Bijlage 2 Definitief Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

name productie-, bouw- en logistieke activiteiten. Bij de herindeling van het gebied, waarin zowel woonfuncties als zwaardere bedrijfsfuncties zullen voorkomen, kan hier door inventief ruimtegebruik (o.a. vestigen van wel goed met woonfuncties mengbare bedrijvigheid in bufferzones tussen woongebieden en bedrijfsgebieden /transportroutes) en wijze van bebouwing op worden ingespeeld, waarbij rekening moet worden gehouden met zowel toekomstige ontwikkelmogelijkheden van aanwezige (zwaardere/stuwende) bedrijvigheid als de leefbaarheid van het woongebied. Heel concreet speelt dit in het grensgebied tussen de distillateurs De Kuyper en Onder de Boompjes en het te ontwikkelen woongebied in Noord en op de grens van deelgebieden Gustoweg en Nieuwe Maas met de toekomstige Rotterdamse woon-werkzone.

huidige inrichting Nieuw-Mathenesserstraat

Relevante trends en ontwikkelingen Verstedelijkingsopgave en toenemende druk op binnenstedelijke (werk-)ruimte Grootschalige woningbouwplannen als gevolg van de enorme vraag naar woningen zorgen onder meer in de Rotterdamse regio voor een forse druk op bestaande werklocaties, waaronder bedrijventerreinen. Diverse bedrijventerreinen in de regio zijn reeds (deels)

voorbeeld van functiemenging in een ‘stedelijk interactiemilieu’

35

getransformeerd naar woongebieden of gemengde woonwerkgebieden en veel bedrijventerreinen staan op de nominatie om getransformeerd te worden. Hierdoor ontstaat regionale schaarste aan met name ruimte voor zwaardere bedrijvigheid. Provincie, MRDH en gemeenten zetten zich gezamenlijk in om voldoende ruimte voor bedrijfsactiviteiten te behouden en daarmee te (kunnen) blijven voorzien in werkgelegenheid. Transitie naar circulaire economie, smart industry (4.0) en energietransitie Bedrijventerreinen en bedrijfsbebouwing gaan in de diverse transities die noodzakelijk zijn in verband met duurzame ontwikkeling en het tegengaan van klimaatverandering een belangrijke rol vervullen. Met name bedrijventerreinen nabij stedelijke/woongebieden bieden de benodigde fysieke en (hogere categorie) milieuruimte voor bijvoorbeeld nieuwe productieprocessen, energieopwekking en –opslag, het verwerken van afvalstromen naar opnieuw bruikbare materialen en stedelijke (last mile) distributie. Functiemenging Het mengen van functies binnen gebieden, met name wonen en werken, kan een oplossing zijn voor de schaarse ruimte en bijdragen aan een aantrekkelijk werk/interactiemilieu. Verduurzaming van

36

bedrijfsprocessen en nieuwe en innovatieve manieren ter beperking en voorkoming van hindereffecten op de omgeving zorgen bovendien dat een toenemend aantal bedrijven ‘mengbaar’ is met andere (gevoeliger) functies. Schaalverkleining van bedrijvigheid en flexibilisering van de arbeidsmarkt Er ontstaat hierdoor een groeiende lokale behoefte aan kleinschalige (betaalbare) bedrijfsunits voor startende bedrijven, met name in de bouwsector, maakindustrie en creatieve sector. Dutch Distillers District Schiedam werkt aan de thematische profilering als ‘Dutch Distillers District’. Het alom zicht- en tastbare roemruchte jeneververleden van de stad (in de vorm van graanmolens, voormalige branderijen, distilleerderijen, mouterijen, pakhuizen en natuurlijk het Zakkendragershuis en het jenevermuseum), de aanwezigheid van zes toonaangevende producenten van jenever, gin en ander gedistilleerd (waarvan de drie grootste bedrijven al eeuwen in Schiedam gevestigd zijn en internationaal opereren) en de opkomst en groeiende populariteit van gin en cocktails van de afgelopen jaren en van smaakbeleving in het algemeen, zorgen voor een unique selling point waarmee Schiedam zich

voorbeeldproject smart industry ‘Logistiekhotel’ Chapelle International, Parijs

Onder de Boompjes distilleerderij

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

stadspromotioneel en als economische vestigingsfactor wil profileren. In het Distillers District draait het om de beleving van alles wat met de jenevergeschiedenis en de huidige (en toekomstige) productie van gedistilleerd te maken heeft, in een gebied/route rondom de loop van de Schie en Nieuwe Haven, vanaf de vestiging van Nolet aan de zuidpunt van het distilleercluster tot aan het voormalige Dirkzwagerterrein aan de noordzijde van de binnenstad. Het distilleercluster op Nieuw Mathenesse vormt een belangrijk onderdeel van het Distillers District. Hier zijn kansen voor versterking van de beleving en de economische aantrekkingskracht van het gebied door toevoegen van publieksfuncties (met name gerelateerde horeca en proeflokalen) en vergroten/verbreden van het bedrijfsaanbod in gedistilleerd en drankproductie. Broedplaatsen voor creatief ondernemerschap Schiedam wil zich profileren als stad waar eigentijdse vormen van kunst en cultuur centraal staan (Kadernota Stadsmarketing USP Kunst en Cultuur en Cultuurvisie Culturele Schijf van Vijf 2017). Voldoende bedrijfshuisvesting voor creatieve ondernemers is daarom van belang, zo mogelijk en bij voorkeur geconcentreerd in creatieve broedplaatsen waar synergie kan ontstaan tussen diverse kunstenaars en (creatieve) ondernemers.

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

Dergelijke plekken zorgen bovendien voor reuring en levendigheid en kunnen bijdragen aan de leefbaarheid van de stad en versterking van het vestigingsklimaat. Door toenemende ruimtevraag voor met name woonontwikkelingen in de regio zijn diverse kunstenaarscollectieven noodgedwongen op zoek naar nieuwe locaties. Nieuw-Mathenesse is interessant voor kunstenaars en creatieve ondernemers door haar ligging tussen binnenstad van Schiedam en M4H Rotterdam, door de aanwezigheid van oudere, monumentale bebouwing en nabijheid van distilleercluster en haven/water. De doelgroep is bij voorkeur gemengd van jong tot ervaren creatieve ondernemers/kunstenaars waarbij de mid-careers de meeste interessante doelgroep zijn voor Schiedam. Binnen deze groep is er ook veel interesse voor woon- werkcombinaties, mits de kosten van de ruimtes zijn afgestemd zijn op de bedrijfsvoering van de sector.

broedplaats zorgt voor reuring in het gebied

Als gemeente hebben we een positieve insteek m.b.t. tijdelijke initiatieven, met als beoordelingskader dat deze bijdragen aan het verlevendigen van het vestigingsklimaat en het opstarten van de herontwikkeling.

Keilewerf

37

2.5 Woningbouwopgave Woningbouwopgave Nieuw-Mathenesse is een van de belangrijke ontwikkelgebieden van de gemeente Schiedam waarbinnen nog mogelijkheden zijn voor diverse doelgroepen, met name een aandeel sociale woningbouw en seniorenwoningen die geschikt zijn voor zorg aan huis en de belangrijkste opgave om te zorgen voor een wijk in balans met een gezonde stedelijke mix. Daarnaast is er met de regio en in de verstedelijkingsakkoord afspraken gemaakt om in Nieuw-Mathenesse 1200 woningen toe te voegen. Na Schieveste is deze locatie de belangrijkere locatie van Schiedam om woningen toe te voegen. De 1

Groei als kans voor de stad Woonvisie

Woonvisie: Groei als kans voor de stad - Schiedam 2020

38

stadsvernieuwing in Nieuwland en Schiedam-Oost zullen hebben een belangrijke verbinding met Nieuw Mathenesse.

Woonvisie In 2020 is een nieuwe woonvisie vastgesteld met de naam “Groei als kans voor de stad”. Concluderend zal Nieuw-Mathenesse bijdragen aan een aantal woondoelstellingen uit de woonvisie: Nieuw Mathenesse onder deel van de Woonvisie Door meer balans aan te brengen in het woningaanbod, zetten we in op kansen voor alle inkomensgroepen in alle wijken in de stad. We willen voldoende betaalbare woningen bieden, maar daarbij zal nadrukkelijk de focus voor Nieuw-Mathenesse zijn op appartementen. We willen alle Schiedammers, jong en oud, de mogelijkheid bieden om binnen de Nieuw Mathenesse een passende woning te vinden en hun wooncarrière op te bouwen. Daarbij willen we nadrukkelijk ook inwoners uit de middeninkomens, die we eerder nog uit de stad zagen vertrekken, behouden. Met een divers woningaanbod bieden we iedereen de kans om een volgende stap in hun wooncarrière te doen en houden we de doorstroming op gang. Schiedam is geen eiland.

Met deze ambities sluiten we aan op de vraag naar stedelijk wonen in de Randstad, ontwikkelingen in de regio en de inzet van de provincie op het binnenstedelijk bouwen. Met deze ontwikkeling op Nieuw-Mathenesse sluiten aan op de ontwikkeling van M4H in Rotterdam. In de Woondeal hebben we hierover ook afspraken gemaakt met het Rijk. En samen met onze buurgemeenten onderzoeken we de kansen. • • • • • • •

wooncarrière voor alle Schiedammers; passende en herkenbare woonmilieus; passende woning, ongeacht leeftijd; inkomen of beperking; kwaliteit van woningvoorraad en leefomgeving groeit; veilige en leefbare woonomgeving; duurzaam verweven in bestaande bouw en nieuwbouw.

‘Wooncarrière voor alle Schiedammers’

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

Karakteristiek wonen in een havengebied • het zo gewilde ‘rustig stedelijke woonmilieu’ voor een mix aan doelgroepen (jong tot oud(er) en woonproducten (grondgebonden met appartementen er boven, woonwerkeenheden tot woonzorgunits); • met ruimte voor ontmoeting in de openbare ruimte (niet-anoniem wonen); • kwalitatieve buitenruimte voor de woningen en voldoende bergruimte en fietsparkeerplaatsen; • richten op koop met name midden inkomens voor verschillende doelgroepen; • afmetingen woningen minimaal 70 m2 GBO; • de gebiedsontwikkeling van Nieuw-Mathenesse moet integraal worden bekeken en gefaseerd worden uitgevoerd om flexibel te blijven; • meer koopwoningen; • ruimte voor sociale woningbouw; • voor huurwoningen in de middenhuur zullen afspraken worden gemaakt over behoud middenhuur.

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

Aansluiten op de woonvisie • het ontwikkelen van een nieuw woonmilieu dat Schiedam nog niet heeft (stedelijk, industrieel); • gericht op midden en hogere inkomens met binding met de stad; • richt zich voornamelijk op koop voor midden inkomens t.b.v. de doorstroming • appartementen geschikt voor meerdere doelgroepen, rolstoel toegangelijk en nul-treden woningen;

•

door op Nieuw-Mathenesse te verdichten en sociale woningbouw toe te voegen geeft dit ruimte andere ontwikkeling stadvernieuwing 3.0.

39

West Spaland/Sveaparken Woudhoek

Nieuw-Mathenesse

2.6 Mobiliteit

Vijfsluizen

Zuid Wilhelminahaven

Kethel

Groenoord

Mobiliteitsopgave Schiedam Schiedam heeft een forse opgave op het gebied van mobiliteit. Met diverse rijkswegen nabij, een intercity station en 5 metrostations is Schiedam ultiem bereikbaar met nagenoeg alle vervoermiddelen. Ondanks alle alternatieven, heeft de auto in de stad een dominante positie verworven. Voor veel verplaatsingen in de stad is de auto het snelste vervoermiddel. Dit heeft wel een aantal belangrijke keerzijden. Dit zien we aan de ruimte die de auto inneemt in de stad voor parkeren, bereikbaarheid en doorstroming. Ook staat de leefbaarheid en verkeersveiligheid op veel plaatsen in de stad onder druk. Bovendien blijft de vraag naar nieuwe woningen, ook in Schiedam, onverminderd hoog. Wanneer we de geplande woningbouw op de traditionele manier in de stad doorzetten, dan zijn de effecten groot. Op veel plaatsen is het verkeer niet meer af te wikkelen, de parkeerbehoefte is groot en de leefbaarheid in de stad verslechtert. In een groeiende stad moet bovendien ruimte voor mobiliteit concurreren met andere noodzakelijke openbare functies zoals groen, water en speelruimte. Willen we de stad op een gezonde en duurzame manier laten groeien, dan staan we voor de uitdaging om nieuwe keuzes te maken en de automobiliteit te verminderen. Nieuw-Mathenesse is een van de locaties in de regio die deel uitmaakt van het

‘s-Graveland

verstedelijkingsakkoord, waarbij de nadruk komt te liggen op beperking van het autobezit en versterking van de duurzame bereikbaarheid. Het belangrijkste antwoord op deze uitdaging is dan ook een mobiliteitstransitie van auto naar duurzamere vervoerwijzen lopen, fiets en OV.

’Verminderen, veranderen en verduurzamen’

Beatrixpark

Spaanse Polder

51

Harga

Nieuwland

Oost

Voor Schiedam is de ambitie van deze transitie vastgelegd in de Mobiliteitsvisie ‘Op weg naar de toekomst’ welke is vastgesteld in de raad op 3 November 2020. In deze visie wordt er primair ingezet op een goede invulling van de infrastructuur in combinatie met de trias mobiliteit: verminder, verander en verbeter de mobiliteitsstromen. Het uitvoeringsplan hiervoor is nog in ontwikkeling waarbij het stadsdeel Nieuw-Mathenesse een belangrijke rol te vervullen heeft. De gemeentelijke Vijfsluizen ambities worden dan ook rechtstreeks doorvertaald en vormen dan ook een belangrijk onderdeel van de invulling van de opgaven die spelen Nieuw-Mathenesse.

Centrum

West

Nieuw-Mathenesse

Zuid Wilhelminahaven

multimodale bereikbaarheid, uit: Stadsatlas Schiedam - wonen in Schiedam 2040

40

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’ 51

Mobiliteitsopgave Nieuw-Mathenesse De ontwikkeling van Nieuw-Mathenesse staat niet op zichzelf. De ontwikkeling heeft effecten op het verkeersbeeld in de directe omgeving. Maar de ontwikkeling heeft (zeker samen met M4H en Schieveste) ook invloed op keuzes in de wijdere stedelijke omgeving en vice versa. Het is daarom belangrijk om niet alleen binnen het plangebied van Nieuw Mathenesse te kijken, maar ook te kijken naar de toekomstige verkeersstructuur voor Schiedam en Rotterdam. De belangrijkste opgaven op een rij: • •

• •

•

Verkeersbelasting en luchtkwaliteit BroersvestKoemarkt-Oranjestraat verbeteren; De bereikbaarheid van Nieuw-Mathenesse (inclusief logistiek en distributie) borgen in samenhang met ontsluiting van de stad Schiedam en Rotterdam; Het verbeteren van de parkeergelegenheid van én het verblijfsklimaat in de Schiedamse Binnenstad; Het verbeteren van de langzaamverkeersverbindingen met Schiedam-Oost, Station Schiedam Centrum en werklocaties; De verbindingen van Nieuw-Mathenesse met het openbaar vervoer verbeteren;

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

• •

voor het zuidelijk deel aandacht voor last mile oplossingen zoals werkgeversaanpak forensen; Verbetering van de verkeersveiligheid: Maak van de 0 een punt!

De Koemarkt als opgave op grote en kleine schaal Voor het zuidelijk stadsdeel zijn de huidige verkeersstromen in beeld gebracht om het aandeel van verkeer dat geen herkomst of bestemming heeft in Schiedam op de verschillende routes te bepalen. Hieruit blijkt onder meer dat 10% van het verkeer onder de A20 doorgaand verkeer is. Op de Koemarkt loopt dit op tot 20%. Bij files op de A4 en A20 nemen deze percentages toe. Op alle schaalniveaus en bij alle opgaven speelt de Koemarkt dan ook in verschillende netwerken (auto, ov, tweewielers en voetgangers) een belangrijke rol als knooppunt. Er liggen kansen om van de Koemarkt een prettige verblijfsplek voor bezoekers te maken. Vanuit NieuwMathenesse gezien is de Koemarkt dé entree tot de Schiedamse Binnenstad. Zonder maatregelen wordt de Koemarkt steeds drukker met verkeer en daardoor onprettiger en onveiliger. Nieuw-Mathenesse verliest zo zijn directe verbinding met de binnenstad. De toekomst van de Koemarkt is niet alleen een belangrijke verkeersopgave voor Nieuw-Mathenesse en de Binnenstad. De

1

Op weg naar de toekomst Mobiliteitsvisie

Mobiliteitsvisie: Op weg naar de toekomst - Schiedam 2020

keuzes die rondom de Koemarkt worden gemaakt, zijn ook bepalend voor de rest van het wegennet in het zuidelijk stadsdeel. Dit vereist ook dat we op alle niveaus, gelijktijdig en integraal kijken naar het verkeersbeeld in het zuidelijk stadsdeel. Vanuit de Mobiliteitsvisie 2020 is er daarom tot doel gesteld om het doorgaand verkeer door de binnenstad zoveel mogelijk te beperken. • fase 1: Route Lange Haven, Ooievaarsteeg, Boterstraat; • fase 2: Koemarkt/Broersvest.

41

Bereikbaarheid en logistiek Nieuw-Mathenesse Een optimaal invulling van logistieke stromen in en rondom Schiedam zijn voor de economische ontwikkeling, bereikbaarheid essentieel. Optimalisatie hiervan zorgt dat bedrijven tijdig goederen ontvangen en kunnen uitsturen. In een steeds dynamischere wereld waar levertijden steeds korter worden en flexibiliteit wordt gevraagd cruciaal. Dit moet bezien worden in samenhang met de verkeerscirculatie van het zuidelijk stadsdeel alsmede de verbinding met Rotterdam via M4H. Het verbeteren en verminderen van de logistiek, distributie en bevoorrading in de binnenstad is een van de actiepunten vanuit de mobiliteitsvisie. Voor de bedrijven die gevestigd zijn op Nieuw-Mathenesse is dit daarnaast cruciaal voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Knelpunten in de afwikkeling van het logistieke verkeer binnen Nieuw-Mathenesse zijn momenteel: • afwikkeling vrachtverkeer door woongebieden Schiedam-Oost en Schiedam-Zuid en de nieuw te ontwikkelen woongebieden van M4H en Nieuw-Mathenesse; • routing distilleerders Buitenhavenweg loopt dood aan de noordzijde en heeft momenteel geen goed functionerend keerpunt.

Parkeren In het kader van de Mobiliteitsvisie wordt er momenteel gewerkt aan een integraal plan voor parkeren waarmee het verblijfsklimaat in het centrum moet worden verbeterd. Een groot onderdeel daarvan is het parkeren voor bewoners en bezoekers. Het doel van deze studie is het faciliteren van parkeerplaatsen zoveel mogelijk aan de randen van de binnenstad, eventueel met nieuw te realiseren parkeervoorzieningen op goed bereikbare locaties. Zoekgebieden voor deze nieuwe parkeervoorzieningen zijn Nieuw-Mathenesse en het Westmolenkwartier. Deze nieuwe parkeergelegenheden zijn niet bedoeld om extra parkeergelegenheid toe te voegen, maar om de bestaande parkeergelegenheden naar de randen van de binnenstad te kunnen verplaatsen en daarmee ook een groot deel van het autoverkeer in de binnenstad zelf te kunnen verminderen.

nieuwe verkeersstructuur Schiedam, doorgaand verkeer door de binnenstad wordt beperkt; lopend onderzoek - nog in overleg met Rotterdam

Langzaamverkeersverbindingen De routes die geschikt zijn voor langzaam verkeer zijn momenteel alleen de route over de dijk en de kade van de Buitenhavenweg. Gezien het huidige monofunctionele karakter van het stadsdeel als traditioneel bedrijventerrein hebben deze routes alleen een recreatieve functie. In het kader van de Mobiliteitsvisie liggen de volgende punten op de agenda: openbaar vervoer huidige situatie, met tramlijnen 21 en 24 langs de noordzijde en de watertaxi halte aan de Koninginnebrug

42

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

• •

•

het verbeteren van looproutes; autoluw maken en het verwijderen van parkeergelegenheid op historische locaties en de voornaamste looproute; het verbeteren van de naleving en handhaving van venstertijden en voetgangersgebieden in de Binnenstad op de agenda.

Gezien de transitie van bedrijventerrein naar gemengd woon-werkgebied van Noord en het Rotterdams deel van Nieuw-Mathenesse en in het kader van de mobiliteitstransitie is er in dit raamwerk aandacht besteed aan het verbeteren van het langzaamverkeersnetwerk. Er worden kansen gezien in de Buitenhavenweg als aantrekkelijke en toeristische loopverbinding tussen Schiedamcentrum en het Zuidelijk stadsdeel, en in het verbinden van stadswijken op de hoofdfietsroutes. Doorgaand fietsverkeer (onder)scheiden van logistiek verkeer vanuit bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid levert daar een bijdrage aan. Last mile oplossing werkgeversaanpak forensen Naast het verkeer wat voortkomt uit logistieke stromen, bewoners en bezoekers is een wezenlijk onderdeel van de mobiliteitsstromen op en rondom de bedrijventerreinen afkomstig van werknemers oftewel zogenoemd de

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

forensen. Analyse en uitwerking van bedrijventerreinen in de Havens en de A20 zone tonen aan dat beleid, regelgeving en vergoedingen rondom mobiliteit de belangrijkste stuurmiddelen zijn voor hoe de woon-werk reis wordt ingericht. Het verminderen, veranderen en verduurzamen van woon-werk reizen draagt dan ook bij aan de bereikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid van Nieuwe- Mathenesse. Met name op de korte afstand is veel winst te behalen door autoritten die korter zijn dan 10 kilometer te vervangen door tweewielerritten. Openbaar Vervoer Schiedam heeft een centrale ligging in de Zuidelijke Randstad. Via station Schiedam-Centrum sluit zowel Schiedam, als ook een groot deel van de regio aan op het landelijke spoornet. Het station verwerkt nu al dagelijks ruim 50.000 reizigers. Buiten de vier grote steden is dit het enige station in Nederland waar bus, tram, metro en trein samenkomen. Vanuit de noordzijde van Nieuw-Mathenesse is station Schiedam-centrum goed bereikbaar per tram met lijn 21 en 24 welke ook een directe verbinding heeft richting Marconiplein en Rotterdam Centraal. Station Schiedam is vanuit heel Nieuw-Mathenesse per fiets via de Broersvest of via de Rotterdamsedijk en de Boerhaavelaan binnen 10 minuten bereikbaar. Extra

aandacht gaat dan ook uit naar deze verbindingen. Daarnaast zal per 2022 zal de Watertaxi het vervoer over water verzorgen waarbij verbindingen met Pernis, Heijplaat, de Schiedamse Havens en Rotterdam (Zuid) kansen bieden. Verkeersveiligheid De afgelopen jaren heeft in Schiedam een negatieve ontwikkeling plaatsgevonden door de groei van het aantal verkeersslachtoffers. De negatieve ontwikkeling is in Schiedam daarbij sterker dan gemiddeld. Er is een relatie met de toegenomen drukte op wegen en paden. Naast het scheiden van divers verkeer en buiten de randwegen om een snelheidsverlaging naar 30 km/u is een aanpak voor verkeersonveilige locaties nodig.

Verkeersonderzoeken en analyse Gemeente Schiedam doet op dit moment onderzoek naar de toekomstige verkeersafwikkeling in de bebouwde kom van de stad ten zuiden van de A20. De gemeente kijkt daarbij op grote schaal naar de effecten van de verschillende grootschalige ontwikkelingen zoals M4H, NieuwMathenesse en Schieveste op de verkeersbewegingen in de stad en Rotterdam.

43

2.7 Duurzame ontwikkeling In de nota ‘Klimaatbeleid gemeente Schiedam: Een wereld te winnen’(2020) is bepaald dat duurzaamheid het fundament is voor alle acties en beleidsterreinen tijdens de huidige collegeperiode. Het gemeentelijke beleid met betrekking tot duurzaamheid (klimaatadaptatie en klimaatmitigatie) is neergelegd in diverse stukken, waaronder het eerder genoemde Klimaatbeleid, het Klimaatadaptatieplan (2019 en het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (2019). Daarnaast heeft Schiedam eind 2018 het Convenant Klimaatadaptief Bouwen

ondertekend, samen met vele andere partijen in de provincie Zuid-Holland. Het is daarom belangrijk dat Nieuw-Mathenesse duurzaam wordt ontwikkeld. Bovendien is het gezien de trends en ontwikkelingen noodzakelijk in de toekomst. Duurzame gebiedsontwikkeling bestaat uit drie aspecten: klimaatadaptie, klimaatmitigatie en milieu. De milieuzaken worden beschreven in hoofdstuk 4.3. Dit hoofdstuk beschrijft de onderdelen klimaatadaptatie en klimaatmitigatie voor Nieuw-Mathenesse.

Duurzaamheidsbegrippen klimaatadaptatie en klimaatmitigatie Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie speelt in op veranderende weeromstandigheden. Dit thema heeft vier belangrijke sub-thema’s, die samenhangen met een ‘teveel’ of een ‘tekort’ aan water: wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. Het doel van de thema’s is om de stad in 2050 zo klimaatbestendig en waterrobuust in te richten (uitgewerkt in het Klimaatadaptatieplan Schiedam, 2019). Dit zorgt er niet alleen voor dat de stad beter bestand is tegen klimaatveranderingen, maar deze inrichting kan ook de biodiversiteit vergroten en versterken

Klimaatmitigatie Inspelen op klimaatmitigatie zorgt ervoor dat verdere klimaatverandering zoveel mogelijk tegengegaan wordt. Een belangrijk thema is energie, waarbij het een grote uitdaging is om de energie-uitstoot te verminderen. In 2030 is het de bedoeling dat er 49% minder CO2 uitstoot is ten opzichte van 1990. In 2050 moet deze uitstoot zelfs 95% verminderd zijn ten opzichte van 1990 (Parijsakkoord). Het college van de gemeente Schiedam heeft de ambitie om in 2050 CO2 neutraal te zijn. De opwekking van zonne-energie speelt hierin een belangrijke rol, wat ook geldt voor de Regionale Energie Strategie (RES) van de regio Rotterdam-Den Haag (waar Schiedam onderdeel van uitmaakt). Hierin is de ambitie uitgesproken om in 2030, 40% van alle Schiedamse daken bedekt te hebben met zonnepanelen. Deze ambitie heeft Schiedam in haar beleid overgenomen. Ten tweede is circulair bouwen onderdeel van dit thema. Bij circulair bouwen worden grondstoffen niet als afval gezien, maar zijn ze herbruikbaar. Grondstoffen dreigen namelijk steeds schaarser te worden door een groeiende bevolking en toenemende welvaart in de wereld. Hierdoor wordt het steeds noodzakelijker om de beschikbare grondstoffen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Het hergebruik van materialen heeft twee

Klimaatadaptatieplan Schiedam 2019

44

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

Groenoord

‘s-Graveland

Groenoord

‘s-Graveland

Beatrixpark

Beatrixpark

Spaanse Polder

Spaanse Polder

Harga

Harga

Nieuwland

Nieuwland

belangrijke voordelen; het tegengaan van de uitputting van grondstoffen en het beperken van de klimaatverandering (minder CO2 uitstoot).

Oost

Oost Centrum

Centrum

‘Bestand zijn tegen hitte en wateroverlast’

West

West

Voor beide duurzaamheidsthema’s kan er ontworpen worden op verschillende schaalniveaus (stad, wijk, straat, gebouw) om de stad zo duurzaam mogelijk in te richten. Het is belangrijk om Vijfsluizen het gebied op deze verschillende schaalniveaus ook te bekijken, te analyseren om Wilhelminahaven tot verschillende oplossingen te komen.

Nieuw-Mathenesse

Nieuw-Mathenesse

Zuid

Vijfsluizen

Zuid Wilhelminahaven

Huidige stand van zaken in NieuwMathenesse Deze paragraaf analyseert de huidige status van NieuwMathenesse wat betreft duurzaamheid. Deze analyse is opgesplitst in klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Klimaatadaptatie Voor klimaatadaptatie speelt het water een grote rol in Nieuw-Mathenesse, omdat water en het gebied

181

183

wateroverlast, uit: Stadsatlas Schiedam - wonen in Schiedam 2040

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

hittestress, uit: Stadsatlas Schiedam - wonen in Schiedam 2040

45

onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. NieuwMathenesse is omringd door wateren: de Schie, Nieuwe Maas en de Merwehaven. Niet alleen de ligging is gekoppeld aan het water, het gebied heeft op verschillende plekken te kampen met wateroverlast. Dit komt mede doordat het gebied niet ingericht is op het bergen en vasthouden van water.

natuuronvriendelijke landbouw in het buitengebied en een relatief hoge dichtheid van infrastructuur, vormen bedreigingen voor de biodiversiteit in Schiedam. Klimaatmitigatie De gemeente Schiedam beschikt nog niet over gebiedsspecifieke data van de CO2 uitstoot. Op dit moment stoot de gemeente Schiedam 358.700 ton CO2 uit

Hittestress is het andere grote probleem in NieuwMathenesse. Het gebied heeft grote verharde oppervlakten, die warmte absorberen en reflecteren. Dit zijn bijvoorbeeld grote oppervlakten platte (metalen) daken, bestrating van beton en asfalt. Ook het materiaalgebruik in de openbare ruimte zorgt ervoor dat er nauwelijks afkoeling kan optreden. Vanwege het ontbreken van groen, dat zorgt voor schaduw en warmte absorptie, kan het gebied erg opwarmen. Hierdoor is het een onaangename verblijfsplek geworden. Het missen van groen en water in het gebied, is niet alleen een probleem voor de verwachte klimaatveranderingen, het zorgt er ook voor dat de stedelijke biodiversiteit achter blijft. Bovendien zijn de huidige groen en water structuren slecht verbonden met de andere structuren in Schiedam. Het verdichten van NieuwMathenesse, gecombineerd met o.a. veelal

(klimaatmonitor, Rijkswaterstraat). Zoals eerder aangegeven heeft de gemeente als ambitie om in 2050 CO2neutraal te zijn. Ontwikkelingen in Nieuw-Mathenesse dienen dan ook zo veel mogelijk aan deze ambitie bij te dragen. Op dit moment heeft Schiedam slechts 6% van de daken bedekt met zonnepanelen. Dit terwijl de gemeente als ambitie heeft dat in 2030, 40% van de daken bedekt moeten zijn met zonnepanelen. De afbeelding op deze pagina laat de panden zien waar op dit moment al zonnepanelen zijn gerealiseerd. Uit de figuur blijkt dat er in Nieuw-Mathenesse nog veel winst te behalen valt wat betreft het opwekken van duurzame energie door middel van zonnepanelen. Het is daarom belangrijk dat er zo veel mogelijk gebruik gemaakt wordt van het geschikte dakvlak in Nieuw-Mathenesse. In combinatie met groene daken kunnen deze panelen ook nog eens extra rendement opleveren. Circulariteit is een nieuw thema binnen de gemeente Schiedam. Het is belangrijk dat dit thema ook een rol krijgt in de herontwikkeling van Nieuw-Mathenesse, omdat de circulaire economie en daarbij horend circulair bouwen een onderdeel is van het onlangs vastgestelde Klimaatbeleidsplan.

zonnepanelenwijzer, Gemeente Schiedam

46

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

Dijkopgave Dwars door Nieuw-Mathenesse loopt een dijk, dijktracé 14-2 van de Delflandsedijk van het Hoogheemraadschap van Delfland: een primaire waterkering. Deze dijk vormt onderdeel van een langere structuur die westwaarts richting Vlaardingen loopt en oostwaarts richting Rotterdam. Op dit moment voldoet de dijk in Nieuw-Mathenesse nog wel aan de waterveiligheidseisen. Echter, op termijn zal de dijk mogelijk toe zijn aan een versterking. Een versterking heeft een grote ruimtelijke impact op de aangrenzende omgeving van het talud. Het is daarom wenselijk de versterking van de dijk integraal mee te nemen in de gebiedsontwikkeling van Nieuw-Mathenesse. Dit om suboptimale ruimtelijke oplossingen en onnodige kosten te voorkomen, en om te voorkomen dat (relatief kort) na de realisatie van de gebiedsontwikkelingen van Nieuw-Mathenesse en M4H bepaalde delen weer op de schop moeten t.b.v. de dijkversterking. Veel van de ontwikkelgebieden liggen namelijk direct aan de dijk en een dijkversterking heeft veel invloed heeft op de ontwikkelmogelijkheden.

• • •

gezicht van het gebied; scheiding én verbinding binnendijks-buitendijks; faciliteren dubbel ruimtegebruik in de vorm van bebouwing. Met name kansen op parkeren in het talud worden nader onderzocht.

Er liggen een aantal belangrijke meekoppelkansen in de

opgave waar de vormgeving van het tracé impact kan hebben. Als groen dijklichaam kan het bijdragen aan het mitigeren van wateroverlast, hittestress en bodemdaling en verhogen van de biodiversiteit. Als ‘stedelijke dijk’ zullen elementen van meervoudig ruimtegebruik een belangrijke rol spelen zoals ruimtereserveringen en inpassing bestaande gebouwde structuren,

De dijkzone heeft de volgende functies: • primaire waterkering; • gebiedsontsluiting; positie van de primaire waterkering in de regio - bron: onderzoek ‘Veilige en goed ingepaste waterkeringen in Rotterdam’ 2010

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

47

mogelijkheden absorberen parkeervoorzieningen, de integratie met verkeers- en ontsluitingsmogelijkheden en ruimte voor groen en recreatie. Daarnaast spelen de belangrijke thema’s van barrièrewerking binnendijks-buitendijks en zichtlijnen op het water bij de inpassing van het versterkte dijktracé. Op die manier zou de dijk kunnen fungeren als gebiedstransformator zodat het verouderde bedrijventerrein een impuls in kwaliteit kan krijgen. Er wordt momenteel een onderzoek gedaan naar de inpassing van de dijkversterking i.s.m. gemeente Schiedam, gemeente Rotterdam en Hoogheemraadschap Delfland, om zo te komen tot een voorkeursmodel. Dit is onderzoek staat gepland eind 2020 te zijn afgerond. De resultaten van het onderzoek worden verwerkt in dit Raamwerk, wat leidt tot mogelijk aanpassingen op meerdere onderdelen van het Raamwerk.

huidige situatie: positie van de dijk inclusief peilhoogtes

kaartje positie waterkeringen huidige situatie: blauw is de primaire waterkering; rood is de compartimeteringskering

48

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

2.8 SWOT analyse Kansen

externe oorzaak

•

• • • • • • • •

Bedreigingen

veranderingen in de marktbehoefte aan verschillende typen (woon) en werkmilieus: o de transitie naar een smart industry/economy; o toenemende clustering, samenwerking en interactie; o toename van zzp’ers en schaalverkleining; o verduurzaming bedrijfsprocessen en circulaire economie; o bedrijfshuisvesting voor creatieve ondernemers; er is toenemende schaarste aan binnenstedelijke bedrijfsruimten voor milieuhinderlijke activiteiten; versterken economische profilering/vestigingsklimaat voor aanwezige bedrijven; woningbouwopgave: toevoegen woningbouwprogramma in Noord; toenemende aantrekkingskracht van het stedelijk gebied; verduurzaming en vergroening voor klimaatdoelstellingen; integraal meenemen dijkversterkingsopgave; gemeente heeft eigendom op sleutellocaties (in Noord); transformatie van aangrenzend M4H.

interne oorzaak

Zwaktes •

• • • • • •

• • • • • • • •

Nieuw-Mathenesse is een monofunctioneel bedrijventerrein; werkgelegenheid bedrijventerrein is in de afgelopen jaren teruggelopen; de veranderingen in economie, maatschappij en technologie hebben impact op de bedrijfsomgeving en liggen ten grondslag aan veranderingen in de marktbehoefte aan verschillende typen (woon) en werkmilieus; versnipperd eigendom; gebrek aan gemeentelijk eigendom van openbare ruimte in zuidelijk deel (Nieuwe Maas); dijkversterkingstraject veroorzaakt onzekerheid gedurende het onderzoekstraject; druk woningbouwopgave; wederzijdse afhankelijkheid gemeente Rotterdam; toenemende parkeerdruk binnenstad; transformatie van aangrenzend M4H; de bereikbaarheid van het gebied per openbaar vervoer is beperkt (m.u.v. Noord).

Krachten

verouderd bedrijventerrein: o slechte kwaliteit openbare ruimte (hittestress wateroverlast); o de ruimtelijke kwaliteit holt achteruit; de huidige kwaliteit van de werk- en leefomgeving is onvoldoende toekomstbestendig; er is nu beperkte variëteit en richting branchering; drukke verkeersas door het gebied vormt barrière; drukke verkeerroute door gebied is ook route voor recreatie; milieuzonering: hoogste categorie; bij transformatie naar gemengd gebied met woningen (Noord) zal milieuzonering m.b.t. geur & geluid een uitdaging zijn; veiligheid en ondermijning.

nuttig

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

• • •

•

• • • • • •

gunstige ligging: o nabij binnenstad, M4H en de steden Delft/Rotterdam; o ligging aan het water; er liggen veel kansen in het water potentie en de beleving vanuit de kades; goede bereikbaarheid: nabijheid intercitystation, snelwegen; de aanwezige stuwende bedrijvigheid heeft veel toegevoegde waarde; vestiging van unieke distilleerdersbedrijven in het gebied met (internationale) economische potentie; aanwezige historisch erfgoed inzetten als identiteitsdrager; zware milieucategorie (schaarste); door verdwijnen Glasfabriek en VROM is er een groot braakliggend terrein voor herontwikkeling (naar nieuw stuk stad + ontlasten binnenstad parkeercapaciteit. schadelijk

49

50

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

3. Visie 3.1 Inleiding Nieuw-Mathenesse heeft het in zich om te stad Schiedam te verrijken als stedelijk gebied. Dat gebeurt door nieuwe woonmilieus toe te voegen, door kansen te creëren voor nieuwe en bestaande ondernemers en door speciale openbare plekken toe te voegen. De transformatie van Nieuw-Mathenesse is een transformatie van een verouderd bedrijventerrein naar uniek onderscheidend stadsdeel. Het geeft daarmee Schiedam ruimte om een aantal noodzakelijke ontwikkelingen voor de toekomst mee te nemen en beter zich beter aan te sluiten op het netwerk van haar omgeving.

‘Nieuw-Mathenesse wordt een modern, stedelijk en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren.’

iconische optopping, oud en nieuw gaan samen

room with a view!

hotspot Coca-Cola Fabriek

mix van wonen en werken werkplaatsen voor creatieve ondernemers

groen en duurzaam stadparkje

ruimte voor evenement

impressie deelgebied Noord; het binnengebied van de Van Deventerdriehoek, met links de Coca Cola fabriek

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

51

3.2 Programma werklocaties Vestigingsklimaat

Ambitie en uitgangspunten

Nieuw-Mathenesse biedt als vestigingslocatie kansen voor de ontwikkeling en versterking van unieke en aantrekkelijke werkmilieus voor de stad en de regio. De transformatie van het voormalige glasfabriekterrein wordt in de gebiedsontwikkeling aangegrepen als een impuls voor versterking en opwaardering van het economische vestigingsklimaat in het gehele gebied. Met het ontwikkelen van een woonwerkprogramma op het noordelijke deel van het terrein ontstaat daar een bijzonder werkmilieu (‘stedelijk interactiemilieu’) en komt het zuidelijke aan het water van de Nieuwe Maas gelegen deel van het terrein, dat in het oorspronkelijke masterplan nog bestemd was voor woonontwikkeling, weer beschikbaar voor bedrijvigheid. Dit gebied biedt mogelijkheden voor innovatieve en duurzame bedrijven, zowel wat betreft type bedrijvigheid als wijze van bebouwing en efficiënt grondgebruik. Het reeds unieke distilleercluster wordt uitgebreid en verlevendigd, waarmee allereerst het industriële werkmilieu benodigd voor distillateurs en aanverwante bedrijvigheid wordt versterkt, maar ook het gehele gebied langs de Buitenhaven als toonaangevend onderdeel van het Dutch Distillers District verder wordt vormgegeven.

Uit de in hoofdstuk 2 genoemde onderzoeken en lokale en regionale beleidsstukken vloeien de volgende ambities en uitgangspunten voort ten aanzien van de economische ontwikkeling van Nieuw-Mathenesse:

52

‘Authentiek ondernemen nabij de historische binnenstad’ •

• •

•

sterk, aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat, met diverse werkmilieus zowel complementair aan als aanvullend op omringende werklocaties; toename/intensiveren aantal arbeidsplaatsen in het gebied; behoud milieuruimte, met name ook voor bedrijvigheid in zwaardere milieucategorieën, zoeken naar innovatieve oplossingen voor functiemenging, met behoud van ruimte voor ondernemen; beter benutten van gronden, efficiënt ruimte- en grondgebruik, intensiveren en verdichten, stapelen van functies;

Bedrijfsverzamelgebouw voor startups

‘Pocket park’ in Brooklyn Navy Yard

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

• •

• • •

• •

bevorderen van vernieuwing of herontwikkeling van verouderd bedrijfsvastgoed; benutten van duurzaamheidskansen via bouw, gebruik van hernieuwbare energie, duurzame logistiek; benutten ruimte voor (realiseren van) circulaire economie; benutten van de ligging aan het water (-verbondenheid en –gebondenheid) versterken en profileren van het (deel-)gebied als duurzaam distilleercluster, onderdeel van het Dutch Distillers District; meebewegen met gevestigde stuwende en/of innovatieve maakindustrie; versterken van de buitenruimte als beleefruimte voor werknemers in openbaar gebied (gezond/ gelukkig/duurzaam) en ter verbetering vestigingsklimaat.

markt (o.a. behoefte aan typen werkmilieu, historische uitgifte van bedrijfspercelen, vervangingsvraag, ontwikkeling werkgelegenheid) en economische trends, en per deelgebied (Noord, Distilleercluster, Gustoweg, Nieuwe Maas) gekeken naar locatiespecifieke eigenschappen als ligging, bereikbaarheid, nabijheid van water, reeds aanwezige bedrijven en type bedrijvigheid, historische context en positionering van Schiedam binnen de regio. Aan de hand van de zo ontwikkelde gebiedsprofilering is een aantal kansrijke doelgroepen/bedrijfsbranches bepaald.

Industrieel werkmilieu: werkmilieu met een industrieel karakter, waarbinnen bedrijven op zowel kleine(re) als grote(re) kavels, veelal met hogere milieucategorieën, produceren en verwerken. Klassiek kleinschalig: traditioneel werkmilieu met een diversiteit aan bedrijven op overwegend kleine(re) kavels. Bedrijventerreinen met een klassiek, kleinschalig werkmilieu zijn ook geschikt om kleinschalige activiteiten uit andere werkmilieus te huisvesten. Bijvoorbeeld kleinschalige logistiek (kavels < 1,5 ha, stadsdistributie) of productie met een lage milieu-/hindercategorie. Dit sluit niet uit dat er enkele zwaardere bedrijven zijn gehuisvest of grotere kavels aanwezig zijn, vaak mogelijk gemaakt door zonering.

Economisch profiel per deelgebied Met het oog op een sterk, gevarieerd en toekomstbestendig lokaal en regionaal economisch vestigingsklimaat, is onderzocht met welke programmering van werkfuncties in Nieuw-Mathenesse naar verwachting het meest optimale resultaat zal worden behaald. Hierbij is uitgegaan van recente ontwikkelingen in de

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

Stedelijk interactiemilieu: werkmilieu dat bepaald wordt door zijn stedelijkheid. Een rijke culturele omgeving met vele voorzieningen, een onderscheidende kwaliteit van de leefomgeving, vele informele ontmoetingsplekken en een brede attractiviteit om te werken, te wonen en te bezoeken. Het is een interessante vestigingslocatie voor talent, kent een grote hoeveelheid aan startups en ZZP’ers en ook grotere (inter)nationale bedrijven.

tabel: kansrijke werkmilieus en doelgroepen voor Nieuw-Mathenesse per deelgebied. Verder uitwerking hiervan is te vinden in hoofdstuk 5.

53

3.3 Woonprogramma Nieuw woonmilieu De ambitie om van Nieuw-Mathenesse, net als vroeger, weer een woon-werkgebied te maken, sluit aan bij de grote behoefte aan extra woningen in Schiedam. Het noorden van het gebied is onder andere door de ligging aan de historische binnenstad en de nabijheid van het station en de tram aantrekkelijk om te wonen. Hier ontstaat een hoogstedelijk woongebied: een gebied met veel functies op een klein oppervlak (hoogbouw woningen, kleine kantoren, werken aan huis, voorzieningen) en openbaar vervoer in de buurt. De kwaliteit van de openbare ruimte is daarbij extra belangrijk is, meer mensen maken er gebruik van. Er wordt hier een woonmilieu gecreëerd dat onderscheidend en nieuw is voor Schiedam. Het toevoegen van woningen zal tevens zorgen voor een toename van de leefbaarheid en de dynamiek en een impuls geven aan aangrenzende wijken en voornamelijk de binnenstad van Schiedam.

Type

Aantallen

Doelgroep

Prijzen/ inkomensgroep

Oppervlakte

Sociaal

30 %

Werkenden, startende singles, doorstarters, senioren kleinere huishoudens

sociale huur

minimaal 70m2

Midden

40%

Werkenden, startende singles, doorstarters, senioren kleinere huishoudens

middenhuur € 711,- tussen €1.000,Middeldure koop onder de NHG norm

afhankelijk van huishoudens - omvang minimaal 70m2

Duur

30%

o.a. senioren, werkenden grote en kleine huishoudens

huur > €1.000,koop boven de NHG norm

afhankelijk van huishoudens - omvang minimaal 70m2

Doelgroepen woonprogramma De gemeente Schiedam heeft een groot tekort aan woningen voor de middeninkomens. Door toevoegen van woningen voor middeninkomens, wordt de doorstroming bevordert en is er gelegenheid om sociale stijgers vast te houden aan Schiedam. Het gebied leent zich

54

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

voor binding met de stad omdat het industriële karakter past bij de Schiedammer. De voorkeur gaat uit om meer koop -dan huurwoningen te realiseren. Dit om een goed mix te realiseren en Schiedammers vast te houden. Daarnaast moet er ook ruimte zijn voor sociaal, midden en dure woningen. De maat van een appartement of woning mag niet kleiner dan 70 m2 gbo. In een stedelijke industriële omgeving zijn een aantal onderdelen van belang voor de doelgroep: • kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte; • groene zones (natuur inclusief); • duurzaamheid; • gezondheid; • bereikbaarheid; • identiteit. Woningaantallen De woningbouwaantallen zullen minimaal 1.200 woningen zijn voor verschillende doelgroepen, waarvan 30% woningen binnen het sociale segment. Voor de overige woningen gaat de voorkeur naar middensegment en voornamelijk koopwoningen. Typologie zal voornamelijk bestaan uit appartementen en gebouwen gericht op met name midden en hogere inkomens. Hierbij richten wij ons op 2/3/4 persoon huishoudens. Aandachtspunt

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

hierbij is dat de stad inmiddels verzadigd is qua kleine woningen voor 1-2 persoonshuishoudens, mede in relatie tot de substantiële toevoeging van deze woningen in het ontwikkelingsgebied Schieveste en het reeds aanwezige aanbod van deze woningen in de bestaande voorraad. Op basis van een onderzoeksrapport van RIGO is het te risicovol om nog meer van dergelijke woningen in de rest van Schiedam te ontwikkelen, omdat er na 2030 door demografische trends (natuurlijk verloop van de dubbele vergrijzing) te veel alternatieven ontstaan voor kleine woningen. Globaal ziet de gewenste verdeling, op grond van de verstedelijkingsafspraken, demografische ontwikkelingen en balans in de stad (evenwichtiger bevolkingssamenstelling door evenwichtiger woningvoorraad) er als volgt uit: zie schema hiernaast.

Doelgroepen

Huishoudensgrootte

Senioren/empty nesters; kinderen hebben het huis verlaten, laten vaak grotere (grondgebonden) eengezinswoning achter. Wonen al in Schiedam

1-2 personen

Startende singles en samenwoners; verlaten ouderlijk huis of eerste woning samen, geen studenten

1-2 personen

Doorstarters; na een scheiding of overlijden verandert de huishoudensgrootte en daarbij behorende woonbehoefte/ –vraag, niet richten op grote gezinnen

1-3/4 personen

Werkenden; door inkomensverbetering en/of gezinsvorming verandert de woonbehoefte/-vraag, hoger opgeleiden met midden of hoog inkomen

1-3/4 personen

‘Hoogste dichtheid in het deel met de beste bereikbaarheid: Noord’

55

3.4 Voorzieningen Gezonde leefomgeving De transformatie naar woonmilieu betekent ook dat er in Noord extra voorzieningen zullen komen. Passend bij de ambities en het karakter van een gezond Schiedam wordt er in Nieuw-Mathenesse ruimte gemaakt voor zorgvoorzieningen, ruimte voor sport en spel en ruimte voor groen. Om de nieuwe bewoners en omwonenden te voorzien van zorg wordt er in de toekomstige plannen van de Van Deventerdriehoek ruimte gemaakt voor een volwaardig medisch centrum met huisartsen, tandartsen, en fysiotherapie. Goed bereikbaar met het ov zal het makkelijk toegankelijk zijn voor jong en oud gelegen in het hart van Noord. Daarnaast wordt er ruimte gemaakt voor sport en spel in de nabijheid van de woning. Er zal aanbod komen voor een variëteit aan kleinschalig sportaanbod voor alle leeftijden. In het bijzonder is er ruimte voor een fitness/ sportcentrum en/of enkele kleinschalige aanbieders van pilates/yoga en personal training in het hogere segment. Ook kan gedacht worden aan een sportconcept dat een focus op sport, zorg en eten (food) combineert.

56

functie

Glasfabriekterrein, VROM-terrein, hoek-Nieuwsticht

Van Deventerdriehoek

Overige deelgebieden Nieuw-Mathenesse

900 - 1.100 m²

900 - 1.100 m²

Zorgvoorzieningen

Totaal bvo

Sportvoorzieningen

200 - 800 m²

Sociaal-culturele buurtvoorzieningen

300 - 450 m²

300 - 450 m²

600 - 900 m²

Kinderopvang/BSO

250 - 350 m²

250 - 350 m²

550 - 650 m²

Consumentgerichte dienstverlening

200 - 500 m²

Cultuur

500 - 1.000 m²

500- 1.500 m²

n.t.b.

1.500 - 2.000 m²

Horeca

tot 500 m²

tot 300 m²

tot 450 m²

maximaal 1.250 m²

Ontspanning en vermaak

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

minimaal 2.000 m²

600 - 1.000 m²

200 - 300 m²

200 - 700 m²

1.000 - 1.500 m²

200 - 800 m²

500 - 1.500 m²

200 - 500 m²

buitenruimte Speelvoorzieningen in de buitenlucht

Voor toelichtingen op de aanbevolen voorzingingen in Nieuw-Mathenesse wordt verwezen naar het rapport ‘ Behoefteonderzoek voorzieningen NieuwMathenesse - Gemeente Schiedam’ . BRO d.d. juni 2021.

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

Ook zal er een aanbod aan speel- en sportvoorzieningen in de buitenlucht ontwikkeld worden waarbij aandacht zal zijn voor aantrekkelijke verankering in het stedelijk weefsel met het oog op verdichting. Er zullen kleinschalige speelplaatsen in de openbare ruimte komen nabij de woonomgeving en er zal worden gekeken naar het plaatsen van sport en spel op daken voor intensiever ruimtegebruik.

Sociale en dynamische stad In de nieuw te komen gemeenschap zal ruimte zijn voor ontmoetingen. Er zal ruimte ontstaan voor een sociale structuur waar mensen de kans krijgen om een leven op te bouwen dat past bij een duurzame levensstijl en waar mensen oog hebben voor elkaar. Ze kunnen gebruik maken van deelvoorzieningen zoals electrische deelauto’s en scooters, deelfietsen of bijvoorbeeld gezamenlijk daktuinen onderhouden. Mensen kunnen elkaar opzoeken in een van de vele sportvoorzieningen of in een buurtcentrum. Twee locaties zullen jonge gezinnen in de nabijheid van hun woning voorzien van kinderopvang, gekoppeld aan autoluwe groene binnengebieden van het gebied.

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

Industriële cultuur en leisure In Nieuw-Mathenesse liggen veel kansen voor het realiseren van leisure voorzieningen. In Noord en langs de Buitenhaven zullen plaatselijk horecagelegenheden ontstaan horend bij de unieke bedrijven van Schiedam. In terrasjes en de bijzondere industriële panden kunnen karaktervolle horecaconcepten ontstaan. In de Noord zullen de karakteristieke iconen van de silos in de Glasfabriek en de Coca-cola fabriek in de Van Deventerdriehoek een openbaar karakter krijgen waarbij culturele functies zullen samengaan met bijvoorbeeld commerciële functies zoals een hub voor start-ups of met sociale voorzieningen. Daarnaast liggen er in de rest van Nieuw-Mathenesse unieke kansen voor andere vormen van leisure voorzieningen. Binnen Schiedam is er namelijk behoefte aan ontspanning en vermaak in de vorm van wat grotere voorzieningen die typisch niet in woonwijken of binnenstad landen maar juist in een semi-industrieel gebied nabij de binnenstad goed passend zijn. Denk aan indoor speeltuin, kinderspeelhal, kartcentrum, GlowGolf, lasergame, escape room met als thema de distilleerderijen of jeu de boules (à la Mooie Boules). Ook liggen er kansen in het realiseren van leisurevoorzieningen op/aan het

leisure op bedrijventerrein

water, zoals bijv. een survival hindernisbaan of in relatie tot de geschiedenis van de locatie. Bij het verdichten van deelgebieden Distilleercluster, Gustoweg en Nieuwe Maas zal daarom goed gekeken worden naar het gebruik van daken van bedrijfshallen en hergebruik van bedrijfshallen voor leisure. Met name deze laatste categorie zal in fase 2 verder uitgewerkt worden.

57

3.5 Optimaal verbonden met haar omgeving Mobiliteit als verbinder Nieuw-Mathenesse vormt een verbindende schakel tussen de binnenstad, het station, M4H en de Rotterdam Centrum. Het is is een gebied met veel barrières, zoals de dijk, het omliggende water en drukke wegen. Een heldere structuur ten aanzien van autoverkeer, langzaam verkeer en openbaar vervoer helpt met het versterken van duurzame bereikbaarheid, waarbij het accent verschuift naar de fietser, voetganger en het OV. Mobiliteit is ook van wezenlijk belang voor het economisch functioneren van Schiedam en is daarom een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke ontwikkeling. Mobiliteit en de invulling van de infrastructuur en vormen van logistiek hebben een wezenlijk effect op de duurzaamheid van onze leef- en werkomgeving, gezondheid en luchtkwaliteit. Thema’s die een steeds belangrijker onderdeel uitmaken voor een groeiende stad. Deze thema’s zijn dan ook een belangrijk onderdeel in de visievorming voor Nieuw-Mathenesse, een gebied in ontwikkeling waar wonen en werken op een nieuwe en innovatieve manier samenkomen en waar verbindingen met de omgeving essentieel zijn. In de essentie betekent dit dat het gebied straks diverse vervoersmogelijkheden moet kunnen faciliteren met een juiste balans waarbij

58

oog is voor aantrekkelijkheid, duurzaamheid, bedrijvigheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Als aangegeven, een goede dynamiek en wisselwerking met Merwe Vierhavens en de mobiliteitsvisie en -stromen die daar uit voortkomen vragen aandacht. De uitdaging in dit ruimtelijk raamwerk is dan ook tweeledig, enerzijds het realiseren van strategische infrastructurele oplossingen anderzijds het realiseren van een andere kijk op reizen en mobiliteit. Daarbij moet een essentiële mentaliteitsverandering in gang gezet worden waarbij gebruikers een keuze voelen om te reizen met een vervoersmiddel passend bij iedere individuele reisbeweging. De veranderende programmatische samenstelling die ontstaat in dit nieuwe stadsdeel biedt juist kansen om deze uitdaging aan te pakken. We zetten daarbij primair in op de goede invulling van infrastructuur in combinatie met de trias mobiliteit: verminder, verander en verduurzaam de mobiliteitsstromen.

Nieuwe-Mathenesse. Bijvoorbeeld door meer vrachtbewegingen te bundelen. Veranderen We zetten in met name de woonomgeving fietsers en voetgangers op de eerste plaats, ook bij de inrichting van woongebieden in Nieuwe-Mathenesse. Zo maken we alternatieve vormen van vervoer aantrekkelijker: in plaats van de auto kiezen we voor de (elektrische) fiets, of het openbaar vervoer. En in de logistiek kiezen we bijvoorbeeld voor de bakfiets (pakketbezorging), e-bike (maaltijdbezorging) of andere vormen van elektrisch vervoer. Verduurzamen Als verminderen en/of veranderen niet mogelijk is zetten we in op verduurzamen. We stimuleren elektrisch vervoer en kiezen vaker voor een deelauto, -fiets of – scooter zowel voor bewoners als voor zakelijke ritten van werkgevers.

Verminderen In de huidige situatie kent Schiedam veel verplaatsingen per auto. Auto- en vrachtverkeer nemen veel ruimte in, die het optimaal faciliteren van groei op andere terreinen nagenoeg onmogelijk maakt. Waar mogelijk vermijden we daarom onnodige verplaatsingen in en rondom

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

Opgaven Het doel voor Nieuw-Mathenesse is tweeledig. Enerzijds ontwikkelen we een leefbare nieuwe wijk en anderzijds borgen we de de bereikbaarheid van belangrijke economische gebieden. Door het verminderen, veranderen en verschonen van mobiliteit en door het verbeteren van de verbindingen in de stad kunnen we zowel de bereikbaarheid en dynamiek in de stad verbeteren en tegelijk bijdragen aan de mobiliteitstransitie.

•

• •

Om de doelstellingen te kunnen realiseren zijn de opgaven voor de uitvoering in Nieuw-Mathenesse als volgt: •

•

Barrières overbruggen en logische doorgaande routes koppelen voor verschillende vervoersstromen; Transititieplannen voor de verkeersdoorstroom van

•

Schiedam stad/centrum integraal faciliteren, zoeken naar kansen op beide schaalniveaus; transitieplannen afstemmen met ontwikkeling van M4H en mogelijke verkeersafwikkeling als communicerende vaten uitwerken in samenwerking met Rotterdam; De bereikbaarheid van de bedrijven en doorstroom van logistiek verkeer waarborgen; Door de dynamiek tussen stad, wonen en werken is een goede ordening van auto en vrachtverkeer nodig. Hierbij maken we zelfs onderscheid tussen autoverkeer van werknemers en logistiek verkeer ten behoeve van de bedrijfsvoering; Additioneel geldt dat een juiste ordening nodig is tussen langzaam verkeer in de vorm van fietsers en voetgangers met auto- en vrachtverkeer ten behoeve van leefbaarheid en veiligheid;

• •

• •

•

•

•

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

Intensief parkeren in Noord i.c.m. mogelijk opvangen van vraag binnenstad & Oost; Bij parkeerlocaties en -voorzieningen wordt laagdrempelige deelmobiliteit aangeboden voor diverse ritten maar ook ter invulling van de first- en last mile; Ook de mogelijkheid voor een pakketservice op een dergelijke centrale locatie is gewenst. Aantrekkelijke en volledige ketenreis kunnen aanbieden inclusief de first- en last-mile om reis van deur tot deur te laten “concurreren” met de auto. Het verminderen, veranderen en verduurzamen van woon-werk reizen middels een werkgeversaanpak forenzen; Voor publieke deelmobiliteitsaanbieders worden locaties toegewezen welke goed toegankelijk zijn en geen overlast in de openbare ruimte veroorzaken voor bewoners en bedrijfsvoering; Heldere routing faciliteren naar uitvalspunten openbaar vervoer: treinstation Schiedam centraal tram haltes op de Rotterdamsedijk en watertaxi haltes.

59

Ambities Bereikbaarheid - een opgave voor Noord Met verkeerscirculatiemaatregelen zoals beschreven in h2.8 wil de gemeente het doorgaande autoverkeer via de snelweg om de binnenstad heen leiden om zo het doorgaand verkeer door de stad te verminderen. Doorgaand verkeer wordt omgeleid waardoor ook Nieuw-Mathenesse beter bereikbaar is voor bestemmingsverkeer. Op het moment van schrijven worden diverse scenario’s uitgewerkt om tot een goede invulling en keuze te komen. De ambitie is om bezoekers en bestemmingsverkeer wat door de binnenstad en overige delen van Schiedam zuid en West met de auto reist een alternatief te bieden door aan de rand van de binnenstad (Buitenhavenweg en/of Nieuw Mathenesserstraat) parkeervoorzieningen te faciliteren die laagdrempelig en/of tegen geringe kosten toegankelijk zijn voor zowel bewoners als bezoekers. Dit in combinatie met: • De uitbreiding van betaald parkeren in het Zuidelijk stadsdeel biedt om andere keuzes aantrekkelijk te positioneren en het binnenstedelijk autoverkeer te reduceren; • Het bieden van goede alternatieven in de vorm van deelauto’s en tweewielers welke laagdrempelig

60

‘Barrières overbruggen en logische doorgaande routes koppelen’

doorgaande route auto- en vrachtverkeer over de dijk, Rotterdamdijk wordt gedowngrade naar stadsstraat, hier komt geen doorgaand verkeer meer op, nieuwe parkeervoorziening t.p.v. de glasfabriek gekoppeld aan doorgaand verkeerroute; lopend onderzoek - nog in overleg hierover met gemeente Rotterdam

‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’

beschikbaar en toegankelijk zijn en zowel voor bewoners als bezoekers een toegevoegde waarde bieden voor de ketenreis. De Rotterdamsedijk, momenteel een drukke verkeersader en slecht oversteekbaar voor fietser en voetgangers, zal in intensiteit afnemen en veranderen naar een stadsstraat.

Mobiliteitshub en deelmobiliteit De inzet om te komen tot een mobiliteitsnorm hangt samen met het slim delen van mobiliteitsvormen waarbij variatie in aanbod aansluit op behoefte. Dus niet alleen deelauto’s en fietsen maar deel ook aanvullende alternatieven zoals bijvoorbeeld bestelbusjes voor bewoners: •

Van parkeernorm naar mobiliteitsnorm Bij nieuwe ontwikkelingen wordt het invullen van de maximale parkeereis steeds minder vanzelfsprekend, een logisch gevolg van de toch al grote druk op de beschikbare ruimte. Projectontwikkelaars hebben, in het kader van de uitwisselbaarheid, nu al de mogelijkheid om bij bouwplannen concrete ideeën aan te dragen voor alternatieve vormen van mobiliteit. Uiteindelijk moet dit in Nieuw-Mathenesse er ook toe leiden dat parkeernormen worden vervangen door concrete mobiliteitsnormen, waarbij niet de parkeerbehoefte centraal staat, maar de verplaatsingsbehoefte van gebruikers. In de toekomst kan de mobiliteitsnorm ook voor bestaande bouw, ontwikkelingen en faciliteiten worden toegepast.

Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse

•

•

Creëren van mobiliteitshubs voor bewoners en bezoekers waarbij centraal het gebruik van verschillende deelmobiliteiten wordt aangeboden zoals de deelauto en fiets; Werkgevers die gezamenlijk inzetten op een afgebakend aanbod van deelmobiliteit als last-mile oplossing naar voorbeeld “Port of Schiedam bikes”. Het aanbod is daarbij alleen beschikbaar voor aangesloten werkgevers en haar werknemers; Een publiek aanbod van deeltweewielers in de openbare ruimte waarbij regie en sturing mogelijk is op locaties om het aanbod te optimaliseren.

De positie van deze parkeervoorziening(en) en mobiliteitshub ter plaatste van het voormalig glasfabriekterrein maakt van deze locatie een interessant en aansprekend vertrekpunt, waar je de sfeer van Schiedam proeft.

een parkeervoorziening kan gecombineerd worden met alternatieve functies zoals hier met een dakpark in Nordhavn, Kopenhagen

61

Logistiek verkeer Een optimale invulling van logistieke stromen in en rondom Schiedam zijn voor de economische ontwikkeling en bereikbaarheid essentieel. Optimalisatie hiervan zorgt dat bedrijven tijdig goederen ontvangen en kunnen uitsturen. Het is cruciaal in een steeds dynamischer wereld waar levertijden steeds korter worden en meer flexibiliteit wordt gevraagd. Deze invulling van logistieke stromen worden ontwikkeld in samenhang met de verkeerscirculatie van het zuidelijk stadsdeel alsmede de verbinding met Rotterdam via M4H. Afstemming met de economische branchering moet zorgen voor haalbare balans. Voor het Distilleer Cluster is de verkeersafwikkeling cruciaal voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Hier is daarom aandacht voor de kansen en mogelijkheden die vervoer over water kan bieden voor het verminderen van logistieke stromen in het gebied en in de stad. In aanvulling hierop zetten we in op het verminderen, veranderen en verduurzamen van de logistieke stromen. Schiedam is één van de partijen die de Green Deal Zero Emissie Logistiek (Green Deal ZES) heeft ondertekend. In samenwerking met bedrijven en vervoerders willen we daarbij samenwerken waarbij het uiteindelijke doel is om schadelijke emissies (CO2, NOx, fijnstof) als gevolg van (stads)logistiek in 2025 zoveel als mogelijk te reduceren,