Bijlage 1 jaarstukken 2025 definitief
Tekst van het document
-166
-331
2.5 Openbaar vervoer
126
-233
-107
0
-243
-243
65
-318
-253
-65
75
10
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
11
-8.548
-8.537
0
-9.066
-9.066
425
-10.818
-10.394
-425
1.752
1.327
7.2 Riolering
10.981
-9.310
1.671
11.962
-10.427
1.535
11.305
-9.449
1.856
657
-978
-321
7.3 Afval
14.659
-12.786
1.873
15.692
-13.952
1.740
15.909
-14.145
1.764
-217
193
-24
7.4 Milieubeheer
1.341
-4.262
-2.921
9.537
-11.462
-1.925
2.415
-5.632
-3.217
7.122
-5.830
1.292
8.1 Ruimtelijke ordening
751
-5.463
-4.712
3.043
-6.494
-3.452
2.896
-4.653
-1.757
147
-1.842
-1.695
8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen)
30.514
-24.356
6.158
26.281
-27.510
-1.229
15.465
-17.498
-2.033
10.816
-10.012
805
8.3 Wonen en bouwen
2.724
-7.684
-4.960
5.850
-8.781
-2.931
6.398
-8.241
-1.843
-549
-540
-1.088
67.658
-95.414
-27.755
78.473
-110.650
-32.177
61.686
-91.552
-29.867
16.788
-19.098
-2.310
0.10 Mutaties reserves
2.704
-2.177
527
11.459
-12.489
-1.031
8.558
-12.347
-3.789
2.901
-143
2.758
Saldo van baten en lasten
2.704
-2.177
527
11.459
-12.489
-1.031
8.558
-12.347
-3.789
2.901
-143
2.758
Begroot en gerealiseerd resultaat
70.362
-97.591
-27.228
89.932
-123.140
-33.207
70.244
-103.899
-33.655
19.689
-19.241
448
0.63 Parkeerbelasting 0.8 Overige baten en lasten
2.4 Economische havens en waterwegen
Saldo van baten en lasten
§ Paragrafen € Programma
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang Output 1a
Output 2a
Output 3a
Output 4a
Output 5a
Output 6a
Jaarstukken 2025 Output 6b
49
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Hieronder volgt de verschillenanalyse van programma 2, hierin staan de afwijkingen boven de € 250.000,- en de verklaring hiervoor conform de financiële verordening 2025 artikel 5 lid 7. + bedragen zijn positief voor resultaat – bedragen zijn negatief voor resultaat. De omschrijving van de reden van afwijking staat op deze pagina.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B Lasten
Baten
Reden van afwijking
Taakveld 0.63 Parkeerbelasting De totale opbrengst uit Parkeerbelastingen is per saldo € 311.000 hoger dan begroot. De meeropbrengsten worden veroorzaakt door hogere opbrengsten straatparkeren, vanwege verhoging tarieven en uitbreiding betaald parkeren en een toenemende parkeerbehoefte. Daarnaast zijn er meer parkeervergunningen uitgegeven vanwege de uitbreiding van het betaald parkeren en wordt er meer gebruik gemaakt van de visite-app. Deze digitale bezoekersregeling is toegankelijker en wordt meer gebruikt.
B
311
5
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Dit betreft de middelen die via de septembercirculaire zijn binnengekomen voor het onderdeel bodembescherming, en de omgevingswet. Voor het onderdeel bodembescherming vallen deze middelen vrij aangezien de middelen in de reserve DU-bodembescherming zijn opgenomen en daarnaast is er voor dit onderdeel een SPUK vanuit het Rijk beschikbaar. Voor het onderdeel omgevingswet is dit voor een bedrag ad € 267k als budgetoverheveling aangemerkt.
L
682
Op het onderdeel Openbare Verlichting is een onderbesteding te constateren. Binnen dit areaal hebben de hoeveelheid storingen en feitelijke branduren invloed op de daadwerkelijke uitgaven. De budgetonderschrijding zit grotendeels op de energiekosten. Na een periode van gestegen energiekosten zijn de kosten in 2025 weer gedaald. Deze daling is het gevolg van de (administratieve) doorvoering van een dimregime op de openbare verlichting, lagere kosten voor elektra en de vervanging van verlichting door energiezuinigere armaturen. Ten opzichte van de begroting is dit een voordeel van € 920k. De kosten voor het reguliere onderhoud zijn hoger geworden na de aanbesteding van een nieuw onderhoudscontract (nadelig effect) circa € 80k. Wij verwachten dat dit beeld in 2026 doorzet.
L
840
Er zijn op de onderdelen Kabels en Leidingen hogere kosten te constateren vanwege meer ingravingen. Dat wordt deels gecompenseerd door hogere baten door bedrijven (zoals Stedin) die deze kosten betalen.
L/B
-497
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Binnen het taakveld Verkeer en vervoer worden de reguliere en groot onderhoudskosten (IUPB) op de vakgebieden beheer openbare ruimte (o.a. wegen, straten, pleinen, bruggen etc.), verantwoord.
§ Paragrafen € Programma
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang Output 1a
Output 2a
Output 3a
Output 4a
Output 5a
Output 6a
5
196
5
Jaarstukken 2025 Output 6b
50
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B Lasten
Baten
Reden van afwijking
Op het onderdeel wegen binnen het IUPB zijn vanwege het verplicht activeren van dit onderdeel er lagere exploitatielasten te constateren. Bij de herijking van de kadernota BOR zal er een herschikking van de IUPB budgetten gaan plaatsvinden waarbij dit onderdeel geactualiseerd gaat worden.
L
610
L/B
166
L
521
L/B
-2.273
442
Eind 2023 is het Programma Water & Riolering PWR 2024-2027 aan de raad ter besluitvorming aangeboden. Op het taakveld riolering zijn er minder uitgaven te constateren op het regulier onderhoud door o.a. capaciteitsproblemen. Het resultaat is verrekend met de voorziening riolering.
L/B
606
-606
5
Daarnaast is er binnen het onderdeel Riolering het onderdeel afwatering en beschoeiingen opgenomen. Samen met Delfland en Irado is het onderhoud van de watergangen aanbesteed. Vanwege problemen met deze aanbesteding zijn de uitvoering van deze werkzaamheden later gestart en derhalve is er een onderbesteding te constateren.
L
359
L/B
6.325
-6.332
5
Taakveld 2.4 Economische havens en waterwegen Hierin worden de onderdelen reguliere en groot onderhoudskosten op de onderdelen Binnenhavens en Zeehavens verantwoord. In het jaar 2025 hebben er geen grootschalige werkzaamheden plaatsgevonden en zijn de acties vooral reactief. Daarnaast zijn er vanwege meer scheepsbewegingen hogere opbrengsten haven - en kadegelden te constateren.
164
5
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Binnen het taakveld Openbaar Groen worden de reguliere en groot onderhoudskosten (IUPB) verantwoord en de financiële middelen die in het UP Groen ter beschikking zijn gesteld. Ten opzichte van de begroting is er per saldo een onderschrijding te constateren. De financiële middelen van het UP Groen blijven beschikbaar in de reserve Groenfonds.
5
Voor een verdere detaillering en toelichting wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Er is in het verleden een voorziening gevormd voor de herplantverplichting rond de Ketheltunnel / Dakpark A4 ad € 875k. Deze voorziening is gebaseerd op inmiddels verouderde informatie (o.a. prijs per boom). Op basis van actuele inzichten en juridische kaders is deze voorziening inmiddels bijgesteld. Een deel van de herplant is inmiddels uitgevoerd en wordt in mindering gebracht op deze voorziening.
Taakveld 7.2 Riolering
Taakveld 7.4 Milieubeheer In 2025 zijn meerdere subsidiebijdrage ontvangen voor geluidsaneringen in woningen, sanering verkeerslawaai en voor specifieke klimaatdoelen. Op deze subsidies zijn bestedingen geweest in 2025, de restant subsidiemiddelen worden voor de programmarekening budgetneutraal meegenomen naar 2026.
§ Paragrafen € Programma
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang Output 1a
Output 2a
Output 3a
Output 4a
Output 5a
Output 6a
Jaarstukken 2025 Output 6b
51
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B Lasten
Baten
Reden van afwijking
Er zijn SPUK-gelden uitgekeerd om onderzoek te doen naar verontreinigingen met Pfas en diffuus lood in de bodem gedurende de kalenderjaren 2025 en 2026. In 2025 is de eerste fase van dit onderzoek uitgevoerd (het historisch onderzoek in de archieven). In 2026 wordt gestart met het uitvoeren van fysiek bodemonderzoek (veldwerk en laboratoriumonderzoek). De kosten voor deze tweede fase liggen substantieel hoger dan de eerste fase. Verwacht wordt dat de nu toegekende SPUK-gelden eind 2026 uitgeput raken. Een nieuwe aanvraag voor SPUK-gelden voor 2027 wordt in 2026 aangevraagd.
L/B
373
-403
5
Binnen het onderdeel Milieubeheer is er meer ambtelijke capaciteit ingezet vanwege de vele subsidies die in dit taakveld zijn verantwoord. Binnen het onderdeel Ruimtelijke ordening is juist minder capaciteit ingezet.
L/B
-932
-500
5
Binnen het taakveld Ruimtelijke ordening worden de financiële middelen in het kader van het Uitvoeringsprogramma Binnenstad verantwoord. Ten opzichte van de begroting is er per saldo een onderschrijding te constateren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door vertraging op het onderdeel fysieke verbindingen (project Broersvest). Inmiddels zijn de werkzaamheden gestart. Deze middelen blijven beschikbaar in de reserve Binnenstad.
L
323
Binnen het onderdeel Ruimtelijke ordening zijn er minder uren aan ambtelijke capaciteit doorbelast dan begroot. Deze uren zijn belast op het taakveld 7.4 Milieubeheer. Het overige verschil wordt verklaard doordat deze uren op de verschillende projecten in het kader van de IUPB investeringen, gebiedsontwikkelingen etc zijn verantwoord.
L
1109
L/B
10.012
-10.816
3
Het voordeel op het onderdeel geldleningen Volkshuisvesting heeft te maken met de rente en aflossingen in het kader van Particuliere Woningverbetering, funderingsherstel en startersleningen die op de rekening van de SVN zijn bijgeschreven.
L/B
17
356
5
Er zijn meer inkomsten uit boetes gegenereerd vanwege het vaststellen van de beleidsregel bestuurlijke boete beheer woonruimtevoorraad Schiedam 2014.
L/B
255
196
5
Het traject voor de uitvoering van wettelijke taken met betrekking tot drie opvanggroepen verloopt in een ander tempo dan voorjaar 2024 werd voorzien. Eind 2025 is de locatiekeuze regulier AZC door de raad gemaakt. De uitwerking van de locatie wordt door het COA opgestart en loopt door in het nieuwe jaar. In 2026 moet nog een locatie voor AMV voorbereid worden. Deze middelen zijn voor een bedrag ad € 212k als budgetoverheveling aangemerkt en blijven dus beschikbaar voor 2026.
L
263
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening
5
Taakveld 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) Als gevolg van vertraging in de civieltechnische en bovenwijkse kosten van de grondexploitaties schuiven de kosten 2025 deels door naar 2026. Ook in de opbrengsten van de grondexploitaties 2025 is enige vertraging ontstaan in de gronduitgiftes. Er is geen sprake van lagere kosten en opbrengsten maar enkel van gewijzigde fasering van de kosten en opbrengsten. Tegenover het saldo van € 0,8 mln staat een onttrekking aan de egalisatiereserve grondbedrijf. Voor een nadere toelichting van de afzonderlijke grondexploitaties wordt verwezen naar de Jaar Herziening grondexploitaties 2025 (JHG).
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen
§ Paragrafen € Programma
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang Output 1a
Output 2a
Output 3a
Output 4a
Output 5a
Output 6a
5
Jaarstukken 2025 Output 6b
52
Economie in ontwikkeling
12%
Totaal lasten € 47,6 miljoen
van de totale begroting is bestemd voor programma Economie in ontwikkeling
Totaal baten € 51,2 miljoen
Outcome indicator
Output indicator
Een sterk vestigingsklimaat voor een gezonde economie
1. Waardering van Schiedam als vestigingsplaats
1a. Tevredenheid met gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers
Toekomstbestendige gebiedsontwikkelingen
2. Functiemenging
2a. Bezettingsgraad commercieel vastgoed Binnenstad 2b. Gronduitgifte in SchieDistrict en Havens
Een toekomstbestendige en toegankelijke culturele infrastructuur
3. Waardering culturele instellingen
3a. Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele instellingen 4a. Aantal bezoeken van Schiedammers aan gesubsidieerde culturele instellingen
Aantrekkelijke stad met een sterk imago
5. Aandeel inwoners dat trots is op Schiedam
4. Aandeel inwoners dat gebruikt maakt van culturele voorzieningen
5a. Aantal bezoekers van Jeneverfestival en International Dutch Distillers Festival 6a. Aantal hotelovernachtingen
6. Aantal bezoekende toeristen Output 5a
Output 6a
53
Economie in ontwikkeling
Ambitie
Global Goals
Het programma Economie in ontwikkeling richt zich op de vakgebieden economie, cultuur en stadsmarketing en op de gebiedsontwikkelingen. Al deze onderdelen dragen bij aan Schiedam als aantrekkelijke woon-werkstad voor bewoners, bezoekers en ondernemers. We willen dat Schiedam een sterk vestigingsklimaat heeft waarin ondernemers toekomstbestendig kunnen ondernemen en investeren. Een stad met passende en voldoende werkgelegenheid en goede voorzieningen voor een gezonde economie. Veel van deze ambities realiseren we in de vier gebiedsontwikkelingen: de binnenstad, SchieDistrict, Nieuw-Mathenesse en de Havens. Schiedam is een stad met een rijk cultureel aanbod. We willen de culturele voorzieningen toekomstbestendig maken en waar nodig versterken. Daarbij zorgen we voor een divers aanbod waarmee we meerdere bevolkingsgroepen bereiken. Een onderscheidend en herkenbaar imago draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad voor bewoners, ondernemers en toeristen. We willen ons imago versterken en profileren Schiedam in onze marketing als Dutch Distillers District. Dat doen we tegen de achtergrond van ons verleden als stad van gedistilleerd. We benutten daarvoor de historische binnenstad en ons unieke jenevererfgoed.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
54
Een sterk vestigingsklimaat voor een gezonde economie Inleiding We willen dat ondernemers, investeerders en bewoners zich vestigen in Schiedam. Daar werken we actief aan. Dit is ook beschreven in de in 2021 vastgestelde Economische Visie Kansen voor Schiedam. Deze visie richt zich op het versterken van de stedelijke economie, met Maken en Beleven als focus om kansen te benutten. In 2023 stelden we het Uitvoeringsprogramma Economie (UPE) vast, waarmee we in de periode tot en met 2025 extra investeringen konden doen. Dit deden we door in te zetten op specifieke thema’s, zoals dienstverlening aan ondernemers, innovatie, circulaire economie, de relatie tussen onderwijs en arbeidsmarkt en de vrijetijdseconomie. Daarnaast realiseren we onze economische ambities in de gebiedsontwikkelingen Binnenstad, SchieDistrict, NieuwMathenesse en de Havens. Bij het versterken van de stedelijke economie is regionale samenwerking van groot belang, met name binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). In 2025 is binnen dit samenwerkingsverband een economische visie opgesteld, waarin de Schiedamse uitgangspunten zijn meegenomen.
Dienstverlening en partnerschap Onze accountmanagers onderhouden en versterken de contacten met bedrijven. Zij brengen samenwerking tot stand op specifieke thema’s en stellen kennis beschikbaar. Binnen de gebiedsontwikkelingen is hun inzet van groot belang, met name bij aflopende erfpachten en bij acquisitie van nieuwe ondernemers.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
De website ondernemendschiedam.nl biedt een platform voor informatie-uitwisseling met ondernemers. Uit de ondernemerspeiling van 2025 blijkt dat ondernemers het belang van een dergelijk platform onderschrijven. Daarom is extra aandacht besteed aan de vindbaarheid van de website. In 2025 is de tweejaarlijkse Ondernemersmonitor uitgevoerd. In dit onderzoek wordt het Schiedamse bedrijfsleven gevraagd naar de ervaren kwaliteit van het lokaal economisch vestigingsklimaat en de gemeentelijke dienstverlening. De resultaten geven inzicht in ontwikkelingen en fluctuaties in de waardering en vormen aanleiding om beleid en inzet waar nodig aan te scherpen. Aan de Ondernemersmonitor is in 2025, in samenwerking met het Sociaal Domein, een aanvullend onderzoek van SEOR (Erasmus Universiteit) gekoppeld. Dit onderzoek richt zich op de mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften van het Schiedamse bedrijfsleven om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam aan het werk te helpen.
Innovatie en innovatief vestigingsklimaat Voor het versterken van een toekomstbestendige lokale en regionale economie is innovatie van groot belang. Bedrijven hebben hierin primair een eigen verantwoordelijkheid, maar als gemeente faciliteren en stimuleren wij waar mogelijk. De inzet richtte zich op het verbinden van bedrijven, kennisinstellingen en overheid binnen de hightech maakindustrie, maritieme cluster en energietransitie. Door deze ketenwerking te versterken, ontstaan betere voorwaarden voor bedrijven om te vernieuwen en door te groeien. Via onder andere het Bedrijvenfestival is de
zichtbaarheid van Schiedamse hoogwaardige technologie vergroot. Een belangrijk instrument voor het innovatief vestigingsklimaat is de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam. Deze campus is georganiseerd als een coöperatie waarvan bedrijven lid zijn. In 2025 droegen de maandelijkse Break2Innovate-bijeenkomsten, met gemiddeld 35 deelnemende bedrijven, bij aan het delen van innovatievragen, het leren kennen van elkaar en het ontstaan van nieuwe samenwerkingsverbanden. De ontwikkeling van de campus is verder versterkt door aansluiting bij de MRDHversnellingsaanpak en de inzet van een kwartiermaker, gericht op het verbinden van bedrijven en kennisinstellingen. Ook het maritieme ecosysteem is verder versterkt. Via Meet & Connect-bijeenkomsten over innovatie namen maandelijks gemiddeld 35 bedrijven deel. De samenwerking met Crest en de Maritieme Bedrijfsvakschool Schiedam droeg bij aan een grotere zichtbaarheid van maritieme innovatie en campusactiviteiten, onder meer via publieksgerichte evenementen en media-aandacht. Daarnaast ondersteunde de gemeente ondernemers bij het vertalen van ideeën naar onderzoeksprojecten, het vormen van consortia en het vinden van financiering. Dit resulteerde in samenwerking met onderwijsinstellingen en het aantrekken van nationale subsidies.
Tot slot is actief ingezet op het versterken van regionale samenwerking, onder andere binnen de waterstofketen en met partners zoals Rotterdam, Drechtsteden, Port of Rotterdam, MRDH, Provincie Zuid-Holland en InnovationQuarter. Deze samenwerking draagt bij aan
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
55
een sterker innovatief vestigingsklimaat voor Schiedam en vergroot de economische kansen op de langere termijn.
Samenwerken en netwerken Goede samenwerking is een belangrijke voorwaarde voor een bloeiende economie. Deze samenwerking vindt plaats op zowel lokaal als regionaal niveau. De gemeente faciliteert bestaande bedrijfsnetwerken, onder andere door het ondersteunen en organiseren van bijeenkomsten zoals netwerklunches en fieldlabs. Daarnaast stimuleren we de oprichting van nieuwe ondernemersverenigingen, met name in het gebied Nieuw-Mathenesse, om samenwerking en belangenbehartiging verder te versterken. Ook het Bedrijvenfestival, dat is georganiseerd in het kader van Schiedam viert 750, bood een waardevolle gelegenheid om netwerken te verdiepen en nieuwe verbindingen te leggen tussen ondernemers, instellingen en partners. Binnen de regionale samenwerking krijgen de activiteiten vanuit de Regiodeal steeds verder vorm. Vanuit economie is aangesloten bij de pijler die is gericht op het verduurzamen van bedrijventerreinen, waarbij samenwerking tussen overheden, ondernemers en andere partners centraal staat.
Onderwijs en Arbeidsmarkt Belangrijke thema’s binnen de economische visie zijn Onderwijs & Arbeidsmarkt, met daarbij de focus op Leven Lang Ontwikkelen (LLO), en het daaraan verbonden Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) en Impact Ondernemen. We willen Schiedamse ondernemers die maatschappelijke impact maken een podium bieden, relevante netwerken activeren en het toepassen van MVO, Impact Ondernemen en Social Return on Investment (SROI) verder stimuleren.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
Hiermee dragen we bij aan een inclusieve arbeidsmarkt en een economisch sterke stad waarin ondernemen en maatschappelijke waarde hand in hand gaan.
op loopbaanoriëntatie en -begeleiding naar kansrijke banen, onder meer in Schiedam.
In 2025 is onder meer de communicatiecampagne Impact Stokers uitgevoerd. Met deze campagne maakten we de maatschappelijke bijdragen van Schiedamse bedrijven zichtbaar. Daarnaast organiseerden we interne en externe kennissessies over de (mogelijke) inzet van lokale Impact Ondernemers bij maatschappelijke opgaven.
Restmaterialen worden vaak gezien als afval, terwijl zij in veel gevallen goed opnieuw kunnen worden ingezet als grondstof. Daarom zijn de afgelopen periode verschillende pilots uitgevoerd om reststromen in kaart te brengen. De gemeente vervult hierin een faciliterende rol door het ondersteunen van onderzoek en relevante ondernemers met elkaar te verbinden. In 2025 zijn binnen dit kader meerdere projecten uitgevoerd. Een aansprekend voorbeeld voor Schiedammers is het hergebruik van de materialen van Schiedam viert 750. Zo zijn van gebruikte banieren tassen gemaakt en zijn vlaggen hergebruikt voor het maken van jurken.
Samen met het Nationaal Programma Nieuwland Oost en de Hogeschool Rotterdam zijn we een pilot gestart gericht op duurzame en winstgevende allianties tussen impactondernemers en reguliere ondernemers. Binnen deze pilot leren we van, en faciliteren we, het proces rondom de doorstroom van onbenut talent van leerbedrijf naar ‘eindbedrijf’ binnen de drie belangrijkste economische clusters van Schiedam. Daarnaast is binnen SchieDistrict en het Nationaal Programma Nieuwland Oost een experiment gestart om talenten uit de wijken de gelegenheid te geven zich verder te ontwikkelen. De focus ligt hierbij op het ondersteunen van bedrijven om daadwerkelijk ruimte te bieden aan dit onbenutte talent. Het aantrekken en behouden van het juiste personeel is van groot belang voor het goed functioneren van bedrijven en het bieden van banen met toekomstperspectief. Daarom dragen we actief bij aan regionale Leven Lang Ontwikkelen (LLO)projecten binnen de MRDH, zoals de versnellingsaanpak SchieDistrict, en de Riverboard (De Nieuwe Arbeidsmarkt). Dit doen we onder andere via het programma Gaan voor een Baan Waterweg en de bijbehorende website, die is gericht
Circulaire economie
Daarnaast is in 2025 opdracht gegeven voor nader onderzoek naar kansen voor de herwinning van kritieke materialen en het aantrekken van bedrijven die actief zijn binnen deze sector.
Vrijetijdseconomie In 2025 is samen met het kenniscentrum gewerkt aan de opzet van een vrijetijdsmonitor. Met deze monitor krijgen zowel de gemeente als partners beter inzicht in de ontwikkeling van bezoekersaantallen en in de kenmerken van bezoekers aan culturele instellingen, evenementen en horeca. In 2025 zijn hiervoor een aantal publieksonderzoeken uitgevoerd bij evenementen en culturele instellingen. Meer hierover in Aantrekkelijke stad met een sterk imago.
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
56
Global Goals
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
57
Indicatoren Outcome indicator
1. Waardering van Schiedam als vestigingsplaats
Bron
Ondernemerspeiling
Toelichting
Eens in de twee jaar voeren we een waarderingsonderzoek uit onder Schiedamse ondernemers. In dit onderzoek vragen we ondernemers om een rapportcijfer te geven voor negen vestigingsfactoren, zoals de bereikbaarheid van de bedrijfslocatie en de beschikbaarheid van personeel. Op basis van deze negen factoren berekenen we een gemiddeld cijfer. Dit gemiddelde geeft een goed beeld van hoe ondernemers het vestigingsklimaat in Schiedam waarderen.
Nulmeting 2023
6,1
Vervolgmeting 2025
6,1
Output indicator
1a. Tevredenheid met gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers
Bron
Ondernemerspeiling
Toelichting
Eén van de negen vestigingsfactoren die we in het ondernemersonderzoek meenemen, is de tevredenheid over de gemeentelijke dienstverlening. Dit gaat over onderwerpen waar de gemeente direct invloed op heeft, zoals bereikbaarheid, communicatie richting ondernemers, het beantwoorden van vragen en de afhandeling van verzoeken.
Nulmeting 2023
5,0
Meting 2025
5,4
Doelstelling 2026
6,2 De totale waardering voor Schiedam als vestigingsplaats blijft op hetzelfde niveau. Wat betreft gemeentelijke dienstverlening is sprake van een stijgende lijn maar scoren we nog geen voldoende. Hierop blijft extra inzet nodig.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
Kaderstellende beleidsnota’s • Economische visie Schiedam • Kadernota Stadsmarketing • Nota Horecabeleid • Kadernota grond 2020 • Verbeterplan vastgoed
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
58
Toekomstbestendige gebiedsontwikkelingen Inleiding Voor het optimaal functioneren en benutten van de Schiedamse werklocaties hanteren we een aantal ruimtelijkeconomische uitgangspunten. Het gaat onder meer om het behouden, realiseren en beter benutten van voldoende en passende fysieke (én milieu-)ruimte voor bedrijvigheid, diversiteit in werkmilieus, inzet op verduurzaming en het versterken van de sterke innovatieve maakclusters die Schiedam rijk is: maritiem/offshore, mechatronica en gedistilleerd. In 2025 zijn we gestart met een strategie gericht op het aantrekken van bedrijven met als doel de bestaande clusters verder uit te bouwen en te versterken. Daarnaast wordt het steeds urgenter om de schaarse beschikbare ruimte voor bedrijvigheid optimaal te benutten. We stimuleren daarom onder andere dubbel grondgebruik binnen de ontwikkelgebieden. Ook benutten we de ligging aan vaarwater door, waar dat passend is, in te zetten op watergebonden bedrijvigheid. We streven naar goede voorzieningen voor Schiedammers en bezoekers. Voor de winkelgebieden betekent dit een duidelijke en goed functionerende stedelijke hoofdwinkelstructuur, met aantrekkelijke, evenwichtig verspreide en elkaar aanvullende winkelcentra. Daarbij is sprake van een passend en divers aanbod, met naast winkels ook horeca, dienstverlening en culturele voorzieningen.
Nieuw-Mathenesse en de Havens. Belangrijke indicatoren om de voortgang van de ontwikkelingen inzichtelijk te maken zijn: - het ruimtegebruik van commercieel vastgoed in de binnenstad; - de gronduitgifte en gerealiseerde bedrijfsoppervlakte in SchieDistrict, Nieuw-Mathenesse en de Havens.
Binnenstad Schiedam heeft een unieke historische binnenstad, die in de afgelopen jaren via een eigen uitvoeringsprogramma een impuls heeft gekregen. In 2025 kregen de in de begroting opgenomen opgaven, vanwege de noodzakelijke bezuinigingen binnen het programma, een andere invulling en richting. De focus is verlegd naar het economisch beleid voor de binnenstad. Binnen de beschikbare middelen zetten we in op de continuïteit van centrummanagement, gerichte acquisitie vanuit deze rol en het monitoren van leegstand op basis van de leegstandsverordening. Eind 2025 zijn de subsidieregelingen voor (nieuwe) ondernemers beëindigd en is gestopt met de platformorganisatie SHOP.
Een groot deel van de ruimtelijk-economische ambities en uitgangspunten realiseren we binnen de gebiedsontwikkelingen Binnenstad, SchieDistrict,
Deze ontwikkeling leidde in 2025 ook tot de keuze om de taak van centrummanagement duurzaam te verbinden met stadsmarketing en te werken richting één werkorganisatie. We streven naar synergie in de organisatie. Dit had tot gevolg dat de inzet op het vergroten van de betrokkenheid vanuit vastgoed-, retail- en horecaondernemers, zoals voorzien in de begroting 2025, een andere vorm heeft verkregen. Samen met betrokken organisaties is hiervoor een nieuwe koers bepaald.
Programma Economie in ontwikkeling
§ Paragrafen € Programma
Output 1a
Output 2a
Output 2b
Output 3a
Output 4a
We streven naar een gevarieerd en aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen in de binnenstad, met als doel een economisch veerkrachtig gebied. Waar de gemeente eerder stimuleringsregelingen voor ondernemers inzette, zijn deze middelen in 2025 beëindigd. De vestiging van bedrijvigheid in de persoonlijke dienstverlening blijft een aandachtspunt, maar de gemeentelijke mogelijkheden om hier actief op te sturen zijn beperkt. In 2025 is samen met partners in de stad gewerkt aan een acquisitiestrategie, die in de toekomst van betekenis kan zijn, met name wanneer vastgoedeigenaren zich hieraan verbinden. In 2025 zijn meerdere woningbouwprojecten in de binnenstad begeleid en uitgevoerd. Het project Dirkzwager is hierbij een belangrijke en zichtbare ontwikkeling. Het project gericht op de verbetering van de beeldkwaliteit is in 2025 afgerond en geëvalueerd, zodat eventuele vervolgstappen hierop kunnen voortbouwen. Het vastgoedeigendom in de binnenstad is sterk versnipperd, met veel VVE’s en uiteenlopende belangen. Investeren in beeldkwaliteit heeft niet voor iedere eigenaar prioriteit, terwijl juist een collectieve aanpak kansen biedt. Een aantal projecten, zoals de herinrichting rond de Ruïne, heeft een positief effect op het straatbeeld.
In 2026 worden nog enkele maatregelen in de openbare ruimte afgerond om het aanzien van de binnenstad verder te verbeteren, waaronder op het gebied van sfeerverlichting.
SchieDistrict Met de gebiedsontwikkeling SchieDistrict maakt Schiedam een schaalsprong in wonen, werken en mobiliteit. Daarmee draagt de ontwikkeling bij aan de sociale en economische
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
59
versterking van de stad en ondersteunt zij het streven naar brede welvaart. In SchieDistrict worden woon- en werklocaties in samenhang met elkaar ontwikkeld. De gemeente regisseert en faciliteert de bouw van in totaal 4.000 woningen op Schieveste en op locaties aan de zuidzijde van station Schiedam Centrum. Het economische deel van de gebiedsontwikkeling richt zich op de transformatie en transitie van de werklocaties ’s-Gravelandsepolder en de Spaanse Polder. Hierbij gaat het om het moderniseren, innoveren en toekomstbestendig maken van deze bedrijventerreinen, zodat zij ook op lange termijn ruimte bieden aan gezonde en toekomstgerichte bedrijvigheid. De samenhang tussen deze ontwikkelingen is van groot belang. Bedrijven profiteren van de woningbouw en de aanwezigheid van onderwijs, omdat zij te maken hebben met een tekort aan arbeidskrachten. Onderwijsinstellingen zijn al in het gebied gevestigd of zullen zich hier vestigen. Ook studentenwoningen maken deel uit van het woningbouwprogramma. Zo ontstaat een samenhangend ecosysteem waarin overheden, onderwijsinstellingen, ondernemers en bezoekers samenwerken om talent aan te trekken en duurzaam aan het gebied en de bedrijven te binden. Om de uitstraling van het gebied te versterken wordt langs de noordrand van rijksweg A20 een zogenoemde etalagezone gerealiseerd.
Deze zone bestaat uit een aantrekkelijke zichtlijn van kantoren en bedrijfsgebouwen die verbonden zijn met de bedrijfssectoren in het achterliggende gebied.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
Het leisurecluster rondom de bioscoop op Schieveste wordt versterkt met de realisatie van Hotel De Veste. Langs de Horvathweg wordt woningbouw gerealiseerd en de Peperkliplocatie wordt herontwikkeld tot het Hart van de Wijk. Hier komt een maatschappelijk centrum waarin de basisschool en de sportzalen een nieuwe plek krijgen.
van het voormalige glasfabriekterrein, verder aan de ontwikkeling van een zogenoemd stedelijk interactiemilieu. Dit wordt een levendig gebied met een mix van wonen en werken, met circa 1.238 tot 1.318 nieuwe woningen en ruimte voor lichte bedrijvigheid van ongeveer 20.000 tot 40.000 m².
Om deze woon- en werkontwikkelingen goed bereikbaar te maken neemt Schiedam deel aan Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT)-verkenning Oude Lijn. Deze verkenning richt zich op de vernieuwing van station Schiedam Centrum en de aanleg van een nieuw station Kethel. Meer hierover is opgenomen in het programma Ruimtelijke inrichting in samenhang. Daarnaast realiseert de gemeente nieuwe langzaamverkeerverbindingen langs de Schie, waardoor het station ook vanuit de werklocaties goed bereikbaar wordt.
Het bestemmingsplan voor de herontwikkeling van de voormalige glasfabriek (Glasbuurt-West) is onherroepelijk. In december 2025 is de bouw van de eerste woningen gestart. De ontwikkelaar werkt de komende jaren gefaseerd aan de verdere realisatie van het plan, waaronder het economisch programma en de ontwikkeling van het beoogde hotel.
Nieuw-Mathenesse De gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse richt zich op de transformatie van het noordelijke deel van het bedrijventerrein naar een gemengd woon-werkgebied en op een kwalitatieve verbetering van het bedrijventerrein in het zuidelijke deel. De ambitie is om Nieuw-Mathenesse te ontwikkelen tot een modern, stedelijk en gastvrij gebied waar werken, wonen en recreëren samenkomen. Klimaatadaptatie, circulariteit en de (toekomstige) versterking van de dijk die door het gebied loopt, nemen we daarin mee. Ook verbeteren we de ruimtelijke en functionele verbindingen met de aangrenzende binnenstad, het Rotterdamse M4H-gebied en station Schiedam Centrum. In Nieuw-Mathenesse Noord (Glasbuurt) werken we, in nauwe samenwerking met de eigenaar en ontwikkelaar
Voor Glasbuurt-Oost is het bestemmingsplan inmiddels in werking getreden, maar nog niet onherroepelijk. Er zijn stappen gezet om de in erfpacht uitgegeven percelen terug te verkrijgen. Daarnaast is de voorbereiding voor een tenderprocedure afgerond, zodat deze in 2026 kan worden gestart. Ook is de invoering van gereguleerd parkeren voorbereid; deze wordt in 2026 daadwerkelijk ingevoerd. Op het zuidelijke deel van Nieuw-Mathenesse werken we verder aan het aantrekkelijker en toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein. Daarbij zetten we in op een betere en intensievere benutting van de beschikbare bedrijfskavels. Voor het meest zuidelijke deel van het terrein is het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 2 vastgesteld, mede met het oog op de uitgifte van beschikbare bedrijfsgrond. Op dit bedrijventerrein zijn meerdere toonaangevende distillateurs gevestigd. We willen dit distilleercluster versterken en positioneren als een belangrijk onderdeel van het Dutch Distillers District. Dit wordt verder uitgewerkt in het hoofdstuk Aantrekkelijke stad met een sterk imago.
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
60
Havens In het havengebied hebben we het maritieme cluster verder versterkt. Dit cluster bestaat uit toonaangevende, internationaal opererende bedrijven in de maritieme, offshore- en renewable energy-sector en biedt veel werkgelegenheid. We hebben het vestigingsklimaat verbeterd door in te zetten op verduurzaming, goede bereikbaarheid en dienstverlening via accountmanagement. In 2025 is voor het eerst een havenfestival georganiseerd, zowel in het kader van Schiedam750 als in aansluiting op de Rotterdamse Wereldhavendagen.
bedrijfskavel van 1,5 hectare in het Wilhelminahavengebied. Daarnaast is een ondernemer geselecteerd voor de uitgifte van een kavel van 1 hectare en zijn selectieprocedures voorbereid voor nog twee toekomstige gronduitgiftes.
Global Goals
Om duurzame mobiliteit te stimuleren is het gebruik van openbaar vervoer gestimuleerd, evenals het gebruik van deelvervoer, zoals de Port of Schiedam-bike en de pendelbus naar de Havenstraat. Daarnaast is de aanleg van het vrijliggend fietspad in het Wilhelminahavengebied verder voorbereid en zijn stappen gezet richting de herinrichting van het metroplein bij Vijfsluizen. Verduurzaming is een belangrijk thema binnen de havens. Samen met ondernemers zijn twee nieuwe verduurzamingssubsidies aangevraagd bij de provincie. Ook hebben we de transitie naar een circulaire economie ondersteund via een pilotproject bij zes grote maritieme maakbedrijven, dat in de loop van het jaar is uitgebreid met enkele aanvullende bedrijven. Op het gebied van walstroom is vooral ingezet op het versterken van de onderlinge contacten tussen ondernemers en betrokken bedrijven. Binnen de havens is daarnaast het innovatieprogramma uitgevoerd, met acht Meet&Connect-innovatielunches onder regie van Crest. Ook is de jaarlijkse fieldtrip samen met het Havenbedrijf georganiseerd. De schaarse ruimte in het havengebied is efficiënt benut door de uitgifte van een
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
61
Indicatoren Outcome indicator
2. Functiemenging
Bron
Waarstaatjegemeente.nl
Toelichting
De functiemenging geeft de verhouding weer tussen het aantal banen en woningen in een gebied. De waarde varieert van 0 (uitsluitend wonen) tot 100 (uitsluitend werken). Bij een waarde van 50 is er sprake van een evenwichtige balans, met evenveel woningen als banen. Schiedam voegt de komende jaren een aanzienlijk aantal woningen toe. Om een gezonde balans tussen wonen en werken te behouden, stimuleren we tegelijkertijd de groei van bedrijvigheid en de vestiging van nieuwe bedrijven. Door de ontwikkeling van het aantal bedrijfsvestigingen te monitoren, maken we inzichtelijk of de economische ontwikkeling gelijke tred houdt met de woningbouwopgave.
Nulmeting 2023
49,3
Meting 2024
50,3
Output indicator
2a. Bezettingsgraad commercieel vastgoed Binnenstad
Bron
Gemeente Schiedam, Leegstandstelling en leegstandsapplicatie Daily Ops
Toelichting
Vier keer per jaar brengen we het gebruik van commercieel vastgoed in de binnenstad in beeld. De ontwikkeling van dit ruimtegebruik – zowel toename als afname – geldt als een belangrijke indicator voor de aantrekkelijkheid van de binnenstad als economische vestigingslocatie.
Nulmeting 2022
87%
Meting 2025
86,3%
Doelstelling 2026
92% Uit aanvullend onderzoek van Locatus blijkt dat het ruimtegebruik in de Schiedamse binnenstad toeneemt, terwijl landelijk juist sprake is van een tegenovergestelde trend. Dit betekent dat de leegstand in Schiedam afneemt. Met de inzet van de acquisitiestrategie verwachten we dat deze positieve ontwikkeling zich voortzet en dat de gestelde doelstelling wordt behaald.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
62
Indicatoren Output indicator
2b. Gronduitgifte in SchieDistrict en Havens
Bron
Gemeente Schiedam, Meerjarenperspectief grondexploitaties
Toelichting
Binnen de verschillende gebiedsontwikkelingen werken we aan het verbeteren en toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen. Een belangrijk onderdeel hiervan is de (her)uitgifte van bedrijfskavels aan nieuwe ondernemingen en aan bedrijven die al in Schiedam gevestigd zijn. Daarbij staat de kwalitatieve verbetering en intensivering van het grondgebruik centraal. Het gaat zowel om de uitgifte van onbebouwde kavels als om bebouwde kavels waar herstructurering, zoals sloop en nieuwbouw, mogelijk is. De voortgang monitoren we door jaarlijks de hoeveelheid uitgegeven bedrijfsgrond in hectares te meten binnen de lopende grondexploitaties van SchieDistrict en de Havens.
Nulmeting 2022
GREX Wilhelminahaven: Uit te geven per 1-1-2023: 3,8 ha, uitgegeven: 0 (Grex is gestart in 2022) GREXen Schiedistrict: Uit te geven: 19,7 ha
Doelstelling 2026
Conform planning Grexen.
Kaderstellende beleidsnota’s • Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ • Kadernota Stadsmarketing • Actualisatie Masterplan Schieveste • Stad aan de Schie, ontwikkelingsvisie voor de binnenstad • Kadernota grond 2020 • Meerjarenprogramma grondexploitaties • Ruimtelijk economisch raamwerk haven van Schiedam • Woonvisie ‘Groei als kans voor de stad’ • Erfgoed- en monumentenbeleid • Ontwikkelperspectief ’s-Gravelandsepolder Spaanse Polder • Ruimtelijk raamwerk Nieuw-Mathenesse
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
63
Een toekomstbestendige en toegankelijke culturele infrastructuur Inleiding Schiedam heeft een breed en gevarieerd cultureel leven dat onlosmakelijk verbonden is met het DNA van de stad. Daar hoort een culturele infrastructuur bij waarin de diversiteit van de Schiedamse samenleving zichtbaar is, zowel in het aanbod als in de manier van werken. Zo zorgen we ervoor dat iedere Schiedammer de mogelijkheid heeft om in aanraking te komen met kunst en cultuur. In 2025 is uitvoering gegeven aan de in 2024 vastgestelde cultuurvisie Verder voor een kleurrijke stad. In het bijbehorende uitvoeringskader is vastgelegd dat we ons beschikbare instrumentarium inzetten om de doelen uit de cultuurvisie te realiseren. Subsidieverstrekking is daarbij een belangrijk instrument. In 2025 is een nieuw budgettair kader voor cultuur vastgesteld voor de periode 2026-2027. Hierin zijn afzonderlijke budgetten opgenomen voor het Basisprogramma, de focusprogramma’s, amateurkunst en het programma vrije ruimte. Voor de verdeling van de subsidie binnen de focusprogramma’s is een subsidieregeling opgesteld. Daarbij is gekozen voor een duidelijke inhoudelijke focus op jongeren, impact maken met cultuur in de wijk en cultuur in de etalage van de stad.
Breedtecultuur faciliteren Net als bij breedtesport wordt richt breedtecultuur zich op het vergroten en verbreden van cultuurdeelname. De culturele organisaties die hieraan bijdragen vormen samen
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
de culturele basisinfrastructuur van Schiedam. Zij nemen, samen met de gemeente, de verantwoordelijkheid voor het stimuleren en faciliteren van breedtecultuur in de stad. In 2025 is samengewerkt met verschillende gemeentelijke domeinen, waaronder wijkontwikkeling, stadsmarketing, welzijn, vastgoed, ruimtelijke ontwikkeling en projecten. Door deze samenwerking zijn culturele initiatieven sterker verbonden met maatschappelijke opgaven en gebiedsgerichte projecten. We organiseerden verschillende (netwerk)bijeenkomsten om culturele instellingen en kunstenaars met elkaar in contact te brengen, actuele thema’s te bespreken en cultuurbeleid en subsidieregelingen toe te lichten.
Een breed en divers cultureel netwerk De inrichting van de culturele basisinfrastructuur heeft in 2025 verder vorm gekregen. Deze bestaat uit een basisprogramma, drie focusprogramma’s en een programma vrije ruimte en experiment. In 2025 is, na een participatietraject met culturele spelers uit de stad, de Subsidieregeling focusprogramma’s cultuur vastgesteld. Culturele instellingen en andere partijen konden tot 1 oktober een aanvraag indienen. Aan de hand van de regeling zijn de aanvragen getoetst en beoordeeld, waarbij ook de expertise van andere domeinen is geraadpleegd. In december 2025 zijn de subsidies voor de focusprogramma’s toegekend voor de periode 2026-2027.
Jeugd- en jongerencultuur Het eerste focusprogramma richt zich op jeugd- en jongerencultuur. We werken aan de brede ontwikkeling van kinderen en jongeren door het versterken van hun culturele competenties, zowel binnen- als buitenschools. Voor de periode 2025-2028 ontvangt de gemeente opnieuw subsidie van het Fonds voor Cultuurparticipatie voor de uitvoering van Cultuureducatie met Kwaliteit. Hiermee borgen we cultuureducatie in het primair en voortgezet onderwijs. Daarnaast is cultuurparticipatie en -educatie buiten schooltijd verder gestimuleerd via jaarlijkse subsidies en SPUK-middelen. Voor de ontwikkeling van Urban Culture zijn afspraken gemaakt (bijv. met sport), onder ander door inzet van een cultuurcoach.
Impact maken met cultuur Het tweede focusprogramma gaat over impact maken met cultuur in de wijk. Met dit programma wil de gemeente cultuurparticipatie in de wijk vergroten, cultuur verbinden aan andere beleidsdomeinen en lokale samenwerkingen bevorderen. In 2025 is samen met verschillende domeinen gewerkt aan wijkgerichte culturele programmering, onder andere in relatie tot de ontwikkeling van de Peperklip-locatie. Op buurt- en wijkniveau is impact gemaakt met projecten rondom beeldende kunst in de openbare ruimte. Zo zijn in
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
64
2025 meerdere kunstwerken gerealiseerd die op initiatief van bewoners tot stand zijn gekomen. We hebben actieve cultuurparticipatie gestimuleerd, onder meer door het verstrekken van subsidie aan amateurkunstverenigingen.
Cultuur in de etalage van de stad Met het derde focusprogramma Cultuur in de etalage van de stad blijft de gemeente zich inzetten om met culturele programmering een breed publiek te bereiken voor cultuur en erfgoed. Daarbij sluiten we aan bij de kernwaarden van de stad: authentiek, levendig en vernieuwend. Door culturele instellingen en evenementen in de stad te ondersteunen en te stimuleren met subsidies, is in 2025 een belangrijke bijdrage geleverd aan de positionering van Schiedam als weekendje-weg-stad. Daarbij werkten we samen met ondernemers en horeca. Ook hebben we samengewerkt met Bureau 750 in het kader van de viering van 750 jaar Schiedam. Om het cultuurbezoek en de waardering voor het cultuuraanbod te blijven volgen, is in 2025 opnieuw het onderzoek Cultuur? Check! onder bewoners uitgevoerd.
Global Goals
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
65
Indicatoren Outcome indicator
3. Waardering culturele instellingen
Bron
Rapportcijfer cultuuraanbod
Toelichting
Eens in de twee jaar voeren we een onderzoek uit onder alle Schiedammers naar de waardering van ons cultuuraanbod. We vragen inwoners om een rapportcijfer toe te kennen aan het gehele cultuuraanbod, waaronder culturele instellingen en evenementen. Het cijfer geeft een indicatie van de kracht en vitaliteit van onze culturele sector.
Nulmeting 2023
6,8
Meting 2025
7,0
Output indicator
3a. Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele instellingen
Bron
Jaarverslagen en subsidiebeschikkingen culturele instellingen
Toelichting
Om het totale bereik van de grote gesubsidieerde culturele instellingen inzichtelijk te maken, meten we het aantal jaarlijkse bezoeken. Met het theater, het Stedelijk Museum Schiedam en het Nationaal Jenevermuseum maken we hierover afspraken in de subsidiebeschikkingen. Op basis van de jaarverslagen van deze drie instellingen stellen we het totale, gecombineerde aantal bezoeken vast. De bibliotheek nemen we niet mee in deze meting, omdat zij primair een dienstverlenende functie heeft voor de eigen inwoners.
Nulmeting 2022
118.000
Meting 2025
185.590
Doelstelling 2026
118.000
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
66
Indicatoren Outcome indicator
4. Aandeel inwoners dat gebruikt maakt van culturele voorzieningen
Bron
Onderzoek belevening van Cultuur, evenementen en kunst
Toelichting
Om de cultuurdeelname van Schiedammers inzichtelijk te maken, meten we hoeveel inwoners regelmatig deelnemen aan culturele activiteiten. Deze meting vindt plaats via de tweejaarlijkse monitor naar de beleving van cultuur, kunst en evenementen. Als ondergrens hanteren we deelname aan cultuur minimaal één keer per maand. Het gaat hierbij om cultuur in brede zin.
Nulmeting 2023
58%
Meting 2025
54%
Output indicator
4a. Aantal bezoeken van Schiedammers aan gesubsidieerde culturele instellingen
Bron
Jaarverslagen en subsidiebeschikkingen culturele instellingen
Toelichting
Om het bereik van de grote gesubsidieerde culturele instellingen onder Schiedammers inzichtelijk te maken, meten we het aantal jaarlijkse bezoeken van inwoners van Schiedam. Deze gegevens worden vastgelegd in de subsidiebeschikkingen en gebaseerd op de jaarverslagen van het theater en het Stedelijk Museum Schiedam. De bibliotheek nemen we niet mee in deze meting.
Nulmeting 2022
33.775
Meting 2025
53.400
Doelstelling 2026
34.800
Kaderstellende beleidsnota’s • Cultuurvisie Schiedam: Verder voor een kleurrijke stad • Kadernota Stadsmarketing • Stad aan de Schie, ontwikkelingsvisie voor de binnenstad
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
67
Aantrekkelijke stad met een sterk imago Inleiding We willen Schiedam duurzaam profileren als een levendige woon- en werkstad, waar typerend cultureel erfgoed wordt gecombineerd met innovatieve bedrijvigheid en eigentijdse kunst en cultuur. De stad beschikt over een goed bewaarde historische binnenstad, een rijk cultureel aanbod, een bijzondere maritieme en technische maakindustrie en een uniek jeneververleden. Deze combinatie vormt een sterke basis om het imago van Schiedam verder te versterken. In 2025 vierde Schiedam 750 jaar stadsrechten. Deze mijlpaal heeft het imago van de stad positief beïnvloed.
Versterken identiteit Op basis van het geactualiseerde uitvoeringsprogramma stadsmarketing 2024 – 2028 zetten we aan het versterken van het imago van Schiedam langs drie pijlers: - welkome stad, gericht op het vergroten van de trots op de stad onder Schiedammers, met in 2025 focus op het jubileumjaar; - weekendje-weg-stad, met als doel aantrekken van meer bezoekers; - aantrekkelijke woon- en werk stad, waarin vooral de bijzondere economische ontwikkelingen centraal staan.
Welkome stad: Schiedam viert 750 In 2025 vierde Schiedam 750 jaar stadsrechten. Van maart tot en met september vonden door de hele stad activiteiten plaats met als doel ontmoeting en verbinding. Het programmabureau zorgde voor een stevig basisprogramma, de zogenoemde ruggegraatprogrammering, bestaande uit de verjaardagsweek, Midzomer en de finale week. In de periodes daartussen organiseerden organisaties en
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
bewoners uiteenlopende activiteiten, waarin de toekomst van Schiedam als levendige en kleurrijke stad centraal stond. Deze activiteiten werden financieel ondersteund door de Stichting Schiedam viert 750, die hiervoor middelen verwierf via fondsen en het Schiedams bedrijfsleven. Met deze gezamenlijke inzet kijken we terug op een succesvol jubileumjaar. Dat blijkt onder meer uit de 3.500 Schiedam viert 750-vlaggen die wapperden aan woningen en bedrijfspanden, het feit dat volgens de Schiebarometer 97% van de Schiedammers op de hoogte was van het jubileumjaar, de sterke groei van bezoekersaantallen bij de culturele instellingen in 2025 en de vele positieve reacties via sociale media en pers.
Weekendje-weg-stad Om nieuw publiek naar Schiedam te trekken is onder andere uitvoering gegeven aan de motie Stadsganzenbord. Het Schiedamse ganzenbord is zowel online als bij het I-punt verkrijgbaar. Naar aanleiding van het overleg met hoteliers over de inzet van logiesbelasting is besloten om gezamenlijk een aantal producten in te kopen. Het gaat onder meer om deelname aan de stedentripreisgids en -app van time to momo, advertenties op de plattegrond van Rotterdam en een AI-tool voor de branche. Daarnaast zijn afspraken gemaakt met Rotterdam Partners om Schiedamse instellingen te laten deelnemen in de Rotterdam Citycard voor toeristen. Een groeiend aandachtspunt in de binnenhavens is het toenemend aantal zwerfboten dat zonder toestemming
ligplaats inneemt. Om dit probleem beter aan te kunnen pakken, is een ligplaatsenkaart in ontwikkeling die dient als basis voor een versterkte handhaving.
Dutch Distillers District Het jeneververleden van Schiedam is uniek in Nederland en biedt een sterke basis om ons te onderscheiden van andere steden. In marketing en programmering richten we ons daarom op Schiedam als Dutch Distillers District. In samenwerking met distillateurs, horeca, culturele instellingen en Schiedam Partners vergroten we het aanbod van activiteiten die passen bij dit profiel. Zo ontstaan boekbare arrangementen en wordt Schiedam steeds aantrekkelijker als bestemming voor een dag of weekendje weg. Het Jeneverfestival en het International Dutch Distillers Festival (IDDF), zowel around town en in concert, zijn hierbij belangrijke publiekstrekkers. Het IDDF vond dit jaar plaats op en rond de Buitenhaven. In het kader van Schiedam viert 750 werd van deze locatie en de bijbehorende voorzieningen een dag langer gebruikgemaakt voor het gratis toegankelijke evenement Schiefest. Ook werd, met Schiedam viert 750 als aanleiding, het bedrijvenfestival Gedistilleerd georganiseerd. Tijdens dit festival kregen circa 1.400 bezoekers een kijkje achter de schermen bij de Schiedamse distillateurs. Daarnaast is de laatst overgebleven spoelingschouw, die jarenlang een plek had op de kade, overgedragen aan de restauratiewerkplaats. Zij zorgen voor de restauratie van
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
68
een varende schouw, die in de toekomst geëxploiteerd gaat worden door de Stichting Rondvaarten. Hiermee is opnieuw een tastbaar onderdeel van het rijke jeneververleden toegevoegd aan het verhaal van ‘korrel tot borrel’.
Global Goals
Aantrekkelijke woon- en werkstad Om de bijzondere kwaliteiten van Schiedam als ondernemende maakstad zichtbaar te maken, zetten we in op het vergroten van de bekendheid van de Schiedamse bedrijvigheid. Het distilleercluster in Nieuw-Mathenesse, de mechatronica campus in SchieDistrict en de maritieme bedrijven in de Havens zijn onderscheidend en vormen samen een belangrijk onderdeel van het economisch profiel van de stad. Om deze bedrijvigheid beter in beeld te brengen is in 2025 het bedrijvenfestival georganiseerd. Voor de havens is deze dag gekoppeld aan de Wereldhavendagen. Met de organisatie hiervan zijn afspraken gemaakt om ook in de komende twee jaar de Schiedamse havens te laten deelnemen aan dit festival. Daarnaast zijn met grote projectontwikkelaars die bouwactiviteiten in Schiedam uitvoeren afspraken gemaakt over de inrichting en uitstraling van bouwlocaties. Voor de afzetting van werkterreinen is een stramien ontwikkeld waarin aandacht is voor het project zelf, de bouwactiviteiten en de stad als geheel. Dit komt onder meer tot uiting in de aankleding van bouwschuttingen. De eerste uitwerking van deze aanpak is gepresenteerd tijdens S’MAAK.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
69
Indicatoren Outcome indicator
5. Aandeel inwoners dat trots is op Schiedam
Bron
Monitor leefbaarheid en veiligheid
Toelichting
In de tweejaarlijkse Monitor Leefbaarheid en Veiligheid vragen we Schiedammers onder meer hoe zij de stad ervaren als plek om te wonen en te leven. Door inzichtelijk te maken hoeveel inwoners trots zijn op Schiedam, krijgen we een belangrijke indicatie van de aantrekkelijkheid van de stad en de kracht van het imago van Schiedam.
Nulmeting 2024
49%
Output indicator
5a. Aantal bezoekers van Jeneverfestival en International Dutch Distillers Festival
Bron
Bezoekcijfers evenementenorganisatoren
Toelichting
Het Jeneverfestival en het International Dutch Distillers Festival (IDDF) zijn de twee belangrijkste evenementen voor de profilering van Schiedam als Dutch Distillers District. Het aantal bezoekers aan deze evenementen fungeert als een belangrijke graadmeter voor het succes van Schiedam als DDD met een onderscheidend imago.
Nulmeting 2022
IDDF Jeneverfestival
10.000 2.150
Meting 2025
IDDF Jeneverfestival
15.000 1.673
Doelstelling 2026
IDDF Jeneverfestival
18.000 2.150
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
70
Indicatoren Outcome indicator
6. Aantal bezoekende toeristen
Bron
Onderzoek toeristisch bezoek aan steden (NBTC)
Toelichting
Via onze stadsmarketing zetten we Schiedam regionaal en landelijk op de kaart. Met het jaarlijkse onderzoek van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTW) brengen we de ontwikkeling van het toeristisch bezoek aan Schiedam in beeld.
Nulmeting 2021
355.000 bezoekers 1.369.000 bezoeken
Meting 2025
474.000 bezoekers 1.786.000 bezoeken Bron: Uit toeristisch bezoek aan steden (=Nederlands toeristisch dagbezoek)
Output indicator
6a. Aantal hotelovernachtingen
Bron
Cijfers Regionale Belastinggroep voor logiesbelasting
Toelichting
We meten jaarlijks het aantal hotelovernachtingen in Schiedam. Op basis daarvan krijgen we inzicht in de populariteit van Schiedam als bezoekersbestemming. Hiervoor gebruiken we de cijfers van de Regionale Belastinggroep, die zijn gebaseerd op de opbrengsten uit de logiesbelasting.
Nulmeting 2022
100.000
Meting 2024
155.357
Doelstelling 2026
130.000
Kaderstellende beleidsnota’s
Doelstelling reeds behaald door grotere toevoeging van hotelkamers dan eerder verwacht.
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
• Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ • Kadernota Stadsmarketing • Stad aan de Schie, ontwikkelingsvisie voor de binnenstad • Kansenkaart watertoerisme “Kansen op de Schie voor de stad aan de Schie”
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
71
Wat heeft het gekost? Realisatie vorig jaar
Bedragen x € 1.000,-
Begroot huidig jaar
Realisatie huidig jaar
Toe te lichten afwijkingen
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
22.444
-16.623
5.820
34.413
-20.962
13.451
36.211
-18.930
17.281
-1.797
-2.032
-3.830
0.8 Overige baten en lasten
0
0
0
0
-241
-241
0
0
0
0
-241
-241
2.3 Recreatieve havens
68
-35
33
70
-61
9
65
-29
36
5
-31
-26
3.1 Economische ontwikkeling
408
-2.553
-2.145
3.354
-2.963
391
3.300
-2.167
1.133
54
-796
-742
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
10.158
-9.645
513
12.677
-12.878
-201
10.635
-10.533
103
2.042
-2.346
-304
0
-260
-260
0
-510
-510
0
-535
-535
0
25
25
3.4 Economische promotie
460
-1.106
-646
467
-1.081
-614
548
-1.028
-479
-81
-53
-134
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
348
-4.909
-4.562
264
-5.123
-4.859
284
-5.010
-4.726
-20
-113
-133
5.4 Musea
10
-4.918
-4.908
20
-5.356
-5.335
27
-5.344
-5.318
-6
-11
-18
5.5 Cultureel erfgoed
0
-724
-724
5
-1.107
-1.102
24
-1.108
-1.085
-19
1
-18
5.6 Media
80
-2.845
-2.766
0
-2.893
-2.893
80
-2.945
-2.865
-80
51
-28
33.975
-43.619
-9.644
51.270
-53.175
-1.905
51.173
-47.628
3.545
97
-5.547
-5.450
0.10 Mutaties reserves
2.466
-813
1.653
3.366
-6.791
-3.425
2.265
-5.025
-2.761
1.101
-1.766
-664
Saldo van baten en lasten
2.466
-813
1.653
3.366
-6.791
-3.425
2.265
-5.025
-2.761
1.101
-1.766
-664
Begroot en gerealiseerd resultaat
36.441
-44.432
-7.991
54.636
-59.966
-5.330
53.437
-52.653
784
1.199
-7.313
-6.114
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Saldo van baten en lasten
Programma Economie in ontwikkeling Output 1a
Output 2a
Output 2b
§ Paragrafen € Programma Output 3a
Output 4a
Jaarstukken 2025 Output 5a
Output 6a
72
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Hieronder volgt de verschillenanalyse van programma 3, hierin staan de afwijkingen boven de € 250.000,- en de verklaring hiervoor conform de financiële verordening 2025 artikel 5 lid 7. + bedragen zijn positief voor resultaat – bedragen zijn negatief voor resultaat. De omschrijving van de reden van afwijking staat op deze pagina.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B Lasten
Baten
Reden van afwijking
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Er zijn hogere verkoopopbrengsten van panden te constateren dan begroot (o.a. vanwege de verkoop van de Hoogenbandstraat en Sweelincksingel) ad € 0,8 mln. Daarnaast zijn er hogere conversieopbrengsten circa € 1,0 mln te constateren vanwege meer uitgiften. Dit beeld was bij de BERAP nog niet in deze mate bekend.
B
1.797
5
In het kader van het Meerjarenperspectief Vastgoed zijn de onderhoudslasten voor 2025 begroot. In de praktijk blijkt het onderhoud achter te lopen op de planning vanwege capaciteitsproblemen en aanbestedingsperikelen. Ten opzichte van de begroting is ruim 40% niet gerealiseerd. Het is wel de bedoeling om dit onderhoud het komende jaar in te lopen, ook om achterstallig onderhoud te voorkomen. In de eerstvolgende actualisatie van het MPV (BERAP 2026) zal dit nader worden geanalyseerd en bijgesteld. Daarnaast zijn er lagere energielasten te constateren vanwege minder energieverbruik en in de begroting te hoog geraamde energielasten. Ook hiervoor zal in 2026 indien nodig (gezien de marktomstandigheden) bijstelling plaatsvinden.
L
1.885
5
Er zijn voor 2025 middelen beschikbaar gesteld voor het Uitvoeringsprogramma economie en het Uitvoeringsprogramma Binnenstad. Diverse projecten en onderzoeken lopen langer door of hebben vertraging opgelopen waardoor de uitgaven pas later in 2026 gaan plaatsvinden, niet alle budgetten zijn dus besteed. Deze middelen blijven beschikbaar in de reserve economisch ontwikkelfonds en de reserve Binnenstad.
L
335
5
Binnen het onderdeel Economische ontwikkeling zijn er minder uren aan ambtelijke capaciteit doorbelast dan begroot. Deze uren worden direct op de verschillende projecten in het kader van gebiedsontwikkelingen (o.a. bedrijventerreinen) verantwoord.
L
257
5
L/B
2.345
Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Als gevolg van vertraging in de civieltechnische en bovenwijkse kosten van de grondexploitaties schuiven de kosten 2025 deels door naar 2026. Ook in de opbrengsten van de grondexploitaties 2025 is enige vertraging ontstaan in de gronduitgiftes. Er is geen sprake van lagere kosten en opbrengsten maar enkel van gewijzigde fasering van de kosten en opbrengsten. Het saldo betreft tussentijdse winstneming conform BBV, deze wordt gestort in de egalisatiereserve grondbedrijf. Voor een nadere toelichting van de afzonderlijke grondexploitaties wordt verwezen naar de Jaar Herziening grondexploitaties 2025 (JHG).