Gewaarmerkte jaarstukken gemeente Schagen 2025

25

Ook is er een ouderavond “Empower je puber” georganiseerd voor de netwerkpartners van positieve gezondheid.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Sociaal domein

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P1SD1.23

Onderwijs

5.532

5.848

5.847

1

P1SD2.23

Jeugd en gezin

1.390

1.422

1.449

-27

P1SD3.23

Sport cultuur kunst

5.333

6.819

6.668

151

P1SD4.23

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

23.903

26.030

25.976

54

P1SD5.23

Armoede en eenzaamheid

3.608

3.549

3.613

-64

P1SD6.23

Werk en Inkomen

16.625

21.370

21.009

360

P1SD7.23

Volksgezondheid

1.836

1.666

1.726

-60

58.227

66.704

66.287

417

Totaal lasten

V

Baten P1SD1.23

Onderwijs

941

1.429

1.346

84

P1SD2.23

Jeugd en gezin

143

149

155

-7

P1SD3.23

Sport cultuur kunst

825

1.438

1.514

-76

P1SD4.23

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

450

495

534

-40

P1SD5.23

Armoede en eenzaamheid

124

174

229

-55

P1SD6.23

Werk en Inkomen

10.789

17.733

17.925

-192

P1SD7.23

Volksgezondheid

244

254

256

-2

Totaal baten

13.515

21.671

21.959

-288

V

Saldo van lasten en baten

-44.712

-45.033

-44.329

704

V

Toevoeging aan reserves

1.366

4.775

5.568

-793

Onttrekkingen aan reserves

874

841

764

76

Saldo mutaties reserves

-492

-3.934

-4.804

-869

N

-45.204

-48.967

-49.132

-165

N

Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P1SD1.23 Onderwijs (1V) • Geen toelichting noodzakelijk. 26

P1SD2.23 Jeugd en gezin (27N) • Een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde inwoners die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Dat is het doel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Om uitvoering te geven aan dit akkoord en andere afspraken kunnen gemeenten gebruik maken van de Brede SPUK regeling. Ook de gemeente Schagen heeft in 2025 gebruik gemaakt van de Brede SPUK regeling en heeft een incidentele subsidie verstrekt voor het project ‘De Veldwachter’. ‘De Veldwachter biedt een unieke woonervaring voor mensen die op zoek zijn naar een manier van leven waarbij een goede buur zijn meer betekent dan alleen naast elkaar wonen. Met dit concept wordt een woongemeenschap gecreëerd voor een groep mensen die naar elkaar omkijkt en samen zorgt voor vitaliteit en leefbaarheid in hun complex. Daarnaast biedt de Veldwachter een veilige woonomgeving voor een aantal (jong) volwassenen met autisme. De Incidentele subsidie die is verstrekt uit de brede SPUK-gelden was niet in de begroting opgenomen en levert hierdoor een overschrijding op (30N). • Overige verschillen (3V). P1SD3.23 Sport cultuur kunst (151V) • Afgelopen jaar is een nieuw contract gesloten met Sportfondsen voor meerdere jaren om het beheer van de sportaccommodaties en zwembaden uit te voeren.

In tegenstelling tot Social leisure kan de BTW op deze activiteiten worden teruggevraagd via het BTW-compensatiefonds omdat Sportfondsen een winstoogmerk heeft. Dit BTW voordeel in combinatie met een lagere beheersvergoeding aan Sportfondsen zorgt voor lagere kosten (170V). • Met Sportfondsen moet nog afgerekend worden over het boekjaar 2024. Inmiddels is het jaarverslag van Sportfondsen ontvangen en daaruit is te lezen dat de opgenomen vordering van sportfondsen voor een te hoog bedrag op de balans stond. Conform de BBV zullen wij het te hoog opgenomen bedrag op de balans bijstellen en daarmee vervalt het nu in het resultaat (80V) • Als gevolg van de brand bij basisschool de Zwerm in Sint Maarten, hebben de tennisbanen van tennisvereniging Sint Maarten brandschade opgelopen. De banen zijn niet verzekerd, en de verzekering van de gemeente met betrekking tot de school dekt de schade ook niet. Om de renovatie zo snel mogelijk af te kunnen ronden, vóór de start van de tenniscompetitie, heeft de gemeente een maximaal bedrag vergoed (30N). • In het kader van het accommodatiebeleid zijn afspraken gemaakt om alle bestaande lichtmasten over te dragen aan de gemeente en tevens te voorzien van LED-verlichting. Zowel in 2024 als ook dit jaar is uitvoering gegeven aan deze afspraak en hebben veel verenigingen de lichtmasten overgedragen.

Dit heeft geleid tot een overschrijding op het budget beheer en onderhoud sportterreinen (75N). De hogere uitgaven kunnen wel weer worden onttrokken uit de reserve buitensportaccommodatie conform afspraak, waardoor het geen effect heeft op het rekeningresultaat. • Overige verschillen (6V).

27

P1SD4.23 Grip en sturing op WMO en jeugdzorg (54V) • In 2025 zijn de zorgkosten voor de jeugd bij de 2e bestuursrapportage 2025 op basis van de prognose bijgesteld. Daarbij is een doorrekening gemaakt van de geboekte zorgkosten uit onze eigen administratie. Ten opzichte van deze doorrekening zijn de werkelijke kosten iets lager uitgevallen (33V). • Met betrekking tot de zorgkosten WMO zien wij een aantal ontwikkelingen. De kosten voor hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen en begeleiding zijn lager uitgevallen. Dit heeft vooral betrekking op een daling van het aantal aanvragen dat is ingediend. Echter de kosten voor huishoudelijke hulp en woningaanpassingen zijn toegenomen. Dit heeft deels te maken met de prijsstijgingen (nieuwe aanbesteding) voor deze voorzieningen, maar ook met een kleine toename van aanvragen op deze maatwerkvoorzieningen. Per saldo is er in 2025 iets meer minder verantwoord dan de opgenomen raming op alle WMO-voorzieningen(21V). P1SD5.23 Armoede en eenzaamheid (64N) • Vanuit de gemeente wordt veel maatwerk geleverd om in te kunnen spelen op de lokale situatie. Ook in het kader van de Bijzondere bijstand wordt de noodzakelijke hulp geboden om voorzieningen aan te bieden die passen binnen het gemeentelijk beleid. In 2025 is met de bovengenoemde werkwijze iets meer gebruik gemaakt van de bestaande voorzieningen in het kader van de Bijzondere bijstand (64N).

P1SD6.23 Werk en inkomen (360V) • Dirkshorn 30 noodwoningen (391V) Voor het gereed maken van het terrein in Dirkshorn voor de 30 woningen voor Oekraïners en statushouders ontvangen wij een subsidie. De kosten voor 2025 zijn te hoog begroot voor 2025. Deze (lagere) kosten hebben per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat zie de toelichting bij de baten. Het overgebleven bedrag mag via de balans worden meegenomen naar 2026 (291V). Verder hebben we voor gemeentelijke capaciteit (die al is opgenomen in de begroting) voor het gereed maken van de 30 noodwoningen in Dirkshorn -Noord kunnen declareren via de subsidie (100V). Dit voordeel is ook budgetneutraal voor het saldo omdat dit voordeel wordt gestort in de reserve nieuwkomers. • Lagere kosten opvang nieuwkomers (429V) Daarnaast zijn diverse kosten lager uitgevallen dan begroot. De exploitatielasten voor huisvesting nieuwkomers, de inhuur personeel voor nieuwkomers, verstrekking van leefgelden en overige exploitatiekosten zijn lager uitgevallen dan vooraf was ingeschat. Dit voordeel is ook budgetneutraal voor het saldo omdat dit voordeel wordt gestort in de reserve nieuwkomers. • In de begroting is rekening gehouden met uitvoeringskosten van de nieuwe Wet Inburgering. De uitvoeringskosten in de begroting zijn gelijk getrokken met de beschikbare gelden die wij ontvangen vanuit het Rijk.

De werkelijke uitvoeringskosten voor het inzetten van leerroutes en onderwijsroute hebben een doorlooptijd van 3 jaar waardoor de ontvangen vergoeding van het Rijk maar gedeeltelijk ingezet kan worden. De nog te maken kosten worden op de balans verantwoord ( 253V). • Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Bij het bepalen van het budget voor de begroting 2025 onderdeel Buig is uitgegaan van de definitieve beschikking vanuit het Rijk. Bij de 2e rapportage 2025 is een inschatting gemaakt van de nog te maken kosten tot het einde van het jaar. Bij deze inschatting is geen rekening gehouden met

28

•

•

•

•

•

de inflatiecorrectie en de koppeling aan het minimumloon waardoor nu een overschrijding ontstaat (733N). Als zelfstandig ondernemers (tijdelijk) weinig inkomen hebben, kunnen zij mogelijk een Bbz-uitkering aanvragen. Bbz staat voor Besluit bijstandverlening zelfstandigen. De gemeente beslist of een (startende) zelfstandig ondernemer Bbz krijgt. In sommige gevallen worden advieskosten gemaakt om de aanvraag te kunnen beoordelen. In 2025 zijn minder advieskosten gemaakt en ook minder rentedragende leningen verstrekt (15V). Overige verschillen (5V). P1SD7.23 Volksgezondheid (60N) Vanuit het Rijk zijn gelden beschikbaar gesteld via de brede SPUK -regeling die voortvloeit uit het sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Voor het onderdeel valpreventie is ook een bedrag ontvangen. Gezien de beperkte tijd is het niet mogelijk geweest om op dit onderdeel in 2024 de benodigde inzet te organiseren. In 2025 is hier volop op ingezet en is een inhaalslag gemaakt waardoor de lasten hoger uitvielen (93N). Deze lasten worden wel weer gedeclareerd bij het Rijk in verband met de genoemde SPUK-regeling waardoor het uiteindelijk geen effect heeft op het jaarrekeningresultaat.

In de raadsvergadering van 9 juli 2024 is een motie aangenomen om het rijbewijs gratis aan jongeren te verstrekken wanneer er wordt meegewerkt aan de cursus "alcohol in het verkeer " De financiële prikkel zou moeten leiden tot meer bewustwording van de gev aren van alcohol en drugs in het verkeer. Van dit initiatief is dit jaar weinig gebruik gemaakt (19V). Overige verschillen (14V).

Baten P1SD1.23 Onderwijs (84N) • In het kader van de kinderopvangtoeslag affaire is in 2025 een inhaalslag gemaakt met de ondersteuning en begeleiding van de gedupeerden. Voor de werkzaamheden en de gemaakte kosten kan gebruik worden gemaakt van een aparte vergoeding (Spuk -regeling toeslagenaffaire) die hiervoor in het leven is geroepen. Dit jaar zijn er meer uitgaven geweest waardoor er ook meer gedeclareerd kan worden op de bestaande spuk regeling (63V). • Voor het onderwijsachterstandenbeleid worden de ontvangen vergoedingen gelijkgesteld met de gemaakte uitgaven. Dit jaar is er minder besteed aan het onderwijsachterstandenbeleid dan de oorspronkelijke ontvangen vergoeding die in de begroting is opgenomen. Het verschil wordt opgenomen als vooruit ontvangen en zal de komende jaren ingezet kunnen worden (192N). • Vanuit de verzekering zijn in de loop van het jaar gelden ontvangen voor de gemaakte kosten die voortvloeien uit de brandschade en inboedelschade van de school De Zwerm te Sint Maarten (59V). • Overige verschillen (14N). P1SD2.23 Jeugd en gezin (7V) • Geen toelichting noodzakelijk.

29

P1SD3.23 Sport cultuur kunst (76V) • Het afgelopen jaar is een start gemaakt met kostendekkende huur voor gemeentelijk vastgoed. Naast de indexering zorg deze ontwikkeling tot meer inkomsten uit huur bij het onderdeel sporthallen en sportlokalen (26V). • Gemeenten en sportbedrijven kunnen de BTW die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport, niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, kunnen gemeenten jaarlijks de Specifieke uitkering stimulering sport aanvragen. Ook voor 2025 is een aanvraag ingediend om de BTW terug te vorderen. Op het einde van het jaar worden de werkelijke kosten in beeld gebracht en daaruit kwam dat wij iets meer kunnen declareren dan waar in de begroting rekening was gehouden(17V). • Overige verschillen (33V). P1SD4.23 Grip en sturing op WMO en jeugdzorg (40V) • Een onderwijs-zorgarrangement (oza) is een geïntegreerd aanbod van onderwijs- en zorgondersteuning voor kinderen en jongeren die dat nodig hebben. Onderwijs, zorg en jeugdhulp werken daarin samen met ouders, kinderen of jongeren. Voor een oza brengen zij samen in kaart welke ondersteuning nodig is op diverse leefgebieden en maken zij daar afspraken over. Daarbij staat de ontwikkeling van kinderen en jongeren op school centraal.

Ook in Schagen is in 2024 en 2025 gewerkt met oza's waarbij het Samenwerkingsverband Kop van NHN zijn bijdrage betaalde. De bijdrage vanuit het Samenwerkingsverband zorgt voor een extra baat (16V) . • De eigen bijdrage voor de voorzieningen van de Wmo zijn conform de CAK -monitor iets hoger uitgevallen dan de opgenomen raming in de begroting. Dit heeft vooral te maken met een groter beroep op de hulpmiddelen (17V). • Overige verschillen (7V). P1SD5.23 Armoede en eenzaamheid (55V) • Dit jaar is bij de bijzondere bijstand meer teruggevorderd dan waar rekening mee was gehouden. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de verstrekte bijzondere bijstand in veel gevallen op een rechtmatige manier is afgegeven, maar wanneer dit niet het geval is er meteen actie wordt ondernomen om dit terug te vorderen (53V). • Overige verschillen (2V). P1SD6.23 Werk en inkomen (192V) • Hogere opbrengsten normvergoeding GOOs (402V) Eind 2025 is een inventarisatie gemaakt van het aantal beschikbare bedden in de GOO locaties Noorderlicht en De Ark. Door wisselende samenstelling van de Oekraïners die op deze locaties opgevangen worden, zijn bedden bijgeplaatst. Hiermee is het werkelijk aantal beschikbare bedden toegenomen waardoor een hogere normvergoeding is toegekend 402V.

• Lagere opbrengsten COA Dirkshorn 30 noodwoningen (291N) Voor het gereed maken van de 30 woningen voor Oekraïners en statushouders hebben wij een subsidie ontvangen. De kosten voor 2025 zijn te hoog begroot voor 2025, hierdoor zijn ook minder baten gerealiseerd. Deze (lagere) baten hebben per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat zie de toelichting bij de lasten. Het overgebleven bedrag mag via de balans worden meegenomen naar 2026. • In de begroting is rekening gehouden met uitvoeringskosten van de nieuwe Wet Inburgering. De uitvoeringskosten in de begroting zijn gelijk getrokken met de beschikbare gelden die wij ontvangen vanuit het Rijk. De werkelijke uitvoeringskosten

30

•

•

•

voor het inzetten van leerroutes en onderwijsroute hebben een doorlooptijd van 3 jaar waardoor de ontvangen vergoeding van het Rijk maar gedeeltelijk ingezet kan worden. De nog te verrekenen kosten worden op de balans verantwoord (253N). De Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid Kop van Noord -Holland heeft als missie om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een duurzame baan te beiden. Bij het vaststellen van jaarrekening worden de overschotten verrekend met de diverse gemeenten. Ook dit jaar is de jaarrekening over het voorgaande jaar vastgesteld en zijn de overschotten en de ingehouden loonkostensubsidie met elkaar verrekend (281V). Ieder jaar wordt een deel van renteloze leningen in het kader van de BBZ terugontvangen. Deze terugontvangst in combinatie een restitutie loonkostensubsidie over voorgaande jaren bij de participatie zorgt voor meer inkomsten (46V). Overige verschillen (7V).

P1SD7.23 Volksgezondheid (2V) • Geen toelichting noodzakelijk. Reserves Toevoegingen: • De voordelen aan de baten en lastenkant die zijn benoemd bij w erk en inkomen vanuit het programma nieuwkomers worden gestort in de reserve nieuwkomers (739N) • In de reserve buitensportaccommodaties heeft er een hogere storting plaatsgevonden. Dit komt doordat er in het kader van de SPUK BTW en iets hoger bedrag gedeclareerd kan worden dan in de begroting was meegenomen ( 54N). Conform afspraken worden deze extra inkomsten in de deze reserve gestort. Onttrekkingen: • Door de genoemde voordelen aan de baten en lasten die zijn benoemd hoeft er geen onttrekking plaats te vinden maar kunnen we een bedrag storten in de reserve nieuwkomers (172N). • In 2025 heeft een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve gebouwen basisonderwijs. Hiertegenover staan hogere kosten van onderhoud aan de gebouwen basisonderwijs. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat (10V). • In 2025 heeft een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve buitensportaccommodaties. Dit betreft afrekeningen van investeringen en de overname van lichtmasten bij sportverenigingen (75V). • Dit jaar is de verbouwing van sporthal Multitreffer opgeleverd.

De eerste afrekening van de kapitaallasten zullen volgend jaar zijn, waardoor er dit jaar nog geen onttrekking zal plaatsvinden uit de reserve binnensportaccommodaties (12N). • In 2025 heeft er een hogere onttrekking plaatsgevonden uit de reserve dorpshuizen, dit betreft het aandeel van de gemeente Schagen in de renovaties van de dorpshuizen (10V). • Dit jaar is er meer onttrokken uit de reserve kunstvoorwerpen. Dit heeft te maken met hogere kosten met betrekking tot het kunstvoorwerp in de muziektuin (13V).

31

2 Programma Wonen en Ruimtelijke ordening 2.1 Bouwen en wonen Wat hebben we bereikt De focus voor het programma ligt op wonen; bouwen is een middel. Er ligt een bestuurlijke ambitie om 1.600 wooneenheden te realiseren in de coalitieperiode 2022 - 2026. In de eerste drie jaar van de coalitieperiode zijn we begonnen met de bouw van 1.326 wooneenheden. In 2025 zijn we gestart met de bouw van 185 wooneenheden en zijn er 114 gerealiseerd. In de volgende projecten is in 2025 gestart met het bouwen van woningen: - 't Zand Noord - De Brug - Sint Maartensbrug - Remmerdel/Landsheer - Warmenhuizen - Diverse kleine plannen Voor Remmerdel/Landsheer is gestart met de bouw van de laatste woningen. Dat betekent dat we dit project in 2026 gaan afsluiten. In Remmerdel/Landsheer zijn in de afgelopen 5 jaar 153 woningen gerealiseerd. Bij nieuwbouwinitiatieven hebben we meer ingezet op woningen voor de toenemende categorie een- en tweepersoonshuishoudens met aandacht voor de mogelijkheid tot het krijgen van zorg en op gezinnen. Het totaal aantal huishoudens in de gemeente bestaat voor 33% uit gezinnen. Met deze uitgangspunten stimuleren we doorstroming en sturen we meer op gemengde wijken met een divers woningaanbod. We hebben de ambitie om de wachttijd voor een sociale huurwoning te laten dalen naar 3,5 jaar in de stad Schagen en 2,5 jaar in de dorpen.

Wooncompagnie heeft nog geen exacte cijfers over de inschrijfduur voor 2025. In 2024 was de gemiddelde inschrijfduur 3,6 jaar. Voor 2025 is de verwachting dat dit grofweg gelijk is gebleven aan het voorgaande jaar. Wellicht dat deze nog licht is gedaald door de verhuistreintjes die in 2024 zijn gestart en nog effect hebben in 2025. We zien dat de betaalbaarheidsafspraak in de Woondeal hierbij helpt. Nieuwbouwprojecten moeten voor 2/3 bestaan uit betaalbare woningen. Dat betekent minimaal 30% sociale huurwoningen en minimaal 37% middeldure huur of koopwoningen tot 355.000, - euro. Tegelijkertijd hebben we woningmarktinstrumenten ingezet zoals de starterslening, KoopGarant en regels die nieuwbouwwoningen beschikbaar stellen voor huishoudens met een bepaald inkomen (voorheen Doelgroepenverordening) om woningen betaalbaar en beschikbaar te houden. Er zijn in 2025 45 startersleningen verstrekt. We werken volop door aan het programma wonen, dat gericht is op: woningbouwproductie en programmering, monitoring, onderzoek naar doorstromingsmogelijkheden, langer zelfstandig thuis wonen en betaalbaarheid. Daarbij zorgen we voor een lange termijn strategie om ook voor de toekomst voldoende bouwmogelijkheden te hebben in onze gemeente. We zijn dit jaar volop bezig geweest met woningbouwontwikkelingen in al onze kernen.

Een kleine greep uit de projecten waaraan gewerkt wordt: Muggenburg Zuid, Schagen -Oost, Waldervaart, Dergmeerweg, Sinmareveld, Jonkerhof, 't Zand Noord, Bellisstraat, Klei n Begin, Dirkshorn-Noord en Bogtmanweg. 32

We hebben regionaal gewerkt aan een woonzorgvisie om zoveel mogelijk te kunnen anticiperen op de demografische ontwikkelingen bij nieuwbouwontwikkelingen. Deze komt in 2026 gereed voor vaststelling. Vanuit het programma wonen zijn de volgende instrumenten in 2025 vastgesteld: • Huisvestingsverordening De huisvestingsverordening regelt het aanbieden en het toewijzen van sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen en nieuwbouw sociale koopwoningen. Ook zijn regels opgenomen om voorrang te kunnen krijgen op dergelijke woningen, zoals urgentie, met een huisvestingsindicatie en vanwege economische en/of maatschappelijke binding. De huisvestingsverordening is aanvullend aan de in 2023 vastgestelde doelgroepverordening. • Sociaal vereveningsfonds Het sociaal vereveningsfonds zorgt ervoor dat in woningbouw initiatieven waar 30% sociale huur niet mogelijk is, een afdracht aan het fonds gedaan wordt. De hoogte van de afdracht is afhankelijk van de grootte van het initiatief en welke woningen er als alternatief voor de sociale huur worden gebouwd. Met dit instrument kan in de totale nieuwbouwprogrammering gestuurd worden op 30% sociale huur. 2.2 Ruimtelijke ordening Wat hebben we bereikt In 2025 werkte de gemeente aan alle gebiedsvisies om keuzes te maken voor ruimtelijke ontwikkelingen.

Dit zijn de gebiedsvisie kern Callantsoog, de gebiedsvisie Zuidelijke kernen en de centrumvisie Stad Schagen. Daarbij is de ontwikkelvisie Petten opgeleverd. Als gemeente maken we deze visies om maatschappelijk en politiek draagvlak te creëren om in een dorp of gebied bepaalde keuzes te maken voor de korte en lange termijn ten aanzien van zaken zoals wonen, werken, parkeren, recreatie, milieu en gezondheid. Een vastgestelde visie vormt een nieuw kader en levert uitgangspunten op die uiteindelijk kunnen worden vertaald in het Omgevingsplan. Daarnaast werken we op regionaal en nationaal niveau mee aan het Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord, de Omgevingsvisie Noord-Holland en de Nota Ruimte. Gebiedsvisie zuidelijke Kernen In 2025 is er volop gewerkt aan de totstandkoming van de gebiedsvisie zuidelijke kernen. In 2025 bestonden de werkzaamheden uit het opstellen van de eerste schetsen, inloopbijeenkomsten, klankbordgroepen, raadbijeenkomsten, doorwerken naar een 80% versie en de terinzagelegging. De visie geeft aan waar we welke ontwikkeling willen, o.a. het uitbreiden van bedrijventerreinen, nieuwe woningbouwplannen, nieuwe groenstructuren en nieuwe wegen. Hiermee geven we helderheid aan initiatiefnemers en inwoners waar we welke ontwikkelingen willen mogelijk maken en waar ook niet.

De gebiedsvisie geeft ook richting provincie en andere partijen aan hoe wij als gemeente aankijken tegen ons gebied en waar we naartoe ontwikkelen. De gebiedsvisie ligt begin 2026 ter vaststelling voor in de gemeenteraad. Na vaststelling van de visie werkt het college aan een omgevingsprogramma, waarin alle uit te voeren werkzaamheden/ontwikkelingen worden voorzien van een planning e.d. om te zorgen v oor de uitvoering van de in de visie benoemde ontwikkelingen.

33

Centrumvisie Schagen In 2025 is een start gemaakt met de centrumvisie voor de stad Schagen. Het doel is een regionaal aantrekkelijk, economisch relevant en toekomstbestendig centrumgebied te creëren waar mensen graag ondernemen, wonen, werken, winkelen en verblijven. De participatie met interne en externe stakeholders start in de eerste helft van 2026. Eind van dit jaar is de conceptvisie gereed. De besluitvorming in de gemeenteraad vindt in 2027 plaats. Gebiedsvisie Callantsoog De gemeenteraad heeft tijdens de werksessie van september inzicht gekregen in de laatste stand van zaken en ontwikkelingen in Callantsoog. De gebiedsvisie, die de naam ontwikkelperspectief Callantsoog heeft, behoeft meer onderzoek alvorens er besluiten genomen kunnen worden. In 2026 wordt hier verder aan gewerkt. Ontwikkelvisie Petten Het college heeft de ontwikkelvisie Petten vastgesteld. De ontwikkelvisie geeft een helder beeld van potentiële woningbouwlocaties in Petten en geeft aan in welke vorm en omvang er woningbouw mogelijk is. Om tot uitvoerbare plannen te komen is er vooral vo or de grotere complexe projecten een verdiepingsslag nodig waarmee we de potentiële ontwikkellocaties beter in kaart brengen. Deze verdieping is nodig om als gemeente, maar mogelijk ook voor andere initiatiefnemers, het goede gesprek te kunnen voeren met o .a. de provincie NoordHolland.

De resultaten van dit proces zullen uiteindelijk resulteren in een gebiedsvisie voor de kust. Omgevingsplan Eén van de nieuwe juridische instrumenten onder de Omgevingswet is het omgevingsplan. Sinds de invoering van de Omgevingswet geldt voor het gehele grondgebied van de gemeente Schagen van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan. Voor 1 januari 2032 moet het tijdelijke omgevingsplan worden omgebouwd naar één volwaardig omgevingsplan. Dit is in het door de gemeenteraad in november 2024 vastgestelde transitieplan beschreven. Zo is het gefaseerd uitwerken van het omgevingsplan bepaald. Volgordelijk eerst de kernen, daarna de stad Schagen en als laatste het buitengebied. In 2025 is veel werk verricht in het opstellen van een concept Nota van Uitgangspunten (NvU) inclusief de bijbehorende gebiedsverhalen en kaartmateriaal, als basis voor het omgevingsplan voor de kernen. Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord De 17 gemeenten in Noord-Holland Noord, de provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier werken samen aan een gezamenlijk koersdocument voor de ruimtelijke ontwikkeling in de regio: het Ontwikkelperspectief Noord Holland Noord. In 2025 heeft de gemeente deelgenomen aan verschillende werkateliers en daar input geleverd. Dat heeft eind 2025 geresulteerd in een overdrachtsdocument voor de nieuwe colleges.

Eind 2026 wordt het Ontwikkelperspectief vastgesteld. Omgevingsvisie Provincie Noord-Holland De provincie Noord-Holland vernieuwt de Omgevingsvisie NH2050 om met ‘Regie op de Ruimte’ balans te vinden tussen economische groei, wonen en leefbaarheid. Via participatie waaraan de gemeente deelneemt is meegedacht over richtingen en ambities en wordt toegewerkt naar een ontwerp Omgevingsvisie medio 2026.

34

Nota Ruimte De ontwerp Nota Ruimte is de langetermijnvisie van het Rijk op de ruimtelijke inrichting van Nederland en maakt ruimtelijke keuzes voor 2030 en 2050, met een doorkijk naar 2100. In 2025 is een gezamenlijke zienswijze op de ontwerp Nota Ruimte door de gemeenten in Noord-Holland Noord, de provincie en het hoogheemraadschap ingediend. Het Rijk streeft ernaar de definitieve Nota Ruimte eind 2026 vast te stellen. Erfgoed In 2025 is hard gewerkt om de Erfgoedagenda nog in deze raadsperiode aan de raad voor te kunnen leggen. Dat is gelukt en we zijn trots op het resultaat. In de Erfgoedagenda wordt een overzicht gegeven van het brede scala aan activiteiten op het gebied van erfgoed en de verbinding met andere beleidsterreinen. De Erfgoedagenda is een beleidskader voor 2026-2030 en benadrukt de samenwerking met inwoners, culturele organisaties en ondernemers. Doel is erfgoed te behouden, zichtbaar en beleefbaar te maken en tegelijk in te zetten bij maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en recreatie. De actiepunten in de Erfgoedagenda worden het komende jaar in de Uitvoeringsagenda concreet gemaakt. Leefbare wijken We hebben in 2025 oog gehad voor het ontwikkelen van leefbare wijken met voldoende groen, wandelroutes en ruimte voor sport en spel. Auto's krijgen in nieuwe wijken een minder prominente plek dan voorheen.

Dit is in 2025 actief ingebracht bij de (uitwerkin g) van de plannen Muggenburg Zuid /Dirkshorn Noord /Waldervaart Bogtmanweg /Schagen Oost en de gebiedsvisie zuidelijke kernen.

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Wonen en Ruimtelijke ordening

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P2WR1.23

Bouwen en wonen

816

6.687

7.123

-436

P2WR2.23

Ruimtelijke ordening

295

749

646

102

1.111

7.436

7.769

-333

Totaal lasten

N

Baten P2WR1.23

Bouwen en wonen

2.930

8.626

12.322

-3.696

P2WR2.23

Ruimtelijke ordening

330

971

947

24

Totaal baten

3.260

9.597

13.269

-3.673

V

Saldo van lasten en baten

2.149

2.161

5.500

3.339

V

Toevoeging aan reserves

116

924

4.202

-3.278

Onttrekkingen aan reserves

922

1.070

1.592

-522

Saldo mutaties reserves

806

146

-2.610

-2.756

N

2.954

2.307

2.890

583

V

Totaal resultaat

35

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P2WR1.23 Bouwen en wonen (436N) • Net zoals voorgaande jaren heeft voor de jaarrekening een actualisatie plaatsgevonden voor alle grondexploitaties. Onderdeel hiervan was een herziening van de verliesvoorziening en overige kosten. Meer informatie hierover kunt u vinden in de paragraaf grondbeleid (691N). • Op basis van het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) moeten gemeenten de mutaties die betrekking hebben op de grondexploitaties ook via de reguliere exploitatie verwerken. Deze mutaties zijn echter niet van invloed op het rekeningresultaat. Zie ook de toelichting bij de baten en de paragraaf grondbeleid voor extra informatie over de resultaten (186V). • Het nieuwe vastgoedbeheer systeem. De werkelijke implementatie zal pas in 2026 plaatsvinden (30V). • Binnen onze begroting houden wij ook rekening met het beheer van onze gemeentelijke gronden. In 2026 hebben daar minder aan uit hoeven geven (26V). • Overige verschillen (13V). P2WR2.23 Ruimtelijke ordening (102V) • Voor de implementatie van het omgevingsplan wordt naast de inzet van vast personeel ook een projectleider en een adviesbureau ingehuurd. De gevraagde inzet is afhankelijk van de fase waarin het proces zich bevindt. In 2025 is minder inzet gevraagd waardoor er minder kosten zijn gemaakt.

Dit voordeel is budgetneutraal voor het saldo omdat dit voordeel wordt gestort in de reserve omgevingswet (33V). • Bij het toezicht voor de bouw- en constructie Pallas zijn wij afhankelijk van de aanlevering door Pallas. Er zijn in 2025 minder toetsingsverzoeken geweest waardoor wij hier minder kosten hebben gemaakt (19V). • We hebben minder kosten voor advies nodig gehad bij het voorbereiden en opstellen van anterieure overeenkomsten (36V). • Overige verschillen (14V). Baten P2WR1.23 Bouwen en wonen (3.696V) • Resultaten grondexploitaties inclusief voorzieningen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid (3.206V). • Op basis van het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) moeten gemeenten de mutaties die betrekking hebben op de grondexploitaties via de reguliere exploitatie verwerken. Deze mutaties zijn echter niet van invloed op het rekeningresultaat. Zie ook de toelichting bij de lasten en de paragraaf grondbeleid (186N). • Voor het onderdeel Beheer gronden en gebouwen is sprake van een positief begrotingsverschil op de baten. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere incidentele erfpachtopbrengsten en hogere opbrengsten uit overige huren en verkoop van gronden en gebouwen. De resterende afwijking betreft diverse kleinere meeropbrengsten binnen dit taakveld.

Een deel van de gerealiseerde opbrengsten wordt, conform vastgesteld beleid, toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Per saldo leidt dit tot een voordeli ge afwijking ten opzichte van de begroting (252V).

36

•

•

•

De legesopbrengsten voor bouwzaken zijn in 2025 hoger uitgevallen dan begroot. In 2025 zijn meer en/of grotere vergunningaanvragen ingediend en afgehandeld dan waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden. Aangezien de hoogte van de leges afhankelijk is van onder meer de aard en omvang van bouwprojecten, heeft dit geleid tot hogere opbrengsten. De afwijking hangt samen met het verloop van het aantal en de omvang van vergunningaanvragen (162V). Vanaf 2025 is de subsidieregeling realisatiestimulans in werking getreden. Voor elke betaalbare woning waarvan de start bouw in 2026 heeft plaats gevonden ontvangt de gemeente € 7.000,-. In 2025 nemen we 37 betaalbare woningen mee die voldoen aan de richtlijnen vanuit de subsidieregeling (259V). Overige mutaties (3V).

P2WR2.23 Ruimtelijke ordening (24N) • Overige verschillen. Reserves Toevoegingen Reserve verbetering Fysieke leefomgeving (50N) • We hebben voor de reserve verbetering fysieke levering conform anterieure overeenkomst een vergoeding ontvangen voor de bovenwijkse bijdrage van de ontwikkelaar. Het budget voor de bovenwijkse bijdrage was te laag begroot. Reserve grondexploitatie (3.228N) • In 2025 hebben wij winst genomen op de grondexploitaties Landsheer en Schagerbrug Dijkzicht. Dit betekent dat deze projecten financieel beter hebben uitgepakt dan eerder werd verwacht. De behaalde winst is toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid (2.563N). • Wanneer een grondexploitatie naar verwachting verliesgevend is, zijn wij volgens de landelijke financiële regels (BBV) verplicht hiervoor een voorziening te vormen. Jaarlijks beoordelen wij of deze voorzieningen nog toereikend zijn. Op basis van de huidige inzichten konden de voorzieningen voor de grondexploitaties Bogtmanweg en Makado worden verlaagd. Het vrijgevallen bedrag is toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid (643N). • Overige mutaties (22N). Onttrekkingen •

Reserve omgevingswet (33N) Zoals gemeld bij P2WR2.23 hebben we minder kosten gemaakt voor de omgevingswet. Dit overgebleven budget van 2025 storten we in de reserve omgevingswet.

Reserve grondexploitatie (555V) • Jaarlijks actualiseren wij de verwachte eindresultaten van onze grondexploitaties. Op basis van de meest recente inzichten hebben wij de voorzieningen voor de ontwikkelingen “Lagedijk” en “De Brug” kunnen verlagen, omdat het verwachte verlies kleiner is dan eerder werd geraamd. Dit leidt tot een voordeel (607V).

37

•

Daarnaast beoordelen wij jaarlijks of de gemaakte voorbereidingskosten voor toekomstige grondexploitaties nog op de balans mogen blijven staan. Dit is eveneens een verplichting volgens de BBV. Net als in voorgaande jaren hebben wij een deel van deze kosten moeten afboeken, omdat deze niet langer aan een concreet project kunnen worden toegerekend. Ook waren er nog nagekomen kosten van reeds afgesloten grondexploitaties. Per saldo leidt dit tot een nadeel (52N).

38

3 Programma Beheer openbare buitenruimte 3.1 Verkeer en Vervoer Wat hebben we bereikt In 2025 zijn er een aantal belangrijke grote projecten afgerond. Dit waren onder andere de herinrichtingen in Stroet en de Schagerweg in Schagerbrug. Daarnaast heeft de Sportlaan in Warmenhuizen vernieuwd asfalt en de inrichting van een fietsstraat gekregen. Daarmee is dit traject een volwaardig onderdeel van de regionale doorfietsroute. Voor projecten van 2025 en komende jaren zijn diverse subsidies binnengehaald om de verkeersveiligheid te verbeteren of trajecten van de doorfietsroute te realiseren. Het betreft 585.000 euro rijkssubsidie voor doorfietsroute projecten en 100.000 euro prov inciale subsidie voor de Sportlaan in Warmenhuizen. Er zijn diverse verkeersveiligheidsmaatregelen gedaan, zoals snelheidsremmende maatregelen en gedragscampagnes. Door goede samenwerking met de politie konden er gerichte acties plaatsvinden op het gebied van handhaving, zoals op de Kalverdijk in Tuitjenhorn of de Menisweg in Schagen. Verder werd uitvoering gegeven aan het verkeersplan centrum Schagen, door de weekendafsluiting op de Markt uit te voeren. Ook is gestart met verdiepend onderzoek en participatie naar de ontsluiting van Warmenhuizen Zuid via de Diepsmeerweg en een aansluiting op de N504.

Met de regio Noordkop hebben we een regionale investeringsagenda mobiliteit (RIA) opgesteld die focus aanbrengt op onze regionale opgaven en dient als belangrijkste leidraad voor toekomstige lobby bij provincie en Rijk. Daarnaast stelden we met de regio een Toekomstplan Publieke Mobiliteit op. 3.2 Riool Wat hebben we bereikt In het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) is de planning opgenomen voor de vervanging van riolering. De planning binnen dit programma richt zich op de vervangingsopgave, maar kan worden bijgesteld op basis van nieuwe inzichten of externe ontwikkelingen. In de afgelopen periode zijn diverse geplande grootschalige projecten uitgevoerd of voorbereid: • Sandepark en Stiegerstraat - deze projecten zijn in uitvoering, • Stroet en Schagerweg - deze projecten zijn afgrond . De voortgang van het PSWR (Programma Stedelijke Water- en Rioleringswerken) blijft flexibel, zodat er snel kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en het verleggen van prioriteiten. Dit zorgt voor een dynamische aanpak, waarbij onverwachte, maar noodzakelijke werkzaamheden ook tijdig kunnen worden uitgevoerd. Onderstaande werkzaamheden werden niet eerder voorzien, maar zijn alsnog uitgevoerd of in uitvoering: • Jonkerstraat, waar gescheiden riolering is aangelegd ten behoeve van de aansluiting van nieuwbouwplan Jonkerhof.

• Verzetlaan, waar het rioleringstelsel, inclusief de putten, zijn gerenoveerd ter voorbereiding op de aansluiting van Muggenburg Zuid. • Nijverheidsstraat, waar zowel onder- als bovengrondse verbeteringen worden doorgevoerd. Hier wordt een gescheiden rioolstelsel aangelegd.

39

Verder is er in 2025 veel aandacht geweest voor de uitvoerende capaciteit, zodat de geplande werkzaamheden efficiënt konden worden uitgevoerd en de kwaliteit van het onderhoud gewaarborgd bleef. De uitdaging is en blijft groot. In 2025 heeft de gemeente samen met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier [HHNK] en de regio gewerkt aan het in kaart brengen van locaties waar huishoudelijk afvalwater zonder riolering wordt geloosd op oppervlaktewater. Het lozingsverbod, dat per 1 januari 2026 van kracht is, geldt voor ongeveer 50 locaties, waaronder agrarische bedrijven en huisvesting voor arbeidsmigranten. We onderzoeken alternatieven, dit onderzoek loopt door in 2026. 3.3 Beheer buitenruimte Wat hebben we bereikt De gemeente Schagen streeft naar een openbare ruimte die veilig, toegankelijk en prettig is voor iedereen. Daarvoor wordt het beheer sober en doelmatig uitgevoerd, met aandacht voor het verlengen van de levensduur van kapitaalgoederen en het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte. In toeristische gebieden wordt een hoger kwaliteitsniveau nagestreefd. De openbare ruimte voldeed in 2025 grotendeels aan de vastgestelde onderhoudsniveaus. Uit kwaliteitsmetingen blijkt dat het beeldkwaliteitsniveau in de meeste gevallen is behaald, onder andere bij het verwijderen van zwerfafval, het snoeien van groen en het onderhoud van bodembedekkers en boomspiegels.

Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is uitgevoerd volgens de vastgestelde onderhoudsplannen. De vergroening van de openbare ruimte heeft bijgedragen aan een prettigere leefomgeving en aan het beperken van wateroverlast en hittestress. Er is ingezet op de aanleg van gescheiden rioolstelsels en vergroening. In totaal is circa 3.700 m² verharding omgevormd naar groen en is een aanzienlijke hoeveelheid nieuwe beplanting aangebracht. Bij aanleg en renovatie van groen zijn duurzame en ecologische keuzes gemaakt, waaronder het toepassen van bloemrijk grasland, biologische bloembollen en diverse beplantingstypen. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het klimaatbestendiger en duurzamer inrichten van de openbare ruimte. In 2025 is hard gewerkt aan de inhaalslag op het achterstallig groot onderhoud van het wegenareaal. Op meerdere locaties zijn wegen opnieuw geasfalteerd of herstraat. Daarmee is ingezet op het verbeteren van de kwaliteit en veiligheid van het wegenareaal. Op het gebied van assetmanagement zijn stappen gemaakt met speciale aandacht voor het versterken van de rechtmatigheid en de inrichting van de financiële administratie.

40

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Beheer openbare buitenruimte

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P3VV1.23

Verkeer en Vervoer

12.083

7.684

7.558

125

P3VV2.23

Riool

4.496

3.581

3.728

-147

P3VV3.23

Beheer buitenruimte

6.864

5.478

5.071

407

23.443

16.742

16.357

385

316

559

1.095

-536

5.966

5.966

6.062

-96

302

469

601

-132

6.584

6.993

7.758

-764

V

Saldo van lasten en baten

-16.859

-9.748

-8.599

1.150

V

Toevoeging aan reserves

3.750

10.770

10.770

0

Onttrekkingen aan reserves

4.815

4.074

3.942

132

Saldo mutaties reserves

1.066

-6.696

-6.828

-132

N

-15.793

-16.444

-15.427

1.017

V

Totaal lasten

V

Baten P3VV1.23

Verkeer en Vervoer

P3VV2.23

Riool

P3VV3.23

Beheer buitenruimte

Totaal baten

Totaal resultaat

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P3VV1.23 Verkeer en vervoer (125V) • •

•

Op onderhoud van wegen is minder uitgegeven omdat veel capaciteit is ingezet op investeringsprojecten en minder op onderhoud (130V). De hogere onderhoudslasten bij civiele kunstwerken worden veroorzaakt doordat enkele bruggen onder de activeringsgrens vallen en daarom volledig in de exploitatie zijn verantwoord. Daarnaast zijn diverse spoedreparaties uitgevoerd die duurder uitvielen dan vooraf ingeschat, wat leidt tot hogere lasten (143N). Verschillende opgaven en wensen vanuit bewoners vragen om veel meer onderzoeken of aankopen dan gedacht omtrent verkeersmaatregelen. Voorbeelden zijn onderzoeken voor de Diepsmeercorridor, parkeeronderzoeken naar aanleiding van klachten over de parkeerdruk in wijken, parkeeronderzoek centrum Schagen ten behoeve van de gebiedsvisie centrum Schagen, uitbreiding en vervanging van snelheidsdisplays die vaak worden aangevraagd, verkeersveiligheidsonderzoek kruispunten Menisweg en verkeersonderzoek voor de gebiedsvisie Zuidelijke Kernen. Hierdoor is het budget overschreden (65N).

41

•

•

•

Er is dit jaar een budgetoverschot bij de openbare verlichting, doordat vorig jaar veel achterstallig onderhoud is weggewerkt en daardoor minder meldingen binnenkomen, de aannemer in het vierde kwartaal achterloopt met geplande werkzaamheden (201V), en de energieleverancier een fout in de facturatie heeft gecorrigeerd waardoor de kosten lager uitvallen (105V). Eind 2025 kende Nederland meerdere perioden met opvriezing, natte sneeuw en gladheid. Dat leidde tot extra strooiacties en hogere inzet van gladheidsbestrijding. Hierdoor vallen de kosten hoger uit dan geraamd (88N). Overige verschillen (15N).

P3VV2.23 Riool (147N) • De overschrijding op het rioleringsbudget komt door meerdere onverwachte en urgente werkzaamheden aan het einde van het jaar. Het ging om calamiteiten met schade aan riolering, waardoor delen moesten worden vervangen en er een nieuw gemaal nodig was. Daarnaast trad schade aan gemeentelijke riolering door verzakkingen, wat direct herstel vereiste. Vanuit het onderhoudscontract zijn bovendien extra renovaties aan straten uitgevoerd, en er waren meerdere herstelklussen naar aanleiding van inspecties en meldingen. Samen zorgden deze onvoorziene werkzaamheden voor hogere kosten dan begroot (147N).

P3VV3.23 Beheer buitenruimte (407V) • Op het onderdeel beheer buitenruimte is het uitvoeringsbudget nagenoeg volgens planning besteed, met slechts kleine een overschrijding (37N). De reserve financiering investering maatschappelijk nut bleek hoger te zijn dan benodigd daarom heeft er een vrijval plaatsgevonden (444V). Baten P3VV1.23 Verkeer en vervoer (536V) • Extra baten komen doordat de veiling van bedrijfsauto's meer heeft opgebracht dan verwacht (35V). • De netbeheerder Liander heeft vastgesteld dat er in de periode 2019 - 2024 dubbel vastrecht bij de gemeente Schagen in rekening is gebracht. Dit wordt in deze jaarrekening gecorrigeerd via een eenmalige terugbetaling van het teveel betaalde bedrag (465V). • Ten opzichte van 2024 zijn de huuropbrengsten uit de strandexploitatie hoger uitgevallen. Dit is het gevolg van de doorgevoerde jaarlijkse indexaties over 2024 en 2025 en een toename van het aantal strandhuisjes. Bij het opstellen van de begroting 2025 is de raming niet volledig aangepast aan deze geactualiseerde inzichten, waardoor een positief verschil is ontstaan (48V). • Overige verschillen (12N).

P3VV2.23 Riool (96V) • Bij de tariefberekening bij de begroting 2025 is rekening gehouden met een verwachting aan nieuwe huisaansluitingen. Het blijkt dat dit meer is geworden dan de inschatting waardoor we meer baten hebben ontvangen (57V). Daarnaast is er een rioolgemaal aangeschaft ten behoeve van een projectontwikkelaar, waarvan de kosten declarabel zijn. Omdat deze handeling pas

42

•

aan het einde van het jaar heeft plaatsgevonden, konden de bijbehorende baten niet meer tijdig in de begroting worden opgenomen (44V). Overige verschillen (5N).

P3VV3.23 Beheer buitenruimte (132V) • De afwijking bij de zwerfafvalvergoeding ontstaat doordat de bijdrage na de 2e rapportage opnieuw is aangepast, terwijl toen was aangegeven dat dit de definitieve vaststelling zou zijn. Daarnaast is in de begroting alleen rekening gehouden met de vergoeding over eerdere jaren, terwijl de uiteindelijke bijdrage ook het huidige jaar omvat. Hierdoor vallen de totale inkomsten hoger uit dan geraamd, ondanks de lagere vaststelling voor zwerfafval vergoeding (60V). • De afwijking bij beheer groen hangt samen met het feit dat een subsidie pas in december is vastgesteld, na een door de gemeente ingediend verzoek tot vaststelling. Door de late toekenning kon deze bijdrage niet meer worden meegenomen in de lopende begroting, waardoor de uiteindelijke inkomsten hoger uitvallen dan geraamd (53V). • De hogere opbrengst aan grafrechten komt doordat het aantal uitgiften en verlengingen dit jaar hoger lag dan verwacht. De ontwikkeling van grafrechten is moeilijk nauwkeurig te ramen, omdat zowel nieuwe aanvragen als verlengingen jaarlijks kunnen fluctueren. Hierdoor vallen de gerealiseerde inkomsten hoger uit dan in de begroting was voorzien (28V). • Overige verschillen (9N). Reserves Onttrekkingen •

De kapitaallasten van de investeringen in het openbaar gebied onttrekken we aan de reserve financiering maatschappelijk nut. De kapitaallasten op deze investeringen zijn lager dan waar rekening mee is gehouden, daarom onttrekken we ook minder aan de reserve (132N).

43

4 Programma Duurzaamheid 4.1 Warmte Wat hebben we bereikt Sinds 2024 is gestart met de lokale aanpak isolatie. Huishoudens met een WOZ-waarde tot €477.000 en met twee of meer te isoleren bouwdelen komen in aanmerking voor een subsidie tot €3.000, of €4.000 in het geval van energiearmoede. Eind 2025 hebben ruim 800 inwoners gebruikgemaakt van deze regeling. Dit betekent een aanzienlijke CO₂-reductie en een grote stap richting het aardgasvrij maken van huishoudens, waarbij sprake is van een ruime verdubbeling ten opzichte van het eerste jaar. We ondersteunen inwoners met energiearmoede met laagdrempelig advies en met energiebesparende producten. In 2025 zijn er 40 inwoners geholpen via deze aanpak. Op basis van het onderzoek naar warmtenetkansen van Berenschot (2024) is in één van de kansrijke gebieden een participatietraject gestart met Buurkracht om te komen tot een duurzame warmteoplossing die breed gedragen wordt in de wijk. Het rapport van Berenschot dient hierbij als neutraal uitgangspunt. Inwoners laten enthousiasme zien om de verschillende mogelijkheden verder te verkennen. Tot slot is een start gemaakt met het opstellen van het warmteprogramma, de opvolger van de Transitievisie Warmte. In dit programma wordt beschreven hoe de gemeente richting 2050 stapsgewijs overstapt van aardgas naar duurzame, natuurlijke warmtebronnen.

4.2 Circulaire economie Wat hebben we bereikt De circulaire sloopdeal is ondertekend. Hiermee verplicht de gemeente zich tot het duurzaam slopen van het eigen gemeentelijk vastgoed, waarbij het zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken van vrijkomende materialen centraal staat. Daarnaast is in kaart gebracht hoe de gemeente er momenteel voor staat op het gebied van circulaire economie. Dit nulpunt vormt het vertrekpunt van waaruit de verdere ontwikkelingen en voortgang rondom circulaire economie binnen de gemeente gemonitord kunnen worden. 4.3 Duurzame mobiliteit Wat hebben we bereikt Gebruikers van elektrische auto's werden in 2025 goed gefaciliteerd. Er werden dit jaar 12 nieuwe openbare laadpalen geplaatst, waardoor er in totaal 120 openbare laadpalen met 230 laadpunten in de gemeente staan. In 2025 zijn er verder 37 nieuwe vergunnin gen verleend voor een verlengde private aansluiting (VPA). Dit brengt het totaal aan vergunningen in de gemeente op 87. 4.4 Klimaatadaptatie Wat hebben we bereikt Klimaatadaptatie is het aanpassen van de leefomgeving aan het veranderende klimaat. Zo kunnen we beter omgaan met extreme regen, hitte en droogte. We zijn van start gegaan met het maken van een lokaal hitteplan, in samenwerking met gemeente Den Helder en gemeente Texel. Voor het hitteplan is een 'GGG-analyse' (gebied,

44

gebouw, gezondheid) uitgevoerd die inzicht biedt in waar hitteproblematiek zich vooral afspeelt en waar kansen liggen om dit aan te pakken. We hebben (met onze inwoners) 38.948 tegels gewipt voor het NK Tegelwippen. Dit leverde ons de 17de plek op van de 131 deelnemende gemeenten met minder dan 50.000 inwoners. Voor het tegels wippen en het aanbrengen van planten ontvingen we ruim € 52.000, subsidie van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Tot slot zijn de volgende renovatieprojecten in de openbare ruimte klimaatadaptief uitgevoerd (of nog in uitvoering): o Schagerweg (Schagerbrug) o Stroet o Korfwaterweg (Petten) o Hoebelaan/Jonkerstraat (Waarland) o Sportlaan (Warmenhuizen) o Sandepark (Groote Keeten) o Kanaalstraat en omliggende straten (Schagen) o Nieuwstraat bij Makado (Schagen) o Zuiderweg (Schagen) Voor de renovatie van de Kanaalstraat en omliggende straten ontvangt gemeente Schagen ruim € 152.000,- subsidie van de Rijksoverheid voor het nemen van klimaatadaptieve maatregelen. 4.5 Elektriciteit Wat hebben we bereikt In 2025 is netcongestie een bepalende factor geworden voor de voortgang van de energietransitie, woningbouw en bedrijvigheid in onze gemeente.

Om de effecten hiervan te beperken, hebben we onze regierol versterkt door structureel overleg te voeren met de netbeheerder, de provincie en onze regionale partners binnen de RES over de prioritering van projecten en noodzakelijke netverzwaring. We zijn bezig om de impact van netcongestie in kaart te brengen voor woningbouwlocaties, bedrijventerreinen en duurzame opwek. Deze inzichten gebruiken we bij de actualisatie van het duurzaamheidsprogramma. Bij grote initiatieven stemmen we vroegtijdig plannen af met de netbeheerder. In 2025 hebben we samen met ondernemers gewerkt aan oplossingen voor netcongestie, waarbij we deze opgaven nadrukkelijk koppelen aan klimaatadaptatie en biodiversiteit op onze bedrijventerreinen. In de gesprekken met bedrijven is nadruk gelegd op het combineren van maatregelen, zoals energiebesparing, vergroening van het terrein en het klimaatbestendig inrichten van de buitenruimte. Daarnaast zijn we bezig met het opzetten van een duurzaamheidsloket voor ondernemers, als centraal aanspreekpunt voor vragen over netcongestie, energiebesparing, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Via dit loket willen we bedrijven sneller naar de juiste kennis, subsidies en samenwerkingsmogelijkheden begeleiden. Vanuit de verplichtingen rond de energiebesparingsplicht en informatieplicht zijn meerdere bedrijven bezocht.

Tijdens deze bedrijfsbezoeken is niet alleen gecontroleerd op naleving, maar zijn ook k ansen besproken om energiebesparende maatregelen te koppelen aan het verminderen van de druk op het elektriciteitsnet en het versterken van de leefomgeving op en rond de bedrijventerreinen.

45

Op basis van een eerder onderzoek naar de planologische mogelijkheden van solarcarports is aanvullend onderzoek uitgevoerd, gericht op de financiële haalbaarheid. Op basis van deze inzichten gaan we in gesprek met mogelijke initiatiefnemers en de lokale energiecoöperatie om te verkennen welke parkeerterreinen geschikt zijn en of er interesse is in realisatie. Het doel is om vóór 2030 minimaal twee parkeerterreinen te voorzien van zonnepanelen. 4.6 Groen en biodiversiteit Wat hebben we bereikt Programma “Bollen en bijen”: Naast reguliere activiteiten rond biodiversiteit hebben we de agrarische natuurvereniging (ANV) opdracht gegeven om te starten met een patrijzenproject. Deze patrijzenmonitoring helpt de broedpopulatie behouden en andere akkervogels én insecten, zoals vlinders, bijen en kevers, profiteren van de maatregelen. Programma “Schagen groeit door”: De werkgroep Landelijk Gebied heeft 2025 gebruikt om de projectorganisatie en bijbehorende structuur verder te professionaliseren. De eerste stappen naar een gezamenlijke en gedragen visie/ambitie zijn gezet. Met een brede groep externen (o.a. natuur, agrarische sector, milieufederatie en diverse overheden) delen we inhoudelijke informatie. Meerbomen.nu Net als voorgaande jaren bieden we financiële steun aan het landelijke initiatief Meerbomen.nu. Door een groep vrijwilligers worden zaailingen geoogst.

Dit zijn boompjes of struikjes die op de plek waar ze spontaan groeien niet groot zullen worden. De “oog st” wordt op de uitdeeldagen weggegeven aan particulieren en bedrijven die hun tuin of erf willen vergroenen. Plantestafette Ook in het plantseizoen 2025-2026 hebben we meegedaan aan de plantestafette. Door leerlingen van Vonk en basisschool Frankendael is op het terrein van Hyksos een groene haag geplant. Zowel op het terrein van Hyksos als op aanliggend gemeentegrond zijn bloembollen geplant. Erfscans In 2025 is het beschikbare budget voor het uitvoeren van erfscans gebruikt. De erfscans zijn uitgevoerd door de agrarische natuurvereniging met als speerpunt De Kneu. De Kneu broedt in lage struiken en heggen op agrarisch cultuurland. Door 6 van de 10 deel nemers is via de gemeente plantgoed besteld om het erf te vergroenen.

46

Wat heeft het gekost Totale lasten en baten per doelstelling per resultaat Programma Duurzaamheid

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Primaire Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil

Lasten P4DU2.23

Grondstoffen

6.509

6.800

6.911

-110

P4DU3.23

Duurzaamheid

1.548

3.018

2.508

510

P4DU4.23

Milieuzaken

1.571

1.095

1.056

39

9.629

10.914

10.475

439

Totaal lasten

V

Baten P4DU2.23

Grondstoffen

8.285

9.060

9.280

-220

P4DU3.23

Duurzaamheid

1.295

2.645

2.377

268

P4DU4.23

Milieuzaken

8

8

9.587

11.713

11.657

56

N

Saldo van lasten en baten

-42

799

1.182

383

V

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Saldo mutaties reserves

0

0

0

N

-42

799

383

V

Totaal baten

Totaal resultaat

8

1.182

Toelichting verschillen Verschillen per doelstelling groter dan € 25.000,- worden hier toegelicht. Lasten P4DU2.23 Grondstoffen (110N) • De kosten voor huishoudelijk afval vallen hoger uit omdat de hoeveelheid restafval sterker is gestegen dan HVC eerder had voorzien. In de oorspronkelijke prognose werd gerekend met een lager volume, maar de nieuwste raming laat hogere hoeveelheden zien. Daardoor nemen ook de verwerkingskosten toe en ontstaat een overschrijding ten opzichte van de eerdere inschatting (69N). Daarnaast zijn budgetten en uitgaven van afval gedurende het jaar gesplitst en aangepast, zodat de kosten voor huishoudelijk afval en overige afvalstromen op de juiste wijze werden toegerekend. Door vele correcties en verschuivingen is pas later zichtbaar geworden dat er een overschrijding ontstond (42N). • Overige verschillen (1V). P4DU3.23 Duurzaamheid (510V) • Lagere lasten gemeentelijk budget duurzaamheid (160V). Doordat de kosten uit verschillende subsidieregelingen, zoals de Lokale aanpak Isolatie (NIP gelden), EBA-Stimulerend Energietoezicht Bedrijven, REPEnergiebesparingsprogramma woningen, de CDOKE-regeling en de aanpak 47

•

•

•

energiearmoede worden gedekt, is minder een beroep gedaan op het jaarlijkse gemeentelijke budget duurzaamheid. In 2025 is het beschikbare budget voor de uitvoering van de EED -maatregelen niet volledig tot besteding gekomen. Het EED budget wordt ingezet conform het door de raad vastgestelde kader, voor maatregelen met een terugverdientijd van minder dan 15 jaar. De uitvoering van deze maatregelen wordt in 2026 voortgezet. Vanaf 2026 worden de betreffende duurzaamheidsmaatregelen structureel opgenomen in het (D)MJOP (Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan) onder de noemer DMJOP Duurzaamheidsmaatregelen, waarbij wordt aangesloten bij de erkende maatregelen op het gebied van duurzaamheid. Het niet volledig gebruikte betekent voor 2025 een voordeel in de reguliere exploitatie. Daar staat overigens wel een onttrekk ing tegenover vanuit de reserves (60V). Lagere lasten uitgaven subsidieregelingen (284V) In de begroting is rekening gehouden met uitvoeringskosten waar wij ook subsidie voor ontvangen. Dit betreft vooral de Lokale aanpak Isolatie (NIP gelden), EBA Stimulerend Energietoezicht Bedrijven, REP-Energiebesparingsprogramma woningen, de CDOKE-regeling en de aanpak energiearmoede. De kosten zijn te hoog ingeschat voor 2025, de verdeling gaat over meerdere jaren. De uitvoeringskosten in de begroting zijn gelijk getrokken met de opbrengsten die wij ontvangen vanuit het Rijk.

De werkelijke uitvoeringskosten voor deze regelingen hebben een doorlooptijd van een aantal jaar. De ontvangen vergoeding van het Rijk kan dan maar gedeeltelijk ingezet worden in 2025. Deze (lagere) kosten hebben per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat zie de toelichting bij de baten. Het overgebleven bedrag mag via de balans worden meegenomen naar 2025. Overige verschillen (6V).

P4DU4.23 Milieuzaken (39V) • De gemeente beschikt niet over de benodigde expertise om milieu gerelateerde controles zelf uit te voeren en huurt hiervoor specialistische kennis in. In 2025 is hiervan minder gebruikgemaakt dan geraamd, waardoor de lasten lager uitvallen. Daarnaast is na verwerking van de gegevens uit de laatste rapportage een klein deel van de lumpsum over 2024 terugontvangen, wat het voordeel verder vergroot (39V). Baten 4DU2.23 Grondstoffen (220V) • De baten voor afval vallen hoger uit dan geraamd door een combinatie van factoren. Voor teruggaven over eerdere jaren zijn bewust voorzichtige ramingen aangehouden. Daarnaast is in de begroting onbedoeld de lagere DVO-vergoeding voor huishoudelijk afval van 2024 opgenomen in plaats van de hogere vergoeding voor 2025. In het laatste kwartaal is bovendien een aanvullende teruggave ontvangen uit de eindafrekening van de DVO over 2024. Tot slot zijn de opbrengsten uit de inzameling en de recyclingvergoeding hoger uitgevallen dan verwacht (220V). P4DU3.23 Duurzaamheid (268N) • Lagere baten subsidieregelingen (283N) In de begroting is rekening gehouden met uitvoeringskosten waar wij ook subsidie voor ontvangen. Dit betreft vooral de Lokale aanpak Isolatie (NIP gelden), EBA Stimulerend Energietoezicht Bedrijven, REP-Energiebesparingsprogramma woningen,

48

de CDOKE-regeling en de aanpak energiearmoede. De kosten zijn te hoog ingeschat voor 2025, de verdeling gaat over meerdere jaren. De uitvoeringskosten in de begroting zijn gelijk getrokken met de opbrengsten die wij ontvangen vanuit het Rijk. De werkelijke uitvoeringskosten voor deze regelingen hebben een doorlooptijd van een aantal jaar. De ontvangen vergoeding van het Rijk kan da n maar gedeeltelijk ingezet worden in 2025. Deze (lagere) kosten hebben per saldo geen effect op het jaarrekeningresultaat zie de toelichting bij de baten. Het overgebleven bedrag mag via de balans worden meegenomen naar 2025. Verder is nog een subsidie vanuit het verleden waar geen kosten meer voor komen in de exploitatie geboekt in 2025 (15V). P4DU.23 Milieuzaken (8N) • Geen toelichting noodzakelijk.

49

5 Programma Economische zaken 5.1 Visie op bedrijvigheid & werkgelegenheid Wat hebben we bereikt Bedrijventerreinen In 2025 is de gemeentelijke inventarisatie van de bedrijventerreinen in onze gemeente afgerond. Vanuit de Provincie is een behoefteraming werklocaties gestart (bedrijventerreinen en kantoren) waar de gemeentelijke inventarisatie bedrijventerreinen input voor heeft geleverd. Deze behoefteraming zal de basis vormen voor een herijkte strategie en convenant werklocaties waar we regionaal onze uitbreidingsbehoefte kunnen afstemmen. Dit is nodig om het bestuurlijk gesprek met de Provincie aan te gaan voor uitbreiding van de bedrijventerreinen. Over de inventarisatie en de behoefteraming wordt de gemeenteraad in 2026 geïnformeerd. Uit de gemeentelijke inventarisatie zijn concrete aanbevelingen en actiepunten gekomen waar we onze bedrijventerreinen mee kunnen verbeteren als onderbouwd inzicht waar en hoeveel bedrijventerreinen uit kunnen breiden. Als input voor de inventarisatie zijn enquêtes en diepte-interviews gehouden met lokale ondernemers. Deze gesprekken met ondernemers hebben concrete pijnpunten aangetoond waar we in enkele situaties al verbetering hebben gerealiseerd. Een voorbeeld is de leefbaarheid en parkeerdruk op bedrijv enterrein Trambaan in Lagedijk door een niet parkeerzone in stellen en een hondenuitlaatpad aan te leggen.