Document · PDF

gemSchagen PSWR 2023-2027 definitief

Gemeenteraad 21 maart 2023, gemeente SchagenBij agendapunt: Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-202755.058 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

8.5.7

Communicatie en participatie

Via actieve communicatiewillen we het waterbewustzijn bij inwoners, bedrijven en organisaties verder vergroten. Hierbij maken we gebruik van bestaande campagnes, zoals die van stichting Rioned en stichting Steenbreek en de Watzr campagne (Noorderkwartier).Met die communicatie, in combinatie met de juiste prikkels (bijvoorbeeld financieel) en door zelf het goede voorbeeld te geven, werken we aan draagvlak voor de gemeentelijke watertaken. Draagvlak is belangrijk, bijvoorbeeld voor acceptatie van het bewust (tijdelijk) laten ontstaan van water op straat, begrip voor mogelijke hinder als gevolg van verbetermaatregelen en enthousiasme om mee te werken aan een klimaatveerkrachtige omgeving.

8.5.8

Duurzame inkoopvoorwaarden

In de algemene inkoopvoorwaarden van de gemeente zijn in algemene bewoordingen aspecten opgenomen over duurzaam inkopen en energiebesparing bij infrastructurele voorzieningen. Zo gelden bij aanbesteding van werken de criteria voor duurzaam inkopen, waarin energiebesparing expliciet een plaats heeft. Alle nieuw te leggen rioolbuizen bestaan uit 100% gerecycled materiaal en bij vervanging van pompen en gemalen is er aandacht voor energiegebruik en klimaatbestendigheid.

8.5.9

Materiaalgebruik

In onze ontwerpen, houden we bij materiaalkeuze rekening met ons duurzaamheidsprogramma. Daarin hebben wij de volgende speerpunten opgenomen, zie Figuur 8-2 • • •

Verminderen afval Hoogwaardig hergebruik materialen en reststromen Ontwerp, aanleg, bouw en beheer gericht op behoud van grondstoffen

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027 Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Figuur 8-2: Speerpunten circulaire economie uit het Duurzaamheidsprogramma gemeente Schagen

8.5.10

Energiebesparing

Energiebesparing is een belangrijk thema gezien de hoge kosten voor energie en bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen. Om deze reden willen we het energieverbruik van onze gemalen terugdringen. Bij nieuwe aanleg houden we rekening met een energiezuinig pompregime. Daarnaast onderzoeken we in deze planperiode hoe energiezuinig ons pompregime is en waar optimalisatie mogelijk is. Functioneren alle gemalen op hun optimale en meest energiezuinige debietkromme? Hierbij draagt inzicht in achterliggende data bij aan onze doelstelling (zie ook paragraaf 8.5.5).

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027 Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Gemeentelijke uitvoeringsagenda

In dit hoofdstuk is weergegeven welke activiteiten en/of maatregelen wij als gemeente Schagen zelfstandig verrichten om invulling te geven aan de ambities en watertaken in dit programma. Omdat maatregelen bijdragen aan meerdere opgaven zijn de maatregelen gegroepeerd weergegeven per type: planvorming en onderzoek, beheer en onderhoud, uitvoeringsmaatregelen en overig. We streven naar integraal werken. In de uitvoering betekent dit het koppelen van verschillende opgaven. Als er ingrepen nodig zijn in de openbare ruimte, zoals wijkvernieuwing of grootschalig onderhoud, bekijken we of op die plek ook klimaatmaatregelen nodig en nuttig zijn. Dat scheelt tijd, overlast en geld en draagt bij aan een leefbare omgeving. Om overlast voor onze inwoners en bedrijven zo veel mogelijk te beperken en kosten te besparen is een goede afstemming van plannen nodig binnen organisaties en tussen organisaties, zowel publiek als privaat. Als gemeente nemen we de regie om tot een effectieve afstemming van plannen te komen.

9.1.1

Planvorming en onderzoek

Planvorming is onmisbaar voor doelmatig rioleringsbeheer. Om ons water- en rioleringssysteem aan te passen en klimaatrobuust te houden is onderzoek noodzakelijk. Binnen onze regionale samenwerking verrichten wij gezamenlijke activiteiten waarin elke gemeente ook een financiële bijdrage levert. Vanuit onze watertaken leveren wij ook een bijdrage in verschillende klimaatadaptatie-activiteiten, waaronder stimuleringsregelingen en het aansluiten bij (landelijke) promotie- en communicatie-campagnes. Tabel 6: overzicht planvorming en onderzoek. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2023, op basis van 9% indexatie 2022-2023.

Activiteit Gezamenlijke projecten samenwerking Bijdrage Schagen, zie §5 (17,8%) 3 fte regionale samenwerking. Bijdrage Schagen, zie §5 (30,6%) Klimaatadaptatie en stimuleringsacties Afkoppelen SSW • Afronden SSW • Uitvoering maatregelen incl. bepaling • Actualiseren Opstellen aansluit- en afvoerregels Afwegingskader investeringen klimaatadaptatie Kansenkaart infiltratie Heroverwegen toerekenbare posten riolering Risicogestuurd beheer Opstellen PSWR Jaarlijkse bijdrage regenmeters Noorderkwartier Meetnet grondwater Meetwerkzaamheden aan riolering Externe advisering Onderzoek energiebesparing gemalen en pompen Kosten KRW TOTAAL

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

2023

2024

2025

2026

2027

€ 46.000

€ 100.000

€ 50.000

€ 30.000

€ 80.000

€ 120.000

€ 80.000

€ 10.000 € 15.000 € 10.000 € 20.000

€ 20.000

€ 5.000 € 20.000

€ 20.000

€ 20.000 € 35.000

€ 1.000

€ 15.000 € 20.000 € 30.000

€ 6.000 € 20.000 € 30.000

€ 6.000 € 20.000 € 20.000

€ 6.000 € 20.000 € 30.000

€ 10.000 € 433.000

€ 10.000 € 428.000

€ 10.000 € 10.000 € 412.000

€ 10.000 € 418.000

€ 10.000 € 398.000

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027 Inleiding

9.1.2

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Cyclisch onderhoud

Onderhoudsinspanningen zijn afgestemd op het in stand houden en goed laten functioneren van het systeem, waarbij risico’s optimaal worden vermeden (assetmanagement). De activiteiten bestaan uit regulier onderhoud en (reactieve) reparaties. De onderhoudskosten maken een significant deel uit van de totale exploitatie van de gemeente Schagen. Deze kosten bestaan grotendeels uit het jaarlijks onderhoud van rioleringen, gemalen en rand- en hemelwatervoorzieningen. Ook vind vanuit de rioolheffing een (gedeeltelijke) doorbelasting plaats van activiteiten van andere programma’s die een bijdrage leveren aan de gemeentelijke watertaken. Tabel 7: overzicht cyclisch onderhoud. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2023, op basis van 9% indexatie 2022-2023.

Activiteit

2023

2024

2025

2026

2027

Pompen en gemalen

€ 297.000

Persleidingen Klein onderhoud

€ 16.000 € 181.000

Groot onderhoud

€ 540.000

Kolken reinigen/inspecteren

€ 66.000

€1.100.000

TOTAAL

9.1.3

Vervangings- en verbeteringsmaatregelen

Maatregelen zijn afgestemd op het in stand houden en optimaliseren van het functioneren van het systeem. Ten behoeve van de drie zorgplichten is het van belang dat het functioneren van het stelsel in stand gehouden wordt. Het is dus zaak dat oude leidingen tijdig vervangen worden. Het moment van vervangen wordt gebaseerd op de inspectieresultaten en/of optredende problemen. Ten behoeve van de verbetering van de afvoercapaciteit en/of een vermindering van de vuiluitworp worden verbeteringsmaatregelen uitgevoerd. Afhankelijk van jaarlijkse inspecties, onderzoeken of meldingen kan de prioritering van projecten veranderen. Tabel 8: overzicht vervangings- en verbeteringsmaatregelen. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2023, op basis van 9% indexatie 2022-2023.

Activiteit

2023

2024

2025

2026

2027

€ 5.000 € 2.000 € 48.000

€ 5.000 € 2.000 € 27.000

€ 5.000 € 2.000

€ 164.000 € 818.000

€ 164.000

Verbeteringen Beheer Projectorganisatie Vervangen naar VST Projectenlijst1 Vervanging / Relinen Relining stamriool Callantsoog Vervangen transportriool Groote Keeten Callantsoog Vervangen riolering Alingterp e.o. Vervangen riolering Sandepark Callantsoog Vervangen riolering Lijsterbesweg 8 - 24 Sint Maarten Vervangen riolering Sint Maartensweg ten oosten van Grotesloot Sint Maartensbrug

€ 2.616.000 € 1.090.000 € 2.338.000 € 185.000 € 147.000

1 We middelen de projectbudgetten voor de komende vijf jaar. Dat betekent een uitgave van € 3.838.349 per jaar

gedurende de planperiode. 50

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027 Inleiding

Regionaal deel

Activiteit

2023

Vervangen riolering Antoniszstraat en Maarten Breetstraat Sint Maartensbrug Vervangen riolering Sint Maartensweg

2024

2025

Middelen

2026

2027 €1.155.000

€ 147.000

Vervangen riolering Stroet Vervangen riolering Stiegerstraat Tuitjehorn Vervangen riolering Koorndijk, Kalverdijk Tuitjenhorn Vervaning riolering Kanaalstraat Schagen Vervangen riolering Rembrandlaan, Meindert Hobbemastraat e.o. Schagen Vervangen riolering Schagerweg Schagerbrug Vervangen riolering Kanaalkade en Sluisweg Schoorldam Vervangen riolering Hoebelaan Waarland t Zand Noord: implementatie klimaatadaptieve inrichting Vervangingsschema’s

€ 1.771.000

vrij-verval riolering gemalen, bouwkundig gemalen, E/M persleidingen

€3.223.000 € 37.000 € 360.000 TOTAAL

Gemeentelijk deel

€1.967.000 € 681.000

€ 439.000 € 1.300.000 € 1.886.000 € 2.000.000 € 730.000 € 650.000 € 90.000

€17.340.000

€3.223.000 € 360.000 € 3.000 €7.252.000

€ 89.000

€3.223.000 € 116.000 € 360.000 € 126.000 €5.882.000

€3.223.000 € 178.000 € 360.000 €3.932.000

€3.223.000 € 20.000 € 360.000 € 53.000 €5.071.000

Daarnaast is een budget van € 600.000 gereserveerd voor Hoogste Nood projecten opgenomen in 2023. Dit is een niet-btw plichtig bedrag.

9.1.4

Facilitair / overig

Om het stedelijke watersysteem goed te beheren, worden ondersteunende activiteiten verricht en diensten afgenomen, zoals softwarepakketten. Tabel 9: overzicht facilitair / overig. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2023, op basis van 9% indexatie 2022-2023.

Activiteit Studiekosten Eigen risico schade Energie gemalen Telecommunicatie Overige goederen en diensten Beleid en Beheer TOTAAL

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

2023 € 2.000 € 2.000 €229.000 € 11.000 € 14.000 € 71.000 € 329.000

2024 € 2.000 € 2.000 €229.000 € 11.000 € 14.000 € 71.000 € 329.000

2025 € 2.000 € 2.000 €229.000 € 11.000 € 14.000 € 71.000 € 329.000

2026 € 2.000 € 2.000 €229.000 € 11.000 € 14.000 € 71.000 € 329.000

2027 € 2.000 € 2.000 €229.000 € 11.000 € 14.000 € 71.000 € 329.000

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027 Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

De vervangingswaarde van het stedelijk watersysteem in de gemeente Schagen bedraagt ca. € 189 miljoen. In de aankomende planperiode geven we gemiddeld € 3,7 miljoen per jaar uit aan het beheer van dit systeem. Geld dat inwoners en ondernemers via de rioolheffing bijeenbrengen. In dit hoofdstuk gaan we in op de benodigde personele en financiële middelen om invulling te geven aan goed en doelmatig rioleringsbeheer.

10.1

Personele middelen

De bestaande formatie in de gemeente Schagen bedraagt 9,0 fte. De ervaring van de afgelopen planperiode heeft ons geleerd dat sommige voorgenomen werkzaamheden, zoals databeheer, onder druk staan bij de huidige formatie. Bovendien krijgen we te maken met steeds meer taken, zoals een waterrobuuste inrichting van de openbare ruimte en de transitie naar integraal en risico gestuurd werken. De verwachting is dat de formatie onvoldoende is om de werkzaamheden uit te voeren zoals we ons hebben voorgenomen in dit plan. Met behulp van de Formatiescan stedelijke watertaken vanuit de Kennisbank Stedelijk Water: Personele Middelen, valideren wij deze planperiode of deze benodigde uitbreiding klopt. Op basis van dit inzicht gaan we intern in gesprek om voldoende personele middelen te borgen voor uitvoering van om onze plannen. De huidige formatie leidt, samen met de doorbelastingen vanuit ondersteunende teams, tot kosten die ten laste komen van de rioolheffing. Deze zijn weergegeven in Tabel 10. Tabel 10: Overzicht loonkosten en overhead. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2023, op basis van 9% indexatie 2022-2023.

Activiteit Loonkosten Overhead TOTAAL

10.2

2023 € 765.000 € 50.000 € 815.000

2024 € 765.000 € 50.000 € 815.000

2025 € 765.000 € 50.000 € 815.000

2026 € 765.000 € 50.000 € 815.000

2027 € 765.000 € 50.000 € 815.000

Financiële middelen

In het kostendekkingsplan maken we onderscheid in exploitatiekosten en investeringsuitgaven. Bij de exploitatiekosten gaat het om jaarlijkse uitgaven voor beheer- en onderhoudsactiviteiten die nodig zijn voor een goed en doelmatig rioleringsbeheer. De kosten van deze uitgaven worden toegeschreven aan het boekjaar waarin deze worden uitgegeven. De kosten voor beheer en onderhoud worden jaarlijks hoger door algemene prijsstijgingen, stijgingen van de lonen, vergroting van het areaal en uitbreiding van werkzaamheden. Investeringsuitgaven bestaan uit vervangingsinvesteringen en verbeteringsinvesteringen. Investeringen zijn uitgaven voor zaken die meerdere jaren meegaan en worden in de regel geactiveerd. De jaarlijkse kosten die daaruit voortkomen, -de kapitaallasten- bestaan uit rente en afschrijvingen. Een gemeente kan er ook voor kiezen vooraf te sparen voor investeringen, waarmee het ontstaan van nieuwe kapitaallasten beperkt of zelfs voorkomen wordt.

10.2.1

Uitgangspunten

Rioolheffing • • • • •

De rioolheffing per perceel bedroeg in 2022 € 190,00. De rioolheffing mag op begrotingsbasis maximaal kostendekkend zijn: de geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen (Gemeentewet artikel 229b); Reserveren voor tariefsegalisatie en/of toekomstige vervangingsinvesteringen – door dotaties aan de voorziening(en) – is toegestaan; Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau is niet toegestaan; De opbrengsten van de rioolheffing mogen niet voor andere doeleinden dan voor het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief grond- en hemelwatervoorzieningen) worden aangewend ofwel hebben een relatie met de waterhuishouding;

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Rente & inflatie •

De rekenrente op de boekwaarden van investeringen bedraagt 2,0 % Deze rente wordt voor het eerst doorbelast aan het begin van het jaar volgend op de investering. Er vindt geen toerekening van rente plaats op positieve saldi van reserves en/of voorzieningen; Er vindt indexatie van de uitgaven plaats (als gevolg van inflatie): in 2023 is dat 9% en daarna 2% per jaar.

• •

Inflatie in het kostendekkingsplan Inflatie treedt op wanneer er sprake is van een algemene stijging van de prijzen van goederen en diensten. Met andere woorden: door inflatie wordt de munt in de loop van de tijd minder waard. Wanneer inflatie wordt verwacht, is de verwachting dat toekomstige uitgaven aan de riolering “duurder” worden. Binnen het kostendekkingsplan hebben we te maken met lasten die wel worden beïnvloed door inflatie en lasten die daar niet door worden beïnvloed. Zo liggen oude kapitaallasten als gevolg van investeringen uit het verleden al vast en heeft inflatie geen invloed terwijl toekomstige investeringen daar wel invloed op hebben. Om deze reden wordt een indexatiecorrectie toegepast in de kostendekking berekeningen waarmee alle lasten op vast prijspeil worden gebracht. De gepresenteerde resultaten in dit hoofdstuk zijn tegen vast prijspeil. Om een kostendekkende rioolheffing te houden, dient de rioolheffing jaarlijks geïndexeerd te worden op basis van optredende relevante inflaties, zoals de inflatie voor loonkosten en de inflatie van materialen.

BTW •

Jaarlijks belasten we 21% BTW door aan de rioolheffing, op basis van afschrijvingen en rente

Voorzieningen • • • •

Het saldo van de Voorziening riolering (BBV 44.2) bedraagt per 1 januari 2022: € 795.000 Het saldo van de Spaarvoorziening rioolvervanging (BBV 44.1d) bedraagt per 1 januari 2022: € 5.190.156. Het saldo van de voorziening(en) mag gedurende de gehele beschouwde periode niet negatief zijn; Er is geen maximum gesteld aan het begrote saldo in de voorziening(en);

Heffingseenheden • •

Het fictieve aantal heffingseenheden bedraagt per 1 januari 2022: 26.441. Dit aantal eenheden is het gewogen gemiddelde berekend uit de totale inkomsten vanuit de rioolheffing uit het basistarief, het tarief voor meerverbruik en het tarief voor uitsluitend hemelwater; Het aantal heffingseenheden stijgt in de planperiode volgens de woningbouwprognose gedurende 10 jaar met 150 inwoners per jaar. In 2023 daalt het aantal eenheden ook met 1.300, als gevolg van wijziging aansluiting Vezet. Vanaf 2032 is er een stabiel niveau van heffingseenheden van 26.641.

Investeringen • •

Het vervangingsschema voor vrijvervalriolering is bepaald op basis van gemeentelijke kengetallen, gebaseerd op de kengetallen uit de Kennisbank Stedelijk Water Vervangingsschema’s voor rioolgemalen, drukriolering, persleidingen en randvoorzieningen hebben we voor de korte termijn gebaseerd op actuele inspecties en integrale projectplanningen. Voor de periode daarna is het schema gebaseerd op (gemiddelden van) de theoretische vervangingsmomenten.

10.2.2

Toerekening van kosten klimaatadaptatie

Door klimaatverandering neemt de noodzaak om te investeren in maatregelen voor de verwerking van regenwater toe. De gemeente draagt vanuit de rioolheffing bij aan voorzieningen in de buitenruimte als deze functioneel bijdragen aan het water robuust maken van het stedelijk watersysteem. Bijvoorbeeld verlagingen in het groen waar overtollig water naar kan wegstromen zoals bermen of speelweides, groene daken/gevels die water vasthouden, waterpasserende verhardingsmaterialen of waterpartijen voor de opvang van regenwater. De hoogte van de financiële bijdrage wordt per project bepaald naar rato van het positieve effect. In de planperiode wordt hiervoor een afwegingskader opgesteld.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

10.2.3

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Uitgaven

De geplande activiteiten (Hoofdstuk 9), organisatiekosten (paragraaf 10.1) en financiële uitgangspunten (paragraaf 10.2.1) leiden tot het volgende lastenpatroon voor de gemeente Schagen in de periode 2022 t/m 2081:

Figuur 10-1: Verwacht uitgavenpatroon gemeente Schagen periode 2022-2081 (prijspeil 2022).

10.2.4

Kostendekking

We financieren investeringen in de aankomende planperiode (met doorkijk t/m 2081) zoveel mogelijk vanuit onze spaarvoorziening. Hiermee streven we ernaar te activeren investeringsuitgaven zoveel mogelijk tot € 0,- te reduceren. Als het gespaarde bedrag hiertoe niet voldoende is, wordt het resterende investeringsbedrag geactiveerd. Dit leidt dan alsnog tot boekwaarden en van daaruit nieuwe kapitaallasten (rente en afschrijving). Bovendien leiden de resterende boekwaarden van in het verleden geactiveerde investeringen in de beschouwde periode nog tot langjarige kapitaallasten.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Figuur 10-2: Verwacht boekwaardeverloop gemeente Schagen periode 2022-2081 (prijspeil 2022).

Het uitgavenpatroon in Figuur 10-1 in combinatie met het boekwaardeverloop in Figuur 10-2 leiden tot het lastenpatroon zoals weergegeven in Figuur 10-3. Hierin zijn ook de benodigde totale baten weergegeven.

Figuur 10-3: Verwacht lastenpatroon gemeente Schagen periode 2022-2081 (prijspeil 2022)

De benodigde totale baten zijn in onderstaande grafiek vertaald naar de benodigde rioolheffing. In de planperiode komt er een investeringspiek op de gemeente af. Omdat de inkomsten niet hoog genoeg zijn om deze piek te dekken, worden 55

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

investeringen in het eerste deel van de beschouwde periode nog geactiveerd. We kunnen voorkomen dat er na 20 jaar nieuwe kapitaallasten ontstaan met een beleidsmatige tariefsverhoging van 5,0% per jaar, tot een stabiele heffing van €306,- vanaf 2033. Dit is in lijn met de berekende verhoging in het gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 Schagen

Figuur 10-4: Benodigd heffingsverloop gemeente Schagen periode 2022-2081 (prijspeil 2022).

Het overzicht in Tabel 11drukt Figuur 10-4 in getallen uit. Om een kostendekkende rioolheffing te behouden, dient de weergegeven rioolheffing jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van de optredende inflaties. Tabel 11: Verwacht heffingsverloop gemeente Schagen periode 2023-2027 (prijspeil 2022).

Jaar

2023 2024 2025 2026 2027

Benodigde inkomsten uit rioolheffing (exclusief kwijtschelding) € 5.150.692 € 5.553.628 € 5.987.876 € 6.455.858 € 6.960.178

Aantal heffingseenheden

Rioolheffing per eenheid (prijspeil 2022)

Rioolheffing per eenheid (nominaal, +9,0% index in 2023 en +2,0% index in de jaren daarna)

25.291 25.441 25.591 25.741 25.891

€ 188,07 € 197,48 (+ 5%) € 207,35 (+ 5%) € 217,72 (+ 5%) € 228,60 (+ 5%)

€ 205,00 € 219,56 (+ 7%) € 235,14 (+ 7%) € 251,84 (+ 7%) € 269,72 (+ 7%)

De spaarbedragen leiden tot stortingen naar – en de vervangingsinvesteringen tot onttrekkingen uit – de Spaarvoorziening Rioolvervanging volgens BBV art. 44.1d. Ter bevordering van lastenegalisatie worden verschillen tussen totale baten en lasten verwerkt op de Egalisatievoorziening (art. 44.2 BBV).

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

10.2.5

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Kostendekkingsvarianten

De mate waarin het ontstaan van boekwaarden – ofwel restschulden- wordt beperkt is afhankelijk van de hoogte van spaarbedragen. Hoe meer inkomsten er zijn, hoe minder investeringen hoeven te worden geactiveerd en hoe minder boekwaarde er ontstaat. In de basisvariant (scenario 1) groeit de boekwaarde naar maximaal €41,1 miljoen. Om de stijging van boekwaarde te beperken, hebben we twee varianten onderzocht waarin het ontstaan van nieuwe kapitaallasten wordt beperkt: Scenario 2: Beleidsmatige stijging van 7% gedurende tien jaar. Scenario 3: Beleidsmatige stijging van 10% per jaar gedurende vijf jaar. Figuur 10-5 geeft het boekwaardeverloop volgens de drie onderzochte varianten weer. Het beperken van boekwaarde heeft als voordeel dat de hoogte van de ‘restschuld’ niet naar volgende generaties wordt doorgeschoven. In de komende decennia komt er een vervangingspiek op de gemeente Schagen af die wordt veroorzaakt doordat riolering vervangen moet worden die in eerste aanleg vanuit de grondexploitatie is gefinancierd. Hoe groter het gedeelte dat wordt geactiveerd, hoe meer restschulden hieruit ontstaan. Daarnaast ontstaan er rentelasten als gevolg van het activeren van investeringen. De rente is ten tijden van het opstellen van dit PSWR laag, maar als deze gaat stijgen, zullen rentelasten als gevolg van aanwezige boekwaarde evenredig toenemen.

Dit kan grote impact op de heffing hebben. Tot slot is het een voordeel om het activeren van investeringen te beperken in relatie tot gebiedsgericht werken. Omdat integrale afwegingen gemaakt worden vanwege diverse ruimtelijke opgaven, wordt riolering soms eerder vervangen dan de theoretische levensduur. Wanneer investeringen zijn geactiveerd, vindt er kapitaalvernietiging plaats. Met het hanteren van een spaarmethodiek zijn we als gemeente onafhankelijk van afschrijvingstermijnen. Concluderend kunnen we stellen dat de verlaging van de boekwaarde riolering leidt tot meer zekerheid in de lastenontwikkeling en meer stabiliteit in het benodigde heffingstarief.

Figuur 10-5: Verwacht boekwaarde verloop volgend drie scenario’s gemeente Schagen 2023-2081 (vast prijspeil – 2022)

In Figuur 10-6, Figuur 10-7 en Tabel 12 zijn de scenario’s met elkaar vergeleken, ten aanzien van tarief.

Toelichting varianten Scenario 1: De heffing stijgt beleidsmatig in tien jaar met 5%, conform beleid in gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 Schagen. Na 20 jaar ontstaan geen nieuwe kapitaallasten meer. Scenario 2: De stijgingsperiode is gelijk aan scenario 1, namelijk tien jaar. De beleidsmatige stijging is hoger (7%) om te voorkomen dat er na tien jaar nieuwe kapitaallasten ontstaan. Hiermee komt het tarief in de planperiode uit tussen scenario 1 en 3. Na tien jaar is het tarief volgens scenario 2 het hoogst om het ontstaan van nieuwe kapitaallasten te 57

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

reduceren. Als gevolg daarvan is de heffing na 20 jaar het laagst. Door een hogere stijging aan het begin van de beschouwde periode kan er in scenario 2 het meest worden gespaard. Hiermee ontstaat meer buffer voor toekomstige kostenstijging, mogelijke inflatie- en rentestijgingen. Scenario 3: De heffing stijgt beleidsmatig in totaal evenveel als in scenario 1, maar dan in 5 jaar tijd in plaats van tien jaar tijd. Dat betekent een beleidsmatige stijging van 10% in vijf jaar. Er ontstaan hierdoor minder kapitaallasten in de eerste 20 jaar, waardoor het tarief op de middellange termijn eerder en verder omlaag kan. De piek in is in heffing volgens scenario 3 gelijk aan scenario 1. Omdat de heffing sneller stijgt, wordt het ontstaan van nieuwe kapitaallasten op korte termijn snel beperkt. De heffing kan dan ook sneller weer omlaag ten opzichte van scenario 1.

Figuur 10-6 Verwacht verloop tarief rioolheffing Schagen, drie varianten, 2023-2081 (vast prijspeil – 2022)

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Figuur 10-7 Verwacht verloop tarief rioolheffing Schagen, drie varianten, 2023-2081 (nominaal – uitgaande van 2% indexatie) Tabel 12: Verwacht heffingsverloop, 3 varianten gemeente Schagen periode 2022 t/m 2027.

Jaar

Rioolheffing Scenario 1 (prijspeil 2022)

Rioolheffing Scenario 1 (nominaal, 2,0%)

Rioolheffing Scenario 2 (prijspeil 2022)

Rioolheffing Scenario 2 (nominaal, 2,0%)

Rioolheffing Scenario 3 (prijspeil 2022)

Rioolheffing Scenario 3 (nominaal, 2,0%)

2023 2024 2025 2026 2027

€ 188,07 € 197,48 (+5%) € 207,35 (+5%) € 217,72 (+5%) € 228,60 (+5%)

€ 205,00 € 219,56 (+7%) € 235,14 (+7%) € 251,84 (+7%) € 269,72 (+7%)

€ 188,07 € 200,49 (+ 7%) € 213,72 (+ 7%) € 227,82 (+ 7%) € 242,86(+ 7%)

€ 205,00 € 222,90 (+9%) € 242,36 (+9%) € 263,53 (+9%) € 286,54 (+9%)

€ 188,07 € 207,35 (+10%) € 228,60 (+10%) € 252,04 (+10%) € 277,87 (+10%)

€ 205,00 € 230,53 (+12%) € 259,25 (+12%) € 291,53 (+12%) € 327,85 (+12%)

10.2.6

Risico’s

Bij de interpretatie van de resultaten dient rekening te worden gehouden onzekerheden in de toekomst die de rioolheffing zullen beïnvloeden zoals renteontwikkelingen, kostenontwikkelingen van (bouw)materialen en ontwikkelingen rondom klimaatadaptatie. Het langjarig verloop van de rioolheffing hebben we berekend op basis van een inschatting van de restlevensduur, gebaseerd op rioolinspecties, huidige inzichten in mogelijke ontwikkelingen en financiële uitgangspunten. Onvoorziene ontwikkelingen, calamiteiten, strengere regelgeving of bijvoorbeeld wijzigingen in financiële uitgangspunten kunnen het verloop beïnvloeden. Mocht dit aan de orde zijn, actualiseren we het kostendekkingsplan.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Bijlage A Begrippen en definities

DEFINITIE VAN BEGRIPPEN • • • • • •

Doelmatig Dit vullen we als volgt in: De goede dingen doen: maatregelen dienen effectief te zijn. Met de maatregelen voorkomen of beperken we problemen of lossen deze op. De dingen goed doen: maatregelen dienen efficiënt te zijn. We nemen geen maatregelen in openbaar gebied als alternatieven op een niet openbare probleemlocatie goedkoper of effectiever zijn. Een goede verhouding tussen kosten en rendement. De kosten van de maatregelen staan in verhouding tot de effecten. Effectiviteit gaat over de mate waarin het resultaat aan het beoogde doel beantwoordt. Efficiëntie gaat over het proces om tot dit resultaat te komen. Doelmatigheid gaat over de combinatie van beide.

Redelijkerwijs De betekenis hiervan is situatie afhankelijk en wegen we af op basis van kosten-baten, inpasbaarheid en maatschappelijke overlast.

Duurzaam Hiermee doelen we op energie- en grondstoffengebruik, energie- en grondstoffen terugwinning en levensduur.

Aantoonbaar De te nemen acties zijn te herleiden en hiermee te controleren.

Hydrologisch neutrale ontwikkeling De ontwikkeling heeft geen negatief effect op de omgeving.

Hydrologisch positieve ontwikkeling De ontwikkeling heeft geen negatief effect op de omgeving en vermindert bovendien eventueel bestaande negatieve effecten.

Aanbod op RWZI De totale hoeveelheid afvalwater die wordt aangeboden aan de RWZI. Aangesloten verhard oppervlak Het op de riolering aangesloten oppervlak dat tijdens neerslag regenwater afvoert naar het rioleringssysteem. Afvalwaterakkoord Een akkoord tussen waterschap en gemeente. Het bevat afspraken over overnamepunten en afnamehoeveelheden. Daarnaast staat in het afvalwaterakkoord hoe partners omgaan met uitwisseling van (meet)gegevens, elkaar informeren in de situatie van groot onderhoud of calamiteiten, enzovoort. Afvloeiend regenwater Neerslag die tot afstroming komt.

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Afkoppelen/niet-aankoppelen Het op de gemengde of vuilwaterriolering aangesloten afvoerend verhard oppervlak loskoppelen en aansluiten op een hemelwatervoorziening. Bij nieuwbouw: het niet aansluiten van afvoerend verhard oppervlak op een vuilwatersysteem. Afnamehoeveelheid De toegestane hoeveelheid water dat op het overnamepunt wordt aangeboden. Afvalwater Al het water waarvan de houder zich - met het oog op de verwijdering daarvan - ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen. Afvalwaterinstallatie Een (toekomstige) installatie die het afvalwater ter plaatse verwerkt tot grondstoffen. Afvalwatersysteem Het geheel van rioleringstechnische en zuiveringstechnische werken (waaronder riolering, gemalen, persleidingen, AWZI). Algemene regels De lozingen worden tegenwoordig hoofdzakelijk geregeld via algemene regels (AmvB’s). Uitgangspunt: de lozer mag niets doen waarvan hij kan verwachten dat het problemen oplevert voor het riool, de zuivering of het (water)milieu. Assetmanagement Maximaliseren van de waarde van bezittingen door het optimaal uitbalanceren van onderhoud en vervanging in relatie tot kosten, prestaties en risico’s. Basisrioleringsplan (BRP)/verbreed BRP Plan waarin de hydraulische afvoercapaciteit, de vuilemissie en het aanbod op de AWZI wordt getoetst voor de bestaande en toekomstige plansituatie (planhorizon ca. 10-15 jaar).

Het plan bevat in de regel verbeteringsmaatregelen om in de toekomstige situatie te voldoen aan de wensen/eisen van gemeente en waterbeheerder. In een verbreed BRP zijn de zorgplichten grondwater en regenwater meer expliciet uitgewerkt. Bedrijfsafvalwater Afvalwater dat vrijkomt bij door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid, dat geen huishoudelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater of grondwater is. Blauw-groene verbindingen Aaneenschakeling van water- en groenvoorzieningen, goed te combineren met natuurontwikkeling en opvang/infiltatie van regenwater. Circulaire economie Economie gericht op en maximaal hergebruik van (afval)stoffen. Drukriolering Een mechanisch rioleringssysteem waarbij het afvalwater via kleine pompjes en persleidingen wordt verpompt naar een ontvangstput. Drukriolering wordt vaak toegepast in het buitengebied. Het systeem is niet geschikt voor het transporteren van regenwater.

Energie- en grondstoffenfabriek Aangepaste RWZI voor de terugwinning van energie en grondstoffen uit afvalwater en biomassa. 61

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP)/verbreed GRP Een strategische nota waarin op hoofdlijnen de visie van het gemeentebestuur voor de komende planperiode is neergelegd met betrekking tot aanleg en beheer van het rioleringssysteem. Het GRP is een verplicht planinstrument volgens de Wet Milieubeheer (in de toekomst Omgevingswet). In een verbreed GRP zijn de gemeentelijke watertaken mbt de zorgplichten stedelijk afvalwater, grondwater en regenwater concreet uitgewerkt. Gemengd rioolstelsel (GEM) Rioolstelsel waarbij afvalwater en regenwater door één buizenstelsel worden ingezameld en afgevoerd. Gescheiden rioolstelsel (GS) Rioolstelsel waarbij afvalwater en regenwater door afzonderlijke buizenstelsels worden Ingezameld en afgevoerd. Het afvalwater wordt afgevoerd naar een AWZI, (een groot deel van) het regenwater wordt rechtstreeks afgevoerd naar het oppervlaktewater. Groene berging Verdiepte groenvoorziening voor de tijdelijke opvang van overtollig regenwater. Groen dak Begroeid dak, heeft niet alleen een beschermende functie, maar vangt ook fijn stof af, werkt verkoelend, vertraagt de waterafvoer en draagt positief bij aan vergroening van de stad. Grondwater Spreekt voor zich, geen wettelijke definitie. Hemelwaterafvoer Afvoer van hemelwater voordat het tot afstroming komt over het wegdek of via de riolering.

Hittestress Het optreden van extreme hitte door een ongunstige combinatie van zonnestraling, temperatuur en bebouwing. Dit treedt meestal op in dicht bebouwde centra met een laag ventilatievermogen. Hoofdrioolgemaal Eindgemaal, meestal in beheer en eigendom van een waterbeheerder, via welke het afvalwater wordt getransporteerd naar een AWZI. Huishoudelijk afvalwater Afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden. Hydraulische afvoercapaciteit De capaciteit van een rioolstreng of rioleringssysteem om overtollig water af te voeren. IBA Systeem voor Individuele Behandeling van Afvalwater. Vergelijkbaar met een verbeterde septic-tank. Industrieel afvalwater Afvalwater afkomstig van industrieën of bedrijven.

Ingrijpmaatstaf Grenstoestand van een rioleringsobject waarbij ingrijpen noodzakelijk is en maatregelen moeten worden opgesteld.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Infiltratievoorziening Een waterdoorlatende ondergrondse voorziening die het regenwater opvangt en het langzaam laat wegzakken in de bodem. Inspecteren Het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand van rioleringsobjecten. Kapitaallasten De langjarige kosten verband houdend met een nieuwe investering die niet direct is afbetaald. LCA Levens Cyclus Analyse, analyse van de benodigde materialen, energie en kosten over de levensduur van een object. Maaiveld Veelgebruikte term om een hoogte aan te kunnen relateren. Meestal is bedoeld het straatniveau of de hoogte van een groenstrook. Nieuwe sanitatie Geheel van duurzame sanitaire voorzieningen zoals composttoiletten, natuurlijke filters e.d. voor de lokale verwerking van afvalwater. Omgevingsgericht Rekening houdend met de gewenste toekomstige inrichting van het openbare gebied. Openbare riolering Het gedeelte van de buitenriolering in eigendom en beheer bij de overheid (in de meeste gevallen is dit de gemeente). Overlastfrequentie Het theoretisch gemiddeld aantal malen per jaar dat ernstige hinder of wateroverlast optreedt als gevolg van overbelasting van de riolering. Overnamepunt Punt waar de overdracht plaatsvindt van het afvalwater uit de riolering aan het transportsysteem van het waterschap. Persleiding Een leiding waardoor rioolwater met gebrui aking van één of meerdere pompen onder overdruk wordt afgevoerd.

Randvoorziening Vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel met als het doel het afvangen van vuil en/of bergen van overtollig afvalwater. Dergelijke voorzieningen worden toegepast ter verbetering van de waterkwaliteit.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Regenwaterriool Riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van afstromend regenwater. Regenwatersysteem Zie “RWA-systeem”. Regenwateruitlaat Voorziening bedoeld voor de directe lozing van regenwater op oppervlaktewater of groene berging. Regenweerafvoer (rwa) Afvoer van ingezameld regenwater. Relinen Het inbrengen van een verstevigende constructie ter versterking van de buis. Meestal in de vorm van een in te brengen flexibele kous die door hete lucht, of water en/of licht uithardt en de buis duurzaam herstelt. Regenwatersysteem Het geheel aan voorzieningen voor de gescheiden inzameling en transport van regenwater. Restlevensduur Resterende levensduur van een riool, gebaseerd op de toestand van het riool (technische restlevensduur) of de leeftijd van het riool (theoretische restlevensduur). Retentiebassin Een ruimte al of niet overdekt, voor het tijdelijk opslaan van overtollig regenwater. Riolering Het geheel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater. Rioleringsbeheer Zorg voor het goed functioneren van het rioleringssysteem. Rioolheffing De belasting die bewoners en bedrijfsleven moeten betalen om gebruik te mogen maken van de riolering. De heffing kan uit een aansluitheffing en een afvoerheffing bestaan.

De aansluitheffing wordt geheven wegens het hebben van een aansluiting op het gemeentelijk riool. De rioolafvoerheffing wordt geheven wegens het afvoeren van rioolwater afkomstig van de gebruiker van een onroerend goed. Rioleringsbeheerplan (RBP)/verbreed RBP In een rioleringsbeheerplan staat op welke wijze het rioleringssysteem wordt beheerd. Het bevat o.a. onderhoudsstrategieën en een vervangingsplanning riolering. In een verbreed RBP is het onderhoud en beheer ook uitgewerkt voor hemelwater- en grondwatervoorzieningen. Rioolbeheerder Openbaar lichaam belast met de zorg voor (het goed functioneren van) de riolering (meestal een gemeente). Rioolgemaal Bouwwerk met een inrichting voor het verpompen van afvalwater. Riooloverstortput Voorziening die bij hevige of langdurige neerslag in werking treedt en het overtollige regenwater loost op een voorziening of direct op oppervlaktewater. Rioleringssysteem Samenstel van riolen en rioolputten voor de inzameling en het transport van afvalwater. 64

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Rioolwaterzuivering (RWZI) Een inrichting (werk) waar het afvalwater wordt ontdaan (van een groot deel) van de verontreinigingen. Riothermie Techniek om thermische energie (warmte) te onttrekken aan het afvalwater en deze her te gebruiken, bijvoorbeeld voor de verwarming van en zwembad. RWA-systeem Rioolstelsel alleen bestemd voor de inzameling en het transport van regenwater. Sanitatie Geheel van sanitaire voorzieningen zoals waterleiding, riolering, sanitair e.d. en voorlichting over nut en noodzaak van hygiënische leefomstandigheden als preventieve maatregel tegen gezondheidsklachten/ziekten. Stedelijk afvalwater Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater. Transitie Een geleidelijke ombuiging van een bestaande situatie naar een toekomstig gewenste situatie. Bijvoorbeeld de transitie van een lineaire economie naar een circulaire economie. Vacuümtoilet Een vacuüm toilet transporteert d.m.v. drukverschil het afvalwater van toiletten, douches en wastafels. Door de kleine leidingdiameters werkt het waterbesparend. Vacuüm riolering Rioleringssysteem dat het afvalwater transporteert d.m.v. drukverschil. Dit systeem is niet geschikt voor het transport van regenwater.

Verbeterd gemengd rioolstelsel (VGM) Gemengd rioolstelsel met ter plaatse van één of meerdere lozingspunten een randvoorziening met als doel vuilemissiereductie. Verbeterd gescheiden rioolstelsel (VGS) Gescheiden rioolstelsel waarbij een deel van het (meest vervuilde) regenwater wordt verpompt naar de AWZI of alternatieve locatie voor de behandeling van verontreinigd regenwater. Voedselrestenvermaler Voorziening in de gootsteen die de grove delen vermaalt tot een vloeibare massa (in Nederland niet toegestaan). Vrijvervalriolering Rioleringssysteem waarbij het transport van afvalwater plaatsvindt door middel van de zwaartekracht. Vuilemissie Het totaal aan vervuilende stoffen afkomstig uit het rioleringssysteem dat (in)direct via riooloverstortputten wordt geloosd op oppervlaktewater. Vuilwaterriool Riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater. 65

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Vuilwatersysteem Het geheel aan voorzieningen voor de gescheiden inzameling en transport van stedelijk afvalwater. Waarschuwingsmaatstaf Grenstoestand van een rioleringsobject waarbij de actuele toestand discutabel is en nader onderzoek benodigd.

Wadi Een bovengrondse droogstaande groenvoorziening die het regenwater opvangt en langzaam laat wegzakken in de bodem Waterpasserende/waterdoorlatende verharding Verharding (meestal wegbestrating) die het regenwater laat passeren via grof materiaal in de voegen (waterpasserend) of via het poreuze materiaal (waterdoorlatend). Water-op-straat Het verschijnsel tijdens hevige of langdurige neerslag dat water uit de riolering op straat komt te staan of dat regenwater niet in de riolering kan stromen als gevolg van overbelasting en/of een belemmerde afvoer. Wateroverlast Het verschijnsel dat “water op straat” overgaat in wateroverlast in de vorm van ernstige hinder (langdurige onbereikbaarheid) of leidt tot waterschade (bijvoorbeeld water in de woning). Zorgplicht stedelijk afvalwater De gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt bij de binnen het grondgebied van de gemeente gelegen percelen. Zorgplicht hemelwater De gemeente draagt zorg voor een doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.

Zorgplicht grondwater De gemeente draagt zorg voor het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van het waterschap of de provincie behoort.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Bijlage B Wetgeving

A) EUROPEES

Europese Kaderrichtlijn Water

B) NATIONAAL

Waterwet (Ww)

Wet Milieubeheer (Wm)

Zorgplichten Afval-, Hemel-, en Grondwater

Lozingen besluit Afvalwater (Wm)

Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (Wabo)

Wet Informatie Uitwisseling Bovengrondse en Ondergrondse Netten en Netwerken (Wibon)

Basisregistratie Ondergrond (Bro)

Wet op lijkbezorging en besluit op lijkbezorging (1991)

Nationaal Waterplan 2016-2021

10. Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) + addendum 11. Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten 12. Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 13. Omgevingswet 14. Drinkwaterwet en drinkwaterbesluit

NADERE INFORMATIE: ZIE WWW.INFOMIL.NL

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

A.1 (EUROPEES) KADERRICHTLIJN WATER De Kaderrichtlijn Water (KRW) is de Europese richtlijn voor de beoordeling van oppervlakte- en grondwaterkwaliteit in Europa. De KRW is daarmee bepalend voor beleidsvorming en maatregelen in veel Nederlandse wateren. De Europese Kaderrichtlijn Water (richtlijn 2000/60/EG) is sinds eind 2000 van kracht. Doel van de KRW is om de Europese wateren in een ‘goede toestand’ te krijgen en om in heel Europa duurzaam met water om te gaan. De bescherming van water heeft zowel betrekking op kanalen, rivieren, meren en kustwateren als op grondwater. B.1 (NATIONAAL) WATERWET

De Waterwet regelt in hoofdzaak het beheer van watersystemen, waaronder waterkeringen, oppervlaktewater- en grondwaterlichamen. De wet is gericht op het voorkomen dan wel beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, de bescherming en verbetering van kwaliteit van watersystemen en de vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. Niet in de laatste plaats levert de Waterwet een belangrijke bijdrage aan kabinetsdoelstellingen zoals: vermindering van regels, vereenvoudiging van vergunningstelsels en vermindering van administratieve lasten. Veel activiteiten vallen onder algemene regels, waarvoor geen watervergunning nodig is; in deze gevallen kan dan met een melding worden volstaan. Lozingen van hemelwater uit het gemeentelijk rioolstelsel bijvoorbeeld vallen niet meer onder vergunningplicht (voorheen Wvo-vergunning), maar onder algemene regels. Bevoegd gezag kan Rijkswaterstaat, het waterschap of de provincie zijn. Activiteiten waarvoor een watervergunning nodig is, zijn: • • • • • • • •

Stoffen in een oppervlaktewaterlichaam brengen; Afvalwater in een oppervlaktewaterlichaam lozen of rechtstreeks (dus niet via de gemeentelijke riolering) afvoeren naar een rioolwaterzuiveringsinrichting; Stoffen in zee brengen; Een waterstaatswerk of beschermingszone gebruiken (aanleg, wijzigen, verwijderen); Een waterstaatswerk is een oppervlaktewaterlichaam, bergingsgebied, waterkering of ondersteunend kunstwerk (bijv. een sluis of stuw); Water in de bodem brengen of eraan onttrekken; Grondwater onttrekken of in samenhang daarmee water in de bodem brengen (infiltreren). Ook onttrekkingen in verband met bodemenergiesystemen vallen in deze categorie; Water in een oppervlaktewaterlichaam brengen of eraan onttrekken;

B.2 (NATIONAAL)

WET MILIEUBEHEER

De Wet Milieubeheer (Wm) bevat verschillende onderdelen die specifiek van toepassing zijn op watergerelateerde onderwerpen, zoals indirecte lozingen, de gemeentelijke zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater en het gemeentelijk rioleringsplan. De Wm kent naast watergerelateerde onderwerpen ook onderdelen die van grote relevantie zijn voor waterzaken. Te denken valt aan de afvalstoffenregelgeving, de coördinatie bij vergunningverlening en de samenwerking tussen bevoegde gezagen. Samen met de Waterwet biedt de Wm de wettelijke grondslag voor een aantal uitvoeringsbesluiten en de gemeentelijke afval-, hemel-, en grondwaterzorgplichten. B.3 (NATIONAAL)

ZORGPLICHTEN AFVAL-, HEMEL- EN GRONDWATER

Zorgplicht stedelijk afvalwater De zorgplicht stedelijk afvalwater valt onder de Wet Milieubeheer (in toekomst onder Omgevingswet). In artikel 10.33 is de wettelijke verplichting vastgelegd: 1. De gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt bij de binnen het grondgebied van de gemeente gelegen percelen, door middel van een openbaar vuilwaterriool naar een inrichting als bedoeld in artikel 3.4 van de Waterwet. 68

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

2. In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een inrichting als bedoeld in het eerste lid kunnen afzonderlijke systemen of andere passende systemen in beheer bij een Gemeente, Waterschap of een rechtspersoon die door een Gemeente of Waterschap met het beheer is belast, worden toegepast, indien met die systemen blijkens het gemeentelijk rioleringsplan eenzelfde graad van bescherming van het milieu wordt bereikt. Zorgplicht hemelwater De zorgplicht hemelwater valt onder de Waterwet (in toekomst onder Omgevingswet). In artikel 3.5 is de wettelijke verplichting vastgelegd: 1. De gemeente draagt zorg voor een doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen. 2. De gemeente draagt tevens zorg voor een doelmatige verwerking van het ingezamelde hemelwater. Onder het verwerken van hemelwater kunnen in ieder geval de volgende maatregelen worden begrepen: de berging, het transport, de nuttige toepassing, het, al dan niet na zuivering, terugbrengen op of in de bodem of in het oppervlaktewater van ingezameld hemelwater, en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk.

Zorgplicht grondwater De zorgplicht grondwater valt onder de Waterwet (in toekomst onder Omgevingswet). In artikel 3.6 is de wettelijke verplichting vastgelegd: 1. De gemeente draagt zorg voor het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van het Waterschap of de Provincie behoort. 2. De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, omvatten mede de verwerking van het ingezamelde grondwater, waaronder in ieder geval worden begrepen de berging, het transport, de nuttige toepassing en het, al dan niet na zuivering, op of in de bodem of in het oppervlaktewater brengen van ingezameld grondwater en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk. B.4 (NATIONAAL)

LOZINGENBESLUITEN AFVALWATER

Afvalwaterlozingen worden tegenwoordig hoofdzakelijk geregeld via algemene regels (AmvB’s). Uitgangspunt: de lozer mag niets doen waarvan hij kan verwachten dat het problemen oplevert voor het riool, de zuivering of het (water)milieu. Er is een indeling gemaakt naar drie categorieën: Particulieren: Bedrijven: Openbaar gebied:

Besluit lozing afvalwater huishoudens Besluit lozen inrichtingen Besluit lozen buiten-inrichtingen

Besluit lozing afvalwater huishoudens Het besluit bevat regels voor het lozen van afvalwater door particulieren. Huishoudens hebben geen vergunning of ontheffing nodig om hun afvalwater te lozen, maar moeten zich wel houden aan regels die moeten voorkomen dat de kwaliteit van bodem en oppervlaktewater worden aangetast. Dat betekent onder meer dat afvalwater alleen in het oppervlaktewater of in de bodem mag worden geloosd als het gezuiverd is. Besluit lozen inrichtingen Het besluit maakt onderscheid tussen directe en indirecte (via riolering) lozingen. De indirecte lozingen worden weer onderscheiden in lozingen op een ‘schoonwaterriool’ en een ‘vuilwaterriool’. De eisen aan de lozingen op schoonwaterriolen zijn strenger dan die op een vuilwaterriool, omdat die lozingen direct in het milieu terechtkomen. De houder van het hemelwater moet het hemelwater op verantwoorde wijze terugbrengen in het milieu. Lozing op een vuilwaterriool is alleen toegestaan als een directe lozing of een lozing op een schoonwaterriool niet mogelijk is.

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Besluit lozen buiten inrichtingen Het besluit heeft betrekking op een breed scala aan lozingen die buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer plaatsvinden. Het gaat bijvoorbeeld om lozingen uit gemeentelijke rioolstelsels, lozingen van grondwater bij ontwatering van gronden (zoals bronneringswater bij bouwactiviteiten), lozingen van afstromend regenwater van wegen en andere openbare ruimten en lozingen bij gevelreiniging. De lozingen kunnen zowel door ondernemers als overheden plaatsvinden. Volgens dit besluit is (vrij vertaald) het lozen van afvalwater, afkomstig uit een openbare ontwaterings- of hemelwaterstelsel op of in de bodem toegestaan, mits de ligging van de voorzieningen bekend is, deze goed beheerd worden en hierdoor geen nieuwe problemen ontstaan. Hetzelfde geldt voor het op oppervlaktewater lozen van afvalwater afkomstig van overstortvoorzieningen of nooduitlaten van openbare vuilwaterstelsels. Het lozen van grondwater bij bodemsanering en proefbronnering op oppervlaktewater of een hemelwaterriool is onder kwalitatieve voorwaarden toegestaan en onder de voorwaarde dat geen wateroverlast plaatsvindt. Het lozen in een vuilwaterriool is niet toegestaan. Indien er redelijkerwijs geen andere mogelijkheid bestaat kan hiervan worden afgeweken met medewerking van het bevoegd gezag.

Het tbv ontwatering lozen van grondwater in oppervlaktewater is onder zowel kwalitatieve als kwantitatieve voorwaarden toegestaan. Lozing op een vuilwaterriool is verboden tenzij het een kortdurende en relatief schone lozing betreft (< 8 weken, < 5 m3/h ,< 300 mg/l onopgeloste stoffen). B.5 (NATIONAAL)

WET ALGEMENE BEPALINGEN OMGEVINGSRECHT

De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) regelt de omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning is één geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu. De omgevingsvergunning heeft betrekking op activiteiten die voorheen vergunningplichtig waren onder de volgende wetten en verordeningen: - VROM-wetten Woningwet Gebruiksbesluit Wet milieubeheer Wet ruimtelijke ordening - Monumentenwet - Mijnbouwwet - Wet verontreiniging oppervlaktewateren - Flora- en faunawet - Natuurbeschermingswet - Diverse gemeentelijke en provinciale

(bouwvergunning) (vergunning en melding) (milieuvergunning en meldingsplicht) (afwijking bestemmingsplan, aanlegvergunning) (monumentenvergunning); (mijnbouwmilieuvergunning); (indirecte lozingen); (ontheffing). (handeling in een beschermd natuurgebied met gevolgen voor habitat en soorten); (zoals de reclame-, kap-, inrit- en sloopvergunning verordeningen en de aanlegvergunning)

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

B.6 (NATIONAAL)

WET INFORMATIE UITWISSELING ONDERGRONDSE NETTEN (2008)

Om de ernst en de hoeveelheid van graafincidenten in Nederland in te perken is in 2008 de Wet informatieuitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (Wibon) oftewel de Grondroerdersregeling van kracht geworden. De regeling verplicht zorgvuldiger graven en informatie-uitwisseling tussen grondroerders (de gravers) en de kabel- en leidingbeheerders. Informatie-uitwisseling voorafgaand aan de graafwerkzaamheden verloopt via een digitaal loket bij het Kadaster. B.7 (NATIONAAL)

BASISREGISTRATIE ONDERGROND

Informatie over activiteiten in de Nederlandse ondergrond moet beter worden vastgelegd. Overheden dienen gegevens over de ondergrond centraal te registreren in een basisregistratie ondergrond (BRO). Dit zorgt voor lagere onderzoekskosten, helpt bij het opstellen van ruimtelijke plannen en bespaart overlast en kosten bij uitvoering van werkzaamheden. De wet verplicht het Rijk, Provincies, Gemeenten en Waterschappen om nieuwe gegevens over de ondergrond centraal te registreren. Ondernemers en inwoners krijgen gratis toegang tot de gegevens. De basisregistratie bouwt voort op de bestaande landelijke systemen. Dit zijn Data en Informatie Nederlandse Ondergrond van de Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO, en het Bodem Informatie Systeem van Alterra. De registratie zal zorgen dat gegevens vollediger zijn, sneller beschikbaar en eenvoudiger te gebruiken. Het beheer ervan is met het oog op de benodigde expertise in handen van TNO. De basisregistratie ondergrond wordt de komende jaren stapsgewijs ingevuld. Er wordt gestart met gegevens over sonderingen, grondwater en mijnbouw. Deze informatie is onder meer van belang bij het plannen en uitvoeren van bouwprojecten, het verzorgen van drinkwatervoorziening en het winnen van natuurlijke hulpbronnen. B.8 (NATIONAAL)

WET OP DE LIJKBEZORGING EN BESLUIT OP DE LIJKBEZORGING

In de Wet op de lijkbezorging (Wlb) zijn bepalingen opgenomen omtrent begraving. Artikel 5 Besluit op de lijkbezorging 1. De afstand tussen de graven onderling bedraagt ten minste dertig centimeter. 2. Boven de kist of het omhulsel bevindt zich een laag grond van ten minste vijfenzestig centimeter. 3. Ten hoogste drie lijken mogen boven elkaar worden begraven, mits boven elke kist of ander omhulsel een laag grond van ten minste dertig centimeter dikte wordt aangebracht, die bij een volgende begraving niet mag worden geroerd. Ten aanzien van de bovenste kist of het bovenste omhulsel is het tweede lid van toepassing.

4. De graven bevinden zich ten minste dertig centimeter boven het niveau van de gemiddeld hoogste grondwaterstand. 5. Het derde en vierde lid zijn niet van toepassing op bestaande graven. 6. Dit artikel is niet van toepassing op grafkelders.

De belangrijkste bepaling in relatie tot grondwater is die van het vierde lid. In samenhang met het derde lid kan worden vastgesteld hoe diep het grondwaterpeil moet zijn als er in meerdere lagen boven elkaar wordt begraven. B.9 (NATIONAAL)

NATIONAAL WATERPLAN

Het Nationaal Waterplan (NWP 2016-2021) is het rijksplan voor het waterbeleid voor de periode 2016-2021. Het NWP beschrijft welke maatregelen nodig zijn om Nederland ook in de toekomst veilig en leefbaar te houden. Ook de (economische) kansen die water biedt komen in het NWP aan bod. In de bijlage van het NWP zijn stroomgebiedbeheerplannen opgenomen. Deze geven aan hoe de waterkwaliteit in een bepaald gebied kan verbeteren. Nederland ligt in de stroomgebieden Rijn (Waal), Maas, Schelde en Eems. De minister van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) stelt het Nationaal Water Programma (NWP) op voor de periode 2022–2027. Het NWP beschrijft de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid voor deze periode en geeft een doorkijk naar 2050. De voorbereiding van dit NWP vindt plaats onder het wettelijk regime van de Waterwet. 71

Onze referentie: 1.9 - Datum: 11 januari 2023

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING SCHAGEN 2023-2027

Het overgangsrecht bij de Omgevingswet voorziet erin dat het NWP 2022-2027 uiteenvalt in een aantal verplichte programma’s onder de Omgevingswet. B.10 (NATIONAAL) BESTUURSAKKOORD WATER In het Bestuursakkoord Water hebben overheden en drinkwaterbedrijven afspraken gemaakt over verbetering van de organisatie van het waterbeheer. Deze afspraken leiden tot meer transparantie, duidelijke verantwoordelijkheden, minder bestuurlijke drukte, optimalisatie in transport en zuivering van afvalwater, een beheersbaar programma voor de waterkeringen en het realiseren van slimme samenwerkingsvormen. Hierdoor blijft waterbeheer betaalbaar. In het Addendum BAW staan aanvullende afspraken over de volgende onderwerpen: • • • •

Bruikbare en toegankelijke data en informatie binnen de watersector Cybersecurity binnen de watersector Samenwerking tussen gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven Implementatie Omgevingswet in de waterketen.

B.11 (NATIONAAL) BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING PROVINCIES EN GEMEENTEN Ten behoeve van meer transparantie heeft de commissie BBV (commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) richtlijnen opgesteld voor de bepaling van de rioolheffing. De commissie BBV spoort gemeenten en provincies aan om deze aanbevelingen te volgen omdat dat naar haar oordeel bijdraagt aan het inzicht in de financiële positie. B.12 (NATIONAAL) DELTAPLAN RUIMTELIJKE ADAPTATIE Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Het Deltaplan RA versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. B.13 (NATIONAAL) OMGEVINGSWET Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De Crisis- en herstelwet (Chw) maakt dit nu al mogelijk, bijvoorbeeld door bestaande regels aan te passen. Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 oktober 2022 of uiterlijk 1 januari 2023 in werking. B.14 (NATIONAAL) DRINKWATERWET EN DRINKWATERBESLUIT De Drinkwaterwet en het Drinkwaterbesluit gaan vooral over de drinkwaterkwaliteit van het kraanwater in Nederland.

De overheid heeft hiervoor kwaliteitseisen vastgelegd, bijvoorbeeld over hoeveel stoffen en organismen er maximaal in het kraanwater mogen voorkomen. In de Drinkwaterwet is een specifieke zorgplicht, gericht aan alle bestuursorganen opgenomen om te zorgen voor de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. Daarnaast hebben ook installateurs ermee te maken. Zij mogen bijvoorbeeld alleen goedgekeurde producten zoals kranen en leidingen gebruiken en die op een bepaalde manier toepassen om te voorkomen dat het kraanwater vervuild raakt. NADERE INFORMATIE?

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14643108/1