4. Feitelijke toelichtingen ambtelijke organisatie

Sturingsmogelijkheden • Ambities. De gemeente kan de wettelijke taken uitvoeren of sterkere ambities formuleren.

Financiën Het programma Mens en Stad in Beweging bevat budget voor de uitvoering van het inclusiebeleid. Het uitgangspunt is dat activiteiten uit de agenda Samenleven zoveel mogelijk binnen reguliere budgetten, als onderdeel van reguliere activiteiten, uitgevoerd worden. Beschikbaar budget in € Structureel budget Indexatie Totaal

2026 50.000 3.100 53.100

2027 149.00 3.100 152.100

2028 149.000 3.100 152.000

Cijfers Inwoners die discriminatie ervaren Totaal in Schiedam (monitor samenleven) Totaal in Nederland (CBS) Meldingen discriminatie Schiedam (Monitor ADV) Bij Radar Bij Politie Top 3 discriminatiegronden 1. Godsdienst 2. Herkomst/ huidskleur 3. Geslacht

2025 35% 10,8% 2025 112 46

Conclusies uit monitor Samenleven • Huidskleur en herkomst zijn vaakst gronden voor discriminatie. • Discriminatie gebeurt het vaakst in de openbare ruimte • Merendeel voelt zich (redelijk) veilig, ondanks substantiële discriminatieervaringen • Mensen die discriminatie ervaren, melden dat vaak niet. Zij hebben geen vertrouwen in het effect ervan en opvolging van de melding.

Knelpunten en Uitdagingen • Diversiteit in samenstelling van de stad is een gegeven. Niet iedereen/ iedere groep heeft vanzelfsprekend dezelfde mogelijkheden als een ander. De uitdaging is om (inclusief) beleid te voeren dat recht doet aan de diversiteit van alle inwoners in de samenleving. • Er bestaat momenteel geen wettelijke verplichting om een integraal antidiscriminatiebeleid te voeren. Het ministerie van OCW stuurt steeds meer op ontwikkeling van dergelijk beleid. • Per 1-1-2028 is een stelselwijziging voorzien met het wetsvoorstel Wet bijstand bij discriminatie. Een landelijke organisatie wordt dan verantwoordelijk voor het behandelen van meldingen en het ondersteunen van mensen die een discriminatiemelding doen. • Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft nog geen duidelijkheid gegeven over de voortzetting van het Regenboogsteden programma en de bijbehorende rijksmiddelen vanaf 2027. Wegvallen van het Regenboogprogramma heeft direct gevolgen voor de betaalbaarheid en uitvoerbaarheid van specifieke activiteiten.

Pagina 2 van 2

Briefing voor coalitieonderhandelingen vanuit Jeugd & Veiligheid April 2026 De Monitor Jeugdcriminaliteit (MJC) 2025 laat al jaren landelijk een dalende trend zien, zowel in het aantal minderjarigen dat als verdachte wordt geregistreerd als in het aantal minderjarige veroordeelden. Tegelijkertijd nemen de zorgen toe over jongeren die betrokken raken bij ernstige misdrijveni. Ook Schiedam staat voor een stevige opgave op het gebied van jeugd en veiligheid. In 2025–2026 deden zich meerdere ernstige geweldsincidenten voor, waaronder steek- en schietincidenten waarbij jongeren betrokken waren. Het gaat met het merendeel van de jongeren gelukkig goed. Tegelijkertijd zien we ook in Schiedam het patroon waarin de geregistreerde jeugdcriminaliteit daalt, maar het aantal minderjarigen en jongvolwassenen dat betrokken raakt bij ernstig geweld juist toeneemt. In Schiedam bestaat brede zorg over kwetsbare jongeren die door specifieke risicofactoren een verhoogde kans hebben om (opnieuw) als dader of slachtoffer in beeld te komen. De combinatie van ernstige incidenten, hardnekkige jeugdgroepen, wapenbezit en een toenemende druk op de jeugdhulp vraagt om een voortgezette integrale aanpak, met versterking van preventie, vroegsignalering en handhaving.

Preventie met Gezag (PmG) biedt hierbij een structurele plus op de basis en ondersteunt de noodzakelijke gebiedsgerichte inzet in de meest kwetsbare wijken. Beleidsmatige kaders De beleidsmatige kaders voor Veiligheid zijn door de gemeenteraad vastgelegd in de kadernota Integrale Veiligheidii (2021 met een looptijd tot 31 december 2026). Dit is de paraplu waar al het beleid van de verschillende teams binnen veiligheid onder valt, waaronder uitvoeringsprogramma’s Jeugd & Veiligheid met Preventie met gezag. In de kadernota Integrale Veiligheid zijn de belangrijkste trends benoemd waaraan we met Jeugd en Veiligheid willen werken. Dit doen we vanuit het Uitvoeringsprogramma Jeugd & Veiligheid. (De uitvoeringsprogramma’s lopen tot en met 2027) • Verbeteren van de weerbaarheid van jongeren tegen onveiligheid en criminaliteit; • Actief benaderen van jongeren die extra risico lopen om in aanraking te komen met criminaliteit (tegenoffensief). De extra middelen vanuit het Nationaal Programma Schiedam Nieuwland en Oost en daarbinnen specifiek Preventie met Gezag, geven de mogelijkheid hier onze inzet op te intensiveren.

Beleidsmatige kaders: •Kadernota Integrale Veiligheid •UP Jeugd & Veiligheid •UP Preventie met Gezag (PmG) •Actieplan Jeugd & Veiligheid Het uitvoeringsplan Jeugd en Veiligheid is gezamenlijk uitgewerkt met het Sociaal Domein. Dit is terug te zien in de kadernota Sociaal Domein (2023) Met onderlinge afstemming zorgen we ervoor dat de kadernota’s en uitvoeringsplannen zo veel mogelijk op elkaar aansluiten.

Het is onze wens dat alle jongeren in Schiedam veilig opgroeien en hun potentieel ten volle kunnen benutten. Om dit te bereiken, werken we met vier pijlers:

Preventie/goede start

Een goede start voor alle kinderen en jongeren heeft een preventief effect waardoor uiteindelijk minder jongeren met criminaliteit in aanraking komen.

Weerbaarheid en bewustwording

In samenwerking met o.a. scholen en ouders werken we aan het vergroten van de weerbaarheid van kinderen en jongeren

Aanpak van risicojongeren en overlast

De drempel om deel nemen aan criminele activiteiten te laag. Het is daarom belangrijk risicojongeren op te zoeken en perspectief te bieden.

Jeugdcriminaliteit

Persoons Gerichte Aanpak (PGA) voor jeugdige daders. In samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis werken we aan een nieuw perspectief en het voorkomen van terugval.

Uitvoeringsprogramma (UP) Preventie met gezag (PmG) Vanuit het rijk zijn extra gelden beschikbaar gesteld voor de wijken Nieuwland & Oost. Preventie met Gezag (PmG) is een onderdeel van het UP Jeugd & Veiligheid. Preventie met Gezag is een rijksbrede aanpak van de Rijksoverheid (Ministerie van Justitie en Veiligheid) die tot doel heeft te voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen van 8 tot en met 27 jaar in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien, met speciale aandacht voor ondermijnende (jeugd)criminaliteit iii. [rijksoverheid.nl] PmG focust op het wegnemen van de voedingsbodem voor criminaliteit en het vergroten van de weerbaarheid van jongeren. Dit programma is een gezamenlijke inspanning van partners in de wijk en maakt onderdeel uit van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Actieplan Jeugd & Veiligheid Complexe (jeugd)problematiek vraagt om een domein overstijgende samenwerking. Dit vraagstuk speelt in veel gemeenten. In het actieplan Jeugd & Veiligheid van de gemeente Schiedam ligt de focus primair op de samenwerking met als doel problematiek eerder te kunnen signaleren en waar nodig sneller te interveniëren.

Van de ongeveer 22.000 jongeren in Schiedam tot 27 jaar gaat het gelukkig met het overgrote deel goed. Het dashboard Zicht op Ondermijningiv combineert statistische gegevens om de omvang van deze groep risicojongeren in beeld te brengen. Landelijk gaat het om circa 5% van de jongeren; in Schiedam ligt dit percentage met 7,2% hoger, Waarbij sommige wijken duidelijk boven dit Wijk Percentage Aantal gemiddelde scoren. Deze cijfers zijn gebaseerd op Nieuwland 10,5% 240 statische informatie en zeggen dus niet dat deze Groenoord 9,7% 140 jongeren al daadwerkelijk bij instanties in beeldzijn, Zuid 10,6% 90 maar geven wel een indicatie van waar mogelijke Oost 6,8% 120 risico’s zich concentreren. Een deel van deze West 7% 130 jongeren komt bij gemeente en politie in beeld Spaland Svea 3,3% 50 vanwege zorgen over gedrag. In totaal gaat het om Woudhoek 4,4% 50 vermoedelijk ongeveer 800 jongeren die te maken Centrum 6,6% 40 hebben met één of meerdere risicofactoren, zoals armoede, schulden, criminele vrienden of familieleden, schoolverzuim, antisociale kenmerken of wonen in een omgeving met een verhoogde aanwezigheid van criminaliteit.

Samenwerkingspartners • Gemeente Schiedam (college van B&W, ambtelijke organisatie) • Burgemeester (openbare orde en veiligheid) • Gemeenteraad (kaderstellend en controlerend) • Toezicht en Handhaving (BOA’ s) • Politie (Eenheid Rotterdam) • Openbaar Ministerie • Veiligheidshuis Rotterdam- Rijnmond • Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond • Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) • Mevis (uitvoering jeugdhulp/ jeugdhulpaanbieders) • ROG+ • GGZ instellingen • Verslavingszorg • Veilig Thuis • Raad voor de Kinderbescherming • Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (GI’s) • HALT • Reclassering Nederland • Primair Onderwijs (basisscholen ihkv VIOS) • Voortgezet Onderwijs (ihkv VIOS) • MBO instellingen (ihkv VIOS) • Leerplicht/ doorstroompunt • Jeugdhulp op School • (Specialistisch) jongeren/jeugdwerk

Knelpunten Jeugd & Veiligheid (Schiedam) • • • • • • •

• •

Ernstige geweldsincidenten met grote maatschappelijke impact; Structureel wapenbezit onder jongeren; Hardnekkige jeugdgroep(en) verantwoordelijk voor overvallen, straatroven en geweld; De problematiek rondom risicojongeren is zwaarder geworden dan het huidige aanbod van regulier jongerenwerk kan opvangen; De grens tussen kwetsbare jongeren en jonge aanwas in criminaliteit vervaagt, waardoor vroegtijdige en intensieve individuele begeleiding steeds noodzakelijker wordt; Stijgende druk op jeugdhulp en beperkte capaciteit; Mobiliteit van jongeren bemoeilijkt handhaving, grensoverstijgend en fluïde groepen; (Online/offline zijn jongeren actief, daarnaast gaan jongeren in andere gemeenten naar school of komen uit andere gemeenten in Schiedam.) Complexiteit in domeinoverstijgende samenwerking zorg–veiligheid; Sociale media vergroten de kwetsbaarheid van jongeren voor criminele werving.

Financiën Jaarlijks Budget Jeugd & Veiligheid Jun-dec 26 Subsidie PMG

1.047.083

€ 35.000 2027

2028

2029

Totaal

1.795.000

1.795.000

1.795.000

6.432.083

i www.wodc.nl/onderzoek-in-uitvoering/welk-onderzoek-doen-we/3270l---monitor-jeugdcriminaliteit-mjc-2025 ii Kadernota Integrale Veiligheid Schiedam (2021) iii http://www.rijksoverheid.nl iv

Zicht op Ondermijning, gebruikte data t/m 2021, combinatie van informatie over criminaliteit (verdachten delict, Halt, maar ook: verdachten in familie), jeugdzorg, opleiding (startkwalificatie, verzuim etc.) , sociaaleconomische factoren (o.a. schulden), life events (slachtofferhulp, ontslag, scheiding), statistische gegevens over huishouden/ouders (ontslag, eenouder etc.) en buurt (misdrijven, woz etc.).

Feitelijke briefing – Klimaat & Energie 1. Wettelijk en beleidsmatig kader Landelijk en Europees •

Klimaatwet (2019): minimaal 55% CO₂-reductie in 2030 (t.o.v. 1990) en 95% in 2050 [schiedam.nl]

•

Omgevingswet (2024): verplicht gemeenten om klimaatadaptatie, energietransitie, biodiverstiteit en duurzaamheid te borgen in omgevingsvisies, -programma’s en -plannen [lokalerege...verheid.nl]

•

Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw): verplicht gemeenten uiterlijk 31 december 2027 een Warmteprogramma vast te stellen (in voorbereiding) [zoek.offic...akingen.nl]

•

Wet collectieve warmte (WCW): stelt eisen aan publieke betrokkenheid bij warmtenetten en aan warmtekavels (in behandeling) [zoek.offic...akingen.nl]

•

EPBD IV (EU-richtlijn): aanscherping energieprestatie-eisen voor woningen, utiliteitsgebouwen, en maatschappelijk vastgoed, met uitvoeringsopgaven voor gemeenten [bouwstenen.nl]

•

Europese Natuurherstelverordening: In alle EU-landen geldt sinds 2024 de Natuurherstelverordening (NHV). Deze Europese wet moet ervoor zorgen dat ecosystemen niet alleen beschermd maar ook hersteld worden. [Nederlandse natuur sneller herstellen | Natuur en biodiversiteit | Rijksoverheid.nl]

•

Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA): heeft als doel om wateroverlast, droogte, hittestress en de gevolgen van overstromingen te beperken. Het uiteindelijke doel is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht.

Gemeentelijk Schiedam •

Schiedamse Omgevingsvisie (vastgesteld 2025): klimaatmitigatie, energietransitie en klimaatadaptatie zijn kernopgaven tot 2050 [lokalerege...verheid.nl]

•

Omgevingsprogramma Klimaat Schiedam 2026: integraal programma tot 2030 met deelprogramma’s: o

Klimaatmitigatie

o

Klimaatadaptatie

o

(in voorbereiding) Biodiversiteit [zoek.offic...akingen.nl]

•

Transitievisie Warmte (vastgesteld 3 november 2020): route naar een aardgasvrije gebouwde omgeving, met Groenoord, Sveaparken en Nieuwland als kansrijke gebieden [schiedam.nl] o

In opvolging hierop wordt nu gewerkt aan een Warmteprogramma (verplicht onder de Wgiw).

o

De wijken Groenoord en Sveaparken zijn ondertussen “in uitvoering”. Businesscase NEvG: [Notubiz..]

2. Opgaven en aanpak Energietransitie & warmtetransitie •

Doelstelling: aardgasvrije gebouwde omgeving uiterlijk 2050

•

Gemeente is regisseur via: o

Warmteprogramma (opvolger TVW): de wijken die voor 2035 aan de beurt zijn, duidelijkheid geven over de richting en timing van de transitie

o

Gebiedsgerichte aanpak per wijk

o

Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Deze wet maakt het onder andere mogelijk een gebied aan te wijzen waar, na een periode van minimaal 8 jaar (en andere waarborgen), het aardgasnetwerk niet meer in stand gehouden zal worden.

•

Groenoord: collectief warmtenet (Nieuwe Energie voor Groenoord), waarbij inmiddels circa 1.285 huurwoningen zijn aangesloten [nieuweener...chiedam.nl] . Komende periode volgen diverse gemeentelijke panden en wordt, in samenwerking met het Rijk, de aanpak VvE en grondgebonden woningen doorgezet.

•

Sveaparken (Sveaborg): pilot all-electric aanpak met particuliere woningeigenaren

•

Stadsbreed isolatiebeleid: ondersteuning via Servicepunt Woningverbetering, met inzet van Nationaal Isolatie Programma-middelen

Energiearmoede aanpak •

Gestart in 2022 en uitgebreid tot stadsbrede aanpak (Energiehulp) in samenwerking met sociale partners.

•

Energiehulp: gemeentelijke klusteam voor gratis energiebesparende maatregelen en bespaartips in de woning en spreekuren in de wijk voor energie gerelateerde vragen van bewoners, zoals beoordeling energierekening en aanvragen energie noodfonds.

Energiebesparing •

Focus op: o

Isolatie bestaande woningen en VvE’s

o •

Ondersteuning particuliere eigenaren en verhuurders

Gemeentelijk loket: Servicepunt Woningverbetering (SWV) [schiedam.nl]

Netcongestie •

Voor netcongestie volgt een aparte briefing. Via team Projecten wordt gewerkt aan het maken van een overzicht waar netcongestie Schiedam gaat raken en mogelijke manieren om hiermee om te gaan.

•

Vanuit de team Ruimtelijke Ontwikkeling en Beleid is de gemeente aangehaakt bij regionale en landelijke ontwikkelingen. Hier wordt landelijke invloed uitgeoefend, informatie opgehaald en samenwerkingen aangegaan.

Klimaatadaptatie •

Onderdeel van het Omgevingsprogramma Klimaat

•

Thema’s: wateroverlast, hittestress, droogte overstromingsrisico

•

Instrumenten: o

Klimaatatlas Schiedam

o

Convenant klimaatadaptief bouwen (2019)

o

Landelijke Maatlat Groene Klimaatadaptieve Gebouwde Omgeving

o

Integratie in beheer openbare ruimte en ruimtelijke projecten [schiedam.nl], [schiedam.k...onitor.net]

Biodiversiteit •

Het Soortenmanagementplan (SMP) maakt het mogelijk om ruimtelijke ingrepen efficiënter uit te voeren zonder afzonderlijke vergunningstrajecten per project. Tegelijkertijd wordt ingezet op het behoud en de versterking van beschermde soorten. De gemeente Schiedam werkt nu een SMP uit voor de wijk Groenoord, om zo de woningisolatie te versnellen.

•

Onder de Omgevingswet wordt het omgevingsprogramma Biodiversiteit gepositioneerd als onderdeel van het omgevingsprogramma Klimaat. Het programma bundelt het gemeentelijk beleid ten aanzien van flora en fauna vanuit een ecosysteembenadering. Binnen dit programma worden de volgende thema’s onderscheiden: •

Natuurlijke verbindingen (groenblauw netwerk): Gericht op het versterken van ecologische samenhang binnen de stad en tussen stedelijke en regionale structuren, ten behoeve van soortenverspreiding en genetische uitwisseling.

•

Ecologisch maaibeheer: Inzet op aangepast beheer ter bevordering van biodiversiteit, met nadruk op het creëren van leefgebied voor insecten en flora.

•

Bosplantsoenen: Opgave gericht op kwaliteitsverbetering en herstel van bosplantsoenen, met kansen voor versterking van biodiversiteit via aangepast beheer en interne afstemming.

•

Bomen: planten en beheren: Uitgangspunt is behoud waar mogelijk en vervangingsplicht bij kap. Bij bomen met hoge ecologische waarde wordt maatwerk toegepast om deze waarden zoveel mogelijk te behouden.

•

Vogels en broedgelegenheden: Inzet op het verbeteren van de stad als broedhabitat door het faciliteren van nestgelegenheden.

•

Natuurinclusief bouwen: Toepassing van het toetsingskader natuurinclusief bouwen, gericht op integratie van verblijfplaatsen voor gebouwbewonende soorten in nieuwbouw en renovatie.

•

Instrumenten: o

Europese Natuurherstelverordening

o

Basis Kwaliteit Natuur (BKN)

o

Groenblauw Netwerk

o

Omgevingsprogramma Klimaatmitigatie en Klimaatadaptatie

o

Actieprogramma Dierenwelzijn

o

Schiedamse omgevingsvisie

3. Betrokken organisaties en rolverdeling •

Gemeente Schiedam: beleidsregie, uitvoering warmtetransitie, klimaatadaptatie, vergunningen

•

Stedin: regionale netbeheerder elektriciteit en gas

•

TenneT: landelijke hoogspanningsinfrastructuur

•

Eneco: warmteleverancier (o.a. Groenoord)

•

Woonplus: woningcorporatie, belangrijke partner in warmtetransitie

•

RES Rotterdam–Den Haag: regionale afstemming duurzame elektriciteit en infrastructuur [nieuweener...chiedam.nl]

•

Energiek Schiedam: lokale energiecoöperatie, bewonersparticipatie [energiekschiedam.nl]

•

Provincie Zuid -Holland: provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK). Via strategische document ‘landen’ projecten in de nMIEK. Omvat Energie infrastructuurprojecten van nationaal belang (o.m. warmtenet Zuid-Holland).

•

DCMR milieudienst Rijnmond: gezamenlijke omgevingsdienst van de provincie ZuidHolland en dertien gemeenten in de regio Rijnmond

•

ODH Omgevingsdienst: verantwoordelijk voor verlenen gebiedsontheffing op basis van een Soortenmanagementplan, voor integrale borging van soortenbescherming en biodiversiteit

•

Rijkswaterstaat: OER: onderzoek met steun van omgeving grootschalige energie opwek rijksgronden

•

Green Business Club Waterweg: organisatie die de energietransitie op bedrijventerreinen probeert aan te jagen, door bijvoorbeeld te helpen bij subsidieaanvragen en communicatie.

•

G40: netwerk van middelgrote steden in Nederland. Er is een pijler duurzaamheid, waarvanuit veel kennisdeling en lobby plaatsvindt.

•

Groen-Blauwe Alliantie: samenwerkingsverband van verschillende organisaties die de belangen van de Schiedamse natuur behartigen

4. Kerncijfers (openbaar, indicatief) •

Doel Schiedam: CO₂-neutraal in 2050, tussendoelstellingen in lijn met landelijke Klimaatwet: 49% CO₂-reductie in 2030 t.o.v. 1990.

•

Gebouwde omgeving: belangrijkste gemeentelijke CO₂-bron (verwarming woningen en utiliteit).

•

Duurzame energie: focus op zon op daken; windturbines binnen Schiedamse gemeentegrenzen blijkt moeilijk ruimtelijk in te passen.

5. Financiële uitgangspunten •

Landelijke middelen waar de gemeente aanspraak op deed: o

CDOKE-subsidie ▪

Budget voor Omgevingsprogramma Klimaat tot 2030 beschikbaar

▪

Financiering na 2030 afhankelijk van rijksbesluiten [zoek.offic...akingen.nl]

o

Nationaal Isolatie Programma, loopt af in december 2028.

o

Energie armoede gelden, loopt af in december 2027.

6. Bekende knelpunten (openbare bronnen) •

•

Betaalbaarheid: o

Stijgende energieprijzen en investeringskosten voor bewoners

o

Aflopende energiearmoede gelden

Uitvoeringscapaciteit: o

Complexiteit warmtetransitie vraagt veel ambtelijke inzet (mede door achterblijvende wet- en regelgeving op nationaal niveau)

•

Draagvlak en participatie: o

•

Cruciaal bij wijkgerichte aanpak, met name bij particuliere eigenaren

Ruimtelijke inpassing: o

Samenloop met ruimtelijke ordening, woningbouw, beheer openbare ruimte en ondergrond en mobiliteit

o

Ontbrekende uitvoeringsdocumenten klimaatadaptatie:

o

Water- en bodemsturend inrichtenvolgens de 33 structurerende keuzes uit de kamerbrief van 25 november 2022

o

Regionaal hitteplan in samenwerking met GGD Rijnmond conform de landelijke richtlijnen

•

Netcongestie: o

Sinds december 2024 sprake van afnamecongestie in regio Zuid -Holland.

o

Sinds 1 januari 2026 is er een nieuw prioriteringskader, waardoor o.a. woningbouw geen maatwerk meer is, maar op de wachtlijst belandt. Vanaf 1 juli 2026 komen kleinverbruikers- en grootverbruikers aanvragen voor een aansluiting op dezelfde wachtlijst. Als je als inwoner bijvoorbeeld je aansluiting wil verzwaren naar 3x 25A (bijv. voor het realiseren van een warmtepomp, inductiekoken en een laadpaal), kom je dan op de wachtlijst. Aanvragen met netcongestieverzachters krijgen prioriteit, verder riskeert dit vertraging op te leveren in veel stedelijke ontwikkelingen.

o

Beperkingen op nieuwe en zwaardere aansluitingen tot ten minste 2035 [nieuweener...chiedam.nl]

FEITELIJKE BRIEFING OVER MOBILITEIT (PARKEREN UITGEZONDERD, IS SEPARAAT VERZONDEN) 1. Wettelijk en beleidsmatig kader (o.a. relevante wet- en regelgeving en gemeentelijk mobiliteitsen verkeersbeleid) Niveau

Wet / Beleidsdocument

Nationaal Wvw – Wegenverkeerswet 1994 wettelijk kader BABW – Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer Ow – Omgevingswet Wp2000 – Wet personenvervoer 2000 Arbowet – Arbeidsomstandighedenwet Wpg – Wet publieke gezondheid Nationaal beleidskader

Mobiliteitsvisie 2050 SPV – Strategisch Plan Verkeersveiligheid TdF – Tour de Force Klimaatakkoord

Regionaal kader

MRDH – Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Gemeentelijk kader

Mobiliteitsvisie / Mobiliteitsplan Verkeersveiligheidsplan Fietsbeleid Voetgangersbeleid OV- en knooppuntenbeleid Duurzaamheids- & leefomgevingsbeleid

Belangrijkste rol in mobiliteitsbeleid (zonder parkeren) Juridische basis voor verkeersmaatregelen: veiligheid, doorstroming, leefbaarheid. Procedure voor verkeersbesluiten, juiste toepassing van borden en markeringen. Integreert mobiliteit in de fysieke leefomgeving: gezondheid, ruimte, klimaat, leefkwaliteit. Regelt openbaar vervoer: concessies, vervoerregio’s, toegankelijkheid. Veiligheid rond scholen, werkverkeer, gezonde leefomgeving. Luchtkwaliteit, geluid, gezonde mobiliteit. Lange termijn koers: duurzame, gezonde, slimme mobiliteit. Risicogestuurd verkeersveiligheidsbeleid; 30 km/u als norm. Nationaal fietsprogramma: netwerken, veiligheid, modal shift. CO₂-reductie, emissievrije mobiliteit, actieve mobiliteit stimuleren. Regionale Mobiliteitsvisie, Vervoersautoriteit, Strategische Agenda o.a. bereikbaarheid, fietsnetwerken, OV en verkeersveiligheid Strategische keuzes voor fiets, voetganger, OV, verkeersveiligheid, leefbaarheid. Uitwerking SPV: veilige schoolroutes, conflictarme kruispunten, 30 km/u. Hoofdnetten, doorfietsroutes, veilige infrastructuur, stallingen. Toegankelijke trottoirs, verblijfsgebieden, veilige oversteken. Toegankelijkheid, inrichting haltes, overstappunten, gebiedsontwikkeling. CO₂-reductie, luchtkwaliteit, geluid, gezonde mobiliteit.

(niet wettelijk) Kennisnetwerk en Inrichting infrastructuur, openbare ruimte, normenkader verkeer en vervoer De gemeentelijke mobiliteitsaanpak is in lijn met nationale en regionale kaders, waarbij de nadruk ligt op verkeersveiligheid, bereikbaarheid en de transitie naar meer duurzame en actieve vormen van mobiliteit

CROW

In Schiedam is het mobiliteitsbeleid opgenomen in o.a. de volgende vastgestelde kaders: • Mobiliteitsvisie ‘Op weg naar de toekomst’ (september 2020) https://schiedam.notubiz.nl/document/9418972/2/Gemeente-Schiedam-Mobiliteitsvisieinteractief ; • Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie https://schiedam.notubiz.nl/document/10877809/1#search=%22uitvoeringsprogramma%20 mobiliteit%22 • Mobiliteitsnormen Schiedam 2024 https://www.schiedam.nl/sites/default/files/inlinefiles/Mobiliteitsnormen 2022.pdfhttps://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR723410/ • In de Algemene Plaatselijke Verordening https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR748127/1?&show-wti=true , waarin regels over gebruik van de weg en fyieke infrastructuur, verkeerveiligheid en gedrag, evenementen en tijdelijke verkeersmaatregelen, openbare orde met impact op mobiliteit, milieu, geluid & werkzaamheden, plaatsen/overlast van deelfietsen en -scooters, handhaving en toezicht. 2. Netwerk en uitvoering (fiets- en voetpaden, verkeersmaatregelen, doorstroming, verkeersveiligheid en openbaar vervoer) • • •

•

Collegebrief met stand van zaken uitvoeringsprojecten mobiliteitsvisie: https://schiedam.notubiz.nl/document/16791120/1#search=%22mobiliteit%22 Verkeerscirculatie Schiedam: https://schiedam.notubiz.nl/document/15183359/1#search=%22mobiliteit%22 Openbaar Vervoer: vervoerplannen 2027 worden momenteel opgesteld en concept ligt voor reactie bij college (https://mrdh.nl/vervoerplannen ), voor de OV-bereikbaarheid van Schiedam Noord loopt een studie in relatie tot het tramnetwerk (https://mrdh.nl/nieuws/tramnetwerkrotterdamse-deel-metropoolregio-wordt-vernieuwd ), op de Oude Lijn wordt gestreefd naar viersporigheid, verbetering van station Schiedam Centrum en een nieuw station Kethel (https://mrdh.nl/nieuws/investering-oude-lijn-rijk-regio ) en daarnaast loopt er ook een onderzoek naar het beste busnet voor de regio (https://mrdh.nl/project/plan-nieuw-busnet-ret ) De inrichting van de omgeving rond scholen vraagt om extra aandacht, omdat hier veel kwetsbare verkeersdeelnemers samenkomen. Om de verkeersveiligheid te verbeteren en weggebruikers alerter te maken, wordt de directe omgeving van een school daar waar mogelijk ingericht als schoolzone.Een schoolzone betreft het gebied in de openbare ruimte rondom een school dat bewust herkenbaar wordt gemaakt. Dit gebeurt door het toepassen van duidelijke en samenhangende inrichtingselementen.

Een consistente vormgeving helpt weggebruikers om tijdig te signaleren dat zij een school naderen, wat kan bijdragen aan veiliger rijgedrag.

Het mobiliteitsnetwerk van Schiedam bestaat uit een combinatie van stedelijke hoofdwegen, gebiedsontsluitingswegen en verblijfsgebieden, waarbij verschillende modaliteiten samenkomen. In lijn met het beleid wordt ingezet op: • • • • •

het autoluw maken van woongebieden; het versterken van het fietsnetwerk (o.a. doorfietsroutes en verbindingen met de regio); het verbeteren van openbaar vervoer en knooppunten (met name station Schiedam Centrum als multimodale hub); het vergroten van verkeersveiligheid door herinrichting van wegen (o.a. 30 km/u); het optimaliseren van doorstroming op hoofdstructuren.

De uitvoering vindt plaats via projecten uit het uitvoeringsprogramma mobiliteit en via gebiedsontwikkelingen zoals Nieuw-Mathenesse en het stationsgebied.

3. Betrokken organisaties en rolverdeling (gemeente, Provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat, Nederlandse Spoorwegen en regionale vervoerders) • •

•

• • • • • • •

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat: rol in grote projecten (o.a. Oude Lijn), ‘baas’ van de NS en Rijkswaterstaat, subsidieverstrekker en regelgever/beleidsmaker. Provincie Zuid-Holland: geen bevoegdheden OV (overgedragen aan Vervoersautoriteit Metropoolregio Rotterdam Den Haag), maar wel aansluiting op landelijk netwerk van wegen, kennisdrager MRDH: bestuurlijk regionale samenwerkingsverband voor de bereikbaarheid van Schiedam en de rest van de regio via de weg (fiets, auto) en met bus, tram, trein en metro (vervoerplannen, plan nieuw Busnet, studie Schiedam Noord), maar ook zijn zij partner (Verstedelijkingsalliantie) in ontwikkelingen langs de Oude Lijn en dus rond station Schiedam Centrum, de viersporigheid, intercitystatus en het beoogde station Schiedam Kethel. Zuid Holland Bereikbaar …Samenwerkingsprogramma gericht op bereikbaarheid tijdens werkzaamheden en gedragsbeïnvloeding. Rijkswaterstaat Beheerder van rijkswegen (A20) en hoofdvaarwegen; verantwoordelijk voor doorstroming en veiligheid op nationaal netwerk. … NS/NS s …station. Exploitatie en beheer van treinvervoer en stations; belangrijke rol in knooppuntontwikkeling (Schiedam Centrum). RET Regionale vervoerder voor tram en metro; uitvoerder van OV-concessie binnen MRDH. EBS Exploitatie van busvervoer; uitvoering dienstregeling en regionale bereikbaarheid.

Aanbieders van deelvervoer (Check, Felyx, Lime, Baqme, Greenwheels) Argos mobiel en ander maatvervoer

4. Kerncijfers (verkeersintensiteiten, gebruik OV/fiets, ongevallencijfers en trends) Bron hiervoor: jaarstukken 2024 (2025 nog niet vastgesteld) en begroting 2025, met name de input en output indicatoren De mobiliteitsontwikkeling in Schiedam wordt gekenmerkt door: • • • • •

Groei van het aantal inwoners en woningen (o.a. Schieveste en Nieuw-Mathenesse); Toenemende druk op het wegennet en kruispunten; Toenemende parkeerdruk (trend van grotere auto's, meer auto's per huishouden etc.). Verschuiving richting fiets (langzaam verkeer) en openbaar vervoer (tram, metro, bus, trein, deel mobiliteit); Aandacht voor verkeersveiligheid (met name in stedelijke gebieden en rond scholen).

Specifieke kerncijfers zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting en jaarstukken (indicatoren verkeer en mobiliteit).

5. Governance en verantwoordelijkheden (rol gemeenteraad/college, regie en samenwerking met andere overheidslagen) Formele rol (wettelijk)

Wat betekent dit voor mobiliteit, verkeer, infrastructuur & deelmobiliteit?

Kaderstellend & controlerend (Gemeentewet art. 147–149)

• Stelt mobiliteitsvisie, verkeersveiligheidsbeleid, APV, Omgevingsplan vast. • Stelt via de begroting budgetten vast voor infrastructuur, fietsnetwerken, verkeersveiligheid. • Controleert het college op uitvoering.

Dagelijks bestuur College van B&W (Gemeentewet art. 160)

• Voert mobiliteitsbeleid uit binnen de kaders van de raad. • Neemt verkeersbesluiten (zoals 30 km/u, voorrangssituaties, afsluitingen). • Sluit contracten met deelmobiliteitsaanbieders. • Beslist over uitvoering van infrastructuurprojecten. • Stelt uitvoeringsprogramma’s op (fiets, OV, verkeersveiligheid).

Actor

Gemeenteraad

Burgemeester

Wethouder Mobiliteit

Openbare orde & veiligheid (Gemeentewet art. 172)

• Kan wegen afsluiten bij evenementen of gevaarlijke situaties. • Kan ingrijpen bij overlast (bijv. clustering, crowding). • Verantwoordelijk voor veiligheidsmaatregelen in de openbare ruimte.

Politiek verantwoordelijk

• Is de portefeuillehouder vanuit het college op het gebied mobiliteit, verkeer, deelmobiliteit. • Vertegenwoordigt het college bij de Vervoersautoriteit MRDH. • Maakt keuzes binnen de door het college en de raad gestelde kaders.

Ambtenaren (beleidsadviseurs, Voorbereiding, projectleiders, uitvoering, toezicht toezichthouders)

• Schrijven beleidsnota’s, verkeersbesluiten, APV-wijzigingen. • Ontwerpen infrastructuur (fietspaden, kruispunten, hubs). • Vertegenwoordiging van de gemeente bij overleggen met MRDH, politie, aanbieders van deelmobiliteit. • Handhaven en toezicht • Monitoren van gebruik, overlast en prestaties van deelmobiliteit.

De uitvoering van mobiliteitsbeleid vindt plaats in nauwe samenwerking met regionale en nationale partners, waarbij verantwoordelijkheden verdeeld zijn over verschillende bestuurslagen 6. Financiële uitgangspunten en verplichtingen (investerings- en beheerbudgetten, subsidies en lopende projecten) De financiering van mobiliteitsmaatregelen bestaat uit: • • • •

gemeentelijke budgetten (infrastructuur, verkeersveiligheid, fietsvoorzieningen); beheer- en onderhoudsbudgetten voor bestaande infrastructuur; bijdragen van regionale en nationale overheden (o.a. via MRDH en rijkssubsidies); projectgebonden financiering in gebiedsontwikkelingen.

Voor specifieke projecten worden separate besluiten genomen door de gemeenteraad.

7. Bekende knelpunten uit openbare bronnen (o.a. verkeersveiligheid, doorstroming, bereikbaarheid, druk op infrastructuur en capaciteit). Parkeerproblematiek is – gelet op het feit dat dit het grootste knelpunt is - in de andere feitelijk briefingsdocument weergegeven. Rode draad door de knelpunten is: toename aantal inwoners/verkeersdeelnemers op minder m2 per inwoner/verkeersdeelnemer. In verschillende (openbare) bronnen worden knelpunten benoemd op het gebied van verkeersveiligheid, doorstroming, bereikbaarheid en capaciteit van infrastructuur. In Schiedam spelen deze knelpunten onder meer in relatie tot: • • • •

de groei van het aantal woningen (o.a. Schieveste, Nieuw-Mathenesse); de ontwikkeling van het stationsgebied als mobiliteitsknooppunt; de beperkte ruimte in bestaande stedelijke structuren; de combinatie van verschillende verkeersstromen op dezelfde infrastructuur.

Dit veroorzaakt meer drukte, confrontatiemomenten en conflicten, terwijl de ruimte niet toeneemt. • Verkeersveiligheid Bronnen: SWOV, IenW, SPV2030, CROW, MRDH (MOVE NL / VIA software) Belangrijkste knelpunten: − Hoge ongevalsdichtheid op 50 km/u-wegen binnen de kom (landelijk grootste risicocategorie). − Onveilige oversteekplaatsen voor voetgangers, vooral bij drukke stedelijke assen. − Conflicten tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer, vooral op kruispunten. − Toename van enkelvoudige fietsongevallen, mede door e-bikes en vergrijzing. − Schoolomgevingen vaak onvoldoende conflictarm ingericht. − Onveilige situaties door deelmobiliteit (foutief geplaatste voertuigen, onduidelijke zones). − Werkzaamheden veroorzaken tijdelijke onveilige situaties door smalle doorgangen of omleidingen. • Doorstroming Bronnen: NDW, KiM, MRDH, provinciale bereikbaarheidsanalyses Belangrijkste knelpunten: − Drukke stedelijke assen met menging van auto, OV, fiets en logistiek. − Kruispunten met beperkte capaciteit, vooral bij intensieve fiets- en OV-stromen. − Brugopeningen en watergebonden infrastructuur veroorzaken structurele vertragingen. − Toenemende logistieke bewegingen (pakketdiensten, stadslogistiek) drukken op doorstroming. − Evenementen en piekmomenten leiden tot tijdelijke congestie en omleidingen. • Bereikbaarheid Bronnen: KiM, MRDH, OV-concessieanalyses, CROW Belangrijkste knelpunten:

− − − − − −

OV-bereikbaarheid van buitenwijken en bedrijventerreinen blijft achter. Regionale verbindingen (bijv. tussen steden in de MRDH) staan onder druk door groeiende reizigersaantallen Binnenstedelijke bus- en tramverbindingen (tussen wijken en naar OV knooppunten) staan onder druk door afname reizigersaantallen. Fietsbereikbaarheid is vaak goed, maar ontbreekt soms in continuïteit (gaten in het netwerk). Toegankelijkheid voor kwetsbare groepen (ouderen, mensen met beperking) is niet overal op orde. Knooppunten zijn soms onvoldoende ingericht voor overstappen tussen fiets, OV en deelmobiliteit.

•

Druk op infrastructuur Bronnen: CROW, IenW, MRDH, gemeentelijke mobiliteitsplannen Belangrijkste knelpunten: − Ruimtegebrek in stedelijke gebieden voor fiets, voetganger, OV, logistiek en deelmobiliteit. − Trottoirs te smal voor groeiende voetgangersstromen en hulpmiddelen (rollators, scootmobielen). − Fietspaden met capaciteitsproblemen, vooral op hoofdnetten en bij scholen. − Gebrek aan ruimte voor deelmobiliteit (stalling, hubs, laadplekken). − Verouderde infrastructuur (bruggen, kades, wegen) vraagt om renovatie en vervanging. − Werkzaamheden leggen extra druk op de resterende capaciteit.

•

Capaciteit van het mobiliteitssysteem Bronnen: KiM, MRDH, OV-vervoerders, CROW, EVTools Belangrijkste knelpunten: − OV-capaciteit staat onder druk tijdens spitsuren, vooral op bus- en tramlijnen in stedelijke regio’s. − Fietsparkeercapaciteit bij stations en centra is onvoldoende. − Laadcapaciteit voor elektrische voertuigen groeit niet snel genoeg mee met de vraag. − Deelmobiliteit veroorzaakt clustering en piekbelasting op populaire locaties. − Logistieke capaciteit in binnensteden is beperkt door smalle straten en beperkte venstertijden.

Overzicht afkortingen van gebruikte organisaties (bronnen) Afkorting Volledige naam

Type organisatie

SWOV

Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Nationaal kennisinstituut verkeersveiligheid Verkeersveiligheid

KiM

Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Onderzoeksinstituut van het Ministerie van IenW

CROW

CROW Kennisplatform

Landelijk kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte

IenW

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Rijksoverheid – verantwoordelijk voor mobiliteit, infrastructuur, water

NDW

Nationale Databank Wegverkeersgegevens

Landelijke organisatie voor verkeersdata

MRDH

Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Regionale vervoer- en mobiliteitsautoriteit

Bestuurlijke briefing netcongestie Deze notitie geeft een beknopt en feitelijk overzicht van netcongestie en is bedoeld ter ondersteuning van bestuurlijke gesprekken in het kader van de coalitievorming en is gebaseerd op openbaar beschikbare informatie.

Kern van netcongestie Netcongestie ontstaat wanneer de beschikbare transportcapaciteit van het elektriciteitsnet onvoldoende is om te voldoen aan de vraag naar afname en/of teruglevering van elektriciteit. Door groei van woningbouw, verdere elektrificatie (zoals warmtepompen en laadinfrastructuur) en economische ontwikkelingen staat het elektriciteitsnet onder druk.

Wettelijk en beleidsmatig kader De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelt het regelgevend kader vast. Dit kader bevat regels voor congestiemanagement, transportrechten en een maatschappelijk prioriteringskader voor de verdeling van schaarse netcapaciteit. Deze regels zijn sinds 1 januari 2026 veranderd. Het kader omvat 3 categorieën waaraan voorrang mag worden verleend: 1. Congestieverzachters, zoals grootschalige batterijsystemen. Zij krijgen de hoogste prioriteit, omdat ze ruimte vrijmaken op het volle net. 2. Organisaties die nodig zijn voor de nationale veiligheid. Denk aan ziekenhuizen, defensie, noodhulp, veiligheidsdiensten, waterbeheer, stroomnetten en de verkeersveiligheid. 3. Essentiële basisbehoeften zoals woningen, het verzwaren van bestaande aansluiting van een woning, scholen, OV en gas-, warmte- en telecomnetten. Alle andere aanvragen die niet hieronder vallen, zoals winkels, bakkerijen en slagers, laadpalen, casino's, bioscopen en datacentra, volgen daarna op de wachtlijst.

Gemeenten, waaronder Schiedam, hebben geen bevoegdheid over de toewijzing van netcapaciteit of de uitbreiding van het elektriciteitsnet. De projectontwikkelaars zijn zelf verantwoordelijk voor het aanvragen van een stroomaansluiting.

Veranderlijke aanvraag termijnen De veranderende regels per 1 januari 2026 hebben geleid tot een overgangstermijn tot 1 januari 2027 • Nu tot 30 juni 2026: Kleinverbruik (tot 3X 80A) kunnen tot 30 juni met voorrang een aanvraag indienen voor elektra. Voor woningen is het noodzakelijk om een straatnaam en huisnummer te hebben.

• Per 1 juli 2026: De reservering voor kleinverbruik vervalt. Er is één gezamenlijke wachtrij voor groot- en kleinverbruikers; voorrang is alleen mogelijk via het maatschappelijk prioriteringskader. • Vanaf 1 oktober 2026: Gemeenten en provincies kunnen tot 10 jaar vooruit transportcapaciteit aanvragen voor woningbouw en scholen, om projecten vroeg op de wachtrij te plaatsen. • Vanaf 1 januari 2027: Eventuele resterende capaciteit komt ook beschikbaar voor niet-geprioriteerde partijen; de verwachting is dat deze ruimte beperkt is. Belangrijk: Vroeg aanvragen verkleint de kans op vertraging van woningbouw en scholen.

Situatie en impact in Schiedam Schiedam ligt in het verzorgingsgebied van regionale netbeheerder Stedin en is afhankelijk van het landelijke hoogspanningsnet van TenneT. In de regio Rotterdam is sprake van aangekondigde en deels gerealiseerde afnamecongestie op het hoog- en middenspanningsnet. Dit betekent dat nieuwe grootverbruikersaansluitingen en verzwaringen niet altijd direct mogelijk zijn en op een wachtlijst terecht kunnen komen. De impact hiervan raakt onder meer woningbouwprojecten, bedrijventerreinen, maatschappelijke voorzieningen en de verdere uitrol van laadinfrastructuur in heel Schiedam. De exacte omvang van de netcongestie is niet bekend en welke projecten het meest geraakt worden is afhankelijk van de prioriteit waarbinnen het valt en de volgorde van aanvraag. Op dit moment geeft Stedin geen inzicht in de mate van netcongestie en de wachttijden voor Schiedam.

Betrokken partijen en rolverdeling TenneT is verantwoordelijk voor het beheer en de capaciteit van het landelijke hoogspanningsnet. Stedin beheert het regionale en lokale elektriciteitsnet in Schiedam en voert congestiemanagement uit. De ACM stelt regels vast en houdt toezicht. Provincie Zuid-Holland ondersteunen gemeentes en heeft een actieteam Netcongestie. De gemeente Schiedam heeft een faciliterende en coördinerende rol. Wij zijn verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening,

vergunningverlening en het samenbrengen van betrokken partijen, maar niet voor netuitbreidingen of de toedeling van transportcapaciteit.

Aanpak en maatregelen De aanpak van netcongestie bestaat uit drie samenhangende sporen. Ten eerste de structurele uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet door netbeheerders, wat een meerjarig traject is. Ten tweede het beter benutten van het bestaande net via congestiemanagement en flexibiliteit in vraag en aanbod. Ten derde het verkennen van lokale oplossingen. De eerste oplossing moeten vanuit TenneT en Stedin komen waarbij provincie Zuid-Holland en gemeente Schiedam het proces faciliteert. Hierin wil zowel de provincie als de gemeente meer invloed krijgen.

Netverzwaring en Schiedam • • • • • •

In Schiedam zelf lopen geen grootschalige netverzwaringsprojecten. Schiedam is volledig afhankelijk van regionale netverzwaringen door TenneT en Stedin in de Rotterdamse regio. Belangrijkste projecten liggen buiten de gemeentegrenzen (o.a. uitbreiding Simonshaven en gepland 380 kV-station Europoort). Structurele extra netcapaciteit voor Schiedam wordt vanaf 2032–2035 verwacht. Tot die tijd blijft netcapaciteit schaars en zijn prioritering, flexibiliteit en maatwerkoplossingen noodzakelijk. De verwachting is dat er ook na deze periode niet meer terug gegaan zal worden naar de ‘oude’ situatie waarbij energie in overvloed was.

Koppeling aan consequenties voor Schiedamse ontwikkellocaties Woningbouwlocaties • •

Nieuwe woningbouw vallen in essentiële basisbehoefte en zijn gedeeltelijk mogelijk zolang er capaciteit is. Faseerbaarheid en tijdelijke oplossingen blijven nodig zolang regionale netverzwaringen niet zijn afgerond.

Bedrijventerreinen en economische ontwikkelingen • •

Uitbreiding of vestiging van energie-intensieve bedrijven is op korte termijn niet mogelijk. Verduurzaming van bestaande bedrijven (elektrificatie, laadinfrastructuur) kan vertraging oplopen zonder flexibiliteitsmaatregelen.

Maatschappelijke voorzieningen • •

Voorzieningen met een maatschappelijke prioriteit (zorg, onderwijs, veiligheid) krijgen voorrang, maar ook hier geldt dat capaciteit niet onbeperkt beschikbaar is. Aansluitingen vergen vaak extra afstemming en langere voorbereidingstijd.

Lokale oplossingen • • • • • • •

Actief samenwerken met Stedin Inzetten op netbewust bouwen en netbewust aanbesteden Sturen op warmteoplossingen die netverzachtend zijn, zoals warmtenet Baterijen en warmte-opslag faciliteren Energie-Hubs faciliteren en afspraak over flexibel gebruik Laadinfra slim benutten Gemeentelijkvastgoed optimaliseren

Bestuurlijke aandachtspunten voor Schiedam Netcongestie vraagt om vroegtijdige afstemming tussen ruimtelijke plannen, woningbouwprogrammering en de mogelijkheden van het elektriciteitsnet. De sturingsmogelijkheden van de gemeente zijn indirect en vooral procesmatig van aard. Doorlooptijden voor netuitbreidingen zijn lang en onzeker. Duidelijke communicatie richting initiatiefnemers en realistische verwachtingen in bestuurlijke besluitvorming zijn daarom van belang.

Formatie 2026 Onderwijshuisvesting en Onderwijs gemeente Schiedam Onderwijshuisvesting en onderwijs zijn twee specifieke, zelfstandige, beleidsthema's en vormen het geheel van activiteiten dat de gemeente Schiedam samen met haar partners uitvoert zodat kinderen en jongeren in Schiedam veilig, gezond, kansrijk en met veel plezier opgroeien. Zij krijgen optimale kansen om zichzelf, hun talenten en mogelijkheden en de wereld om hen heen te ontdekken. Dit doen we vanuit gedeelde ambities, in partnerschap met onderwijs, kinderopvang, ouders en maatschappelijke organisaties, en met passende schoolgebouwen als basis voor goed onderwijs.

Wettelijke taken en beleidsmatige kaders Wettelijke taken • Wet op het primair onderwijs • Wet op het voortgezet onderwijs • Wet kinderopvang • Wet op de expertisecentra • Wet op passend onderwijs • Leerplichtwet • Jeugdwet • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Schiedam 2021

Beleidsmatige kaders • Lokale Educatieve Agenda 2025-2030 • Uitvoeringsprogramma OAB (per jaar vastgesteld) • Integraal Huisvestingsplan 2021-2036 • Geactualiseerd Eerste Huisvestingsplan IHP 2021-2024

Doelstellingen Lokale Educatieve Agenda 2025-2030 1. Gelijke ontwikkelingskansen voor ieder kind: a. extra en intensieve leertijd met focus op basisvaardigheden; b. brede talentonwikkeling; c. een doorgaande lijn (vanaf de eerste 1000 dagen) en soepele overgangen. 2. Een fijne, veilige school- en thuisomgeving: a. inclusieve leeromgeving en veiligheid op school versterken; b. kloof tussen school, thuis (en leefomgeving) verkleinen. 3. Mentaal- en fysiek gezond naar school: a. (jeugd)zorg op maat; b. schooluitval; c. een gezonde leefstijl. Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2036 De gemeenteraad heeft het IHP op 21 april 2020 vastgesteld. Het IHP is een meerjarenplan voor maatregelen met betrekking tot huisvesting van scholen voor primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs in Schiedam. Per periode van 4 jaar stelt de raad een uitvoeringsplan vast. De analyse van onderwijsgebouwen die voor het IHP is uitgevoerd, vormde de basis voor het eerste uitvoeringsplan 2021-2024. In totaal zijn ca. 40 gebouwen aan de hand van de verschillende aspecten beoordeeld. Deze aspecten betreffen onder andere de leerlingontwikkeling en technische, onderwijsinhoudelijke, duurzaamheids en financiële uitgangspunten. De beoordeling vormt de basis van de te nemen maatregelen en prioritering. Veel gebouwen scoorden matig tot onvoldoende.

Bij vijf gebouwen was er sprake van een hoofdzakelijk goed beeld. De tien gebouwen die het slechtst scoorden zijn opgenomen in het eerste uitvoeringsplan 2021-2024. Door de sterke stijging van de bouwkosten en gelijkblijvend budget is het eerste uitvoeringsplan herijkt en teruggebracht van tien naar vijf projecten. De resterende vijf projecten schuiven door in de (meerjaren)planning.

Pagina 1 van 6

Betrokken partijen & rolverdeling Voorschoolse Educatie

Primair Onderwijs

Voortgezet onderwijs

22 locaties totaal (van de 114 kinderopvang locaties) KomKids 12 Primo 1

24 scholen totaal

8 scholen totaal

Primo (Primair Openbaar Onderwijs)

12

Noah St. Peuteropvang Schiedam

3 4

8

Un1ek

1

Kiddoozz

1

SIKO (Stichting voor Interconfessioneel Onderwijs) SIC (Stichting Islamitisch College) Un1ek Samenwerkingsverband Onderwijs Dat Past

3 1

OSVS (Openbare Scholengemeenschap Vlaardingen Schiedam) Lentiz Onderwijsgroep

5

Scholengemeenschap Spieringshoek Yulius

1

1

1

Samenwerkingsverband Nieuwe Waterweg Noord

Organisatie

Rol en taakomschrijving

Gemeente Schiedam

• Voorzien in voldoende en geschikte ruimte (huisvesting) voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs*. • Houdt toezicht op de uitvoering van de leerplichtwet en kwalificatieplicht en de aanpak van voortijdig schoolverlaten (VSV). • Organiseren, faciliteren en ondersteunen van passend onderwijs, inclusief samenwerking met scholen, ouders en zorgaanbieders, en het bieden van de benodigde voorzieningen en ondersteuning voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. o Leerlingvervoer wanneer leerlingen niet zelf kunnen reizen naar primair of voortgezet onderwijs. o Jeugdwet • Onderwijsachterstanden: de gemeente is verantwoordelijk voor regiefunctie en subsidiëren van het onderwijsachterstandenbeleid. Regiefunctie in overleg met schoolbesturen en kinderopvang over doelgroep definitie, resultaatafspraken en segregatie/integratie. • Verzorgen van kwantitatief en kwalitatief voldoende aanbod voor voorschoolse educatie voor peuters met een (risico) op achterstanden van 2/2,5-4 jaar. • Houden van toezicht op en het handhaven van de kwaliteit van kinderopvang.

Kinderopvangen school-besturen

• Onderwijsinhoud, schoolorganisatie en personeel. • Bepalen en uitvoeren van het curriculum op scholen. • Vormgeven en organiseren van het pedagogisch klimaat op scholen, waaronder preventie en zorgstructuur. • Signaleren problematieken bij leerlingen. • Stimuleren ouderbetrokkenheid • Vormgeven en organiseren van passend onderwijs.

*Een (nieuwe) school start op initiatief van een schoolbestuur. Het schoolbestuur vraagt hiervoor bekostiging aan bij de minister. De gemeente heeft vervolgens de wettelijke taak om te zorgen voor voorzieningen zoals nieuwbouw, uitbreiding, verplaatsing, medegebruik, terreinen, eerste inrichting

Pagina 2 van 6

en herstel bij constructiefouten of bijzondere schade. Het beheer, onderhoud, de exploitatie en aanpassingen van schoolgebouwen vallen onder de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur.

Cijfers Indicator

Schiedam

Bron

Kinderen in armoede

+/- 10%

CBS Kinderarmoede indicator

Inwoners met een taalachterstand (16-65 jaar)

32%

Taalambitieplan

Peuters (2,5-4 jaar) met een ve-indicatie

40%

Peutermonitor

Peuters (2,5-4 jaar) die deelnemen aan ve

70%

Peutermonitor

Kinderen met risico op onderwijsachterstanden

28%

Dashboard GKA

Voortijdig schoolverlaters

3%

Dashboard GKA

Financiën Onderwijs algemeen

2026

2027

2028

2029

Inkomsten OAB Rijk Opgebouwde Reserve OAB

€ 7.135.733 € 4.185.684

€ 7.135.733 € 2.175.164

€ 7.135.733 € 718.778

€ 7.135.733

Gemeentelijke middelen LEA Uitgaven OAB + LEA

€ 622.881

€ 622.881

€ 622.881

€ 622.881

€ 9.769.134

€ 9.215.000

€ 9.215.000

€ 9.215.000

Reserve/ tekort

€ 2.175.164

€ 718.778

-€ 737.608

-€ 1.456.386

• Tot en met 2026 ontvangt de gemeente via een Specifieke Uitkering (SPUK) middelen voor het OAB. Vanaf 2027 wordt dat onderdeel van de algemene uitkering van het gemeentefonds. • Van de OAB-middelen gaat 70% gaat naar voorzieningen voorschoolse educatie. 30% gaat naar inzet basisschoolleerlingen met een (taal)achterstand en samenwerking en afspraken voor- en vroegschoolse educatie. • Activiteiten in het voortgezet onderwijs kunnen niet vanuit OAB-middelen worden gefinancierd. Onderwijshuisvesting De gemeente ontvangt via de algemene uitkering van het Rijk middelen voor onderwijshuisvesting. Deze middelen zijn niet geoormerkt. De gemeenteraad besluit hoeveel middelen worden ingezet voor onderwijshuisvesting. De besluitvorming over investeringen verloopt in Schiedam via twee sporen. 1. Jaarlijks huisvestingprogramma: schoolbesturen vragen jaarlijks voorzieningen aan zoals nieuwbouw, uitbreiding, medegebruik, verplaatsing, eerste inrichting en herstel bij constructiefouten of bijzondere schade.

2. Integraal Huisvestingsplan 2021–2036 (IHP). Het IHP dient als kader om de totale huisvestingsopgave, de fasering en de investeringsbehoefte meerjarig in samenhang te bezien. Daarbij is het uitgangspunt dat grotere en planbare investeringen, zoals nieuwbouw en renovatie, zoveel mogelijk via het IHP worden geprogrammeerd. Hierdoor ligt in de jaarlijkse programma-aanvragen het accent in de praktijk vaker op andere voorzieningen, zoals medegebruik, constructiefouten en bijzondere schade. Voor het eerste uitvoeringsplan IHP is reeds een krediet van € 38 miljoen gevoteerd. Binnen dit krediet worden, conform het geactualiseerde eerste uitvoeringsplan IHP, vijf projecten gerealiseerd. Pagina 3 van 6

Het jaar waarin de aanbesteding van een project naar verwachting plaatsvindt, bepaalt het te hanteren prijspeil. Om stijgingen van de bouwprijzen tot aan het jaar van aanbesteding op te kunnen vangen, is binnen het beschikbare krediet van € 38 miljoen een voorziening van € 3,75 miljoen opgenomen. Met deze voorziening wordt verwacht dat een jaarlijkse stijging van de bouwprijzen van 5% tot aan het verwachte jaar van aanbesteding kan worden opgevangen. In de begroting 2026 zijn de volgende bedragen opgenomen: Onderdeel in € Totaal gevoteerd Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 27.520.821 Vervangende nieuwbouw de Peperklip 8.624.496 Grond OBS De Peperklip 150.000 Gymzaal Ilex College 2.000.000 Taakveld 4.2 onderwijshuisvesting (exploitatie)

Begroot 2026 27.520.821 1.624.496 150.000 1.250.000 5.876.000

De kapitaallasten zijn in de begroting verwerkt. Jaarlijks wordt gemonitord of de projecten binnen de begrote termijn worden gerealiseerd. Indien blijkt dat een project later tot uitvoering komt, worden de bijbehorende kapitaallasten doorgeschoven naar een later jaar. Voor het project IKC Kethel is daarnaast sprake van een aanvullend krediet van € 642.814 voor het onderwijsgedeelte en € 3.125.052 voor de beweegbox. Deze bedragen worden naar verwachting verwerkt in de begroting vanaf 2028, in lijn met het voorziene moment van uitvoering.

Planning Jaar

Q1

Q2

2026

2027

Tussenevaluatie LEA

2028 2029 2030

Q3

Q4 Uitvoeringsprogramma OAB '27 Tweede UP IHP 20272030 Uitvoeringsprogramma OAB '28 Uitvoeringsprogramma OAB '29 Uitvoeringsprogramma OAB '30

Evaluatie LEA

Sturingsmogelijkheden Onderwijs algemeen • De uitvoering van de ambities uit de Lokale Educatieve Agenda 2025-2030 is een aanvulling op de op de wettelijke taken m.b.t. het onderwijsachterstandenbeleid. o De gemeente verstrekt subsidies aan scholen en maatschappelijke partners om de ambities uit de Lokale Educatieve Agenda en het Uitvoeringsprogramma OAB uit te voeren. We sturen op kwaliteit en impact van activiteiten en interventies. o Overlegstructuren: de gemeente Schiedam speelt een verbindende en faciliterende rol in de uitvoering van de Lokale Educatieve Agenda. Dit gebeurt o.a. via het LEA overleg met bestuurders voorschoolse educatie, po, vo en samenwerkingsverbanden en de thematische LEA bijeenkomsten met directies ko, po en vo. o Overige overlegstructuren: bestuurlijk overleg ko, po en vo; REA (regionaal); OOGO Passend onderwijs (regionaal), rPHO (leerrecht).

Pagina 4 van 6

Onderwijshuisvesting • Bestuurlijke en financiële kaders. Het IHP, de uitvoeringsplannen onderwijs voor de prioritering van opgaven. Hoewel voor onderwijshuisvesting in beginsel sprake is van een openeinderegeling, wordt in de praktijk gestuurd op basis van de beschikbare middelen binnen het IHP en de jaarlijkse aanvragen van schoolbesturen op grond van de verordening en normbedragen. • Het OOGO is bedoeld voor afstemming tussen schoolbesturen en gemeente • Ambities. Wanneer minder middelen beschikbaar zijn, kunnen ambities bijgesteld worden.

Knelpunten en uitdagingen Onderwijs algemeen • In Schiedam zijn er grote uitdagingen in het onderwijs, zoals armoede, taalachterstanden en sociale veiligheid. • Vanaf 2026 ontvangt Schiedam 10% minder OAB-middelen. Daarnaast worden deze middelen vanaf 2027 onderdeel van de algemene uitkering van het gemeentefonds in plaats van een specifieke uitkering (SPUK). • De gemeente bezuinigt vanaf 2026 structureel €150.000 op de gemeentelijke LEA-middelen. Deze bezuiniging wordt in 2026 incidenteel opgevangen met OAB-reserves. Vanaf 2027 is dat niet geen mogelijkheid. Onderwijshuisvesting • Vertraagde realisatie van geactualiseerd eerste uitvoeringsplan Integraal Huisvestingsplan Onderwijs: Loep, El Furkan, Ilex College, IKC Kethel. Daarnaast moet voor de start van een islamitische school met voortgezet onderwijs per 1-8-2027 huisvesting beschikbaar gesteld worden. • Voor realisatie van projecten (zowel op gebied van sport- als onderwijshuisvesting) is vaak meer krediet nodig. De oorzaak is tweeledig: o Gestegen kosten en vertraagde uitvoering leiden tot noodzakelijke indexatie. o Kredieten richten zich in eerste instantie op de in het IHP toegekende maatregel (bijvoorbeeld nieuwbouw).

In de kredieten is nog geen rekening gehouden met aanvullende kosten (zoals sloop en bouwrijp maken van terreinen, het al dan niet (tijdelijk) uitverhuizen van gebruikers, verduurzaming en de inrichting van openbaar terrein rondom het project). Deze zijn afhankelijk van haalbaarheidsonderzoeken en verdere uitwerking van de plannen. • In het IHP zijn ambities vastgelegd. Bijvoorbeeld om Integrale Kindcentra (IKC) te ontwikkelen. Dit is geen onderdeel van kredieten die met het IHP zijn toegekend. • Gemeenten zijn niet (financieel) verantwoordelijk voor huisvesting van kinderopvang. Voor heldere verwachtingen bij schoolbesturen is het nodig om de ambities te operationaliseren. • Voor het tweede uitvoeringsplan 2027-2030 dienen maatregelen uit het IPH opnieuw geprioriteerd te worden.

Afkortingen IHP – Integraal Huisvestingsplan IKC – Integraal Kindcentrum Kdv - Kinderdagverblijf KO – Kinderopvang LEA - Lokaal Educatieve Agenda OAB – onderwijs achterstandenbeleid OHV – onderwijshuisvesting OOGO – op overeenstemming gericht overleg

PO – primair onderwijs REA - Regionaal Educatieve Agenda rPHO – regionaal portefeuillehoudersoverleg SO – speciaal onderwijs SPUK – Specifieke uitkering UP – uitvoeringsplan VO – voortgezet onderwijs VSO: voortgezet speciaal onderwijs

Pagina 5 van 6

Bijlage 1. Scholen en leerlingaantallen Primair Onderwijs 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Naam School Ababil Ababil (dependance) IKC Blink El Furkan Kaleidoscoop IKC Kethel Kleurrijk Kleurrijk (dependance) Klinker Loep Montessori Schiedam Peperklip Poldervaart Regenboog Regenboog (dependance) Singel Singel (dependance) Singel (dependance) Sint Bernardus Sint Jozef Sint Jozef (dependance) Sint Willibrordus Startblok Taaltuin Violier Vlinder Vlinder (dependance) CON de Wereldschool Wieken Windas Windas (dependance) De Kubus

Adres Dr Kuyperlaan 12 Nieuwe Damlaan 762 De Wildestraat 38 Eduard van Beinumlaan 61 Van Swindensingel 66 Vlaardingseweg 23 Frans Halsplein 33 Westfrankelandsestraat 124 Bernardus IJzerdraatsingel 1 Peter van Anrooylaan 1 Anthonie Muysstraat 2 Fahrenheitstraat 2 2+4+6 Prinses Beatrixlaan 20 Warmoezenierpad 2 Warmoezenierstraat 36 36+40 Singel 5 Buys Ballotsingel 108 Galileistraat 86 Bosboomlaan 5 Nassaulaan 42 Warande 113 Dwarsstraat 2 Burg Van Haarenlaan 871 Thorbeckesingel 4 Stockholm 1 Stockholm 3 Stockholm 8 De Meesterstraat 40 Westfrankelandsestraat 152 Nachtegaallaan 2 Schiedamseweg 65 Galileistraat 86

Bestuur SIC

Leerlingaantal 576

SIKO SIC SIKO Un1ek Primo

142 407 179 271 159

Primo Primo Primo Primo Primo SIKO

377 197 250 348 216 353

Primo

452

SIKO SIKO

222 609

SIKO Primo Primo Primo SIKO

237 486 199 355 308

Primo SIKO Primo

142 190 370

SIC

114

Voortgezet onderwijs Naam school

Adres

Bestuur

Leerlingen

1 2 3

Ilex College - vso Internationale Vos - ISK Lentiz LIFE College – vmbo-b/k/(g)t

Burg Van Haarenlaan 1155 Bachplein 578 Parallelweg 401

Yulius OSVS Lentiz

97 236 548

4

Lyceum Schravenlant- havo / vwo / atheneum MAVO Schravenlant XL – vmbob/k/(g)t MAVO Schravenlant XL (nevenvestiging) ProNova College - praktijkonderwijs

Hugo de Grootstraat 4

OSVS

724

Van Hogendorpstraat 105

OSVS

731

Burg Honnerlage Greteln 494 Van der Brugghenlaan 2

OSVS

320

Spieringshoek

992

Valeriusstraat 31

OSVS

502

vo school SIC

n.t.b.

SIC

n.v.t.

InZicht (bovenschoolse voorziening)

Piersonstraat 31

Samenwerkingsverband

± 40

5

6 7 8

Spieringshoek – havo / vwo / atheneum / gymnasium Stedelijk Gymnasium - gymnasium

Van der Leeuwlaan 3

Pagina 6 van 6

Asielzoekers & Alleenstaande minderjarige vluchtelingen De gemeente moet uitvoering geven aan de Spreidingswet (januari 2024 ingevoerd). De wet omvat twee stappen: 1. Het Rijk geeft aan provincies een opgave, met daarbij op basis van inwoneraantal en SESWOA-score1 een indicatieve opgave per gemeente. De gemeenten komen per regio en provincie tot een provinciaal bod. Dit kan hoger of lager zijn dan de indicatieve opgave per gemeente. 2. Op basis van dit bod, en met de ruimte om ontbrekende plaatsen te verdelen, neemt de minister vervolgens een verdeelbesluit. Deze plaatsen moeten zes maanden na het verdeelbesluit gerealiseerd zijn. Deze cyclus herhaalt zich elke twee jaar. Overzicht besluiten tot heden Spreidingswet Schiedam Stap o.b.v. Datum Plaatsen AZC Plaatsen AMV2 Totaal Spreidingswet Indicatieve opgave 31 januari 2024 346 32 378 Bod provinciaal plan