Gewaarmerkte jaarstukken gemeente Schagen 2025

Ondernemersfonds Het georganiseerd bedrijfsleven in Schagen (de Ondernemers Federatie Schagen (OFS) en de Land-en Tuinbouw organisatie (LTO)) krijgt een financiële bijdrage in de vorm van een Ondernemersfonds. Deze is in 2025 geëvalueerd en verlengd tot 2030. Het Ondernemersfonds stimuleert ondernemers in Schagen door een gebiedsgerichte of sectorgerichte aanpak collectieve initiatieven te realiseren. De OFS stuurt op een nieuw te vormen Ondernemersfonds 2.0. De eerste plannen hiervoor zijn in 2025 met de gemeente gedeeld. Economische agenda Schagen In 2024 is de Economische Agenda Schagen vastgesteld. Deze bestaat uit 4 pijlers: - het behouden en faciliteren van reeds in gemeente en regio gevestigde bedrijven - het stimuleren en faciliteren van startende ondernemers- verbreden en verdiepen van de samenwerking met de Energy & Health Campus- verbreden en verdiepen van samenwerking met Seed Valley Aan de Economische Agenda Schagen is een concreet uitvoeringsprogramma gekoppeld, met per pijler specifieke actiepunten. Op verschillende onderdelen is reeds voortgang geboekt. In 2025 is een externe trekker aangenomen om samenwerking tussen de Triple Heli x partners op te starten. Er zijn een plan van aanpak, jaarplan, samenwerkingsconvenanten en werkgroepen opgesteld.

Daarbij is de samenwerking met het Onderwijs geïntensiveerd als basis voor verdere samenwerking in de vorm van de Economische Agenda. BIZ De looptijd van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Binnenstad Schagen eindigde per 31 december 2025. In 2025 is, volgens de wettelijke vereisten, een draagvlakmeting gehouden onder de bijdrageplichtigen binnen het BIZ-gebied om te bepalen of de BIZ voor een nieuwe 50

periode van vijf jaar kon worden voortgezet. De stemperiode liep van 17 november tot en met 15 december 2025. Na afloop van de stemperiode zijn de stemmen onder toezicht van een notaris geteld en vastgelegd in een proces-verbaal. Hoewel een meerderheid van 61% van de stemmers vóór voortzetting heeft gestemd, was voor verlenging van de BIZ wettelijk vereist dat minimaal 66% van de stemmen vóór zou zijn. De BIZ Binnenstad Schagen is daarom per 1 januari 2026 beëindigd. 5.2 Toerisme Wat hebben we bereikt Toerisme en recreatie blijven een belangrijke bijdrage leveren aan de lokale economie van de gemeente Schagen. Ook voor de regio is deze sector van grote waarde en daarom werken we in regionaal verband samen binnen het programma Samen op Kop aan de versterking en verduurzaming van recreatie en toerisme, met aandacht voor kwaliteit, leefbaarheid en samenwerking met ondernemers. In 2025 is de gezamenlijke destinatiemarketing voor de Kop van Noord -Holland voortgezet. Eind 2025 is de uitvoering van de destinatiemarketing opnieuw aanbesteed voor een periode van drie jaar, met de mogelijkheid tot verlenging tot maximaal vijf jaar. Daa rnaast is in 2025 onderzoek gedaan naar de mogelijke vorm en financiering van een gezamenlijke destinatiemarketingorganisatie voor de Kop.

Samen met de Ondernemers Federatie Schagen is in 2025 een voorstel opgesteld voor de doelstelling, vorm en financiering van een toeristisch investeringsfonds (STIS). Dit voorstel is voorbereid voor besluitvorming door de raad. De Agenda Toerisme en Recreatie 2040 – Kop van Noord-Holland is in 2025 vastgesteld. Hiermee is een gezamenlijk beleidskader vastgesteld voor de verdere ontwikkeling van recreatie en toerisme in de regio, in samenwerking met ondernemersvertegenwoordigingen en andere stakeholders. Het programma Vitale Verblijfsrecreatie is in 2025 uitgevoerd door de taskforce vitale verblijfsrecreatie in opdracht van de Kopgemeenten. De taskforce heeft bijgedragen aan het versterken van de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de verblijfsrecreatie. Tot slot is in de zomermaanden juni, juli en augustus van 2025 samen met de ondernemersverenigingen en de gemeente Den Helder gezorgd voor een succesvolle kustbus, waarmee de bereikbaarheid van de kust is verbeterd. 5.3 Agrarische sector Wat hebben we bereikt De intensivering van het contact met het georganiseerd bedrijfsleven uit de agrarische sector werpt zijn vruchten af. Inhoudelijke afstemming gaat sneller en directer. We houden vast aan het niet implementeren van nieuw beleid naast wettelijk landelijk beleid. Om de contacten met de agrariërs te verbeteren hebben we verschillende projecten uitgevoerd.

In samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen en de afdeling Handhaving, raadsleden en gemeentelijke collega’s, hebben we bij ongeveer 500 agrariërs ludieke drugsemmers uitgedeeld. Het doel was om zowel meldingsbereidheid te vergroten als een eerste concreet contactmoment met de gemeente. De brede signalen die we kregen zijn opgenomen in onze administratie. De bedrijfsbezoeken van team EZ en de

51

wethouder Economie zijn geïntensiveerd door 25% van de bedrijfsbezoeken te gebruiken om bedrijven uit de agrarische sector te bezoeken. We blijven in gesprek met de agrarische ondernemers en blijven aandacht houden voor hun zorgen. Dit betreffen zorgen over de publieke beeldvorming van gewasbeschermingsmiddelen (bestrijdingsmiddelen), spuitzonering en overlast van ongedierte. Concreet zijn we in gesprek over maaibeleid en riolering in het buitengebied. 5.4 Seed Valley Wat hebben we bereikt De zaadveredelingssector is een sterke, internationaal toonaangevende economische pijler met grote betekenis voor innovatie, voedselzekerheid en duurzame landbouw. Door de groei van deze sector liggen er kansen voor extra werkgelegenheid en voor de verdere ontwikkeling van onderwijs en onderzoek in de regio. In 2025 heeft de gemeente Schagen deze sector waar mogelijk ondersteunt en ruimte geboden om het Seed Valley concentratiegebied verder te versterken. In 2025 hebben we de sector gefaciliteerd in de ruimte en ontwikkelmogelijkheden die passen binnen het bestaande beleid. Zaadveredelingsbedrijven kunnen zich vestigen in het aangewezen zaadveredelingsgebied en binnen de geldende kaders doorgroeien.

Daarnaast voeren we regulier overleg met ondernemers van Seed Valley om knelpunten en kansen tijdig te signaleren en samen te werken aan onderwerpen zoals bereikbaarheid, vestigingsklimaat, arbeidsmarkt en het onderwijs. Het doel is om de samenwerking tussen bedrijven, overheid en onderwijs structureel te versterken. Doelstelling en resultaten De doelstelling blijft het behouden en versterken van een sterk zaadveredelingsconcentratiegebi ed. We zijn proactief door met geïnteresseerde bedrijven die passen bij de ambities van het gebied te verkennen welke mogelijkheden er zijn om de positie van het concentratiegebied te versterken. Daarmee werken we aan een duurzame versterking van de triple helix (onderwijs–overheid–ondernemers) en aan een aantrekkelijk vestiging- en innovatieklimaat in de gemeente Schagen. 5.5 Energy & Health Campus Wat hebben we bereikt De gemeente Schagen hecht waarde aan de hoogwaardige werkgelegenheid en het onderzoeks- en innovatieprogramma op de Energy & Health Campus in Petten. Op en rond de campus werken ongeveer 1.800 mensen aan thema’s als duurzame energie en nucleaire geneeskunde. We blijven initiatieven ondersteunen die de wetenschapsbasis verbreden en toegankelijk maken voor gelieerde bedrijvigheid en voor onderwijs, studenten en promovendi. Daarbij zetten we in op verdere versterking van de samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers.

In 2025 hebben we ons blijvend ingezet voor de doorontwikkeling van de campus en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. We hebben onze steun aan het PALLAS programma voortgezet; in 2025 zijn stappen gezet richting de bouw en zijn er nieuwe mijlpalen gemeld. Daarnaast zijn we actief blijven meewerken aan de vorming van de Energy & Health Campus als open innovatie-ecosysteem. Ook is in 2025 doorgewerkt aan de plannen voor een Experience Centre in/naast Petten, die in het najaar 2026 zijn deuren zal openen. Tot slot hebben we het reguliere overleg met de campus gecontinueerd, met

52

aandacht voor duurzame versterking van de campus in verbinding met onderwijs en arbeidsmarkt. Doelstelling en resultaten De doelstelling blijft het behouden en bevorderen van hoogwaardige werkgelegenheid en onderzoek op de campus. In 2025 is daarnaast concreet doorgewerkt aan het versterken van de onderwijsverbinding: er zijn stappen gezet in samenwerking tussen campuspartij en en onderwijsinstellingen zoals Vonk, Hogeschool Inholland en Talland College. Ook is blijvende aandacht gevraagd voor bereikbaarheid en de voorwaarden om de campus door te ontwikkelen als aantrekkelijke werklocatie en vestigingsplek. In 2025 is de relatie binnen de “triple helix” (overheid–onderwijs–ondernemers) verder verstevigd, met als beoogd effect het behoud en waar mogelijk, de groei van bedrijvigheid en talentbinding in de regio. 5.6 Evenementen Wat hebben we bereikt In 2025 is het aantal evenementen nagenoeg gelijk gebleven aan het jaar ervoor. Op basis van de ontvangen meldingen voor de evenementenkalender zal dit ook gelden voor het jaar 2026. Het in 2024 vastgestelde evenementen beleid en betere planvorming hebben geleid tot mooie en veilige evenementen. Deze manier van werken willen wij graag voortzetten. De gemeente Schagen wil een aantrekkelijk evenementenaanbod behouden, de gemeente levendig en leefbaar houden en het draagvlak voor even ementen vergroten.

Daarom is het belangrijk om de evenementen zoveel als mogelijk te kunnen steunen en doorgang te laten vinden. Onder programma 6.3. zijn ook zaken over evenementen opgenomen vanwege de raakvlakken met openbare orde en veiligheid.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Economische zaken

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P5EZ1.23

Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid

766

1.305

1.259

46

P5EZ2.23

Toerisme

409

457

363

94

P5EZ6.23

Evenementen

79

147

127

20

1.254

1.909

1.748

160

395

389

5

3.043

3.270

4.218

-948

71

71

91

-20

Totaal baten

3.114

3.736

4.699

-963

V

Saldo van lasten en baten

1.860

1.827

2.950

1.123

V

Totaal lasten

V

Baten P5EZ1.23

Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid

P5EZ2.23

Toerisme

P5EZ6.23

Evenementen

53

Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves Totaal resultaat

1.860

1.827

2.950

1.123

V

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P5EZ1.23 Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid (46V) • Dit budget was voor 2025 begroot voor een trekker van de economische agenda en inhuur voor een inventarisatie van onze bedrijventerreinen. De trekker voor de economische agenda is later dan verwacht gestart waardoor de kosten voor personeel van derden lager is dan geraamd. In 2026 zal dit wel correct zijn omdat de inhuur reeds gestart is (46V). P5EZ2.23 Toerisme (94V) • Betreft de werking van de sluis van Oudesluis en bijdrage Geestmerambacht. In 2025 zijn de kosten voor de Oudesluis niet van deze kostenpost gehaald (23V). • De inkomsten voor de BIZ zijn afhankelijk van het aantal opgelegde en betaalde aanslagen en kunnen per jaar verschillen. In het afgelopen jaar zijn minder aanslagen opgelegd dan gebruikelijk, onder meer als gevolg van mutaties binnen het centrumgebied. In de loop van het jaar is gebleken dat er aanvullende aanslagen konden worden opgelegd, waardoor het totaal te heffen bedrag over 2025 hoger ligt dan aanvankelijk was verwerkt. De subsidie aan de BIZ wordt gebaseerd op het aantal daadwerkelijk betaalde aanslagen. Hierdoor is ook een lager bedrag uitgekeerd.

Openstaande aanslagen worden, zodra deze worden ontvangen, conform de systematiek verrekend met de ondernemers die in 2025 een aanslag hebben betaald (30V). • Binnen begroting is bedrag is bedrag opgenomen van € 121.000,- voor regionale promotie en extra inspanning voor Schagen. Een deel van dit budget is niet benut. Omdat er gelden nodig zijn voor de uitvoeringsagenda T&R en mogelijke cofinanciering van de STIS verwachten we niet dat het budget voor de komende jaren kan worden verlaagd (32V). • Overige verschillen (9V). P5EZ6.23 Evenementen (20V) Overige verschillen (20V). Baten P5EZ1.23 Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid (5N) • Geen toelichting noodzakelijk P5EZ2.23 Toerisme (948V) • In 2025 is na een controle gebleken dat één grote aanslag niet was opgelegd. Dit heeft geleid tot een lagere opbrengst over 2024, en omdat de raming voor 2025 daarop is gebaseerd, is deze eveneens te laag ingeschat. Deze aanslag is alsnog

54

•

opgelegd voor het jaar 2024. Het resterende verschil wordt verklaard door een verdere groei van het aantal overnachtingen. Deze groei hangt samen met de inzet van de in 2024 ingestelde raadswerkgroep, die het uitgangspunt dat voor alle overnachtingen toeristenbelasting moet worden afgedragen actiever onder de aandacht heeft gebracht en waarvan de intensivering van communicatie en controles vermoedelijk heeft geleid tot een hogere registratie. De exacte omvang van dit effect is vooraf niet vast te stellen en blijkt uit de realisatie in de komende jaren (963V). Overige verschillen (15N).

P5EZ6.23 Evenementen (20V) • Geen toelichting noodzakelijk

55

6 Programma Participatie en dienstverlening 6.1 Participatie Wat hebben we bereikt In 2025 heeft de gemeente Schagen verder gewerkt aan het versterken en professionaliseren van participatie. Een belangrijk onderdeel hiervan was de uitwerking van het Burgerakkoord, waarbij inwoners actief meedachten en meewerkten aan de uitvoering van gemaakte afspraken. Via het participatieplatform samen.schagen.nl bleven inwoners betrokken bij uiteenlopende vraagstukken, zoals supermarkten in nieuwbouwwijken, speelplekken, locaties voor noodwoningen en het inclusiebeleid. Het platform telt inmiddels ruim 8.000 geregistreerde gebruikers, met per project honderden deelnemers. Daarnaast is het raadscafé gestart, waardoor inwoners en gemeenteraad op een laagdrempelige manier met elkaar in gesprek konden gaan. Ook is een nieuw intern proces voor bewonersinitiatieven ingevoerd. Dit proces helpt medewerkers om ideeën uit de samenleving sneller en beter op te pakken. Daarmee worden inwoners merkbaar efficiënter en duidelijker geholpen wanneer zij zelf een initiatief indienen. Ontmoeting en verbinding stonden centraal bij onder meer een succesvolle iftar -avond en een open dag in het gemeentehuis. Tot slot is in 2025 een plan van aanpak vastgesteld voor de verdere professionalisering van participatie, waarmee de gemeente werkt aan duidelijke kaders, betere ondersteuning en een meer structurele aanpak.

Lokale Inclusie Agenda De Lokale Inclusie Agenda 2024-2028 is in december 2024 vastgesteld. Afgesproken is dat jaarlijks wordt geëvalueerd, zodat het beleid kan inspelen op actuele ontwikkelingen. In 2025 vond de eerste evaluatie plaats via een vragenlijst op samen.schagen.nl, gericht op de drie hoofdthema's: anti-discriminatie, toegankelijkheid en inclusief werkgeverschap. De uitkomsten vormden de basis voor de eerste voortgangsrapportage en geven richting aan de verdere uitvoering van de agenda. Naar aanleiding van de evaluatie zijn enkele nieuwe acties toegevoegd. In 2025 zijn de volgende acties uitgevoerd: • Regenboogweek Tijdens de Regenboogweek is opnieuw samengewerkt met de Grote Kerk. Er vond een regenboogviering plaats. In het Scagon theater vond FAQ de Cabaretvoorstelling plaats, een cabaretvoorstelling van een non-binair persoon. Daarnaast organiseerde Roze Schakel een bijeenkomst met een dragqueen bingo. • Week van de Toegankelijkheid In samenwerking met de kopgemeenten zijn vier lessen van het Wheelchair Skills Team georganiseerd en een lezing in de Kampanje over neurodiversiteit voor professionals die werken met kinderen en jongeren.

De Fietsersbond, Gehandicaptenplatform Schagen en Team Sportservice hebben daarnaast nog een bijeenkomst georganiseerd over verkeersveiligheid voor weggebruikers met een beperking en Team Sportservice heeft een meerwielentocht georganiseerd. • Roze Schakel 56

•

•

•

•

•

•

•

•

Na de start in 2023 is Roze Schakel uitgegroeid tot een structurele ontmoetingsactiviteit. Maandelijks organiseert Wonen Plus Welzijn op de eerste zondag van de maand een bijeenkomst voor mensen uit de LHBTIQ+ gemeenschap in de Groene Schakel. De bijeenkomsten worden gemiddeld door dertig bezoekers bezocht. Ongehinderd De samenwerking met Ongehinderd is voortgezet. Inwoners kunnen via de app en website inzicht krijgen in de toegankelijkheid van gebouwen en stembureaus. MKB Toegankelijke Route Ondernemers kunnen binnen dit project gratis hun onderneming laten toetsen op toegankelijkheid en ontvangen een adviesrapport. Het project wordt afgerond met een eindpresentatie in het eerste kwartaal van 2026. Smaken van Schagen In november vond de eerste editie van Smaken van Schagen plaats in het Regius College. Nieuwkomers en ondernemers verkochten hier eten. Het evenement trok veel bezoekers. Inclusieve sportdag Regius Er is een inclusieve sportdag op het Regius College georganiseerd, gericht op kennismaking met aangepast sporten. Orange the World In het kader van de internationale campagne Orange the World is het gemeentehuis oranje verlicht. Daarnaast was er een openingsbijeenkomst, georganiseerd door de Soroptimistenclub Roos van Schagen, met het planten van oranje tulpenbollen en het uitdelen van informatieve boekenleggers over relationeel geweld.

Iftar Op het gemeentehuis is een iftar georganiseerd tijdens de ramadan. Er was ruimte voor gesprek via gesprekskaartjes en een panelgesprek met onder andere Discriminatie.nl en Wonen Plus Welzijn. Winterfeest COA Tijdens het winterfeest in het COA waren er activiteiten voor en door nieuwkomers. Alle inwoners van de gemeente Schagen waren welkom. Week van Respect Ook in 2025 is de Week van Respect georganiseerd, gericht op het bevorderen van respect onder jongeren.

6.2 Dienstverlening en organisatie Wat hebben we bereikt We bieden een goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers, bestuur en collega's. De dienstverlening is onderwerp van continue aandacht en zorg. Wat goed is, moet goed blijven. Wat niet goed gaat verbeteren we. In 2025 heeft het college een vernieuwde visie op dienstverlening vastgesteld. Het nieuwe zaaksysteem is operationeel. Functionele uitbreidingen, die onze dienstverlening ten goede komen vinden voortdurend plaats en in onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Dit onder andere voor het volgen van de status en de voortgang van (aan)vragen van onze inwoners.

57

6.3 Veiligheid Wat hebben we bereikt 6.3.1 Veilige woon en leefomgeving In 2025 zijn onder meer onderstaande zaken uitgevoerd om overlast en criminaliteit terug te dringen. (woon)overlast en criminaliteit Om overlast en criminaliteit in de woonomgeving te beperken is in samenwerking met politie en de gemeente Den Helder, Texel en Schagen een handhavingsarrangement opgesteld. Hierin zijn samenwerkingsafspraken tussen boa’s en de politie opgenomen. Dit zorg voor een duidelijkere positionering en rolverdelingen van onze boa's. Vanuit een project van de politie (Verre uithoeken) is een handreiking opgesteld om in gesprek en verbinding te komen met de groep Soevereinen binnen Schagen. Ankerplaatsen Voor het oprichten van Ankerplaatsen is een vernieuwde projectopdracht geschreven. Er wordt in samenwerking met de gemeente Den Helder en Hollands Kroon aan de verdere uitwerking van de opdracht gewerkt. Buurtbemiddeling Voor de preventieve aanpak van burenruzies maken we gebruik van buurtbemiddeling. Dit is in 2025 opnieuw aanbesteed aan WonenPlusWelzijn. Hiermee wordt de jarenlange samenwerking en daarmee de opgebouwde expertise en vertrouwen behouden. Omgevingswet Toezicht en handhaving zijn uitgevoerd conform de Omgevingswet. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord De overdracht van de plustaken milieu aan de Omgevingsdienst Noord -Holland Noord is voorbereid.

De archiefdossiers zijn gereed gemaakt om over te dragen en er zijn afspraken gemaakt over de dienstverleningsovereenkomst. De overdracht gaat in per 1 januari 2026. Oneigenlijk gebruik In 2025 is verder gegaan met het optimaliseren en werkbaar maken van de leegstandslijst van woningen/bouwwerken waar niemand staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Er is een app ontwikkeld zodat actuele informatie voor handen is, ook ter plaatse. Dit maakt het werken op locatie efficiënter. En het zorgt ervoor dat de taakvelden Toezicht & Handhaving, BRP en BAG ten alle tijden dezelfde actuele informatie ter beschikking hebben. Toezicht horeca inrichtingen Het toezicht op de horeca inrichtingen is volledig uitgevoerd. Bij wijzigingen en nieuwe horecavergunningen is voldaan aan de inrichtingseisen. Brandveiligheid In 2025 zijn volgens planning de controles brandveiligheid uitgevoerd en ingepland op de locaties met een hoge prioriteit. Hierbij is gecontroleerd op de brandveiligheidseisen uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL).

58

6.3.2 Programma Bedrijvigheid en veiligheid In 2025 zijn onder meer onderstaande zaken uitgevoerd om de veiligheid op bedrijventerreinen, evenementen en veilig uitgaan te verbeteren. Veilig buitengebied In 2025 zijn 130 agrarische bedrijven in het buitengebied bezocht, waarbij de “Drugsemmer” werd overhandigd. Deze ludieke emmer bevat producten om de bewustwording en meldingsbereidheid rondom drugscriminaliteit in het buitengebied te vergroten. Horeca In 2025 is het horecaconvenant “Veilig en Verantwoord Uitgaan in Schagen” 2025-2028 ondertekend door Politie, Koninklijke Horeca Nederland, Stichting Evenementen Schagen en de gemeente Schagen. Partijen streven naar o.a. een balans tussen levendigheid, vei ligheid en leefbaarheid. Na totstandkoming van dit convenant is gewerkt aan het invoeren van een Collectieve Horecaontzegging (CHO) dat in 2026 zal plaatsvinden. Evenementen In 2025 zijn de evenementen in Schagen veilig verlopen. Voor alle vergunde evenementen zijn vooraf veiligheidsplannen beoordeeld en zijn de geldende veiligheidsvoorschriften nageleefd. Er is zoals gebruikelijk extra inzet geweest op de grote evenementen in Schagen, met in het bijzonder Paasvee.

Hier is wederom gewerkt met een multidisciplinair team van onder andere team openbare orde en veiligheid, politie, boa’s, team toezicht en handhaving, Nederlandse Spoorwegen, Vonk en de horeca van Schagen, om een vei lig evenement neer te zetten. Alle evenementen zijn voorspoedig verlopen met hier en daar wat kleine openbare orde vraagstukken. Zie ook paragraaf 5.6 Evenementen. 6.3.3 Programma Jeugd en veiligheid In onze huidige samenleving hebben we te maken met forse uitdagingen. Uitdagingen die ons gevoel van veiligheid aantasten. Een van die uitdagingen is de heersende jongerencultuur. Iedere jongere moet zich veilig kunnen voelen. Ook glijden jongeren af naar de criminaliteit. Dit is zowel preventief als repressief opgepakt. In 2025 is er in samenwerking tussen de politie, het O.M. en de gemeente een jeugdgroep geprioriteerd met als doel om het criminele gedrag dat de jeugdgroep vertoont te stoppen. Daarnaast v erbeteren wij de samenwerking met scholen om eerder in te kunnen zetten op zorgelijk gedrag van leerlingen en bepaalde trends. 6.3.4 Programma fysieke veiligheid Weerbare en veerkrachtige samenleving De samenleving is aan constante verandering onderhevig en momenteel staat ook de internationale orde onder druk. Om hier als gemeente ook voorbereid te zijn op deze spanningen zijn er in 2025 een aantal zaken in gang gezet.

Er is een eerste aanzet gemaakt op bewustwording van de zelfredzaamheid. Onder meer door het aansluiten bij de landelijke campagne ‘Denk vooruit’. Intern is hier aandacht aan besteed door het uitdelen van kaarsjes en het uitstallen van een noodpakket op het gemeentehuis en de gemeentewerf.

59

Crisisorganisatie Voor de crisisorganisatie zijn een aantal cruciale zaken ingeregeld. Zo zijn er extra powerbanks aangeschaft, is van telefoonprovider veranderd en zijn er twee crisisruimtes ingericht (bestuur en ambtelijke ondersteuning). De crisisruimten zijn voorzien va n noodstroom en een noodtelefoon. Ook zijn de crisisplannen op papier uitgedraaid zodat deze ook offline beschikbaar zijn. Veilig strand Voor de veiligheid op het strand hebben wij in 2025 divers nieuw materiaal aangeschaft. Waaronder een nieuwe buggy voor Reddingsbrigade Petten en een bijdrage voor een nieuwe keuken aan Reddingsbrigade Callantsoog. 6.3.5 Programma integriteit en veiligheid Ondermijning Ondermijning kunnen wij alleen aanpakken door samen met onze partners daadkrachtig op te treden. Wij zijn in gesprek met bewoners en ondernemers om aandacht te vragen voor ondermijnende praktijken. Er zijn meerdere integrale controles uitgevoerd met interne en externe ketenpartners. Zoals: Gezamenlijke vuurwerkcontrole met explosievenhond. Integrale controle waarbij een drugsopslaglocatie is ontdekt waar onder andere drugs en zeer brandbare chemicaliën werden ontdekt. Meerdere clubhuizen van motorclubs aangetroffen waarna handhavend is opgetreden. Bibob In de Algemene Plaatselijke Verordening Schagen is in februari het artikel opgenomen om ook voor afhaalzaken een exploitatievergunning verplicht te stellen.

Hierdoor is het nu mogelijk om een Bibob-toets uit te kunnen voeren op afhaalrestaurants. Er zijn i n 2025 6 Bibob-toetsen uitgevoerd voor afhaalrestaurants. Bij 5 onderzoeken is de vergunning verleend. Bij 1 aanvraag is het onderzoek gestaakt omdat er geen gegevens zijn aangeleverd. Deze zaak is gesloten. 6.4 Bestuur Wat hebben we bereikt In de raadsvergadering van 9 juli 2024 is het eindrapport Burgerberaad G1000 Schagen oftewel het Burgerakkoord, aan de gemeenteraad aangeboden. Het Burgerakkoord bevat 42 voorstellen, verdeeld over 5 thema's. In de raad van september 2024 is een besluit genomen over de uitvoering van de voorstellen en het vervolgtraject. Een vijfta l werkgroepen gaat het inpassen van de voorstellen in het gemeentelijk beleid begeleiden en koppelt de resultaten terug naar de gemeenteraad en naar de klankbord/monitorgroep. Wat hebben we daarvoor gedaan Een vijftal raadswerkgroepen, bestaande uit steeds 3 raads-/steunfractieleden, een wethouder, een vakambtenaar en (plv) griffier, is met de voorstellen aan het werk gegaan . De raadswerkgroepen zijn geclusterd rond de thema's: 1. wonen 2. vergrijzing, inclusieve samenleving 3. sociaal 4. buitenruimte en duurzaamheid

60

5. bedrijfsvoering en communicatie Los van de werkgroepen heeft de griffie het voorstel rondom het raadscafé uitgewerkt. Het raadscafé is in 2025 acht keer gehouden op steeds verschillende locaties verspreid over de gemeente en steeds goed bezocht. Het raadscafé is in de plaats gekomen van het inspreekrecht en voorziet echt in een behoefte. De werkgroepen hebben de meeste voorstellen ingepast in het gemeentelijk beleid. Vaak betrof dit een aanpassing in communicatievorm. In het oog springende resultaten zijn de open dag (gehouden op 11 oktober), het speelbeleid, generatiewoningen en de gemeentegids die komend jaar zal verschijnen in digitale en fysieke vorm. Integriteitsschendingen politieke ambtsdragers Eind 2024 heeft de gemeenteraad een drietal gedragscodes en bijbehorend protocol: behandeling meldingen van vermoede integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers, vastgesteld. In het protocol staat dat de burgemeester jaarlijks verslag uitbrengt aan de raad over het aantal meldingen en onderzoeken naar aanleiding van de gemaakte meldingen. Er is in 2025 één melding geweest. 6.5 Organisatie Wat hebben we bereikt De ontwikkelingen binnen de organisatie staan beschreven in de paragraaf Bedrijfsvoering onder de kop Organisatie.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Participatie en dienstverlening

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P6PD1.23

Participatie

338

233

132

101

P6PD2.23

Dienstverlening en organisatie

690

700

807

-107

P6PD3.23

Veiligheid

5.687

5.786

5.670

116

P6PD4.23

Bestuur

2.266

2.346

5.123

-2.776

P6PD5.23

Organisatiekosten

47.351

47.446

46.242

1.204

56.332

56.511

57.974

-1.463

Totaal lasten

N

Baten P6PD2.23

Dienstverlening en organisatie

876

916

1.069

-152

P6PD3.23

Veiligheid

79

175

206

-32

P6PD4.23

Bestuur

86

99

-13

P6PD5.23

Organisatiekosten

1.768

1.379

1.743

-364

2.723

2.556

3.117

-561

V

Saldo van lasten en baten

-53.609

-53.955

-54.857

-902

N

Toevoeging aan reserves

829

844

844

0

Totaal baten

61

Onttrekkingen aan reserves

618

868

640

228

Saldo mutaties reserves

-211

24

-204

-228

N

-53.820

-53.931

-55.061

-1.130

N

Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P6PD1.23 Participatie (101V) • Op het budget burgerparticipatie is minder uitgegeven doordat het aantal aanvragen waarvoor inwonersinitiatieven kunnen worden ingezet, zoals adoptiegroen, dit jaar lager uitviel dan verwacht (26V). • De raad heeft binnen de begroting budget beschikbaar gesteld voor burger - en overheidsparticipatie. In 2025 is hiervan een deel ingezet voor enkele lokale initiatieven en activiteiten. Het budget is niet volledig benut, omdat het aantal ingediende en gehonoreerde initiatieven in 2025 beperkter is geweest dan vooraf geraamd. De inzet van deze middelen is afhankelijk van initiatieven vanuit de samenleving en kent daardoor een fluctuerend karakter (35V). • De raad heeft binnen de begroting budget beschikbaar gesteld voor dorpsraden en wijkpanels, waarmee op basis van een bijdrage per inwoner initiatieven ter bevordering van de leefbaarheid kunnen worden ondersteund. De middelen worden beschikbaar gesteld aan de verschillende dorpsraden en wijkverenigingen. De besteding van dit budget is afhankelijk van de ingediende plannen en activiteiten vanuit de dorpen en wijken en kan daardoor per jaar fluctueren. In 2025 is een groot deel van het beschikbare budget ingezet, in lijn met het uitgavenniveau van voorgaand jaar.

Niet alle beschikbare middelen zijn echter benut (21V). • Overige verschillen (19V). P6PD2.23 Dienstverlening en organisatie (107N) • Voor de begroting gaan we uit van de te verwachtte vernieuwingen van rijbewijzen en reisdocumenten op basis van wat wij uit ons systeem halen en wat wij doorkrijgen van de RDW. Daar zitten niet de nieuwe aanvragen bij. De verwachtte vernieuwingen en de nieuwe aanvragen zijn hoger uitgevallen dan onze prognose. Hierdoor hebben we een positief resultaat bij de baten. Het tegenovergestelde zien we bij de lasten. We moeten meer afdragen aan het Rijk (98N). • Overige verschillen (9N). P6PD3.23 Veiligheid (116V) • De gemeente heeft een aantal brandweerkazernes in beheer, waarvoor jaarlijks budget beschikbaar wordt gesteld voor groot onderhoud, energie en regulier onderhoud. In 2025 zijn de lasten lager uitgevallen dan geraamd. Dit wordt onder meer verklaard door lagere energiekosten als gevolg van verduurzamingsmaatregelen, waaronder het verminderen van het gasverbruik en het toepassen van energiezuinige installaties en verlichting. Daarnaast zijn bepaal de installaties reeds eerder vernieuwd en is gebleken dat enkele onderhoudswerkzaamheden later kunnen worden uitgevoerd dan oorspronkelijk voorzien. Hierdoor is het beschikbare budget niet volledig ingezet (52V).

62

•

•

•

Het budget voor de toegang tot de strandslagen is deels gebaseerd op incidenten. Dit aantal is vooraf moeilijk te voorspellen. Doordat er dit jaar vrijwel geen incidenten zijn geweest, zijn de kosten lager uitgevallen en is er een onderschrijding ontstaan (22V). Project integrale veiligheid (17V). In 2025 stond evaluatie van het cameratoezicht op de planning. Bij de evaluatie zou ook gekeken worden naar uitbreiding van het cameratoezicht. Door regionale ontwikkelingen met betrekking tot het uitkijken en opslaan van de camerabeelden is er vertraging ontstaan in het project en is het beschikbare budget niet volledig ingezet. Dit wordt in 2026 verder opgepakt. Overige verschillen (25V).

P6PD4.23 Bestuur (2.776N) • Het tekort bij Gemeenteraad en commissies komt doordat de raming niet goed was aangepast aan de circulaire. Hierdoor is een begrotingsnadeel ontstaan (80N). • Onder de raadsthema's valt ook het Seniorenbeleid. Het was vooraf moeilijk in te schatten hoeveel personele inzet hiervoor nodig was (37V). • De pensioenen van wethouders vallen momenteel onder de Algemene pensioen - en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa). Vanaf 1 januari 2028 gaan deze pensioenen over naar het nieuwe pensioenstelsel, waarbij de opgebouwde pensioenafspraken worden overgedragen naar het pensioenfonds ABP. Dit betekent dat de pensioenen op dezelfde manier worden beheerd als die van de reguliere ambtenaren, en dat overheidsorganisaties premie gaan betalen aan ABP voor pensioenopbouw. Deze overgang zorgt voor een meer uniforme en transparante pensioenregeling binnen de overheid. Om deze overgang soepel te laten verlopen is de pensioenopbouw van de bestaande wethouders en voormalig wethouders in beeld gebracht. Vanuit deze berekeningen is naar voren gekomen dat de gevormde voorziening aangevuld moest worden om alle toekomstige verplichtingen te borgen.

Conform de BBV is het verplicht om de bestaande voorzieningen op niveau te brengen en hiervoor is het noodzakelijk geweest om een extra storting te laten plaatsvinden zodat de voorziening weer aansluit op de toekomstige verplichtingen (1.958 N). Dit komt mede doordat wij pensioenen jaarlijks vanuit de exploitatie hebben betaald. Door de nieuwe methodiek dienen wij deze pensioenen te kapitaliseren. Hierdoor hebben wij echter wel structurele vrijval in de exploitatie, dit zullen we verwerken in de komende kadernota. • Op 3 december 2025 is vanuit de BBV een stellige uitspraak uitgebracht om bij het vormen van de voorziening voor voormalig wethouders en huidige wethouders ook rekening te houden met de dekkingsgraad van het ABP. Deze dekkingsgraad staat op dit moment op 123,5%. Dit betekent dat op de gevormde voorziening nog een opslag komt van 23,5% om de dekkingsgraad van het ABP te borgen (796N). • Overige verschillen (21V). P6PD5.23 Organisatiekosten (1.204V) • Bij de 2e rapportage 2025 is het budget voor opleidingen naar boven bijgesteld. De reden hiervan is dat we meer aan ontwikkeling van de organisatie besteden dan de jaren daarvoor, zodat we kunnen werken aan een organisatie die flexibel, communicatief en netwerkend is.

Daarnaast zijn er meer medewerkers ingestroomd zonder gemeentelijke ervaring, medewerkers die voor het uitoefenen van hun functie vereiste opleidingen en certificaten moeten halen, en medewerkers die intern zijn

63

•

•

•

•

•

•

•

doorgestroomd en voor hun nieuwe functie opleidingen gevolgd hebben. De bijstelling is iets te optimistisch geweest waardoor de werkelijke kosten nu iets lager uitvallen (29V). De lagere uitgaven worden verrekend met de reserve opleidingen waardoor het geen effect heeft op het rekeningresultaat. In de 2e bestuursrapportage 2025 is, op basis van de toen beschikbare inzichten, een bijstelling van de ICT-budgetten opgenomen. Deze bijstelling bedroeg in totaal € 220K en had betrekking op de geplande overgang van BYOD naar CYOD en de implementatie van Notubiz en uitfaseren Besluitstraat. De overgang naar CYOD en vervanging van de telefooncentrale was voorzien voor 2025, maar is door omstandigheden niet in dat jaar gerealiseerd. De hiervoor geraamde middelen zijn daardoor in 2025 niet tot besteding gekomen. Als gevolg hiervan resteert over het boekjaar 2025 een totaal positief resultaat (287V). Voor het gemeentehuis zijn in 2025 de lasten voor energie en schoonmaak lager uitgevallen dan geraamd. Daarnaast zijn enkele geplande vervangingen en onderhoudswerkzaamheden doorgeschoven naar 2026 (136V). Voor het onderzoek naar toekomstbestendige huisvesting was in 2025 budget beschikbaar gesteld. In de tweede bestuursrapportage is voorgesteld een deel van dit budget over te hevelen naar 2026. Het resterende budget is deels ingezet voor de kantoorinrichting van de 3e verdieping.

Conform de nota afschrijvingen zijn deze uitgaven geactiveerd in plaats van ten laste van de exploitatie gebracht. Door het activeren van deze investering is in 2025 binnen de reguliere exploitatie sprake van een incidenteel voordeel (83V). De geraamde middelen voor het aangekondigde boekenonderzoek van de Belastingdienst zijn niet benut. Hoewel de Belastingdienst had aangegeven het onderzoek dit jaar te kunnen uitvoeren, is er tot op heden geen vervolg ontvangen. Het traject wordt begeleid door EFK en loopt nog, waardoor in dit jaar geen kosten zijn gerealiseerd (28V). Voor de uitvoering van de Woo zijn meerdere trainingen georganiseerd. De medewerkers die Woo-verzoeken afhandelen hebben de training kunnen volgen. Deze is positief ontvangen. De eerste categorieën die actief openbaar gemaakt moeten worden zijn een feit en er is een tool aangeschaft waarmee de documenten geanonimiseerd worden. De verdere uitrol van de Woo heeft nog geen verder vervolg gehad (61V). Bij gemeente Schagen staan gezondheid en vitaliteit centraal. Wij geloven dat mentaal en fysiek gezonde en vitale medewerkers enthousiast en gemotiveerd zijn. Maar ook productiever, meer betrokken en veerkrachtiger in het omgaan met uitdagingen en veranderingen.

De focus op preventie (gezondheidscheck en werkplekonderzoek die in 2024 hebben plaatsgevonden) in combinatie met een lager langdurig ziekteverzuim zorgt voor lagere uitgaven op het bedrijfsgezondheidsbudget (48V). Vanuit de begroting worden de salariskosten gemonitord op basis van de werkelijke bezetting met een forecast tot het einde van het jaar. Gedurende het jaar wordt via voorstellen het salarisbudget ingezet voor noodzakelijke inhuur. Hierbij houden we dan ook rekening met baten die deels ter dekking dienen voor de inhuur van personeel. Een deel van onze inhuur en een deel van onze eigen medewerkers brengen wij ten laste van enkele grote projecten. Hierbij kunt u denken aan duurzaamheid en bijvoorbeeld Schagen Oost of inburgering. Het toerekenen van de salariskosten en inhuurkosten naar projecten zorgt voor een verlichting op het personeelsbudget. Deze ontwikkelingen in combinatie met het niet altijd kunnen

64

•

vervullen van de bestaande vacatures zorgen voor lagere kosten binnen het personeelsbudget (523V). Overige verschillen (9V).

Baten P6PD2.23 Dienstverlening en organisatie (152V) • De legesinkomsten voor identiteitsdocumenten zijn dit jaar aanzienlijk hoger uitgevallen dan begroot. In 2024 zijn uiteindelijk meer nieuwe reisdocumenten aangevraagd dan er was verwacht. Deze ontwikkeling heeft zowel gevolgen voor de afdrachten (zie lasten) maar ook voor extra opbrengsten (135V). • Overige verschillen (17V). P6PD3.23 Veiligheid (32V) • Voor een aantal grote individuele projecten zijn bijvoorbeeld hogere precario leges voor het gebruik van gemeentegrond opgelegd waardoor we meer opbrengsten hebben dan begroot (43V). • Overige verschillen (11N). P6PD4.23 Bestuur (13V) • Geen toelichting noodzakelijk. P6PD5.23 Organisatie (364V) • Vanuit het opleidingsbudget worden ook incompany trainingen georganiseerd, waarbij ook andere gemeente kunnen aansluiten bij het volgen van een training/opleiding. Hiervoor wordt een bedrag in rekening gesteld richting de deelnemende gemeente (30V). De opleidingskosten en inkomsten worden vereffend met de reserve opleidingen zodat dit geen effect heeft op het rekeningresultaat. • Naast het reguliere salarisbudget (op basis van de formatie) hebben we als gemeente te maken met de inzet van personeel voor de regio, of andere projecten waarop de salariskosten verhaald kunnen worden.

Voorbeelden hiervan zijn: Sociaal rechercheurs, Nieuwe Wet inburgering en werkzaamheden in het kader van de opvang en huisvesting van Oekraïners of overige werkzaamheden voor de regio. Deze compensatie voor de gemaakte salariskosten vallen hoger uit dan waarmee in de begroting rekening is gehouden (330V). • Overige verschillen (4V). Reserves Onttrekkingen: • In 2025 heeft een lagere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. Dit betreft lagere kosten onderhoud van onder andere woningen en garages, culturele gebouwen en gemeentelijke gebouwen. De lagere onttrekking aan de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen heeft per saldo geen effect op het rekeningresultaat (113N). • Er zijn lagere kapitaallasten investeringen reddingsbrigades dan waar rekening mee is gehouden. Hierdoor onttrekken we ook minder aan de reserve reddingsbrigades. Hierdoor ontstaat een nadeel (67N. • Het afgelopen jaar hebben we meer aan ontwikkeling van de organisatie besteed dan de jaren daarvoor, zodat we kunnen werken aan een organisatie die flexibel, communicatief en netwerkend is. Daarnaast zijn er meer medewerkers ingestroomd

65

zonder gemeentelijke ervaring, medewerkers die voor het uitoefenen van hun functie vereiste opleidingen en certificaten moeten halen, en medewerkers die intern zijn doorgestroomd en voor hun nieuwe functie opleidingen gevolgd hebben. De hogere kosten op het bestaande budget opleidingen zullen wij na aftrek van de inkomsten onttrekken uit de gevormde reserve Opleidingen, waardoor het geen effect heeft op het rekeningresultaat (48N).

66

7 Programma Financiën 7.1 Algemene uitkering Wat hebben we bereikt Gemeenten krijgen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. Hiermee betalen zij een deel van hun uitgaven. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van hun kenmerken en belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. De Rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het gemeentefonds onder meer naar: het aantal inwoners, het aantal jongeren, het aantal uitkeringsgerechtigden , de oppervlakte van de gemeente en de grootte van de watergebieden. Deze kenmerken heten maatstaven. Er zijn meer dan 60 maatstaven. Elke maatstaf heeft een bedrag voor elke 'eenheid’. De gemeente krijgt dus geld voor iedere inwoner, iedere jongere, enzov oorts. In 2025 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een meicirculaire, een septembercirculaire en een decembercirculaire gepubliceerd. Met deze circulaires is de bijdrage aan gemeenten aangepast. Hiervan is de raad via raadsinformatiememo's op de hoogte gebracht. De grootste financiële wijzigingen voor 2025 die ook gemeld zijn via de raadsinformatiememo's zijn de prijs-Bbp ontwikkeling die voortaan gebaseerd zijn op de CEPraming van het CPB, de demping van de terugval gemeentefonds en extra middelen voor jeugdzorg.

7.2 OZB Wat hebben we bereikt Resultaten vanuit begroting: minder OZB ontvangen dan begroot. De algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Schagen bestaan met name uit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de Integratie Uitkering Sociaal Domein. De lokale heffingen vormen daarnaast een grote bron van inkomsten. De onroerendezaakbelasting, ook wel OZB genoemd, wordt onderverdeeld in OZB -woningen (eigenarenbelasting) en OZB niet-woningen (gebruikersbelasting). Voor de ontwikkelingen met betrekking tot de OZB in 2025 verwijzen we u naar de paragraaf lokale heffingen. 7.3 Reserves Wat hebben we bereikt Algemene reserve De Algemene reserve is een buffer voor het opvangen van financiële risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en voor het opvangen van tekorten op de jaarrekening en incidentele tegenvallers. De Algemene reserve vormt een belangrijk onderdeel van de (incidentele) weerstandscapaciteit van de gemeente. De gewenste omvang hangt af van het totaal aan risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen en die van materiële betekenis zijn in relatie tot de financiële positie. De minimum omvang komt overeen met het totaalbedrag aan incidentele risico’s volgen s de paragraaf Weerstandsvermogen, verminderd met het totaalbedrag aan bestemmingsreserves die ook ingezet kunnen worden om financiële risico’s af te dekken en verminderd met een deel van

67

de stille reserves, voor zover deze bezittingen kunnen worden verkocht zonder gevolgen te hebben voor de uitvoering van de publieke taak. Ondergrens van de algemene reserve is 20% van de som van de incidentele risico’s. Eind 2025 was de stand van deze reserve €23.110.807 voor storting van het rekeningresultaat. Reserve weerstandsvermogen De reserve weerstandsvermogen dient voor het opvangen van risico’s. Welke risico’s we lopen en de financiële gevolgen daarvan worden inzichtelijk in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’. 7.4 Vennootschapsbelasting (Vpb) Wat hebben we bereikt Sinds 1 januari 2016 bestaat de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen (vpb). We zijn hiermee vpb-plichtig geworden als wij een onderneming drijven. Het belangrijkste onderdeel van de Vpb-plicht van gemeenten wordt gevormd door de gemeentelijke grondexploitaties. Voor het jaar 2025 is de voorgeschreven Post Quick Scan (PQS) gedaan. Tot nu toe liet de PQS van onze gemeente zien dat we nog niet door de ondernemerspoort zijn gegaan. Hierbij wordt gekeken naar het totale resultaat van alle lopende grondexploitaties. Door het sluiten en het openen van nieuwe grondexploitaties kan het totaalbeeld van de grondexploitaties snel veranderen. Jaarlijks toetsen wij of de opzet in zijn totaliteit verandert door het openen of afsluiten van projecten.

7.5 Lokale heffingen Wat hebben we bereikt Overige lasten en baten De begroting voor dubieuze debiteuren is in 2025 opgesteld op basis van een nieuwe systematiek, waarbij de storting in 2024 als uitgangspunt is genomen. Ontvangen rente en winstuitkeringen In 2025 hebben we rente ontvangen op onze rekening courant van de BNG en over onze schatkistrekening. Daarnaast hebben we van Alliander een dividenduitkering ontvangen van €234.127 inclusief dividendbelasting, van BNG € 139.297 inclusief dividendbelasting en van de HVC een garantstellingsprovisie (€101.988). Betaalde rente en toegerekende rente Conform onze langlopende leningen hebben we rentelasten betaald in 2025. Deze rentelasten zijn toegerekend aan de kostenplaatsen die gebruik maken van de betreffende activa. 7.6 Overhead Wat hebben we bereikt Onder overhead verstaat het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in artikel 1 ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’. Deze definitie wordt in de notitie overhead 2023 van de commissie BBV nader geduid als: het geheel van functies gericht op de sturin g en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. De kosten van overhead kunnen worden uitgedrukt in een percentage.

Dit percentage drukt de totale overheadkosten uit in het percentage van het totaal van de lasten exclusief

68

toevoegingen aan reserves: € 19.199 (totale overheadkosten / €1000) / € 161.026 (totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves / €1000) = 11.9 % (percentage overhead) . 7.7 Onvoorzien Wat hebben we bereikt Binnen het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is er een verplichting tot het opnemen van een post onvoorzien in de begroting. Deze post is bedoeld om kosten die bij het opstellen van de begroting niet voorzienbaar waren, maar toch zijn ontstaan, op te vangen. In de tweede tussenrapportage is dit bedrag vrijgevallen en opgenomen in het te verwachten begrotingssaldo of rekeningresultaat.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Financiën

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

14

Lasten P7PD2.23

OZB

159

249

235

P7PD4.23

Vpb

1

1

1

P7PD5.23

Overig

2.631

1.594

1.258

336

2.791

1.844

1.493

351

Totaal lasten

V

Baten P7PD1.23

Algemene uitkering

99.431

107.491

108.376

-885

P7PD2.23

OZB

13.809

13.806

13.659

148

P7PD5.23

Overig

6.419

4.747

4.998

-251

Totaal baten

119.659

126.045

127.033

-989

V

Saldo van lasten en baten

116.868

124.201

125.540

1.339

V

Toevoeging aan reserves

75

7.266

7.266

0

Onttrekkingen aan reserves

50

7.568

7.518

50

Saldo mutaties reserves

-25

302

252

-50

N

116.843

124.503

125.792

1.289

V

Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P7PD2.23 OZB (14V) • Geen toelichting noodzakelijk. P7PD4.23 Vpb • Geen toelichting noodzakelijk. P7PD5.23 Overig (336V)

69

•

•

•

•

De begroting voor dubieuze debiteuren is in 2025 opgesteld op basis van een nieuwe systematiek, waarbij de storting in 2024 als uitgangspunt is genomen. Inmiddels blijkt dat de storting in 2025 veel lager uitvalt. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door behoorlijke afname van TOZO (tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) debiteuren dossiers (249V). We hebben de rente op langlopende leningen bij de tussentijdse rapportage voorzichtig afgeraamd, omdat de investeringen achterliepen en daardoor minder nieuwe leningen nodig waren. De realisatie laat nu zien dat de rentelasten nog verder dalen dan destijds voorzien(49V). Vorig jaar viel de post overige baten en lasten hoger uit door meerdere suppletieaangiften BTW. Dit jaar hebben we samen met EFK gewerkt aan een structurele inrichting van dit proces, waardoor er geen suppleties zijn geboekt (29V). Overige verschillen (9V).

Baten P7PD1.23 Algemene uitkering (885V) • De hogere ontvangsten van de Algemene uitkering zijn deels aan u gemeld via de decembercirculaire (308V). Het overige deel zijn correcties van oudere jaren (577V). Deze correcties bevatten voornamelijk bijstellingen van het aantal inwoners met lage inkomens met drempel. P7PD2.23 OZB (148N) • De lagere baten voor de OZB-woningen hangen samen met het feit dat de uiteindelijke opbrengst afhankelijk is van verschillende dynamische factoren, zoals het toegepaste stijgingspercentage per woningtype, de uitkomsten van bezwaarschriften en de realisatie van nieuwbouw. Daarnaast is in de raming een ingeschatte toekomstige baat opgenomen, die in de praktijk lager is uitgevallen. Door het samenspel van deze factoren blijft de gerealiseerde opbrengst achter bij de begroting (148N). P7PD.23 Overig (251V) • Op het moment van de laatste tussentijdse rapportage werd uitgegaan van een dalende rente op leningen. De verwachting was dat deze daling zich verder zou doorzetten. In de periode daarna is de rente echter gestegen, waardoor de renteinkomsten hoger zijn uitgevallen dan geraamd (252V). • Overige verschillen (1N).

Reserves Onttrekkingen •

Kosten en opbrengsten van grondverkopen loopt nu conform vastgesteld grondbeleid via de reserve grondexploitatie. Hiermee komt de onttrekking aan de algemene reserve te vervallen (50N).

70

Overzicht paragrafen Paragraaf financiering Algemeen Deze paragraaf bevat onze beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. In deze paragraaf komen achtereenvolgens deze onderwerpen aan de orde: · Financieel beleid; · Wet Houdbare Overheidsfinanciën (wet HOF) en verplicht schatkistbankieren; · Financieringsstructuur; · Renteontwikkeling; · Risicobeheer; · Renterisiconorm; · Kredietrisico; · Kasgeldlimiet; · Renteomslag; · Schatkistbankieren. Financieel beleid Het financieel beleid van onze gemeente kenmerkt zich door zuiver te begroten en transparant te zijn in onze rapportages. Onder ‘zuiver begroten’ verstaan we dat alle noodzakelijke lasten structureel zijn verwerkt in een sluitende begroting en dat we geen lasten doorschuiven naar de toekomst. In 2025 zijn er over het boekjaar 2025, 2 rapportages geweest, namelijk: de eerste bestuursrapportage en de tweede bestuursrapportage. Er zijn geen lasten doorgeschoven naar de toekomst. Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Het EMU-saldo van de lokale overheid telt mee voor het EMU-saldo van de totale overheid.

In het Verdrag van Maastricht uit 1992 is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP) mag zijn. In de wet staat dat gemeenten een gelijkwaardige bijdrage moeten leveren aan het terugdringen van het EMU-tekort. Het EMUsaldo, ofwel het nationale begrotingstekort, mag niet groter zijn dan 3% van het bru to binnenlands product (bbp). Van dit tekort neemt het Rijk 2,5% voor zijn rekening en de decentrale overheden 0,5%.

Bedragen * 1.000 De EMU-saldo Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan/onttrekking uit reserves Mutaties (im)materiële vaste activa (-) Mutatie voorzieningen (+) Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) (-) Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verkoop (im)materiële vaste activa (+) EMU-saldi gemeente Schagen

2025 Begroting

2025 Rekening

2024 Rekening

5.654

27.388

22.687

-1.442 95

-13.278 -613

15.134 -1.270

15.193

3.179

-984

0

0

0

-8.002

36.874

7.267

71

Financieringsstructuur Een financieringsstructuur beschrijft hoe een onderneming haar activiteiten en investeringen financiert. Dit is de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen. Onze gemeente heeft middelen nodig voor de financiering van vaste activa, de bouwgrondexploitatie en de lopende transacties. Dat zijn uitgaven min ontvangsten. De financieringsmiddelen bestaan uit de eigen reserves en voorzieningen, langlopende leningen, kortlopende leningen, debetsaldi in rekening-courant en crediteuren. Een deel van deze investeringen komt ten laste van reserves en voorzieningen. Daardoor nemen deze als financieringsbron af. De investeringen van onze gemeente zijn gefinancierd met langlopende geldleningen, eigen reserves en kortlopende geldleningen. Aan de omvang van kortlopende geldleningen zit een limiet; de kasgeldlimiet. In Schagen bedraagt die afgerond € 13,7 miljoen. Wanneer wij deze limiet drie kwartalen overschrijden, moet langlopende financiering worden aangetrokken. In 2025 was het gehele jaar sprake van een overschot aan liquide middelen. Dit is voor een groot deel ontstaan door vooruit ontvangen voorschotten van het Rijk. De middelen zijn overgeboekt op de zogenaamde rekening Schatkistbankieren. Op 31 december 2025 bedroeg het saldo van deze rekening ruim € 23 miljoen.

De investeringen met een economisch nut en financiële vaste activa bedragen bij elkaar € 95 miljoen. Hier staat € 41 miljoen aan vaste geldleningen tegenover. De rest is gefinancierd met reserves en kasgeld. De leningenportefeuille bestaat per 31 december 2025 uit 10 leningen met een oorspronkelijke hoofdsom van € 75 miljoen. Het saldo van de openstaande leningen bedraagt € 41miljoen. Renteontwikkeling De ECB heeft n 2025 haar rentetarieven meerdere keren verlaagd, om de inflatie terug te brengen naar de doelstelling van 2% op de middellange termijn en om economische groei te ondersteunen, De depositorente was eind 2024 nog 3%. De ECB heeft in 2025 inmiddels 4 keer de rente verlaagd. De depositorente van de ECB daalde van 3,00% aan het begin van het jaar naar 2,00% aan het eind van het jaar. Een daling van 1,00%. Risicobeheer Een belangrijk onderdeel van het treasurybeheer in onze organisatie is het risicobeheer. Het risicobeheer omvat alle activiteiten die zich richten op het beheersen van financiële risico’s zoals renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitenrisico’s. Onze gemeente loopt geen koersrisico omdat ons effectenbezit geen speculatief karakter heeft. De aandelen zijn gewaardeerd tegen historische aanschafprijs. Renterisiconorm In de wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is het sturingsinstrument 'renterisiconorm' geïntroduceerd.

Met deze norm wordt een kader gesteld voor de spreiding van de looptijden van langlopende geldleningen. Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de gemeente. Dit wordt bereikt door een limiet te stellen aan dat deel van de vaste schuld waarover het rentepercentage in een bepaald jaar moet worden aangepast aan de

72

geldende markttarieven. De bedoelde aanpassingen van rentepercentages doen zich voor bij herfinanciering en renteherziening. Herfinanciering houdt in dat een vervangende lening wordt aangetrokken om aan de aflossingsverplichting van een bestaande lening te voldoen. Renteherziening doet zich voor wanneer de geldgever het rentepercentage van een lening gedurende de looptijd herziet. Spreiding dient te voorkomen dat in een jaar een relatief groot deel van het vreemd vermogen geherfinancierd dient te worden of dat renteaanpassing plaats zal vinden in een periode waarin de rente relatief hoog is. De renterisiconorm zorgt er uiteindelijk voor dat de rentestijgingen vertraagd doorwerken op de rentelasten in een jaar. Hieronder volgt een berekening van de renterisiconorm van 2025. Bedragen x euro 1.000,Begroting 2025

Berekening renterisiconorm en risico

Rekening 2025

Rekening 2024

1a Renteherziening op vaste schuld o/g 1b Renteherziening op vaste schuld u/g 2 Netto renteherziening op vaste schuld (a-b) 3a Nieuwe aangetrokken vaste schuld

28.500

3b Nieuwe verstrekte lange leningen 4 Netto aangetrokken vaste schuld (a-b)

28.500

-

-

5 Betaalde aflossingen

3.863

3.205

3.205

6 Herfinanciering (laagste van 4 en 5)

3.863

3.205

3.205

7 Rente risico op vaste schuld (2+6)

3.863

3.205

3.205

Begroting 2025

Rekening 2025

Rekening 2024

152.788

162.103

154.408

20%

20%

20%

30.558

32.421

30.882

Begroting 2025

Rekening 2025

Rekening 2024

10 Renterisiconorm

30.558

32.421

30.882

7 Renterisico op vaste schuld

3.863

3.205

3.205

11 Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10-7)

26.695

29.216

27.677

Rente risiconorm 8 Begrotings- rekeningtotaal 9 Bij ministeriele regeling vastgesteld % 10 Renterisiconorm

Toets rente risiconorm

Kredietrisico Bij het bepalen van kredietrisico’s maken we een onderscheid tussen risico’s. Er zijn risico's die wij als gemeente lopen omdat wij geldleningen verstrekken of hebben verstrekt aan andere partijen, en er zijn risico’s die wij als gemeente lopen omdat wij gemeentegaranties, oftewel borgstelling, hebben afgegeven. De genoemde risico’s hebben zich niet voorgedaan in 2025.

73

Bedragen * 1.000 Verstrekte leningen Leningen Verenigingen/Stichtingen Duurzaamheidsleningen Startersleningen Obligatielening Alliander Deelnemingen Totaal

2025 1.146 1.692 5.972 1.446 1.142 11.398

2024 732 2.047 4.387 1.446 909 9.521

Kasgeldlimiet In de onderstaande tabel toetsen we de omvang van de kasgeldlimiet aan de wettelijke norm uit de Wet fido. De gegevens voor de begroting baseren we op de wettelijke gemiddelde omvang van de vlottende schuld en vlottende middelen aan het begin van het boekjaar. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage van de jaarbegroting en geldt voor het hele jaar. De kortlopende schuld mag niet verder oplopen dan 8,5% van het rekeningtotaal aan lasten voor bestemming. Dit houdt in dat de kasgeldlimiet 8,5% van € 162 miljoen, dus € 14 miljoen bedraagt. Mocht het nodig zijn kan de gemeente korte termijn financiering aantrekken tot dit bedrag. Bedragen x € 1.000,Begroting 2025

Rekening 2025

Rekening 2024

begrotings- rekeningtotaal

152.788

162.103

154.408

kasgeldlimiet in procenten

8,50%

8,50%

8,50%

kasgeldlimiet in bedrag

12.987

13.779

13.125

overige geldleningen niet zijnde vast schuld

7.491

2.129

4.359

overige uitstaande schulden <1jaar

33.898

23.992

20.952

Totaal vlottende schuld

41.389

26.121

25.311

1

1

Berekening kasgeldlimiet 1) Toegestane kasgeldlimiet

2) Omvang vlottende schuld schuld in rekening courant

-

3) Omvang vlottende middelen contante gelden in kas tegoeden in rekening-courant

-

4

overige uitstaande gelden < 1 jaar

34.672

45.631

43.113

Totaal vlottende middelen

34.672

45.632

43.118

Totaal netto vlottende schuld (2-3)

6.717

-19.511

-17.807

Toegestane kasgeldlimiet (1)

12.987

13.779

13.125

Ruimte (+) / Overschrijding (-)

6.270

33.290

30.932

4) Toets kasgeldlimiet

Renteomslag (ook wel rekenrente) en renteresultaat In de notitie rente 2023 van de commissie BBV staat een renteschema opgenomen om de jaarlijks toegestane omslagrente te bepalen. De omslagrente wordt bij de begroting berekend en mag binnen een marge van 0,5%-punt worden afgerond. De begrote omslagrente voor 2025 bedraagt 0,63% en is afgerond op 1,00%. De externe en interne rente wordt door middel van de renteomslag via de kapitaallasten doorberekend aan de taakvelden.

74

Bedragen * 1.000 Renteschema

2025

a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

1.058

b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering