Jaarrekening 2023 gewaarmerkt incl controleverklaring 2023 WG

De voorspelbaarheid in het kader van deze

23

•

•

regeling is moeilijk te monitoren, omdat de behoefte heel breed is. Nu blijkt dat er minder gebruik is gemaakt van deze regeling dan waar rekening mee was gehouden (61V). Net als voorgaande jaren zijn er minder aanvragen binnen gekomen waarbij een beroep wordt gedaan op het geluksbudget. In voorgaande jaren is dit tussentijds bijgesteld. In 2023 is dit abusievelijk niet meegenomen in de tussenrapportages, waardoor nu een voordeel ontstaat (33V). Op het budget ‘voorziening ouderenwerk’, heeft na de 2e financiële prognose nog een betaling plaatsgevonden die gerelateerd is aan een provinciale subsidie 'versterking maatschappelijke sector'. Deze betaling zorgt voor een overschrijding op dit budget (24N).

P1SD6.23 • Voor de vluchtelingen uit Oekraïne hebben we ook in 2023 weer te maken gehad met diverse kosten. Zo verstrekten we leefgelden en hebben we te maken met overige exploitatiekosten. Hierbij valt te denken aan: de realisatie van huisvesting, de inrichting daarvan en overige kosten. In 2023 hebben we daar ook een inschatting voor gemaakt. Achteraf blijkt dat we hier fors meer uitgaven voor hebben gedaan. Het gaat dan met name over de energiekosten en de huur van woonunits. Deze (hogere) uitgaven worden gedekt met de subsidies die wij vanuit het Rijk ontvangen. Deze (hogere) kosten hebben per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat. Zie ook de toelichting bij de baten (520N). • Voor de opvang van asielzoekers door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hebben wij als gemeente zowel uitgaven als baten begroot. Met als uitgangspunt dat wij als gemeente geen nadeel hebben. Ten opzichte van de begroting hebben wij hiervoor meer uitgegeven waarmee wij automatisch ook meer vergoed krijgen. Zie ook de toelichting bij de baten (118N). • In de begroting is rekening gehouden met uitvoeringskosten van de nieuwe Wet Inburgering. De kosten die voortvloeien uit deze wet zijn als gevolg van een hogere instroom ook hoger uitgevallen.

In het kader van het bestedingsdoel die doorloopt naar het jaar 2025 hebben we voor 2023 de ingezette leerroutes en onderwijsroutes voor een periode van 3 jaar als verplichting meegenomen en op de balans verantwoord (550N). • Ondanks de krappe arbeidsmarkt zijn de kosten aan uitkeringsgerechtigde gestegen. Een aanzienlijk deel hiervan heeft te maken met de gestegen kosten per 1 juli 2023 van de uitkeringsbedragen. Dit komt doordat deze uitkeringen gekoppeld zijn aan het wettelijk minimumloon. We hebben minder uitkeringsgerechtigden (vanwege de krappe arbeidsmarkt). Dit betekent dat de groep uitkeringsgerechtigden die overblijft vaak inwoners zijn die met meervoudige problematiek te maken hebben en hierdoor moeilijker zijn te bemiddelen naar betaald werk. Hier worden in eerste instantie niet direct reintegratie voorzieningen voor ingezet, maar wordt eerst zorg geleverd vanuit bijvoorbeeld de Wmo (644N). Aan de baten kant wordt er ook meer ontvangen vanuit het Rijk voor de Buig waardoor er per saldo een voordeel overblijft. • Er is een onderschrijding ontstaan op het budget Bijstandsverlening BBZ omdat er minder renteloze leningen dit jaar zijn toegekend (82V). • In 2023 is het budget voor Participatie en re-integratie niet volledig gebruikt.

Een deel van re-integratie mogelijkheden wordt niet gebruikt, omdat deze via de maatregelen voor het verstrekken van Loonkostensubsidie deelname aan het arbeidsproces bevorderen (49V). • Vrijgevallen middelen SPUK inburgeringsvoorzieningen (51V). • Overige verschillen (24V).

24

P1SD7.23 • Op 24 januari 2024 heeft het Algemeen Bestuurd (AB) van de GGD HN besloten om de deelnemersbijdrage voor 2023 te verhogen als gevolg van de sterk stijgende CAO binnen de Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO). De kosten omvangen een bedrag van € 3,02 per inwoner. Voor Schagen zorgt dit besluit voor een overschrijding op de begroting (141N). • Net als bij opvoedondersteuning, JGZ-maatwerk en sportstimulering en mantelzorg geldt voor het lokaal gezondheidsbeleid dezelfde reden dat de introductie van de brede SPUK voor een verlichting zorgt van de bestaande begroting (168V). • Ook voor de lokale preventiemaatregelen zoals projectgelden voor Rookvrije Gezondheid, control of alcohol of drugs en gezonde voeding kan een deel worden ondergebracht onder de nieuwe brede SPUK-regeling Gala (82V). • Overige verschillen (15V). Baten P1SD1.23 • In het kader van de kinderopvangtoeslag affaire is in 2023 een inhaalslag gemaakt met de ondersteuning en begeleiding van de gedupeerden. Naast deze inhaalslag is er nog een extra bedrag ontvangen met tot de vaststelling van kosten kinderopvangtoeslag 2021(392V). • Correctie op de te veel geboekte inkomsten waar geen uitgaven tegenover stonden m.b.t. SPUK NPO gelden (66N). • Overige verschillen (15N). P1SD3.23 • De hoge energieprijzen hebben een grote impact op de openbare zwembaden.

Deze zwembaden zijn van groot belang voor de sportinfrastructuur. Om de openbare zwembaden te behouden, kunnen gemeenten voor een deel van de meerkosten voor energie gebruikmaken van de regeling Specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden (MEOZ). Gemeenten konden een aanvraag indienen voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie in 2022 en 2023 van openbare zwembaden. Vanuit de gemeente Schagen, en in samenwerking met de beheersorganisatie van de zwembaden, is hierop een beroep gedaan en is een aanzienlijk voorschot ontvangen (441V). • Stichting Sportfondsen heeft in 2019 en 2022 voldaan aan hun afrekenverplichting. De door de gemeente beschikbaar gestelde middelen voor het onderhoud die niet zijn gebruikt zijn terugbetaald (985V). • Vrijgevallen middelen SPUK BTW (415V). • Overige verschillen (10V).

P1SD4.23 • Uit de VIC is gebleken dat er wij in 2022 en 2023 kosten hebben verantwoord die volgens het woonplaatsbeginsel niet bij de gemeente Schagen horen. Hiervoor hebben we een vordering opgenomen op de gemeenten die hiervoor aan de lat staan. Naast de vorderingen als gevolg van het woonplaatsbeginsel zijn ook kosten gemaakt voor collegiale casussen die nu worden teruggevorderd op de desbetreffende gemeenten. (1.689V).

25

•

• •

De eigen bijdrage voor de voorzieningen van de Wmo zijn conform de CAK-monitor iets hoger uitgevallen dan de opgenomen raming in de begroting. Dit heeft vooral te maken met een groter beroep de hulpmiddelen (21V). In 2023 hebben een restitutie ontvangen van te veel gedeclareerde zorg over 2021 en 2022 (19V). Overige verschillen (1V).

P1SD5.23 • Dit jaar is bij de bijzondere bijstand meer teruggevorderd dan waar rekening mee was gehouden. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de verstrekte bijzondere bijstand in veel gevallen op een rechtmatige manier is afgegeven (22V). • Overige verschillen (14V). P1SD6.23 • Zoals u bij de lasten heeft kunnen lezen ontvangen wij van het Rijk subsidies voor de bekostiging van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Dit ter dekking van de door ons gemaakte kosten. Deze subsidies worden op basis van voorschotten verstrekt en pas aan het einde van het volgende jaar door het Rijk definitief vastgesteld. In totaal was er een bedrag van € 3,9 mln. geraamd aan subsidies. In werkelijkheid hebben wij in totaal €5,6 mln. aan subsidies laten vrijvallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat. Hierdoor ontstaat een verschil (1.742V). • Voor de opvang van asielzoekers door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) hebben wij als gemeente zowel uitgaven als baten begroot. Met als uitgangspunt dat wij als gemeente geen nadeel hebben. Ten opzichte van de begroting hebben wij hiervoor meer uitgegeven waarmee wij automatisch ook meer vergoed krijgen. Zie ook de toelichting bij de baten (117V).

• In de begroting is rekening gehouden met de voorlopige beschikking die is ontvangen voor de gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de Bbz 2004. In oktober is een definitieve beschikking ontvangen die aanzienlijk hoger uitviel, een groot deel is ter compensatie van de gestegen kosten van de uitkeringsbedragen (1.070V). • In de begroting is rekening gehouden met de vergoeding van 2023 voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering. Als gevolg van een hogere instroom verwachten wij ook meer vergoeding te ontvangen van het Rijk. In het kader van het bestedingsdoel die doorloopt naar het jaar 2025 hebben we voor 2023 de verwachte vergoedingen van het Rijk voor de uitvoering van de leerroutes en onderwijsroutes voor een periode van 3 jaar als verplichting meegenomen en op de balans verantwoord (704V). • Vanuit de bijstandsverlening BBZ zijn dit jaar meer ontvangsten van rentedragende leningen ontvangen dan rekening mee was gehouden (23V). • Overige verschillen (26N). P1SD7.23 • Vanuit het Rijk zijn in oktober extra gelden ontvangen via de brede SPUK-regeling die voortvloeit uit het sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Voor het onderdeel valpreventie is ook een bedrag ontvangen.

Gezien de beperkte tijd is het niet mogelijk geweest om op dit onderdeel in 2023 de benodigde inzet te organiseren. In 2024 zal hier volop op ingezet worden (129N). • Vanuit het project " Ik Lekker Fit" zijn niet alle middelen besteed. De bedoeling was om deze niet bestede middelen te reserveren voor de aanvraag Regisseur positieve

26

•

gezondheid. Deze aanvraag is nog echter nog niet geëffectueerd, waardoor conform de BBV deze middelen moeten terugvallen in het rekeningresultaat (299V) Overige verschillen (6N).

Reserves toevoegingen: • Op basis van de huidige uitgaven voor leefgelden en overige kosten voor de opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne hebben we een inschatting gemaakt voor het gehele jaar 2023. Het betreffen uitgaven die gedekt worden uit normvergoedingen en specifieke transitievergoedingen zoals bijvoorbeeld voor de Ark. In de begroting was een dotatie geraamd van € 2.919 en komt in werkelijkheid hoger uit (166N). • Storting van de vrijval SPUK stimulering sport (416N) onttrekkingen: • In 2023 heeft een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve gebouwen basisonderwijs. Hiertegenover staan hogere kosten van onderhoud aan de gebouwen basisonderwijs. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat (38V). • In 2023 heeft een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve buitensportaccommodaties. Dit betreft voornamelijk renovaties vanuit eerdere jaren die ten onrechte geactiveerd waren en alsnog ten laste van de exploitatie 2023 zijn gebracht. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat (363V). • Overige verschillen (13N).

27

2 Programma Wonen en Ruimtelijke ordening Wij willen dat onze inwoners kunnen wonen in de kern waar zij willen wonen. De focus ligt op wonen. Bouwen is een middel waarbij we aantrekkelijke woningen toevoegen voor diverse doelgroepen: kleine huishoudens (1- 2 personen), senioren, starters en gezinnen. Ook wonen voor mensen met een zorgbehoefte wordt mogelijk gemaakt: woningen voor mensen met een beperking en aandacht voor toegankelijkheid van gebouwen en de openbare ruimte. We stimuleren doorstroming. Er moeten voldoende geschikte woningen zijn in de kernen om voorzieningen en scholen in stand te houden. Daarnaast willen wij voldoende speelplekken en andere voorzieningen maken. Zoals goede opvang, scholen, sportfaciliteiten, een kindvriendelijke inrichting van de openbare ruimte en veilige wegen. Door een groeiend aantal inwoners te faciliteren, houden we de leefbaarheid in de dorpen en de stad Schagen in stand.

2.1 Bouwen en wonen Wat hebben we bereikt Er is grote vraag naar passende woonruimte voor bijna alle doelgroepen. De focus ligt op wonen. Bouwen is een middel. We zien vooral een toenemende vraag naar woningen voor een- en tweepersoonshuishoudens vanaf de leeftijdscategorie 55 jaar en ouder. Om aan de vraag van deze doelgroep te voldoen zetten we in op woningbouw voor deze leeftijdscategorie. Dat betekent dat we gelijkvloerse woningen toevoegen. Zoals appartementen. Ook wordt gedacht aan vormen zoals hofjeswoningen of patiobungalows. Door het toevoegen van deze woningen kunnen we doorstroming bevorderen. Er komt dan woonruimte vrij binnen onze bestaande woningvoorraad voor andere doelgroepen zoals starters en gezinnen. Daarnaast blijven we aandacht houden voor het toevoegen van woningen voor gezinnen. Dankzij de toename van het aantal inwoners in onze gemeente houden we de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in de dorpen en de stad Schagen in stand. We nemen onze verantwoordelijkheid bij het oplossen van de woningnood in onze gemeente. Dit doen we door flink extra te bouwen. We groeien in ons woningbouwprogramma van 300 naar 500 nieuwe wooneenheden per jaar. Ook het aantal sociale huurwoningen moet groeien totdat de wachttijd voor een sociale huurwoning gedaald is naar 3,5 jaar in de stad Schagen en 2,5 jaar in de dorpen.

Bij woningbouwplannen streven we naar gemêleerde wijken. Wat hebben we gedaan: • Het accent ligt op het creëren van wooneenheden. In 2023 is de bouw gestart van 491 woningen. In 2023 zijn 197 woningen opgeleverd en toegevoegd aan de woningvoorraad. • We werken volop aan het programma Wonen. Hiermee zorgen we voor een complete aansturing van ons woningbouwprogramma. Onze capaciteit is zo efficiënt en nuttig mogelijk ingezet. De monitoring wordt verbeterd. De basis wordt op orde gebracht. Ook zorgen we voor een langetermijnstrategie om ook voor de lange termijn voldoende bouwmogelijkheden te hebben in onze gemeente. Een voorbeeld hiervan zijn de projecten Muggenburg Zuid en Schagen Oost. Voor Schagen Oost heeft de gemeenteraad in 2023 het benodigde voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. 28

•

•

•

•

•

• •

•

• •

• •

We zetten maximale creativiteit in om zoveel mogelijk extra betaalbare en duurzame woonruimte te creëren. Dat doen we niet alleen door nieuwbouw te realiseren, maar ook door het benutten van kansen binnen de bestaande bebouwde omgeving. Onder andere door het splitsen van grote woningen in een beneden- en bovenwoning en door transformatie van kantoor- en bedrijfsgebouwen. Voor het splitsen van woningen is een pilot gestart aan de Kastanjestraat in Schagen door de Wooncompagnie. We hebben volop aandacht voor mogelijkheden om doorstroming te bevorderen. In augustus 2023 is het woningmarktonderzoek gemeente Schagen 2023 opgeleverd. Het woningmarktonderzoeksrapport is vooral een bruikbaar handvat dat ons in zijn totaliteit helpt om richting te geven aan keuzes in het woningbouwprogramma. Het gaat daarbij om patronen die gezien worden en minder om de exacte cijfers. Het woningmarktonderzoek is geïnitieerd om de uitdagingen op dit terrein nog beter te duiden en om nog meer kleur te geven aan de richting voor de toekomst. We bouwen waar mogelijk binnenstedelijk en aan de randen van dorpen en wijken; het straatje erbij. Omdat deze ruimte beperkt is onderzoeken we ook mogelijkheden in het buitengebied. Op de locatie Noorderlicht realiseren wij 120 woningen. 45 van deze woningen zijn bestemd voor de huisvesting van Oekraïners. De woningen vallen onder de sociale huur.

Op termijn wordt een deel van deze woningen verkocht. Dit project had, en heeft, door de maatschappelijke urgentie een bijzondere dynamiek. Hierover is in december 2023 een RIM uitgebracht. We laten geen middel onbenut om betaalbaar woningen te bouwen en te houden voor eigen inwoners. Dit doen we door het toepassen van instrumenten als de zelfbewoningsplicht, het anti-speculatiebedingen en gunstige toewijzingscriteria voor lokale inwoners in geval van nieuwbouwwoningen. We verstrekken aan starters op de woningmarkt een startersrenteregeling. In 2023 hebben wij 43 kopers kunnen helpen met deze regeling. We hebben een Doelgroepenverordening vastgesteld waarin doelgroepen en instandhoudingstermijnen van sociale- en middenhuurwoningen en sociale koopwoningen zijn vastgelegd. We zijn gestart met het opstellen van een huisvestingsverordening inclusief urgentieregels. In de huisvestingsverordening is een mogelijkheid om regels ten behoeve van een zelfbewoningsplicht voor bestaande woningen op te nemen. Daarnaast kunnen in de huisvestingsverordening regels opgenomen worden voor het verlenen van voorrang aan mensen met een economische- of maatschappelijke binding. Dit wordt nader onderzocht. We hebben de mogelijkheid van de inzet van een Sociaal Vereveningsfonds onderzocht. Het Sociaal Vereveningsfonds wordt in 2024 vormgegeven.

Voor 2 woningbouwprojecten hebben we subsidie ontvangen vanuit de Start Bouwimpuls (SBI), een subsidieregeling van het Rijk. De SBI was bedoeld voor projecten die planologisch ver genoeg zijn om uiterlijk in 2024 of 2025 te starten met bouwen, maar door de veranderende omstandigheden financieel niet meer sluitend zijn en daardoor dreigden te vertragen of ‘on hold’ worden gezet. Voor sociale huurwoningen hanteren we voor woningcorporaties een verlaagde grondprijs. Koopwoningen subsidiëren we niet. Voor sociale koopwoningen hebben we de definitie vastgesteld. Sociale koopwoningen zijn woningen tot 80% van de Nationale Hypotheek Garantie grens.

29

•

•

•

•

•

Bovendien is het een woning die verkocht wordt met koopgarant. In 2023 zijn 11 woningen door Wooncompagnie verkocht met een koopgarant constructie. We hebben ingezet op een groei van het aandeel betaalbare huur- en koopwoningen in onze totale woningvoorraad. Bij grotere projecten, zoals in onze omgevingsvisie gedefinieerd, bouwen we minimaal 40% goedkope koop of sociale huur. Bij kleine projecten bouwen we gemiddeld, gedurende de coalitieperiode, meer dan 30% goedkope koop of sociale huur. In maart 2023 hebben we de Woondeal 2.0 ondertekend. Daarin is voor het woningbouwprogramma afgesproken om te streven naar tweederde betaalbare woningbouw met daarin 30% sociale huurwoningen. Onder betaalbare woningen verstaan we sociale- en middenhuurwoningen en koopwoningen tot € 355.000. Dit uitgangspunt geven we samen met het uitgangspunt over de betaalbaarheid mee in de woonadviezen voor nieuwe woningbouwinitiatieven. In 2023 bedroeg het aandeel sociale huurwoningen 23% ten opzichte van de totale woningvoorraad in de gemeente. Met de afspraken in de Woondeal 2.0 willen we toegroeien naar een aandeel van 30% sociale huurwoningen. Bij startende projecten inventariseren we of collectief particulier opdrachtgeverschappen (CPO’s) die zich bij ons gemeld hebben, een plaats kunnen krijgen in het project. We maken gebruik van een meldpunt waar inwoners met CPO plannen zich kunnen melden.

Via prestatieafspraken met de woningcorporaties hebben we afspraken gemaakt over het toevoegen van sociale huurwoningen aan de woningvoorraad, over de verdeling van de beschikbare woonruimte in de gemeente en over het huisvesten van statushouders en urgenten. Er wordt in samenwerking met de Wooncompagnie een ambtelijke werkgroep opgericht om te onderzoeken of een verhuisvoordeelregeling gemaakt kan worden die past bij de gemeente.

Kortom: “Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen”. Implementatie Omgevingswet In 2023 hebben we hard gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet. Deze is op 1 januari 2024 in werking getreden. Veel collega’s zijn hierbij betrokken geweest. Ook hebben we intensief samengewerkt met andere gemeenten, ketenpartners, adviseurs, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en leveranciers van nieuwe applicaties. Terugkijkend op het afgelopen jaar hebben we ontzettend veel werk verzet op het gebied van ICT in relatie tot het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Nieuwe applicaties zijn aangeschaft, gevuld en veelvuldig getest. Daarnaast zijn er tal van trainingen, bijeenkomsten en webinars door onze medewerkers bijgewoond om de Omgevingswet verder onder de knie te krijgen. In dat kader hebben we ook diverse bijeenkomsten met de raad en het college georganiseerd, waarin nieuwe taken, rollen en bevoegdheden de revue zijn gepasseerd. De raad heeft de benodigde besluiten genomen om de Omgevingswet goed uit te kunnen voeren. Denk aan het adviesrecht van de raad, de verordening nadeelcompensatie, het instellen van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en het delegatiebesluit om bepaalde bevoegdheden van de raad aan het college te delegeren.

30

We hebben organisatorische aanpassingen doorgevoerd en nieuwe werkwijzen en processen ontwikkeld en geïmplementeerd. Met de introductie van de omgevingstafel wordt recht gedaan aan de gewenste integrale benadering van vraagstukken en initiatieven in de fysieke leefomgeving. Diverse verordeningen, zoals de legesverordening en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zijn op basis van de Omgevingswet geactualiseerd. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan onze bestemmingsplannen op in een tijdelijk omgevingsplan. Tot 2032 hebben gemeenten de tijd om dit tijdelijke deel om te zetten naar 1 definitief omgevingsplan voor de hele gemeente. We hebben er veel tijd en energie ingestoken om te kunnen werken met dit nieuwe instrument. Een eerste omgevingsplanwijziging voor een deelgebied is in voorbereiding. Dienstverlening en communicatie heeft uiteraard ook de nodige aandacht gekregen. We hebben informatiebijeenkomsten over de Omgevingswet voor ondernemers en inwoners georganiseerd. We hebben een participatiehandreiking voor initiatiefnemers in de fysieke leefomgeving opgesteld en we hebben weer een fysiek omgevingsloket tot stand gebracht. Ondanks alle inspanningen is de finish nog lang niet in zicht. We zullen ook de komende jaren nog in een overgangsfase verkeren. We moeten nog een flinke slag slaan om daadwerkelijk ‘Omgevingswetproof’ te zijn.

Wet kwaliteitsborging Net als de Omgevingswet, is ook de Wet kwaliteitsborging op 1 januari 2024 in werking getreden. In 2023 hebben we beleid opgesteld met als doelstelling om de bouwkwaliteit te verhogen. Vanaf 1 januari 2024 dient een initiatiefnemer bij een aanvraag rekening te houden met dit beleid en zullen bouwwerken met een laag risico niet meer door de gemeente worden getoetst, maar door een door de initiatiefnemer ingehuurde kwaliteitsborger. Uitvoerings- en handhavingsstrategie In 2023 hebben we de uitvoerings- en handhavingsstrategie voor 2024 tot en met 2027 voor de taken vergunningverlening en handhaving & toezicht opgesteld. Om invulling te geven aan een goede uitvoeringscyclus voor deze taken nemen we de planning voor deze taken jaarlijks op in een uitvoeringsprogramma. Daarnaast leggen we jaarlijks in een verslag vast of de planning en doelstellingen uit het programma zijn gerealiseerd.

2.2 Ruimtelijke ordening Wat hebben we bereikt In 2023 is hard gewerkt aan de omgevingsvisie stad Schagen 2040. Een eerste versie, zonder Schagen Oost, heeft ook ter inzage gelegen. Gezien de noodzaak van het verlengen van de WVG Schagen Oost is besloten om ook Schagen Oost onderdeel te laten zijn van de visie. Doel is vaststelling van de omgevingsvisie in de raad van juli 2024. Door de noodzakelijke voortgang in het traject rond de omgevingsvisie stad Schagen 2040 zijn er minder grote stappen gezet op de andere ontwikkelvisies dan eerder verwacht.

31

De ontwikkelvisie Petten bevindt zich in de laatste fase. De visie wordt naar verwachting in Q2 2024 vastgesteld door het college en kan daarna worden voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluitvorming. De ontwikkelvisie Callantsoog is in 2023 concreter gemaakt. Tegelijkertijd liggen hier op strategisch en financieel vlak nog verschillende uitdagingen. In 2023 is gestart met een verdiepingsslag op deze ontwikkelvisie. In 2023 is de ontwikkelvisie zuidelijke kernen (Waarland, Tuitjenhorn, Warmenhuizen) opgestart. Het projectteam is rond. De inhoudelijke uitwerking van de visie wordt in 2024 verder opgepakt.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Wonen en Ruimtelijke ordening

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten P2WR1.23

Bouwen en wonen

9.808

9.876

4.226

5.651

P2WR2.23

Ruimtelijke ordening

719

580

459

121

10.526

10.456

4.684

5.772

Totaal lasten

V

Baten P2WR1.23

Bouwen en wonen

11.469

16.042

9.240

6.802

P2WR2.23

Ruimtelijke ordening

2.830

330

116

214

Totaal baten

14.299

16.372

9.356

7.016

N

Saldo van lasten en baten

3.772

5.916

4.672

-1.244

N

Toevoeging aan reserves

2.575

4.692

2.968

1.725

Onttrekkingen aan reserves

1.614

2.702

2.382

320

Saldo mutaties reserves

-961

-1.991

-586

1.405

V

Totaal resultaat

2.811

3.925

4.086

161

V

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- moeten hieronder in ieder geval worden toegelicht. Lasten P2WR1.23 • Het groot onderhoud voor woningen en garages is in 2023 gestart, maar is niet volledig in 2023 uitgevoerd. De afronding hiervan zal in 2024 plaatsvinden. Omdat deze lasten worden gedekt vanuit de reserve 'onderhoud gemeentelijke gebouwen', hebben deze lagere uitgaven per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat (105V). • Beheer gronden waaronder betaalde pachten en overige kosten (31N).

32

•

•

•

•

Op basis van het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) moeten investeringen die gedekt worden vanuit reserves ook in de reguliere exploitatie worden geboekt. In voorgaande jaren werd alleen het saldo zichtbaar gemaakt onder de desbetreffende kostenplaatsen. In overleg met onze accountant worden met ingang van 2023 de baten en de lasten apart zichtbaar gemaakt. Omdat de begroting hier nog niet op was aanpast ontstaan er afwijkingen. Overigens zijn deze afwijkingen niet van invloed op het jaarrekeningresultaat omdat de desbetreffende posten ten gunste c.q. ten laste van reserves komen. Zie ook de toelichting bij de baten (265N). Net zoals voorgaand jaar heeft voor de jaarrekening een actualisatie plaatsgevonden voor alle grondexploitaties. Onderdeel hiervan was het afsluiten van de grondexploitatie en een gedeeltelijke afboeking van een onderhanden project. Meer informatie hierover kunt u vinden in de paragraaf grondbeleid (53N). Op basis van het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) moeten gemeenten de mutaties die betrekking hebben op de grondexploitaties ook via de reguliere exploitatie verwerkt worden. Deze mutaties zijn echter niet van invloed op het rekeningresultaat. Zie ook de toelichting bij de baten en de paragraaf grondbeleid voor extra informatie (5.930V). Overige verschillen (35N).

P2WR2.23 • Doordat de ontwikkelvisies voor Petten, Waarland, Tuitjenhorn en Warmenhuizen niet in 2023 zijn vastgesteld maar zijn doorgeschoven naar 2024 en 2025, zijn er minder advieskosten uitgegeven dan begroot in 2023 (111V). • Overige verschillen (10V). Baten P2WR1.23 • In 2023 hebben wij een index toegepast van 14,5%. Daarnaast hebben wij de begroting al een aantal jaren niet aangepast, terwijl de huren jaarlijks verhoogd worden met de index (40V). • Binnen de begroting ramen we jaarlijks opbrengsten voor snippergroen en overige vastgoed verkopen (niet zijnde grondexploitaties). Voor de overige vastgoed verkopen geldt dat deze conform de nota grondbeleid ten gunste wordt gebracht aan de reserve grondexploitatie. Hiermee heeft deze meeropbrengst per saldo een beperkt effect op het rekeningresultaat (385V). • Resultaten grondexploitaties inclusief voorzieningen (2.011N). • Op basis van het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) moeten gemeenten de mutaties die betrekking hebben op de grondexploitaties via de reguliere exploitatie verwerken. Deze mutaties zijn echter niet van invloed op het rekeningresultaat. Zie ook de toelichting bij de lasten en de paragraaf grondbeleid voor meer informatie (5.930 N).

• Mede door de vergunning van een aantal grote projecten zoals de oprichting van 150 recreatiewoningen en een hotel aan het Korfwater in Petten en de realisatie van 120 woningen Noorderlicht in Warmenhuizen zijn er meer bouwleges ontvangen dan begroot in 2023 (652V). • Overige vergoedingen (62V). P2WR1.23 • Jaarlijks ramen we opbrengsten op basis van af te sluiten anterieure overeenkomsten binnen onze reguliere exploitatie. Hierbij geldt dat deze lagere opbrengsten ruimschoots worden gecompenseerd door hogere legesopbrengsten (219N). 33

Overige verschillen (5V). Reserves Toevoegingen • De gerealiseerde winstnemingen grondexploitaties is lager, dan waar rekening mee gehouden is. Een nadere toelichting hierop vindt u in de paragraaf grondbeleid. (1.725V) Onttrekkingen • In 2023 heeft een lagere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve structuurvisie Petten. Hiertegenover staan lagere lasten per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekeningresultaat. (305N). • Overige onttrekkingen reserves (15N)

34

3 Programma Beheer openbare buitenruimte In de openbare ruimte vormen kapitaalgoederen een belangrijk onderdeel (ook wel de assets van de leefomgeving genoemd). Dit geldt voor alle objecten in de openbare ruimte zoals wegen, groenvoorziening, kunstwerken en speeltoestellen. Deze onderdelen van de openbare ruimte dragen integraal bij aan de leefbaarheid van de stad en dorpen binnen onze gemeente. In 2023 hebben we u meegenomen in de kwaliteit van deze kapitaalgoederen. Wij hebben aangegeven dat de financiële middelen niet voldoende zijn om deze volgens de afgesproken norm 'C' te onderhouden. Wij hebben afgesproken om versneld te groeien naar een adequaat budget in 2027. Wij hebben dit jaar voorbereidingen getroffen om voor nieuwe contracten te zorgen met aannemers en opdrachtnemers, die in 2024 de noodzakelijke werkzaamheden kunnen gaan uitvoeren.

3.1 Verkeer en Vervoer Wat hebben we bereikt We hebben aandacht gegeven aan de fietser. We hebben in nieuwe woonwijken, zoals Muggenburg-Zuid, specifiek aandacht gevraagd voor fietsen en wandelen. We zijn gestart met een participatietraject voor de doorfietsroute zodat we in 2024 verder kunnen met gerichte uitvoeringsprojecten. We zijn gestart met het realiseren van de fietsstraat in Kalverdijk en we hebben verschillende fietspaden verkeersveiliger ingericht door middel van kantmarkeringen. We hebben ons ingezet om de verkeersveiligheid te verbeteren. Het regionaal uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid Kop van Noord-Holland is opgeleverd. We hebben de verkeersveiligheid sterk verbeterd op specifieke locaties zoals op de Bosweg in 't Zand en het kruispunt Keinsmerweg-Grote Sloot. Naast fysieke maatregelen hebben we ook aandacht gegeven aan gedrag, bijvoorbeeld door middel van de campagne 'Toon begrip, raak niet in de slip', met de uitvoering van het programma ‘Doortrappen’ en door verkeersregelaars op het kruispunt N9 in Sint Maartensvlotbrug in te zetten afgelopen zomer. We hebben ons ingezet voor duurzame bereikbaarheid in de gemeente. De gratis verbeterde kustbus (met lage instap) reed afgelopen zomer 10 weken tussen Petten en Den Helder. We zijn gestart met een pilot om het mogelijk te maken elektrische auto’s op te laden vanuit huis en op de openbare weg.

Het plaatsen van laadpalen is versneld en daardoor gestegen van 9 in 2022 naar 25 in 2023, met als eindresultaat 179 laadpunten. Het verkeersmodel Schagen hebben we verfijnd en geüpdatet. Daarmee is het nu toepasbaar op de gehele gemeente. De bijbehorende data kunnen nu geleverd worden voor een basisgeluidemissie kaart. Dit is een verplichting vanuit de Omgevingswet. Ook kunnen er analyses worden uitgevoerd voor toekomstige ontwikkelingen, zoals woningbouw.

35

3.2 Riool Wat hebben we bereikt We willen naar een deugdelijk werkend rioolstelsel, uit oogpunt van volksgezondheid en leefbaarheid. Daarnaast bereiden we ons voor op de gevolgen van klimaatverandering, met name gericht op wateroverlast. Dit jaar hebben we het programma Stedelijk Water en Riolering PSWR 2023-2026 laten vaststellen. Hierbij is het scenario vastgelegd waarbij de rioolheffing zo laag mogelijk blijft. Met het vaststellen van dit programma zijn ook klimaatdoelstellingen vastgelegd. Met name gericht op wateroverlast. Hiermee geven wij kaders mee aan nieuwe plannen en ontwikkelingen om ervoor te zorgen dat onze gemeente weerbaarder wordt ten aanzien van hevige regen. Deze doelstellingen zijn bij de volgende projecten al opgenomen: • Project 'Herinrichting Kanaalstraat en omgeving'; • Fase 3 van project 'hoofdassen Tuitjenhorn'; • Project 'Hartendorp, Alingterp en park Torenven'. Verder hebben we in 2023 ongeveer 37 kilometer van het riool gereinigd, geïnspecteerd en beoordeeld.

3.3 Beheer buitenruimte Wat hebben we bereikt We groeien naar een aanvaardbaar onderhoudsniveau in de openbare ruimte. In 2023 zijn we een vernieuwd contract aangegaan met het Pro-bedrijf voor dagelijks onderhoud aan het openbaar groen. We hebben werkzaamheden aanbesteed om op meerdere locaties binnen de gemeente slechte plekken in de wegen te repareren. Ook zijn we gestart met de voorbereidingen om in 2024 op nog meer locaties aan de gang te gaan. We zijn een samenwerking met gemeente Hollands Kroon aangegaan om samen in 2024 een doorlopende weg bij Zijdewind aan te pakken. Ook hebben we 8 bruggen vervangen. Dit jaar is de overdracht van het onderhoud en beheer van stedelijk water overgegaan naar het Hoogheemraadschap. Het buitengebied blijft bij onze gemeente. Hiervan hebben we dit jaar ongeveer 20 kilometer uitgebaggerd. In de wijk Groeneweg zijn er dit jaar 19 ondergrondse restafvalcontainers geplaatst en in gebruik genomen. Storm Polly heeft in de zomer voor onvoorziene boomschade gezorgd. Door hier snel en adequaat op te handelen is overlast tot het minimale beperkt gebleven en is er geen persoonlijk letsel geweest. Het project 'Herinrichting Kanaalstraat en omgeving' hebben we aanbesteed. De uitvoering is gestart en loopt door tot tweede kwartaal 2024. Fase 3 van de hoofdassen in Tuitjenhorn is de laatste fase die uitgevoerd wordt.

Dit gedeelte hebben we dit jaar voorbereid en aanbesteed. De uitvoering zal in 2024 plaatsvinden. Renovatie aan de wijken Hartendorp, Alingterp en park Torenven te Warmenhuizen hebben een koppelkans en zijn op deze manier benoemd om integraal te worden voorbereid. Dit

36

jaar hebben we de projectbeschrijving gedaan. Hierop volgen verdere voorbereidingen die vanaf 2024 opgepakt worden. Dit jaar hebben we de Schagerweg aanbesteed. De uitvoering zal in 2024 starten.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Beheer openbare buitenruimte

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten P3VV1.23

Verkeer en Vervoer

7.368

5.679

6.977

-1.298

P3VV2.23

Riool

3.788

3.849

4.663

-814

P3VV3.23

Beheer buitenruimte

6.891

4.206

4.272

-67

18.047

13.733

15.912

-2.179

316

316

1.054

-738

5.624

6.249

6.376

-127

302

152

194

-41

6.243

6.718

7.623

-905

V

Saldo van lasten en baten

-11.804

-7.016

-8.289

-1.274

N

Toevoeging aan reserves

5.148

11.584

11.110

473

Onttrekkingen aan reserves

6.103

6.030

6.384

-354

955

-5.554

-4.726

827

V

-10.849

-12.569

-13.015

-446

N

Totaal lasten

N

Baten P3VV1.23

Verkeer en Vervoer

P3VV2.23

Riool

P3VV3.23

Beheer buitenruimte

Totaal baten

Saldo mutaties reserves Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- moeten hieronder in ieder geval worden toegelicht. Lasten P3vv1.23 • Er is urgentie gegeven aan het herstellen van wegen die onder de onderhoudsnorm zaten. Dit heeft met zich meegebracht dat er meer is uitgegeven dan aanvankelijk begroot (527N). • Doordat er urgentie is gegeven aan de staat van wegen is er minder uitgegeven aan onderhoud van kunstwerken en straatmeubilair (117V). • Door een milde winter was het nodig om voor een langere periode dan begroot actief in te zetten op straatreiniging. Dit heeft geleid tot een overschrijding (214N).

37

•

• •

•

•

•

In 2023 waren er minder winterse omstandigheden, zoals hierboven al aangegeven was er sprake van een milde winter. Hierdoor is minder gladheidsbestrijding nodig geweest (148V). Er hebben dit jaar minder onderhoudswerkzaamheden aan de openbare verlichting plaatsgevonden omdat deze nog in goede staat waren (71V). Kosten voor baggerwerkzaamheden hebben we overgeheveld naar de exploitatie, omdat deze ten onrechte waren geactiveerd. Per saldo is dit budgetneutraal omdat er een hogere onttrekking reserve maatschappelijk nut plaatsvindt (470N). Hogere kapitaallasten dagelijks onderhoud wegen beheer worden veroorzaakt doordat we dit jaar de kosten en opbrengsten conform BBV niet meer salderen. Per saldo is dit budgetneutraal omdat ook de baten zijn opgehoogd(163N). Hogere kapitaallasten beheer waterwegen zijn ontstaan in verband noodzakelijke voorbereidingskosten op de overname van stedelijk water door het Hoogheemraadschap. Per saldo is dit budgetneutraal omdat er een hogere onttrekking uit de reserve maatschappelijk nut plaatsvindt (243N). Er zijn diverse kleine verschillen die leiden tot een nadeel (17N).

P3vv2.23 • De modems van de pompen en gemalen moesten van 2G naar 4G worden overgezet, omdat de pompen anders niet meer op afstand waren te bedienen. Dit leverde een nadeel op. Bij het onderhoud van de rioolpompen en gemalen is er oponthoud geweest met een marktpartij waardoor uitvoering niet volgens planning kon plaatsvinden. Dit leverde een voordeel op. Dit samen heeft geleid tot een overschrijding (45N). • Er zijn oude overeenkomsten met betrekking tot bouwplannen. Hierdoor hebben wij op klein riolering onderhoud woningen aangesloten op de gemeentelijke riolering. Deze kosten waren niet geraamd (117N). • Samenwerking in de Noordkop is het niet gelukt om in 2023 een tweede gegevensbeheerder aan te nemen (30V). • De planning van het inspecteren en reinigen van pompen en gemalen is niet gehaald door uitval van medewerkers (50V). • Riool huisaansluitingen heeft minder onderhoud en reparatie plaatsgevonden dan gemiddeld op jaarbasis (36V). • Aan het einde van het jaar bleek dat de kosten voor vervanging van IBA's (soort septic tanks) enorm zijn gestegen. Dit was niet eerder bekend en heeft geleid tot een overschrijding (33N). • Het systeemoverzicht stedelijk water was niet op orde dit hebben we met hulp van een extern bureau opgepakt (31N). • Er is een WOO-verzoek riolering Schagerweg ontvangen waarvan de afwikkeling tot extra kosten leidde (15N).

• De accountant heeft aangegeven dat bepaalde kosten als groot onderhoud moeten worden beschouwd. Deze mogen niet via de voorziening lopen en ontstaat er een last in de exploitatie. Hier tegen over staat echter een onttrekking aan de egalisatie voorziening (684N). • Er zijn diverse kleine verschillen die leiden tot een nadeel (5N).

38

P3vv3.23 • Kosten aanleg natuurbegraafplaats is lager uitgevallen omdat zand uit het project ‘werk met werk’ gebruikt kon worden. Daarnaast is niet al het werk volgens planning uitgevoerd door slecht weer (46V). • Bij beheer groen hebben diverse onvoorziene werkzaamheden moeten plaatsvinden door bijvoorbeeld stormschade. Daarnaast zijn kosten op sommige onderdelen meer gestegen dan begroot. Dit tezamen heeft geleid tot een nadeel (27N). • De kapitaallasten beheer groen zijn hoger uitgevallen doordat er abusievelijk jarenlang niet is afgeschreven op de investering groen impuls. Dit is hersteld en de kapitaallasten zijn in een keer in de exploitatie geboekt. Per saldo is dit budgetneutraal, omdat hier tegenover een onttrekking aan de reserve financiering maatschappelijk nut staat (125N). • Er is minder strandreiniging nodig geweest dan begroot (19V). Diverse kleine verschillen leiden tot een voordeel (20V). Baten P3vv1.23 • In 2023 is een intensieve aanleg van glasvezel geweest, hierdoor hebben wij meer rekeningen ingediend bij de glasvezel maatschappijen dan voorzien. Daarnaast salderen we de kosten en opbrengsten niet meer en splitsen we deze conform BBV. Hierdoor heeft er een ophoging van opbrengsten plaatsgevonden (zie toelichting punt P3VV1.23). Deze opbrengsten zijn budget neutraal verwerkt in dit programma omdat ze ook op de kostenkant staan (690V).

• We hebben op een aantal plaatsen maatregelen genomen ter verbetering van de verkeersveiligheid, daarvoor hebben we subsidie aangevraagd en ontvangen. Deze ontvangsten waren niet meegenomen in de begroting (27V). • Er moet een nieuwe overeenkomst opgesteld worden met het bestuur van de recreatiehaven. Deze is er nu niet, waardoor we de begrote inkomsten niet hebben ontvangen (44N). Er is inmiddels een projectopdracht en binnenkort starten de gesprekken om te komen tot een oplossing. • Vrijval van onterecht op de balans opgenomen reservering m.b.t. glasvezel (65V). P3vv2.23 • Bij de begroting is rekening gehouden met een lagere opbrengst, omdat een grootverbruiker geen gebruik meer zou maken van ons rioolstelsel. Desondanks is de aanslag aan de verbruiker volledig opgelegd en ontvangen. Inmiddels maakt deze verbruiker geen gebruik meer van ons stelsel en zal deze rekening gecorrigeerd worden in 2024. De opbrengsten zijn hierdoor hoger dan de kosten van riolering, waardoor we minder onttrekken uit de voorziening dan begroot (174N). • De accountant heeft aangegeven dat bepaalde kosten als groot onderhoud moeten worden beschouwd. Deze mogen niet via de voorziening lopen. Het mag wel via de egalisatievoorziening worden onttrokken. Onttrekkingen via de egalisatievoorziening lopen via de exploitatie.

Dit is niet het geval bij de Voorziening voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven (deze worden direct op de voorziening geboekt). Hierdoor wordt de onttrekking vanuit de voorziening die als baten binnen komt bij de exploitatie zichtbaar (278V). • Er zijn op diverse posten kleine voordelen geweest (23V).

39

P3vv3.23 • In 2023 zijn er veel verlengingen van grafrechten geweest, ook verscheidene verzoeken om vervroegd te verlengen. Dit heeft geleid tot een voordeel (38V). • Er zijn diverse kleine voor- en nadelen (3V). Reserves toevoegingen • Door het opheffen van de egalisatiereserve komt deze dotatie te vervallen. Hier tegenover staat een dotatie aan de egalisatie voorziening riolering. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat (473V). onttrekkingen • In 2023 heeft een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve investeringen maatschappelijk nut. Dit betreft voornamelijk baggerwerkzaamheden die ten onrechte geactiveerd waren. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat (333V). • Op de reserve maatschappelijk nut (21V).

40

4 Programma Duurzaamheid ‘Samen bouwen aan een duurzaam Schagen'. Zo heet het programma Duurzaamheid 20202050 van onze gemeente. Ook in 2023 is er druk gebouwd. Voorbeelden zijn nieuw beleid op het gebied van zon en wind, regionale samenwerking rond de RES en klimaatadaptatie. Daarnaast is ook de energiearmoede opgepakt samen met het sociaal domein. Waarmee we laten zien dat duurzaamheid integraal moet worden opgepakt. Een belangrijke stap in 2023 was de opbouw van een gedreven team rond duurzaamheid om alle ambities uit het programma en het coalitieakkoord te verwezenlijken waaraan de toekenning van extra geld voor capaciteit vanuit het Rijk ten grondslag lag (de CDOKE regeling). Deze uitbreiding werpt al duidelijk haar vruchten af binnen de verschillende pijlers van het programma Duurzaamheid. Vanuit de gemeenteraad is de behoefte kenbaar gemaakt om meer inzicht te krijgen in de resultaten op het gebied van duurzaamheid. Met behulp van de Energiemonitor zijn we begonnen met het in kaart brengen van het huidige energiegebruik, de duurzame opwek en de uitstoot van broeikasgassen in onze gemeente. Veranderingen richting het jaar 2030 vergelijken we met lokaal beleid. Denk aan nationaal en Europees beleid, marktontwikkelingen, en relevante trends. Zo wordt effectiviteit van de verschillende programma's beter zichtbaar.

De resultaten van de monitor worden in 2024 gedeeld met de raad.

4.1 Warmte Wat hebben we bereikt • •

•

•

Het onderzoeken van mogelijkheden voor collectieve warmte-oplossingen nemen we mee in de ontwikkeling van grotere woningbouwprojecten zoals Schagen Oost. Er zijn in 2023 meer dan 900 huishoudens aangeschreven in het kader van de aanpak energiearmoede. Hiervan heeft gemiddeld 40% gebruik gemaakt van het aanbod. Bij ongeveer 350 woningen zijn gratis kleine energiebesparende maatregelen aangebracht. Bij ongeveer 400 woningen is energiezuinig witgoed aangeboden. We hebben € 1,7 miljoen aan rijkssubsidie (NIP) ontvangen om in totaal 788 woningen te helpen verduurzamen via isolatie van spouw, vloer, dak of ramen. Woningeigenaren kunnen daarmee tussen de € 1.000 en € 2.000 subsidie ontvangen. Huiseigenaren met lage inkomens kunnen eventueel een hogere subsidie krijgen. De uitvoering gaat in 2024 van start. Met een subsidie van € 200.000 van de provincie kunnen we de aanpak van de afgelopen jaren om woningeigenaren te helpen verduurzamen, voortzetten.

Wat hebben we verder gedaan • Aanpak Energiearmoede is gestart in samenwerking met het sociaal domein, Wooncompagnie, Wonen Plus Welzijn, Humanitas en NHEC. • Voorbereiding Lokale Aanpak Isolatie (via NIP), een brede oriëntatie op een mogelijke aanpak. Het opzetten van een Europese aanbesteding. • Opstarten ecologisch onderzoek voor ‘het vleermuizenprobleem’. Zonder ecologisch onderzoek en zonder vergunning van de provincie kan de Lokale Aanpak Isolatie (NIP) niet van start. 41

• •

Bewoners informeren via de duurzaamheidsnieuwsbrief, gemeentelijke website en de website van het Duurzaam Bouwloket. Opstarten van onderzoek naar de mogelijkheid van een warmtenet in Schagen. Hiermee geven we invulling aan Spoor D van de Transitievisie Warmte (oftewel TVW).

Resultaten • We hebben prestatieafspraken gemaakt met woningcorporatie de Wooncompagnie. • De Wooncompagnie heeft 3.297 sociale huurwoningen in de gemeente Schagen. Hiervan is tot en met 2023 circa 70% geïsoleerd tot minimaal label B. • De pilot, met als resultaat een aardgasvrije wijk, is nog niet van start. • Het onderzoek naar de mogelijkheden voor een warmtenet hebben we in 2023 gestart en wordt in het eerste kwartaal van 2025 afgerond.

4.2 Circulaire economie Wat hebben we bereikt De Leidraad Openbare Ruimte (LIOR) is geactualiseerd met herijkte duurzaamheidseisen. Hiermee hebben we de basis gelegd voor een meer duurzaam onderhoud aan de openbare ruimte. Het bouwconvenant Toekomstbestendig Bouwen is door het college ondertekend. Hiermee heeft het college een belangrijke stap gezet. In dit convenant staan onder andere eisen opgenomen voor circulair bouwen. Na het tekenen van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen hebben we gesprekken gevoerd met ontwikkelaars en bouwers. Dit om de praktische haalbaarheid van het convenant te onderzoeken. Kansen circulair inkopen Kansen voor circulair inkopen hebben we in kaart gebracht op basis van de ervaring van andere gemeenten. We hebben gesprekken gevoerd met gemeenten in de regio en daarbuiten om input op te halen voor de vormgeving van het visiedocument en kansen voor circulaire inkoop.

4.3 Duurzame mobiliteit Wat hebben we bereikt We zetten in op schoon, slim en veilig vervoer. Zoveel mogelijk fossielvrij. Daarom zorgen we voor een goede laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen en zijn de fiets, het openbaar vervoer en toepassingen zoals deelmobiliteit belangrijke onderdelen van duurzame mobiliteit. Fietsers en wandelaars zijn onze belangrijkste weggebruikers. Wat hebben we gedaan • We gaan door met het uitbreiden van laadpunten en andere vormen van duurzaam laden. • De voorbereiding voor het maken van nieuw beleid voor laadpalen hebben we gestart in de vorm van een pilot om de auto op een publieke parkeerplaats te kunnen laden aan huis. • We gaan verder met de doorfietsroute Den Helder-Schagen-Alkmaar.

42

•

De doorfietsroute van Texel naar Schagen is nog steeds in ontwikkeling. Met name participatie is een belangrijk onderdeel. Er zijn in oktober in Schagen en Warmenhuizen inloopavonden geweest. • We lobbyen bij de provincie voor behoud van buslijnen en spitstreinverkeer.

4.4 Klimaatadaptatie Wat hebben we bereikt We hebben klimaatadaptatie beter geborgd in regels en beleid. We hebben het nieuwe Gemeentelijke Rioleringsplan (Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027) vastgesteld. Hierin staat onder meer hoe we omgaan met wateroverlast en droogte en welke projecten worden uitgevoerd. • De Leidraad inrichting openbare ruimte hebben we herzien. • We hebben 6 renovatieprojecten gedraaid in de openbare ruimte. Alle renovatieprojecten worden klimaat adaptief uitgevoerd. • Hemelwaterverordening, beleidsregels en nadere regels hemelwaterberging (2023). We hebben de openbare ruimte klimaatbestendiger gemaakt. We hebben regels voor hemelwaterberging vastgesteld om wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen bij hevige regenbuien. Door deze regels is het verplicht om bij het bouwen van nieuwe bouwwerken hemelwater op te vangen en dit vertraagd af te voeren naar de bodem, de sloot of het riool. We hebben de gemeente vergroend (zie ook paragraaf 4.6). Rond het gemeentehuis zijn tegels verwijderd en is groen geplaatst. Hiermee willen we het goede voorbeeld geven. Ook op andere plekken over de hele gemeente is overbodige verharding verwijderd en is vergroend. • •

4.5 Elektriciteit Wat hebben we bereikt •

•

• • •

We hebben kansen en mogelijkheden in kaart gebracht voor bedrijven om onderling samen te werken aan opslag en dynamisch uitwisselen van capaciteit op het stroomnet. Vanuit de regio hebben we een adviseur aangesteld die bedrijven adviseert over duurzame opwek en naar kansen kijkt voor slimme oplossingen door middel van een gebiedsgerichte aanpak. Intern hebben we 2 parkeerterreinen aangewezen als kansrijk voor zonnepanelen. De initiatie fase voor onderzoek naar het plaatsen van zonnepanelen bij waterbergingen hebben we eind 2023 gestart. We zijn gestart met het uitvoeren van de lokale aanpak Energie Bespaar Akkoord Noord-Hollandse Bedrijven.

Dit onder meer gedaan door: • Met de ondernemersvereniging, Liander en meerdere grootverbruikers van energie gesprekken te voeren. • Regionaal de samenwerking op te zoeken met de inzet zon op grote daken.

43

•

Er zijn meerdere parkeerterreinen (locaties) beoordeeld door verschillende interne afdelingen op geschiktheid voor zonnepanelen.

Resultaten: • De herijking RES 2.0 is vastgesteld. • Bedrijven op de Witte Paal hebben we geïnventariseerd voor aanschaf zonnepanelen (gebiedsgerichte aanpak). De Klimaatroute is gecontracteerd voor stimuleringsdeel Energie Bespaar Akkoord. 4.6 Groen en biodiversiteit Wat hebben we bereikt • • •

We hebben de biodiversiteit vergroot. We hebben de gemeente vergroend. We hebben de landschappelijke waarde versterkt.

Dit hebben we gedaan door: • Er zijn 134.000 bloembollen geplant op locaties in Waarland, Warmenhuizen en Tuitjenhorn. • Er is 6.680 vierkante meter bloemenmengsel ingezaaid. • Er zijn 127 bomen geplant in het kader van landschapsversterking, 'Schagen groeit door'. • Bij uitgevoerde nieuwbouw- en renovatieprojecten hebben biodiversiteit en waar mogelijk natuurinclusiviteit een plaats gekregen. • We hebben 61 overeenkomsten voor groenadoptie ondertekend met inwoners. Vastgesteld beleid de omgevingsvisie (speerpunt 8). • Programmadoelen 'Bollen en bijen' en 'Schagen groeit door'. • Integraal beleidsplan openbaar gebied. • Leidraad inrichting openbare ruimte. • Ontwikkelvisie stad Schagen. Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Duurzaamheid

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Verschil

7.374

8.533

7.897

636

7.374

8.533

7.897

636

7.960

9.042

8.933

109

7.960

9.042

8.933

109

Lasten P4DU2.23

Circulaire economie

Totaal lasten

V

Baten P4DU2.23

Circulaire economie

Totaal baten

44

N

Saldo van lasten en baten

586

509

1.036

Toevoeging aan reserves

293

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Saldo mutaties reserves

-293

0

0

N

Totaal resultaat

293

509

527

V

1.036

527

V

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- moeten hieronder in ieder geval worden toegelicht. Lasten P4DU2.23 • In 2023 hebben we vanuit het Rijk subsidie ontvangen in het kader van 'energiearmoede'. De aanpak hiervan is in 2023 opgestart, in samenwerking met Wonen Plus Welzijn, Humanitas, NHEC en de Wooncompagnie. Meer dan 900 bewoners hebben een aanbod gekregen van € 250 om aan kleine energiebesparende maatregelen te besteden en €400 voor energiezuinig witgoed. Daarnaast konden zij advies krijgen van energiecoaches en hulp van energieklussers. In totaal hebben wij in voor € 265.000 aan lasten verantwoord. Afgezet tegen de begrote uitgaven is er sprake van een onderbesteding. De niet bestede middelen blijven beschikbaar in 2024. Zie ook de toelichting bij de baten (778V). • Uit de berekening van afvalstoffenheffing is gebleken dat we dit jaar meer moeten storten in de afvalvoorziening dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt omdat er subsidies over voorgaande jaren zijn ontvangen. Hierdoor zijn de opbrengsten hoger dan de kosten en is het verplicht om meer te storten in de voorziening (178N). • Diverse posten leiden tot een verschil (36V).

Baten P4DU2.23 • De komende jaren (2023 tot en met 2030) komen er voor het taakveld Duurzaamheid extra middelen vrij vanuit het Rijk: het betreft de regeling 'Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid' (CDOKE). In het coalitieakkoord van het kabinet zijn voor de jaren 2023 tot en met 2030 hiervoor uitvoeringsmiddelen gereserveerd. Voor Schagen betreft dit een totaalbedrag van € 2,8 miljoen uitgekeerd in delen per jaar: 2023, 2024 en 2025. Het bedrag voor 2023 kwam uit op € 946.000. Dit bedrag is ook opgenomen binnen onze reguliere begroting. Het laat bekend worden van deze regeling heeft er ook voor gezorgd dat we het budget niet volledig konden benutten. In totaal hebben we van deze subsidie € 205.000 gebruikt. Het niet gebruikte deel blijft beschikbaar voor de volgende jaren. Omdat de subsidie niet binnen dit programma was begroot ontstaat er een 'voordeel' (205V). • Zoals u bij de lasten kunt lezen hebben we vanuit het Rijk subsidie ontvangen in het kader van 'energiearmoede'. Een deel van deze subsidie is niet gebruikt en blijft beschikbaar voor 2024 (778N). • De begroting van nieuwbouwwoningen is geschat op basis van ervaringscijfers. Echter zijn er dit jaar meer nieuwbouwwoningen gerealiseerd dan verwacht waardoor er meer afvalstoffenheffing is ontvangen (75V).

45

• •

Voor afvalverwijdering hebben we subsidies uit voorgaande jaren ontvangen (387V). Overige verschillen (2V).

46

5 Programma Economische zaken Economische Zaken, Toerisme en Recreatie heeft primair de focus gehad op destinatiemarketing, het organiseren van accounthouderschap voor Bejo, Vezet en de EHC en het proces in aanloop naar besluitvorming door het college van burgemeester en wethouders over de beleidsregels voor de standplaatsen. In dit proces waren er diverse momenten en vormen van participatie. Regionaal is gewerkt aan de huisvesting van arbeidsmigranten en in het bijzonder aan grootschalige huisvesting en het inrichten van een digitaal register voor het inschrijven van arbeidsmigranten. Met de regio’s Alkmaar en West-Friesland is gestart met het opstellen van een economische agenda Noord-Holland Noord. Daarnaast zijn alle zeilen bijgezet om ons team te versterken en functies operationeel te houden. Waaronder die van bedrijfscontactfunctionaris. Dit heeft er echter niet toe geleid dat het team op volle sterkte was. Gedurende heel 2023 is het team onderbezet geweest, waardoor er in sommige dossiers vertraging is opgetreden.

5.1 Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid Wat hebben we bereikt •

•

•

• •

•

We hebben een conceptversie van de economische agenda opengesteld voor een laatste participatieronde, die afliep op 27 november 2023. De reacties worden meegewogen in de uiteindelijke versie van de economische agenda. Vaststelling staat gepland voor eerste helft 2024. We hebben een conceptversie opgesteld van de economische agenda NoordHolland Noord. In 2024 wordt de economische agenda Noord-Holland Noord vastgesteld. De drie regio’s in Noord-Holland Noord hebben in oktober 2023 een aanvraag ingediend voor een Regiodeal bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Deze aanvraag is ondersteund door het onderwijs en het gezamenlijke bedrijfsleven NoordHolland Noord. BZK heeft de aanvraag voor een bedrag van € 32,5 miljoen toegekend. Samen met de triple helix partners (onderwijs en bedrijfsleven) wordt uitwerking gegeven aan de drie programmalijnen: Beter Leven, Beter Leren en Beter Werken. Met deze aanvraag hebben we een betere samenwerking bereikt op het gebied van de aansluiting van de arbeidsmarkt en het onderwijs. Er is een concept plan van aanpak gemaakt voor het haalbaarheidsonderzoek bedrijventerreinen in 2023. Hier wordt in 2024 een vervolg aan gegeven. Vanuit het Werkgeversservicepunt (WSP) heeft het evenement Omgekeerd solliciteren in november 2023 in Schagen plaatsgevonden.

Hierbij hebben werkgevers met vacatures zich met succes gepresenteerd aan mogelijke kandidaten. Het platform Op Kop brengt ook dit jaar het programma A&O bedrijven uit de Kop van Noord-Holland onder de aandacht bij werkzoekenden. Met het loopbaanoriëntatieprogramma (lob-programma) worden (kans)beroepen die in de Kop te vinden zijn bij leerlingen van het voortgezet onderwijs in de spotlight gezet tijdens het beroepenevenement. Ruim 1.600 leerlingen/geïnteresseerden hebben hieraan deelgenomen. Daarnaast wordt er nog breder ingezet op regiopromotie

47

·

·

·

•

door regionale evenementen, zoals de Kom Binnen Bij Bedrijven Dagen en de Marinedagen. In 2023 hebben met de regionale stakeholders op het speelveld arbeidsmarkt en onderwijs een Human Capital Agenda vastgesteld. Deze agenda is in december vastgesteld. Vanaf 2024 worden er drie actielijnen in een uitvoeringsprogramma opgepakt: Aantrekken en behouden van talent in de regio; Blijven doorvoeren van innovaties in onderwijs en beroepspraktijk; Professionaliseren van HR-beleid en arbeidscommunicatie bij MKB. Na een intensief participatieproces zijn de standplaatsregels voor ambulante handel op 19 december 2023 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. We pakken door met het organiseren van alle stappen die nodig zijn om de beleidsregels uit te voeren. Zoals de voor de nieuwe voorkeurslocaties benodigde omgevingsvergunningen. Op regionaal niveau speelde onder meer de nieuwe programmaperiode van LEADER (2023-2027). In opdracht van de Regio Kop van Noord-Holland, en met subsidie van de provincie Noord-Holland, is een projectleider begin 2023 aan het werk gegaan met de voorbereiding van de nieuwe programmaperiode. Het gebied in ‘De Kop’ vormt de basis van de ontwikkeling van de Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS). De kop heeft zelf een LOS opgesteld, uitgaande van de specifieke uitdagingen en kansen van dat gebied.

Middels bijeenkomsten zijn er gebiedskenners uit het economische, sociale en culturele domein, lokale overheden en dorpsraden met elkaar in gesprek over de kracht van de Kop en zijn bewoners enerzijds en de verander- en verbeterpunten die men waarnam anderzijds. Positieve punten, die men graag wil behouden, zijn de kwaliteit, diversiteit en geografische spreiding van de projecten en de tevredenheid over de organisatie. Verbeterpunten betroffen het verlichten van de administratieve last en de vereenvoudiging van de aanvraagprocedure en -formulieren, ideeën voor een betere communicatie over LEADER, met specifieke bijeenkomsten voor verschillende doelgroepen, en met meer interactie met potentiële aanvragers. Er werd aangedrongen op het beter betrekken van jongeren. Veel van deze aanbevelingen hebben een plek gekregen in de LOS, waar we eind 2023 groen licht op hebben gekregen. Sinds 2023 hebben we een accounthouder die structureel contact onderhoudt met enkele bedrijven die belangrijke economische ‘Unique Selling Points’ zijn voor onze gemeente: Bejo, Vezet en de EHC. Dit accounthouderschap helpt om enkele ambities in onze economische agenda te verwezenlijken. De betreffende bedrijven zijn blij met dit contact.

Het is voor hen een laagdrempelige manier om te schakelen met de gemeente als er strategische zaken spelen en voor de gemeente van groot belang om in een vroeg stadium mee te kunnen denken. Als voorbeeld hebben we gesprekken gevoerd met Vezet - ook bestuurlijk- over de ambities van Vezet en hoe we als gemeente ze daarin kunnen faciliteren. Dit heeft geleid tot een vergunningsaanvraag voor een nieuwe productiehal die voor Vezet essentieel is om aan te kunnen sluiten op de ontwikkelingen in de voedselbranche.