16. VNG lbr 24-019 Uitnodiging ALV 26 juni 2024
Tekst van het document
Directie Leonard Geluk Pieter Jeroense
Algemeen directeur plv. Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
17
18
Financieel jaarverslag 2023
Enkelvoudige jaarrekening 2023 Vereniging van Nederlandse Gemeenten
19
Enkelvoudige balans per 31 december 2023 Voor bestemming van het resultaat (bedragen x € 1.000)
ACTIVA 2023
2022
Vaste activa Materiële vaste activa (1) Bedrijfsgebouwen en -terreinen
7.777
8.536
Activa in uitvoering
361
84
Machines en installaties
772
788
1.186
1.408
Andere vaste bedrijfsmiddelen
10.096
10.816
Financiële vaste activa (2) Deelnemingen
21.101
19.745
Overige effecten
63.987
57.578
Totaal vaste activa
85.088
77.323
95.185
88.139
Vlottende activa Vorderingen Handelsdebiteuren (3)
14.075
17.706
Belastingen (4)
123
101
Intercompany (5)
4.823
354
Overige vorderingen en overlopende activa (6)
9.076
6.809 28.098
24.970
Liquide middelen (7)
25.704
37.654
Totaal vlottende activa
53.802
62.624
Totaal activa
148.987
150.763
20
Financieel jaarverslag 2023
PASSIVA 2023
2022
Eigen vermogen (8) Herwaarderingsreserves Statutaire reserve
1.780
-
686
2.725
Bestemmingsreserves
3.512
4.121
Overige reserves
46.733
49.238
Omrekenverschillen
-168
-161
Onverdeeld resultaat
3.758
-4.219 56.301
51.704
Voorzieningen (9) Egalisatievoorziening
1.076
751
Jubileumvoorziening
375
408 1.451
1.159
Kortlopende schulden Handelscrediteuren (10)
5.618
6.271
Belastingen en premie sociale verzek. (11)
6.678
6.023
Intercompany (12)
7.968
6.583
Overlopende passiva (13)
61.736
70.987
Overige schulden (14)
9.235
8.036
Totaal passiva
91.235
97.900
148.987
150.763
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
21
Enkelvoudige staat van baten en lasten over 2023 (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2023
Begroot 2023
Realisatie 2022
Contributie
26.206
26.236
24.974
Bijdrage projecten (15)
122.429
81.259
103.776
7.556
5.586
6.133
156.191
113.081
134.883
Salarissen (17)
23.014
23.470
21.896
Sociale lasten en pensioenlasten (17)
5.843
6.446
5.718
Overige personeelslasten (18)
6.471
2.210
4.261
Afschrijvingen
1.467
1.500
1.419
Kantoor- en huisvestingslasten (19)
6.114
4.747
5.546
Activiteitslasten (20)
115.023
79.117
97.815
Overige lasten (21)
1.802
1.214
2.260
Som der lasten
159.734
118.704
138.915
Bedrijfsresultaat
-3.543
-5.623
-4.032
Financiële baten en lasten (22)
5.005
-
-1.261
-
1.135
-
Aandeel in resultaat van deelnemingen (23)
1.363
-
274
Resultaat voor belastingen
2.824
-4.488
-5.019
-
-
-
2.824
-4.488
-5.019
934
4.488
800
3.758
-0
-4.219
Baten
Overige baten (16) Som der baten Lasten
Buitengewone baten
VPB Resultaat Dekking uit het vermogen
Onverdeeld resultaat
22
Financieel jaarverslag 2023
Het bedrijfsresultaat is uitgekomen op € 3,543 miljoen negatief. Dit is € 2,080 miljoen beter dan begroot. De resultaten van de effectenportefeuille en de deelnemingen waren geen onderdeel van de begroting. Na het positieve resultaat van € 5,005 miljoen vanuit de effectenportefeuille, het positieve resultaat van de deelnemingen van € 1,363 miljoen en de onttrekking uit de bestemmingsreserve is het onverdeeld resultaat uitgekomen op € 3,758 miljoen positief.
Resultaatsbestemming Het onverdeeld resultaat, € 3,758 miljoen positief, zal worden toegevoegd aan de overige reserves.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
23
Toelichting algemeen De Vereniging van Nederlandse Gemeenten is een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid. Zij is statutair gevestigd en kantoorhoudende te (2514 JS) Den Haag, aan de Nassaulaan 12. Het KvK nummer van de Vereniging is 40409418. De jaarrekening van de VNG is opgesteld in april 2024. In het verslag wordt de staat van baten en lasten 2023 vergeleken met de staat van baten en lasten 2022 en de begroting 2022. De begroting van de Vereniging waartegen de realisatie wordt afgezet is de goedgekeurde begroting 2023 welke in oktober 2022 door het bestuur is vastgesteld.
Doelstelling VNG De Vereniging heeft ten doel te werken aan een krachtige lokale overheid door agenderend te zijn op voor gemeenten relevante vraagstukken en ontwikkelingen, en door de lokale uitvoering centraal te stellen bij maatschappelijke opgaven. De Vereniging ondersteunt haar leden met belangenbehartiging, netwerken en dienstverlening. Dat doet zij collectief, in groepen en individueel bij de vervulling van bestuurs-, uitvoerings- en overige taken. Ook ondersteunt de Vereniging haar leden bij de organisatie van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering. De Vereniging heeft voorts de bevoegdheid om voor de leden of groepen van leden: a. Afspraken te maken met verenigingen van werknemers en andere overheden over arbeidsvoorwaarden en het arbeidsvoorwaardenbeleid en deze vast te leggen in collectieve arbeidsovereenkomsten; b. Standaarden vast te stellen ter verbetering van de kwaliteit en efficiëntie van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering
Toepassing verslaggevingsstelsel Het toegepaste verslaggevingsstelsel voor de jaarrekening is gebaseerd op de wettelijke voorschriften weergegeven in Richtlijn 640, Organisaties zonder winststreven voor zowel de enkelvoudige als de geconsolideerde jaarrekening.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Rapporteringsvaluta De enkelvoudige en geconsolideerde jaarrekening luidt in duizenden euro’s (€). De euro fungeert als functionele en rapporteringsvaluta van de VNG. Tellingen zijn gebaseerd op de niet afgeronde bedragen. Vergelijkende cijfers Voor de vergelijkbaarheid van de cijfers 2023 zijn de vergelijkende cijfers 2022 in de balans,
24
Financieel jaarverslag 2023
staat van baten en de toelichting op enkele onderdelen aangepast. Daar waar dat gedaan is, wordt daarvan melding gemaakt in toelichting. Herwaardering Effecten worden gewaardeerd tegen beurswaarde per balansdatum. Ongerealiseerde waardeveranderingen worden verwerkt in de herwaarderingsreserve. Indien echter cumulatieve ongerealiseerde waardemutaties negatief zijn is er geen herwaarderingsreserve en komen ongerealiseerde koerseffecten ten gunste of ten laste van het resultaat. De herwaarderingsreserve is ingesteld om resultaatseffecten ten gevolge van niet gerealiseerde koerseffecten (bewegingen) te voorkomen. Verbonden partijen Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van VNG en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
Consolidatie In de consolidatie zijn de financiële gegevens van de VNG en haar groepsmaatschappijen opgenomen. Het resultaat uit dochterondernemingen zijn in de enkelvoudige jaarrekening na het bedrijfsresultaat verantwoord onder het kopje aandeel in resultaat van deelnemingen. De direct of indirect gehouden deelnemingen in groepsmaatschappijen zijn: • VNG Diensten B.V., Den Haag, 100% belang • VNG International B.V., Den Haag, 100% belang • VNG Risicobeheer B.V., Den Haag, 100% belang • Congres- en Studiecentrum VNG B.V., Den Haag, 100% belang • VNG Opleiding & Detachering B.V., Den Haag, 100% belang • VNG Realisatie B.V., Den Haag, 100% belang Groepsmaatschappijen worden integraal geconsolideerd vanaf de datum waarop overheersende zeggenschap over de groepsmaatschappij is verkregen. De groepsmaatschappijen worden niet meer in de consolidatie opgenomen vanaf de datum waarop geen sprake meer is van overheersende zeggenschap. De posten in de geconsolideerde jaarrekening worden volgens uniforme grondslagen van waardering en resultaatbepaling vastgesteld Nevenvestigingen VNG International B.V. heeft één dochteronderneming te weten CILG-VNG.I.C in Tunesië (100% belang). In het verslag wordt de geconsolideerde staat van baten lasten 2023 vergeleken met de geconsolideerde staat van baten en lasten 2022.
De geconsolideerde begroting wordt niet gebruikt als sturingsinstrument en is daarom niet opgesteld. Valutaomrekening Activa en passiva in vreemde valuta worden omgerekend tegen de valutakoers per balansdatum. In de staat van baten en lasten zijn baten, lasten en resultaten omgerekend in euro’s tegen de op het moment van de transacties geldende koers. Het hierbij ontstane koersverschil wordt direct in het resultaat verwerkt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
25
Materiële vaste activa Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, verminderd met een lineaire afschrijving gebaseerd op de verwachte economische levensduur, of tegen lagere opbrengst waarde. De afschrijving bedraagt voor bedrijfsgebouwen vijftig jaar (verbouwingen tien jaar), voor renovaties twintig jaar, machines en installaties zes tot twintig jaar en voor andere bedrijfsmiddelen drie tot tien jaar. Er wordt rekening gehouden met de bijzondere waardeverminderingen die op balansdatum worden verwacht. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Bij activering als materiële vast activa worden de kosten van herstel en kosten van groot onderhoud als afzonderlijk samenstellend deel (componentenmethode) van het desbetreffende actief opgenomen. Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen waarin invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op de nettovermogenswaarde, doch niet lager dan nihil. Deze nettovermogenswaarde wordt berekend op basis van de grondslagen van de VNG. Effecten Effecten worden gewaardeerd tegen reële waarde gebaseerd op beurskoers per balansdatum. Ongerealiseerde waardeveranderingen van effecten worden, voor zover de herwaarderingsreserve niet uitgeput is, direct verwerkt via de herwaarderingsreserve. Omdat dit een balansmutatie leidt dit niet tot resultaat.
Indien de herwaarderingsreserve uitgeput is, worden de ongerealiseerde waarde mutaties ten laste van het resultaat gebracht. Vorderingen Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie, inclusief de transactiekosten. Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Indien middelen niet ter vrije beschikking staan, dan wordt dit als zodanig toegelicht. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De overige voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij de tijdswaarde van geld niet materieel is. Als de periode waarover de uitgaven contant worden gemaakt maximaal een jaar is, wordt de voorziening tegen nominale waarde gewaardeerd.
Wanneer het de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen. Kortlopende schulden Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.
26
Financieel jaarverslag 2023
Baten Algemeen Onder baten wordt verstaan: de contributie-inkomsten, de projectbijdragen, de bijdrage t.b.v. Fonds GGU, de opbrengst uit levering van goederen en diensten aan derden, onder aftrek van kortingen e.d. en van over de baten geheven belastingen. De baten worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. Bijdragen en subsidies De toerekening van de projectbijdragen vindt plaats op basis van de gemaakte lasten in de desbetreffende jaar. De gemaakte projectlasten worden verantwoord naar kostencategorie in de staat van baten en lasten. Resultaat deelnemingen Het resultaat van de deelnemingen komt overeen met het aandeel in het resultaat over het boekjaar van de betreffende deelneming. Resultaten van nieuwverworven groepsmaatschappijen en de andere in de consolidatie meegenomen rechtspersonen en vennootschappen worden geconsolideerd vanaf de overnamedatum. Op die datum worden de activa, voorzieningen en schulden gewaardeerd tegen de reële waarden. De betaalde goodwill wordt geactiveerd en afgeschreven over de economische levensduur. De resultaten van afgestoten deelnemingen worden in de consolidatie verwerkt tot het tijdstip waarop de groepsband wordt verbroken.
Lasten Algemeen De lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Intercompany-transacties Resultaten uit transacties met en tussen groepsmaatschappijen worden volledig geëlimineerd. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is de Wet Modernisering Vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen in werking getreden. Hierdoor is de VNG onderworpen aan vennootschapsbelasting indien en of voor zover zij met haar activiteiten een onderneming vormt. In het kader van het horizontaal toezicht wordt periodiek bezien of er (nieuwe) activiteiten zijn waarvoor de VNG een onderneming vormt. Tot heden is voor alle activiteiten die VNG voert ondernemingsvorming niet aan de orde. Gezien het voorgaande is VNG derhalve niet aan Vennootschapsbelasting onderworpen. De door VNG (in)direct gehouden dochterondernemingen zijn vanwege hun B.V.-rechtsvorm integraal onderworpen aan vennootschapsbelasting. De door de VNG (in)directe gehouden dochterondernemingen zijn gevoegd in een fiscale eenheid op het niveau van VNG Diensten B.V. De resultaten van de door de VNG gehouden dochterondernemingen worden in de post resultaat deelnemingen verantwoord na de belastinglast van de fiscale eenheid.
Geconsolideerd wordt de totale belastinglast van de consolidatie kring verantwoord. Doordat VNG in 2023 niet onderworpen was aan vennootschapsbelasting komt de effectieve belastingdruk over het resultaat voor vennootschapsbelasting bij VNG uit op nihil. Pensioenen Bij de Vereniging is er sprake van een bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) ondergebrachte pensioenregeling. Deze pensioenregeling wordt als toegezegde pensioenregeling gekwalificeerd. Verwerking in de jaarrekening van de VNG vindt plaats als
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
27
toegezegde bijdrageregeling, omdat de VNG geen verplichting heeft om aanvullende bijdragen te voldoen, anders dan hogere toekomstige premies als er sprake is van een tekort op het vereist eigen vermogen bij het ABP. Volgens de Pensioenwet moet het ABP beschikken over een mínimaal vereist eigen vermogen. Het ABP gebruikt daarvoor een beleidsdekkingsgraad van 126%. Ook is wettelijk bepaald dat de beleidsdekkingsgraad niet langer dan 5 jaar onder 104,2% mag liggen. De ‘beleidsdekkingsgraad’; het gemiddelde van de laatste twaalf dekkingsgraden daalde in 2023 van 118,6% naar 113,9%. Het ABP verhoogd de pensioenen per 1 januari 2024 met 3,03%. Deze pensioenverhoging is verwerkt in de dekkingsgraad van het 4e kwartaal en had een negatief effect. Niet omdat dat veel geld kost, maar omdat de verplichtingen voor de toekomst hiermee omhoog gaan. In 2020 werd besloten om de premie in 3 jaar in stappen te verhogen. Die stijging werd in 2022 uitgesteld naar 2023. ABP nam dit besluit om de premie zo stabiel mogelijk te houden in aanloop naar het vernieuwde pensioenstelsel. De uitgestelde stijging zorgde ervoor dat de premie in 2023 nog een 0,9% hoger werd. Maar omdat de VPL premie in 2023 is vervallen, daalde de premie voor werkgevers toch nog. Die extra 0,9% vervalt nu bij de premie voor 2024. Daarom daalt de premie van het ouderdoms- en nabestaandenpensioen van 27,9% naar 27,0%.
Algemene grondslagen kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de post liquide middelen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest en ontvangen dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten.
Overige informatie Rente- en kredietrisico’s De invloed van veranderingen in rentetarieven op de resultaten van de VNG worden zo veel mogelijk beperkt. Hierbij stelt de VNG zich ten doel de totale rentebaten te optimaliseren en de totale rentelasten te beperken. Om dit te bereiken bankierde de Vereniging op de achtergrond in een zogenaamd rente- en saldo-compensabel stelsel. De bank zag hierbij alle deelnemende rekeningen als een geheel. Hierdoor werd de duurdere debetrente, als gevolg van negatieve standen op de rekening van de VNG, beperkt. Omdat het rente- en saldocompensabel stelsel strijdig is geworden met EU-regelgeving is het rente- en saldo compensabel stelsel per 01-04-2023 opgeheven. Momenteel wordt gestuurd op de ontwikkeling van de rekening naar de toekomst waarbij eerder dividenden zullen worden opgevraagd en of de effectenportefeuille eerder zal worden afgeroomd. Het uitzetten van gelden geschiedt uitsluitend door VNG of VNG Diensten. Gezien het voorgaande en de ruime back-up positie van potentiële dividenduitkeringen vanuit VNG Diensten en de ruime mogelijkheid om vrij snel uit de effectenportefeuille de stand liquide middelen aan te vullen, zijn de kredietrisico’s voor de Vereniging zijn als laag te kwalificeren. De baten die de Vereniging genereert, zijn nagenoeg alle afkomstig van overheidsinstellingen.
Tekstuele analyse De cijfers worden zoveel mogelijk toegelicht onder de enkelvoudige balans en staat van baten en lasten. Voor zover de cijfers in de geconsolideerde balans en staat van baten en lasten hetzelfde zijn als de enkelvoudige balans en staat van baten en lasten, zullen deze niet apart worden toegelicht.
28
Financieel jaarverslag 2023
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
29
Toelichting op de enkelvoudige balans (bedragen x € 1.000)
Materiële vaste activa (1) Het verloop van de materiële vaste activa is als volgt: Bedrijfsgebouwen en -terreinen
Activa in uitvoering
Machines en installaties
Andere vaste bedrijfsmiddelen
Totaal 2023
24.777
84
6.318
5.278
36.457
-16.241
-
-5.530
-3.870
-25.641
8.536
84
788
1.408
10.816
Investeringen
126
361
141
204
832
Desinvesteringen aanschafwaarde
-82
-
-141
-238
-461
Desinvesteringen afschrijvingen
82
-
141
237
460
Herrubriceringen aanschafwaarde
-
-84
-
-
-84
Afschrijvingen
-885
-
-157
-425
-1.467
Totaal mutaties
-759
277
-16
-222
-720
24.821
361
6.318
5.244
36.744
en waardeverminderingen
-17.044
-
-5.546
-4.058
-26.648
Boekwaarde 31 december
7.777
361
772
1.186
10.096
Afschrijvingspercentages
2-20%
5-16,7%
10-33%
Beginstand Aanschafwaarde Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen Boekwaarde 1 januari
Mutaties
Eindstand Aanschafwaarde Cumulatieve afschrijvingen
30
Financieel jaarverslag 2023
In 2023 is geïnvesteerd in het onderhoud van het ICT-netwerk in de Willemshof. Daarnaast zijn er onderhoudswerkzaamheden verricht aan en in het pand. De mutaties in de vaste activa bestaan verder uit de reguliere vervanging van activa en de geplande jaarlijkse afschrijvingen. Activa in uitvoering zijn de investeringen die op balansdatum nog niet in gebruik zijn en geactiveerd worden in 2024 of later. De actuele WOZ-waarde van Nassaulaan 12 is gelijk aan € 18,500 miljoen en die van de Sophialaan 10 bedraagt € 1,870 miljoen. Deze is gebaseerd op de beschikking van de gemeente Haaglanden, met peildatum 1 januari 2022.
Financiële vaste activa (2) Deelnemingen
2023
2022
VNG Diensten B.V.
21.101
19.745
21.101
19.745
VNG Diensten B.V.
2023
2022
Stand per 1 januari
19.745
19.488
Aandeel in resultaat
1.363
274
Dividend
-
-
Omrekenverschillen vreemde valuta
-7
-17
21.101
19.745
Stand per 31 december
De verdere toename van de waarde VNG Diensten B.V. ultimo 2023 ten opzichte van de waarde ultimo 2022 is het gevolg van het positieve resultaat deelnemingen 2023 en het niet uitkeren van dividend. Het positieve resultaat is het gevolg van een verdere reductie van verliezen en voorts door toename van de omzet. Het verloop van de effectenportefeuille (exclusief overige beleggingen)
Overige effecten
2023
2022
Effectenportefeuille
63.984
57.574
4
4
63.988
57.578
Overige beleggingen Stand per 31 december
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
31
Obligaties Aandelen Totaal 2023
Totaal 2022
Balanswaarde per 1 januari
39.162
18.412
57.575
66.933
Aankopen
9.742
2.427
12.169
27.834
Verkopen
-7.395
-3.210
-10.606
-28.025
Gerealiseerde waardedalingen of -stijgingen
-278
650
372
698
Ongerealiseerde waardedalingen of -stijgingen
2.638
1.836
4.474
-9.866
43.869
20.115
63.984
57.574
Stand per 31 december
De balanswaarde per ultimo 2023 komt ten opzichte van de balanswaarde ultimo 2022 € 6,410 miljoen hoger uit. Dit is een stijging van 11%. Een positief saldo van aan- en verkopen draagt hier voor € 1,564 miljoen aan bij, het saldo gerealiseerde en ongerealiseerde waarde mutaties draagt hier vervolgens voor € 4,846 miljoen positief aan bij.
Obligaties Aandelen Totaal 2023
Totaal 2022
Cumulatieve ongerealiseerde koerseffecten
-2.694
-1.315
3.095
1.780
De cumulatieve ongerealiseerde koerseffecten vormen in geval van een positieve stand de herwaarderingsreserve. De herwaarderingsreserve 2023 nam ten opzichte van 2022 met € 1,780 miljoen in omvang toe.
Handelsdebiteuren (3)
Handelsdebiteuren Voorziening dubieuze debiteuren Stand per 31 december
2023
2022
14.243
18.311
-168
-605
14.075
17.706
De post handelsdebiteuren is met € 3,631 miljoen afgenomen. Voor de overige vorderingen betreft de daling € 2,818 miljoen grotendeels (€ 2,532 miljoen) vorderingen die middels een juridische procedure in 2023 zijn afgewikkeld. Daarnaast een grote creditfactuur (€ 0,282 miljoen) ter afhandeling van een project. De voorziening dubieuze debiteuren is ten opzichte van vorig jaar met € 0,437 miljoen afgenomen. In 2023 zijn een aantal oude vorderingen (€ 0,451 miljoen) afgewikkeld maar was er een kleine verhoging van de openstaande vorderingen.
32
Financieel jaarverslag 2023
Belastingen (4) 2023
2022
Terug te vorderen Dividendbelasting
123
101
Stand per 31 december
123
101
Dit betreft de terug te vorderen dividendbelasting vanuit de effectenportefeuille over het jaar 2022 en 2023. De post te vorderen dividendbelasting is met € 0,022 miljoen toegenomen. Oorzaak is dat de dividenden over 2021 en 2022 in 2023 zullen worden teruggevorderd.
Intercompany (5) 2023
2022
Congres- en Studiecentrum VNG B.V.
18
78
VNG International B.V.
73
47
VNG Opleiding & Detachering B.V.
4
13
4.723
139
VNG Risicobeheer B.V.
5
3
VNG Naleving B.V.
-
74
VNG Diensten B.V.
-
-
4.823
354
2023
2022
6
6
258
330
Nog te factureren opbrengsten
3.093
654
Reclassificatie OHW projecten
5.180
5.816
539
3
9.076
6.809
VNG Realisatie B.V.
Stand per 31 december
Overlopende activa (6)
Waarborgsommen Vooruitbetaalde kosten
Overige vorderingen Stand per 31 december
De grootste stijging (€ 2,439 miljoen) in de overlopende activa wordt veroorzaakt door de nog te factureren opbrengsten. De te factureren opbrengsten bestaan vooral uit door te belasten salarislasten en de bijdragen op projecten. De facturen uit 2023 zijn zoveel mogelijk verstuurd in 2023. De daling op de reclassificatie van het onderhanden werk wordt veroorzaakt door een afname in de omvang van gesubsidieerde activiteiten
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
33
Liquide middelen (7) 2023
2022
Bank
25.689
37.650
Kas
15
4
25.704
37.654
Stand per 31 december
Het saldo van de liquide middelen betreft het totaal van de zakelijke rekeningen-courant en (vermogens)spaarrekeningen. In april 2022 heeft de VNG een extra rekening-courant geopend. Sinds de inval van Rusland in de Oekraïne vangen gemeenten Oekraïense vluchtelingen op en willen deze leefgeld verstrekken. Om snel giraal geld ter beschikking te stellen zijn eigenlijk bankrekeningen en -passen nodig, maar dit is niet snel mogelijk. Een alternatief is een debet card waarmee zonder bankrekening toch een pas kan worden uitgereikt waarmee kan worden betaald en gepind. Om gemeenten hierin te ondersteunen heeft de VNG hiervoor in samenwerking met de BNG een rekening-courant geopend. De gelden op de rekening zijn weliswaar juridisch van de VNG, maar daartegenover staan de vorderingen van de stortende gemeente c.q. de debet card houder voor eenzelfde bedrag zodat de eindstand altijd nihil zal zijn. De (overige) liquide middelen staan ter vrije beschikking van de Vereniging. Het kassaldo betreft een voorraad VVV-Bonnen.
Eigen vermogen (8) 2023
2022
1.780
-
686
2.725
Bestemmingsreserves
3.512
4.121
Overige reserves
46.733
49.238
Omrekenverschillen
-168
-161
Onverdeeld resultaat
3.758
-4.219
56.301
51.704
Herwaarderingsreserves Statutaire reserve
De overige reserve is vrij besteedbaar. De Bestemmingsreserve, de Wettelijke reserve, en de Omrekenverschillen zijn niet vrij besteedbaar. De Herwaarderingsreserve was in 2022 uitgeput.
Overige reserves
2023
2022
Stand per 1 januari
49.238
48.306
Resultaatsbestemming vorig boekjaar
-4.217
-
Vrijval statutaire reserve
2.039
-
-
1.125
Bestemming agv Kennishub
-528
-528
Vrijval bestemming Kennishub
202
335
46.733
49.238
Bestemmingsreserve nieuwe Willemshof
Stand per 31 december
34
Financieel jaarverslag 2023
Bestemmingsreserve
2023
2022
Stand per 1 januari
4.121
4.729
Lasten herhuisvesting
-458
-458
Lasten afschrijving begane grond
-150
-150
Bestemming agv Kennishub
528
528
Lasten agv Kennishub werkzaamheden
-326
-193
Vrijval restant bestemming Kennishub budget
-202
-335
Stand per 31 december
3.512
4.121
In 2007 is besloten dat een deel van het eigen vermogen beschikbaar wordt gesteld om de verbouwing van de Willemshof te financieren. Hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd, voor de jaarlijkse afschrijvingslasten. Voor de verbouwing van de begane grond is in 2018 besloten dat de afschrijvingslasten voor een totaalbedrag van € 1,500 miljoen ten laste komen van het vermogen. Hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd, voor de jaarlijkse afschrijvingslasten. In het tweede kwartaal 2022 is besloten € 1,056 miljoen uit het vermogen te bestemmen voor de werkzaamheden van de Kennishub. De inzet van deze middelen is verspreid over de jaren 2022 en 2023 voor een bedrag van € 0,528 per jaar. Deze Kennishub heeft op dit moment vooral een bemiddelende rol. Dat wil zeggen dat de hub zich richt op het faciliteren en stimuleren van kennisontwikkeling en -deling intern (binnen de VNG) en met en tussen de leden (gemeenten) van de VNG. De hub doet dit via (structurele) connecties met de kennisinstellingen (door de uitbouw en coördinatie van kennisnetwerken). Met andere woorden: de hub verbindt, structureert en coördineert kennisontwikkeling en -deling, en heeft een aanjaagfunctie op het gebied van kennis- en datagedreven werken. De Kennishub wordt binnen en buiten de VNG steeds meer gevraagd te verbinden, adviseren en mee te denken.
Er is overal beweging op het gebied van kennis en ook andere partijen lijken in een vergelijkbare puzzel te zitten waar het gaat over kennis en expertise. De realisatie 2023 is uitgekomen op € 0,326 miljoen. Het restant valt vrij in de overige reserves. Eind 2023 bestaat de bestemmingsreserve (€ 3,512 miljoen) uit het saldo van de afschrijvingslasten verbouwing Willemshof (€ 2,560 miljoen), afschrijvingslasten begane grond. (€ 0,838 miljoen) en het solidariteitsfonds (€ 0,114 miljoen) gevormd voor de vergoeding van de schade ontstaan uit de staking door gemeenteambtenaren.
Wettelijke Reserve
2023
2022
Stand per 1 januari
686
2.725
Stand per 31 december
686
2.725
De wettelijke reserve bestaat uit een wettelijk verplichte conversiereserve welke is gevormd van uit de verkrijgingswaarde van de stichting KING en een statutaire reserve welke is gevormd uit de overschotten uit de rechtstreekse uitnamen uit het gemeentefonds. Deze laatste reserve wordt statutair aangeduid als de gemeentefonds reserve. Per 01-01-2023 is de gemeentefondsreserve opgeheven en toegevoegd aan de algemene reserve. Gezien het bijzondere karakter van deze reserves en het gegeven dat aan uitkering van beide reserves
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
35
voorwaarden zijn verbonden, worden deze reserves hier gepresenteerd als bestemmingsreserve. Er is een bestedingsplan in uitvoering dat ten laste wordt gebracht van de conversiereserve. Hierdoor zal de conversiereserve uiteindelijk op nul uitkomen, waarna de conversiereserve zal worden opgeheven. De middelen in de gemeentefonds reserve zijn per 1 januari 2023 overgeheveld naar de algemene reserve. De algemene ledenvergadering 2022 heeft hiertoe de verplichte statutair vereiste goedkeuring verleend.
Herwaarderingsreserve (gesplitst) Obligaties Aandelen Totaal 2023
Totaal 2022
Balanswaarde per 1 januari
-3.953
1.259
-2.694
7.172
602
-512
90
-1.318
Ongerealiseerde waarde mutaties
2.036
2.348
4.384
-8.548
Mutatie herwaardering
2.638
1.836
4.474
-9.866
Stand per 31 december
-1.315
3.095
1.780
-2.694
Realisatie herwaardering door verkoop
Door koersverliezen op effecten was de herwaarderingsreserve in boekjaar 2022 uitgeput. Als gevolg hiervan liepen de ongerealiseerde koersresultaten gecorrigeerd met de herwaardering door verkoop niet meer via de balans maar via de resultatenrekening. Doordat de gecumuleerde ongerealiseerde waarde mutaties op effecten in 2023 sterk in waarde zijn toegenomen is ultimo 2023 de herwaarderingsreserve uitgekomen op € 1,780 miljoen. Door deze positieve stand lopen de ongerealiseerde waarde mutaties voor zover deze stand positief blijft weer via de balans. Oorzaak van de stijging is een aangepaste positionering van de beleggingscategorieën waardoor beter op de stijgende rente of hogere rente kan worden ingespeeld.
Omrekenverschillen
2023
2022
Stand per 1 januari
-161
-144
-7
-17
-168
-161
Mutatie Stand per 31 december
36
Financieel jaarverslag 2023
Onverdeeld resultaat boekjaar
2023
2022
Stand per 1 januari
-4.218
1.125
Naar Overige reserves (uit onverdeeld resultaat voorgaand boekjaar)
4.218
-1.125
Mutatie bestemmingsreserve (afschr. lasten huisvesting)
608
608
Mutatie bestemmingsreserve (Werkzaamheden a.g.v. Kemmishub)
326
193
Resultaat boekjaar
2.824
-5.019
Stand per 31 december
3.758
-4.218
Het onverdeeld resultaat wordt toegevoegd aan de overige reserve.
Voorzieningen (9) De VNG heeft een tweetal voorzieningen voor verplichtingen die voortvloeien uit aanspraken op de WW- en Bovenwettelijke WW-regelingen en voor de uit te keren jubileumuitkeringen. Deze voorzieningen hebben in overwegende mate een langlopend karakter. Deze voorzieningen worden jaarlijks in overeenstemming gebracht met de maximale toekomstige verplichtingen. De voorzieningen worden gepresenteerd tegen de contante waarde.
Egalisatievoorziening
2023
2022
Stand per 1 januari
751
811
Dotaties
592
203
Onttrekkingen/vrijval
-267
-263
Stand per 31 december
1.076
751
In 2023 is de egalisatievoorziening voor toekomstige jaarlijkse verplichtingen voor afvloeiingslasten gestegen met € 0,325 miljoen. De weergegeven dotatie wordt in hoge mate veroorzaakt door de opgebouwde rechten van (oud-)medewerkers die recht hebben op een WW-uitkering. De onttrekking bestaat uit de betaling van de uitkeringsrechten van de oudmedewerkers die reeds in de voorziening waren meegenomen en de vrijval van de opgenomen uitkeringsrechten, omdat de oud-medewerkers een baan gevonden hebben en geen recht meer hebben op de WW-uitkering.
Voorziening ambtsjubilea
2023
2022
Stand per 1 januari
408
431
-
-
Dotaties
-33
-23
Stand per 31 december
375
408
Onttrekkingen
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
37
De voorziening is gevormd voor de toekomstige ambtsjubilea. De voorziening betreft de in de toekomst uit te keren jubileumuitkeringen gebaseerd op de gedane toezeggingen, blijfkans en leeftijd.
Handelscrediteuren (10) 2023
2022
6.779
13.800
-
-
Reclassificatie
-1.161
-7.529
Stand per 31 december
5.618
6.271
Handelscrediteuren Betalingen onderweg
De reclassificatie betreft het saldo nog te betalen Intercompany (€ 1,161 miljoen). Deze zijn onderdeel van de subadministratie. Crediteuren en worden in de jaarrekening onder de daarvoor bestemde rubriek verantwoord.
Belastingen en premie sociale verzekeringen (11) 2023
2022
1.845
1.754
416
417
Omzetbelasting
4.417
3.852
Stand per 31 december
6.678
6.023
2023
2022
495
475
1
809
198
133
VNG Realisatie B.V.
7.273
4.227
VNG Naleving B.V.
-
939
7.968
6.583
Afdracht loonbelasting en sociale premies Pensioenen
Intercompanycrediteuren (12)
VNG Connect B.V. VNG International B.V. VNG Opleiding & Detachering B.V.
Stand per 31 december
38
Financieel jaarverslag 2023
Overlopende passiva (13) 2023
2022
Vooruit gefactureerde contributie
28.108
26.115
Vooruit ontvangen subsidies
28.267
36.983
Fonds GGU & Gemeentefonds Saldi
5.360
7.889
61.736
70.987
Stand per 31 december
Onder de post vooruit ontvangen subsidies zijn de bedragen opgenomen van het Rijk voor de projecten die nog doorlopen of afgerekend worden in 2024 en later.
Overige schulden (14) 2023
2022
31
62
Div. reserveringen voor verlof en vakantiegeld
2.333
1.769
Overige schulden
6.871
6.205
Stand per 31 december
9.235
8.036
Vooruit gefactureerde bedragen
Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen De totale verplichting voor beheer en onderhoud van het automatiseringssysteem en de Facilitaire Diensten (catering, onderhoud gebouwen, schoonmaak en receptiediensten) bedraagt € 5,115 miljoen (t/m 2027). Per jaar is de verplichting: 2024 € 2,374 miljoen. 2025 € 2,290 miljoen 2026 € 0,370 miljoen 2027 € 0,082 miljoen Wet Ketenaansprakelijkheid De onderneming is onderworpen aan de Wet Ketenaansprakelijkheid en de Wet Inlenersaansprakelijkheid. Uit dien hoofde kan de onderneming worden aangesproken voor de door onderaannemers mogelijk niet afgedragen belastingen en premies sociale verzekeringen. Hoofdelijke aansprakelijkheid De VNG maakt onderdeel uit van een fiscale eenheid voor de omzetbelasting, waarvan naast de VNG ook VNG Diensten B.V., VNG International B.V., VNG Realisatie B.V., VNG Congres- en Studiecentrum B.V., VNG Risicobeheer B.V. en VNG Opleiding & Detachering B.V. deel uitmaken. Binnen deze fiscale eenheid wordt geen btw aangerekend op de onderlinge leveringen en diensten. Elke afzonderlijke entiteit binnen deze fiscale eenheid doet zelfstandig aangifte. De entiteiten binnen de fiscale eenheid zijn volledig aansprakelijk voor de afdracht van de omzetbelasting van de fiscale eenheid als geheel.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
39
Toelichting op de enkelvoudige staat van baten en lasten (bedragen x € 1.000)
Bijdrage projecten (15) De bijdragen projecten zijn hoger dan begroot. Deze hogere realisatie is het gevolg van nieuwe extern gefinancierde projecten. In de begroting wordt rekening gehouden met de subsidieaanvragen die op dat moment al goedgekeurd zijn. De nieuwe projecten hebben effect op het totale bedrijfsresultaat, omdat tegenover de hogere projectbaten, vaak een minder dan evenredige toename van de lasten (zowel uitbestedings- als personele lasten) staat. Uit deze personele lasten op de projecten wordt extra dekking gegenereerd middels de overhead (zoals huisvesting en overhead verwerkt in het uurtarief), die een bijdrage levert aan het resultaat. In vergelijking met 2022 neemt de bijdrage projecten toe met € 18,653 miljoen.
Realisatie 2023
Begroot Realisatie 2023 2022
Bijdrage projecten
122.429
81.259
103.776
Waarvan subsidies van het Rijk
61.276
21.421
49.802
Waarvan projecten uit het Fonds GGU en saldo Gemeentefonds uitname
61.153
59.838
53.974
De begroting van het Fonds GGU en de hoogte van de financiële bijdrage van de leden aan het Fonds, is in beginsel gebaseerd op inwoneraantal en wordt jaarlijks ter goedkeuring voorgelegd aan de ALV, waarna de leden verplicht zijn deze financiële bijdrage te voldoen ter dekking van de kosten van het Fonds. De financiële en inhoudelijke verantwoording over het Fonds aan de ALV wordt opgenomen in de jaarrekening en het jaarverslag van de Vereniging. (zie daarvoor onderstaande tabel). De realisatie van de GGU-activiteiten in 2023 bedraagt € 61,153 miljoen. Uit voorgaande jaren zijn er crediteringen en opbrengsten voor een bedrag van € 5,510 miljoen. De bedragen die niet uitgegeven zijn in 2023, worden als overlopende passiva opgenomen op de balans. Deze worden in 2024 en verder uitgegeven, aan de daarvoor aangewezen activiteiten binnen het Fonds GGU.
40
Financieel jaarverslag 2023
Fonds GGU 2023
Realisatie
Budget
Kwaliteit en rechtmatigheid kinderopvang
561
569
Zorg en Jeugd
-
-
Kennisborging Sociaal domein en jeugdbescherming kennis
416
535
Ketenbureau en VVA
7.847
8.388
Landelijke Inkoop Jeugdzorg
649
714
Hervormingsagenda Jeugd
289
300
Hervormingsagenda Jeugd RFC
263
-
Ketenverplichting
925
921
Naleving - toezicht en handhaving
1.566
2.585
WISI
1.923
2.672
Publieke Gezondheid
433
600
Ontwikkelagenda gezond leven/IZA/GALA RFC
675
-
Platform Sociaal Domein
1.273
1.250
Kwaliteit en rechtmatigheid Zorg
1.103
1.396
Asiel en opvang
250
-
Energie en Klimaat
3.614
3.650
Transitieprojecten Leefomgeving
1.063
1.112
Digitale Connectiviteit - 5G
71
150
Programma Omgevingswet
4.644
4.298
Fysieke Leefomgeving RFC
1.427
-
Transitieprojecten Lokale democratie
254
376
Quickscan Lokale Democratie RFC
48
-
Juridische Dienstverlening RFC
417
-
Beheer Taxatiewijzer WOZ
1.143
1.191
Democratie in Actie
160
-
Digitale informatievoorziening
5.760
5.682
GDI
1.622
1.963
Digitale Veiligheid
4.202
4.871
Privacy
471
415
Waarstaatjegemeenten.nl inclusief diverse monitors
2.599
2.956
Innovatie ondersteuning
855
1.080
Expertisecentrum Dienstverlening
368
468
Uitvoerbaarheid en uitvoeringskracht
1.429
1.252
Regie op beheer voor GGU producten
3.793
3.907
Programma beter aanbesteden
174
228
KC Inkoop
854
388
Bedrijfskosten VNG R
4.660
3.246
Communicatie
1.495
1.097
Ondersteuningsteam GGU
403
356
CIO Functie
492
379
Implementatie en ondersteuning beweging Samen organiseren
821
843
VNG Academie RFC
140
-
Totaal 61.153
59.838
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
41
Overige baten (16) Realisatie 2023
Begroot Realisatie 2023 2022
Opbrengst derden
2.204
1.421
1.678
Auteursvergoedingen
425
200
31
Vacatiegelden
15
5
15
Interne baten
4.187
3.287
3.694
Overige baten
724
673
715
7.556
5.586
6.133
Totaal overige baten
Opbrengst derden De realisatie 2023 is € 0,783 miljoen hoger dan begroot. Deze post bestaat uit de doorbelasting van salariskosten aan gelieerde instellingen en overige omzet gerealiseerd door het doorbelasten van kosten aan derden. Auteursvergoedingen De realisatie van de auteursvergoedingen ligt hoger dan begroting en eerdere jaren. Dit komt doordat de royaltyafrekening van het SDU over 2022 en 2023 in de jaarrekening van 2023 worden verantwoord. Interne baten In de begroting was rekening gehouden met een stijging van de opbrengsten, echter bleek deze hoger dan voorzien. De realisatie laat een stijgende lijn zien en is € 0,900 miljoen hoger dan begroot. Vergeleken met 2022 zijn de interne baten met € 0,493 miljoen gestegen. Overige baten De overige baten bestaan voornamelijk uit de opbrengsten Reprorecht en de bijdrage SBCM. De omvang hiervan is respectievelijk € 0,641 miljoen en € 0,060 miljoen.
Salarissen, sociale lasten en pensioenlasten (17) Realisatie 2023
Begroot Realisatie 2023 2022
Salarissen
23.014
23.470
21.896
Sociale lasten
2.897
2.955
2.629
Pensioenlasten
3.424
3.492
3.670
Vergoedingen (ZW, uitlenen personeel)
-478
-
-582
28.857
29.916
27.613
Totaal salarissen, sociale lasten en pensioenlasten
Het totaal van salarislasten, sociale lasten en pensioenlasten stijgt met € 1,244 miljoen ten opzichte van 2022. De stijging is o.a. veroorzaakt door een toename van salariskosten volgend uit wijzigingen in de CAO en een stijging van de omvang van het personeelsbestand.
42
Financieel jaarverslag 2023
Het uitstroompercentage laat al meerdere jaren (sinds 2019) een stijgende lijn zien. In 2023 kwam het uitstroompercentage met 16% hoger uit dan in 2022 (2022: 15%, 2021: 13,16%). Het gemiddeld aantal fte in 2023 is ten opzichte van 2022 gestegen. Ultimo 2023 waren er 308,16 fte in dienst (2022: 298,5 fte). De vergoedingen voor zwangerschap, uitlenen van personeel en overige loonlastenvergoedingen kwamen in 2023 lager uit dan 2022. De gemiddelde salarislast per fte stijgt van € 92.506 in 2022 naar € 93.643 in 2023. Deze stijging van 1,123% is het gevolg van de wijzigingen in de cao, reguliere periodieke verhogingen, de wijzigingen van de sociale en pensioenlasten en hogere inschaling van medewerkers.
Overige personeelslasten (18) Realisatie 2023 Uitzendkrachten/personeel derden
Begroot Realisatie 2023 2022
3.210
691
2.784
Arbolasten
115
42
57
Studielasten
678
432
463
Werving
44
75
26
Rechtspositionele lasten
171
217
139
Onttrekking/Dotatie voorzieningen
269
-
252
1.554
544
220
431
210
320
6.471
2.210
4.261
Overige lasten Reis- en verblijflasten Totaal overige personeelslasten
De overige personeelslasten overschrijden de begroting met € 4,261 miljoen. Per begrotingspost zijn de verschillen als volgt te duiden: • De lasten van uitzendkrachten/personeel derden komen € 2,519 miljoen hoger uit dan begroot. Deze kosten hebben onder andere betrekking op vervangende inhuur voor openstaande vacatures, detacheringen en zwangerschapsvervanging. • De studielasten en de reis- en verblijfskosten vallen respectievelijk € 0,246 miljoen en € 0,221 hoger uit dan begroot. Ten opzichte van 2022 stijgen deze kosten aanzienlijk als gevolg van het wegvallen van restricties op samenkomsten in het kader van de coronacrisis. • De arbolasten vallen € 0,073 hoger uit dan begroot. Deze lasten bestaan uit een bedrijfszorgpakket, begeleiding vanuit een bedrijfsarts en arbo-gerelateerde aanpassingen van de werkplekken. Door het wegvallen van de vorige bedrijfsarts moest er in 2023 een nieuwe bedrijfsarts gevonden worden. De nieuwe bedrijfsarts heeft een iets andere aanpak dan de vorige bedrijfsarts. Zo is zij meer gericht op coaching en preventie en is de standaard spreekuurafspraak langer. • Het ziekteverzuim is in 2023 uitgekomen op 5,49%. Dit is hoger dan 2022 (5,42%) en ook hoger dan het streefpercentage van 3,5%. • De rechtspositionele kosten vallen lager uit dan begroot doordat er minder gereisd wordt, onder andere door het hybride werken.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
43
Specificatie:
Omschrijving Overige personeelslasten
Realisatie 2023 Project gefinancierd
Overig
Totaal
346
6.125
6.471
Kantoor- en huisvestingslasten (19) Realisatie 2023 Huisvestingslasten
Begroot Realisatie 2023 2022
1.132
737
726
Onderhoud en inventaris
551
375
446
Automatiseringslasten
3.039
2.416
3.104
Telecommunicatie
7
22
29
Drukwerklasten
-
25
24
Bibliotheeklasten
778
777
756
Restauratieve lasten
606
395
461
6.114
4.747
5.546
Totaal kantoor- en huisvestingslasten
De kantoor- en huisvestingslasten zijn ten opzichte van de begroting € 1,367 miljoen hoger. Op bijna alle onderdelen is de realisatie hoger uitgekomen dan begroot. De huisvestings- en onderhoudslasten zijn gestegen en ook de restauratieve lasten komen in 2023 hoger uit dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met de gestegen energiekosten als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Een andere hoge stijging zien we bij de restauratieve lasten. De voornaamste oorzaak van deze stijging betreft de losse afname voor de catering welke in verband met corona naar beneden was aangepast. Inmiddels zijn we weer terug op het oude niveau waardoor we een overschrijding hebben van € 0,211 miljoen. Ook de automatiseringslasten zijn ten opzichte van de begroting € 0,623 hoger. De grotere omvang van het personeelsbestand brengt extra (licentie-)kosten met zich mee. Specificatie:
Omschrijving
Kantoor- en huisvestingskosten
44
Financieel jaarverslag 2023
Realisatie 2023 Project gefinancierd
Overig
Totaal
-125
6.239
6.114
Activiteitslasten (20) Realisatie 2023
Begroot Realisatie 2023 2022
Voorlichting
1.182
491
843
Bijeenkomsten
3.363
244
1.653
Onderzoek
2.494
3.502
3.271
104.250
81.424
91.654
3.734
568
394
-
-7.112
-
115.023
79.117
97.815
Advies derden Bijdragen en lidmaatschappen Doorbelasting Totaal activiteitslasten
De activiteitslasten zijn € 35,906 miljoen hoger dan de begroting. De voornaamste verschillen per afzonderlijke begrotingspost zijn: • Voorlichting: Het budget voor voorlichting wordt met € 0,691 miljoen overschreden. Dit bedrag heeft voor een deel betrekking op extern gefinancierde projecten. De kosten hiervan bedroegen in 2023 € 0,382 miljoen. Het andere deel heeft betrekking op de intern gefinancierde projecten, onder andere gefinancierd door aanvullend op de begroting toegewezen prioriteitenbudget. • Bijeenkomsten: De overschrijding van € 3,119 miljoen heeft voor een bedrag van € 2,961 miljoen betrekking op extern gefinancierde projecten die bij het opstellen van de begroting nog niet bekend waren. • Onderzoek: Dit budget wordt in de loop van het jaar projectmatig toegewezen, de lasten van deze activiteiten worden verantwoord onder afzonderlijke begrotingsposten zoals adviezen derden, overige personeelslasten en ICT-lasten. Daardoor blijft de realisatie (€ 1.008 miljoen) op de post onderzoekskosten achter bij begroot. • Advies derden: Er is € 22,826 miljoen meer uitgegeven dan begroot. De realisatie ten opzichte van 2022 is gestegen met € 12,596 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door extern gefinancierde projecten. De kosten van de inhuur van personeel op de subsidies en GGU gefinancierde activiteiten zijn in de presentatie opgenomen onder de activiteitskosten.
• Bijdragen en lidmaatschappen: Er is € 3,166 miljoen meer uitgegeven dan begroot. € 3,214 miljoen heeft betrekking op extern gefinancierde projecten die bij het opstellen van de begroting nog niet bekend waren. • Doorbelasting: De inzet van medewerkers voor extern gefinancierde projecten wordt doorbelast aan deze projecten. In de begroting werd rekening gehouden met een doorbelasting van € 7,112 miljoen aan baten. Door het gestegen projectvolume was de werkelijke inzet van medewerkers hoger. De werkelijke kosten staan weergegeven onder salarislasten, waardoor de realisatie op de doorbelastig op nul uitkomt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
45
Specificatie:
Omschrijving
Realisatie 2023 Project gefinancierd
Overig
Totaal
Voorlichting
382
800
1.182
Bijeenkomsten
2.961
402
3.363
Onderzoek
1.866
628
2.494
Advies derden
103.045
1.205
104.250
Bijdragen en lidmaatschappen
3.214
520
3.734
5
-6
-1
111.474
3.549
115.023
Doorbelasting Activiteitskosten
Overige lasten (21) Realisatie 2023 Overige lasten
1.802
Begroot Realisatie 2023 2022 1.214
2.260
Specificatie:
Omschrijving Overige lasten
Realisatie 2023 Project gefinancierd
Overig
Totaal
886
916
1.802
Financiële baten en lasten (22) Realisatie 2023
Begroot Realisatie 2023 2022
Opbrengst van effecten
3.622
-
-1.358
Rentebaten
1.383
-
217
(Rente)lasten
-
-
-120
5.005
-
-1.261
Totaal financiële baten en lasten
De opbrengst van effecten is conform de gemaakte contributieafspraken niet opgenomen in de begroting.
46
Financieel jaarverslag 2023
Resultaat deelnemingen (23) Realisatie 2023 Congres- en Studiecentrum VNG B.V.
Begroot Realisatie 2023 2022
1.282
-
-399
VNG International B.V.
347
-
359
VNG Risicobeheer B.V.
232
-
475
VNG Realisatie B.V.
57
-
110
VNG Naleving B.V.
-
-
24
VNG Diensten B.V. (enkelvoudig)
-101
-
-255
Vennootschapsbelasting
-455
-
-40
Totaal resultaat deelnemingen
1.362
-
274
VNG Diensten B.V. (VNG Diensten) VNG Diensten is de houdstermaatschappij namens VNG en is 100% aandeelhoudster van de VNG-deelnemingen. VNG Diensten voert uitsluitend houdstermaatschappij activiteiten. De inkomsten van Diensten bestaat uit rente en uit de omslag van kosten die wordt doorbelast aan de VNG-deelnemingen. Vanwege externe omstandigheden is besloten dat alleen kosten van derden (buiten het VNG Concern) aan de deelnemingen worden doorbelast. De intern vanuit VNG Concern aan te rekenen kosten worden nu gedekt door de resulteren van de VNGdeelnemingen, hetgeen voor VNG betekent dat de post resultaat deelnemingen iets lager uitkomt. Het vennootschappelijke resultaat VNG Diensten kwam het voorgaande jaar uit op € 0,255 miljoen negatief. Voor 2023 komt het vennootschappelijke resultaat VNG Diensten, uit op € 0,101 miljoen negatief. Deze beperking van verliezen van € 0,154, miljoen, wordt veroorzaakt door een afname in de overige bedrijfskosten (€ 0,034 miljoen), een hogere stand financiële baten en lasten (€ 0,101 miljoen) waarbij de omzet (overige bedrijfsopbrengsten iets (0,011 miljoen) terugviel ten opzichte van 2022, dit door aflossing van de lening door VNG Connect. De hogere financiële baten en lasten is het gevolg van de sterk gestegen rente.
De toename van de overige bedrijfskosten is het gevolg van externe advisering over een aantal bedrijfsoverstijgende trajecten zoals de verplichte verdere ontwikkeling horizontaal toezicht, en een advisering van een aantal hieruit voortvloeiende vraagstukken. Ten opzichte van begroot komt VNG Diensten € 0,011 miljoen lager uit dan begroot. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door hogere advieskosten en een lager omzet en wordt voornamelijk gecompenseerd door hogere rente baten. Congres- en Studiecentrum VNG B.V. Het positieve resultaat van het Congres- en Studiecentrum B.V. voor belastingen bedraagt € 1,282 miljoen ten opzichte van een verlies van € 0,382 miljoen een jaar eerder. In vergelijking met de begroting 2023 is een positieve afwijking zichtbaar van € 0,965 miljoen. Deze positieve afwijking valt uiteen in enerzijds hogere brutomarges dan begroot (0,904 miljoen) en anderzijds 0,078 miljoen minder uitgaven op de bedrijfs- en financieringskosten. Academie en Congressen noteren 101% resp. 25% van de gestelde targets, Trainees noteert een plus ten opzichte van de ambitieuze target van 1%. De totale gerealiseerde brutomarge voor 2023 bedraagt € 5,279 miljoen en is daarmee ruim 21% hoger dan begroot en tevens ruim 26% hoger dan voorgaand boekjaar. De bedrijfskosten zijn 0,014 miljoen lager dan begroot, namelijk € 4,030 miljoen versus begroot € 4,044 miljoen.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
47
VNG Risicobeheer B.V. In 2023 kwam het resultaat van VNG Risicobeheer voor belasting uit op € 0,232 miljoen. Dit is € 0,179 miljoen hoger dan begroot. De opbouw hiervan is als volgt: de baten kwamen € 0,129 miljoen hoger uit. Het contract met Centraal Beheer Achmea ging uit van € 216.000 voor 2023, maar uiteindelijk is er € 336.992 afgerekend. De totale lasten kwamen € 0,039 miljoen lager uit dan begroot. Dit werd met name de veroorzaakt door de projectkosten waren. Door de activiteiten rond Lijn 3 heeft VNG Risicobeheer minder tijd kunnen besteden aan de diverse projecten en met name het Risicobeheerfonds (RBF). VNG International B.V. Het nettoresultaat van VNG-I na belasting kwam ten opzichte van het vorige boekjaar € 0,036 miljoen of wel 11,6% lager uit. In het resultaat is het resultaat van de deelneming in Tunesië (€ 0,011 miljoen) opgenomen. Het resultaat vóór belastingen is als volgt te verklaren. De brutomarge (baten minus directe lasten) nam toe met 1,2% of wel met € 0,09 miljoen. De indirecte of apparaatskosten namen met € 0,318 miljoen (4,7%) toe. Hierdoor nam het bedrijfsresultaat ten opzichte van 2022 met 53% of € 0,228 miljoen af. Vervolgens kwam ten opzichte van 2022 het saldo financiële baten € 0,214 miljoen hoger uit. Na winstbelasting geeft dit ten opzichte van 2022 11,6% lager resultaat.
De ten opzichte van 2022 hogere indirecte kosten komen voort uit hogere personeelslasten (4,2%) en hogere bedrijfskosten (7,16%). Bij dit alles kan worden gesteld dat de meeste projecten die VNG-I uitvoert opdrachten zijn van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Europese Commissie en de Wereld Bank. De VNG is voor een (zeer) klein deel opdrachtgever (de beleidsopdracht). Niet al deze projectbaten zijn marge gevend. Ten opzichte van de begroting 2022 realiseert VNG-I een resultaat vóór belastingen dat € 0,224 miljoen (109,9%) boven begroot uitkomt. Ten opzichte van begroot komt de brutomarge met € 0,757 miljoen hoger uit. De indirecte kosten komen ten opzichte van begroot € 0,560 miljoen hoger uit. Na aftrek van rentelasten blijft er een resultaat over dat 52,0% hoger is dan begroot. VNG Realisatie B.V. VNG Realisatie heeft geen permanent winststreven. Doelstelling is de projecten tegen kostprijs uit te voeren met opslag voor de eigen toe te rekenen kosten. Vanaf 2018 wordt tevens een opslag in rekening gebracht ter dekking van (eventuele) projectverliezen en ter verdere groei van het weerstandsvermogen van de B.V. VNG Realisatie. Het resultaat over 2023 komt uit op € 0,046 miljoen positief. Dit resultaat wordt veroorzaakt door een positief resultaat op de overige projecten (€ 0,021 miljoen) en de overige bedrijfsopbrengsten (€ 0,124 miljoen).
De omzet is met 28% gestegen ten opzichte van 2022. Deze stijging doet zich zowel voor bij GGU (€ 8,5 mln, 32%) als bij de overige projecten (€ 4,0 mln. 21%). Dit is mede vanwege de toevoeging van de activiteiten van VNG Naleving. WNT-verantwoording 2023 Vereniging van Nederlandse Gemeenten Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op VNG van toepassing zijnde regelgeving. Het bezoldigingsmaximum in 2023 voor de VNG is € 223.000. Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Het individuele WNT-maximum voor de leden van het Bestuur bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum, berekend naar rato van de duur van het dienstverband. De leden van het Bestuur van de VNG ontvangen geen bezoldiging.
48
Financieel jaarverslag 2023
Bezoldiging topfunctionarissen 1a Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling. Gegevens 2023 bedragen x € 1
Leonard Geluk
Pieter Jeroense
Functiegegevens
Algemeen Directeur
Plv. Algemeen Directeur
01/01 – 31/12
01/01 – 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1
0,49
Dienstbetrekking?
ja
ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
166.299,89
84.901,21
Beloningen betaalbaar op termijn
22.522,92
11.250,72
Subtotaal
188.822,81
96.151,93
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
223.000,00
109.999,00
Bezoldiging
188.822,81
96.151,93
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
N.v.t.
N.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t.
N.v.t.
Aanvang en einde functievervulling in 2023
Bezoldiging
Gegevens 2022 bedragen x € 1
Leonard Geluk
Functiegegevens
Algemeen Directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2022
Pieter Jeroense
Pieter Jeroense
Plv. Algemeen Plv. Algemeen Directeur Directeur
01/01 - 31/12
01/01 - 30/06
01/07 - 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1
1
0,49
Dienstbetrekking?
Ja
Ja
ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
159.814,26
76.994,00
38.884,64
Beloningen betaalbaar op termijn
23.119,68
11.473,86
5.736,93
Subtotaal
182.933,94
88.467,86
44.621,57
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
216.000,00
108.000,0 0
52.794,00
Bezoldiging
182.933,94
88.467,88
44.621,57
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
49
Bezoldiging
Bezoldiging niet-topfunctionarissen Gegevens 2023 bedragen x € 1 Functiegegevens
Adviseur Expertise en advies C
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
304.921,27
Beloningen betaalbaar op termijn
11.353,20
Totale bezoldiging
316.274,47
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
185.732
Verplichting motivering van de overschrijding Er is in 2023 een beëindigingsvan het Individueel toepasselijke drempelbedrag vergoeding uitgekeerd waardoor het bezoldiging drempelbedrag is overschreden
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen en niet-topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2023 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen. 1d. Topfunctionarissen inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt met een totale bezoldiging van € 1.900 of minder.
Overzicht 2023 voor de WNT van de Toezichthoudende functionarissen VNG (met bezoldiging kleiner dan € 1.900)
50
Naam
Functie
Periode
Dhr. J. van Zanen
Voorzitter
01/01 t/m 14/06
Mw. S. Dijksma
Voorzitter
14/06 t/m 31/12
Mw. S. Dijksma
Vice-voorzitter
01/01 t/m 14/06
Dhr. M. Boumans
Vice-voorzitter
14/06 t/m 31/12
Dhr. E. van Oosterhout
Secretaris/Penningmeester
01/01 t/m 31/12
Dhr. S. van Alfen
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. S. Ausems
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. A. van Berckel
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. C. van den Bos
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. S. Bruines
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. P. Depla
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. E. Drenth
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. C. Dortmans
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. R. Groot Wassink
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. L. Grijsen
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 12/07
Dhr . T. Heerts
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. P. Heijkoop
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. L. Hooijdonk
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. J. Kramer
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Financieel jaarverslag 2023
Naam
Functie
Periode
Dhr. R. Lievense
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. A. Reinders
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. P. Snijders
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. G. Soest
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. L. Spies
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Mw. O. Chang
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. R. Wever
Lid van het Bestuur
01/01 t/m 31/12
Dhr. J.M. van Rees
Lid van het Bestuur
01/12 t/m 31/12
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
51
52
Financieel jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening 2023
Geconsolideerde balans per 31 december 2023 Voor bestemming van het resultaat (bedragen x € 1.000)
ACTIVA 2023
2022
77
33
Vaste activa Immateriële vaste activa Software Materiële vaste activa (24) Bedrijfsgebouwen en -terreinen
7.805
8.570
Activa in uitvoering
361
84
Machines en installaties
772
787
1.288
1.505
Andere vaste bedrijfsmiddelen
10.226
10.946
Financiële vaste activa Overige effecten
64.004
Totaal vaste activa
57.576 64.004
57.576
74.307
68.555
Vlottende activa Vorderingen Handelsdebiteuren
17.269
21.661
Overige vorderingen
8.681
12.193
Overlopende activa
11.355
9.158 37.305
43.012
63.508
64.722
63.508
64.722
Totaal vlottende activa
100.813
107.734
Totaal activa
175.120
176.289
Liquide middelen (25)
54
Financieel jaarverslag 2023
PASSIVA 2023
2022
Eigen vermogen Groepsvermogen
56.301
51.704 56.301
51.704
Voorzieningen (26) Voorzieningen
2.150
2.154 2.150
2.154
Kortlopende schulden Handelscrediteuren
10.599
11.011
Belastingen en premie sociale verzekeringen
7.509
6.684
Overlopende passiva (27)
84.248
91.817
Overige schulden (28)
14.313
12.919
Totaal passiva
116.669
122.431
175.120
176.289
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
55
Geconsolideerde staat van baten en lasten over 2023 (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Baten Contributies
26.206
24.974
Bijdrage projecten
124.182
105.242
Vergoeding geleverde diensten (29)
47.539
46.130
Overige baten (30)
5.701
5.112
203.628
181.458
Som der baten
Lasten Salarissen (31)
39.270
36.133
Sociale lasten (31)
4.581
4.591
Pensioenbijdragen (31)
5.837
6.164
Overige personeelslasten (31)
7.578
7.481
Afschrijvingen
1.496
1.894
Activiteitslasten
137.743
123.015
9.217
5.786
Som der lasten
205.722
185.064
Bedrijfsresultaat
-2.094
-3.604
Overige lasten (32)
56
Financieel jaarverslag 2023
Financiële baten en lasten Opbrengst van effecten
3.623
-1.358
Rentebaten
1.704
226
(Rente)lasten
-
-250
5.327
-1.382
Bijzondere baten en lasten
31
7
Resultaat uit voorgaande jaren
16
-
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor Vpb
3.280
-4.979
Vennootschapsbelasting
-456
-40
Resultaat
2.824
-5.019
934
800
3.758
-4.219
Som der financiële baten en lasten
Dekking uit het vermogen
Onverdeeld resultaat
Resultaatsbestemming Het resultaat 2023 is gelijk aan € 2,824 miljoen positief. De onttrekking uit de bestemmingsreserve, gelijk aan € 0,934 miljoen, is toegevoegd aan het onverdeeld resultaat. Het onverdeeld resultaat komt daarmee uit op € 3,758 miljoen positief en komt ten gunste van de overige reserves.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
57
Geconsolideerd kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)
2023 2022 Bedrijfsresultaat
-2.094 -3.605
Afschrijvingen en waardeverminderingen
1.496
1.894
Cashflow -598 -1.711 Toename vorderingen
5.706
-7.874
Afname voorzieningen
-4
-827
-5.760
-2.331
Afname kortlopende schulden
-58 -11.032
Kasstroom uit bedrijfsoperaties
-656
Ontvangen interest
1.979
227
Ontvangen dividend
614
683
Betaalde interest
-336
-250
Resultaat effectentransacties
3.008
-2.041
Koersresultaat deelnemingen
52
-
Mutatie omrekenverschillen