Jaarrekening 2023 gewaarmerkt incl controleverklaring 2023 WG

Jaarstukken 2023

Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 5 juli 2024 kenmerk 312023001.24.364

Inhoudsopgave Bestuurlijke inleiding..................................................................................................................................... 4 Infographic.................................................................................................................................................... 6 Algemeen ..................................................................................................................................................... 7 Resultaat .................................................................................................................................................... 7 Toelichting jaarrekening ......................................................................................................................... 7 Financiële kengetallen ........................................................................................................................... 7 Risicobeheersing ...................................................................................................................................... 8 Jaarverslag....................................................................................................................................................

9 1 Programma Sociaal domein ............................................................................................................ 10 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 20 2 Programma Wonen en Ruimtelijke ordening ................................................................................ 28 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 32 3 Programma Beheer openbare buitenruimte ................................................................................ 35 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 37 4 Programma Duurzaamheid .............................................................................................................. 41 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 44 5 Programma Economische zaken .................................................................................................... 47 Wat heeft het gekost.........................................................................................................................

50 6 Programma Participatie en dienstverlening ................................................................................. 53 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 58 7 Programma Financiën ....................................................................................................................... 63 Wat heeft het gekost......................................................................................................................... 65 Overzicht paragrafen ............................................................................................................................... 68 Paragraaf financiering.......................................................................................................................... 68 Paragraaf lokale heffingen .................................................................................................................. 73 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 79 Paragraaf kapitaalgoederen ..............................................................................................................

86 Paragraaf bedrijfsvoering .................................................................................................................... 92 Paragraaf verbonden partijen .......................................................................................................... 100 Paragraaf grondbeleid....................................................................................................................... 124 Openbaarheidsparagraaf Wet Woo ............................................................................................... 131 Jaarrekening............................................................................................................................................. 132 Balans ..................................................................................................................................................... 136 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling ................................................................... 138 Vaste activa.......................................................................................................................................... 142 Immateriële vaste activa ...................................................................................................................

142 Materiële vaste activa ........................................................................................................................ 143 Financiële vaste activa ...................................................................................................................... 145 Vlottende activa .................................................................................................................................. 146 Voorraden ............................................................................................................................................. 147 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar ................................................... 147

2

Liquide middelen ................................................................................................................................. 149 Overlopende activa ........................................................................................................................... 149 Vaste passiva ........................................................................................................................................ 151 Eigen vermogen ................................................................................................................................... 151 Toelichting reserves ............................................................................................................................. 151 Voorzieningen....................................................................................................................................... 155 Toelichting voorzieningen .................................................................................................................. 156 Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer ................................ 158 Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar ...................

158 Overlopende passiva.......................................................................................................................... 159 Waarborgen en garanties ................................................................................................................. 161 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................................... 163 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 164 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................ 166 Taakvelden............................................................................................................................................ 179 Overhead .............................................................................................................................................. 181 Af te sluiten investeringen .................................................................................................................. 182 Wet Normering Topinkomens (WNT) ................................................................................................

185 Sisa bijlage............................................................................................................................................. 188 Verplichte BBV indicatoren ................................................................................................................ 205 Specificatie afvalstoffenheffing ........................................................................................................ 208 Specificatie Rioolheffing ..................................................................................................................... 209 Rechtmatigheidsverantwoording college ..................................................................................... 210 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .............................................................. 212

3

Bestuurlijke inleiding Voor u ligt de Jaarrekening 2023. Deze bestaat uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. Met deze jaarrekening wordt het boekjaar 2023 afgesloten.

2023 is het eerste volledige begrotingjaar geweest van het huidig college. We sluiten het jaar af met een voordelig saldo van € 8,8 miljoen. In onze laatste rapportage, de tweede financiële prognose, verwachtten we nog een positief eindresultaat van € 3,1 miljoen. Het positieve eindresultaat van € 8,8 miljoen lichten we graag verder toe. Ons rekeningresultaat toont een fors overschot Wanneer we het jaarrekeningresultaat storten in onze algemene reserve kent deze een omvang van € 15,4 miljoen. In deze onzekere financiële periode, met een onvoorspelbare rijksoverheid, is een buffer zeer welkom. Op basis van deze cijfers gaat het nu best goed met onze gemeente. Tegelijkertijd wordt ons jaarrekeningresultaat vooral bereikt door een flink aantal incidentele inkomsten. Dit zijn zaken waar wij als gemeente geen invloed op hebben. Het rekeningresultaat is voor een belangrijke deel ontstaan door een aantal externe factoren. Zo hebben we vanuit het Rijk aan het einde van het jaar meer middelen ontvangen dan we konden uitgeven in 2023 aan de Oekraïne-gelden (€ 1 miljoen), de wet BUIG (€426.000 euro), de energietoeslag (€529.000), de CDOKE-gelden (€205.000) en de Spuk Gala-gelden (€575.000). Het klinkt positief dat we zoveel extra geld vanuit het Rijk ontvangen, maar dit geeft een vertekend beeld.

Een groot gedeelte van het geld is incidenteel geld dat besteed dient te worden aan bepaalde projecten, zoals de implementatie van de Omgevingswet, de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen en de energietoeslag. Deze middelen kunnen niet of maar beperkt ingezet worden voor structurele lasten. Naast bovenstaande gelden vanuit het Rijk zijn er ook incidentele meevallers geweest zoals de renteopbrengsten van het schatkistbankieren (€529.000), zijn er inkomsten uit de verkoop van snippergroen en overig vastgoed (€363.000) en zijn de inkomsten van toeristenbelasting (€363.000) hoger dan eerder begroot. Naast alle extra middelen van het Rijk en de incidentele meevallers zijn ook de structurele budgetten niet allemaal volledig gebruikt. Deze afwijkingen worden onder de programma's toegelicht. Afwijkingen eerder signaleren We zien dat we op diverse budgetten meer inkomsten of minder uitgaven hebben dan eerder begroot. Dit geeft ons het inzicht dat we actief aan de slag moeten met het realistischer begroten van onze budgetten. Door eerder te signaleren waar afwijkingen ontstaan. Ook onze reserves beter te benutten door zowel te creëren, als te storten en te onttrekken, en gedurende het jaar beter de budgetten te monitoren, zodat deze direct bijgesteld kunnen worden. Dit is ook nodig om goed inzicht te geven in de staat van de gemeente.

Anderzijds is dit ook noodzakelijk om ons voor te bereiden op de financieel onzekere periode.

4

Met de recent gepresenteerde meicirculaire zijn de te korten voor de jaren 2026 en verder niet meer zo groot als eerder verwacht. Tegelijk blijft de toekomst van het gemeentefonds onzeker. Deze uitdaging wordt landelijk ervaren; positieve resultaten en gevulde reserves nu, maar een onzekere financiële positie straks. Het college blijft zich, samen met andere gemeenten en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), bij het Rijk inzetten voor duidelijkheid voor een langere periode. Tot die tijd blijft het college behoedzaam en conservatief begroten. De bestaande en nieuwe risico’s vragen om een stevige buffer. Wat is er anders in deze jaarrekening? De vorige jaarrekening was op domeinniveau. In deze jaarrekening gaat het op programmaniveau. Het gaat om de volgende programma’s: - 1. Sociaal Domein - 2. Wonen en Ruimtelijke Ordening - 3. Beheer openbare buitenruimte - 4. Duurzaamheid - 5. Economische Zaken - 6. Participatie en Dienstverlening - 7. Financiën Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het verslagjaar 2023 moet het College van B&W een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente.

Over de naleving van de voorwaarden voor subsidies en Europese bestedingen bijvoorbeeld, maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en lasten waarvoor geen voorafgaande dekking opgenomen was in de begroting. Het college van B&W is al staatsrechtelijk en bestuurlijk verantwoordelijk voor de rechtmatigheid. Maar tot nu toe was het nog de accountant die hierover verslag uitbracht en het gesprek voerde met de gemeenteraad. Hoewel op de naleving van de aanbestedingsregels flinke stappen zijn gezet, is het voor het verslagjaar 2023 nog niet mogelijk gebleken om door het college te verklaren dat zij rechtmatig heeft gehandeld. Dit komt enerzijds omdat de regels voor de beoordeling van rechtmatigheid strenger zijn geworden ten opzichte van voorgaand jaar. Anderzijds onderkennen we dat we nog stappen te zetten hebben als het gaat om het bijstellen van de begroting gedurende het jaar. Dit is dan ook een van de verbeteracties voor het jaar 2024. In deze jaarrekening leest u welke resultaten we in 2023 hebben gehaald.

5

Infographic

6

Algemeen Resultaat In het afgelopen jaar hebben wij u tussentijds geïnformeerd over de ontwikkeling van het saldo. In de laatste rapportage (tweede financiële prognose) werd een positief resultaat verwacht van €3.155.973. Het jaarrekeningresultaat 2023 komt uit op een saldo van €8.787.797. Voorgesteld wordt dit saldo via de resultaatbestemming gedeeltelijk te storten in de algemene reserve. Na de storting van dit saldo in de algemene reserve komt deze op €15.379.644. De verschillen worden toegelicht bij de domeinen of bij de toelichting op de balans.

Toelichting jaarrekening Voor- en nadelen 2023 In de onderstaande tabel zijn de afwijkingen op programmaniveau weergegeven (inclusief mutaties in reserves): bedragen X €1.000

Begroting na Jaarrekening verschil wijziging 2023 43.702 40.782 2.920

programma Sociaal Domein

V

programma Wonen en Ruimtelijke ordening

-3.925

-4.086

161

V

programma Beheer openbare buitenruimte

12.569

13.015

-446

N

-509

-1.036

527

V

programma Economische zaken

-2.134

-2.639

505

V

programma Participatie en dienstverlening

50.815

51.089

-274

N

-103.674

-105.914

2.240

V

-3.156

-8.788

5.633

V

programma Duurzaamheid

programma Financiën Totaal

Alle verschillen worden toegelicht in het betreffende programma onder "wat heeft het gekost".

Financiële kengetallen Risicobeheer, renterisiconorm, kasgeldlimiet Voor de beheersing van de renterisico's gelden twee concrete richtlijnen: de renterisiconorm en de kasgeldlimiet (beide genoemd in de Wet FIDO). Renterisiconorm Het totaal van de leningen waarvan de rente komend jaar wordt aangepast en het bedrag van de jaarlijkse aflossingen, mogen samen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In de tabel renterisiconorm is de ontwikkeling van de renterisiconorm weergegeven. Wij hebben geen langlopende geldleningen waarop wij de komende jaren een renterisico lopen. Dus blijven we hierdoor ruimschoots binnen de wettelijke norm (wet FIDO).

7

Kasgeldlimiet De wet FIDO schrijft voor dat de toezichthouder (provincie) geïnformeerd moet worden als de kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen wordt overschreden. In 2023 is de kasgeldlimiet niet overschreden. Lastendruk In de Coelo-atlas wordt ieder jaar een objectieve vergelijking gemaakt van de woonlasten per gemeente. De gemeente Schagen zit landelijk gezien boven het gemiddelde met plaats 264 op de ranglijst. Op de ranglijst wordt de gemeente met de laagste woonlasten aangegeven met nummer 1 en de hoogste met nummer 349. Voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning bedragen de woonlasten in Nederland gemiddeld €944 (na aftrek van een eventuele heffingskorting) en €867 voor eenpersoonshuishoudens. In de gemeente Schagen is de gemiddelde woonlast voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning €1.018 en voor een eenpersoonshuishouden €961.

Risicobeheersing Risicomanagement Het proces om risico's zodanig te beheersen dat meer zekerheid bestaat dat de organisatie haar doelstelling(en) zal realiseren. Ontwikkeling risico’s In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing maken we onderscheid tussen incidentele risico's en structurele risico's. We zien een ontwikkeling waarbij we meer grip krijgen op de incidentele risico's, maar de structurele risico's des te groter worden. De weerstandsratio voor incidentele risico's is gestegen naar 29,8 als gevolg van lagere risico's (-/- €914.000), hogere algemene reserve (+ €4,4 miljoen) en hogere stille reserves (+€38,3 miljoen). Wanneer de stille reserves buiten beschouwing worden gelaten bedraagt de weerstandsratio 3,8. Dit is hoger dan de streefwaarde van 1,5. De weerstandsratio voor structurele risico's bedraagt slechts 0,3. Dit betekent dat de gemeente structurele risico's niet kan opvangen. De belangrijkste oorzaak komt door de herijking van het gemeentefonds. Hierdoor laat de begroting van de gemeente Schagen vanaf 2026 geen sluitend saldo zien. Overige kengetallen In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing staan ook een aantal wettelijk voorgeschreven kengetallen. De netto schuldquote is gedaald van 22,80% naar 10,39%. Dit komt door mutaties aan de activa kant. Met name de mutaties in de uitzettingen < 1 jaar.

De ratio van de solvabiliteit is gestegen naar 50,85% ten opzichte van 47,07% in 2022. Het percentage belastingcapaciteit van 113% laat zien dat we met onze lokale lasten boven het landelijk gemiddelde bewegen.

8

Jaarverslag

9

1 Programma Sociaal domein Net als in 2022, werken ook in 2023 de gevolgen van de stijgende (energie)prijzen flink door. Door de opgelopen kosten is er druk komen te staan op uitvoering van de projecten onderwijshuisvesting binnen het lopende Integraal Huisvestingsplan (IHP): er ontstond een tekort van €16 miljoen. De urgentie om voor een aantal projecten toch tot uitvoering te komen, wordt aan alle kanten gevoeld en gesteund door de raad. Voor een aantal projecten is daarom besloten om verder te gaan met de realisatie. Dit betreffen de renovatiewerkzaamheden op de Hoge Ven, het toepassen van geluidsisolatie op IKC de Hoge Akker, het faciliteren van een Suvis subsidie aan het Regius College, nieuwbouw de Zwerm en het verstrekken van voorbereidingskredieten ten behoeve van de Waldervaart. Natuurlijk merken ook onze inwoners de gevolgen van deze inflatie. Mede daarom is het belang van armoedebestrijding urgenter dan ooit en zijn er op dit vlak stappen gemaakt in 2023. Er is hard gewerkt aan de herijking van het minimabeleid. Het doel was het vereenvoudigen van het beleid en het vergroten van het bereik. De integrale verordening Sociaal domein die eind 2023 is vastgesteld door de raad is hiervan het resultaat. Bij dit proces is ook de adviesraad Sociaal domein intensief betrokken geweest.

Net als in 2022 konden de inwoners met een inkomen op of onder 120% van het sociaal minimum aanspraak maken op energietoeslag. In 2023 heeft bijna de gehele doelgroep hier gebruik van gemaakt. Het is mede zo succesvol gebleken door de ambtshalve uitbetalingen. De landelijk oplopende zorgkosten, de toenemende vraag naar jeugdzorg en de grote problematiek om wachtlijsten terug te dringen, maakt dat de Hervormingsagenda Jeugd op nationaal niveau tot stand is gekomen. Hier hebben Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, zorgprofessionals en cliëntorganisaties gezamenlijk aan gewerkt. Bij de Algemene Ledenvergadering in juni 2023 hebben de gemeenten ingestemd met de Hervormingsagenda. Eind 2023 is de VNG gestart met de implementatieplannen voor de Hervormingsagenda en een ‘robuustheidsscan’. Gemeenten hebben deze scan, die gaat over de regionale samenwerking op gebied van specialistische jeugdhulp, zelf ingevuld. De uitkomsten en de implementatie van de Hervormingsagenda zullen in 2024 vorm krijgen. Het belang van regionaal samenwerken, om meer te bereiken voor de inwoner, is groot. Het rapport ‘Elke regio telt’ verscheen in 2023 en licht de Kop als regio uit. Een samenwerking tussen de gemeenten is in 2023 gestart om met dit rapport in de hand meer mogelijk te maken vanuit het Rijk op het vlak van brede welvaart en leefbaarheid voor onze inwoners in de regio.

Dit krijgt een vervolg in 2024. De regio Noord-Holland Noord heeft in oktober 2023 een aanvraag ingediend bij het Rijk voor een Regiodeal. In februari 2024 is deze toegekend voor een bedrag van €32,5 miljoen. In de Regiodeal gaat het om samenwerking op drie programmalijnen: Beter Leren, Beter Werken en Beter Leven. In 2024 wordt de Regiodeal verder uitgewerkt. Ook zijn de gemeenten van de Kop in 2023 met veel organisaties in gesprek geweest over wat zij als de belangrijkste uitdagingen zien binnen het Sociaal Domein. Dit in aanloop naar de Regiovisie Sociaal Domein 2024-2029 voor de Kop van Noord-Holland, die in 2024 aan de gemeenteraden wordt voorgelegd om een verbeterslag te maken in de werkwijze binnen het Sociaal Domein.

10

1.1 Onderwijs Wat hebben we bereikt In maart 2023 heeft het college besloten 5 projecten binnen onderwijshuisvesting als urgent te bestempelen en deze uit te voeren. Voor alle 5 de projecten zijn resultaten te benoemen. Hieronder worden ze puntsgewijs toegelicht. • Wij zijn gestart met renovatiewerkzaamheden op basisschool de Hoge Ven voor het oplossen van constructiefouten en lekkages. De lekkages zijn in 2023 opgelost en de constructiefouten worden in 2024 verholpen. • Op De Hoge Akker is het gebouw gedeeltelijk vernieuwd vanwege geluidsoverlast. De overlast is verholpen door geluidsisolerende maatregelen toe te passen. • We hebben het Regius College kunnen faciliteren met een Suvis subsidie. Deze rijkssubsidie wordt verstrekt aan ondernemingen die het eigen vastgoed willen verduurzamen en ziet toe op een deel van de kosten. Deze subsidie moet wel door de gemeente worden aangevraagd. Het is de gemeente gelukt om deze subsidie voor het Regius College te kunnen aanvragen. In 2023 is de aanbesteding voor de verduurzamingsmaatregelen afgerond en de verbouwing kan in 2024 starten. • De offertes voor nieuwbouw van de Zwerm in Sint Maarten bleken incompleet en/of gedateerd. De eerder gereserveerde middelen zijn daarom onvoldoende gebleken. Daarnaast bleken ook de benodigde noodlokalen niet direct leverbaar. De nieuwbouw van de Zwerm zal daarom in 2024 starten.

Het is de ambitie om het pand op niveau ‘energieneutraal’ (ENG) te realiseren. • IKC Waldervaart heeft in 2023 een voorbereidingskrediet ontvangen voor de kosten die al zijn gemaakt voor het Integraal Kindcentrum (IKC). Deze kosten hebben betrekking op de voorbereidende werkzaamheden van de projectmanager vanuit het onderwijs. Tevens is er gekozen om op de locatie Merelstraat urgente werkzaamheden uit te voeren in het kader van veiligheid en comfort. Dit betreft het verhelpen van lekkages, het uitvoeren van een NEN keuring 3140, het verwijderen van schimmel en het bestrijden van ongedierte door het snoeien van de binnentuin. De pilot voor verduurzaming heeft in 2023 beperkte navolging gehad. De reden hiervoor is dat er geen nieuwbouw of een verbouwing heeft plaatsgevonden in het kader van deze pilot. Het college heeft de voorrang gegeven aan 5 urgente projecten. Deze projecten werden als zodanig bestempeld na een uitgebreide en objectieve rapportage van de Hevo. Vanwege het financieel tekort op onderwijshuisvesting is er naast het aanwenden van de Suvis subsidie aan het Regius, geen verdere actie ondernomen op verduurzaming in 2023. Wel hebben we bij de financiering voor de Zwerm rekening gehouden met een energieneutraal gebouw. •

• •

De kinderopvang en het onderwijs hebben goed gebruik gemaakt van de NPO middelen die de gemeente te besteden heeft. Zij hebben de middelen o.a. ingezet voor extra boeken, ouderbetrokkenheid, schoolmaatschappelijk werk op het praktijken voortgezet speciaal onderwijs en jongerenwerk op het voortgezet onderwijs. Met de NPO-middelen hebben we ook ingezet op tijdelijk schoolmaatschappelijk werk op het praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs. Via RMC (doorstroompunt), Leerplicht en Kwalificatieplicht hebben wij ingezet op het voorkomen van schooluitval. Zo hebben wij de interventie Mazl (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) uit incidentele regionale gelden gefinancierd.

11

• We hebben de Boekstartcoach en Menukaarten VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie) incidenteel gefinancierd. De Boekstartcoach is aanwezig op de consultatiebureaus en wijst ouders op het belang van voorlezen voor de taalontwikkeling van jonge kinderen. Daarnaast worden ouders ook gewezen op het gratis Boekstartkoffertje. Met de Menukaarten VVE wordt de leesomgeving van de peuterplaatsen waar voorschoolse educatie wordt aangeboden versterkt. Samen dragen de Boekstartcoach en Menukaarten VVE er aan bij dat de kans op een onderwijsachterstand wordt verkleind en laaggeletterdheid tegen wordt gegaan. Momenteel bedraagt het percentage laaggeletterden in de gemeente circa 12%.

1.2 Jeugd en gezin Wat hebben we bereikt • We hebben een externe deskundige geworven die de verkenning naar de invulling van jongerenparticipatie gaat begeleiden. Door deze verkenning komen we er achter hoe jongeren samenwerking met de gemeente voor zich zien. • Buurtgezinnen heeft 14 koppelingen gerealiseerd tussen vraag- en steungezinnen in 2023. • Home-start heeft 25 gezinnen ondersteund bij opvoedvraagstukken in 2023. • We zijn de pilot Jeugdontbijt gestart. Met deze pilot krijgen 22 kinderen die opgroeien in armoede een dagelijks ontbijt. • We hebben het Gouden Kans project georganiseerd in de gemeente. Met dit project hebben professionals een groep van 15 jongeren uit de gemeente gedurende 16 weken begeleid, om er zo achter te komen wat zij met hun toekomst willen doen. Daarbij hebben de jongeren in groepjes gewerkt aan het positief impact maken. Een voorbeeld hiervan is een groep jongeren die een aantal keren gastlessen hebben gegeven op een basisschool om kinderen te wijzen op het belang van sport en beweging. Op deze manier dragen zij bij aan een gezondere jeugd. Daarnaast zijn er spelletjesmiddagen georganiseerd voor senioren, om zo de kloof tussen jong en oud te dichten.

1.3 Sport cultuur kunst Wat hebben we bereikt Subsidiebeleid Een Verbijzonderde Interne Controle heeft verbetermogelijkheden laten zien voor het proces rond de verstrekking en vaststelling van de subsidies. De eerste stappen voor verbetering zijn gezet. Zo zijn een beleidsadviseur en beleidsuitvoerder aangesteld met als aandachtsgebied subsidies. Vanuit de Rekenkamer is in april 2023 ook een onderzoek gestart naar het subsidiebeleid. De uitkomsten van dit onderzoek worden in de eerste helft van 2024 gedeeld en zullen worden meegenomen in het huidige verbeterproces. Kunst- en cultuuradviesraad gemeente Schagen (KCARS) Met de Kunst en cultuuradviesraad zijn de gesprekken over de samenwerking met de gemeente, die al in 2022 liepen, vervolgd. In november 2023 heeft het bestuur van de KCARS besloten om haar taken neer te leggen. Een interim-bestuur heeft een aantal taken tijdelijk overgenomen en doet onderzoek hoe we de continuïteit van de KCARS kunnen waarborgen. De gemeente blijft hierbij een belangrijke gesprekspartner.

12

Kunst- en cultuurbeleid In de gemeenteraad is bij de behandeling van de kadernota 2024 een motie aangenomen over het kunst- en cultuurbeleid en daaraan gekoppeld is een klankbordgroep vanuit de raad samengekomen. In het eerste kwartaal van 2024 wordt in deze klankbordgroep de opdracht voor herijking van het kunst- en cultuurbeleid opgehaald. Deze opdracht moet aansluiten op de herijking van het subsidiebeleid. Open Museumweekend Op 13 en 14 mei 2023 is door de Samenwerkende Musea Schagen (SMS) voor het eerst een Open Museumweekend georganiseerd. De musea uit de gemeente Schagen opende dat weekend gratis hun deuren. Daarnaast organiseerden de musea, voor zowel de jeugd als volwassenen, speciale activiteiten waar bezoekers aan deel konden nemen of optredens om te bewonderen. Het weekend was een groot succes. Open Monumentendag In 2023 is de eerste Open Monumentendag georganiseerd door het pas opgerichte Open Monumentendag Comité. Het Comité maakte verschillende fietsroutes en een wandelroute langs de monumenten in de gemeente Schagen. De routes waren via de webapp www.monumentenschagen.nl te bekijken. Gekoppeld aan de routes waren prijzen te winnen. Beleidskaart archeologie en cultuurhistorische elementenkaart In 2022 zijn de Beleidskaart Archeologie en de Cultuurhistorische Elementenkaart vastgesteld.

In 2023 is gewerkt aan een webviewer, waarmee deze kaarten en informatie over de monumenten inzichtelijk worden. Een tijdelijke versie van de webviewer is te vinden op de website van de gemeente Schagen: schagen.nl/monumenten. Deze wordt in 2024 verder uitgebreid. Kerkenvisie In 2023 is gewerkt aan het schrijven van het tweede deel van de Kerkenvisie. Het eerste deel, de inventarisatie, is in 2022 afgerond. Het gaat om het ontwikkelen van een duurzaam toekomstperspectief voor kerkgebouwen. Op basis van de inventarisatie is er voor een selectie van kerken meegeholpen aan het bedenken van een duurzaam toekomstperspectief. Hiervoor heeft de gemeente Schagen Boei ingehuurd. Daarnaast is er voor alle kerkeigenaren een bijeenkomst over het verduurzamen van een kerkgebouw georganiseerd. Erfgoedagenda In 2023 is gestart met het opstellen van een Erfgoedagenda, een document waarin wordt vastgelegd wat we de komende jaren gaan doen op het gebied van erfgoed en monumenten. Hiervoor is een participatiebijeenkomst georganiseerd voor het maatschappelijke- en culturele veld, is er een enquête uitgestuurd en er is een werksessie geweest voor medewerkers van de gemeente Schagen. In 2024 wordt de laatste hand gelegd aan de Erfgoedagenda. Herijking regionaal Sportakkoord II 2023 is voor de sportakkoorden een overgangsjaar geweest. In juni 2023 is de herijking sportakkoord II opgeleverd.

Sportakkoord II is gericht op het stimuleren en helpen van sportverenigingen om een groter bereik te krijgen, de zichtbaarheid van de

13

maatschappelijke waarde van sport en topsport te vergroten en de sport toegankelijker, veiliger en kwalitatief hoogwaardiger te laten zijn. Binnen het sportakkoord is geld beschikbaar voor verenigingen om te werken aan deze doelen, door bijvoorbeeld het organiseren van activiteiten om het ledenaantal te vergroten. Topsportfonds Vanuit het Topsportfonds worden talenten en topsporters financieel ondersteund. In 2023 ontvingen 60 talenten en topsporters een bijdrage vanuit het Topsportfonds. Daarnaast wordt eenmaal per jaar het Topsportgala georganiseerd. Een TeamNL specialist gaf een workshop over voeding en topsport. Ook is er geïnvesteerd in het mentaal welbevinden van de sporters; zij hebben hiervoor deel kunnen nemen aan een clinic. Sport Adviesraad Schagen De Sport Adviesraad Schagen (SARS) is betrokken bij alle sportinitiatieven in de gemeente Schagen. Wij vragen de SARS om advies, bijvoorbeeld bij het aanschaffen en in eigendom nemen van de ledverlichting en het verplaatsen van de technische nummers bij TAS ‘82. Ook zijn ze betrokken geweest bij het 213a onderzoek naar aanleiding van het accommodatiebeleid. Daarnaast worden zij betrokken bij uitgaven vanuit het meerjarenonderhoudsplan accommodaties. Twee- tot driemaal per jaar organiseert de SARS een vergadering waar alle sportverenigingen aan kunnen deelnemen. Hier worden alle actuele onderwerpen besproken.

Groenoord Na de uitvoering van de sportcarrousel, waarbij door de voetbal fusievereniging Schagen United een uitruil van nieuwe speelvelden heeft plaatsgevonden, is het aan de vereniging om het clubgebouw op orde te krijgen. Vanuit de gemeente en het accommodatiebeleid is dit een verantwoordelijkheid van de verenigingen zelf. Tijdens de raadsinformatieavond op 18 september 2023 is er een presentatie gegeven met daarin een doorkijk van de voortgang rondom de ontwikkeling van het open sportpark Groenoord. Daarnaast is tijdens deze avond een planning gepresenteerd met daarbij een stappenplan. In 2024 geven we hier verder gevolg aan. Schagen Actief/Sportfondsen Eind 2023 is de moedermaatschappij van Schagen Actief, de beheerder van een aantal van onze sportlocaties, Stichting Social Leisure, failliet gegaan. Om te voorkomen dat een eventueel faillissement van Schagen Actief de sluiting van onze sportlocaties zou veroorzaken, hebben we direct actie ondernomen om een nieuwe contractpartner te vinden. Dit heeft vlak voor de kerst geresulteerd in een getekend contract ingaande 1 februari 2024 met Sportfondsen, waarmee het openblijven van de sportlocaties en aanblijven van het personeel gewaarborgd was.

Verenigingsondersteuning en bewegen op school Team Sportservice Noordkop heeft ook in 2023 weer verenigingen ondersteund bij veelal kleine ondersteuningsvragen zoals bij het nieuw te vormen bestuur van voetbalvereniging Callantsoog en het werven van vrijwilligers. Daarnaast hebben zij in het kader van de jaarlijkse 'Impuls bewegen op school' clinics kunnen geven en zijn er meer veelzijdige sportdagen georganiseerd. Scholen hebben de middelen ook gebruikt om extra te investeren in het bewegingsonderwijs, weerbaarheidstrainingen te geven aan de kinderen

14

en sportkennismakingsprojecten te organiseren. Zo maken kinderen kennis met sporten die ze niet eerder hebben gedaan. Sportzaal Waldervaart en Josef Israëlstraat. De realisatie van de sportzaal Waldervaart heeft vertraging opgelopen vanwege nieuw verkregen inzichten op de totale gebiedsvisie Waldervaart. Deze gebiedsvisie heeft naast de sportzaal ook betrekking op het IKC en de omringende geplande woningbouw. In het kader van Grip op grote projecten wordt het plan Waldervaart daarom herijkt. De gemeenteraad is hier in oktober over geïnformeerd. De realisatie van de gymzaal aan de Josef Israëlstraat is in zijn geheel stilgezet. De reden hiervan is dat er een bezwaarschrift is ingediend bij de Hoge Raad. Tot de Hoge Raad een uitspraak heeft gedaan, mogen er geen verdere stappen ondernomen worden.

1.4 Grip en sturing op WMO en jeugdzorg Wat hebben we bereikt Er is een Integrale Regiovisie Sociaal Domein voor de Kop van Noord-Holland ontwikkeld waarin de ambities en doelen staan geformuleerd. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de bestuurlijke wens om de regionale samenwerking inhoudelijk en organisatorisch te verdiepen. De besluitvorming van deze regiovisie vindt in Q1 2024 plaats. Er is in 2023 een regiovisie Beschermd wonen ontwikkeld en vastgesteld. Deze was nodig omdat de decentralisatie Beschermd wonen aanvankelijk per 1 januari 2024 zou worden doorgevoerd. Het Rijk heeft halverwege 2023 de decentralisatie tot nader order uitgesteld. De regiovisie Beschermd wonen is onderdeel geworden van de bredere regiovisie sociaal domein. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de wijkteams van de lokale gemeenten en de centrumgemeente (Den Helder). Dit ter voorbereiding op een mogelijke decentralisatie in 2025. Het college heeft, conform het coalitieakkoord, ingezet op het invoeren van de toets op de financiële zelfredzaamheid in het kader van de Wmo voor de huishoudelijke hulp. Dit zou per 1 januari 2023 ingevoerd worden en een besparing voor de Wmo opleveren. Deze maatregel is om juridische redenen niet doorgezet. Een meerderheid van de raad steunde een motie hierover.

Het onderzoek om te komen tot mogelijkheden voor een open voorziening dagbesteding is samengevoegd met het versterken van de buurtkamers. In 2024 wordt dit opgepakt. Het project 'langer vitaal thuis' is geëvalueerd en blijft ingezet worden bij inwoners die een maatwerkvoorziening denken nodig te hebben. Deelnemers reageren overwegend enthousiast, met name over het verkrijgen van meer zelfstandigheid, regie en daarmee meer kwaliteit van leven. Het project wordt verder uitgerold binnen de gemeente Schagen en Hollands Kroon. Meerdere aanbieders zullen hier ook bij aangehaakt worden. In de zomer van 2023 heeft het project extra subsidie gekregen vanuit ZonMW (in opdracht van het Ministerie van VWS) om het project verder te versterken en de opgedane kennis te delen. De voorbereiding voor de regionale aanpak van het doelgroepenvervoer is gestart in 2023 en wordt in 2024 verder uitgewerkt. De regionale wethouders zijn hiermee akkoord gegaan. 15

Het doel is te komen tot een plan dat inzicht gaat geven in vervoersbehoeften en lokale en regionale ontwikkelingen. We starten in 2024 met de voorbereidingen voor de nieuwe inkoop van jeugdhulp. De ontwikkelingen vanuit de Hervormingsagenda Jeugd en de nog vast te stellen Regiovisie Sociaal Domein nemen we hierin mee. De uitvoering van de jeugdbescherming- en jeugdreclassering stond in 2023, net als landelijk en in eerdere jaren, in onze regio onder druk. Er was sprake van wachtlijsten. Om deze terug te dringen werd een verbeterplan uitgevoerd dat zag op arbeidsvreugde voor, en ontlasting van, de werknemers van de gecertificeerde instellingen (GI's). Daarnaast werd de vaststelling van landelijke tarieven voor de GI's voorbereid. Omdat veel complexe casuïstiek voortkomt uit echtscheidingsproblematiek, is regionaal het Scheidingsplein opgericht. Het Scheidingsplein is een website waar professionals, ouders/verzorgers en kinderen terecht kunnen voor antwoorden op hun vragen of waar zij terecht kunnen. Hiermee hopen we echtscheidingsproblematiek te voorkomen. We hebben in 2023 een nieuw contract ondertekend voor jeugdzorgplus(gesloten jeugdzorg), waarin partijen rekening houden met de afbouw van gesloten jeugdzorg in 2030. Om de gewenste afbouw van geslotenheid mogelijk te maken, zien de gemeenten drie prominente speerpunten: 1. Geslotenheid voorkomen; 2.

Gecontroleerde afbouw van geslotenheid naar nul plaatsingen in 2030; 3. Bevorderen van uitstroom uit geslotenheid in eigen regio. Ook in 2023 heeft de dalende trend van gesloten plaatsingen zich voortgezet. In het kader van het project externe verwijzers, hebben we structureel casuïstiek overleg tussen het wijkteam en praktijkondersteuners georganiseerd. Praktijkondersteuners zijn actief geïnformeerd over welke zorg de gemeente heeft gecontracteerd. Door het uitschrijven van de werkprocessen kunnen hulpverleners elkaar makkelijker vinden voor overleg. Er zijn kennismakingsbijeenkomsten georganiseerd met het wijkteam, schoolmaatschappelijk werk, praktijkondersteuners en jongerenwerk. Alle samenwerking zorgt ervoor dat inwoners niet steeds worden doorverwezen naar een volgend loket. We hebben gewerkt aan de doorontwikkeling van het regionaal expert team (RET). Dit team moet zorgen voor een goede indicatiestelling bij de meest complexe casussen. Deze indicatie moet een bijdrage leveren aan het vaststellen van de best passende zorg voor de meest kwetsbare jeugdigen. Het handboek, waarin de werkwijze beschreven staat, is afgerond en er is een procesregisseur aangenomen. In 2023 werd de samenwerking tussen onderwijs en gemeenten geïntensiveerd op een aantal onderwerpen.

Zo hebben beide partijen de intentie uitgesproken om te werken aan het maximaliseren van de kansen voor inwoners van 0 tot 27 jaar in de Kop van Noord-Holland. Een voorbeeld hiervan is het tegengaan en voorkomen van het aantal thuiszittende leerlingen in de regio.

16

1.5 Armoede en eenzaamheid Wat hebben we bereikt Minimabeleid Het minimabeleid is op een aantal punten gewijzigd namelijk: • De inkomensnorm voor de Individuele Inkomenstoeslag is per 1-1-2024 120% van het wettelijk sociaal minimum (WSM). • De inkomensnorm voor het Kindbudget is 120% van het WSM per 1-1-2024. • De inkomensnorm voor het Ouderenbudget is 120% van het WSM per 1-1-2024. • Het geluksbudget is beëindigd en omgezet naar de Meedoenregeling 18+. • Er is een overgangsregeling voor inwoners die in 2023 het geluksbudget hebben ontvangen en een bedrag tussen de € 350 en € 500 euro vergoed hebben gekregen. • De inkomensnorm voor de Meedoenregeling 18+ is 120% van het WSM vanaf 1-12024. • De Meedoenregeling 18+ wordt uitgevoerd door het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. • De vergoeding voor de minimaregelingen is € 350 euro. • De inkomensnorm voor de collectieve zorgverzekering blijft 130% van het WSM. Schuldhulpverlening De schuldhulpverlening voeren we uit van vroeg signalering tot het schuldsaneringstraject. Op het gebied van vroeg signalering zijn er in 2023 895 meldingen opgepakt. Daarvan is er 246 keer contact geweest en dit heeft 70 keer geleid tot hulp en advies. Energietoeslag Inwoners bij wie de inkomensgrens op of onder 120% van het sociaal minimum ligt, komen in aanmerking voor de energietoeslag.

In 2023 hebben we aan 1.756 huishoudens de energietoeslag uitgekeerd. Dit is al een groot deel van de doelgroep. Conform de BBV is het resterende budget voor de energietoeslag vrijgevallen in het rekeningresultaat. De uitvoering van de regeling loopt door in 2024. Meedoenregelingen Armoede is een belangrijke oorzaak waardoor inwoners minder mee kunnen doen in de samenleving. Met de Meedoenregelingen kunnen inwoners met een laag inkomen deelnemen aan sociale-, culturele- en sportactiviteiten. De Meedoenregelingen zijn in 2023 onderverdeeld in het kindpakket, het geluksbudget en het ouderenpakket. De gemeentepolis is een zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen. De gemeente betaalt mee aan de zorgverzekering. In 2023 zijn de volgende voorzieningen in het kader van het minimabeleid verstrekt: • 395 kindpakketten. • 107 geluksbudgetten. • 52 ouderenpakketten. • 938 inwoners hebben gebruikt gemaakt van de gemeentepolis. Bijzondere bijstand Inwoners met een laag inkomen kunnen met bijzondere bijstand bijzondere noodzakelijke kosten vergoed krijgen. Bijvoorbeeld een vergoeding als de wasmachine plotseling stuk gaat, kosten voor een verhuizing maar ook sommige medische kosten. In 2023 zijn 399 inwoners geholpen via bijzondere bijstand.

17

Herijking minimabeleid Er is hard gewerkt aan de herijking van het minimabeleid. Het doel was vereenvoudiging van het beleid en het vergroten van het bereik. Het resultaat is dat de inkomensnorm voor de meeste regelingen verhoogd is. Daarnaast is de inkomensnorm en de vergoeding voor de meedoen regelingen gelijkgetrokken. Het beleid is hierdoor eenvoudiger en toegankelijker. Door de verhoging van de inkomensnorm worden meer inwoners met een laag inkomen geholpen. De integrale verordening Sociaal Domein is hierop aangepast en vastgesteld. Hiervoor hebben we de adviesraad Sociaal Domein intensief betrokken en om advies gevraagd. Er is een communicatieplan opgesteld om het bereik van de minimaregelingen te vergroten. Wijkconsulenten werken met de verordening en de werkinstructies zijn aangepast.

1.6 Werk en Inkomen Wat hebben we bereikt • Op 19 december 2023 heeft de gemeenteraad de Integrale verordening Sociaal Domein 2024 vastgesteld, waardoor de wijzigingen van de Participatiewet van juli 2023 lokaal zijn verankerd. De verordening geeft de inwoners en de werkgevers duidelijkheid welke maatwerkvoorzieningen er voor de inwoners door de gemeente kunnen worden ingezet om de stap naar werk of vrijwilligerswerk te verkleinen. • Vanuit het Regionaal Platform Arbeidsmarkt (RPA) zijn de volgende zaken gerealiseerd: - Twee matchmakers gingen regionaal aan de slag om inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden. - In december is besloten dat er voor de Kop 2 life-coaches worden aangesteld. Deze kunnen intensieve begeleiding bieden aan inwoners met een grote psychische kwetsbaarheid die daardoor belemmerd zijn om aan het werk te gaan. • Vanuit het Actieplan jeugdwerkloosheid (AJW) worden jongeren die zonder diploma thuis zitten benaderd vanuit het wijkteam. • De door het Rijk opgelegde taakstelling Huisvesting Statushouders was voor 2023 aanzienlijk hoger dan de taakstelling voor 2022 (104 in 2023 en in 2022 was dit nog 63). De toegenomen taakstelling en het huidige woningtekort in onze samenleving zorgen ervoor dat gemeenten achterblijven in de realisatie van de taakstelling.

Ook onze gemeente heeft in 2023 de taakstelling niet behaald en is 2023 geëindigd met een achterstand van de huisvesting van 16 statushouders. • Inburgeringsplichtige statushouders vallend onder de Wet Inburgering 2013, die de inburgering nog niet hebben behaald en aan het einde van hun inburgeringslening zitten, hebben wij extra (maatwerk)ondersteuning aangeboden (extra taallessen en/of participatieactiviteiten). Zo behaalden zij alsnog het inburgeringsexamen en werd in ieder geval de zelfredzaamheid bevorderd. • Bij de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering (Wi 2021) werken de 3 kopgemeenten; Schagen, Hollands Kroon en Den Helder samen. Met de Wi 2021 is sprake van een behoorlijke ontwikkelopgave voor zowel gemeenten als organisaties die bij de uitvoering van de inburgeringstrajecten betrokken zijn. Daarbij zijn er landelijke externe factoren die deze ontwikkelopgave extra bemoeilijken zoals de asielcrisis en de krapte op de arbeidsmarkt (o.a. een tekort aan taaldocenten). • Het samenwerkingsverband Samen Inburgeren Noordkop (SIN), bestaande uit 6 organisaties, is verantwoordelijk voor de inburgeringstrajecten. In 2023 was er intensief 18

•

contact over het achterblijven van het inburgeringsaanbod en de knelpunten die hieraan ten grondslag liggen. Ook in 2024 zal hier extra aandacht voor zijn. Het contract met het SIN loopt tot januari 2025. Voor het einde van dit contract zal duidelijk moeten zijn of- en in welke vorm dit zal worden verlengd. Wij zetten ons in om sociale- en economische zelfredzaamheid te bevorderen door laaggeletterdheid te signaleren en de basisvaardigheden van hun inwoners te verbeteren. Om de doelgroep laagdrempelig te bereiken zijn Taalhuizen ingericht in samenwerking met Kopgroep Bibliotheken en VONK. Bij de uitvoering zijn deze partners betrokken en daarnaast worden instanties als Wonen Plus Welzijn (Taalmaatjes), Taalklik (VONK) en andere initiatieven ingeschakeld.

Oekraïners • De oorlog in Oekraïne gaat onverminderd door. Wij blijven hen opvang en ondersteuning bieden waar nodig. In december verbleven 257 Oekraïners in de particuliere opvang en 101 in de gemeentelijke opvang. • Maandelijks ontvangen ongeveer 40 Oekraïners leefgeld en/of reiskostenvergoeding voor hun vervoer naar school. De meeste Oekraïners kunnen zelf in hun levensonderhoud voorzien. • Voor de verhuizing van Oekraïners (45 woningen) naar Noorderlicht in Tuitjenhorn/Warmenhuizen zijn de voorbereidingen getroffen.

1.7 Volksgezondheid Wat hebben we bereikt Preventie akkoord Het regionale preventieakkoord, Noordkop Gezond Akkoord, is in 2023 afgerond. Dit akkoord was afgesloten tussen betrokken partijen die een actieve bijdrage willen leveren aan gezonde, vitale en gelukkige inwoners in de Kop van Noord-Holland. Bij de uitvoering van het Noordkop Gezond Akkoord werd gewerkt vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid’. Het Noordkop Gezond Akkoord is de basis geweest voor het plan van aanpak voor de SPUK GALA. De thema's waarop vanuit het preventieakkoord is ingezet in 2023, zullen in het kader van SPUK GALA worden voortgezet. Plan van aanpak SPUK GALA De SPUK GALA is een specifieke uitkering die het voor gemeenten mogelijk maakt om stevig en meer in samenhang in te zetten op preventie die zich richt op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen en het versterken van de sociale basis. Daarmee worden afspraken gefinancierd die zijn gemaakt in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Voor het uitvoering geven aan de afspraken uit het GALA is 30 september 2023 een plan van aanpak vastgesteld. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft dit goedgekeurd. In dit plan staat voor de komende jaren beschreven op welke aspecten van volksgezondheid we in de gemeente Schagen gaan inzetten. In 2023 is de focus gelegd op het opstellen van dit plan van aanpak SPUK GALA.

Daarnaast heeft de GGD op regionaal niveau jaarlijks terugkerende campagnes, zoals 30 dagen gezonder en Stoptober, uitgevoerd. Op deze manier is een gezonde leefstijl bij onze inwoners onder de aandacht gebracht.

19

Positieve gezondheid Regionaal is er een theatervoorstelling georganiseerd over positieve gezondheid. Deze theatervoorstelling belichtte de rol van positieve gezondheid in het dagelijks leven van onze inwoners. Ook was het een startpunt om het gesprek te voeren over successen en kansen rondom het thema Positieve Gezondheid. In 2024 wordt de theatervoorstelling herhaald en volgt er een inhoudelijke verdieping waarbij wordt gekeken welke successen en kansen verder kunnen worden ingezet of uitgediept. JOGG Vanuit de landelijke aanpak Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst (JOGG) wil de gemeente Schagen een gezonde leefstijl bij kinderen, jongeren en hun ouders of verzorgers versterken en stimuleren. Om dit te coördineren is een JOGG-regisseur aangesteld in dienst van Team Sportservice. Sinds juli 2023 hebben we in Schagen een nieuwe JOGG-regisseur. Zij heeft zich in de tweede helft van 2023 vooral gericht op kennismaking en het leggen van verbindingen. Daarnaast is zij gestart met een voorstel voor het project Trommel zonder Rommel, wat zich richt op gezonde voeding op basisscholen. In 2024 krijgt dit een vervolg. Rookvrije omgeving Het project rookvrije en gezondere omgeving is belegd bij Team Sportservice.

Zij hebben de prioriteiten in 2023 moeten leggen bij de herijking van het Sportakkoord, de zoektocht naar een nieuwe JOGG-regisseur en de ondersteuning bij het plan van aanpak voor de Brede SPUK GALA, naast hun reguliere taken. De verenigingsondersteuners hebben op verschillende sportverenigingen wel het gesprek gevoerd over een rookvrije omgeving en hen gestimuleerd na te denken om een rookvrije club te worden. Zij namen in al hun gesprekken de gezondere omgeving (voeding, rookvrij en verantwoord alcohol schenken) mee.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Sociaal domein

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten P1SD1.23

Onderwijs

5.686

5.404

5.604

-200

P1SD2.23

Jeugd en gezin

1.085

1.302

1.171

130

P1SD3.23

Sport cultuur kunst

5.523

7.101

7.609

-508

P1SD4.23

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

21.053

23.543

25.019

-1.476

P1SD5.23

Armoede en eenzaamheid

3.335

3.988

5.034

-1.047

P1SD6.23

Werk en Inkomen

14.932

16.262

17.888

-1.626

P1SD7.23

Volksgezondheid

1.419

1.565

1.442

124

53.033

59.165

63.767

-4.602

792

1.295

1.606

-311

Totaal lasten Baten P1SD1.23

Onderwijs

20

N

P1SD2.23

Jeugd en gezin

147

141

6

P1SD3.23

Sport cultuur kunst

494

797

2.649

-1.851

P1SD4.23

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

396

435

2.165

-1.730

P1SD5.23

Armoede en eenzaamheid

79

639

675

-36

P1SD6.23

Werk en Inkomen

8.828

13.749

17.379

-3.630

P1SD7.23

Volksgezondheid

258

422

-164

Totaal baten

10.590

17.320

25.036

-7.716

V

Saldo van lasten en baten

-42.443

-41.845

-38.731

3.114

V

Toevoeging aan reserves

1.281

4.199

4.781

-582

Onttrekkingen aan reserves

1.982

2.342

2.730

-388

702

-1.857

-2.051

-194

N

-41.742

-43.702

-40.782

2.920

V

Saldo mutaties reserves Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- moeten hieronder in ieder geval worden toegelicht. Lasten P1SD1.23 • Door de landelijke migratiecrisis hebben we in het leerlingenvervoer te maken met nieuwe doelgroepen, wat extra druk op het leerlingenvervoer veroorzaakt (182N). • De regering heeft maatregelen getroffen om de massaal toegestroomde Oekraïense ontheemden op te vangen. Om gemeenten te ondersteunen bij het aanbieden van voorschoolse educatie aan ontheemde peuters zijn hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. De middelen zijn beschikbaar vanaf vijf ontheemde peuters die op 1 november 2022 gevestigd waren in de gemeente. Binnen onze gemeente zijn 4 peuters die vanuit deze gelden betaald kunnen worden. Dit betekent dat wij minder uitgaven hebben gemaakt (106V). • In 2023 zijn er meer uitgaven geweest voor de voor- en vroegschoolse educatie van peuters. De oorzaak hiervan is dat naast de reguliere kosten voor opvang ook is ingezet op een boekstartcoach, met als doel om lage taalvaardigheid op een zo vroeg mogelijk moment in de ontwikkeling te ondervangen. Kinderen die van jongs af aan worden voorgelezen, hebben daar in hun schoolcarrière profijt van (28N). • De school Wegwijzer/Wielewaal is in eigendom en beheer van de gemeente. Wij ontvangen een leerling-afhankelijke vergoeding van het schoolbestuur.

De berekende vergoeding op basis van het leerlingenaantal van 1 oktober 2022 is gelijk aan de raming in onze begroting. Omdat de energiekosten van het gebouw hoger zijn uitgevallen, ontstaat op dit budget een overschrijding (22N). • Conform de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs betaalt de gemeente een vergoeding voor het bewegingsonderwijs richting diverse schoolbesturen. Voor de stichting Surplus is met terugwerkende kracht over 2022 nog een betaling verricht wat zorgt voor een overschrijding in 2023 (39N). • Alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvanglocaties en gastouderbureaus worden jaarlijks en onaangekondigd geïnspecteerd. De toezichthouder van de GGD (de inspecteur) onderzoekt of de opvanglocatie voldoet aan de eisen uit de Wet 21

•

•

kinderopvang en onderliggende regelgeving zoals het Besluit Kwaliteit Kinderopvang. In 2023 zijn de kosten voor deze inspectie iets hoger uitgevallen (19N). In 2023 is het investeringsprogramma van Integraal Huisvestingsplan (IHP) van de gemeente Schagen herberekend door een extern bedrijf. Dit om te beoordelen of de bestaande kredieten nog actueel zijn of bijgesteld moeten worden. Met deze kosten is bij de begroting geen rekening gehouden (11N). Overige verschillen (5N).

P1SD2.23 • In de opgestelde begroting 2023 is rekening gehouden met uitgaven die te maken hebben met opvoedondersteuning. Zoals het project Home start en Buurtgezinnen. Vanuit het Rijk zijn in oktober extra gelden ontvangen via de brede SPUK-regeling die voortvloeit uit het sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. De kosten die wij al maakten en ten laste kwamen van onze begroting konden nu ondergebracht worden onder de verkregen gelden van de brede SPUK. Dit zorgt voor een verlichting van de bestaande begroting (109V). • Net als bij opvoedondersteuning geldt voor JGZ-maatwerk dezelfde reden dat de introductie van de brede SPUK voor een verlichting zorgt van de bestaande begroting (15V). • Overige verschillen (6V). P1SD3.23 • In de opgestelde begroting 2023 is rekening gehouden met uitgaven die te maken hebben met sportstimulering voor het Sportakkoord en combinatiefuncties voor het versterken van lokaal sport- en beweegbeleid. Vanuit het Rijk zijn in oktober extra gelden ontvangen via de brede SPUK-regeling die voortvloeit uit het sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. De kosten die wij al maakten en ten laste kwamen van onze begroting konden nu ondergebracht worden onder de verkregen gelden van de brede SPUK. Dit zorgt voor een verlichting van de bestaande begroting (201V).

• Bij de aanbesteding van het beheer van onze sporthallen en zwembaden zijn prestatieafspraken gemaakt met Schagen Actief. Een van de afspraken is dat de tekorten op de exploitatie van het jaarresultaat worden verrekend met de gemeente. Daarnaast vindt er een afrekening plaats van het afgesproken bonus/malus systeem (toename bezoekers, stijging omzet, afname kosten). Met het faillissement van Social Leisure hebben wij afgerekend met Schagen Actief tot en met 2021 op basis van de ingediende jaarrekeningen. De tegoeden van de SPUK BTW en een deel van SPUK MEOZ (Meerkosten Energie Openbare Zwembaden) zijn doorbetaald aan Schagen Actief (583N). Een deel van de SPUK MEOZ is op de balans gezet en wordt overgemaakt als SPUK-regeling definitief is vastgesteld (166N). • De verlichting van de Grote Kerk en vervanging van de klokmechanismes, wat in 2023 zou worden opgepakt, heeft vertraging opgelopen. De werkzaamheden worden in 2024 verder opgepakt. Voor groot onderhoud geldt dat de uitgaven hiervoor worden gedekt vanuit de reserve ‘gemeentelijke gebouwen’. Lagere uitgaven zorgen daarmee ook voor een lagere onttrekking. Per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekeningresultaat (120V). • Het tempo voor het doen van investeringen (investeringen in sportaccommodaties) heeft in de werkelijkheid een andere dynamiek dan waarmee in de begroting wordt gerekend.

22

• •

De afwijkingen die nu ontstaan op het product beheer en onderhoud sportterreinen zijn voornamelijk renovaties vanuit eerdere jaren die ten onrechte geactiveerd waren en alsnog ten laste van de exploitatie 2023 zijn gebracht (130N). Hier tegenover staat een hogere onttrekking uit de reserve buitensportaccommodaties waardoor het geen effect heeft op het rekeningresultaat. De activiteitensubsidies voor sport zijn in 2023 iets lager uitgevallen. Dit omdat er een kleine terugloop van jeugdleden is geconstateerd ten opzichte van vorig jaar (24V). Overige verschillen (26V).

P1SD4.23 • In 2023 zijn de zorgkosten voor de jeugd bij de 2e financiële prognose 2023 naar beneden bijgesteld. Dit op basis van de gemaakte zorgkosten uit de kwartaalrapportages van de zorgaanbieders. Uit het laatste kwartaal van de zorgaanbieders blijkt toch weer een toename van de kosten te zien op jeugdhulp begeleiding (550N). • Vorig jaar is een voorstel aangenomen waarbij vanuit de regio een financiële bijdrage is gevraagd om tot een duurzame inrichting van regionale en lokale zorglandschap te komen, waarbij wij meer in control komen op zowel doelmatigheid en rechtmatigheid. Deze financiële bijdrage, alsmede het borgen van de basiscapaciteit jeugdhulp, zorgen voor meer uitgaven (491N). • Uit de verbijzonderde interne controle (VIC) is gebleken dat wij in 2022 en 2023 kosten hebben verantwoord die volgens het woonplaatsbeginsel niet bij de gemeente Schagen horen. Hiervoor hebben we een vordering opgenomen op de gemeenten die hiervoor aan de lat staan (zie ook verklaring baten). In het kader van het voorzichtigheidsbeginsel is een voorziening getroffen voor het niet terug kunnen vorderen van de gemaakte zorgkosten (785N). • Het aantal aanvragen huishoudelijke hulp liep de laatste jaren telkens op door de invoering van het abonnementstarief. Vanaf 2022 zien we een afvlakking van de toename en lijkt de top bereikt.

Bovendien heeft in 2023 het moreel appèl meer aandacht gekregen. Dit lijkt enig effect te hebben (172V). • De kosten voor begeleiding in het kader van de WMO zijn iets lager uitgevallen ten opzichte van de 2e rapportage 2023. Dit heeft voornamelijk te maken met de nagekomen lasten uit voorgaande jaren. Verder ligt de besteding op dit budget in de lijn der verwachting (123V). • Net als bij opvoedondersteuning, JGZ-maatwerk en sportstimulering geldt voor mantelzorg dezelfde reden dat de introductie van de brede SPUK voor een verlichting zorgt van de bestaande begroting (45V). • Overige verschillen (10V). P1SD5.23 • In de decembercirculaire 2023 worden er middelen aan het gemeentefonds toegevoegd om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Op 31 oktober 2023 heeft het college van B&W het besluit Energietoeslag 2023 goedgekeurd. Er is daarmee ingestemd met het uitkeren van de energietoeslag aan inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. In 2023 is een groot deel uitbetaald, echter zal dit nog doorzetten naar 2024. Het overhevelen van de resterende gelden voor de verplichte uitvoering van de energietoeslag zal via resultaatbestemming worden aangegeven (1.117N). • Vanuit de Bijzondere bijstand zijn in de loop van het jaar gelden apart gezet om invulling te geven aan individuele studietoelages.