Concept planMER Omgevingsvisie effectbeoordeling 80 versie 18-5-2021

Dit geldt eveneens voor enkele kernen waarvoor de Omgevingsvisie de mogelijkheid biedt om woningen toe te voegen aan de rand van de kern. De kernen Petten en Callantsoog zijn gelegen in een gebied waar een kleine kans (1/300 jaar) is op een overstroming. Door gevoelige functies toe te voegen, in dit geval woningen, wordt de kwetsbaarheid van het gebied vergroot en nemen de potentiële gevolgen van een overstroming toe. De verwachting is daarom dat het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie een negatieve invloed heeft. De gemeente is in haar handelen en het beperken van de gevolgen afhankelijk van andere partijen, zoals de nationale overheid, provincie, waterschappen en veiligheidsregio. 4.1.4

Energietransitie

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Aandeel duurzame energie

Slecht

Redelijk

Slecht

Redelijk

Invloed Omgevingsvisie

(incl. geo- en aquathermie) Energiebesparing

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Aandeel duurzame energie De gemeente zet met de Omgevingsvisie in op duurzaamheid. Zo geeft de gemeente te kennen: ‘We werken aan een gemeente die energieneutraal is, dus net zoveel energie opwekt als gebruikt’. Ook belooft de gemeente om het duurzaamheidsprogramma ‘Samen bouwen aan een duurzaam Schagen 2020 – 2050’ verder uit te werken. In de Omgevingsvisie zijn al de volgende concrete maatregelen benoemd:

27/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

•

Nieuwbouw realiseren zonder of met heel weinig energiegebruik

• • •

Ruimte voor zonnepanelen Onderzoeken van mogelijkheden van het duurzaam maken van gebouwen Inzetten op zonnepanelen op dak

• • •

Inzetten op clustering van zonnepanelen langs grote wegen Continueren van het beleid voor zonneparken De warmte die nodig is halen we zoveel mogelijk uit de natuur (bodem, lucht, zon, water,

• •

groen gas of restwarmte). Hierbij wordt samengewerkt met buurgemeenten. Het fonds voor zonneparken gebruiken om lokale duurzame initiatieven te ondersteunen. Samen met de buurgemeenten en de provincie gaat de gemeente in gesprek met de netbeheerder om nieuwe aansluitingen voor duurzame opwekking van energie snel mogelijk te maken

Met deze maatregelen streeft Schagen dus naar het vergroten van het aandeel duurzame energie. De invloed van de Omgevingsvisie op het aandeel duurzame energie is daarmee positief. De uiteindelijke mate waarin het aandeel duurzame energie wordt vergroot, is ook afhankelijk van de verdere uitwerking van het duurzaamheidsprogramma 2020-2050. Tegelijkertijd zijn partijen als particuliere woningbezitters, ondernemers, projectontwikkelaars en woningcorporaties ook bepalend hoe groot het aandeel duurzame energie wordt. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Energiebesparing In de Omgevingsvisie wordt energiebesparing genoemd als specifiek thema, de gemeente wil: ‘helpen bij het besparen van energie’. Tegelijkertijd zal de energievraag groter worden in de gemeente door de ontwikkelingen die de Omgevingsvisie mogelijk maakt, zoals uitbreiding van woningbouw en bedrijven(terreinen). Samen met buurgemeenten en provincie gaat de gemeente in gesprek met de netbeheerder. Het beleid omtrent energiebesparing in de Omgevingsvisie is te beperkt om van invloed te zijn op de totale energiebesparing. Wanneer het duurzaamheidsprogramma 2020-2050 verder wordt uitgewerkt en de transitievisie warmte van de gemeente gereed is, kan een betere inschatting worden gemaakt van de invloed van de Omgevingsvisie op het energiegebruik in de gemeente. 4.1.5

Wonen en voorzieningen

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Woningvoorraad

Slecht

Redelijk

Sociale samenhang/ Sociale

Redelijk

Redelijk

Invloed Omgevingsvisie

inclusiviteit

28/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Woningvoorraad In de huidige situatie is sprake van een woningtekort en wordt het kwaliteitsniveau van de woningvoorraad als slecht beoordeeld. In de autonome ontwikkeling wordt het woningtekort eerst ingelopen en is er op basis van prognoses na 2030 de kans dat er een woningoverschot ontstaat. Door de aanpak op basis van het convenant voor een adaptief woningbouwprogramma voor de Kop van Noord Holland ontstaat idealiter nooit een te groot tekort of overschot. De woningvoorraad wordt daarom in de autonome ontwikkeling beoordeeld als redelijk. Daarbij geldt wel dat de mate waarin dit werkelijk lukt lastig is in te schatten, doordat de gemeente afhankelijk is van marktpartijen en woningcorporaties die vooral de woningen zullen bouwen en bepalend zijn bij een kortere wachttijd voor huurwoningen. Ook is een en ander afhankelijk van economische schommelingen die niet altijd te voorzien zijn en waar je soms alleen maar op kunt reageren in plaats van anticiperen, zoals de bankencrisis uit 2008 en de coronacrisis van 2020 en 2021 laten zien.

In de Omgevingsvisie wil de gemeente Schagen volgens één van de speerpunten in 2040: ‘Een gemeente [zijn] die steeds inspeelt op de groeiende behoefte naar woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen.’ De gemeente wil dat bereiken door ‘flink meer’ woningen te bouwen én aantrekkelijk te blijven als woongemeente. De gemeente stelt in de Omgevingsvisie minimaal 300 nieuwe woningen per jaar te willen bouwen. Met de verwachting van minimaal 3000 nieuwe woningen in 2030. Hierbij wordt altijd gekeken of nieuwe woningen goed in de omgeving passen en worden plannen besproken met onze buurgemeenten (conform regionale afspraken). De gemeente merkt hierbij op dat ze ook woningen bouwt voor het personeel van de werkgevers dat in de gemeente wil wonen. De gemeente wil ook functieverandering mogelijk maken om woningen te realiseren. Bijvoorbeeld door te onderzoeken of sommige recreatieparken om te vormen zijn tot een woonpark. Andersom gaat de gemeente optreden als gewone woningen aan toeristen worden verhuurd. Dit om een verslechterde leefbaarheid in woongebieden tegen te gaan. Woningen aanpassen op vraag en aanbod De gemeente zet onder andere in op woningen waar mensen lang kunnen blijven wonen. In het algemeen geldt dat de gemeente wil letten op betaalbaarheid van woningen. Op de visiekaart is opgenomen waar nieuwbouw aan de rand van kernen mogelijk wordt.

Per bouwproject wordt bekeken wat voor type woning er past en voor welke bewoners. De gemeente belooft vraag en aanbod te monitoren, initiatief voor nieuwe vormen van wonen te faciliteren en met woningcorporaties in gesprek te blijven over een kortere wachtduur voor huurwoningen. Om een beeld te blijven houden van de vraag naar woningen, nu en in de toekomst, stemt de gemeente af met inwoners en ondernemers. Daarbij wordt gekeken naar het huidige aanbod in de kernen en de situatie in het verleden. Die situatie wordt bekeken aan de hand van demografische en verhuisgegevens. De gemeente wil hierin meedenken en stimuleert nieuwe vormen van wonen, ook wel sociaal-maatschappelijk wonen.

29/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

De verwachting is dat het beleid van de Omgevingsvisie een beperkte invloed heeft op de woningvoorraad en op een passend woningaanbod voor de verschillende doelgroepen. Met het convenant voor een adaptieve woningbouwprogramma wordt al sterk ingespeeld op de actuele situatie en de voorspellingen op de kortere termijn wat er aan woningbehoefte is. Dit moet al in de autonome situatie een te groot tekort of overschot aan (passende) woningen voorkomen. Ook de acties die in de Omgevingsvisie staan die moeten zorgen voor meer en passende woningen, zullen, wanneer het meer dan 12 woningen betreft, via het regionale afwegingskader uit het convenant gewogen moeten worden. Daarnaast is de gemeente afhankelijk van de samenwerking met woningcorporaties of de flexibele woningen gerealiseerd kunnen worden. Ook voor nieuwe vormen van wonen is de gemeente in de samenwerking afhankelijk van woningcorperaties en projectontwikkelaars. De invloed van de Omgevingsvisie op zich is door het regionale afwegingskader uit het convenant en de afhankelijkheid van andere partijen daarom beperkt. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Sociale inclusiviteit In de Omgevingsvisie stelt de gemeente Schagen een gemeente te willen zijn: ‘waarin kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn’.

De doelstelling is om zowel de kernen, recreatiegebieden en bedrijventerreinen goed bereikbaar te houden met goede wegen, behoud van het station en door duurzaam eigen vervoer te combineren met openbaar vervoer. Op de visiekaart zijn concrete acties opgenomen. Om de bereikbaarheid ook in de toekomst te kunnen waarborgen zijn enkele acties in de Omgevingsvisie opgenomen. Dit zijn een overstappunt bij het station, de aanpak van de N9, betere routes voor langzaam verkeer, een doorfietsroute, verbeterde doorstroming bij de kruising van het spoor en de weg aan de zuidzijde van Schagen en een vaste oeververbinding bij Burgervlotbrut . Dit zal ook gemiddeld genomen een positieve invloed hebben op de bereikbaarheid van voorzieningen. Ook wil de gemeente met de Omgevingsvisie woningbouw inzetten om de leefbaarheid in dorpen en het voorzieningenniveau daar te ondersteunen. Daarnaast wil de gemeente de openbare ruimte toegankelijker maken voor minder mobiele inwoners en bezoekers. Specifiek is opgenomen dat veelgebruikte voorzieningen als dorpshuizen goed toegankelijk moeten zijn. Daarnaast stelt de gemeente een Lokale Inclusie Agenda op. Hierin worden de acties uit de Omgevingsvisie uitgewerkt. Een voorbeeld hiervan is het uitgangspunt om een dementievriendelijke gemeente te zijn. Dat betekent dan ook dat paden en parken ook toegankelijk moeten zijn voor rollators en rolstoelen.

Het beleid in de Omgevingsvisie is vrij concreet voor wat betreft de bereikbaarheid van de sociale voorzieningen en heeft hier een positieve invloed op. Bovendien wordt de Omgevingsvisie voor de stad Schagen verder uitgewerkt. Hierdoor wordt verder ingezet op de functie van de stad voor de omgeving. Dit kan ook bijdragen aan de sociale inclusiviteit. Het uiteindelijke effect op het kwaliteitsniveau van de bereikbaarheid van sociale voorzieningen is moeilijk in te schatten. De gemeente is bijvoorbeeld voor wat de dienstregeling van openbaar vervoer betreft afhankelijk van concessies van de provincie Noord-Holland en van private partijen die door bezuinigingen bepaalde weinig gebruikte lijnen in de toekomst zouden kunnen schrappen.

30/67

Kenmerk

4.1.6

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Vestigingsklimaat

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Bedrijventerreinen en

Redelijk

Redelijk

Redelijk

Redelijk

Invloed Omgevingsvisie

werklocaties Duurzame Landbouw

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Bedrijventerreinen en werklocaties In de Omgevingsvisie is vastgelegd dat de gemeente aantrekkelijk wil zijn voor ondernemers. De gemeente belooft de ruimte te bieden aan ondernemers, goede bereikbaarheid van bedrijven (ook digitaal), te verzorgen, nette en duurzame bedrijfslocaties te verzorgen en in te spelen op de vraag van ondernemers. Op de visiekaart is te zien dat bestaande bedrijventerreinen bestemd blijven voor ondernemers, bij Callantsoog kan een deel van het terrein woonwerklocatie worden en bij Petten is een functieverandering naar woningbouw en recreatie van het terrein mogelijk. Bovendien wil de gemeente het voor boeren mogelijk maken om hun bedrijf uit te breiden binnen de thematiek van recreatie wanneer het een aanvulling vormt voor wat er al is. Ook geeft de gemeente in de Omgevingsvisie aan dat het belangrijk is of een ondernemer zich met het bedrijf onderscheidt van andere bedrijven. De vraag aan de ondernemer moet dan ook steeds zijn of hij/zij kan laten zien of er daadwerkelijk een markt is voor de plannen. Dit om tegen te gaan dat onderdelen van plannen worden doorverkocht aan verschillende eigenaren wat het bewaken van het doel van het plan en de kwaliteit van het bedrijf in de weg kan zitten. De gemeente steunt het platform Greenport Noord-Holland Noord.

Dat is een platform gericht op regionale samenwerking op het gebied van landbouw tussen overheden, kennis- en onderwijsinstellingen en bedrijven. Onder de Omgevingsvisie wordt de samenwerking met buurgemeenten aangehouden voor een verbeterde afstemming tussen onderwijs en werk. Specifiek wordt hierbij ingezet op het verbeteren van onderwijs in de technische sector zodat meer mensen aan de slag kunnen in de techniek in Schagen. Als laatste stelt de gemeente in de Omgevingsvisie dat ze bij de inrichting van een bedrijventerrein kijken naar de vraag van ondernemers van dat moment en in de toekomst. De invloed van de Omgevingsvisie op de verhouding tussen vraag en aanbod van kantoor en werklocaties in de toekomstige situatie is positief. De bankencrisis en de huidige coronacrisis maken echter duidelijk dat de vraag naar kantoor- en werklocaties kan veranderen. Wat het precieze effect van het beleid voor kantoren- en bedrijventerreinen in de Omgevingsvisie op de kwaliteit van de verhouding vraag en aanbod naar werklocaties wordt, moet nog verder uitkristalliseren. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Duurzame landbouw In de Omgevingsvisie van Schagen stelt de gemeente zich tot doel voor 2040 om zowel nationaal als internationaal mee te doen op het gebied van nieuwe vormen van landbouw.

Binnen het eigen grondgebied heeft de gemeente dan ook de mogelijkheid geboden voor een zaadveredelingsgebied bij Warmenhuizen. In dit gebied wordt ook ruimte geboden voor andere nieuwe vormen van landbouw zoals de kringlooplandbouw en algenteelt die ook veel ruimte vragen. De gemeente stelt milieuvriendelijke, biologische landbouw aan te moedigen.

31/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Dit doet de gemeente bijvoorbeeld door boeren aan te moedigen om weidevogelbeheer te doen en bloemrijke randen om akkers aan te leggen. Gezamenlijk met Greenport Noord-Holland Noord wordt gekeken naar nieuwe vormen van landbouw. De Omgevingsvisie zal een positieve invloed hebben in het vergroten van het areaal voor biologische landbouw en de gemeente heeft reeds een plek aangewezen voor een cluster binnen deze thematiek. Een duurzame landbouw blijft echter afhankelijk van de mogelijkheden en het handelen van ondernemers in de agrarische sector. Hier kan de gemeente in ondersteunen en stimuleren, maar de mate waarin de landbouw daadwerkelijk verduurzaamt, is sterk afhankelijk van de ondernemers en de (financiële) regelingen die ook het rijk en de provincie bieden. De mate waarin de landbouw uiteindelijk duurzaam zal zijn dankzij de Omgevingsvisie, wordt daarom als beperkt gezien. 4.1.7

Verkeer en vervoer

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Bereikbaarheid

Redelijk

Redelijk

Invloed Omgevingsvisie

NB: verkeersveiligheid is beschreven bij het thema vellige leefomgeving in paragraaf 4.1.9. Effectbeoordeling Omgevingsvisie bereikbaarheid De verwachting is dat een toenemend aantal inwoners, forenzen en bezoekers de druk op de bereikbaarheid zal vergroten. Kijkend naar het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie lijkt een toename van druk op de bereikbaarheid reëel. Zo heeft de gemeente de ambitie om veel woningen bij te bouwen, wil zij nationaal en internationaal meedoen op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en nieuwe vormen van landbouw, en biedt zij daarnaast ruimte voor de komst van nieuwe bedrijven en de ontwikkeling van een campus. Om te zorgen voor een goede bereikbaarheid zet de gemeente in op goede wegen en goede fietspaden en voorzieningen voor fietsers. Zo is de gemeente voornemens om vrijliggende fietspaden en doorfietsroutes te realiseren op verschillende locaties binnen de gemeente. Zij komt hiermee tegemoet aan de wensen van bewoners met betrekking tot langzaam verkeer. Daarnaast zet de Omgevingsvisie in op een vaste oeververbinding bij Burgervlotbrug en wordt gewerkt aan een oplossing om de doorstroming van het verkeer aan de zuidzijde van Schagen verbeteren. Het is echter onduidelijk in hoeverre het nieuwe beleid een oplossing biedt voor de drukte op autowegen, waaronder de N245.

Station Schagen wordt behouden en er wordt een overstappunt gerealiseerd dat zal bijdragen aan de bereikbaarheid per openbaar vervoer. De gemeente gaat laadpalen voor elektrische voertuigen plaatsen om de gemeente ook bereikbaar te houden voor elektrische mobiliteit en te werken aan duurzame vormen van vervoer. Daarnaast helpt de gemeente bij plannen voor vervoer waarvan iedereen gebruik kan maken. De gemeente is hierbij echter afhankelijk van andere partijen, zij gaat daarom in gesprek met onder andere provincie, bedrijven, stichtingen en bewoners. De verwachting is dat het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie bijdraagt aan een betere bereikbaarheid. Het is echter onduidelijk of de maatregelen voldoende krachtig zijn voor de verwachte toenemende druk op de bereikbaarheid en in welke mate de tevredenheid van bewoners over de bereikbaarheid toeneemt. De invloed van de Omgevingsvisie wordt daarom als beperkt beschouwd.

32/67

Kenmerk

4.1.8

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Gezonde leefomgeving

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Gezondheidsbevordering

Redelijk

Redelijk

Stilte

Redelijk

Redelijk

Bereikbaarheid recreatie

Goed

Goed

Invloed Omgevingsvisie

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Gezondheidsbevordering In de Omgevingsvisie heeft de gemeente het speerpunt ‘Een veilige, gezonde en sportieve gemeente’ opgenomen. De acties die de gemeente eraan koppelt op het gebied van bewegen en sporten is inzetten op een steeds gezondere omgeving en een omgeving die uitnodigt tot bewegen, sport en gezond gedrag. Deze acties en acties die gekoppeld zijn aan andere speerpunten zoals het aanleggen van betere fietsroutes, vrijliggende fietspaden en een doorfietsroute dragen bij aan het stimuleren van bewegen en sporten. De gemeente belooft een steeds gezondere omgeving met een rookvrije openbare ruimte. Om ook een rookvrije samenleving te realiseren maakt de gemeente afspraken met ondernemers en instellingen voor gezondheid. Verder helpt de gemeente boeren hun producten gezonder te telen en is de gemeente betrokken bij de projecten Bio Valley en Vitale Teelt. Dit zijn projecten voor biologische landbouw en een duurzame teelt van bloembollen. Als laatste benoemt de gemeente dat inwoners zelf ook invloed kunnen uitoefenen voor een gezondere leefomgeving. De gemeente wil daarin meedenken. Deze acties hebben een positieve invloed op de indicator stimuleren van bewegen en sporten.

Daarnaast zou lokaal en regionaal samengewerkt kunnen worden met de GGD, sportverenigingen en andere partijen om het beleid voor gezondheidsbevordering verder uit te werken. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Stilte Binnen de gemeentelijke grenzen van Schagen liggen twee stiltegebieden, ‘het Zwanenwater’ en ‘Stiltegebied Petten’. Omdat in de Omgevingsvisie wordt voorzien in plannen om nationaal en internationaal mee te doen in toerisme, recreatie en wordt aangesloten op de groeiende behoefte aan woningen is het aannemelijk dat de invloed van de Omgevingsvisie op de stiltegebieden negatief is. In Callantsoog en Petten wordt woningbouw mogelijk gemaakt aan de rand van de kern en de Energy Health Campus staat ingetekend op de visiekaart. Beide ontwikkelingen zijn nabij de stiltegebieden ‘het Zwanenwater’ respectievelijk ‘stiltegebied Petten’ gelegen. Effectbeoordeling Omgevingsvisie bereikbaarheid recreatie In de Omgevingsvisie zijn op het gebied van recreatie de speerpunten benoemd ‘een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie’ en ‘een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden’. Zo geeft de gemeente te kennen dat ze in 2040 inzet op een mooie, schone, veilige en aantrekkelijke omgeving. Daarbij horen goede toeristische voorzieningen in de badplaatsen met als voorbeeld de visie voor Petten als badplaats.

33/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

De gebieden achter de duinen en de route er naar toe worden aantrekkelijker en uitbreidingen voor toerisme en recreatie worden gestimuleerd mits ze een aanvulling zijn op wat er al is. Tegelijkertijd wordt met de Omgevingsvisie in 2040 binnen de gemeente voorzien in aanleg van nieuwe fietspaden, een overstappunt voor verkeer en vervoer en verbetering van de verkeersveiligheid van de N9. De maatregelen voor toerisme en recreatie en de bereikbaarheid daarvan in de Omgevingsvisie dragen daarmee positief bij aan de bereikbaarheid van recreatie. Hoewel de invloed van de Omgevingsvisie daarmee positief bijdraagt, is het echter de vraag of hiermee in voldoende mate de bereikbaarheid van de recreatiegebieden wordt verbeterd, gezien de groeiende recreatiedruk. 4.1.9

Veilige leefomgeving

Indicator

Huidige situatie

Autonome ontwikkeling

Verkeersveiligheid

Redelijk

Redelijk

Geluid

Redelijk

Redelijk

Luchtkwaliteit

Goed

Goed

Externe Veiligheid

Goed

Redelijk

Invloed Omgevingsvisie

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Verkeersveiligheid In de Omgevingsvisie heeft de gemeente beleid opgenomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Zo worden er op verschillende plekken in de gemeente vrijliggende fietspaden aangelegd, om zo het aantal gevaarlijke situaties waar fietsers de weg delen met gemotoriseerd verkeer te verminderen. Daarnaast is de veiligheid van de N9 een van de speerpunten in de Omgevingsvisie, het is echter onduidelijk welke maatregelen de gemeente voornemens is te nemen. De gemeente zal hierin afhankelijk zijn van andere partijen zoals provincie en Rijkswaterstaat. De verwachting is dat de Omgevingsvisie per saldo een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Geluid In de Omgevingsvisie is geen specifiek beleid opgenomen met betrekking tot de indicator geluid. De verwachting is echter dat door de uitbreiding van bedrijven(terreinen) en infrastructuur de geluidsbelasting op woningen en kantoren in potentie toeneemt. Overigens dienen deze uitbreidingen te voldoen aan de Wet geluidhinder, waardoor de geluidsbelasting wettelijk gezien toelaatbaar is. De verwachting is daarom dat het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie een beperkte invloed heeft.

34/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Luchtkwaliteit De invloed van het Omgevingsvisiebeleid van de gemeente Schagen is beperkt op het thema luchtkwaliteit. De verwachting is dat de autonome daling van de luchtverontreiniging door (inter)nationaal beleid voortzet. Verstedelijking door nieuwe woningen, bedrijven en kantoren zal echter extra verkeer aantrekken. Dit kan leiden tot plaatselijke verslechtering van de luchtkwaliteit. Zeker wanneer deze verkeerstoename gepaard gaat met de toename van vrachtverkeer die verhoudingsgewijs een veel grotere uitstoot heeft dan personenvervoer. Ook emissies van bedrijven kunnen leiden tot verslechtering van de luchtkwaliteit. De verwachting is echter dat door de beperkingen vanuit het nieuwe klimaatakkoord en de eisen vanuit de provincie aan bedrijven met een milieuvergunning de luchtvervuiling structureel zal afnemen. Om emissies te verminderen zet de gemeente in op energiebesparing, duurzame opwekking en duurzaam vervoer. Daarnaast draagt het nieuwe beleid op bereikbaarheid bij aan het vergroten van het gebruik van OV en de fiets. Het is echter onduidelijk in hoeverre dit effect heeft op de verkeersstromen en de afname van uitstoot. De verwachting is dat de luchtkwaliteit door het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie gelijk blijft.

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Externe veiligheid Met het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie zet de gemeente in op het ontwikkelen van veel nieuwe woningen. Dit gaat zowel om ontwikkelingen binnen de huidige kernen als om ontwikkelingen op nieuwe plekken, bijvoorbeeld aan de randen van dorpen en de stad. Verdichting en de daarbij groeiende bevolkingsdichtheid leidt mogelijk tot een toename van het groepsrisico. De verwachting is dat het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie geen tot een beperkte invloed heeft op de indicator externe veiligheid. 4.1.10

Landschap en cultuurhistorie

Indicator

Huidige situatie

Autonome

Invloed

ontwikkeling

Omgevingsvisie

Landschappelijke waarden

Goed

Redelijk

Cultuurhistorische waarden

Goed

Redelijk

Archeologische waarden

Redelijk

Redelijk

Aardkundige waarden

Redelijk

Redelijk

Effectbeoordeling Omgevingsvisie Landschappelijke kwaliteit In de Omgevingsvisie geeft de gemeente aan dat zij een gemeente wil zijn waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. De gemeente hanteert bij ontwikkelingen een Waardenkaart die is samengesteld op basis van de inbreng van bewoners, ondernemers en experts. Daarnaast heeft de gemeente een aantal acties geformuleerd die gericht zijn op landschappelijke kwaliteit. Deze zijn gericht op:

35/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

•

Informatie over landschap en geschiedenis

• •

Aanplanten van meer bomen en struiken passend bij het landschap Aantrekkelijke openbare ruimte (door de mogelijkheden voor reclame te beperken, extra aandacht aan openbare ruimte in de centra van de kernen en van drukbezochte toeristische

• •

plekken) De aantrekkelijkheid van de gebouwen in de centra van de kernen, in de karakteristieke dorpen Valkkoog en Eenigenburg en in het buurtschap Kerkbuurt Zorg voor cultureel erfgoed, zoals de Westfriese Omringdijk, de duinen, de terpen en de kenmerkende panden. De gemeente biedt mogelijkheden om kenmerkende panden zoals stolpboerderijen, kerken, buitenplaatsen en molens ook voor andere doelen te gebruiken, om ze daarmee een toekomst te geven en dus te bewaren

De toepassing van de Waardenkaart en de actiepunten helpen om de landschappelijke kwaliteit van de gemeente op peil te houden en te verbeteren. Omdat de Waardenkaart van de mensen zelf is, mag verwacht worden dat er draagvlak is om met de waarden rekening te houden. Tegelijkertijd geeft de formulering in de Waardenkaart; “kijk of u kan spelen op” ruimte voor interpretatie. Ook wordt in de speerpunten veel ruimte gegeven voor de ontwikkeling van bedrijven, wonen en duurzame opwekking van energie. Waar deze ontwikkelingen zijn gekoppeld aan de randen van dorpen geeft dat enige sturing. Deze sturing is echter bij de ontwikkeling van bedrijvigheid niet gegeven. Bedrijven kunnen zich verspreid nieuwvestigen in het buitengebied. Bij duurzame opwekking van energie wordt ruimte geboden voor zonne-energie voor zover er een redelijke mate van draagvlak is en mogelijkheid van participatie. Ook hier is op voorhand geen sturing gegeven ten aanzien van de locatie of de relatie tussen verschillende locaties, of deze al dan niet moeten aansluiten bij bestaande verdichtingen/verstedelijking. De Omgevingsvisie geeft aan de ene kant goede kwalitatieve aanknopingspunten via de Waardenkaart, maar plaatst geen grenzen aan omvang of impact van ontwikkelingen of de positionering van ontwikkelingen in aansluiting op kernen of ten opzichte van elkaar.

Met name vanwege de mogelijkheid om los van de bestaande komgebieden vrij in het buitengebied plaats te bieden aan nieuwvestiging van bedrijven en zonnevelden en vanwege de rode functies in het groene gebied, zonder aandacht voor de interferentie tussen verschillende ontwikkelingen, wordt het effect van de Omgevingsvisie met Waardenkaart per saldo als negatief beoordeeld. Effectbeoordeling Omgevingsvisie Cultuurhistorie In de Omgevingsvisie geeft de gemeente aan dat zij een gemeente wil zijn waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. De gemeente hanteert bij ontwikkelingen een Waardenkaart die is samengesteld op basis van de inbreng van bewoners, ondernemers en experts. Omdat de Waardenkaart van de mensen zelf is, mag verwacht worden dat er draagvlak is om met de waarden rekening te houden. Tegelijkertijd geeft de formulering in de Waardenkaart; “kijk of u kan spelen op” ruimte voor interpretatie. De gemeente heeft een aantal acties geformuleerd die mede gericht zijn op cultuurhistorische waarden. Zo stelt de gemeente dat extra aandacht wordt besteed aan de aantrekkelijkheid van de gebouwen in de centra van de kernen en in Valkkoog, Kerkbuurt en Eenigenburg.

36/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

En dat zorg uitgaat naar cultureel erfgoed, zoals de Westfriese Omringdijk, de duinen, de terpen en de kenmerkende panden. De gemeente biedt mogelijkheden om kenmerkende panden zoals stolpboerderijen, kerken, buitenplaatsen en molens ook voor andere doelen te gebruiken. De toepassing van de Waardenkaart en de actiepunten helpen om de cultuurhistorische kwaliteit van de gemeente op peil te houden en te verbeteren. Per saldo wordt het effect van de Omgevingsvisie als positief beoordeeld. Effectbeoordeling Omgevingsvisie archeologische waarden De Omgevingsvisie besteedt geen specifieke aandacht aan archeologische waarden. Wel wordt behoud van de terpen als actie benoemd. In de Omgevingsvisie wordt in het buitengebied de uitbreiding en vestiging van bedrijven mogelijk gemaakt en het oprichten van zonnevelden. Ook kan aan de randen van kernen bos of woningbouw worden gerealiseerd. Potentieel levert dit een gevaar op voor archeologische monumenten. Echter, rijksbeschermde archeologische waarden behouden hun beschermingsregime. Aantasting hiervan is dan ook onaannemelijk. Per saldo wordt het effect van de Omgevingsvisie als beperkt aangemerkt. Effectbeoordeling Omgevingsvisie aardkundige waarden De Omgevingsvisie besteedt geen specifieke aandacht aan aardkundige waarden. Wel wordt in de Waardenkaart uitgegaan van behoud van de duinen en het duinlandschap.

Op de visiekaart wordt aangegeven dat woningbouw kan plaatsvinden bij Petten en Callantsoog. Afhankelijk van de exacte locatie kan dat potentieel een bedreiging vormen voor de aardkundige betekenis van de duinen. Vanwege algehele bescherming van het kustfundament, is dit echter niet aannemelijk. Per saldo wordt het effect van de Omgevingsvisie als beperkt aangemerkt.

4.2

Synergie en strijdigheden tussen speerpunten

In deze paragraaf staat op welke vlakken er risico’s zijn op strijdigheid en kansen voor synergie tussen de verschillende speerpunten. Onder strijdigheid verstaan we het risico dat het ene ontwikkelprincipe negatief uitwerkt op wat met het andere ontwikkelprincipe wordt beoogd. Onder synergie verstaan we de kans dat het ene ontwikkelprincipe versterkend werkt op wat met het andere ontwikkelprincipe wordt beoogd.

37/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Figuur 4.1 Overzicht mogelijke kansen voor synergie en risico op strijdigheden

Om de synergie en strijdigheid in beeld te brengen, zijn alle speerpunten op systematische wijze met elkaar geconfronteerd, zie figuur 4.1. Daarbij is beoordeeld in hoeverre het ene speerpunt zich verhoudt tot het andere en welke risico’s op strijdigheden en kansen voor synergie er zijn. Daarbij kan ook sprake zijn van zowel strijdigheden als synergie tussen twee speerpunten. Of is er beperkte invloed tussen twee speerpunten. Na de figuur is een toelichting opgenomen. Speerpunt 1: Een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers Dit speerpunt is een veelzijdig speerpunt waarin diverse thema’s worden samengevoegd. Het speerpunt biedt kansen voor synergie met veel andere speerpunten. Zo draagt de inzet op toerisme, recreatie en wetenschap (speerpunt 2) bij aan de (inter)nationale en regionale positie van de gemeente en de aantrekkelijkheid van de gemeente voor ondernemers. Daarnaast zijn er voor de ambitie ‘versterken van de dorpen’ kansen voor synergie met verschillende ambities.

38/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Onder andere de realisatie van woningen in en rondom kernen (speerpunt 3), het realiseren van een veilige en gezonde leefomgeving (speerpunt 6), het streven naar een gemeente waarin iedereen mee kan doen (speerpunt 4) en de inzet op een goede bereikbaarheid (speerpunt 5) hebben naar verwachting een positief effect op het belang van de stad in de regio. Deze ambities dragen eveneens bij aan de gezinsvriendelijkheid van de gemeente. In het bijzonder wanneer het gaat om de bereikbaarheid en nabijheid van onderwijs en voorzieningen. Een goed bereikbare en veilige gemeente is echter ook aantrekkelijk voor vestiging van ondernemers, voorzieningen en evenementen. De ruimte die voor ondernemers wordt geboden heeft echter ook een keerzijde. Aangezien er op dit moment geen randvoorwaarden zijn gesteld aan de ruimte voor ondernemers is een negatief effect op de waarde van het landschap niet uit te sluiten. Concrete randvoorwaarden in de vorm van locaties waar bedrijven zich mogen vestigen, maximale bedrijfscategorieën of een maximale bedrijfsgrootte zouden deze effecten kunnen beperken.

Speerpunt 2: Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw Voor het speerpunt ‘Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw’ geldt dat er zowel kansen zijn voor synergie als risico’s op tegenstrijdigheden. De inzet van de Omgevingsvisie op een goede bereikbaarheid (speerpunt 5) zal naar verwachting een versterkend effect hebben op de aantrekkelijkheid van het gebied voor toerisme en recreatie en misschien in mindere mate ook op wetenschap. Dit geldt eveneens voor de inzet op duurzaamheid (speerpunt 7). Een duurzame, klimaatbestendige leefomgeving zal een positief effect hebben op de nationale en internationale positie van de gemeente op de thema’s recreatie, wetenschap en landbouw. De Omgevingsvisie biedt veel ruimte voor de ontwikkeling van landbouw en de gemeente moedigt milieuvriendelijke, biologische landbouw aan. Er worden in de visie echter geen duidelijke randvoorwaarden gesteld aan duurzame bedrijven of landbouw. Zo wordt niet beschreven aan welke randvoorwaarden duurzame landbouw moet voldoen of in welke vormen van landbouw wordt geïnvesteerd. Dit geldt eveneens voor bedrijven, waardoor de komst van grote datacenters en intensieve veehouderij niet uitgesloten zijn.

Ook in relatie tot een waardevolle omgeving (speerpunt 8) zijn zowel kansen voor synergie als mogelijke tegenstrijdigheden te benoemen. Enerzijds zet de Omgevingsvisie in op een aantrekkelijke, groene openbare ruimte wat de aantrekkelijkheid voor recreanten en bezoekers vergroot. Anderzijds sluit de ambitie om nationaal en internationaal mee te doen op het gebied van wetenschap, in de vorm van de realisatie van een Energy Health Campus in de Pettemer Duinvallei, aantasting van de waarden van het gebied niet uit. Speerpunt 3: Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen Eerder is beschreven dat de realisatie van woningen positief kan bijdragen aan de leefbaarheid en gezinsvriendelijkheid van dorpen en stad. Daarnaast heeft het speerpunt “Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen”’ naar verwachting een positief effect op de mate van inclusiviteit (speerpunt 4) in de gemeente.

39/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Doordat bij de bouw van woningen gekeken wordt naar type woningen, betaalbaarheid en doordat de Omgevingsvisie ruimte biedt voor initiatieven voor bijzondere vormen van wonen, worden verschillende doelgroepen bediend. De Omgevingsvisie maakt ontwikkeling van woningen mogelijk in en rond kernen. Zowel op locaties met voorheen een andere functie, zoals onderwijs of bedrijvigheid, als op nieuwe (groene) locaties aan de randen van kernen. Naar verwachting resulteert de bouw van nieuwe woningen echter in een stijging van het percentage verharding, wat een negatief effect heeft op de waterrobuustheid en klimaatbestendigheid (speerpunt 7) van de gemeente. Anderzijds worden de mogelijkheden voor herontwikkeling van verouderde recreatieparken tot woonlocaties onderzocht. Dit biedt kansen om de betreffende gebieden dan meteen klimaatbestendiger en duurzamer in te richten. Bij de ontwikkeling van woningen houdt de gemeente rekening met de Waardenkaart. Maar doordat woningen ook aan de randen van kernen gebouwd mogen worden en er geen concrete randvoorwaarden zijn gesteld, is een negatief effect op de waarden van het gebied niet uit te sluiten. Speerpunt 4: Een gemeente waar iedereen mee kan doen In de voorgaande alinea’s zijn de mogelijke kansen voor synergie tussen speerpunt 4 en de speerpunten 1 en 3 beschreven.

Aanvullend op deze kansen voor synergie is de verwachting dat de inzet op een goed bereikbare gemeente een positieve invloed heeft op de mate van inclusiviteit (speerpunt 4). Door onder andere kernen en voorzieningen goed bereikbaar te maken, rekening te houden met diverse vormen van mobiliteit en in gesprek te gaan met diverse organisaties over vervoersplannen wordt bijgedragen aan een gemeente waarin iedereen mee kan doen. Speerpunt 5: Een gemeente waar kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn Het speerpunt ‘Een gemeente waar kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn’ biedt kansen voor synergie met veel andere speerpunten. In voorgaande alinea’s zijn de relaties met de speerpunten 1, 2 en 4 reeds beschreven. In het bijzonder de inzet op het verbeteren van fiets- en wandelpaden biedt daarnaast kansen voor de ambities op gezondheid (speerpunt 6) en duurzaamheid (speerpunt 7). Inwoners worden door verbeterde voorzieningen voor fiets en lopen gestimuleerd om voor een gezonde en duurzame vorm van vervoer te kiezen. Ook het aanmoedigen van deelauto’s en het plaatsen van laadpalen voor elektrische voertuigen draagt naar verwachting bij aan de gestelde ambitie op duurzaamheid.

Daarnaast dragen verschillende ambities op het aspect bereikbaarheid bij aan een veiligere gemeente (speerpunt 6), zoals het verbeteren van de veiligheid van de N9, betere routes voor fietsers en landbouwverkeer en het verbeteren van de doorstroming. Speerpunt 6: Een veilige, gezonde en sportieve gemeente Het zesde speerpunt in de Omgevingsvisie vormt onder andere kansen voor synergie met de ambities voor een gezinsvriendelijke gemeente met sterke dorpen en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers (speerpunt 1) en de ambities op het thema bereikbaarheid (speerpunt 5). Ook in relatie tot duurzaamheid (speerpunt 7) zijn verschillende kansen te benoemen. Zo streeft de gemeente naar een klimaatbestendige inrichting door vergroening en het vergroten van de biodiversiteit.

40/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Deze maatregelen hebben zowel een gunstig effect op de verschillende klimaateffecten als een positief effect op de aantrekkelijkheid en kwaliteit van de openbare ruimte. Op die manier nodigt de openbare ruimte uit tot bewegen, sporten en gezond gedrag. Naast het stimuleren van bewegen en gezond gedrag heeft de gemeente de ambitie om boeren te helpen met gezond telen van producten. Onder andere het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en bestrijdingsmiddelen zal naar verwachting een positieve bijdrage leveren aan een gezonde en veilige leefomgeving. Speerpunt 7: Een duurzame gemeente In de voorgaande alinea’s zijn de mogelijkheden voor synergie en risico’s op strijdigheden tussen het speerpunt ‘Een duurzame gemeente’ en de speerpunten 2, 3, 4, 5 en 6 beschreven. De inzet op een aantrekkelijke openbare ruimte met een goede verdeling tussen stenen, groen en water draagt zowel bij aan een klimaatbestendige omgeving als aan een waardevolle omgeving (speerpunt 8) voor bewoners en bezoekers. De keuze voor het aanplanten van bomen en struiken passend bij het landschap die eveneens bestendig zijn tegen piekbuien en perioden van droogte versterkt eveneens beide ambities. De ambitie op het thema duurzame opwekking leidt daarentegen tot mogelijke tegenstrijdigheden.

De gemeente continueert het beleid voor zonneparken en zet in op het realiseren van zonnepanelen op daken, op overkappingen van parkeerterreinen en langs grote wegen. De keuze voor zonnepanelen op deze locaties zal in principe voor minder aantasting van het landschap zorgen dan windmolens en (grootschalige) zonneweides. Op dit moment worden echter nog minimale randvoorwaarden gesteld aan zonneparken. Aantasting van de waarden van het landschap is daardoor niet uit te sluiten. Speerpunt 8: Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden In voorgaande alinea’s is beschreven met welke speerpunten het speerpunt ‘Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden’ mogelijkheden voor synergie en strijdigheden kent. Per saldo levert dit speerpunt synergie op met vrijwel alle speerpunten. Dit met uitzondering bepaalde onderdelen van het speerpunten over duurzaamheid, onderdelen van de ruimte voor ondernemen en onderdelen van het beleid voor woningbouw.

4.3

Beoordeling doelbereik

In deze paragraaf beschrijven we in welke mate het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie bijdraagt aan het behalen van de doelen die in de Omgevingsvisie gesteld zijn. Deze doelen zijn de speerpunten. Hierbij is gekeken wat de belangrijkste belemmeringen en kansen zijn in het behalen van die speerpunten. In figuur 4.2 is per speerpunt aangegeven in welke mate ze gehaald worden. We maken een onderscheid in drie klassen: 1. Het beleid levert geen bijdrage om het doel te behalen 2. Het beleid levert wel een bijdrage, maar niet genoeg om het doel helemaal te behalen 3. Het beleid levert een bijdrage waardoor er een reële kans is dat het doel behaald wordt

41/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Voor sommige speerpunten uit de Omgevingsvisie is het doelbereik apart beoordeeld per subdoel dat het speerpunt bevat. Dit is gedaan voor de gevallen waarin de subdoelen teveel van elkaar verschillen en ieder een eigen argumentatie kennen waarom het doel al dan niet behaald wordt. Daarnaast heeft de gemeente bij het speerpunt ‘Een gemeente die steeds inspeelt op de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen’ in een bijlage bij de Omgevingsvisie meetbare doelen benoemd. Van deze meetbare doelen is ook het doelbereik in beeld gebracht in paragraaf 4.3.1. Uit figuur 4.2 is af te lezen dat voor de meeste doelen het beleid van de Omgevingsvisie wel

een bijdrage doet, maar niet voldoende om de doelen te halen in 2040. Dit is deels te verklaren doordat de gemeente afhankelijk is van verschillende andere partijen (zoals eigenaren en beheerders). Dit brengt onzekerheden met zich mee. Daarnaast geldt dat naarmate de ambitie verder in de toekomst ligt er verschillende factoren zijn die nu nog lastig in te schatten zijn. Denk bijvoorbeeld aan de invloed van klimaatverandering en de technieken die er nog wel of niet zijn om daar op in te kunnen spelen. Een gezinsvriendelijke gemeente met sterke dorpen De gemeente wil met de Omgevingsvisie woningbouw inzetten om de leefbaarheid van de dorpen en het voorzieningenniveau daar te ondersteunen. Bij de woningbouw is de gemeente wel afhankelijk van of ieder woningbouwplan (groter dan 12 woningen) in Schagen wel hoog genoeg scoort volgens het afwegingskader uit het regionale convenant. Daarnaast is de gemeente ook afhankelijk van marktpartijen en woningcorperaties die deze woningen moeten bouwen. Andere acties die bij dit speerpunt horen, zijn gericht op het behoud van scholen en op voorzieningen zoals sport en kinderopvang. Verder staat de toegankelijkheid van de voorzieningen, het combineren van voorzieningen voor verschillende functies (zoals sport, onderwijs en cultuur) en het stimuleren van ontmoeting centraal in het Omgevingsbeleid voor sterke dorpen.

Deze acties dragen bij aan het doel van een gezinsvriendelijke gemeente met sterke dorpen. Tegelijkertijd is de prognose in de autonome ontwikkeling dat het aantal jonge huishoudens en gezinnen zal afnemen en dat het behoud van het voorzieningenniveau met name voor het buitengebied en de kleine kernen onzeker is. Dat gegeven vormt een belemmering om het doel te bereiken. Verschillende acties leveren dus een bijdrage om het doel te behalen, maar dat zal gezien de afhankelijkheid van andere partijen en druk op de voorzieningen vanwege autonome ontwikkelingen niet voldoende zijn om het doel helemaal te behalen. Een stad die belangrijk is voor de regio 1 In de autonome ontwikkeling trekt de kern van Schagen inwoners aan en is Schagen één van de drie hoofdcentra in de Kop van Noord Holland, ook als lokaal centrum en als grootschalig cluster van voorzieningen voor de regio.

1

Het doelbereik van het thema wonen is apart beoordeeld in deze paragraaf bij het speerpunt ‘Een gemeente die

steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen’ en bij de meetbare doelen bij dit speerpunt in paragraaf 4.3.

42/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

In de Omgevingsvisie staan acties die gericht zijn op het versterken van regionale voorzieningen, evenementen en bereikbaarheid. Deze acties dragen bij aan het doel van een stad die belangrijk is voor de regio. Wat exact ‘belangrijk voor de regio’ betekent, is echter weinig concreet. Daarbij bepalen mensen uiteindelijk zelf waar ze gaan wonen, recreëren, naar school gaan en ondernemen. Dit kan natuurlijk ook in een andere stad in de regio zijn die aantrekkelijk is. Daarnaast is de gemeente voor bereikbaarheid met het openbaar vervoer ook afhankelijk van de concessies van de Provincie Noord-Holland en private partijen voor de dienstregeling. In de autonome situatie is Schagen al belangrijk voor de regio. Het beleid van de Omgevingsvisie draagt weliswaar bij aan het behalen van het doel, maar het is waarschijnlijk onvoldoende en teveel afhankelijk van andere factoren om te kunnen verzekeren dat het doel volledig wordt behaald.

43/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Figuur 4.2 Doelbereik van het beleid uit de Omgevingsvisie.

44/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers De gemeente belooft in de Omgevingsvisie ruimte te bieden aan ondernemers, goede bereikbaarheid van bedrijven (ook digitaal), nette en duurzame bedrijfslocaties te verzorgen en in te spelen op de vraag van ondernemers. Er gebeurt in de autonome ontwikkeling al het één en ander voor ondernemers. Het regionaal convenant bedrijfslocaties is bedoeld om vraag en aanbod van kantoor- en bedrijfslocaties regionaal af te stemmen. Daarnaast wordt momenteel het bedrijventerrein De Lus gerealiseerd en wordt in de autonome ontwikkeling ook al ingezet op bedrijvigheid in de recreatiesector in Schagen. Uitbreiding van nieuwe bedrijven voor toerisme en locatie zijn dan ook welkom als aanvulling op het huidige aanbod. Er is gedeeltelijk plek voor nieuwe bedrijven binnen bestaande terreinen. Tegelijkertijd is de uitbreidingsruimte in Schagen in de autonome ontwikkeling zeer beperkt. Net als in andere gemeenten in de regio Kop van NoordHolland Noord. Verder zijn trends en ontwikkelingen zoals flexibilisering en digitalisering van invloed op de locatiekeuze van bedrijven. Daar bovenop laten de huidige coronacrisis en de bankencrisis van 2008 zien dat economische ontwikkelingen en de invloed daarvan op de benodigde voorraad van bedrijven en kantorenlocaties niet altijd goed te voorspellen zijn.

Bovendien kunnen ondernemers ondanks een vestigingsklimaat in de gemeente Schagen dat door het beleid van de Omgevingsvisie verbeterd is toch besluiten om hun bedrijf in een andere gemeente te vestigen waar voor hen een vergelijkbaar of misschien zelfs aantrekkelijker vestigingsklimaat is. Daarom is te stellen dat het beleid van de Omgevingsvisie zeker een bijdrage levert aan het halen van het doel, maar er kan niet gesteld worden dat het voldoende is om het doel helemaal te halen. Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie De gemeente Schagen wil onder de Omgevingsvisie inzetten op een aantrekkelijke omgeving als basis voor toerisme en recreatie. Daar horen ook goede toeristische voorzieningen en badplaatsen bij. De gemeente zet vooral in op de bereikbaarheid van recreatie met onder andere vrijliggende fietspaden. Het gebied achter de duinen zal ook aantrekkelijker gemaakt worden. Op dit moment spelen al maatschappelijke discussies over de druk van bezoekers en toeristen op verschillende gebieden. En in de autonome ontwikkeling zal ook sprake zijn van recreatiedruk. De gemeente belooft wel de verhuur van normale woningen voor recreatie tegen te gaan om verslechtering van de leefbaarheid te voorkomen. Maar toeristen en recreanten kunnen in hun keuze voor vakantie of ontspanning ook voor andere gemeenten in de regio kiezen.

Verder is lastig aan te geven of het doel helemaal behaald wordt, omdat ‘meedoen’ een rekbaar begrip is. Wanneer doe je als gemeente nationaal mee voor toerisme en recreatie en wanneer geldt dat op internationale schaal? De conclusie hier is dat het afzonderlijke beleid wel bijdraagt aan het behalen van het doel, maar dat het niet voldoende is om het doel helemaal te behalen. Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van wetenschap en nieuwe vormen van landbouw De gemeente stelt in de Omgevingsvisie de Energy & Health Campus te willen realiseren. Ook is het gebied bij Warmenhuizen op de kaart opgenomen als zaadveredelingsgebied. Dit is ook de plek waar geëxperimenteerd kan worden met kringlooplandbouw en algenteelt.

45/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Verder belooft de gemeente boeren aan te moedigen en te helpen over te stappen naar vormen van duurzame landbouw. Daarnaast wil de gemeente samenwerken in de projecten Vitale Teelt en Bio Valley met als doel een biologische landbouw en bollenteelt. Echter, de gemeente is nog altijd afhankelijk van het handelen van ondernemers in de agrarische sector om daadwerkelijk over te stappen op nieuwe vormen van landbouw. Bovendien is de gemeente afhankelijk van andere partijen en geldstromen om de ambities voor wetenschap en een meer duurzame biologische landbouw te behalen. Hier is de conclusie dat de acties wel bijdragen aan het behalen van het doel, maar dat dat niet genoeg is om het doel helemaal te behalen. Dat komt omdat het speerpunt breed en ambitieus is. En ook hier geldt: wat wordt bedoeld met ‘meedoen’ en wanneer ‘doe’ je dan nationaal of zelfs internationaal ‘mee’? De zaadveredelingssector in Nederland als geheel is nu al een internationaal belangrijke speler. In Nederland zijn in West-Friesland en het Westland belangrijke clusters. Het is echter lastig om het aandeel van de bedrijven in alleen de gemeente Schagen los te duiden op internationale schaal. Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen In de huidige situatie is er in de gemeente Schagen sprake van een woningtekort.

Dat wordt in de autonome ontwikkeling ingehaald en daarna is er kans op een overschot aan woningen. Echter, het convenant met het regionale afwegingskader voor het woningbouwprogramma in de Kop van Noord Holland zorgt al in de autonome ontwikkeling dat er geen te groot tekort of een te groot overschot ontstaat. De gemeente belooft in de Omgevingsvisie een aantal maatregelen waarbij vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd wordt en dat er beter en sneller op vraag en aanbod van wonen ingespeeld wordt. Daarbij is de gemeente wel afhankelijk van marktpartijen en corporaties. Bovendien blijft de bouw van woningen onzeker vanwege onvoorziene schommelingen en woontrends. Als laatste kunnen woningzoekenden ook beslissen om in een andere gemeente te gaan wonen. Dergelijke invloeden spelen natuurlijk zowel in de autonome situatie als in de situatie dat de Omgevingsvisie van kracht is. Als conclusie geldt dat in de autonome ontwikkeling al veel bereikt wordt voor de woondoelen van de gemeente vanwege het convenant met het regionale afwegingskader. De acties van de Omgevingsvisie voor wonen veranderen die situatie niet in grote mate. In paragraaf 4.3.1 is het doelbereik van aanvullende doelen bij dit speerpunt verder toegelicht. Een gemeente waar iedereen mee kan doen In de huidige situatie is er sprake van vergrijzing in de gemeente.

Deze groeiende groep ouderen is over het algemeen minder mobiel en kan en of gaat niet te ver voor de voorzieningen die ze nodig heeft. In het algemeen geldt dat een toenemend aantal inwoners, bezoekers en forenzen de druk op de bereikbaarheid in de gemeente vergroot. Het beleid in de Omgevingsvisie is om duidelijk in te zetten op bereikbaarheid en toegankelijkheid. Ook toegankelijkheid van de openbare ruimte. Denk daarbij aan een rolstoel- en rollatorvriendelijke gemeente. Juist dorpsvoorzieningen moeten ook bereikbaar en toegankelijk blijven. Een andere actie in de Omgevingsvisie is dat onderwijs en werk beter op elkaar worden afgestemd en dat hierbij wordt samengewerkt met andere partijen. Ook worden het realiseren van zorgwoningen en een dementievriendelijke gemeente genoemd als beleid om ook ouderen en mindervaliden te blijven ondersteunen. Daarnaast stelt de gemeente nog een Lokale Inclusie Agenda op.

46/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

Hierin worden acties om iedereen mee te laten doen verder uitgewerkt. Het speerpunt ‘een gemeente waar iedereen mee kan doen’ is echter veelomvattend. Vragen die je hierbij kan stellen, zijn: waaraan moet iedereen mee kunnen doen en moet iedereen overal aan mee kunnen doen? Bovendien is het op elkaar afstemmen van bijvoorbeeld onderwijs en werk ook afhankelijk van rijksbeleid en geldstromen. Het beleid van de Omgevingsvisie draagt zeker bij aan het behalen van het doel een gemeente te willen zijn waar iedereen mee kan doen, maar niet in voldoende mate om het doel helemaal te behalen. Dat heeft dus ook te maken met de formulering van het doel. Een gemeente waar kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn; De gemeente heeft in de Omgevingsvisie beleid opgenomen voor de bereikbaarheid zoals goede en veilige wegen, goede voorzieningen voor fietsers en een doorfietsroute. Ook het overstappunt bij het station is onderdeel van dit beleid. De gemeente belooft specifiek om ook voorzieningen in dorpen bereikbaar te willen houden. De gemeente zit ook aan tafel bij plannen voor openbaar vervoer, maar is daarbij ook afhankelijk van andere partijen voor het realiseren van bepaalde vormen of routes van openbaar vervoer. Tegelijkertijd is er een toenemend aantal inwoners, forenzen en bezoekers die de druk op de bereikbaarheid vergroten.

Het beleid uit de Omgevingsvisie draagt bij aan het behalen van het doel, maar niet voldoende om het doel helemaal te behalen. Een veilige, gezonde en sportieve gemeente In de Omgevingsvisie zet de gemeente Schagen in op een gezonde leefomgeving. Het stimuleren van sporten en bewegen en het realiseren van een rookvrije openbare ruimte zijn hier duidelijke voorbeelden van. Andere acties hebben ook overlap met het thema bereikbaarheid en veiligheid. Het verbeteren van de veiligheid van de N9 en vrijliggende fietspaden dragen bij aan het stimuleren van bewegen, de bereikbaarheid en een veiliger omgeving. Ook geeft de gemeente in de Omgevingsvisie aan dat bewoners hier zelf de verantwoordelijkheid in kunnen nemen. De gemeente denkt dan mee. Landbouwprojecten waar de gemeente betrokken bij raakt zoals Bio Valley en Vitale Teelt dragen bij aan gezonde voeding en bewustwording rondom dit thema. Of het doel voor een gezonde en sportieve gemeente gehaald wordt, hangt dus ook af van de eigen inzet van de bewoners. Daarbij is gedragsbeïnvloeding erg moeilijk gebleken in het verleden. Daarnaast is de gemeente ook afhankelijk van de inzet van en samenwerking met onder meer welzijnsorganisaties, scholen en GGD. Het beleid uit de Omgevingsvisie draagt bij aan het behalen van het doel, maar niet voldoende om het doel helemaal te behalen.

Een duurzame gemeente De gemeente stelt in de Omgevingsvisie dat zij in 2040 een duurzame gemeente wil zijn. De gemeente stimuleert bewoners en ondernemers om te werken aan verduurzaming. Hier heeft de gemeente bijvoorbeeld het Duurzaam Bouwloket voor opgericht. Het beleid in de Omgevingsvisie is dat de gemeente informatie verstrekt over klimaatadaptatie, biodiversiteit en een kringloopsamenleving. De gemeente doet hierbij concrete aanbevelingen om bewoners te bewegen mee te helpen aan deze thema’s. Daarnaast is een actie in de Omgevingsvisie dat de benodigde warmte in de gemeente zoveel mogelijk uit de natuur gehaald wordt, wat bijdraagt aan het doel van een duurzame gemeente.

47/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

De gemeente geeft in het beleid van de Omgevingsvisie aan dat samenwerking met buurgemeenten, provincie en netbeheerder nodig is om nieuwe aansluitingen voor duurzame energie mogelijk te maken. Zoals de gemeente zelf ook al aangeeft moet het werken aan duurzaamheid in brede zin samen gebeuren (klimaatadaptatie, biodiversiteit en een kringloopsamenleving). De gemeente is inderdaad afhankelijk van verschillende partijen om het brede doel van een duurzame gemeente te halen. In het beleid van de Omgevingsvisie stelt de gemeente dat ze in 2050 een C02-neutrale gemeente wil zijn. C0²-neutraal betekent dat er geen uitstoot van broeikasgas is in 2050 of dat de uitstoot die er nog is gecompenseerd wordt door bijvoorbeeld het planten van bomen. Dit betekent onder meer dat alle benodigde energie voor elektriciteit, warmte, en mobiliteit duurzaam wordt opgewekt, dus zonder gebruik van fossiele brandstoffen zoals olie, gas of steenkool. Daarnaast gaat het om het gebruik van materialen waarbij in de productie daarvan geen uitstoot is vrijgekomen. Het beleid in de Omgevingsvisie is het streven naar een kringloopsamenleving. Daarnaast is het bevorderen van een C02-neutrale landbouw een actie in de Omgevingsvisie.

Ook duurzame mobiliteit zoals het stimuleren van fietsgebruik door fietspaden te verbeteren en het realiseren van laadpalen voor elektrische auto’s zijn acties in het beleid van de Omgevingsvisie die bijdragen aan het doel van een C02-neutrale gemeente. Bovendien is een actie in de Omgevingsvisie om het leven van meer soorten planten in de gemeente mogelijk te maken en wordt de ontwikkeling van bos aan de rand van de kern Schagen, of in aansluiting op een bestaand bos, mogelijk gemaakt. Omdat bomen en planten C02 opnemen, draagt dat dus bij aan het doel van een C02-neutrale gemeente. De gemeente gaat de onderwerpen duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie uitwerken in het duurzaamheidsprogramma 2020-2050 “Samen bouwen aan een duurzaam Schagen”. De invulling en opvolging van de acties uit dit programma bepalen mede hoe ver de duurzaamheidsdoelen gehaald gaan worden. Een duurzame gemeente in 2040 en een C02-neutrale gemeente in 2050 zijn grote ambities. Deze opgaves kan de gemeente niet alleen realiseren en er zijn veel partijen in de samenleving voor verantwoordelijk om dit te realiseren. Daarnaast bieden technologische innovaties goede vooruitzichten, maar moet de toekomst uitwijzen welke van deze technieken ook daadwerkelijk efficiënt zullen zijn. Ook moet het duurzaamheidsprogramma 2020-2050 nog uitgewerkt worden.

Het is dus erg onzeker op welk moment de gemeente volledig duurzaam en CO2-neutraal zal zijn. De conclusie is hier dan ook dat het beleid in de Omgevingsvisie wel een bijdrage levert aan het doel om een duurzame gemeente te zijn, maar dat dat niet voldoende is om het doel helemaal te behalen. Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden In de Omgevingsvisie zet de gemeente in op een aantrekkelijke openbare ruimte en aantrekkelijkheid van de gebouwen in de gemeente. De gemeente geeft ook aan voor het cultureel erfgoed te zorgen en biedt ook mogelijkheden om karakteristieke gebouwen zoals molens, kerken, stolpboerderijen ook voor andere doelen te gebruiken. De gemeente Schagen geeft in de Omgevingsvisie ook aan dat ze informatie over het landschap en de geschiedenis van de gemeente verstrekt aan bewoners en bezoekers.

48/67

Kenmerk

R001-1272626DSG-V01-agv-NL

De gemeente verwacht ook dat bewoners en ondernemers ‘rekening houden’ met de Waardenkaart. De Waardenkaart is samengesteld met inbreng van bewoners, ondernemers en experts. Het is echter niet duidelijk wat ‘rekening houden met’ de Waardenkaart nou betekent. Daarbij stelt de Waardenkaart geen grenzen aan ontwikkelingen, waar ze komen en hoe de ontwikkelingen zich tot elkaar verhouden. Daardoor heeft de Omgevingsvisie ook een potentieel negatieve invloed op het kwaliteitsniveau van de landschappelijke waarden. De conclusie is dat het beleid in de Omgevingsvisie wel een bijdrage levert aan het doel ‘een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden’ maar dat dit niet voldoende is om het doel helemaal te behalen. 4.3.1 Doelbereik van meetbare doelen bij speerpunt woningvoorraad In de bijlage ‘Kaders en Doelen’ bij de Omgevingsvisie zijn zeven meetbare doelen opgenomen in aanvulling op het speerpunt ‘Een gemeente die steeds inspeelt op de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen’. In deze paragraaf is ook het doelbereik van deze doelen beschreven. Doel 1. Minimaal 300 woningen per jaar De gemeente belooft de bouw van het aantal woningen te monitoren.