Getekend geamendeerd RB programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Tekst van het document
28
kwetsbare doelgroep met een (flink) verminderde verdiencapaciteit. De uitvoering van “Duurzaam aan het werk” door de GrGa (gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid) is blijvend. We realiseren de landelijk opgelegde taakstelling Beschut werken. In bijzondere persoonlijke situaties plaatsen we ook boven op de taakstelling mensen in beschut werk. De Wsw wordt conform landelijk beleid fasegewijze afgebouwd. Wij bieden vergunninghouders verschillende integratieactiviteiten aan zodat zij sneller kunnen integreren en hun kans op betaald werk vergroten. Wij voeren de Wet Inburgering uit. Dit betekent: regie op de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Dit omvat: afnemen van de brede intake, het opstellen van het persoonlijk participatie en integratieplan (PIP), de maatschappelijke begeleiding van mensen die verplicht zijn tot inburgering, de duale aanpak (werken en leren), de inkoop van het taalaanbod en de andere verplichte onderdelen. Vanuit het Regionaal Platform Arbeidsmarkt (hierna: RPA) zijn er verschillende projecten gestart die bijdragen aan de doelstellingen in het coalitieakkoord.
Dit zijn: het Actieplan jeugd en werkgelegenheid (inzet op jeugd), Hoofdzaakwerk (inzet op psychisch kwetsbare inwoners), het Regionale mobiliteitsteam (dat via aanvullende dienstverlening werkzoekenden en werkenden naar werk begeleidt), subsidies van het Europees Sociaal Fonds (sollicitatietraining uitgevoerd door Vluchtelingenwerk) en individuele maatwerkbegeleidingstrajecten. Naast de reguliere inzet vanuit het Regionale Werkgeversservicepunt (WSP) gaan 2 matchmakers aan de slag. Zij gaan via de website Zicht op werk (ZOW) koppelingen tussen werkzoekenden en werkgevers vereenvoudigen. Daarnaast wordt door het regionaal aantrekken van 2 Job-Hunters mogelijk om kwetsbare inwoners (complex vanwege een psychisch gedrags- of lichamelijke kwetsbaarheid) met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen. Zo willen we hen begeleiden naar een voor hen gepaste werkplek. Samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven om jongeren in de gemeente carrière te laten maken. Wij nemen dit onderwerp mee in de reguliere bestuurlijke overleggen met de betrokken partijen zoals OFS en het onderwijs. Met de Energy & Health Campus(EHC)- en bijbehorende andere partners, zoals het ontwikkelingsbedrijf - is de voortgang voor de triple helix een terugkerend gespreksonderwerp.
EHC is als grote organisatie binnen onze gemeente een van de accounts waar we op strategisch niveau structureel mee in gesprek zijn. Regionaal voeren we het projectplan Arbeidsmarkt en Onderwijs uit (2017-2025), wij verzenden 2 keer per jaar voortgangsresultaten naar het college en de raad (via de regionale raad).
Vastgesteld beleid Integraal Beleidsplan Sociaal Domein "Maatwerk voor onze inwoners" 2021-2025. Integrale Verordening Sociaal Domein 2021. (Gewijzigde) Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid 2021, inclusief uitvoering van Beschut werk en de Regeling Duurzaam aan het Werk met loonkostensubsidie Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland
1.7 Volksgezondheid
29
Wat willen we bereiken In 2023 is nationaal het Gezond en Actief Leven Akkoord van kracht geworden, oftewel GALA. Met het GALA bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Dit doen de gemeenten samen met GGD, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Regionaal en lokaal is voor de uitvoering een plan van aanpak opgesteld. Bij de uitvoering van het GALA werken we ook vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid'. Positieve gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe je omgaat met sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn onder andere een bredere kijk op gezondheid. Ook betekent het uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu, veerkracht en zingeving. Er is aandacht voor onderwerpen als voeding en beweging. Ook is er aandacht voor bijvoorbeeld zelfbeeld, stress en rust. De focus ligt op gezondheid en gedrag. Het thema gezondheid staat niet op zichzelf en is daarom geen onderwerp waarop alleen wordt ingezet. Het is een onderwerp dat een plek krijgt in alle thema’s binnen het sociaal, fysieke en veiligheidsdomein. Wat willen we daar voor doen • Met het regionale plan van aanpak GALA werken publieke en private partijen aan het verwezenlijken van een ambitie.
Deze ambitie is dat "De Kop van Noord-Holland in 2033 een positief gezonde regio is. In de Kop van Noord-Holland leven gezonde, vitale en gelukkige inwoners. Zij hebben een actieve leefstijl en groeien op in een gezonde omgeving. De inwoners zijn veerkrachtig en maken gezonde keuzes”. Hierbinnen zijn de 6 dimensies van positieve gezondheid het uitgangspunt: • Lichaamsfuncties; • Mentaal welbevinden; • Zingeving; • Kwaliteit van leven; • Meedoen; • Dagelijks functioneren. • Via de brede SPUK ontvangen gemeenten in de periode 2023 - 2026 een budget vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om uitvoering te geven aan het plan van aanpak GALA. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Inwoners van Schagen kunnen kiezen voor een gezonde leefstijl. Resultaten: • Alle wettelijke taken op basis van de Wet verplichte publieke gezondheid, oftewel Wpg, worden uitgevoerd door de GGD Hollands Noorden. Dit bevat onder meer de jeugdgezondheidszorg. • Uitvoering geven aan het plan van aanpak GALA vanuit het preventieakkoord. Dit is gebaseerd op positieve gezondheid. Projecten die hier onderdeel van uitmaken zijn onder andere: - JOGG - Projectuitvoering Rookvrij, gezonde omgeving gemeente Schagen. - Doorgaande gezondheidslijn op scholen;
30
- Evenementen gezonder maken; - Campagne Ik Pas; - Campagne 30 dagen gezonder; - Evenement Week voor de gezonde jeugd; - Evenement Vitaliteitsweek; - Campagne Stoptober. • Voor 2024 kijken we in regionaal verband bij deze thema’s naar welke activiteiten we in kunnen zetten en met welke partners. • Sinds 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ van kracht. Oftewel Wvggz. Deze regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening. De GGD geeft met het mandaat van de gemeenten, uitvoering aan een aantal Wvggz-taken. Dit is vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst tot en met 31 december 2024. De nieuwe dienstverleningsovereenkomst moet in 2024 nog worden vastgesteld. • Wij verstrekken subsidie aan de EHBO's. Dit zijn gratis cursussen voor inwoners. Daarnaast onderhouden we het sluitend lokaal netwerk van AED's.
Vastgesteld beleid • Gezondheidsbeleid 2018. • Plan van aanpak GALA
Totaal Financiën Bedragen x1.000
Omschrijving
Rekening 2023
Begroting 2024 na wijziging
Begroting 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Onderwijs
5.604
5.037
5.532
6.510
6.461
6.461
Jeugd en gezin
1.171
1.443
1.390
1.365
1.248
1.248
Sport cultuur kunst
7.609
5.483
5.333
5.799
4.995
4.995
Grip en sturing op WMO en jeugdzorg
25.019
24.210
23.903
23.380
23.324
23.324
Armoede en eenzaamheid
5.034
4.252
3.608
3.562
3.602
3.602
Werk en Inkomen
17.888
17.610
16.625
16.735
16.885
16.885
Volksgezondheid
1.442
1.702
1.836
1.765
1.593
1.593
Totaal lasten
63.767
59.737
58.227
59.117
58.108
58.107
1.606
933
941
941
941
941
141
143
143
118
Sport cultuur kunst
2.649
797
825
810
568
568
Grip en sturing op WMO en jeugdzorg
2.165
445
450
452
396
396
Armoede en eenzaamheid
675
129
124
79
79
79
Werk en Inkomen
17.379
11.579
10.789
10.789
10.789
10.789
Volksgezondheid
422
244
244
173
Lasten
Baten Onderwijs Jeugd en gezin
31
Totaal baten
25.036
14.269
13.515
13.361
12.773
12.773
Saldo van lasten en baten
-38.731
-45.468
-44.712
-45.756
-45.335
-45.334
Toevoeging aan reserves
4.781
3.299
1.366
1.511
1.511
1.511
Onttrekkingen aan reserves
2.730
750
874
1.962
1.865
1.865
Saldo mutaties reserves
-2.051
-2.549
-492
451
354
354
Resultaat begroting
-40.782
-48.017
-45.204
-45.305
-44.981
-44.981
Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2025 groter dan € 100.000 lichten wij toe. Lasten: Onderwijs De hogere lasten in 2025 zijn het gevolg van de voorgenomen investeringen voor onderwijshuisvesting. In de begroting 2025 is rekening gehouden met kapitaallasten die voortvloeien uit investeringen rondom de scholen in de Waldervaart, nieuwbouw De Zwerm en de herstelwerkzaamheden bij de Hoge Ven die zijn doorgeschoven vanuit 2024. Sport cultuur kunst De lagere lasten in 2025 worden verklaard door de hogere incidentele investeringskosten in 2024. Deze kosten van € 65.000 waren het gevolg van ontwikkelingen rondom Groenoord en investeringen uit het accommodatiebeleid. Daarnaast zijn in 2024 eenmalig middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van de kerkenvisie. Deze eenmalige middelen komen niet terug in 2025, dit levert een positief verschil van € 25.000 op. Ook is er in 2024 eenmalig een budget opgevoerd vanuit de subsidieregeling historische winkelpuien waardoor een verschil ontstaat van € 60.000, Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg De lagere lasten in 2025 ten opzichte van 2024 zijn het gevolg van het inboeken van bezuinigingen conform het aanvullend raadsvoorstel bij de behandeling van de begroting 2022. In dit voorstel zijn bezuinigingen meegenomen op de budgetten van de Wmo en jeugd van in totaal € 175.000.
Voorbeelden hiervan zijn het doorvoeren van resultaatafspraken met zelfstandige verwijzers en minder indicaties dagbesteding door het inrichten van ontmoetingsplekken in de wijk. Daarnaast zijn op basis van werkelijke jaarrekeningcijfers de budgetten in 2025 aangescherpt dit leidt tot een verschil van € 132.000.
Armoede en eenzaamheid In het coalitieprogramma is afgesproken dat het college kiest voor ruimhartige armoedebestrijding met minimavoorzieningen voor degenen die het nodig hebben. Stille armoede en sociaal isolement sporen we actief op en we zetten in op sociale ontmoeting. In 2025 zijn de meegenomen lasten lager dan in 2024. Dit komt voornamelijk door het wegvallen van het opgenomen budget voor de compensatie van energietoeslag in 2025 ten opzichte van 2024. De energietoeslag loopt tot en met juni 2024 € 587.000. Werk en inkomen In de begroting 2025 zijn lagere lasten verantwoord dan in 2024. De oorzaak hiervan is dat in 2024 nog kosten van € 40.000 worden gemaakt ten behoeve de noodopvang Petten. Verder zijn in de begroting 2024 lasten opgenomen voor de inrichting van de noodopvang op locatie Schagen Oost van € 750.000. Vanuit het incidentele karakter zijn zowel de kosten als vergoedingen vooralsnog nog niet meegenomen in de begroting 2025. Daarnaast zijn in de begroting 2025 de lasten lager dan in 2024 als gevolg van een eenmalige bijdrage van Den Helder van € 110.000 voor eenmalige aanpak
32
jeugdwerkeloosheid. Het restant wordt veroorzaakt door een hogere voorlopige beschikking voor Buig in 2024 ten opzichte van 2025. Volksgezondheid De hogere kosten in 2025 van € 134.000 hebben te maken met de jaarlijkse indexering die is meegenomen in de begroting 2025 van de gemeenschappelijke regeling GGD. Baten: Werk en inkomen In de begroting 2025 zijn lagere baten verantwoord dan in 2024. De oorzaak hiervan is dat in 2024 nog vergoedingen worden ontvangen ten behoeve de noodopvang Petten van € 40.000. Verder zijn in de begroting 2024 vergoedingen van € 750.000 opgenomen van het COA voor de noodopvang op locatie Schagen Oost. Vanuit het incidentele karakter zijn zowel de kosten als vergoedingen vooralsnog nog niet meegenomen in de begroting 2025.
Reserves: Toevoegingen In 2024 is bij de bestemming van het rekeningresultaat 2023 besloten om een extra storting te doen in de reserve Oekraïne van € 980.000. Daarnaast is bij het vaststellen van de begroting 2024 een amendement aangenomen om een extra storting te doen van € 1.000.000, in de reserve gebouwen onderwijs te laste van het positieve begrotingsresultaat. Beide mutaties zorgen voor een hogere toevoeging in 2024 ten opzichte van 2025. Onttrekkingen: In 2025 wordt er meer onttrokken uit de reserve onderwijs. Dit komt door de grotere voorgenomen investeringen in het kader van de onderwijsvesting, waarbij de kapitaallasten van de nieuwbouw De Zwerm en de herstelwerkzaamheden bij de Hoge Ven het grootste verschil opleveren.
Investeringen bedragen * € 1.000 Omschrijving
2025
2026
2027
2028
Onderwijshuisvesting Sportvoorzieningen
5.507 142
p.m 308
p.m 722
p.m 134
Totaal
5.649
308
722
134
* Het Integraal huisvestingsplan voor 2026 en verder wordt nog voorgelegd aan de Raad.
33
Programma 2 Wonen en ruimtelijk ordening 2.1 Bouwen en wonen Wat willen we bereiken De focus voor het programma wonen ligt op wonen; bouwen is een middel. Er ligt een bestuurlijke ambitie om 1.600 woningen te realiseren in de coalitieperiode 2022 - 2026. We liggen voor nu op koers om deze ambitie te behalen. Bij nieuwbouwinitiatieven wordt ingezet op woningen voor de toenemende categorie een- en tweepersoonshuishoudens met aandacht voor de mogelijkheid tot het krijgen van zorg en op gezinnen. Het totaal aantal huishoudens in de gemeente bestaat voor 33% uit gezinnen. Met deze uitgangspunten stimuleren we doorstroming en streven we naar gemengde wijken met een divers woningaanbod. In ons woningbouwprogramma zijn we gegroeid van 300 naar 500 nieuwe woningeneenheden per jaar. Het aandeel sociale huurwoningen moet groeien door het realiseren van nieuwbouwwoningen tot de wachttijd voor een sociale huurwoning uiteindelijk gedaald is naar 3,5 jaar in de stad Schagen en 2,5 jaar in de dorpen. De betaalbaarheidsafspraak in de Woondeal helpt hierbij. Nieuwbouwprojecten moeten voor 2/3 bestaan uit betaalbare woningen. Dat betekent 30% sociale huurwoningen en 37% middeldure huur of koopwoningen tot 355.000,- euro.
Tegelijkertijd zetten we woningmarktinstrumenten zoals de starterslening, koopgarant en regels die nieuwbouw woningen beschikbaar stellen voor huishoudens met een bepaald inkomen (voorheen Doelgroepenverordening) in om woningen betaalbaar en beschikbaar te houden.
Wat willen we daar voor doen We werken volop door aan het programma wonen: woningbouwproductie en programmering, monitoring, onderzoek naar doorstromingsmogelijkheden, langer zelfstandig thuiswonen en betaalbaarheid. Daarbij zorgen we voor een lange termijn strategie om ook voor de langere termijn voldoende bouwmogelijkheden te hebben in onze gemeente.
Het accent ligt op het creëren van wooneenheden. De ambitie is om de woningvoorraad tot 2030 te laten groeien met 1.600 woningen. In ons programma wonen liggen we op koers om deze ambitie te behalen. We bouwen aan tientallen woningbouwontwikkelingen in onze kernen binnen de gemeente Schagen waaronder bijvoorbeeld de projecten Muggenburg-Zuid, Schagen-Oost, Waldervaart. We werken ernaar toe om 2/3 van de nieuwbouwwoningen in het betaalbare segment te realiseren met daarin 30% sociale huur. Met de corporaties zijn we continu in gesprek om hierop in te spelen. Naast nieuwbouw zoeken we ook naar slimme mogelijkheden in de bestaande woningvoorraad door bijvoorbeeld de doorstroming te bevorderen en mogelijkheden in de bestaande woningvoorraad te onderzoeken. We bouwen minimaal 40% goedkope koop en/of sociale huur bij grote projecten (meer dan 40 woningen). Dit staat ook in de omgevingsvisie. Bij kleine projecten (minder dan 40 woningen) bouwen we tijdens de coalitieperiode gemiddeld meer dan 30% goedkope koop of sociale huur. We ontwikkelen een woonzorgvisie en seniorenbeleid om zoveel mogelijk te kunnen anticiperen op de demografische ontwikkelingen bij nieuwbouwontwikkelingen. We zetten in op het creëren van extra betaalbare en duurzame woonruimte binnen de bestaande fysieke bebouwing door o.a. transformatie van kantoren of bedrijfsgebouwen,
34
mogelijkheden van woningsplitsing of realisatie van pré-mantelzorgwoningen op eigen erf mogelijk te maken. We blijven ontwikkelaars via contracten stimuleren om voortvarend te bouwen. Het instrument zelfbewoningsplicht wordt actief ingezet bij nieuwbouwprojecten samen met anti-speculatiebedingen. We zijn bezig om een huisvestingsverordening op te stellen waarin de toewijzing van sociale huur-, middenhuur en sociale koopwoningen wordt geregeld. Indien mogelijk worden aanvullende regels opgenomen voor toeristische verhuur en opkoopbescherming bestaand bezit. Ook worden de urgentieregels geactualiseerd. We zijn bezig om een Sociaal Vereveningsfonds op te stellen om meer goedkope koopwoningen in ons nieuwbouwprogramma te kunnen (laten)bouwen, met name gericht op de kleine bouwplannen. We maken waar mogelijk gebruik van subsidies en regelingen die bijdragen aan onze woningbouwopgaven en financiële positie. Voor sociale huurwoningen blijft de gemeente aan woningcorporaties een verlaagde grondprijs hanteren. Koopwoningen subsidiëren we niet. Voor sociale koop wordt het instrument koopgarant ingezet. CPO-vormen worden via ons CPO-beleid gefaciliteerd om inwoners zoveel mogelijk zeggenschap te geven bij planprocessen voor de bouw van een woning. Oneigenlijk woninggebruik wordt via regels in het Omgevingsplan bestreden. Bijvoorbeeld wanneer een woning als tweede woning wordt gebruikt.
Voor bijzondere doelgroepen waaronder arbeidsmigranten, ontheemden en statushouders wordt kwalitatieve huisvesting gefaciliteerd.
Kortom: “Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen.” Beleid in 2025 en 2026 De projectopdracht voor de regionale woonzorgvisie wordt in 2025 uitgewerkt. Hiervoor is budget bij de regio beschikbaar. In 2025 staat het vaststellen van de Huisvestingsverordening gemeente Schagen gepland voor de raad. In deze Huisvestingsverordening wordt de toewijzing van sociale huur-, middeldure huur en sociale nieuwbouw koopwoningen geregeld. Daarnaast worden de geactualiseerde urgentieregels in deze verordening opgenomen. Wanneer de nut en noodzaak van regels voor toeristische verhuur en opkoopbescherming bestaand bezit aangetoond wordt, is het ook mogelijk om aanvullende regels hiervoor in de verordening op te nemen. In 2025 staat beleid ter compensatie voor woningen tegen stedelijk gebied aan dan wel aansluitend aan lintbebouwing gepland. In 2026 staat beleid voor woonboten gepland. Vooralsnog wordt voorzien dat het vanaf 2026 verplicht wordt voor Rijk, provincie en gemeente om een volkshuisvestingsprogramma te hebben. Voor de bovengenoemde beleidsstukken is het nodig om externe partijen aan te sluiten.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Vermindering van het tekort aan – passende – woonruimte. Woningen betaalbaar en beschikbaar te houden Resultaten:
35
Bouw van 500 wooneenheden in 2025 en 2026 met minimaal 40% goedkope koop en/of sociale huur bij grote projecten (meer dan 40 woningen). Bij kleine projecten (minder dan 40 woningen) meer dan 30% goedkope koop of sociale huur. Een daling van de wachttijd voor een sociale huurwoning. Op langere termijn werken we er naartoe dat mensen in een dorp maximaal 2,5 jaar moeten wachten op een sociale huurwoning en in de stad Schagen maximaal 3,5 jaar.
Vastgesteld beleid Regionale afspraken, onder andere Woonakkoord (KWK en Masterplan) Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021 Prestatieafspraken Schagen 2022 - 2026 Programma wonen, fase 1 2022 - 2026 Notitie betaalbaarheid, 2022 Nota grondbeleid 2023 Woondeal 2.0, 2023 Definities woningbouwprogramma, 2023 CPO beleid, aangepaste beleidsregels, 2023 Tiny Houses, 2023 Continueren starterslening, 2023. Doelgroepenverordening gemeente Schagen, 2023
2.2 Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken We hechten veel waarde aan onze mooie gemeente, net als onze inwoners. In onze omgevingsvisie hebben we belangrijke waarden en kaders opgenomen over hoe we hiermee om willen gaan. We vinden het belangrijk dat plannen in de toekomst goed aansluiten bij de waarden van een gebied. Daarom stellen we ontwikkelvisies op: we zorgen dat we zorgvuldig omgaan met de ruimte, dat de goede ontwikkelingen op de goede plek komen en opgaven worden gecombineerd. We gaan zorgvuldig om met ons landelijk gebied, de natuur en de agrarische gronden. Woningbouw en economische ontwikkelingen in het landelijk gebied worden kwalitatief ingepast met aandacht voor biodiversiteit. De openheid van ons gebied en de kerktorens van Schagen zijn belangrijke waarden. Net als de rust en ruimte en het gevoel van onthaasten na een dag werken. Dit gevoel van rust wordt gecombineerd met de levendigheid en reuring in de dorpen en stad. We werken aan het behouden en versterken van de kracht van de binnenstad van de stad Schagen. We willen een duurzame woonwijk ontwikkelen in Schagen-Oost, een plek waar wonen in een natuurlijke omgeving leidend is. Dit gebied is beschermd in provinciale kaders. We willen de rechten van het beschermd gebied zien te behouden voor de gemeente Schagen en stellen daarom voor het Schagerwad onder te brengen onder beschermd gebied.
Wat willen we daar voor doen
We werken een ontwikkelvisie uit voor een gebied of kern waar dat nodig is, om ervoor te zorgen dat de goede ontwikkelingen op de goede plek komen. Zo kunnen we ook integraal op opgaven inspelen. De Omgevingsvisie Stad Schagen 2040 is in 2024 vastgesteld. We werken verder aan de stadsprojecten zoals de nieuwe wijk Schagen Oost, Muggenburg Zuid en Waldervaart. Hierbij houden we rekening met de kaders uit de Omgevingsvisie.
36
Wij stellen de gebiedsvisie Zuidelijke Kernen (Waarland, Warmenhuizen, Tuitjenhorn) op. Wij stellen de Centrumvisie stad Schagen op. Het behouden en versterken van de kracht van de binnenstad van Schagen is een continu beleidsdoel. We behouden historische panden en monumenten. We bieden mogelijkheden om kenmerkende panden ook voor andere doeleinden te gebruiken. Een zorgvuldige omgang met ons erfgoed staat daarbij voorop. We koesteren ons landschap en ontwikkelen het verder aan de hand van onze Omgevingsvisie. We zijn terughoudend met nieuwe natuurbestemmingen, vanwege de externe werking van deze bestemming. We hebben oog voor het ontwikkelen van leefbare wijken met voldoende groen, wandelroutes en ruimte voor sport en spel. Auto's krijgen in nieuwe wijken een minder prominente plek dan voorheen. We werken verder aan de transitie van het "tijdelijk" omgevingsplan naar één volwaardig omgevingsplan voor het gehele grondgebied in 2032.
Provincie Noord-Holland De provincie is bezig met een herziening van haar Omgevingsverordening die per 1 januari 2025 van kracht gaat worden. Vanuit de gemeente wordt (regionaal afgestemde) input gegeven op deze verordening. De 17 Noord-Hollandse gemeenten en de provincie stellen het Ontwikkelperspectief op (2024-2025). Hierin worden actuele en toekomstige ruimtevragende activiteiten in Noord-Holland-Noord afgestemd.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Zorgen dat alle initiatieven aansluiten bij onze korte en lange termijn opgaven en waarden zoals beschreven in de speerpunten van de Omgevingsvisie. Resultaten: Ontwikkelvisie Zuidelijke kernen (Waarland, Tuitjenhorn en Warmenhuizen). Centrumvisie Stad Schagen. Actualisatie Omgevingsvisie gemeente Schagen incl. definities.
Vastgesteld beleid De Provinciale Omgevingsverordening NH2022. Coalitieakkoord gemeente Schagen 2022 - 2026. Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021. Met daaraan gerelateerde beleidsnotities en programma’s. Regionale samenwerkingsafspraken in de Noordkop en Noord-Holland Noord verband. Woonakkoord Kop van Noord-Holland, 2022. Woondeal 2.0, 2023.
Totaal Financiën Bedragen x1.000
Omschrijving
Rekening 2023
Begroting 2024 na wijziging
Lasten
37
Begroting 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Bouwen en wonen
4.226
9.468
816
969
232
166
Ruimtelijke ordening
459
620
335
271
292
192
4.684
10.088
1.151
1.241
524
357
Bouwen en wonen
9.240
11.403
2.930
2.930
2.307
2.307
Ruimtelijke ordening
116
380
330
330
330
330
Totaal baten
9.356
11.783
3.260
3.260
2.637
2.637
Saldo van lasten en baten
4.672
1.695
2.109
2.019
2.113
2.279
Toevoeging aan reserves
2.968
116
116
116
116
116
Onttrekkingen aan reserves
2.382
1.101
922
855
761
547
Saldo mutaties reserves
-586
985
806
739
645
431
Resultaat begroting
4.086
2.680
2.914
2.758
2.758
2.711
Totaal lasten Baten
Toelichting financiën Lasten: Bouwen en Wonen De lagere lasten zijn toe te schrijven aan het verloop binnen onze grondexploitaties. Het gaat om een bedrag van afgerond € 8,6 miljoen. Zie ook de toelichting bij de baten. Ruimtelijke Ordening Ten opzichte van het begrotingsjaar 2024 houden we voor 2025 rekening met een lager bedrag voor de implementatie van de Omgevingswet. Het gaat om een bedrag van afgerond € 177.000,-. Baten: Bouwen en Wonen De lagere inkomsten zijn toe te schrijven aan onze grondexploitaties. Dit bedrag is gelijk aan het totaal van de lasten van circa € 8.6 miljoen. Per saldo heeft het totaal van de grondexploitaties daarmee geen effect op het begrotingsresultaat. Reserves: Onttrekkingen: Ten opzichte van 2024 is minder begroot om te onttrekken uit de reserve 'Implementatie Omgevingswet'. Investeringen In dit domein zijn geen investeringen opgenomen.
38
Programma 3 Beheer openbare buitenruimte 3.1 Verkeer en Vervoer Wat willen we bereiken In de komende jaren willen we op het gebied van verkeer en vervoer flink verbeteren. Ons doel is dat gemeente Schagen veilig en toegankelijk is voor alle weggebruikers. Fietsers en voetgangers krijgen daarbij voorrang in ons verkeersbeleid. Daarnaast werken we aan goed onderhoud van de buitenruimte, zodat deze prettig is en blijft voor iedereen. Bereikbaarheid is heel belangrijk, daarom zetten we ons in voor een betere doorstroming en verbeteren we de verkeersveiligheid door slimme oplossingen en aanpassingen in het wegennet. Voor kwetsbare groepen onderzoeken we nieuwe vervoersoplossingen, zoals een belbus-systeem. We blijven ons inzetten voor verbeteringen in de regio, met speciale aandacht voor bijvoorbeeld de verkeersveiligheid op rijksweg N9 en de doorstroming op de ring Alkmaar. Wat willen we daar voor doen We werken verder aan de realisatie van de doorfietsroute. We bereiden de herinrichting van de Gedempte Gracht en Markt voor. We adviseren de provincie actief over de nieuwe openbaarvervoer concessie 2028.
39
We maken ons hard voor het doelgroepenvervoer. We verbeteren de Verkeersveiligheid: o We werken de ambities uit het coalitieprogramma verder uit naar opgaven. We willen dit zo veel mogelijk combineren met andere werkzaamheden, waaronder de vervangingsopgave. o Uitvoeren van grotere projecten (zie overzicht projecten) o We treffen ook kleinere maatregelen, zoals gedragscampagnes (bijvoorbeeld verkeerssmiley's) en verkeersremmende maatregelen. o We zorgen ervoor dat schoolzones veilig worden ingericht.
Doelstelling en resultaten Doelstelling We zetten in op veilig vervoer en een goede bereikbaarheid, met speciale aandacht voor fietsers en voetgangers. Resultaten: Start deelprojecten doorfietsroute Noorderlicht en Sportlaan in 2025. We passen de parkeernota aan. We nemen maatregelen om de verkeersveiligheid te vergroten. Bijvoorbeeld door het plaatsen van verkeersplateu’s, chicanes, straatjuwelen et cetera. We gaan gedragsmaatregelen inzetten, zoals verkeerssmiley's. In 2025 gaan we verder met het aanpassen van schoolzones.
Vastgesteld beleid • Nota parkeernormen Schagen (2016) • Integraal beleidsplan Openbaar Gebied (2016) • Ambitieplan verkeer in Schagen (2017) • Verkeersplan centrum Schagen (2022)
3.2 Riool Wat willen we bereiken Het rioolstelsel zorgt ervoor dat afvalwater naar de rioolwaterzuivering wordt afgevoerd. Dit is erg belangrijk voor onze gezondheid. We werken aan een goed werkend riool. Bij al ons werk in de buitenruimte houden we rekening met het veranderende klimaat en werken toe naar een toekomstbestendige inrichting. Daarbij houden we rekening met hevige regenval en hitte. Wat willen we daar voor doen In 2025 gaat de gemeente Schagen belangrijke stappen zetten voor stedelijk water en riolering, zoals beschreven in het Programma Stedelijk Water en Riolering(PSWR) voor 2023-2027. We werken toe naar een goed functionerend en toekomstbestendig rioolstelsel.
Vervanging en scheiding van rioolstelsels: In gebieden waar het riool vernieuwd moet worden, wordt het gemengde systeem vervangen door een gescheiden systeem. Regenwater en afvalwater worden apart afgevoerd, wat helpt om wateroverlast te verminderen en het riool efficiënter te laten werken. Aanpak van klimaatverandering: De gemeente neemt maatregelen om het rioolstelsel en de waterhuishouding beter bestand te maken tegen extreme weersomstandigheden zoals hevige regen en droogte. Dit doen we door voorzieningen aan te leggen zoals greppels om regenwater op te vangen en meer groen in de stad te brengen.
40
Samenwerking in de Regio: De gemeente Schagen blijft samenwerken met andere gemeenten en het Hoogheemraadschap in de regio Noordkop om waterbeheer en riolering goed te regelen. Dit is onderdeel van een bredere aanpak voor de hele regio. Monitoring en onderhoud: Er wordt meer gebruik gemaakt van data en technologie om het rioolstelsel goed te monitoren en te onderhouden. Zo kunnen problemen sneller worden opgespoord en opgelost. We werken steeds meer risico gestuurd om het stelsel zo doelmatig als mogelijk in stand te houden.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Wij zorgen voor een goed functionerend en toekomstbestendig rioolstelsel. Resultaten: We zorgen voor noodzakelijke vervangingen in het rioolstelsel. Wij zorgen ervoor dat het onderhoud van het rioolstelsel voldoet aan de vastgestelde technische eisen. Bij vervanging van de riolering wordt een gemengd stelsel in principe vervangen door een gescheiden stelsel. Bij vervangingen nemen we duurzaamheidsdoelstellingen mee.
Vastgesteld beleid Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027 Visie en strategie klimaatadaptatie, naar een klimaatbestendig en waterrobuust gemeente Schagen in 2050 Strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2021-2026
3.3 Beheer buitenruimte Wat willen we bereiken De gemeente Schagen heeft als doel dat de openbare ruimte veilig, toegankelijk en prettig is voor iedereen. We richten ons op beheer waarbij de levensduur van bijvoorbeeld wegen en riolering wordt verlengd, en zorgen voor voldoende groen en waterberging om de ruimte klimaatbestendig te maken. Het onderhoud wordt ‘sober en doelmatig’ uitgevoerd, met speciale aandacht voor toeristische gebieden waar een hogere kwaliteit wordt nagestreefd. Hiermee krijgen we een prettige en goed onderhouden leefomgeving die tegen zo laag mogelijke kosten in stand kan worden gehouden.
Wat willen we daar voor doen Onderhoud wordt uitgevoerd volgens een onderhoudsplan Groot onderhoud en vervanging: Bij groot onderhoud en vervangingen worden de werkzaamheden gecombineerd. Dit zorgt voor minder overlast bij bewoners, en voorkomt extra kosten. Klimaatbestendigheid: De gemeente neemt maatregelen om de openbare ruimte klaar te maken voor klimaatverandering, zoals het aanleggen van extra groen en plekken om regenwater op te vangen. Hiermee beperken we wateroverlast en hittestress. Duurzaamheid: Er worden (nieuwe) technologieën en duurzame materialen gebruikt om de levensduur te verlengen en de kosten voor onderhoud te verlagen. Doelstelling en resultaten Doelstelling:
41
De openbare ruimte in de gemeente Schagen is prettig en veilig, en voldoet aan de vastgestelde onderhoudsniveau ’s. Resultaten: We zorgen voor noodzakelijke vervanging van de kapitaalgoederen in het openbaar gebied. Met behulp van extra beschikbaar gestelde middelen gaan we de kwaliteit van de assets versneld op niveau brengen. Assetmanagement wordt verder vorm gegeven.
Vastgesteld beleid Integraal beleidsplan openbaar gebied (2016) Bomenbeleidsplan Bomen in Schagen (2018) Bomenverordening Schagen (2018) Afvalstoffenverordening (2019) Afval- en recycleplan (2021) Programma doelen 'bollen en bijen' en 'Schagen groeit door' Duurzaamheidsprogramma 2020-2050 'Samen bouwen aan een duurzaam Schagen' Uitvoeringsagenda Duurzaamheid
Totaal Financiën Bedragen x1.000
Omschrijving
Rekening 2023
Begroting 2024 na wijziging
Begroting 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Verkeer en Vervoer
6.977
5.638
12.083
14.266
15.714
15.812
Riool
4.663
4.064
4.496
4.782
5.171
5.568
Beheer buitenruimte
4.272
3.995
6.864
7.183
6.837
6.837
Totaal lasten
15.912
13.697
23.443
26.231
27.723
28.217
Verkeer en Vervoer
1.054
316
316
316
316
316
Riool
6.376
5.609
5.966
6.270
6.659
7.056
194
302
302
302
302
302
Totaal baten
7.623
6.228
6.584
6.889
7.278
7.675
Saldo van lasten en baten
-8.289
-7.470
-16.859
-19.343
-20.445
-20.542
Toevoeging aan reserves
11.110
12.200
3.750
3.750
3.750
3.750
Onttrekkingen aan reserves
6.384
4.352
4.815
4.879
4.736
4.734
Saldo mutaties reserves
-4.726
-7.848
1.066
1.129
987
985
Resultaat begroting
-13.015
-15.318
-15.793
-18.214
-19.458
-19.558
Lasten
Baten
Beheer buitenruimte
Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2025 groter dan € 100.000 lichten wij toe. (Bedragen zijn x1000) Lasten:
42
Verkeer en vervoer De hogere lasten ontstaan voornamelijk door de voorgenomen investeringen om versneld in te groeien naar een aanvaardbaar onderhoudsniveau openbare ruimte. Daarnaast zijn de kapitaallasten voor 2024 bijgesteld naar de werkelijke kapitaallasten, terwijl voor 2025 de kapitaallasten zijn gebaseerd op de geplande investeringen (6.445N). Riool De hogere lasten vloeien voort uit het vastgestelde programma stedelijk water en riolering (PSWR). Enerzijds door het gekozen scenario 5% beleidsstijging en 2% indexering. Anderzijds door de meerjarige verwerking van het PSWR. Dit had bij de kadernota/begroting 2024 nog niet plaatsgevonden (432N).
Beheer buitenruimte Hiervoor geldt hetzelfde als bij het subprogramma verkeer en vervoer. De hogere lasten ontstaan voornamelijk door de voorgenomen investeringen om versneld in te groeien naar een aanvaardbaar onderhoudsniveau openbare ruimte. Daarnaast is het jaar 2024 bijgesteld naar de werkelijke kapitaallasten en voor 2025 zijn de kapitaallasten gebaseerd op de geplande investeringen (2.869N). Baten Riool De hogere baten hebben te maken met hogere inkomsten uit rioolheffing. Dit vloeit voort uit de indexering vanuit het PSWR en een geschatte toename van de huisaansluitingen (357V). Reserves: Toevoegingen Er heeft een storting in de reserve plaatsgevonden in verband met bestemming jaarrekening resultaat 2023 in 2024 (1.000V). Daarnaast zijn de geplande investeringen conform ingroeimodel gedoteerd in de reserve financiering maatschappelijk nut (7.450V). Onttrekkingen Het jaar 2024 is bijgesteld naar de werkelijke kapitaallasten en voor 2025 zijn de kapitaallasten van de geplande investeringen geraamd (463N). Investeringen
bedragen * € 1.000 Omschrijving
2025
2026
2027
2028
Verhardingen Riolering Openbare verlichting Spelen Civiele kunstwerken Bomen Doorfietsroute
5.000 2.000 350 450 1.300 320 380
6.900 6.840 350 450 1.300 320 560
6.900 4.960 350 450 1.300 320 380
6.900 4.960 350 450 1.300 320
43
Tractie
540
460
610
270
Totaal
10.340
17.180
15.270
14.550
44
Programma 4 Duurzaamheid 4.1 Warmte Wat willen we bereiken Voor de overgang naar fossielvrije warmte in 2050 is in 2021 de "Transitievisie Warmte" (TVW)door de raad vastgesteld. Hierin staan de doelen voor het verminderen van het gebruik van aardgas, uitgelegd in 4 sporen: Spoor A: Isoleren via een gemeentebrede aanpak Spoor B: Isoleren via een wijkgerichte aanpak Spoor C: Aardgasvrij via een pilot bij een specifieke wijk Spoor D: Onderzoeken kansen warmtenet Wat willen we daar voor doen • We zetten via de Lokale Aanpak Isolatie (LAI) grootschalig in op het verduurzamen van koopwoningen. De LAI is in 2024 opgestart en zal in 2025 volledig worden uitgerold. De LAI stimuleert bewoners financieel via een subsidie en ontzorgt bewoners met advies, offerte- en opdrachtproces, subsidies aanvragen en klachtenafhandeling; • We ondersteunen bewoners met energiearmoede extra via een hogere subsidie. Daarnaast helpen we bewoners met energiearmoede met laagdrempelig advies en met energiebesparende producten; • Daarnaast voeren we in 2025 in ieder geval in 2 wijken een wijkgerichte benadering uit, gericht op verduurzamen van de woningen; • Voor huurwoningen monitoren we de voortgang van de prestatieafspraken met de woningcorporaties.
Zo verlagen we het energieverbruik bij huurders; • Samen met andere taakvelden adviseren en ondersteunen we maatschappelijke voorzieningen zoals dorpshuizen, sportaccommodaties en scholen v.w.b. verduurzaming; • Als vervolg op het onderzoek naar kansen voor een warmtenet voeren we in 2 wijken een uitgebreid participatieproces uit om draagvlak te peilen voor een warmtenet. De uitkomsten nemen we mee in een besluit om wel of niet in te zetten op een warmtenet in Schagen. • Vanaf 2026 vervangt het Warmteprogramma de TVW uit 2021. In 2025 stellen we het Warmteprogramma op, waarin we de sporen uit de TVW evalueren en updaten naar de huidige situatie. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken worden woningen en gebouwen geïsoleerd en duurzame energiebronnen ingezet. Resultaten: • Volledige uitrol van de LAI, voor 2025 beogen we hiermee 400 koopwoningen te verduurzamen. • Hierbij aansluitend 2 wijkgerichte isolatieaanpakken. • Participatietraject in 2 wijken die kansrijk zijn voor een warmtenet. De uitkomsten van de trajecten dienen als input om wel of niet in te zetten op de aanleg van een warmtenet. • Monitoring van de prestatieafspraken met de woningcorporaties over het energetisch verbeteren van huurwoningen. • Voortzetting advies en ondersteuning energiearmoede.
Vastgesteld beleid 45
• • •
Transitie Visie Warmte 2021 (TVW). Prestatieafspraken met woningcorporaties Energiebespaarakkoord Noord-Hollandse Bedrijven
4.2 Afval, milieu en duurzaamheid Wat willen we bereiken In 2050 wil Nederland volledig circulair zijn. In een circulaire economie gaan we zuinig en slim om met grondstoffen en producten. Ook in Schagen gaan we hier mee aan de slag. Dat betekent dat we grondstoffen zoveel mogelijk hergebruiken en zo min mogelijk afval produceren. Wat willen we daar voor doen • Wij zijn als gemeente ook een gebruiker van grondstoffen. Dat geldt voor het beheer van assets en de openbare ruimte maar ook voor onze dagelijkse bedrijfsvoering. We doen onderzoek naar de diverse afvalstromen binnen de gemeente en we zoeken naar nieuwe manieren om een efficiënte en duurzame inkoop- en afvalketen in te richten; • Verder stimuleren we het duurzaam bouwen en de aanschaf van herbruikbare en biobased materialen bij nieuwbouw en renovatie. Dit doen we conform de afspraken in het Convenant Toekomstbestendig Bouwen; • We doen onderzoek naar een nieuw afval- en recyclebeleid voor huishoudelijk afval. Het doel hiervan is om afvalscheiding en de hoeveelheid restafval per inwoner te verbeteren. Dit doen wij in samenwerking met HVC; • Samen met de kop gemeenten zoeken we aansluiting bij landelijke en regionale programma's en initiatieven rondom circulaire economie en het duurzame bedrijfsleven.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om de CO2 uitstoot te beperken en om afval te beperken worden grondstoffen hergebruikt. In 2050 is de gemeente volledig circulair. Resultaten: • In 2025 maken we inzichtelijk welke grote afvalstromen er binnen de gemeente spelen. • In 2025 onderzoeken we hoe we materialen inkopen en afvoeren om dit zo circulair mogelijk in te richten. We plaatsen ongeveer 100 ondergrondse containers voor het inzamelen van restafval. • In 2025 onderzoeken we of de gemeente kan aansluiten bij de circulaire sloopdeal om zo circulair slopen van het gemeentelijk vastgoed te verbeteren. • In 2025 borgen we de afspraken van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. • In 2025 schrijven we het nieuwe afval- recycleplan met hierin maatregelen om de hoeveelheid restafval per inwoner te verminderen.
Vastgesteld beleid • Afvalstoffenverordening (2019). • Afval- en recycleplan gemeente Schagen 2020-2025. • Convenant Toekomstbestendig Bouwen.
4.3 Duurzame mobiliteit Wat willen we bereiken We zetten in op schoon, slim en veilig vervoer, zonder gebruik te maken van fossiele brandstoffen. We zorgen voor een goede laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. We kiezen voor 46
verkeersveiligheid, de fiets, het openbaar vervoer en toepassingen zoals deelmobiliteit. Fietsers en wandelaars zijn onze belangrijkste weggebruikers daarom willen we deze weggebruikers voorrang geven. Wat willen we daar voor doen Vanaf 2025 zetten we proactief stappen in de realisatie van de doorfietsroute. Hiervoor is in een raadsvoorstel een financiering aangevraagd en geaccordeerd. Zie voor meer informatie Programma 3, 3.1 Verkeer en Vervoer. Doelstelling en resultaten Doelstelling: De doorfietsroute wordt in de periode 2025-2030 gerealiseerd. Resultaten: In 2025 starten we met 2 deelprojecten. Het gaat om Noorderlicht en Sportlaan.
Vastgesteld beleid Zie hiervoor Programma 3, 3.1 Verkeer en Vervoer.
4.4 Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie is het aanpassen van de fysieke leefomgeving aan het veranderende klimaat. Wat willen we bereiken Rijksbeleid stelt dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Dit staat in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Om dit te bereiken werken wij samen met de andere Noordkopgemeenten en het waterschap. We willen onze leefomgeving toekomstbestendig maken. We blijven ons inzetten om klimaatadaptief te zijn om zo clusterbuien en lange droogte te kunnen opvangen en hittestress te voorkomen.
Wat willen we daar voor doen We brengen met het Systeemoverzicht Stedelijk Water het functioneren van het stedelijk watersysteem in kaart. We treffen doelmatige maatregelen. Bij integrale renovatieprojecten wordt de openbare ruimte klimaatadaptief ingericht volgens het huidige beleid. We zorgen voor bewustwording bij bewoners en bedrijven over hittestress, piekbuien en wateroverlast, onder andere door grondwater. Samen met de inwoners nemen we maatregelen om dit te voorkomen. Zoals het afkoppelen van hemelwater en watertonnen. We gaan door met de deelname aan het NK-tegelwippen. We verbeteren de klimaatbestendigheid van het gemeentelijk vastgoed. Doelstelling en resultaten Doelstelling: In 2050 is gemeente Schagen waterrobuust en klimaatbestendig ingericht. Resultaten: Er is een lokale Strategie Klimaatadaptatie vastgesteld.
47
Bij herinrichting en nieuwbouw van woonwijken geven we voorrang aan klimaatadaptieve maatregelen. Inwoners activeren we om de gevolgen van hitte, droogte en piekbuien te helpen tegengaan.
Vastgesteld beleid Strategie Klimaatadaptie Noordkop 2021-2026. Integraal beleidsplan openbaar gebied. Leidraad inrichting openbare ruimte. Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027. Visie en strategie Klimaatadaptatie Schagen
4.5 Elektriciteit Wat willen we bereiken De focus binnen elektriciteit ligt op de opwek van duurzame energie, besparen van energie en een stabiel netwerk. Voor het opwekken van duurzame energie is in de zomer van 2021 de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Noord (RES) vastgesteld, deze is in 2024 herijkt. In Schagen zijn de volgende 4 speerpunten op het gebied van duurzame energie benoemd: 1. Zonneparken en windopwek op land; 2. Zon op grote daken; 3. Zon op parkeerterreinen; 4. Energie besparen en oplossingen zoeken voor het probleem van netcongestie. Wat willen we daar voor doen • De gemeente Schagen activeert bedrijven om duurzame energie op te wekken, slimme energie-oplossingen voor netcongestie toe te passen en om energie te besparen. Zowel individueel als collectief. • Samen met de Kopgemeenten starten we in 2025 het duurzaam ondernemersloket Kop van NH. Bedrijven in de Kopgemeenten worden structureel ondersteund bij de te nemen stappen in de energietransitie. • In 2025 onderzoeken we 2 kansrijke gebieden voor het bouwen van parkeerterreinen met zonnepanelen met het doel om in 2030 2 parkeerterreinen te voorzien van zonnepanelen. • We werken intensief samen met netbeheerder Liander om netcongestie te verminderen. We verwachten in 2025 kosten te maken door de noodzaak van extra ambtelijke inzet. • In 2025 beginnen we aan de Wijkaanpak Laagspanning.
Hiermee wordt per wijk de capaciteit van het laagspanningsnet uitgebreid. We verwachten ook voor deze aanpak in 2025 kosten te maken door de noodzaak van extra ambtelijke inzet. • Daarnaast stimuleren we het dynamisch uitwisselen van energie, batterijen en andere innovatieve oplossingen.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken wordt er meer elektriciteit opgewekt met zonne-energie. Tevens wordt er bespaard op verbruik. Resultaten: • In 2025 zijn 2 kansrijke parkeergelegenheden op de haalbaarheid getoetst voor het realiseren van zonnepanelen. Voorbereiding gebeurt in samenwerking met de provincie.
48
• • • • •
Oprichting Duurzaam ondernemersloket. Voortzetten controle en handhaving omgevingsdienst NHN gericht op energiebespaarplicht. Inventarisatie bedrijventerreinen die zich lenen voor de aanpak "Toekomstbestendig maken bedrijventerreinen" (pilot). Opstart eerste gezamenlijke aanpak laagspanning Liander (Callantsoog). Bedrijven activeren om duurzame energie op te wekken, slimme energie-oplossingen toe te passen en om energie te besparen.
Vastgesteld beleid • RES NHN 2.0 (herijking); • Geactualiseerd beleid voor zonneparken; • Beleid micro windturbines.
4.6 Groen en biodiversiteit Groen en biodiversiteit heeft een groot effect op de leefbaarheid van onze gemeente en de regio. Groen heeft een positieve invloed op toerisme en recreatie. Wat willen we bereiken Door versterking van het landschap en vergroting van de biodiversiteit kunnen we ons aanpassen aan klimaatverandering en leggen we meer CO2 vast in de natuur. We vergroten hiermee de leefbaarheid voor onze inwoners en maken het landschap aantrekkelijker voor recreanten.
Wat willen we daar voor doen De grootste inzet binnen de programmalijn Groen & Biodiversiteit leveren we vanuit de deelprogramma’s “Schagen groeit door” en “bollen en bijen”. Deze bestaande programma's zetten we voort in 2025 en verder. De Provinciale subsidie Landschapsversterking geeft ook in 2025 ruimte voor vergroening van het landelijk gebied in Schagen. Dit betreft een cofinanciering met het programma "Schagen groeit door". De 6 hoofddoelen van het PPLG sluiten aan bij de programmalijn Groen en Biodiversiteit. 1. Meer biodiversiteit 2. Minder stikstofuitstoot 3. Water en bodem sturend 4. Beter klimaat en minder bodemdaling 5. Op weg naar kringlooplandbouw 6. Een beleefbaar landelijk gebied In 2025 maken we afspraken over inzet van personeel en vindt besluitvorming over financiering plaats. De bossenstrategie is onderdeel van de gesprekken met de provincie.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Door natuurinclusief te handelen wordt schade aan natuur vermeden en wordt de biodiversiteit ondersteund. Biodiversiteit draagt bij aan vermindering van klimaatrisico’s zoals wateroverlast, verdroging en hittestress. Daarnaast kan het zorgen voor een betere luchtkwaliteit en energiebesparing.
49
Resultaten: Uitvoering programma Bollen en Bijen. Uitvoering van het programma Schagen groeit door. Opstellen beleidsplan ecologie en biodiversiteit. Als onderdeel van het beleidsplan stellen we een groen-blauw netwerk vast, waarmee we de natuurwaarden buiten de bestaande natuurgebieden beter beschermen. Opstellen van de erfgoedagenda. Opstart en uitvoering van het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP), waarmee het uitvoeren van de grootschalige isolatie (LAI, zie 4.1 Warmte) mogelijk wordt, met behoud van beschermde soorten. Het SMP is uiterlijk 2026 afgerond. Het creëren van een “ecologische plus” die nodig is voor het SMP in het kader van een natuurinclusieve stad.
Vastgesteld beleid Landschapsvisie als onderdeel van de omgevingsvisie speerpunt 8. Programmadoelen 'Bollen en bijen' en 'Schagen groeit door' Integraal beleidsplan openbaar gebied. Leidraad inrichting openbare ruimte. Ontwikkelvisie stad Schagen. Schot voor de boeg. Onze regionale visie op het landelijk gebied.
Totaal Financiën Bedragen x1.000
Omschrijving
Rekening 2023
Begroting 2024 na wijziging
Begroting 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Afval, milieu en duurzaamheid
7.897
10.239
9.589
9.261
8.670
8.670
Totaal lasten
7.897
10.239
9.589
9.261
8.670
8.670
Afval, milieu en duurzaamheid
8.933
10.481
9.587
9.146
8.620
8.620
Totaal baten
8.933
10.481
9.587
9.146
8.620
8.620
Saldo van lasten en baten
1.036
243
-2
-114
-50
-50
1.036
243
-2
-114
-50
-50
Lasten
Baten
Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves Resultaat begroting
Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2025 groter dan € 100.000,- lichten wij hieronder toe. Lasten De lagere lasten van 2025 van € 650.000,- hebben betrekking op diverse duurzaamheidsregelingen waar wij in 2024 een subsidie voor ontvangen. Hiermee zijn in 2024 uitgaven gedaan die in 2025 wegvallen. Zoals de aanpak energiearmoede € 606.000,- en stimulerend onderzoek voor energietoezicht bedrijven € 50.000,-. Verder wordt de regeling lokale aanpak isolatie voorgezet in
50
2025 alleen zijn de uitgaven € 300.000,- lager dan in 2024. Naast lagere lasten hebben we ook hogere lasten als gevolg van de taken die overgaan naar de omgevingsdienst waardoor de bijdrage stijgt met € 318.000,-. Overig verschil € 32.000,. Baten: De lagere baten van 2025 van € 894.000,- hebben betrekking op diverse duurzaamheidsregelingen waar wij in 2024 een subsidie voor ontvangen en uitgaven voor doen in 2024 zoals de aanpak energiearmoede € 606.000,- en stimulerend onderzoek voor energietoezicht bedrijven € 50.000,-. Verder wordt de regeling lokale aanpak isolatie voorgezet in 2025 alleen zijn de baten € 300.000,lager dan in 2024. Verder zijn er hogere baten van € 62.000,- onder andere door een onttrekking uit de egalisatievoorziening afval.
Investeringen bedragen * € 1.000 Omschrijving
2025
Afvalinzameling
700
Totaal
700
2026
2027
2028
0
0
0
* Afvalinzameling betreft ondergrondse containers
51
Programma 5 Economische zaken Wij zijn trots op de vele verschillende soorten bedrijven, onze verschillende sterke dorpskernen en onze toeristische parels in onze gemeente. Binnen het programma economie werken we aan het versterken van deze belangrijke sectoren met oog voor kwaliteit van de leefbaarheid. Dit doen we samen met de ondernemers en inwoners. Wij willen dat iedereen in onze gemeente zo prettig mogelijk onderneemt, werkt of verblijft.
5.1 Visie op bedrijvigheid en werkgelegenheid Wat willen we bereiken De goede samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven zetten we voort. We werken samen met de OFS (Ondernemers Federatie Schagen) als koepel voor het gehele bedrijfsleven. Ook werken we samen met de lokale bedrijven- en winkeliersverenigingen en met brancheorganisaties zoals LTO, Recron, Bouwend Nederland en Horeca Nederland. We zijn blij met de vele bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen. De werklocaties van Schagen willen we verruimen, als de vraag vanuit het bedrijfsleven groeit. Startende ondernemers kunnen rekenen op een gemeente die hen op weg helpt om een succesvol bedrijf op te bouwen. Onze gemeente moet aantrekkelijk blijven voor jongeren om in onze regio een carrière op te bouwen. Hiertoe gaan we afspraken maken met het bedrijfsleven over stages, startersbanen en opleidingsmogelijkheden. Wat willen we daar voor doen
•
•
We werken en voeren de economische agenda uit samen met ondernemers en onderwijsinstellingen. Met de economische agenda kunnen we goed inspelen op lokale en regionale initiatieven. We voeren regelmatig op strategisch niveau overleg, met de OFS en het overige georganiseerd bedrijfsleven, over de speerpunten van ons economisch beleid. Er is dringend behoefte aan meer inzicht in de behoefte aan bedrijventerreinen. De behoefte lijkt het grootst in Warmenhuizen, maar de inventarisatie van behoefte aan bedrijventerreinen krijgt dit najaar een doorstart (na een begin in 2023). Er zal dus in de eerste maanden van 2025 een duidelijker beeld ontstaan van de daadwerkelijke behoefte binnen onze gemeente. Wij stellen, samen met de ondernemers en belanghebbenden in het centrum, een toekomstvisie voor het centrum van Schagen op in combinatie met de uitvoering van het verkeersplan. De stad Schagen heeft een belangrijke centrumfunctie, voor zowel de eigen inwoners als de toeristen. Het winkelaanbod, de weekmarkt en West-Friese folklore, horeca en terrassen en de evenementen zijn allen belangrijk voor de aantrekkelijkheid van Schagen. Het is van belang om dit ook voor de toekomst te borgen.
Dit is dan ook een uitgangspunt bij ontwikkelingen in het centrumgebied, zowel voor de toekomstvisie van het centrum als bijvoorbeeld ook voor de beleidsregels voor de standplaatsen en de implementatie daarvan (keuze en inrichten van concrete voorkeurslocaties) in het centrum van de stad. Vooralsnog zien we geen (grote) behoefte aan huisvesting (leegstaande gebouwen) voor start ups om hier een actieve rol in te vervullen. Indien er zich een kans voor doet of er ontstaat concreet behoefte dan zullen we onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor het huisvesten van startups in leegstaande gebouwen. Wij vinden het gewenst om dit dan te doen samen met ondernemers en de kansenfabriek. Evaluatie en actualisering Ondernemersfonds en BIZ. De gemeente Schagen neemt vanaf 2022 deel aan de Regionale Ontwikkelmaatschappij MRA-NHN (ROM). De ROM is opgericht om de economie in de regio extra te stimuleren en heeft middelen om daarvoor te investeren.
52
De goede samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven zetten we voort. In dit kader organiseren we strategisch accountmanagement voor grote ondernemingen. Sinds 2023 hebben we een aanspreekpunt voor Seed Valley, VEZET, Bejo en de EHC aangesteld en dit jaar gaan we ook nog invulling geven aan de rol voor Seed Valley. Vezet is bezig met de voorbereidingen voor een nieuwe zeer duurzame maaltijdfabriek. Deze moet medio 2026 in productie zijn. Er is intensief contact geweest -en nog- tussen Vezet en de gemeente (met name case manager en accounthouder) om te kunnen concluderen of dit initiatief haalbaar was binnen onze gemeentegrenzen – onder meer ivm de netcongestie en stikstof). Vezet heeft uiteindelijk bij onze gemeente de omgevingsvergunning aangevraagd en in augustus 2024 is deze verleend. Ook in de verdere aanloop naar de in productie name van deze fabriek is er contact en faciliteert de gemeente wanneer ze kan, zoals bijvoorbeeld in een adviesrol bij burgerparticipatie.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een duurzaam en aantrekkelijk ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Resultaten:
Strategische agenda Economie voor Schagen: start uitvoering. Haalbaarheidsonderzoek uitbreiding bedrijventerreinen Waarland en Warmenhuizen. Vitale binnenstad: 1 centrumvisie Stad Schagen. Een nieuwe BIZ. Een nieuw Ondernemersfonds.
Vastgesteld beleid Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021 ROM Jaarplan ONHN Samenwerkingsagenda Kop van NH 2022-2025 Ondernemersfonds BIZ Strategie en Convenant Werklocaties Kop van Noord-Holland Verkeersplan Centrum Schagen
5.2 Toerisme Wat willen we bereiken De gemeente Schagen heeft met zijn uitgestrekte kust een enorme aantrekkingskracht op toeristen. De West-Friese cultuur, die zo prachtig wordt uitgedragen door de Stichting West-Friese Folklore, is van zeer groot belang voor de eigen inwoners, maar ook voor het toerisme en de bekendheid van de gemeente Schagen. De gemeente zet in op een goed toeristisch product in de badplaatsen. We blijven inzetten op de kwaliteit en toekomstbestendigheid van verblijfsrecreatie. Ook de toeristische betekenis van de stad Schagen, centrumstad voor de regio, verdient aandacht en promotie. Wat willen we daar voor doen We blijven de gemeente Schagen en de West-Friese cultuur promoten. Omdat de destinatiemarketingorganisatie Holland boven Amsterdam is gestopt, werken we nu samen met de gemeenten in de Kop aan bestemmingsmarketing. Het eerste resultaat van deze samenwerking is de website www.visitkopvanholland.nl. De volgende stap is het opzetten van een 53
marketingorganisatie voor de Kop. De kosten hiervoor dekken we uit deels uit de samenwerkingsgelden van de Kop en deels uit de voormalige bijdrage aan Holland boven Amsterdam. We onderzoeken de mogelijkheden om bediening van de sluis en de brug bij Oudesluis structureel te regelen met vrijwilligers. We blijven inzetten op de kwaliteit en toekomstbestendigheid van verblijfsrecreatie. Met de gemeenten in Noord-Holland Noord hebben we nieuwe afspraken gemaakt voor continuering van de Taskforce Verblijfsrecreatie. Samen met de gemeenten in de Kop hebben we een Agenda Toerisme en Recreatie opgesteld. Deze werken we verder uit met specifieke acties voor de gemeente Schagen. We werken aan een voorstel voor het oprichten van een Toeristisch Investeringsfonds in onze gemeente. Dit doen we in samenhang met de evaluatie van het Ondernemersfonds en de BIZ voor de binnenstad van Schagen. We onderzoeken de mogelijkheden om de inning van de toeristenbelasting te verbeteren. We gaan in gesprek met de provincie NH, met als inzet om samen met andere kustgemeenten een meerjarenplan op te stellen voor het rijden van de kustbus.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Schagen is en blijft aantrekkelijk voor bezoekers en toeristen en dat dragen we uit. Resultaten: Bestemmingsmarketingorganisatie voor de Kop en een meerjarig marketingplan Vitale, toekomstbestendige verblijfsrecreatie Uitvoeringingsagenda Toerisme en Recreatie Inzicht in haalbaarheid van een stichting toeristisch investeringsfonds voor de gemeente Schagen (STIFSchagen) Voortzetting van de kustbus.
Vastgesteld beleid Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021 Samenwerkingsagenda Samen op Kop Dienstverleningsovereenkomst ONHN Programma Vitale verblijfsrecreatie NHN
5.3 Agrarische sector Wat willen we bereiken Het overgrote deel van de gemeente Schagen bestaat uit landbouwgrond. In onze regio vinden agrariërs steeds weer nieuwe manieren om efficiënter, duurzamer en met minder gewasbeschermingsmiddelen te telen. Zo wordt er vanuit onze regio gewerkt aan de voedselproductie van de toekomst. We koesteren onze agrariërs en helpen hen in hun ambities om te groeien. Wat willen we daar voor doen
We steunen groei, in kwalitatieve en kwantitatieve zin, van agrarische bedrijven. Dit is staand beleid.
54
We voeren geen aanvullende regels in boven op de landelijke regels voor de agrarische sector. Dit is staand beleid.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een duurzame toekomstbestendige agrarische sector. Resultaten: We dragen bij aan Kennis en netwerkorganisatie Greenport NHN.
Vastgesteld beleid Greenport
5.4 Seed Valley Wat willen we bereiken De zaadveredelingssector behoort tot de topsectoren van de Nederlandse economie en heeft impact over de hele wereld. Gezien de sterke groei van deze sector zien we kansen voor zowel werkgelegenheid als onderwijs en onderzoek. We steunen deze sector in zijn groei waar het kan. Wat willen we daar voor doen We faciliteren deze sector in zijn groei waar het kan. Zaadveredelingsbedrijven mogen zich in het zaadveredelingsgebied vestigen en kunnen onbeperkt groeien conform bestaand beleid. We voeren regulier overleg met ondernemers van Seedvalley. De veredelingsbedrijven zijn stuwende bedrijvigheid binnen onze gemeente en onze regio. Doel is om te kijken hoe deze bedrijfstak, de overheid en het onderwijs elkaar duurzaam versterken. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een sterk zaadveredelingsconcentratiegebied. Resultaten: We zijn proactief: we onderzoeken met geïnteresseerde bedrijven die aansluiten bij de ambities om het concentratiegebied te versterken de mogelijkheden. We versterken de relatie onderwijs, overheid en ondernemers (triple helix).
Vastgesteld beleid Provinciale Omgevingsvisie. Provinciale verordening. Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021. Bestemmingsplan Landelijk gebied Harenkarspel.
5.5 Energy & Health campus Wat willen we bereiken We waarderen de hoogwaardige werkgelegenheid en het wetenschappelijk onderzoeksprogramma dat zich concentreert in de Energy & Health Campus Petten. Daar werken zo'n 1.600 werknemers voor onderzoek naar duurzame energie en nucleaire geneeskunde. We ondersteunen actief de
55
initiatieven om deze wetenschapsbasis te verbreden en open te stellen voor gelieerde bedrijvigheid en onderzoek van studenten en promovendi. Wat willen we daar voor doen We geven volledige steun aan de nieuwe Pallas-reactor. We blijven meewerken aan de vorming van de Energy & Health Campus. We werken mee aan de komst van het Experience Centre in Petten, waar het verhaal over de Energy & Health Campus gedeeld wordt met toeristen en bezoekers. We voeren regulier overleg met de campus. De campus is stuwende bedrijvigheid. In het overleg bespreken we hoe we met de campus en het onderwijs elkaar duurzaam kunnen versterken. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Behoud en bevorderen hoogwaardige werkgelegenheid en onderzoek We voeren een actieve lobby voor een (betere verbinding met een) onderwijsinstelling op de campus, ook via de regio Wij hebben, en vragen, continu aandacht voor de betere bereikbaarheid van de campus. Resultaten: Behoud en vergroten van het aantal bedrijven. Verstevigen relatie overheid, onderwijs en ondernemers (triple helix), om elkaar duurzaam te versterken.