1. b&w Interbestuurlijk Toezicht VTH-Taken

Hierbij houden we altijd het doel en de kernboodschap voor ogen.

47

12.4. Nauwkeurigheid in communicatie Met ‘pinpoint’ communicatie zorgen we ervoor dat de juiste doelgroep de goede informatie krijgt op het juiste moment. Hiervoor is het nodig na te denken welke communicatiebehoefte er is, en welke afstemming/participatie vanuit wetgeving of beleid gevraagd wordt van de initiatiefnemer (gemeente of inwoner/bedrijf). Het is van belang om de VTH-taken en communicatie zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. 12.5. Inspanningen zichtbaar maken Wij zijn gericht op het delen van succes. De communicatie maakt zichtbaar hoe geïnvesteerd wordt in de veilige en prettige leefomgeving van de gemeente.

48

13. Jaarverslag VTH 2024 Op grond van artikel 13.11 van het Omgevingsbesluit dient het college jaarlijks te rapporteren over de mate waarin uitvoering van het uitvoeringsprogramma heeft plaatsgevonden en de mate waarin deze uitvoering heeft bijgedragen aan het bereiken van de doelen. In dit Jaarverslag VTH 2024 wordt verslag gedaan van de uitvoering op het gebied van omgevingsrecht, bijzondere wetten en openbare orde en veiligheid in Rucphen. Het uiteindelijke doel van taken op het gebied van het omgevingsrecht, bijzondere wetgeving en openbare orde en veiligheid, is het creëren van een veilige en schone (fysieke) leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. In dit Jaarverslag VTH 2024 wordt een zo volledig mogelijk beeld gegeven van de uitgevoerde taken op dit gebied. Het Jaarverslag VTH 2024 wordt ook aan de provincie Noord-Brabant voorgelegd in het kader van het interbestuurlijk toezicht (IBT). In het Jaarverslag VTH 2024 wordt weergegeven welke inzet in 2024 is gedaan op bovengenoemde VTH-OOH taken, in hoeverre dit overeenkomt met de planning in het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 en indien dit hiervan afwijkt, wat hiervoor de verklaring is. Waar dit noodzakelijk is, is op grond van de resultaten uit 2024 het Uitvoeringsprogramma VTH 2025 aangepast. Dit is ook de reden dat het Jaarverslag VTH 2024 is geïntegreerd als hoofdstuk in het Uitvoeringsprogramma VTH 2025.

Op die manier vormt dit verslag niet alleen een sluitstuk in de beleidscyclus, maar is het tegelijkertijd het begin van een nieuwe cyclus. In dit Jaarverslag VTH 2024 zal achtereenvolgens ingegaan worden op verschillende thema’s, overeenkomstig met de volgorde van de opmaak van het Uitvoeringsprogramma VTH 2025. Tot slot worden enkele conclusies en aanbevelingen besproken. 13.1. Regionale samenwerking In 2024 is adequaat samengewerkt in de regio. Wel merken we dat casussen en problematieken steeds grensoverschrijdender worden en de regio derhalve een steeds grote rol gaat spelen. Soms is het lastig om hier bovenop het normale werk de aandacht aan te besteden die men er graag aan zou willen besteden. Gedurende 2024 heeft er bovendien veel samenwerking plaatsgevonden omtrent het project Vitale Recreatieparken. De verwachting is om de regionale samenwerkingen voor 2025 verder te intensiveren. Er wordt extra aandacht besteed aan integrale aanpakken. Hiervoor is extra tijd geraamd in de Boaplanning. Daarnaast is op 1-1-2025 een districtelijke Bestuurlijk Uitvoeringsspecialist gestart die heir ook aandacht aan zal besteden. Bovendien komt er een Adviseur Bestuur & Kabinet, welke ook als aanspreekpunt voor de regio zal gaan fungeren, om zo meer oog te hebben voor en meer te kunnen halen uit de regionale samenwerkingsverbanden. 13.2.

VTH-beleidscyclus Gedurende 2024 zijn de taken omtrent het VTH Uitvoeringsprogramma en Jaarverslag wegens personeelswisselingen bij nieuwe collega’s belegd. Om input op te halen en om het wat meer te laten leven onder de betrokken collega’s zijn verschillende workshops georganiseerd, waarbij onder andere aandacht was voor een lokale prioriteringsmatrix. Verder voldoet gemeente Rucphen aan de wettelijke eisen. Er is een geldende Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024-2027 vastgesteld op 16 januari 2024 (artikel 13.5 Omgevingsbesluit). Aan de verplichtingen om jaarlijks een Uitvoeringsprogramma VTH (artikel 13.8 Omgevingsbesluit) en een Jaarplan VTH (artikel 13.11 Omgevingsbesluit) wordt voldaan middels dit document. Deze documenten dienen vastgesteld te worden voor respectievelijk 1 februari en 1 mei, waarmee met vaststelling van dit document op 21 januari 2025 is voldaan.

49

13.3. IBT De resultaten van de IBT-beoordeling worden meegenomen in het Uitvoeringsprogramma VTH voor het volgende jaar. Een reflectie op het beoordelingsrapport van het IBT van vorig jaar, alsmede hoe de gemeente daarmee is omgegaan, zijn daarom reeds toegelicht onder 5. De leerpunten hieruit zijn meegenomen en waar nodig doorgevoerd in de plannen voor 2025. Zoals eerder toegelicht, zijn de documenten dit jaar tijdig vastgesteld. 13.4. Ontwikkelingen In 2024 hebben een aantal belangrijke landelijke ontwikkelingen gespeeld. Hieronder wordt op verschillende ontwikkelingen teruggeblikt. De Omgevingswet wordt hier niet apart in meegenomen, nu deze wet de gehele VTH-taken omvat en alle werkprocessen hierop zijn aangepast. De verwachte ontwikkelingen hierin voor 2025 zijn reeds omschreven onder 6.1.1. 13.4.1. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Vanuit de gedachte dat de bouwkwaliteit van bouwwerken kan en moet worden verbeterd, is er ook voor de bouwplantoetsing en het bouwtoezicht een nieuw stelsel ingegaan. Daarbij worden bouwpartners zelf meer verantwoordelijk voor de bouwkwaliteit. Dit wordt geregeld via de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

De werkprocessen zijn hierop gedurende 2023 en begin 2024 ingericht en waar nodig gedurende 2024 op de praktijkervaringen aangepast.7 Op dit moment heeft de gemeente Rucphen het werkproces omtrent de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen als volgt ingericht: Bouwmeldingen De medewerkers van Vergunningen toetsen binnen vier weken na het ontvangen van de bouwmelding of de melding volledig en juist is. Zo ja, dan ontvangt de melder een akkoordbevinding. Zo nee, dan wordt de melding beschouwd als niet gedaan en wordt de melder bericht dat er een nieuwe – volledige en juiste – melding dient te worden gedaan. Tijdens de bouw Er kunnen verschillende redenen zijn om een medewerker Toezicht toch ter plaatse te laten gaan tijdens de bouw. Denk bijvoorbeeld aan klachten en/of meldingen over (vermeende) strijdigheden en excessen. Daarnaast kan de kwaliteitsborger contact opnemen bij de gemeente of zelfs een verzoek om handhaving indienen. Waar nodig kan extra informatie opgevraagd worden en/of gaat een toezichthouder van de gemeente ter plaatse langs. Gereedmeldingen De medewerkers van Toezicht toetsen binnen twee weken na het ontvangen van de gereedmelding of de melding volledig en juist is. Zo ja, dan ontvangt de melder een akkoordbevinding.

Zo nee – of wanneer de constatering van de kwaliteitsborger daartoe aanleiding geeft – wordt in overleg met de medewerkers van Handhaving bezien of een handhavingstraject noodzakelijk en wenselijk is. Om de gemeentelijke risicobeoordeling en prioritering niet uit het oog te verliezen is hiervoor een gemeentelijk kader opgesteld: Categorie

Maatregel

Categorie 0

Geen handhavingstraject

Categorie 1

Waarschuwingsbrief

Toelichting De risico’s zijn dermate laag dat er geen handhaving noodzakelijk dan wel wenselijk wordt geacht. De risico’s zijn dermate laag dat een handhavingstraject niet noodzakelijk dan wel wenselijk wordt geacht. De eigenaar/overtreder wordt wel schriftelijk op de hoogte gebracht van de overtreding en wordt geadviseerd om de overtreding (waar mogelijk) te beëindigen/herstellen.

In de U&H strategie (7.2) zijn toetsingsniveaus opgenomen. Met de komst van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zijn deze niveaus niet meer relevant voor initiatieven die onder de Wkb vallen. 7

50

Categorie 2

Bestuurlijke boete

Categorie 3

Last onder dwangsom

Categorie 4

Verbod op ingebruikname

8

Wanneer de overtreding niet (makkelijk) te herstellen is, maar wel een strijdigheid oplevert en relatief lage risico’s met zich meebrengt, kan gebruik worden gemaakt van een bestuurlijke boete. Wanneer de overtreding een risico met zich meebrengt, kan gebruik worden gemaakt van een last onder dwangsom om de strijdigheid te (laten) herstellen. Wanneer de overtreding dermate hoge risico’s met zich meebrengt, kan in het uiterste geval worden besloten om over te gaan tot een verbod op ingebruikname (tot de strijdigheden zijn hersteld).

Gedurende het gehele proces is een goede communicatie tussen de verschillende medewerkers die belegd zijn met VTH-taken nodig, zoals reeds gebruikelijk. Tot en met 2028 zal deze wetgeving geleidelijk uitgebreid gaan worden. Wanneer nodig, worden bovenstaande werkprocessen herzien. 13.4.2. Wet BAG Als gemeente zijn we bronhouder van twee basisregistraties: de BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) en de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen). Beide registraties hebben wettelijke verplichtingen voor het opnemen van de feitelijke situatie (legaal of illegaal). Doordat er voor wijzigingen in of aan panden niet altijd vergunningen nodig zijn, moeten wij als beheerder op basis van onder andere inschrijvingen en luchtfoto’s de feitelijke situatie registreren. Mutaties in de BGT en BAG moeten actief worden opgespoord en doorgevoerd in beide registraties. De verdergaande deregulering (meer vergunningsvrij bouwen) van de rijksoverheid en het steeds meer aan de markt overlaten staat dus haaks op de uitgangspunten van de wet BAG die voorschrijft dat een gemeente alle panden in beeld moet hebben. Het betekent dat een gemeente verplicht is de nodige inzet te plegen voor de wet BAG op toezicht en handhaving van de panden. Bovendien is de wet omtrent BRP-inschrijvingen aangescherpt en dienen deze gekoppeld te zijn aan BAG-objecten.

Begin 2024 is daarom vanuit het project Vitale Recreatieparken extra aandacht besteed aan BAG-objecten en -standplaatsen op onze recreatieparken. Met de komst van een nieuwe collega op het BAG-gebied zijn de werk- en controleafspraken tussen de medewerkers VTH en de BAG-gegevensbeheerder opnieuw geëvalueerd. 13.4.3. Wet goed verhuurderschap Sinds 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap van kracht. Deze wet geeft gemeenten meer mogelijkheden om ongewenst verhuurgedrag, zoals woondiscriminatie, intimidatie, onredelijke servicekosten en een te hoge borg tegen te gaan. Met een verhuurvergunning kunnen aanvullende eisen aan verhuurders worden gesteld zoals een eerlijke huurprijs en tijdig onderhoud van de woonruimte. Sinds 1 januari 2024 beschikt de gemeente Rucphen over een meldpunt waar inwoners meldingen kunnen doen. De gemeente Rucphen kent echter weinig private huur. In 2024 zijn dan ook geen meldingen binnengekomen op het meldpunt. Eind 2024 is ingezet op een training omtrent de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur, zodat medewerkers wel up-to-date blijven. Mocht daar aanleiding voor zijn, kan een actualiseringstraining wederom verzorgd worden in 2025. De verwachting is echter dat er wederom weinig tot geen meldingen zullen worden gedaan in 2025. 13.5. Monitoring en registratie De kwaliteitsvoorwaarden voldoen en zijn reeds besproken in hoofdstuk 7.

Onder deze paragraaf wordt verder geëvalueerd over stappen die in 2024 zijn ondernomen om de monitoring en registratie en de kwaliteitsvoorwaarden en -criteria verder te bevorderen. 8

Let op: de gemeente Rucphen werkt op dit moment nog niet met de bestuurlijke boete, maar wil in 2025 wel naar een mogelijke implementatie hiervan gaan kijken. Beleidsmatig wordt daarom alvast gekeken naar waar deze maatregel een plaats zou kunnen hebben.

51

In samenwerking met Informatievoorzieningen is het zaaksysteem met betrekking tot de handhavingszaken in 2024 opnieuw ingericht. Hierbij is rekening gehouden met de Omgevingswet en zijn de zaken zo ingericht dat deze automatisch gekoppeld zijn aan de wettelijke bewaartermijnen uit de Archiefwet. Ook de standaarddocumenten welke gekoppeld zijn aan deze zaaktypen zijn opnieuw geëvalueerd. Bovendien zijn verschillende werkprocessen gedurende 2024 geëvalueerd en aangepast aan de praktijkervaringen die de inwerkingtreding van de Omgevingswet met zich heeft meegebracht, onder meet het gebruik van CLO. Onder 13.4.2. zijn de stappen beschreven die zijn ondernomen om de basisregistratie BAG up-to-date te houden. 13.6. Capaciteit In het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 hebben we onze taken zoveel mogelijk gepland. Hierbij is onder andere gebruik gemaakt van kentallen en ervaringscijfers. Als we kijken naar onze planning in 2024 blijkt dat in een aantal gevallen de planning klopt, maar in een aantal gevallen ook niet. In dit hoofdstuk wordt hier verder op ingegaan. Op basis van de gegevens van 2024 kan geconcludeerd worden dat, met inhuur van derden en het maken van overuren (met name op het gebied van handhaving en veiligheid), er voldoende capaciteit in 2024 was voor het reguliere/structurele werk en de geplande projecten. Aandacht was er in 2024 voor openstaande vacatures.

De volgende vacatures hebben open gestaan: Boa (2 fte) Juridisch adviseur fysieke leefomgeving (0,7 fte) Casemanager vergunningen (0,5 fte) 1 fte (Boa) is gedurende 2024 nog niet ingevuld. Deze procedure loopt door in 2025. Door inhuur, het maken van overuren, ondersteuning van andere collega’s en Boa’s van andere gemeenten zijn de uren tussentijds opgevuld. Daardoor is een adequaat niveau haalbaar gebleven gedurende 2024. Al met al is daarmee ook adequaat ingezet op binnenkomende klachten en incidenten. De urenregistratie van klachten en meldingen wordt per taakveld bijgehouden. Hieronder is een schatting van de besteedde uren in 2024 opgenomen. Er zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd in de indeling van deze urenregistratie ten opzichte van voorgaande jaren om het overzichtelijker te maken. Gelet op het aantal klachten en de tijd die nodig was in 2024 om een klacht gedegen op te pakken, met name voor de Omgevingswet-taken, bleek een strakkere prioritering noodzakelijk. Met als basis de risicoanalyse, welke onderdeel uitmaakt van de U&H-strategie, zijn meldingen geprioriteerd. Daarbij bleek meer afstemming tussen de VTH-medewerkers gewenst, mede omdat verschillende werkprocessen door de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn gewijzigd.

Om dit meer te laten leven bij de collega’s en om te kijken of de prioritering nog actueel is, zijn er gedurende 2024 verschillende workshops gepland om hier aandacht aan te besteden. Dit wordt meegenomen in 2025. 13.7. VTH Omgevingswet In de tabel hieronder wordt een vergelijking gemaakt tussen de geraamde uren voor 2024, de gerealiseerde uren in 2024 en de geraamde uren voor 2025. Onder de tabel wordt per thema ingegaan op eventuele verschillen en wordt verder gereflecteerd op overige ervaringen uit 2024.

52

9. 9.1. 9.3. 9.3.1. 9.3.2. 9.3.3. 9.3.4. 9.4. 9.4.1. 9.4.2. 9.4.3. 9.4.4. 9.5. 9.5.1. 9.5.2. 9.5.3. 9.5.4. 9.6. 9.6.1. 9.6.2. 9.6.3. 9.6.4. 9.7. 9.7.1. 9.7.2. 9.7.3. 9.7.4. 9.8. 9.8.1. 9.8.2. 9.8.3. 9.8.4. 9.9 9.9.1. 9.9.2. 9.9.3. 9.9.4. 9.10. 9.10.1. 9.10.2. 9.10.3. 9.10.4. 9.11

VTH Omgevingswet 2024 Klachten, calamiteiten en meldingen Bouwen en verbouwen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Cultureel erfgoed Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Slopen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Brandveiligheid Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Milieu Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Vellen houtopstanden Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Projecten Huisvesting bijzondere doelgroepen Vitaal Buitengebied Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Recreatieparken Wet Bibob

Urenraming 2024 7.245 660 3.040 2.040 750 250 70 0 45 20 5 2.865 0 1.365 500 1.000 270 0 10 160 100 1.000 5.590 190 180 80 4.480 -

Gerealiseerde uren 2024 13.574 792 2.355 70 1.525 420 340 182 70 98 10 4 245 70 125 42 8 2.293 70 1.375 395 453 625 70 65 365 125 1.130 400 372 18 340 1.245 70 410 500 265 4.707 120 195 67 4.325 285

Urenraming 2025 12.184 700 2.695 70 1.780 480 365 238 70 116 40 12 291 70 141 56 24 2.623 70 1.665 426 462 879 70 145 433 231 1.413 400 405 22 480 1.245 70 405 497 273 1.350 250 250 100 750 300

Algemeen Uit bovenstaande tabel lijken de totaalcijfers gerealiseerde uren in 2024 en de geraamde uren voor 2025 significant hoger uitgevallen dan de geraamde uren voor 2024. Op een aantal onderwerpen zijn inderdaad meer uren gemaakt, hier wordt per onderdeel op ingegaan. Het grootste verschil is echter te verklaren omdat in de urenraming 2024 geen uren waren geraamd voor de onderwerpen cultureel erfgoed en vellen houtopstanden, terwijl deze uren in de praktijk wel worden gemaakt. 2024 werd gekenmerkt door de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In het laatste kwartaal van 2023 zijn veel extra vergunningen aangevraagd vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Veel aanvragers hebben de wet niet afgewacht en nog voor de inwerkingtreding hiervan hun aanvraag ingediend. Aangezien 2024 het eerste jaar was onder de Omgevingswet, is het lastig in te schatten wat de effecten in 2025 zullen zijn. Hierop zal dieper gereflecteerd worden in het Jaarverslag VTH 2025. Ondanks de wetswijziging zijn de procedures en processen gedurende 2024 relatief soepel gelopen, mede omdat in 2023 sterk is ingezet op training op de Omgevingswet.

53

Intern was veel aandacht voor onderlinge communicatie, het bewaken van termijnen en borgen van werkprocessen. Ook in 2024 zijn deze elementen goed gewaarborgd. Er bestaat bij de gemeente (en haar partners) een goede termijnbewaking. Om binnen de termijn van orde te blijven zoals genoemd in de Algemene wet bestuursrecht, zullen aanvragen, waarvan de aanvullende informatie niet tijdig wordt verkregen, buiten behandeling worden gesteld. Termijnoverschrijdingen worden hiermee voorkomen. Doelen en coördinatie Er is gebleken dat er behoefte bestaat om verschillende beleidsstukken en verordeningen te actualiseren. Deze doelstelling bestaat al enige tijd, maar hier is binnen de huidige capaciteit tot nu toe weinig ruimte voor gebleken. De verwachting was dat hier meer uren aan besteed konden worden, maar dit is tot op heden niet gelukt. Voor 2025 krijgt deze doelstelling meer prioriteit. Door in de dagelijkse werkzaamheden strenger te prioriteren en eventueel extra beschikbare capaciteit in te zetten, is de hoop dat dit vanaf 2025 wel gaat lukken. Klachten, calamiteiten en meldingen Er zijn meer uren besteed en geraamd voor klachten, calamiteiten en meldingen. Het aantal meldingen – en daarmee het aantal toezicht- en handhavingskwesties – blijft licht stijgen.

Er is met name een verschuiving te zien naar langslepende burenconflicten, welke over en weer melden of zelfs verzoeken om handhaving doen. Er wordt actief gewezen op de mogelijkheid van buurtbemiddeling, maar soms staan buren hier niet meer voor open. Daarnaast is de ambitie om eerst met mogelijk overtreders in gesprek te gaan en kansen te bieden om de situatie zelf op te lossen, alvorens wordt overgegaan op een formeel handhavingstraject. Deze aanpakt werkt goed en past bij de dienstverlenende ambities van de gemeente Rucphen, maar kost wel tijd. Bouwen en verbouwen Over het algemeen is de urenbesteding hiervoor licht gedaald. In het begin van het jaar was er een piek, vanwege aanvragen die eind 2023 nog waren ingediend. Verder zien we een trend naar meer handhavingskwesties en verzoeken om handhaving en minder repressief toezicht, vanwege de stijging in vergunningsvrije activiteiten. Ook is in opdracht van het ministerie een onderzoek uitgevoerd naar de constructieve veiligheid van de vloeren in onze scholen. Cultureel erfgoed Voorheen waren hier geen aparte uren voor geraamd, terwijl deze wel gemaakt worden. Desondanks is deze tijdsbesteding relatief laag vergeleken met andere categorieën, omdat de ODZOB advies geeft over vergunningsaanvragen en het toezicht hierop uitvoert. In de bijlage (14.6) treft u de zelfevaluatie van de ODZOB.

Handhavingszaken op het gebied van cultureel erfgoed komen vrijwel nihil voor. In 2025 wordt het parapluplan omgevingsplan voor het cultureel erfgoed in de gemeente vastgesteld. De verwachting is daarom dat de urenbesteding voor 2025 licht zal stijgen. Slopen Activiteiten op het gebied van slopen lijken wat vaker voor te komen. Er komen vaker informatieverzoeken en er is vaker behoefte aan juridisch advies. Er is daarom wat meer uur voor geraamd. Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik De urenbesteding hierop is licht gedaald. Bij het taakveld handhaving zien we minder zaken binnen dit thema. Vaak is strijdig gebruik een bijkomende strijdigheid, die tegelijkertijd met een andere strijdigheid bestaat. In de praktijk wordt daarmee meer aandacht besteed aan andere strijdigheden. Er wordt daarom minder uur voor het taakveld handhaving geraamd. Tegelijkertijd zien we veel vergunningsaanvragen waarbij bovenop een activiteit – of al dan niet tijdelijk – moet worden afgeweken van het ter plaatse toegestane gebruik. Dit vergt vaak enige uitzoektijd. Daarom is deze urenraming wat omhoog bijgesteld. Brandveiligheid Dit bleek een belangrijk thema in 2025. De samenwerking met de brandweer is veelvuldig opgezocht, voor zowel informatie, als advies, als ondersteuning bij toezicht.

Er hebben een aantal handhavingstrajecten gelopen omtrent brandveiligheid, welke ook veel toezichtscapaciteit vroegen.

54

De doelstelling is om in 2025 actief in te blijven zetten op dit thema. Ook bij het project Recreatieparken is veel aandacht (geweest) voor brandveiligheid. Milieu Voor de taken op het gebied van milieu werd in 2024 1.000 uur geraamd. Dit was een stijging ten opzichte van 2023, omdat de besteedde uren beter inzichtelijk waren gemaakt. Het gaat hierbij met name om de coördinatie van beleidszaken en de werkafspraken met de OMWB, alsmede coördinatie aangaande toezicht en handhaving. Uitgangspunt voor vergunningverlening, afhandeling van meldingen en klachten, toezicht en handhaving is het behouden van het adequate niveau. Ook in 2024 is de gemeente hierin geslaagd. Waar nuttig en noodzakelijk heeft de gemeente rekening gehouden met de verruimde reikwijdte, dan wel de toepassing van best beschikbare technieken (BBT). Het toepassen van de verruimde reikwijdte houdt in dat naast de traditionele onderwerpen (leefbaarheidsaspecten), ook aandacht wordt besteed aan duurzaamheidsaspecten. Als een bedrijf een bepaalde drempelwaarde overschrijdt, kan de gemeente regulerend optreden (voorschriften verbinden aan de vergunning of het stellen van meetwerkvoorschriften bij een melding in het kader van het Activiteitenbesluit).

Bij bedrijven die de drempelwaarden onderschrijden of overschrijven, volgt de gemeente vrijwel altijd het stimulerende spoor: voorlichting over energie- en waterbesparing, afvalpreventie en afvalscheiding. In het jaarverslag van 2023 werd reeds aangegeven dat de coördinatie van toezicht en handhaving extra aandacht behoefde. Deze taak – denk aan het aanleveren van dossiers en het afstemmen van lopende zaken, zowel intern als met de OMWB – vraagt steeds meer tijd van de gemeente. Deze trend heeft zich gedurende 2024 doorgezet. De positie jurist fysieke leefomgeving is daarom van 0,7 fte opgeschaald naar 1,0 fte. De invulling van deze vacature heeft echter enige tijd op zich laten wachten. De benodigde taken zijn in de tussentijd opgevuld met inhuur, welke tussentijds is opgeschaald. Hierdoor is niet het gehele jaar de volledige fte ingevuld, waardoor de gerealiseerde uren lager zijn uitgevallen. Inmiddels is deze fte structureel ingevuld. Bovendien is ook gebleken dat er behoefte is aan meer coördinatie op beleidsmatige aspecten, waardoor de urenraming voor 2025 enigszins is verhoogd ten opzichte van 2024 (binnen de bestaande capaciteit). Er wordt in dit jaarverslag niet verder ingegaan op de werkzaamheden die door de OMWB zijn uitgevoerd, hier evalueert de OMWB zelfstandig en separaat over. Welke bedrijven de OMWB controleert in een jaar ligt vast in het werkprogramma.

Dit werkprogramma wordt jaarlijks regelmatig gemonitord en besproken door de gemeente en de OMWB. De verslaglegging daarover vindt plaats middels de jaarrapportage van de OMWB, waarbij de OMWB aan haar raad van bestuur (deelnemende gemeenten) verslaglegging doet over de gemaakte werkafspraken, behaalde resultaten en financiën. De P&C documenten van de OMWB worden rechtstreeks doorgezet naar de gemeenteraad. In de bijlagen (14.4 en 14.5) treft u het werkprogramma van de OMWB voor 2025 en de evaluatie van de OMWB. Vellen houtopstanden Uit het Jaarverslag VTH 2023 volgde de aanbeveling om de uren die de VTH-medewerkers besteden aan het thema groen te registeren. Er waren hier voorheen geen uren voor geraamd, terwijl dit in de praktijk wel veel aandacht vraagt. Deze aanbeveling is doorgevoerd in het Uitvoeringsprogramma VTH en Jaarverslag VTH door het toevoegen van het kopje ‘Vellen houtopstanden’. Projecten Het project ‘huisvesting bijzondere doelgroepen’ had voorheen de naam ‘huisvesting arbeidsmigranten’. In 2024 zijn hier minder meldingen over binnengekomen. Tegelijkertijd zien we een uitbreiding van de problematiek, naar onder meer statushouders, CNO’s en illegale prostitutie aan huis. Het project is daarom uitgebreid en kent nu de naam ‘huisvesting bijzondere doelgroepen’. In 2024 is een grote integrale controle uitgevoerd op regioniveau aangaande illegale prostitutie.

55

In het kader van het project ‘Vitaal Buitengebied’ werd vanaf 2019 extra ingezet op controles in het buitengebied. In 2024 is dit project opnieuw geëvalueerd en wordt vanaf nu meer repressief ingezet (zie ook 9.10.2.). Tegelijkertijd is er een pilot gedraaid met het programma Obscope, waarmee verschillende actiedagen zijn gepland. Deze pilot wordt voortgezet in 2025. Ook worden gesprekken gepland met de inwoners en ondernemers van het buitengebied om hun behoeften op te halen, waardoor er toch iets meer uur is geraamd in 2025. In 2024 is minder ingezet op de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit vanwege personeelswisselingen en ene grote inzet op BRP-gerelateerde controles op het project recreatieparken. Veel van deze adressen kwamen ook voor in de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit, maar zijn niet dubbel geboekt. In 2025 is hernieuwde aandacht voor de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit. Het project ‘Vitale Recreatieparken’ vroeg in 2024 wederom veel tijd (zie ook 9.10.4). Er zijn zo’n 1.000 controles uitgevoerd op onder meer permanente bewoning en brandveiligheid. Ook is er extra juridische capaciteit ingehuurd voor de handhavingstrajecten op de camping. In 2025 is deze inhuur komen te vervallen en wordt ingezet op halfjaarlijkse hercontroles, waardoor de geraamde inzet op dit project een stuk lager komt te liggen.

Wet Bibob In januari 2024 is het nieuwe Bibob-beleid van de gemeente Rucphen in werking getreden. Het aantal te Bibobben terreinen wordt gefaseerd ingevoerd. In 2024 zijn we gestart met het uitvoeren van een Bibob-toets in het kader van vastgoedtransacties. Na evaluatie worden deze toetsen in de toekomst mogelijk uitgebreid naar aanbestedingen. 13.8. APV en bijzondere wetten In de onderstaande tabellen vindt een nadere verantwoording plaats van de taakvelden rondom de APV. Zo wordt nader ingegaan op de verleende vergunningen en ontheffingen en wordt nader inzicht gegeven in het aantal uitgevoerde controles. In het Uitvoeringsprogramma 2025 zijn meer uren geraamd voor het uitvoeren van controles op de Alcoholwet. Verschillende Boa’s hebben gedurende 2024 namelijk hun kwalificaties behaald en getraind voor het uitvoeren van controles hierop. De doelstelling is daarom om hier vanaf 2025 meer aandacht aan te gaan besteden.

10. 10.1.1. 10.1.2. 10.1.3. 10.1.4.

APV en bijzondere wetten Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Urenraming 2024 2.210 0 1.770 320 120

Gerealiseerde uren 2024 3.223 150 1.430 1.233 410

Urenraming 2025 4.173 200 1.357 2.015 600

Urenraming 2024 730 33

Gerealiseerde uren 2024 820 50

Urenraming 2025 562,5 60

71 135

145 315

80 300

5 22 18

1,5 28 6

15 15 40

15 5

27 0

28 0

Taakveld vergunningen

Informatieverzoek Vooroverleg Evenementen Melding evenementen Evenementenvergunning Drank en horeca Melding leidinggevenden Artikel 35 ontheffing Alcoholwet vergunning Exploitatie Exploitatievergunning Exploitatievergunning seksinrichting

56

Kansspelen Kansspelautomaten Bingo’s Loterijen Overig Reclame- en aankondigingsborden Collectes Voorwerpen op de weg ontheffing Standplaatsvergunning & markt

1 2 6

1 7 2

1 5 2

0 10 11 30

0 1 44 30

0 1 38 23

Taakveld toezicht In het Uitvoeringsprogramma VTH 2023 was er 200 uur genaamd voor toezicht op de APV. In het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 werd dit verhoogd naar 323 uur. In 2024 is geen verdere onderverdeling van deze uren gemaakt en de onderverdeling uit 2023 laat zien dat het hier met name gaat om de elementen uit het taakveld vergunningen, waarop toezicht wordt gehouden (controles op exploitatievergunningen, standplaatsen, etc.). Met name de Boa’s zijn echter veelvuldig bezig met toezicht op de APV. Een deel van deze taken was onder de ‘oude’ indeling in de Uitvoeringsprogramma’s uit 2024 en eerder, niet inzichtelijk. In 2024 is de takenverdeling van de Boa’s opnieuw geïnventariseerd en is daarmee een nieuwe onderverdeling van het taakveld toezicht onder APV en bijzondere wetten tot stand gekomen. In 2025 is daarom ten opzichte van vorige jaren significant meer – 2.015 uur – geraamd voor deze taak. In de tabel hieronder worden de gerealiseerde uren van 2024 vergeleken met de urenraming van 2025. In het Jaarverslag VTH 2025 zal verder worden gereflecteerd op het gebruik van deze nieuwe indeling.

Administratie en coördinatie Algemene surveillance Meldingen Fixi en OC Evenementen Drank en horeca Exploitatievergunningen Kansspelen, bingo’s en loterijen Reclame- en aankondigingsborden Collectes Verkeer, parkeren en stallen Voorwerpen op of aan de weg Overlast (o.a. jeugd, geluid, dieren) Marktmeester

Gerealiseerde uren 2024 272 72 279 318 24 6 0 0 0 0 0 1056 100

Urenraming 2025 225 125 100 275 300 10 10 0 0 50 20 800 100

Taakveld handhaving In 2023 en 2024 was er 170 uur geraamd voor handhaving op de APV. In 2024 zijn deze uren opnieuw inzichtelijk gemaakt en is een nieuwe onderverdeling gemaakt. Onderstaande tabel laat daarom de gerealiseerde uren van 2024 en de urenraming voor 2025. In het Jaarverslag VTH 2025 zal verder worden gereflecteerd op het gebruik van deze nieuwe indeling.

Vergunningen Wegsleepverordening Voorwerpen op of aan de weg Overige APV-overtredingen (juridisch) Overige APV-overtredingen (boa’s, waarschuwingen) Overige APV-overtredingen (boa’s, sancties)

Gerealiseerde uren 2024 300 46 52 15 100 72

Urenraming 2025 281 58 58 17 115 72

57

13.9. Openbare orde en veiligheid In de onderstaande tabellen vindt een nadere verantwoording plaats van de taakvelden rondom toezicht en handhaving in relatie tot openbare orde en veiligheid. Zoals eerder toegelicht zijn de uren van de Boa’s en juridische handhaving opnieuw inzichtelijk gemaakt en onderverdeeld in taakgebieden. De tabellen hieronder laat daarom de gerealiseerde uren van 2024 en de urenraming voor 2025 zien. In het Jaarverslag VTH 2025 zal verder worden gereflecteerd op het gebruik van deze nieuwe indeling. Er zijn wat meer uren naar het buitengebied gegaan en minder naar ondermijning. Voor aankomend jaar is de doelstelling om meer in te zetten op ondermijning. Het aantal Opiumwetsluitingen is licht gestegen. Jeugd speelt als thema veelvuldig op. In 2024 zijn hier vele uren aan besteed, de verwachting is dat dit zich in 2025 door zal blijven ontwikkelen. De vuurwerkperiode heeft ook onze aandacht. Het verhogen van de meldingsbereidheid (met name in het buitengebied) blijft ook onze aandacht hebben. Er wordt veel geïnvesteerd op risico’s en omgeving. Er hebben verschillende projecten gelopen. In 2024 was er veel aandacht voor de CNO en de opvang van Oekraïners. In 2025 wordt er extra aandacht besteed aan het natuurbeheersplan, in samenwerking met verschillende partijen. De Veiligheidsregio speelt hier ook een grote rol in. Crisis blijft onze aandacht houden.

Lokaal vervullen we een aantal functies in de crisisorganisatie, die moeten op orde zijn. Iedereen moet geoefend en getraind zijn. Daarnaast zal in 2025 flink geïnvesteerd worden op integrale acties.

11. 11.1. 11.3.1. 11.3.2. 11.4. 11.4.

Openbare orde en veiligheid Doelen en coördinatie Ondermijning Crisis Toezicht en handhaving (boa’s) Toezicht en handhaving (juridisch)

Urenraming 2024 8.255 1.500 1.200 730 3.125 1.700

Gerealiseerde uren 2024 7.170 2.200 750 750 2.505 965

Toezicht en handhaving (boa’s)

Administratie en coördinatie Algemene surveillance Meldingen Fixi en OC Casuïstiek overleg Buurtpreventie en verbinding Omgevingsveiligheid Integrale acties Vuurwerk Overige overtredingen (waarschuwingen) Overige overtredingen (sancties)

Gerealiseerde uren 2024 671 705 598 106 136 113 48 116 70 35

Urenraming 2025 700 825 775 125 125 100 400 125 50 40

Taakveld handhaving (juridisch)

Toepassen artikel 13b Opiumwet Waarschuwingen Aanwijzingsbesluit cameratoezicht Samenscholingsverbod, gebiedsverbod, etc. Overig advies openbare orde problematiek

Gerealiseerde uren 2024 394 125 15 80 95

Urenraming 2025 437,5 150 37,5 100 125

Urenraming 2025 8.065 2.250 900 800 3.265 850

58

13.10. Communicatie Het Uitvoeringsprogramma VTH 2025 en Jaarverslag VTH 2024 worden na vaststelling door het college bekend gemaakt aan de betrokken partijen. Het IBT-beoordelingsrapport wordt gelijktijdig met dit Uitvoeringsprogramma VTH 2025 en Jaarverslag VTH 2024 ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. Daarnaast worden deze documenten op de website van de gemeente Rucphen geplaatst. In 2025 blijft het onderwerp communicatie en het uitdragen van onze waarden onze aandacht hebben. Er is extra aandacht voor profilering: laten zien wat we doen.

59

14. Bijlagen 14.1. Risicomatrix LHSO

60

14.2. Risicomatrix De6

61

62

14.3. Prioriteringsmatrix lokaal Vergunningen Vergunningsplichtige activiteit Bouwen en verbouwen Bouwen van nieuwbouw - Wonen 1 - Wonen 2 - Wonen 3 - Publiek 1 - Publiek 2 - Publiek 3 - Bedrijven 1 - Bedrijven 2 - Bedrijven 3 - Bedrijven 4 - Overig Verbouwen van bestaande bouw - Wonen 1 - Wonen 2 - Wonen 3 - Publiek 1 - Publiek 2 - Publiek 3 - Bedrijven 1 - Bedrijven 2 - Bedrijven 3 - Bedrijven 4 - Overig Verbouw/aanpassing aan cultureel erfgoed Tijdelijk bouwwerk (behorende bij ‘Wonen’) Plaatsen van een erf- of terreinafscheiding Bouwwerken, geen gebouwen zijnde Slopen Sloopmelding - Zonder asbest - Met asbest Sloopvergunning Ruimtelijke ordening Afwijken bestemmingsplan binnenplans Afwijken bestemmingsplan buitenplans Tijdelijk afwijken bestemmingsplan Mantelzorg Aanleggen Brandveiligheid Evenementen & overige plaatsen Gebouwgroep 1 Gebouwgroep 2 Gebouwgroep 3 Gebouwgroep 4 Gebouwgroep A Gebouwgroep B Gebouwgroep C Risicovolle gebouwen Milieu Bedrijven, milieucategorie 1 Bedrijven, milieucategorie 2 Bedrijven, milieucategorie 3 Bedrijven, milieucategorie 4 LPG benzinestations Opslag vuurwerk

Prioritering

4 2 1 3/4 2 1/2 3 2/3 2 1 1 4 2 1/2 3/4 2 2 3 2/3 2 1 1/2 1/2 3 4 4

3 2 2 2/3 1 2/3 2/3 3 2 1 1 1 1 1/2 2 1 1 2 2 1 1 1 1

63

Vellen houtopstanden Kappen (geen Groene Kaart, vergunningplicht op grond van omgevingsplan) Kappen (Groene Kaart) APV en bijzondere wetten In-/uitrit Voorwerpen op of aan de weg (incl. gebruik openbare plaats) Inzameling van geld of goederen of leden of donateurswerving Betoging, demonstratie, openbare manifestatie Markten (Marktverordening) Standplaatsvergunning Evenement Exploitatie openbare inrichting Alcoholwetvergunning Seksbedrijf/prostitutie Overige ontheffingen Prioriteit: (1) zeer hoog, (2) hoog, (3) gemiddeld, (4) laag, (5) zeer laag.

3 2 4 3 4 1/2 2/3 3 1/2 1/2 1/2 2 3

Toezicht en handhaving Taakveld Bouwen en verbouwen Bouwen van nieuwbouw - Wonen 1 - Wonen 2 - Wonen 3 - Publiek 1 - Publiek 2 - Publiek 3 - Bedrijven 1 - Bedrijven 2 - Bedrijven 3 - Bedrijven 4 - Overig Verbouwen van bestaande bouw - Wonen 1 - Wonen 2 - Wonen 3 - Publiek 1 - Publiek 2 - Publiek 3 - Bedrijven 1 - Bedrijven 2 - Bedrijven 3 - Bedrijven 4 - Overig Bestaande gebouwenvoorraad Verbouw/aanpassing aan cultureel erfgoed Tijdelijk bouwwerk (behorende bij ‘Wonen’) Plaatsen van een erf- of terreinafscheiding Bouwwerken, geen gebouwen zijnde Slopen Sloopmelding - Zonder asbest - Met asbest Sloopvergunning Ruimtelijke ordening Afwijken bestemmingsplan binnenplans - Gebruik gronden - Gebruik gebouwen Afwijken bestemmingsplan buitenplans - Gebruik gronden - Gebruik gebouwen

Prioritering

4 2 1 3 2 1 4 3/4 2/3 1/2 1/2 4 2 1 3 2 1 4 3 2 1 2 4 2 4 4 4

4 2 4

4 3 3 2

64

Mantelzorg Regels omtrent wonen (overbewoning, huisvesting, Wet goed verhuurderschap, etc.) - Huisvesting bijzondere doelgroepen - Illegale bewoning (bij)gebouwen - Permanente bewoning recreatiewoningen Aanleggen Brandveiligheid Evenementen & overige plaatsen Gebouwgroep 1 Gebouwgroep 2 Gebouwgroep 3 Gebouwgroep 4 Gebouwgroep A Gebouwgroep B Gebouwgroep C Risicovolle gebouwen Milieu Bedrijven, milieucategorie 1 Bedrijven, milieucategorie 2 Bedrijven, milieucategorie 3 Bedrijven, milieucategorie 4 LPG benzinestations Opslag vuurwerk Illegale milieuactiviteiten bedrijven Illegale milieuactiviteiten particulieren Vellen houtopstanden Kappen (geen Groene Kaart, vergunningplicht op grond van omgevingsplan) Kappen (Groene Kaart) APV en bijzondere wetten In-/uitrit Voorwerpen op of aan de weg (incl. gebruik openbare plaats) Inzameling van geld of goederen of leden of donateurswerving Betoging, demonstratie, openbare manifestatie Markten (Marktverordening) Standplaatsvergunning Evenement Exploitatie openbare inrichting Alcoholwetvergunning - Horeca lokaliteiten en terrassen (inrichting) - Bedrijfsvoering commerciëlen - Bedrijfsvoering paracommerciëlen - Controle niet-vergunninghouders Seksbedrijf/prostitutie Overlast - Jeugd - Zwervers, daklozen en personen met onbegrepen gedrag - Vuurwerk - Stoken - Geluid - Dieren (incl.

honden) Reclamebeleid Verkeer, parkeren, stallen Winkeltijdenwet Openbare orde en veiligheid Omgevingsveiligheid (onveilige opslag van gevaarlijke stoffen, etc.) Samen sterk in het buitengebied Drugs en ondermijning (incl. toepassen artikel 13b Opiumwet) Illegaal vuurwerk Prioriteit: (1) zeer hoog, (2) hoog, (3) gemiddeld, (4) laag, (5) zeer laag.

4 2 1 3 4 3 1 1 1 2 2 3 3 1 4 3 2 1 4 2 2 3 3 2 4 3 4 2 3 3 2 2 2 2 2 1 2 1 1 1 2 2 2 4 3 4 1/2 3 1 2

65

De De6-prioritering kent veel elementen die niet of nauwelijks voorkomen in de gemeente Rucphen (vb. jachthavens, chemische industrie, etc.). De De6-lijst heeft bijvoorbeeld ook veel aandacht voor onder meer afval en industrie. In de lokale prioritering zijn deze zaken niet meegenomen, nu deze niet (vaak) voorkomen. Mochten deze gevallen zich toch voordoen, wordt teruggevallen op de De6-prioriteringslijst. Niet iedere denkbare situatie is derhalve meegenomen in deze prioritering. Deze lokale prioritering is puur bedoeld om het thema prioritering te laten leven onder medewerkers en aandacht te besteden aan de verdeling van veelvoorkomende, dagelijks werkzaamheden. De prioritering is dan ook niet in beton gegoten. Uitzonderingen en bijzondere casussen zullen zich altijd voor blijven doen. Medewerkers worden jaarlijks gevraagd om te reflecteren op deze lijst, om te kijken of deze nog actueel is en of er thema’s zijn waar het komende jaar meer of minder aandacht aan besteed zal gaan worden. Bovendien dient de kanttekeningen te worden gemaakt dat een casus een hogere prioriteit krijgt dan hierboven aangegeven wanneer er sprake is van een of meer van de volgende elementen: (a) cumulatie (vb. meerdere overtredingen op één perceel), (b) aard en omvang, (c) bestuurlijke prioriteit en/of gevoeligheid, (d) meldingen en/of klachten, (e) verzoek om handhaving.

Afwijkingen van de De6-lijst Er is in de lokale lijst een splitsing gemaakt tussen vergunningen enerzijds en toezicht en handhaving anderzijds, omdat activiteiten die illegaal (zonder vergunning) uitgevoerd worden, een andere prioriteit kunnen hebben. De De6-lijst maakt hier geen onderscheid in. De Rucphense lijst kent op sommige onderwerpen ook een iets andere indeling dan de De6-lijst. Slopen Slopen kent een hogere prioriteit dan op de De6-lijst. Dit komt echter relatief weinig voor, waardoor het thema an sich belangrijk is, maar dit geen extra tijdsbelasting met zich mee zal brengen. Ruimtelijke ordening Bij afwijken bestemmingplan wordt onderscheid gemaakt tussen het gebruik van gronden en gebouwen en tussen een binnenplanse en buitenplanse afwijking. Gemiddeld komt deze prioritering neer op hetzelfde als de De6-lijst, maar het is wat verder uitgesplitst. Ook de regels omtrent bewoning zijn wat verder uitgesplitst, zodat ook het (illegaal) bewonen van bijgebouwen en permanente bewoning van recreatieparken hierbij genoemd zijn. Bij de thema’s bouwen en verbouwen en ruimtelijke ordening zijn ook een aantal extra elementen toegevoegd, zoals het plaatsen van erf- of terreinafscheidingen, tijdelijk afwijken van het omgevingsplan en mantelzorg.

Deze zaken kunnen relatief vaak voor en komen niet voor op de De6-lijst, dus zijn daarom wel genoemd, maar hebben allemaal een lage prioriteit. Brandveiligheid Het thema brandveiligheid kent over het algemeen een hogere prioriteit dan op de De6-lijst. Dit komt door de doelstelling om in 2025 meer aandacht aan dit thema te besteden. Milieu Milieubedrijven zijn onderverdeeld in de milieucategorieën welke de OMWB toepast, omdat toezicht en handhaving hierop altijd in samenspraak met de OMWB gebeurt. Dit wijkt af van de De6-lijst. Vellen houtopstanden De gemeente Rucphen kent de Groene Kaart, waarin bomen worden opgenomen die een extra bescherming kennen. Bij het thema vellen houtopstanden wordt onderscheid gemaakt tussen beschermde en niet-beschermde bomen. APV en bijzondere wetten Betogingen, demonstraties, etc. worden door de gemeente Rucphen hoger geprioriteerd dan de De6. Deze elementen komen relatief weinig voor in onze gemeente en leiden vaak tot maatschappelijke ophef. Mocht het voorkomen, dan is er zeker aandacht voor.

66

De gemeente Rucphen kent minder evenementen dan grotere gemeenten. Evenementen worden daarom sowieso hoog geprioriteerd. In de praktijk wordt bij de verdeling van het dagelijkse werk – zoals de De6 aanhoudt – zeker gekeken naar de grootte van het evenement. Het thema Drank & Horeca kent een andere onderverdeling en kent een iets hogere prioriteit dan de De6-lijst, omdat de doelstelling is hier in 2025 extra aandacht aan te besteden. Het thema overlast kent een andere indeling dan op de De6-lijst, toegespitst op veelvoorkomende zaken binnen de gemeente Rucphen. Overlast wordt door de gemeente Rucphen enigszins hoger geprioriteerd dan door de De6. In 2024 zijn veel overlastmeldingen binnengekomen. Hier blijft daarom in 2025 veel aandacht aan besteed worden.

67

14.4. OMWB – Werkprogramma 2025 Onderstaand zijn de tabellen opgenomen zoals deze in het OMWB Werkprogramma 2025 Gemeente Rucphen staan. Voor een toelichting wordt verwezen naar het volledige programma. Programma 1

68

Programma 2

69

Programma 3

Totaaloverzicht

70

14.5. OMWB – Evaluatie over kwaliteitscriteria 2024 Ten tijde van schrijven van dit Uitvoeringsprogramma VTH 2025 en Jaarverslag VTH 2024 is er nog geen T3 rapportage of jaarverslag 2024 ontvangen van de OMWB. De verwachting is dat deze pas tussen februari en april gereed zijn. Nu het Uitvoeringsprogramma VTH vóór 1 februari 2025 vastgesteld dient te zijn, mist deze bijlage daarom in dit document. Deze zal later toegevoegd worden. Mocht er naar aanleiding van deze stukken aanleiding bestaan om nog een toelichting of toevoeging op te nemen in het Jaarplan VTH 2024, dan zal deze gewijzigd vastgesteld worden. Op 1 januari 2025 zijn bovendien de Kwaliteitscriteria 3.0 in werking getreden. De OMWB geeft in haar Programmabegroting 2025 aan zich te zullen gaan conformeren aan deze nieuwe criteria: “In voorgaande jaren lag de nadruk van de afdeling naast het reguliere werk op het ondersteunen bij de intrede van de omgevingswet, het programma strategisch HR management en technologische ontwikkelingen zoals datamanagement en de overgang naar RX Mission. Voor 2025 kennen we in de verbetering van het reguliere werk een aantal speerpunten. Zo is compliance een speerpunt. Informatiebeveiliging (het voldoen aan de BIO en NIS/2), de kwaliteitscriteria 3.0 en het voldoen aan de striktere regels die de accountant hanteert zijn een drietal voorbeelden.

De wereld wordt dankzij digitalisering kleiner, kansrijker, maar ook complexer om te managen. Verdere speerpunten blijven het zaakgericht werken en de inkooporganisatie.”

71

14.6. ODZOB – Evaluatie over kwaliteitscriteria 2024 De ODZOB heeft een evaluatie over de kwaliteitscriteria opgenomen in de Zelfevaluatie 2024. Hieronder is een uitsnede opgenomen van deze evaluatie. Voor de volledige zelfevaluatie wordt verwezen naar de Zelfevaluatie 2024, welke te raadplegen is via: https://odzob.nl/over/organisatie/raads-statenleden.

72

73

Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC ’s-Hertogenbosch

Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Telefoon (073) 681 28 12 Fax (073) 680 76 80 www.brabant.nl IBAN NL86INGB0674560043

Bereikbaarheid openbaar vervoer en fiets: www.brabant.nl/route Onderwerp

Interbestuurlijk Toezicht (IBT): toezichtoordeel Omgevingsrecht 2024 Datum

10 juli 2024

Geacht college,

Ons kenmerk

C2326166/5958647

De provincie ziet met IBT erop toe dat de lokale overheden hun maatschappelijke taken goed uitvoeren. Daardoor dragen wij bij aan een bestendig en veilig Brabant met een sterk openbaar bestuur. Een bestuur waar de inwoners op kunnen vertrouwen en dat zelf het goede voorbeeld geeft. Respect voor de eigen verantwoordelijkheid van besturen en raden is het uitgangspunt. Wij hebben een provinciaal Beleidskader Toekomstbestendig Bestuur. Daarin staat dat wij systematisch toezicht houden op de uitvoering van wettelijke taken door gemeenten en waterschappen in Brabant, onder meer op het domein omgevingsrecht. Naast het systematisch toezicht ligt de nadruk meer op lerend toezicht en dialoog. Voor meer informatie verwijzen wij u naar onze provinciale website www.brabant.nl/ibt. Omgevingsrecht

Met deze brief informeren wij u over de prestaties van uw gemeente in 2024 op het gebied van: a) tijdigheid bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de uitvoerings- en handhavingsdocumenten (U&H-documenten of ook wel VTHdocumenten) op basis van de Omgevingswet (beleidscyclus U&H); b) naleving van een selectie uit de procescriteria U&H op basis van de Omgevingswet met bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Tevens informeren wij u over ons samenvattend eindoordeel over uw gemeente. Samenvattend eindoordeel omgevingsrecht: ‘voldoet gedeeltelijk’

Dit eindoordeel is op basis van de criteria in het Jaarplan IBT. Dit betekent dat uw gemeente de kleur ‘oranje’ krijgt op de kaart, die wij via een digitaal dashboard op onze website www.brabant.nl/ibt publiceren. Het dashboard bevat ook kaarten met de prestaties van het systematisch toezicht op de andere toezichtgebieden die ook op uw gemeente van toepassing zijn.

Uw kenmerk

Contactpersoon Team IBT Omgevingsrecht Telefoon 073 – 6 812 812 Email

ibt@brabant.nl Bijlage(n)

1

Doelstelling omgevingsrecht

Datum

De hoofddoelstelling van de wetgeving op het terrein van het omgevingsrecht is een veilige en gezonde leefomgeving te bewerkstelligen. En deze op een duurzame en doelmatige wijze te behouden, beheren, gebruiken en ontwikkelen. De lokale overheden spelen daarbij een belangrijke rol door een adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (U&Htaken). Als de overheden deze U&H-taken niet goed uitvoeren, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving.

10 juli 2024 Ons kenmerk

C2326166/5958647

Op grond van de Omgevingswet dient iedere gemeente te beschikken over de volgende documenten: a) actuele Uitvoerings- en Handhavingsstrategie met een geldige looptijd; b) jaarlijks vóór 1 februari een uitvoeringsprogramma U&H; c) jaarlijks vóór 1 mei een evaluatieverslag U&H. Criteria waaraan wij toetsen

We vinden transparantie over de manier waarop we toezicht houden en wat onze beoordelingscriteria zijn belangrijk. Daarom bevat ons Jaarplan IBT de toetsingscriteria voor gemeenten en waterschappen. Het betreft de volgende criteria: Voldoet Voldoet gedeeltelijk Voldoet niet

De wettelijk verplichte U&H-documenten voldoen aan de eisen en zijn tijdig vastgesteld. De wettelijk verplichte U&H-documenten voldoen grotendeels aan de eisen en één of meer van die documenten zijn niet later dan één maand te laat vastgesteld. De wettelijk verplichte U&H-documenten voldoen niet aan de eisen en één of meer van die documenten zijn meer dan één maand te laat vastgesteld.

Toezichtbevindingen beleidscyclus U&H

Uw U&H-documenten zijn inhoudelijk beoordeeld in het licht van een selectie uit de wettelijke procescriteria. In de bijlage treft u aan het ingevulde beoordelingsformulier. Het ingevulde beoordelingsformulier is vooraf in concept per mail aan onze contactpersoon van uw gemeente toegezonden met gelegenheid voor reactie. We hebben een reactie ontvangen. Die reactie is door ons betrokken bij het opstellen van de definitieve beoordeling.

2/4

Tijdigheid

Datum

Wij hebben eerder dit jaar geconstateerd dat bij uw gemeente het uitvoeringsprogramma U&H meer dan één maand te laat bestuurlijk is vastgesteld. Onze toezichthouder heeft daarover met de betreffende medewerker van uw gemeente contact gehad. In het gesprek is aangegeven welke maatregelen inmiddels zijn genomen om herhaling te voorkomen. Gelet op de tijdige bestuurlijke vaststelling in voorgaande jaren beschouwen wij deze verlate vaststelling als een incident.

10 juli 2024 Ons kenmerk

C2326166/5958647

Kaartjes met een overzicht van de prestaties op tijdigheid van alle gemeenten in Brabant treft u aan op onze website www.brabant.nl/ibt.

Kwaliteit We stellen vast dat uw gemeente gedeeltelijk voldoet aan alle door ons beoordeelde procescriteria U&H. Waar u niet voldoet, ziet u in de bijlage. U leest hierna of en zo ja, welke consequenties dat heeft. Gevraagde actie(s) van uw kant

Opheffen tekortkomingen Tekortkomingen beleidscyclus U&H (tijdigheid): Wij verwachten van u dat u de gemaakte afspraken nakomt, zodanig dat alle documenten van de komende beleidscyclus weer tijdig bestuurlijk worden vastgesteld. In het onverhoopte geval dat volgend jaar weer sprake is van te late vaststelling van één of meer U&H-documenten, starten wij het traject van actief toezicht (fase 3A interventieproces), waaronder overleg over te nemen acties en termijnen. Wij vertrouwen op uw medewerking en wij hebben de verwachting dat u er in slaagt om dat scenario te voorkomen. Tekortkomingen U&H-documenten (kwaliteit): Wij vertrouwen erop dat u maatregelen treft dan wel heeft getroffen, zodanig dat de geformuleerde verbeterpunt(en) tijdig worden gerealiseerd en wij dat in de documenten van de komende beleidscyclus terugzien. Daardoor kunt u voorkomen dat wij overgaan tot het traject van actief toezicht (fase 3A interventieproces).

Toesturen digitale informatie Ook volgend jaar willen wij zicht houden op de tijdigheid en actualiteit van de U&H-documenten en de naleving van de procescriteria U&H. Daarom vragen wij u ons te informeren door het toesturen van de volgende informatie naar ibt@brabant.nl: 1) uw vaststellingsbesluit(en) samen met: a) de U&H-documenten of b) de vindplaats van de U&H-documenten op de website van uw gemeente, en; 2) de raadsinformatiebrieven waarmee u de U&H-documenten aan de raad bekend maakt;

3/4

3) graag ontvangen wij ook van u per mail het werkprogramma U&H en het jaarverslag U&H van de omgevingsdienst voor uw gemeente.

Datum

10 juli 2024 Ons kenmerk

Als u zich heeft aangemeld voor de digitale werkomgeving IBT Omgevingsrecht, kunt u er desgewenst ook voor kiezen om die stukken daar te uploaden. Aparte toezending via het hiervoor genoemde algemene IBT-mailadres is dan niet nodig.

C2326166/5958647

Informeren gemeenteraad In verband met de belangrijke rol van de gemeenteraad in de horizontale verantwoording, gaan wij ervan uit dat u uw raad nadrukkelijk informeert over de inhoud van deze brief. Regiobijeenkomsten Omgevingsrecht

Als onderdeel van lerend toezicht en dialoog organiseren wij jaarlijks in het najaar regiobijeenkomsten waarin ‘Best-Practices’ worden gedeeld voor een nog betere kwaliteit van de U&H-documenten en uitvoering van de U&H-taken. Deze bijeenkomsten zijn met name bedoeld voor medewerkers van gemeenten en waterschappen die betrokken zijn bij het opstellen van de U&H-documenten. Alle bij ons bekende U&H-contactpersonen ontvangen daarvoor tijdig een uitnodiging en deelname aan die bijeenkomsten bevelen wij van harte aan. Tot slot

Indien u nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met de toezichthouder voor uw gemeente of via ibt@brabant.nl. Als u schriftelijk reageert op deze brief, verzoeken wij u daarbij ons kenmerk te vermelden. Dat is belangrijk voor een snelle en correcte digitale verwerking.

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, namens deze,

B.J.H. Loeffen, programmamanager Kwaliteit Openbaar Bestuur In verband met geautomatiseerd verwerken is dit document digitaal ondertekend.

4/4

Beoordelingsformulier 2024 systematisch toezicht IBT-omgevingsrecht Gemeente Rucphen

Procesinformatie Beoordeelde documenten: U&H-strategie:

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027

U&H-programma 2024:

Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023

VTH-Evaluatieverslag 2023:

Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023

Beoordeling afgerond: 22 mei 2024

Reactie gevraagd:

Reactie ontvangen:

Reactie verwerkt:

17 juni 2024

6 juni 2024

10 juli 2024

Beoordelingsvragen Deze beoordelingsvragen zien op de tijdigheid/actualiteit en kwaliteit van de wettelijk vereiste documenten voor de uitoefening van de uitvoerings- en handhavingstaak (hierna: U&H-documenten of ook wel VTHdocumenten) van gemeenten. De wettelijke basis daarvan ligt in de Omgevingswet met bijbehorende uitvoeringsbesluiten (Omgevingsbesluit met de zogeheten procescriteria U&H) en de provinciale Verordening systematisch toezichtinformatie Noord-Brabant. Het doel van de wetgever is dat provincies, gemeenten en waterschappen hun U&H-organisatie zodanig professioneel inrichten dat een goede kwaliteit van de uitvoering van die taken is gewaarborgd. Daaronder verstaat de wetgever met name dat de U&H-taken op een strategische en programmatische manier worden gedaan met aandacht voor onderlinge afstemming van de werkzaamheden. Dat levert een stevige bijdrage op aan het realiseren van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. En deze op een duurzame en doelmatige wijze te behouden en te ontwikkelen voor het bereiken van maatschappelijke opgaven. Met interbestuurlijk toezicht draagt de provincie bij aan een bestendig en veilig Brabant met een sterke kwaliteit van het openbaar bestuur. Een bestuur dat het goede voorbeeld geeft richting burgers en bedrijven. Een bestuur waar de mensen op kunnen vertrouwen.

Een tijdige en goede naleving van de procescriteria U&H is niet alleen wettelijke verplicht. Het is ook belangrijk voor een goede sturing op de U&H-beleidscyclus en voor de instandhouding van een professionele U&Hstructuur om risico’s te voorkomen op het gebied van volksgezondheid, veiligheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. De ambitie van de provincie is samen met gemeenten en waterschappen ervoor te zorgen dat alle U&Hdocumenten 100% actueel en op tijd zijn en voldoen aan de procescriteria U&H. De normering voor het eindoordeel is toegelicht onderaan dit format van het beoordelingsformulier. De conceptbeoordelingsvragen met bijbehorende beoordelingscriteria zijn via de mail op 20 december 2023 bekend gemaakt aan de contactpersonen IBT Omgevingsrecht bij gemeenten en waterschappen met gelegenheid voor reactie. Er zijn een aantal reacties ontvangen. Het definitieve beoordelingsformulier samen met een overzicht van de ingekomen reacties en de reactie van IBT daarop is vervolgens op 1 februari 2024 gemaild aan de contactpersonen en ook geplaatst op de website IBT-omgevingsrecht in de SharePoint werkomgeving.

1

Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Vraag 1: Stelt de gemeenteraad regels over de uitoefening van de U&H-taken of de daarmee samenhangende werkzaamheden die in opdracht van B&W worden uitgevoerd om een goede kwaliteit van de uitoefening van die taken door de omgevingsdiensten te waarborgen? (Ow art. 18.23, lid 1, onder a (kwaliteit basistakenpakket omgevingsdiensten) Toelichting wetgever: Voor de invulling van deze verplichting is door de VNG en het IPO een Modelverordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht opgesteld, die voor gemeenten en provincies gelijkluidend is. Definitief oordeel: Voldoet In De6-verband is een kwaliteitsverordening ontwikkeld voor de VTH-taken. In de verordening zijn voor de eigen organisatie (voor de thuistaken) als voor de omgevingsdienst (voor de basis- en plustaken) respectievelijk kwaliteitsvoorwaarden en kwaliteitscriteria opgenomen. Deze verordening is op 13 december 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Vraag 2.a. Evalueren B&W jaarlijks over de naleving van de actuele kwaliteitscriteria U&H voor de eigen organisatie en de omgevingsdienst en doen zij daarover mededeling aan de gemeenteraad? Vraag 2.b. Als blijkt dat de kwaliteitscriteria U&H niet zijn of niet konden worden nageleefd, motiveren B&W dan de reden waarom en hoe wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd? (Modelverordening U&H omgevingsrecht art.

5, lid 2 en 3) Toelichting wetgever: Over de naleving van de kwaliteitscriteria wordt jaarlijks mededeling gedaan aan de gemeenteraad. Het gaat hier om een belangrijke inhoudelijke mededelingsplicht die kan worden meegenomen in bestaande jaarlijkse rapportages, in de op grond van het Omgevingsbesluit op te stellen documenten. Voorlopig oordeel: Voldoet gedeeltelijk Eigen organisatie: Voldoet In de Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht is opgenomen dat burgemeester en wethouders jaarlijks mededeling doen aan de gemeenteraad over de naleving van de kwaliteitscriteria en kwaliteitsvoorwaarden. In het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023 paragraaf 7.4 worden de kwaliteitscriteria geëvalueerd, voor de eigen organisatie. Hieruit blijkt dat de eigen organisatie voldoet aan de kwaliteitscriteria VTH. Het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023 is middels een raadsmededeling d.d. 30 januari 2024 ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. Tekortkomingen: Omgevingsdienst: Voldoet niet Op de uitvoering en handhaving van de basis- en plustaken zijn, zoals weergegeven in de Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht, de kwaliteitscriteria van toepassing.

In het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023, alsmede de onderliggende Werkprogramma 2024 van de omgevingsdienst wordt niet ingegaan op evaluatie over naleving van de kwaliteitscriteria door de omgevingsdienst waardoor de raad hierover ook niet wordt geïnformeerd. Verbeterpunten: Zorg voor of toon aan dat de omgevingsdienst evalueert over de naleving van de kwaliteitscriteria VTH en informeer uw raad hierover.

2

Aanbeveling: Neem de evaluatie over de naleving van de kwaliteitscriteria VTH door de Omgevingsdienst op in de dienstverleningsovereenkomst tussen uw gemeente en de omgevingsdienst. Hierdoor wordt dit ook onderdeel van de jaarlijkse rapportage van de Omgevingsdienst. Reactie gemeente: De Omgevingsdienst is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) en rapporteert derhalve zelfstandig aan de deelnemers. Alle relevante stukken – begroting, kadernota en jaarrekening / jaarverslag – deelt de Omgevingsdienst zelfstandig met de deelnemende gemeenteraden. Deze documenten worden opgesteld door het DB, voor advies voorgelegd aan het P&C-panel en daarna voor bespreking geagendeerd voor het Ambtelijk Overleg (AO) en daarna het Bestuurlijk Overleg (BO). De bestuurders worden voorafgaande aan het Bestuurlijk Overleg geadviseerd door hun ambtenaren. Na instemming in het BO gaan deze stukken ter vaststelling of ter kennisname naar de gemeenteraden. Gelet op de GR-structuur en de onafhankelijke positie van de Omgevingsdienst zijn wij van mening dat de dienst zelf moet rapporteren over de VTH-kwaliteitscriteria. De bijsturing verloopt immers ook via de GR-structuur. Deze opmerking is ook opgenomen in het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 & Jaarverslag VTH 2023 in hoofdstuk 5 (IBT) op pagina 10.