopende leningen aangegaan of afgelost. De kasgeldnorm bepaalt hoeveel kasgeld (dat is kort geleend geld) Stroomopwaarts gemiddeld mag hebben geleend in een kwartaal, zoals vastgelegd in de wet. De norm is 8,2 procent van het begrotingstotaal. In het volgende schema zijn de normen opgenomen. Limiet
Kasgeld limiet
Doellimiet
Bijzonderheden
Maximalisering financiering met kortlopende leningen
Overschrijding norm is toegestaan
(tot één jaar)
(maximaal twee achtereenvolgende
Norm in % van
Bedrag in
begrotingstotaal
€ miljoen
8,2%
13,8
20,0%
33,5
kwartalen) Renterisico norm
Beheersing renterisico bij (her)financieringen (vanaf één
Geen
jaar) door spreiding van de financieringsmomenten
Paragraaf Financiering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
63
Stroomopwaarts bleef binnen deze wettelijke kaders, zoals blijkt uit onderstaande tabel: Overzicht kasgeldlimiet in 2022 per kwartaal (bedragen x € 1.000) Kwartaal:
1
2
3
4
Bedrag kasgeldlimiet
13.752
13.752
13.752
13.752
Gebruik kasgeldlimiet
0
0
0
0
13.752
13.752
13.752
13.752
Ruimte onder- of overschrijding (-) kasgeldlimiet
Paragraaf Financiering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
64
Paragraaf Bedrijfsvoering Wat is er bereikt? Ambitie 2022 In 2022 was de bedrijfsvoering binnen Stroomopwaarts ingericht op de ambities van de organisatie. 2022 is ook het jaar waarin Bedrijfsvoering de hosting van de bedrijfsvoeringstaken van de gemeente hebben overgenomen. De organisatie wil beschikken over faciliteiten om haar opdracht goed te kunnen uitvoeren. De medewerkers zijn deskundig, gemotiveerd en enthousiast. Zij zijn trots op Stroomopwaarts en dragen dit uit aan opdrachtgevers, ondernemers en inwoners. De kwaliteit van de dienstverlening is hoog en de manier van werken spreekt inwoners, opdrachtgevers, partners en het bedrijfsleven aan. Aan de verbetering van de huisvesting wordt gewerkt, de wens is dat Stroomopwaarts zelf over de huisvesting gaat. Besluitvorming is in ontwikkeling en zal nog enige tijd duren. In onderstaande tabel zijn de beoogde prestatiedoelstellingen van het programma opgenomen en is te zien in welke mate de doelstellingen zijn bereikt. Prestatie
Indicatie
Stand van zaken
Het percentage bezwaarschriften dat ambtelijk of gegrond wordt verklaard bedraagt maximaal 35%
35%
31,6%
Bij het KCC wordt een telefoongesprek direct afgehandeld
60%
51%
Voortgang
Het aantal telefoongesprekken is flink gestegen door de vragen met betrekking tot de energietoeslag, waardoor deze niet direct afgehandeld kunnen worden. Er wordt gewerkt aan het beter plannen van de toestroom van gesprekken en de daarbij behorende bezetting.. Het ziekteverzuim van het ambtelijk personeel ligt maximaal op het landelijk gemiddelde voor vergelijkbare
<7%
8,75%
organisaties (5,8% A&O 2019) Bij ambtenaren wordt landelijk een hoog verzuim door psychosociale arbeidsbelasting (PSA) gezien, het benchmarkcijfer 2021 (SBCM) ligt op 7,5%. Dat is bij Stroomopwaarts niet anders. Dit blijkt mede uit de analyse van de diagnoses gebonden aan de verzuimmeldingen bij de Arbodienst. Het aandeel van verzuim door psychosociale arbeidsbelasting is op dit moment 10% hoger dan voor de Covid 19-crisis (2019). Mogelijk hangt dit samen met de werkdruk en veranderingen in de maatschappij. Mensen hebben meer zorgen (na de pandemie, financieel, oorlog in Oekraïne, mantelzorg) en de maatschappij verlangt steeds meer van de medewerkers.
Paragraaf Bedrijfsvoering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
65
Prestatie
Indicatie
Stand van zaken
Het ziekteverzuim van het SW-personeel daalt onder de benchmark van
≥7.3
7.4
Voortgang
Bij SW-medewerkers wordt een hoger verzuim gezien door chronische klachten en ouderdomsklachten. Dat is landelijk zo (benchmark 2021 (SBCM): 16,4%) en ook bij Stroomopwaarts. Op een aantal afdelingen kan het hoge verzuim verklaard worden door de specifieke samenstelling van de groep. Het gaat om afdelingen waar medewerkers terecht komen die elders binnen Stroomopwaarts niet meer werkzaam kunnen zijn op basis van hun zeer beperkte belastbaarheid. Het betreft afdelingen waar de medewerkers net boven het niveau van dagbesteding functioneren. Daarnaast is de cao SW een cao waar geen nieuwe instroom meer plaatsvindt, waardoor alleen de ouderen en medewerkers met meer beperking blijven.
Wat is hiervoor gedaan? Kwaliteit Stroomopwaarts geeft in de begroting met twee KPI’s invulling aan het begrip kwaliteit: 1. Besluitvorming op inkomende bezwaarschriften (juistheid, juridisch); 2. Aantal inkomende telefoongesprekken worden direct afgehandeld. Bezwaarschriften De juridische kwaliteit van primaire besluiten is verbeterd. Stroomopwaarts heeft geïnvesteerd in het verhogen van kennis en kunde van consulenten en het bewaken van het kwaliteitsniveau door middel van periodieke toetsing. De bezwaren op de energietoeslag was een nieuw uit te voeren proces wat nog behoorlijk wat kinderziektes met zich mee bracht. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal aanvragen ten onrechte is afgewezen, die inmiddels zijn herzien. KCC De energietoeslag leidde tot veel telefoontjes naar het klantcontactcentrum. Gedurende 2022 is geanticipeerd op het aantal telefoontjes door meer tijdelijke capaciteit aan te trekken om zodoende het behalen van de kwaliteitsnorm te bewerkstelligen, echter door nieuwe pieken in december is het percentage niet behaald. Ziekteverzuim Vanuit HRM is veel nieuw beleid geformuleerd gericht op echt contact met de medewerkers, een professionele sturing en strakker ziekteverzuimbeleid. Leidinggevenden worden meer ondersteund door de verzuimmedewerkers. We verwachten hiermee een kwaliteitsimpuls te kunnen geven.
Deze is ook noodzakelijk om de werkdruk bij medewerkers weg te nemen. ICT-projecten algemeen ERP-systeem: Voor ons bestaande ERP-systeem kan geen servicepartner gevonden worden die het onderhoud kan of wil plegen door het nodige maatwerk. Hierdoor zijn we kwetsbaar en zijn we afhankelijk van de kennis die we in onze organisatie hebben. Dit is een ongewenst
Paragraaf Bedrijfsvoering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
66
risico en daarom is via een Europese aanbesteding de uitvraag gedaan voor een nieuw ERP-systeem. Een partij heeft zich aangemeld, voorgesteld en gepresenteerd en er zijn workshops en werkbezoeken bij bestaande klanten (SW/participatiebedrijven), van deze partij, afgelegd. Op dit moment ligt er een advies en een (financieel) voorstel bij het MT voor een eventuele samenwerking. Bij goedkeuring verwachten we dat op 1 januari 2024 het nieuwe ERP-systeem geïmplementeerd zal zijn. ICT-omgeving: In februari 2022 hebben we samen met Vlaardingen de stap gezet naar cloudoplossing van Openline. Hierdoor zijn al onze ICT-systemen nu in 2 datacenters ondergebracht. Hiermee is een belangrijke eerste stap gezet in onze ICT-omgeving. Ook zijn de eerste stappen gezet in de realisatie van een eigen ICTdienstverlening. Inmiddels is een eigen Topdesk-omgeving ingericht, zijn er medewerkers geworven en is opdracht gegeven voor de realisatie van een nieuw werkplekconcept. De ontvlechting kan dan pas definitief gemaakt worden. Bezetting Binnen de bedrijfsvoering hebben we gelden over gekregen voor formatieplekken en de daarbij behorende bezetting. Echter bij de Overname van Onderneming (OVO) hebben we ook medewerkers overgekregen welke werkzaamheden deden voor Stroomopwaarts, die niet in de formatie zijn opgenomen. Formatie Tabel formatie en bezetting ambtelijk 31 december 2022 (in FTE) Afdeling
Formatie
Directie
Bezetting
Tabel Bezetting SW 31 december 2022 (in FTE)
Vacature ruimte
Overbezetting
Per saldo (+= vac.ruimte)
Afdeling
2022
2021
7,05
5,00
2,05
0,00
2,05
Detachering
125,65
129,76
Bedrijfsvoering
100,84
96,53
9,35
-5,04
4,31
Productie
290,40
293,83
Inkomen
146,61
139,63
6,98
0,00
6,98
Diensten
245,84
268,18
Werk
64,24
67,61
0,00
-3,38
-3,38
Stroomopwaarts
661,89
691,77
Werkleerbedrijf
44,84
45,83
4,89
-5,89
-1,00
Inburgering
9,39
7,78
1,61
0,00
1,61
372,97
362,38
24,88
-14,31
10,57
Stroomopwaarts
Paragraaf Bedrijfsvoering
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
67
Paragraaf Openbaarheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In de memorie van toelichting bij de Woo staat onder andere dat met dit artikel beoogd wordt een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo. De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Per 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) ingegaan. Alle overheden worden geacht deze wet te implementeren. Dat betekent dat een overgang van de WOB (Wet Openbaarheid Bestuur) naar Woo. De Woo heeft 2 hoofddoelstellingen. Allereerst gaat het om het actief openbaar maken van documenten in elf categorieën. Daarnaast gaat het om het op orde brengen van de informatiehuishouding van bestuursorganen.
De resultaten van de implementatie van de Woo bij Stroomopwaarts zijn: 1. Een informatiebeheerplan en volgens dat plan wordt gewerkt. Dat plan sluit aan op vereisten om uitvoering te geven aan de Woo. 2. Stroomopwaarts is aangesloten op de landelijke voorziening PLOOI. Deze is in gebruik bij de vereiste medewerkers. 3. Er is een kwaliteitssysteem dat er voor zorgt dat iedere vraag op een zorgvuldige manier beantwoord kan worden en er wordt getoetst of dit ook gebeurt. 4. Het is voor vragenstellers duidelijk (of raadpleegbaar) hoe een Woo verzoek ingediend kan worden. Stroomopwaarts is aan de voorbereidingen van het project begonnen, zonder dat er feitelijk middelen waren. De VNG heeft alle gemeenten middelen voor de implementatie van de Woo gegeven, maar de gemeenschappelijke regelingen niet. In de kaderbrief is inmiddels opgenomen dat Stroomopwaarts voor deze implementatie, van de voor dit doel aan de drie gemeenten verstrekte middelen, een deel vraagt. Vooralsnog zijn er weinig uitgaven gedaan. Er is een verplichting aangegaan voor een kleine € 3.000,- voor de bouw van een digitaal proces in het zaaksysteem. En er wordt een marktvergelijking voorbereid voor de aanschaf van anonimiseringssoftware. Wij volgen de VNG publicaties op de voet. De wet is ingegaan en Stroomopwaarts zorgt dat zij met de middelen die er zijn, voldoet aan de wet.
De bevoegdheden met betrekking tot de Woo zijn inmiddels door de colleges aan Stroomopwaarts gemandateerd.
Paragraaf Openbaarheid
§ Paragrafen € Jaarrekening
Bijlagen
68
Stroomopwaarts heeft in 2022 een aantal informatieverzoeken gekregen. Die zijn binnen vier weken afgehandeld. Veel meer dan de Wet openbaarheid van bestuur – de voorganger van de Woo – legt de Woo de nadruk op actieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie. Naar verwachting zullen in 2023 de eerste categorieën gepubliceerd moeten worden. Zonder exacte fasering is in een Kamerbrief gemeld dat onder andere convenanten en (de beslissingen op) Woo-verzoeken (voorheen Wob-verzoeken genaamd), als eerste ter hand zullen worden genomen in het implementatietraject. Als publicatiekanaal wordt daarbij gekeken naar een digitaal platform. Het proces van actieve openbaarmaking zal op efficiënte, veilige en AVG-conforme wijze worden ingericht. De mogelijk extra werkdruk die dit met zich meebrengt zal in kaart worden gebracht en indien noodzakelijk volgt een apart voorstel richting bestuur hoe hiermee om te gaan.