Agendabundel
Tekst van het document
51
Berekening van de kengetallen Kengetal
A B C D E F G H
Rekening 2021
1A Netto Schuldquote (incl. verstrekte leningen) Vaste schulden (cf art 46 BBV) Netto vlottende schuld (cf art 48 BBV) Overlopende passiva (cf art.49 BBV) Financiële activa (cf. art 36 lid d, e en f) Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen (cf.art 40 BBV) Overlopende activa (cf art. 40a BBV) Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV excl mut.reserves) Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100%
A B
2. Solvabiliteitsratio Eigen vermogen (cf art 42 BBV) Balanstotaal Solvabiliteit (A/B) x 100%
A B C
Kengetal grondexploitatie Niet in exploitatie genomen bouwgronden (cf art 38 lid a punt 1 BBV) Bouwgronden in exploitatie Totale baten cf art 17 lid c BBV (excl mut.reserves) Grondexploitatie (A+B)/C x 100%
A B C D E
Structurele exploitatieruimte Structurele lasten Structurele baten Totale structurele toevoegingen aan reserves Totale structurele onttrekkingen aan reserves Totaal baten Structurele exploitatieruimte (((B-A)+(D-C))/E x 100%
A B C D E F
Begroting 2021
Rekening 2020
0 1.058.038 398.765 1.638.449 5.269.929 35.703 374.726 5.874.732
0 700.000 10.000 1.638.486 4.242.687 50.000 250.000 3.973.368
-100%
-138%
10.532.530 13.267.126
9.730.160 11.745.823
79%
83%
10.182.998 12.970.622 79%
0
0
0
269.479 5.874.732
0 3.973.368
5%
0%
-173.714 5.576.296 -3%
5.386.578 4.605.106 83.558 179.889 5.874.732
3.949.095 3.813.348 10.013 175.664 3.973.368
-11,7%
0,8%
4.850.392 4.301.296 96.742 265.718 5.576.296 -6,8%
0 926.035 639.126 1.583.804 5.972.814 23.972 67.334 5.576.296 -109%
Belastingcapaciteit, woonlast meerpersoonshuishouden OZB lasten voor een gezin bij gemiddelde WOZ-waarde Rioolheffing voor een gezin Afvalstoffenheffing voor een gezin Eventuele heffingskorting Totaal woonlasten voor een gezin bij gemiddelde WOZ-waarde (A+B+C-D) Woonlasten landelijk gemiddelde voor gezin in 2019*
536 220 244 0
536 220 275 0
572 220 226 0
1000 810
1031 839
1018
Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde jaar ervoor (E/F) x 100%
123%
123%
133%
766
De berekende woonlast (F) wordt gepresenteerd vanuit het perspectief van de belastingbetaler, het betreft immers ook de feitelijke aanslag. Binnen de algemene uitkering wordt er echter (via een korting gebaseerd op de WOZ-waarde) vanuit gegaan dat een gemeente met een gemiddelde hoge WOZ-waarde in staat is meer eigen inkomsten te genereren via de OZB (hier bestaat een relatie met de onbenutte belastingcapaciteit). Om die reden komt het percentage hoog uit, wanneer het OZB-% vergeleken zou worden met het OZB-% van andere gemeenten ligt dat onder het landelijk gemiddelde. 52
Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Rozendaal beslaat een oppervlakte van 2.795 hectare. Hier wonen, werken en recreëren mensen waarvoor een aantal zogenaamde kapitaalgoederen nodig zijn. In deze paragraaf geven we inzicht in de onderhoudstoestand en de kosten van onze belangrijkste groepen kapitaalgoederen (wegen, riolering/water, openbare verlichting, groen en gebouwen). Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een substantieel deel van de begroting. Een goed overzicht is daarom van belang voor een juist inzicht in de financiële consequenties ervan. De lasten hiervan komen in verschillende programma’s tot uitdrukking. Beleid voor beheer kapitaalgoederen Voor het onderhoud hanteerden we in 2021 de volgende plannen: Nota Onderhoudsinventarisatie wegen (2015 -2024) Onderhoudsplan riolering (2020 - 2024) Groenplan (2015 – 2020)
Jaar van vaststelling/beoordeling 2018 2018 2015
Wegbeheer Als uitvloeisel van het coalitieakkoord is in 2018 besloten om op het moment van onderhoud voor de binnenwegen het asfalt te vervangen door klinkers. Dat betekent dat die kosten voortaan geactiveerd worden en als kapitaallast in de meerjarenbegroting worden opgenomen. Als gevolg hiervan is de jaarlijkse dotatie van € 35.000 in de begroting verlaagd naar € 3.000 omdat nog maar een deel met asfalt wordt onderhouden. Voordat tot daadwerkelijke uitvoering van het wegbeheer wordt overgegaan wordt ook het riool geïnspecteerd om te beoordelen of er ‘werk met werk’ gemaakt kan worden en voorkomen we dat niet veel later diezelfde weg weer open moet voor periodiek onderhoud aan het riool. In 2021 is er het groot onderhoud op De Moestuin en de Johan d’Outreinstraat afgrond waarbij het asfalt is vervangen door gebakken klinkers. Financieel Exploitatie (zie ook programma 2) Primitieve begroting 2020 Programma 2 2.1 Verkeer en vervoer
Begroting na wijziging 2020
129.801
Werkelijk
Saldo
2020
2020
166.801
141.982
Werkelijk
Verwachte Nog
24.819
Investeringen (zie ook overzicht investeringen en kredieten) Jaar
Krediet* Uitgegeven Uitgegeven Totaal t/m 2020
in 2021
Dekking
uitgegeven beschikbaar uitgaven
beschikbaar
(3 + 4)
(6 - 7)
(2 - 5)
1
2
3
4
5
6
7
8
2020
27.500
9.385
0
9.385
18.115
0
2020
19.000
0
0
0
19.000
19.000
0 afschrijving
Masterplan Veluwezoom de Moestuin/outeinstr, wegen (begr 2020)
2021
30.000
0
5.000
5.000
25.000
25.000
0 reserves
2020
175.000
14.673
229.910
244.583
-69.583
0
Kerklaan 2021-2022
2021
79.500
0
71.806
71.806
7.694
7.694
Programma 2 Verkeersveiligheid de Moestuin waterberging (2020)
53
18.115 reserves
-69.583 afschrijving 0 reserves
Fietspad Kluizenaarsweg
2021
171.950
0
1.845
1.845
170.105
170.105
Armaturen
2020
13.500
0
13.422
13.422
78
0
0 reserves 78 afschrijving
Riolering In 2018 is het laatste verbreed rioleringsplan (vGRP) 2020 - 2024 vastgesteld. Dit plan is de uitvoering van de wettelijke verplichting dat de gemeente een rioleringsplan moet hebben. In dit plan zijn de normen bepaald voor de kwaliteit van het onderhoud en milieu en wordt aangegeven welke investeringen jaarlijks nodig zijn om aan de gestelde voorwaarden uit het plan te voldoen. De hieruit voortvloeiende lasten zijn in de begroting verwerkt. Als blijkt dat investeringen niet direct noodzakelijk zijn, dan zullen deze investeringen worden uitgesteld. In 2021 is gestart met de actualisatie van het vGRP. Verder hebben metingen uitgewezen dat wij voldoen aan de basisinspanning (afkoppelen) zoals deze is opgelegd door de Provincie. Dit is vastgelegd in het BRP (Basis rioleringsplan) en getoetst door het waterschap Rijn&IJssel. Door de invoering van de Wet gemeentelijke watertaken zijn gemeenten vanaf 2008 verantwoordelijk voor de ruimtelijke inpassing van maatregelen die de waterbeheerder betreft. Daarnaast kent de wet drie zorgplichten toe aan gemeenten: afvalwater, hemelwater en grondwater. In het vGRP is met deze zorgplichten rekening gehouden. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal de verplichting voor het opstellen van een GRP vervallen. De zorgplichten worden wel overgenomen in de Omgevingswet.
Naast het opstellen en periodiek herzien van het vGRP (vooral ook bedoeld om tijdig de kosten voor riolering in beeld te hebben) wordt er jaarlijks zo’n 1500 meter riolering geïnspecteerd. Daaruit volgen aanbevelingen voor onderhoud dan wel herstel/vervanging zodat die activiteiten op het juiste moment worden uitgevoerd en er ook geen onnodige kosten worden gemaakt. Er zijn geen bijzondere investeringen in het kader van riool geweest in 2021. Financieel Primitieve begroting 2021 Programma 7 7.2 Riolering
138.718
Begroting na wijziging 2021
Werkelijk
Saldo
2021
2021
138.718
134.573
4.145
Bij riolering is sprake van een voordeel van € 4.000. De storting in de voorziening riolering is lager uitgevallen. Daarnaast zijn er minder onderhoudskosten geweest aan de riolering. Gemeentegebouwen Om het benodigde onderhoud uit te kunnen voeren is jaarlijks per gebouw een budget in de begroting opgenomen. Om deze budgetten te kunnen bepalen is een onderhoudsplanning gemaakt waarbij gebruik is gemaakt van ervaringscijfers. De budgetten in de begroting waren toereikend voor het noodzakelijke onderhoud, in 2021 is geen beroep op de reserve gedaan. Onderdeel Huisvesting (energie, water, aankoop niet duurzame goederen en diensten, specifieke verbruiksgoederen, huren, verzekeringen, afschrijving), per saldo
Budget 2021
23.002
Zie ook paragraaf Bedrijfsvoering voor een nadere toelichting.
54
Werkelijk 2021
29.609
Saldo 2021
-6.607
Groenplan In dit plan is voor de lange termijn aangegeven waar het openbaar groen verbeterd of aangepast kan worden. Hieraan is gevolg gegeven door uitvoering van een groot aantal zaken. Tevens wordt in dit plan beschreven hoe Rozendaal met het openbaar groen om wil gaan. Bij het opstellen van de begroting wordt rekening gehouden met de hierin beschreven zaken. In 2015 is een Groenplan vastgesteld, de kosten voor onderhoud van het groen zijn opgenomen in de begroting. Als onderdeel van het Groenplan is in 2020 een plan gemaakt voor onderhoud van windsingels en houtwallen. In 2022 wordt een nieuw groenplan opgesteld en ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Primitieve begroting 2021 Programma 5 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
111.647
Begroting na wijziging 2021 118.187
Werkelijk
Saldo
2021
2021
95.323
22.864
Zie ook programma 5 voor een nadere toelichting. Fietspaden In 2021 is een start gemaakt met de plannen voor de vervanging van het fietspad Kluizenaarsweg. Hiertoe is in de raad van december 2021 een voorstel gedaan. Dit fietspad zal worden uitgevoerd in beton. De uitvoering hiervan zal in 2022 gebeuren. Overigens maken eventuele (kapitaal)lasten hiervoor onderdeel uit van taakveld 2.1. Verkeer en vervoer. Water We hebben slechts 1 beek binnen de gemeente waarmee geen bijzonder onderhoud voor de gemeente Rozendaal is gemoeid.
55
Paragraaf 4 Financiering De paragraaf Financiering geeft jaarlijks inzicht in de ontwikkelingen rond de meerjarenfinanciering, het te voeren beleid op dit gebied en in de risico’s die de gemeente daarbij loopt. Zoals wettelijk voorgeschreven hanteren we hiervoor een treasurystatuut dat door de raad is vastgesteld. In het treasurystatuut staat aan welke partijen en onder welke condities de gemeente geld mag uitlenen en bij welke partijen en onder welke condities beleggingen en financieringen kunnen plaatsvinden. De uitgangspunten zijn gebaseerd op een risicomijdend treasurybeleid. De gemeente verricht geen ‘near banking’- of ‘banking’-activiteiten omdat dit niet tot de kernactiviteiten van de gemeente behoort. Risicobeheer In deze paragraaf wordt, via onderstaande tabel, inzicht gegeven in de risico’s met betrekking tot de vlottende schuld (kasgeldlimiet) en de risico’s op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om het renterisico op opgenomen kortlopende geldleningen tot een acceptabel maximum te beperken. Kortlopende leningen zijn immers ‘goedkoper’ dan langlopende leningen. Een risico hierbij is echter dat het lagere rentepercentage ook voor een korte periode van toepassing is. Om te voorkomen dat gemeenten met omvangrijke kortlopende leningen bij forse rentestijgingen in de problemen komen is er een landelijke kasgeldlimiet vastgesteld.
Kasgeldlimiet Grondslag: omvang begroting per 01-01-2021 Omvang begroting per 1 januari 2021 (afgerond) 1. Toegestane kasgeldlimiet (8,5% begroting) 2. Omvang vlottende korte schuld (rekening-courant Gemeente) 3. Vlottende middelen (kortlopende vorderingen) 4. Totaal kasgeld (2) – (3) 5. Toegestane kasgeldlimiet (1) 6. Overschrijding (+) / ruimte (-) onder kasgeldlimiet (4-5)
Rekening 2021 4.338.016 368.731 1.456.803 5.950.701 -4.493.898 368.731 -4.862.630
Het negatieve bedrag bij de overschrijding van de kasgeldlimiet betekent in dit geval dat we ruim voldoen aan de norm van kasgeldlimiet. Renterisiconorm Eventuele renterisico’s op de langere termijn worden beheerst door de toepassing van de zogenaamde renterisiconorm. In de kern komt deze erop neer dat niet op eenzelfde moment een omvangrijke herfinanciering van langlopende leningen plaatsvindt tegen op dat moment bijvoorbeeld fors hogere rentepercentages. Met het toepassen van een renterisiconorm worden de renterisico’s gespreid. De gemeente Rozendaal kent momenteel (en dat is ook niet voorzien) geen langlopende leningen, derhalve is berekening van de norm niet aan de orde. Kwartaal 1 2 3 4
Gemiddelde netto vlottende schuld 829.727 740.810 756.392 839.444
56
Uitgezette middelen De gemeente Rozendaal heeft een goede liquiditeitspositie. In 2021 is gemiddeld een bedrag van ruim € 4,6 miljoen aangehouden bij de schatkist. Gezien de huidige omstandigheden op de geld- en kapitaalmarkt is hierop geen rendement behaald. Deze middelen uitlenen aan andere gemeenten is toegestaan, maar ook die gemeenten kunnen momenteel tegen nagenoeg 0% lenen bij bijvoorbeeld de BNG. Garanties op leningen aan derden Er zijn op dit moment geen garanties op leningen aan derden verstrekt. Wet Houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF, sinds 2013) De decentrale overheden hebben door deze wet nog eens nadrukkelijk dezelfde verantwoordelijkheid als de centrale overheid opgelegd gekregen voor een gedegen begrotingsbeleid. Doel is om samen het Nederlandse begrotingstekort binnen de perken te houden. Er wordt gewerkt met het zogenaamde EMU-saldo en Europese normeringen hiervoor. Tevens is bepaald dat overtollige kasmiddelen belegd dienen te worden bij het Rijk. Dat geldt dus ook voor de gemeente Rozendaal.
57
Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Een begrotingsparagraaf Bedrijfsvoering is door het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht gesteld. De toelichting stelt: “Bedrijfsvoering is heden ten dage (…) meer en meer van belang voor het verwezenlijken van de programma’s en in verband daarmee voor een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beheer en beleid. (…). De bedrijfsvoeringsparagraaf dient inzicht te geven in de stand van zaken en de beleidsvoornemens omtrent de bedrijfsvoering.“ De bedrijfsvoering is van belang voor het verwezenlijken van de programma’s en voor een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beheer en beleid. Bedrijfsvoering omvat de vakgebieden Personeel en Organisatie, Informatisering, Juridische zaken, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting en valt vooral onder de verantwoordelijkheid van het college. Personeel en organisatie Organisatieontwikkeling Nadat we in 2020 de organisatiestructuur veranderd hebben door van drie leidinggevenden naar één leidinggevende (de gemeentesecretaris) te gaan, hebben we vorig jaar een organisatieontwikkeltraject gestart. Een belangrijk doel hierin is geweest om het eigenaarschap van medewerkers te stimuleren.
Het traject heeft de volgende resultaten opgeleverd: • er bestaat een gedeeld beeld en inzicht op de positie en ontwikkelnoodzaak van de medewerkers; • medewerkers hebben meer inzicht in de eigen rol en taken; • medewerkers weten elkaar beter te vinden; • medewerkers beschikken over een eigen ontwikkelplan; • het beeld dat de ontwikkeling van Rozendaal vraagt om heldere scenario’s die vertaald kunnen worden; naar concrete inrichtingskeuzes is een gedeeld beeld binnen de organisatie. Digitaal vergaderen In verband met de coronabeperkingen heeft de gemeenteraad een groot deel van 2021 digitaal vergaderd. Uit efficiencyoverwegingen en vanuit beveiligingsoogpunt hebben de digitale vergaderingen plaatsgevonden via iBabs Connect. Door de automatische koppeling met de besluitvormingsapplicatie iBabs kon deze direct uitgezonden worden via onze website. Integriteit Vorig jaar hebben we in Rozendaal één nieuwe medewerker verwelkomd die een integriteitsverklaring en gedragscode heeft ondertekend (voorheen werkte deze medewerker als zzp’er voor Rozendaal). Ook externe medewerkers laten wij een verklaring ondertekenen. Het afleggen van integriteitsverklaringen vindt plaats in het bijzijn van medewerkers uit de organisatie, waardoor integriteit onder de aandacht blijft in de hele organisatie.
Uitbestede taken In 2021 heeft de gemeentelijke organisatie prioriteit gegeven aan versterken van het opdrachtgeverschap in het sociaal domein richting gemeente Rheden en voor de ICT-taken richting De Connectie en andere dienstverleners. Hiervoor hebben we externe adviseurs ingehuurd die, naast taakverlichting van de bestaande organisatie, gezorgd hebben voor specifieke aandacht voor het organiseren van het opdrachtgeverschap. Hierdoor hebben we zowel in het sociaal domein als in het i-domein scherper in beeld welke diensten we afnemen, tegen welke prijs en hoe verantwoording wordt afgelegd. Financiële functie In de verdere verbetering van de P&C-cyclus hebben we in 2021 voor het eerst gewerkt met een Kadernota als integraal afwegingsdocument voor de begroting 2022. Dit zetten wij voort. Voor de Financiële administratie nemen we diensten af van De Connectie. De Connectie heeft over 2021 een zogenaamde ISAE-verklaring weten af te geven. Daarin wordt door een extern accountant vastgesteld dat De Connectie op een veilige en normconforme wijze de taken voor haar partners uitvoert. Daar kunnen we op steunen t.a.v. de controle op de jaarrekening door de accountant. En zo vermindert de controlelast voor dit onderdeel.
58
Kengetallen en kosten personeel en organisatie Omschrijving Formatieplaatsen (fte) Medewerkers (aantal) Mannen (%) Vrouwen (%) Ziekteverzuim (%) Instroom (%) Uitstroom (%) Deeltijders (%) Leeftijd (gemiddeld) Maximum Salarisschaal (%) Budget opleidingen (% loonsom)
Werkelijk 2021 11,9 13 58% 42% 6,81% 8% 0% 46% 51,1 85% 0,84%
Werkelijk 2020 11 12 58% 42% 5,60% 25% 8% 42% 50,6 83% 0,00%
Werkelijk 2019 10,8 10 50% 50% 1,60% 0% 0% 30% 52,6 100% 0,73%
De formatie is gestegen door de invulling van een vacature waar voor lange tijd werd ingehuurd. Voor enkele dagen per maand wordt personele capaciteit ingehuurd ten behoeve van het archief, inhuur voor de wet Woz en belastingen is in 2020 gestopt. De gemeente maakt gedurende het hele jaar gebruik van twee medewerkers van werkbedrijf Scalabor voor werkzaamheden in de buitendienst. In 2021 is daarnaast een projectleider voor het project duurzaamheid/energietransitie ingehuurd. Ziekteverzuim Verzuimpercentage Kort (0-8 dagen) Middellang (8-43 dagen) Lang ( >43 dagen)
2021 6,8% 0,3% 0,7% 5,8%
2020 5,6% 1,9% 0,0% 3,7%
2019 1,6% 1,6% 0,0% 0,0%
Het verzuimpercentage is al jaren laag geweest. In 2020 en 2021 is het verzuim hoger uitgevallen door enkele langdurige ziektegevallen, deels als gevolg van corona. Het landelijk gemiddelde percentage bij gemeenten (laatst officieel bekend gegeven) bedroeg 5,5%. Zonder de langdurige ziektegevallen ligt het verzuimpercentage op een voor Rozendaal normaal niveau van ongeveer 2%. Inkoop en aanbesteding In 2021 hebben we geoordeeld of en in hoeverre aanbestedingsprocedures nodig waren. Een belangrijk voorbeeld hiervan was de aanbesteding van het DMS. Tevens hebben we 2021 de controle op de aanbestedingen aangescherpt door in plaats van jaarlijks ook halfjaarlijks met een spendanalyse te controleren of en hoe we conform de Europese normen handelen. Hieruit kwamen geen onvolkomenheden, maar wel aandachtspunten in lijn met die de accountant constateert. Bijvoorbeeld ten aanzien van verlengingen van contracten. Kosten bedrijfsvoering Binnen het ‘programma 0 Bestuur en organisatie` is het taakveld Overhead opgenomen. Dat taakveld heeft vooral betrekking op de bedrijfsvoering. Per saldo bedragen de lasten hiervoor in 2021 ruim € 1,7 miljoen. In deze paragraaf zijn die kosten per onderdeel uitgesplitst en nader toegelicht. Onderdeel Personeelslasten Overige personeelslasten ICT Huisvesting (inclusief baten) Overige organisatiekosten
Budget 2021 1.091.336 24.825 274.085 23.002 207.960
59
Werkelijk 2021 1.263.528 23.535 160.604 29.609 228.736
Saldo 2021 -172.192 1.290 113.481 -6.607 -20.776
Tractie Totaal
47.037 1.668.245
42.182 1.748.195
4.855 -79.950
Personeelslasten Besteding budgetten eigen personeel en inhuur derden voor normale bedrijfsvoering In het volgende overzicht staan de personeelsbudgetten voor de normale bedrijfsvoering (exclusief bestuur), uitgesplitst naar loonkosten voor eigen medewerkers en (structurele) inhuur. In de kolom ‘budget 2021’ staan de reguliere personeelsbudgetten (gebaseerd op de bestaande formatie) en het inhuurbudget voor bijvoorbeeld overwerk en ziekte. Onderdeel
Budget 2021
Reguliere organisatie Inhuurbudget Totaal
Werkelijk 2021
Saldo 2021
829.610 261.726
936.400 327.128
-106.790 -65.402
1.091.336
1.263.528
-172.192
De overschrijding op de post reguliere organisatie (€ 106.790) vindt zijn oorzaak in het laatste restant van een personele regeling, een administratieve fout waardoor een onterecht lager begrotingsbedrag is opgenomen voor 2021 en het in dienst treden van de adviseur ruimtelijke ontwikkeling. Ondanks de aanstelling van deze voorheen externe adviseur kent het inhuurbudget ook een overschrijding (€ 65.000). De grootste kostenpost wordt veroorzaakt door vervanging vanwege langdurig ziekteverzuim. Daarnaast waren we, vooruitlopend op het Krediet voor de Digitale Agenda, genoodzaakt om specifieke ICT-expertise in te huren om de continuïteit en stabiliteit van informatievoorziening zeker te stellen. Overige personeelslasten Onderdeel Overige personeelslasten (reis- en verblijfkosten, opleidingskosten, etc.)
Budget 2021 24.825
Werkelijk 2021 23.535
Saldo 2021 1.290
Vanwege COVID-19 zijn er nagenoeg geen opleidingen gevolgd, daar staat tegenover dat er vanwege ziekte wel meer andere kosten zijn gemaakt, zoals arbo-adviezen. Per saldo is sprake van een klein voordeel. Informatisering en automatisering (I&A) De zorg voor een goede informatievoorziening is een vitaal onderdeel binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering, waarbij automatisering van wezenlijk belang is. Vrijwel alle processen dienen geautomatiseerd plaats te vinden, vaak wettelijk voorgeschreven. In 2021 is veel inzet gepleegd om de ontvlechting met Rheden op het ICT-vlak te realiseren. Dit heeft geleid tot verbeterd inzicht in de – soms grote – risico’s voor de bedrijfsvoering die gebrekkig opdrachtgeverschap op het i-vlak tot gevolg heeft. Eind 2021 is aan de raad voorgesteld om middels een meerjarenagenda de significante risico’s in het brede i-domein aan te pakken samen met de moderniseringsslag die qua digitalisering van Rozendaal verwacht wordt.
Onderdeel Kosten informatisering en automatisering (licenties software, kapitaallasten diverse applicaties)
Budget 2021 274.085
Werkelijk 2021 160.604
60
Saldo 2021 113.481
Een groot deel van het overschot dat we op het vlak van informatisering en automatisering laat zich verklaren door aanvullende middelen Woo vanuit het Rijk. Deze middelen zijn bij raadbesluitvorming over onder meer DMS voor een groot gedeelte al bestemd, € 43.000 wordt als gevolg daarvan doorgestort naar programma 0 (zie mutaties reserves). Een restantbedrag van € 36.000 is in 2021 nog niet benut voor de implementatie en uitvoering van de Woo, maar is wel nodig in 2022. Huisvesting De huisvesting voor het gemeentelijk personeel is voldoende. Alle personeelsleden hadden een adequate werkplek, qua vergaderruimten is het gemeentehuis niet ruim bedeeld. Er wordt op de juiste wijze aandacht geschonken aan ARBO-voorzieningen. In 2021 hebben op dit gebied kleine aanschaffingen plaatsgevonden. Een deel van het gemeentehuis is langjarig verhuurd aan ’t Regthuys’. Onderdeel Huisvesting (energie, water, aankoop niet duurzame goederen en diensten, specifieke verbruiksgoederen, huren, verzekeringen, afschrijving), per saldo
Budget 2021
23.002
Werkelijk 2021
29.609
Saldo 2021
-6.607
De overschrijding wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten voor energie en gas dan begroot. Het lijkt erop dat de begroting 2021 te ambitieus is afgeraamd voor het financiële positieve effect van de zonnepanelen. Overige kosten organisatie (o.a. facilitaire zaken) Onderdeel Overige organisatiekosten (repro, huishoudelijke zaken, postverzorging, inventaris, tijdschriften en abonnementen, algemene benodigdheden, contributies, verzekeringen etc.), per saldo
Budget 2021
207.960
Werkelijk 2021
228.736
Saldo 2021
-20.776
In 2021 vallen de kosten hoger uit doordat er extra (incidentele) kosten zijn gemaakt voor mobiele telefonie, een stijging van de portiprijzen en hogere kosten inzake de pensioenberekeningen en voorzieningen voor (oud) wethouders. Tractie De kostenplaats tractie heeft betrekking op het materiaal dat in gebruik is voor onze buitendienst. Onderdeel Brandstof, onderhoud, belastingen, verzekeringen, etc. per saldo
Budget 2021 47.037
Werkelijk 2021 42.182
In 2021 is minder onderhoud en brandstof noodzakelijk gebleken.
61
Saldo 2021 4.855
Paragraaf 6 Verbonden partijen Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In artikel 1 lid b BBV wordt het als volgt gedefinieerd: “Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.” In deze paragraaf treft u dan ook de relevante informatie ten aanzien van die verbonden partijen. Wat is ons beleid? Deelname aan een verbonden partij wordt bepaald door doeltreffendheid en doelmatigheid van de uitvoering van de taak. Op voorkomende beleidsterreinen stimuleren de hogere overheden samenwerking in een verbonden partij of stellen dit zelfs verplicht. Wat is het belang voor de gemeenteraad? Deze paragraaf is om twee redenen van belang voor de raad. Allereerst voeren de ‘verbonden partijen’ vaak beleid uit dat we in principe zelf ook kunnen uitvoeren. We mandateren als het ware de ‘verbonden partijen’ om die taken voor ons uit te oefenen. In de Rozendaalse situatie blijft in alle gevallen de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s bij de gemeente liggen. Voor de raad blijft er dus nog steeds een kaderstellende en controlerende taak bij die programma’s.
Er zijn ook de financiële risico’s die we met ‘verbonden partijen’ kunnen lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Bij het aangaan en onderhouden van contacten met ‘verbonden partijen’ is van belang om: af te wegen wat de meest doelmatige manier is om een taak uit te voeren; te bekijken welke manier de beste garantie geeft dat de taak wordt uitgevoerd zoals we voor ogen hebben; te zorgen dat we voldoende inhoudelijk en financieel inzicht hebben en houden in het uitvoeren van een taak. Invloed Over het algemeen is de invloed van de gemeente Rozendaal, vanwege de omvang en het belang, klein te noemen. Van belang is voortdurend af te wegen welke bestuurlijke en ambtelijke capaciteit dan geïnvesteerd wordt in de betreffende verbonden partij gegeven dat belang. Het is ook niet altijd noodzakelijk omdat de deelname van meerdere gemeenten in gemeenschappelijke regelingen ook voor een soort natuurlijk aantal ‘checks en balances’ zorgt waar het gaat over bestuur en toezicht. Overzicht verbonden partijen Verbonden partijen worden onderscheiden in drie groepen: 1. Gemeenschappelijke regelingen 2. Stichtingen en verenigingen; 3. Coöperaties en vennootschappen
62
Gemeenschappelijke regelingen Deelname in een gemeenschappelijke regeling gebeurt in de gevallen waarin de gemeente, taken waar zij verantwoordelijk voor is, in samenwerking met anderen wil uitvoeren. Het betreft daarbij altijd een overdracht van publiekrechtelijke bevoegdheden van de raad dan wel college. De door de gemeente aangewezen vertegenwoordigers in de besturen informeren college en raad over relevante ontwikkelingen. De betreffende organen leggen hun begroting, rekening en andere beleidsplannen voor aan de gemeente. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) regelt deze samenwerkingsvorm. Het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen wordt meestal gevormd door een afvaardiging van de deelnemers en de besluitvorming vindt plaats op basis van meerderheidsbesluiten. In lijn met de voorgeschreven informatievoorzienig op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) presenteren wij onderstaand de informatie over de gemeenschappelijke regelingen waar Rozendaal onderdeel van uit maakt. We hanteren de meest (officiële) beschikbare cijfers. Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Arnhem Programma 1 Veiligheid en Programma 7 Volksgezondheid en Milieu De Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: a. Brandweerzorg; b. Publieke gezondheid c. GHOR d. Rampenbestrijding en crisisbeheersing e. Gemeenschappelijke meldkamer In 2021 zijn afspraken gemaakt over een nieuwe verdeling van kosten voor de VGGM. Deze hebben zoals bekend een aanzienlijk nadeel tot gevolg. Op een aantal dossiers omtrent kostenverdeling is nog geen duidelijkheid. 2021 bijdrage van € 82.632 (brandweer) en € 54.395 (GGD + JGZ 0-4) De burgemeester en de wethouder sociaal domein zijn lid van het algemeen bestuur 1-1-2021 31-12-2021 Eigen vermogen € 7.368.000 Eigen vermogen € 9.884.000 Vreemd vermogen € 43.041.000 Vreemd vermogen € 49.663.000 Resultaat 2020 € 3.112.000
Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Arnhem Programma 7 Volksgezondheid en Milieu en programma 8 (VHROSV) Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Tevens het belang van goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland In 2021 is een evaluatie gestart van de uitvoeringskwaliteit van de ODRA, vanwege landelijke onvrede over de kwaliteit van Omgevingsdiensten. Inmiddels zijn daarop acties geïdentificeerd. Deze leiden vooralsnog niet tot voor Rozendaal relevante wijzigingen in beleid. Basistaken worden uitgevoerd tegen uurtarief op basis van jaarlijks te sluiten overeenkomsten, bijdrage 2021: € 22.604. (incl. voordelige afrekening) Eén lid algemeen bestuur uit Rozendaal. Eén lid dagelijks bestuur (wethouder Renkum) namens Doesburg, Renkum, Rheden en Rozendaal 1-1-2021 31-12-2021 Eigen vermogen € 950.200 Eigen vermogen € 932.400 Vreemd vermogen € 4.838.900 Vreemd vermogen € 6.446.000 Resultaat 2021 € 64.300
63
Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang
Arnhem Programma 4 Onderwijs en programma 6 Sociaal domein Adequaat en efficiënt vervoer van diverse doelgroepen De organisatie is in 2016 gestart
Financiële gegevens
Bij de aanbieding van deze jaarrekening zijn er nog geen cijfers over 2021 bekend
2021 Rozendaalse bijdrage € 44.696 (begroting 2021 DRAN) Eén lid per gemeente in het bestuur, de wethouder sociaal domein
Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein regio Centraal Gelderland (MGRSD) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s
Financieel belang Bestuurlijk belang
Financiële gegevens
Arnhem Programma 6 Sociaal domein Regio Centraal Gelderland is een samenwerkingsverband van 11 gemeenten in het sociaal domein. Gezamenlijk wordt de transformatie in het sociaal domein zo goed mogelijk vorm gegeven met als doel optimale dienstverlening voor de inwoners. Rozendaal draagt bij aan de onderdelen Beheer, Inkoop, Regionaal Bureau Leerlingzaken, Werkgevers ServicePunt en Werkgeverschap SW. Met ingang van 2018 zijn naast de taken op het gebied van de Wmo en de Jeugdhulp ook taken op het terrein van onderwijs en participatie onder de MGR gebracht. Dat betekende dat de Gemeenschappelijke Regeling Onderwijszaken in 2018 is ontmanteld. In 2018 is besloten het werkgeverschap sociale werkvoorziening per 1 januari 2020 onder de MGR te brengen. 2021 gecumuleerde Rozendaalse bijdrage van € 63.774,00 Eén lid per gemeente in het algemeen bestuur, de wethouder financiën. Deze heeft één stem. De wethouder Sociaal Domein heeft zitting in de bestuurscommissies die onderdeel uitmaken van de MGR. 1-1-2021 31-12-2021 Eigen vermogen € 724.000 Eigen vermogen € 699.000 Vreemd vermogen € 7.288.000 Vreemd vermogen € 4.362.000 Resultaat 2021 € 0
Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GRMAN) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Arnhem Programma 0 Bestuur en ondersteuning Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is, als opvolger van de regio Arnhem-Nijmegen, op 1 januari 2021 van start gegaan. De regio bestaat uit achttien gemeenten die zich via vijf opgaven gericht op ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling (wonen, landschap, verkeer en mobiliteit, werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme en cultuur). Het GO is bij besluit van het AB in december 2020 opgeheven per 1-1-2021 en heeft in de samenwerking een rechtsopvolger gekregen in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen. In 2021 Rozendaalse bijdrage € 4.784 Eén lid per gemeente in het algemeen bestuur, de burgemeester. Leden van het algemeen bestuur hebben een stemverhouding naar rato van de grootte van de gemeente. 1-1-2021 31-12-2021 Eigen vermogen € 142.850 Eigen vermogen € 331.012 Vreemd vermogen € 133.981 Vreemd vermogen € 1.364.396 Resultaat 2020 € 331.012
64
Stichtingen en verenigingen Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) (Vereniging) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Den Haag Programma 0 Bestuur en ondersteuning Belangenbehartiging t.b.v. gemeenten in het hele proces van besluitvorming bij de rijksoverheid en provincies Geen specifiek voor Rozendaal relevante ontwikkelingen 2021: € 370 NL + € 120 VNG Gelderland Stemrecht o.b.v. lidmaatschap De VNG sluit 2021 af met een positief resultaat van € 1,124 miljoen. Dit is aanzienlijk beter dan het begrote verlies van € 4,750 miljoen (incl. de onttrekking uit de bestemmingsreserve van € 0,607 miljoen).
K80 Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Beesel Programma 0 Bestuur en ondersteuning Belangenbehartiging t.b.v. kleine gemeenten (< ca. 20.000 inwoners) in het hele proces van besluitvorming bij VNG, de rijksoverheid en provincies; samenwerking en kennisdeling tussen kleine gemeenten Voorbereiding voor oprichting van de K80, alsmede lobbyactiviteiten in het kader van de financiële positie van kleine gemeenten 2021 gemeentelijke bijdrage € 1.500 Stemrecht o.b.v. lidmaatschap, lid van de bestuurlijke kopgroep Wegens oprichting nog geen resultaat bekend.
Stichting Veilig Thuis (zelfstandige stichting onder verantwoordelijkheid van de GR VGGM) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang
Ontwikkelingen en risico’s Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Arnhem Programma 6 Sociaal Domein Opdracht: het uitvoeren van de wettelijke en overige taken van het Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK) voor de zestien gemeenten van GelderlandMidden Geen noemenswaardige ontwikkelingen in 2021 2021 bijdrage van € 10.844 Er is een Raad van Toezicht bestaande uit ten minste vijf leden, waaronder leden van het college van deelnemende gemeenten, die benoemd worden door het AB van de VGGM Deze gegevens zijn niet bekend; Jaarverslag nog niet beschikbaar
VeluweAlliantie Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen en risico’s
Apeldoorn Programma 5 Openbaar groen, sport, cultuur en recreatie Een netwerkorganisatie die is gericht op promotie van de Veluwe ten behoeve van toerisme, recreatie en werkgelegenheid Projectontwikkelingen zijn te volgen op https://www.veluweop1.nl/projectenoverzicht/ 65
Financiële bijdrage Bestuurlijk belang Financiële gegevens
Op basis van inwoneraantal, 2021: € 380 Eén vertegenwoordiger van iedere partij neemt deel in de VeluweAlliantie. In 2021 vertegenwoordigde Anton Logemann Rozendaal Deze gegevens zijn niet bekend
Coöperaties en vennootschappen (en overigen) Leisurelands We hebben sinds de reorganisatie van Leisurelands geen activiteiten meer die onder de paraplu van Leisurelands valt en hebben daarom geen direct belang in deze organisatie. We hebben daarom in 2021 besloten om de aandelen Leisurelands te verkopen. Leisurelands keert geen dividend uit en derhalve wordt er ook geen rendement gemaakt. De aandelen zijn door ons verkocht aan de gemeente Apeldoorn voor een prijs van € 5 per stuk. De verkoop heeft een boekwinst van € 1.540 opgeleverd.
66
Paragraaf 7 Grondbeleid Inleiding Grondbeleid is een belangrijk instrument in het kader van het ruimtelijke beleid. Het aantal grondexploitaties is in Rozendaal echter zeer gering. Bij de jaarrekening wordt in deze paragraaf, voor zover van toepassing, op hoofdlijnen verslag gedaan van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten. Een aanvullende toelichting staat in de Grondexploitatie (hierna: Grex) De Del, deze bevat een verantwoording op het niveau van het individuele project. Centraal daarin staat de ontwikkeling van locatie De Del. De ontwikkeling hiervan maakte woningbouw mogelijk op de percelen de Del 6 en 10. Het perceel de Del 6 bestond uit twee voormalige voetbalvelden, de Del 10 was een voormalig tennis- en squashpark. Voor de ontwikkeling van De Del is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met projectontwikkelaar Credo. In deze overeenkomst is bepaald dat Credo de gemeente een financiële kostenverhaalsbijdrage zal betalen. De totale ontwikkeling bestaat uit 63 woningen, waarvan 44 woningen door Credo worden gerealiseerd, de gemeente geeft de overige kavels uit. Bij de uitgifte van de vrije kavels is een deel als kavelstroken aangeboden waarbij kopers de keuze hadden om vier of meer kavels te kopen Op grond van vastgestelde (23 maart 2021) Grex bedraagt het geprognosticeerde saldo van het plan De Del naar verwachting € 4,43 miljoen (op 31-12-2021).
Economische situatie en actuele ontwikkelingen De woningmarkt was in 2021 onveranderd goed. Op 31-12-2021 zijn er van de (bijgestelde) 63 kavels 61 daadwerkelijk uitgegeven en is de eigendom overgedragen. Van de overige 2 was op 31-12-2020 voor 1 al wel een koopovereenkomst gesloten. De feitelijke uitgifte en realisatie van woningen loopt wel achter op de planning in verband met drukte bij adviseurs, architecten en aannemers. Feitelijk is er dus nog 1 kavel beschikbaar, deze is inmiddels in optie. Lasten en baten in 2021 De werkelijke lasten voor de ontwikkeling van De Del bedroegen in 2021 afgerond € 377.000. Hier stonden verkoopopbrengsten tegenover van afgerond € 376.000. Risicomanagement in relatie tot weerstandsvermogen Het risico op de grondexploitatie is een integraal onderdeel van het totale risicoprofiel van de gemeente, daardoor is een afzonderlijke reserve voor grondexploitaties niet nodig. Met de voortgang en belangstelling voor de kavels is het risico inmiddels nagenoeg nihil. Alleen voor het woonrijp maken (definitieve afronding van het plan) zou er nog sprake kunnen zijn van een risico wanneer de inflatie hoger is dan 2% per jaar.
67
Paragraaf 8 Informatieveiligheid Doelstelling informatieveiligheidsbeleid en privacy We zijn in onze organisatie steeds meer afhankelijk van de beschikbaarheid van betrouwbare informatie, maar worden daarbij ook blootgesteld aan risico’s. Burgers verwachten een betrouwbare overheid die zorgvuldig met informatie omgaat. Het gaat daarbij om het waarborgen van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Dat zorgt niet alleen voor betrouwbaarheid, maar ook voor een goede kwaliteit en continuïteit van de bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen. Informatiebeveiliging moet de primaire bedrijfsprocessen ondersteunen en de veilige en verantwoorde uitvoering daarvan mogelijk maken. Daarnaast moet informatiebeveiliging via passende technische en organisatorische maatregelen de privacy van personen die in onze informatiesystemen beschreven zijn beschermen. Wettelijk kader Privacy: AVG Per 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing, als opvolger van de Wet bescherming persoonsgegevens. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) geeft de wettelijke kaders aan en eist dat organisaties aantonen dat zij de juiste organisatorische en technische maatregelen hebben genomen voor de verwerking van persoonsgegevens.
De AVG zorgt onder meer voor: versterking en uitbreiding van privacyrechten van burgers; meer verantwoordelijkheden voor organisaties; dezelfde, uitgebreidere bevoegdheden voor alle Europese privacytoezichthouders, zoals de bevoegdheid om boetes tot 20 miljoen euro op te leggen. De AVG richt zich vooral op de bescherming en een juist gebruik van persoonsgegevens (vertrouwelijkheid). Dit geldt ook voor organisaties die namens Rozendaal persoonsgegevens verwerken. Informatieveiligheid: BIO en ENSIA Vanaf 2020 geldt voor de gehele Nederlandse overheid één uniform normenkader voor informatiebeveiliging, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De BIO is opgesteld door de IBD (Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten). Om te voorkomen dat informatie en informatiesystemen te licht of te zwaar worden beveiligd, vormt risicomanagement een belangrijk onderdeel in dit proces. De BIO is opgezet om gemeentes vanuit een meer risico-gebaseerde denkwijze de voor hen relevante beheersmaatregelen te laten treffen. De beheersmaatregelen die in de BIO zijn opgenomen, zijn verplicht voor alle overheden. De BIO is gebaseerd op de meest actuele ISO 27002 norm. ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) vloeit voort uit en is gebaseerd op de BIO. Uit het proces ENSIA volgt een beeld van de mate waarin aan de BIO wordt voldaan.
Bij ENSIA gaat het vooral om de beveiliging van overheidsinformatie in brede zin (waaronder persoonsgegevens). ENSIA is het instrument waarmee intern aan het college van B&W en extern aan de toezichthouders van de verschillende stelsels verantwoording wordt afgelegd. Dit gebeurt door middel van een zelfevaluatie op basis van vragenlijsten die door de stelselhouders zijn opgesteld. Daarnaast verantwoordt de gemeente zich ook horizontaal aan de gemeenteraad. ENSIA sluit aan op de gemeentelijke planning en control-cyclus. Zo krijgt het gemeentebestuur meer overzicht over de informatieveiligheid van hun gemeente. In 2021 is de ENSIA voor de vijfde maal toegepast (2e jaar op basis van de BIO). Uitvoering 2021 Uitvoering actieplan Privacy 2021/2022 De gemeente Rozendaal heeft een duidelijke ambitie voor verdergaande digitalisering, in samenwerking met derde partijen. In het kader van nieuwe wetgeving zullen in 2021 en 2022 veranderingen plaatsvinden in processen en digitalisering. Om er voor te zorgen dat de privacy gewaarborgd blijft, is een actieplan privacy 2021/2022 opgesteld. Het is belangrijk om een PDCA-cyclus te hebben. In dit kader is het belangrijk om jaarlijks
68
het privacy beleid en reglement te bekijken en waar nodig aan te passen en toe te spitsen op de huidige werkelijkheid. Daarnaast wordt jaarlijks o.a. gekeken naar de actualisering en borging van processen, het actualiseren van het verwerkingsregister, bewustwording en afspraken met derden. Jaarlijks wordt door de FG verslag uitgebracht van de stand van zaken rondom privacy op basis van het privacybeleid. Voor de functie van FG (Functionaris gegevensbescherming) blijven we gebruik maken van een extern bureau. De functie van PO (Privacy Officer) was in 2021 ook belegd bij een extern bureau, maar zal vanaf 2022 intern worden ingevuld. De gemeente Rozendaal heeft de verplichtingen uit de wet door gevoerd in de organisatie. In 2021 hebben we ons gericht op consolideren en borging, vooral door invulling van rollen en taken in relatie tot privacy. De gemeente Rozendaal heeft deze aspecten afgelopen jaar tastbaar gemaakt door het privacy beleid te herzien, de rollen en verantwoordelijkheden voor informatiebeveiliging en privacy te herijken en door in te zetten op bewustwording. 2021 is het eerste volledige jaar dat onze gemeente volgens het jaarplan privacy activiteiten uitvoert. Beleid en uitvoering ten aanzien van incidenten De CISO (Chief Information Security Officer) wordt door de medewerkers geïnformeerd over beveiligingsincidenten en legt deze vast ten behoeve van rapportages.
Hieronder vallen o.a. inbreuken op en (ver)storingen in de informatietechnologie, datacommunicatie of andere infrastructurele voorzieningen die gevolgen kunnen hebben voor de continuïteit en integriteit van de bedrijfsprocessen evenals signaleringen dat het informatieveiligheidsbeleid niet wordt nageleefd. Eventuele incidenten of datalekken worden bijgehouden in een afzonderlijk register en wanneer van toepassing gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De activiteiten die de gemeente onderneemt om zowel aan de BIO als de AVG te voldoen zijn talrijk en hebben veelal een technisch karakter. Ondanks alle fysieke, technische en digitale maatregelen blijft de mens (vaak onbewust) een zwakke schakel waar het gaat om informatieveiligheid. Incidenten vallen dan ook niet uit te sluiten. Het is van belang dat er sprake is van een veilige omgeving (dus niet direct afrekenen) waarin dergelijke incidenten gemeld kunnen worden om van te leren.
In 2021: hebben alle medewerkers deelgenomen aan de privacy bewustwordingsworkshops; zijn twee beveiligingsincidenten gemeld (en opgelost); zijn er twee inzageverzoeken en een correctie/ verwijderingsverzoek binnengekomen en naar tevredenheid afgehandeld; zijn het privacybeleid en -reglement opnieuw opgesteld (en vastgesteld begin 2022); is het verwerkingenregister geactualiseerd (het verwerkingenregister is in 2020 herzien en geactualiseerd. Het aanvullen en actualiseren van alle inhoudelijke onderdelen in het verwerkingsregister is echter een blijvende verplichting); zijn verschillende ingekomen verwerkingsovereenkomsten beoordeeld en opgesteld (met betrekking tot verwerkingsovereenkomsten, wordt de standaard verwerkingsovereenkomst van de VNG gebruikt); is de invulling van de rollen en taken m.b.t. privacy herzien; zijn geen datalekken gemeld. Informatieveiligheid Het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleidsplan dat in 2020 door het college is vastgesteld, is gebaseerd op de BIO en wordt minimaal eens in de drie jaar geëvalueerd. Uiteraard heeft ook de gemeente Rozendaal de ambitie om te voldoen aan de BIO. De BIO is echter geen doel op zich, het gaat om: zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie; betrouwbare en continue dienstverlening; voldoen aan wet- en regelgeving (o.a. privacy); beheersen van risico’s.
69
Risico-gestuurd werken is een drijfveer in de aanpak. Ook voor een kleine gemeente als Rozendaal is het essentieel dat risico’s goed worden ingeschat. In 2021 is aandacht besteedt aan o.a. bewustwording. In 2021 is hier op ingezet d.m.v. een hacking-game. Daarnaast heeft de CISO diverse memo’s over veilig werken en meldingen van bijvoorbeeld de IBD (over phishing-emails en andere dreigingen) gedeeld met alle medewerkers en het bestuur om zo aandacht te vragen voor veilig werken. In 2022 zal meer aandacht worden besteed aan bewustwordingssessies. Uitgevoerde activiteiten en resultaten m.b.t. ENSIA Zelfevaluatie Net als voorgaande jaren is in de tweede helft van 2020 opnieuw een (verplichte) zelfevaluatie uitgevoerd waarmee een beeld is verkregen van de stand van zaken op dat moment. De maatregelen voor 2021 zijn in 2020 bepaald en we zijn gestart met de diverse risicoanalyses op basis van de BIO. Deze risicoanalyses worden vanaf 2020 jaarlijks opnieuw uitgevoerd om de risico’s inzichtelijk te maken, te adviseren over de te treffen maatregelen en om deze maatregelen vervolgens te implementeren. Dit is de werkwijze die met ENSIA wordt beoogd, waarmee gemeenten uiteindelijk voldoen aan de BIO.
Collegeverklaring ENSIA 2021 over informatiebeveiliging DigiD en Suwinet (informatie-uitwisseling over werk en inkomen) De werkwijze van de ENSIA voorziet erin dat er jaarlijks een zogenaamde Collegeverklaring wordt afgegeven. Daarmee legt het college verantwoording af over de kwaliteit en veiligheid van bepaalde registraties: DigiD en Suwinet. Voor 2021 geldt daarbij dat er, net als in voorgaande jaren, een audit diende plaats te vinden op DigiD en Suwinet. In de voorgaande jaren is voor Rozendaal alleen een collegeverklaring en audit op Suwinet van toepassing geweest. Met ingang van 2021, bij de introductie van de Belastingbalie, is hier ook DigiD bijgekomen. Bij de verklaring over Suwinet kan het volgende worden opgemerkt: De externe IT auditor heeft bij de gemeente Rheden geconstateerd dat aan de normen gesteld in het Suwinet Normenkader Afnemers nog niet (geheel) wordt voldaan. De gemeente Rheden heeft hiervoor inmiddels een verbeterplan kenbaar gemaakt aan de auditor en aan de gemeente Rozendaal. De auditor heeft de gemeente Rozendaal er op gewezen dat de gemeente in control dient te blijven. Als actiepunt is opgenomen dat de samenwerkingsafspraken verder moeten worden geactualiseerd. Medio 2021 heeft de gemeente Rozendaal een senior adviseur Regievoering Sociaal domein a.i. aangesteld.
Eén van zijn opdrachten is het herzien van deze afspraken met de gemeente Rheden en een sterkere invulling geven aan de opdrachtgever-opdrachtnemer relatie. Daarnaast zullen er ook afspraken gemaakt dienen te worden over de aanlevering van gebruiksrapportages Suwinet. Bij de verklaring over DigiD kan het volgende worden opgemerkt: De werkzaamheden m.b.t. de Belastingbalie zijn uitbesteed aan De Connectie. Jaarlijks zal worden onderzocht, door een onafhankelijke auditor, of opzet en bestaan van de maatregelen en procedures gericht op de ICT-beveiliging van de webomgeving van de DigiD-aansluiting voldoen aan de gestelde eisen. Hiervoor wordt een TPM (Third Party Memorandum) opgesteld. De TPM voor DigiD is niet tijdig opgesteld en geleverd waardoor niet met zekerheid vast te stellen is dat tijdig (vóór 31-12-2021) aan de gestelde eisen is voldaan. Verantwoordingsrapportage BAG (basisregistratie adressen en gebouwen), de BGT (basiskaart grootschalige topografie), de BRO (basisregistratie ondergrond) en de WOZ (Waardering Onroerende zaken) Naast de collegeverklaring heeft het college de verantwoordingsrapportages voor de BAG, de BGT, de BRO en de WOZ vastgesteld. Voor de BAG, de BGT en de WOZ zijn de feitelijke werkzaamheden aan De Connectie uitbesteed. In 2021 zijn met De Connectie nieuwe afspraken gemaakt over het beheer van de BAG, de BGT en de WOZ.
Het beheer van de BAG voldoet voor de gemeente Rozendaal aan de gestelde normen, met een totaalscore van 89% op de borging van de totale uitvoering van Wet BAG. Vanaf een score van 75% wordt een voldoende gescoord. Voor de uitbesteding van de BAG, zijn in 2021 de contracten opgesteld. Daarnaast is de gemeente Rozendaal in 2021 begonnen met de voorbereidingen om het beheer van de BAG en BGT te mandateren aan De Connectie. Begin 2022 is ook dit afgerond. Het beheer van de BGT voldoet voor de gemeente Rozendaal aan de gestelde normen, met een totaalscore van 100% op de borging van de totale uitvoering van Wet BAG. Vanaf een score van 75% 70
wordt een voldoende gescoord. In 2020 zijn officieel de werkzaamheden met betrekking tot de BGT overgedragen aan De Connectie (hiervoor is de mandatering inmiddels geregeld). De formatie bij De Connectie is inmiddels uitgebreid met een kwaliteitsbeheerder BGT en het aantrekken van twee trainees. Dit is niet specifiek relevant voor Rozendaal, maar wel voor de totale uitvoering van de BGT door samenwerkingsorganisatie. Daarnaast is een proceshandboek BGT opgeleverd en er is een start gemaakt met het opnemen van WOZ gegevens direct in de BGT. Het beheer van de BRO voldoet nog niet voor de gemeente Rozendaal aan de gestelde normen, met een totaalscore van 44% op de borging van de totale uitvoering van Wet BAG. Vanaf een score van 60% wordt een voldoende gescoord.De gemeente Rozendaal heeft na de aansluiting op de BRO niet te maken gehad met het aanleveren van ondergrondsegegevens. Het standaardiseren van de opdrachten aan aannemers en de daarbij meegenomen bepalingen dat zij namens ons aanleveren, is nog werk in uitvoering. Wij streven naar volledigheid, echter, de BRO is nog steeds een relatief nieuwe basisregistratie die wij zo goed mogelijk implementeren in onze organisatie. Het beheer van de WOZ voldoet in grote lijnen voor de gemeente Rozendaal aan de gestelde normen.
Sinds 2021 verantwoordt de gemeente zich via ENSIA ook over informatiebeveiliging en informatiearchitectuur van de WOZ-uitvoering aan de toezichthouder Waarderingskamer. Ook het beheer van de WOZ heeft de gemeente Rozendaal uitbesteed aan De Connectie. Het streven is om in de loop van 2022 te voldoen aan alle gestelde eisen m.b.t. de WOZ.
71
De jaarrekening
72
Overzicht van baten en lasten Programma
0 1 2 3 4 5 6 7 8
0 1 2 3 4 5 6 7 8
0 1 2 3 4 5 6 7 8
0 1 2 3 4 5 6 7 8
Werkelijk
Baten Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer en vervoer Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHROSV subtotaal baten programma's Onttrekkingen aan reserves Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer en vervoer Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHROSV subtotaal onttrekkingen Lasten Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer en vervoer Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHROSV subtotaal lasten programma's Toevoegingen aan reserves Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer en vervoer Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHROSV subtotaal toevoegingen
2020 3.294.980 1.768 0 0 29.535 666 73.610 381.280 648.366 4.430.205
Begroting na wijziging 2021 3.323.895 1.000 0 0 27.100 0 61.000 411.854 1.166.354 4.991.203
13.037 0 237.750 0 134.542 2.092 0 607.507 127.742 1.122.670
Saldo baten en lasten Saldo onttrekkingen en toevoegingen Totaal saldo
Werkelijk
Saldo
2021 3.384.333 4.958 0 0 81.895 44.636 200.032 476.260 1.682.618 5.874.732
2021 60.438 3.958 0 0 54.795 44.636 139.032 64.406 516.264 883.529
172.816 0 127.239 6.000 111.267 109.132 215.500 17.611 3.400 762.965
96.404 0 98.245 0 111.791 2.092 430.370 121.292 23.553 883.747
-76.412 0 -28.994 -6.000 524 -107.040 214.870 103.681 20.153 120.782
1.884.565 89.581 133.199 2.719 486.400 145.489 684.720 487.458 763.810 4.677.944
2.162.761 94.030 166.801 9.650 508.460 251.127 862.054 463.303 477.297 4.995.483
2.240.493 98.605 141.982 2.200 539.986 181.212 1.248.549 601.412 470.761 5.525.200
-77.732 -4.575 24.819 7.450 -31.526 69.915 -386.495 -138.109 6.536 -529.717
6.686 0 223.608 0 25.094 0 0 501.125 0 756.513
64.686 0 82.721 0 0 0 0 0 0 147.407
49.686 0 76.872 0 0 0 0 0 0 126.558
15.000 0 5.849 0 0 0 0 0 0 20.849
-247.738 366.157 118.418
-4.280 615.558 611.278
349.532 757.189 1.106.721
353.812 141.631 495.443
73
Toelichting voordelig saldo Het financiële resultaat van de jaarrekening 2021, inclusief de mutaties op reserves, bedraagt afgerond € 1.106.000 bij een begroot resultaat van € 611.000. Het verschil van € 500.000 wordt grotendeels veroorzaakt door de winst op de grondexploitatie De Del. Incidentele versus structurele afwijkingen Uit de analyse van het resultaat van de jaarrekeningen over de afgelopen jaren blijkt (zoals bij de meeste gemeenten) dat de afwijkingen overwegend een incidenteel karakter hebben, daarmee onderdeel van het jaarlijkse rekeningresultaat zijn en verder niet van invloed op de financiële positie van de gemeente. Hierna zijn de volgende twee tabellen opgenomen om dat te illustreren: Tabel incidentele baten en lasten (> € 10.000 niet zijnde fluctuaties bestaand beleid); Tabel incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves. Incidentele baten en lasten Werkelijk 31-12-2021 Totale lasten
Begroot 31-12-2021
5.525.200
4.995.483
-1.500 -32.165 -57.140 -47.817
0 0 -52.360 0
Structurele lasten
5.386.578
4.943.123
Totale baten
5.874.732
4.991.203
Verkoop aandelen Leisurelands Verkoop ambulantiseringsmiddelen ggz Verkoop grond Steenhoek Winst GREX
-1.540 -3.839 -821.997 -442.250
0 0 -743.897 395.957
Structurele baten
4.605.106
4.643.263
Oprichting K80 Dubbeling salariskosten secretaris Incidentele trajecten sociaal domein Inhuur agv ziekte
Incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves. Werkelijk 31-12-2021 Totale toevoegingen aan reserves DMS
126.558 -43.000
Structurele toevoegingen
83.558
Totale onttrekkingen aan reserves
883.747
Glasvezelkabel Inhuur sociaal domein DMS
-4.250 -57.140 -4.792
74
Secretariaat wonen Recontructie Kerklaan Fietspad Kluizenaarsweg Masterplan Veluwezoom Doelgroepenbad Tekort Sociaal domein 2021 Energietransitie/subsidies Handhaving IKC Dorpsschool Herziening bestemmingsplannen Omgevingswet Aansluiting DSO
-3.400 -71.806 -1.845 -5.000 -215.500 -214.870 -101.702 -2.120 -2.251 -7.980 -11.202
Structurele onttrekkingen
179.889
Verschillenanalyse ten opzichte van de begroting 2021 De financiële toelichting op de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de rekening 2021 is per programma, onder ‘Wat heeft het gekost?’ opgenomen in de programmabladen in deel 1 ‘Het Jaarverslag’. Doordat het Jaarverslag (deel 1) en de Jaarrekening (deel 2) integraal in 1 boekwerk zijn opgenomen dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld gaat het college ervan uit dat hiermee aan (de bedoeling van) de voorschriften van het BBV wordt voldaan. Hetzelfde geldt voor een nadere toelichting op de reserves en de voorgeschreven indeling in taakvelden. Begrotingsrechtmatigheid Programma
Constatering
Oordeel
0. Bestuur en ondersteuning
Overschrijding van € 77.000
Deze overschrijding wordt veroorzaakt door hogere salariskosten (regeling oud-secretaris, Cao-nabetaling) hogere inhuurkosten als gevolg van ziekte, hogere arbokosten en hogere energielasten
1. Openbare orde en veiligheid
Overschrijding van € 5.000
Deze overschrijding wordt veroorzaakt door hogere kosten van het dierenasiel (open eind regeling) en een kostentegemoetkoming voor coronatoegangscontrole welke wordt gedekt door een SPUK
4. Onderwijs
Overschrijding van € 31.000
Deze overschrijding wordt veroorzaakt door kosten die zijn gemaakt voor onderwijsachterstandenbeleid. Deze kosten worden gedekt door een SPUK.
6. Sociaal domein
Overschrijding van € 386.000
Deze overschrijding wordt veroorzaakt door de kosten in het sociaal domein. Het betreft nagenoeg uitsluitend open-eind regelingen (WWB, Wmo, Jeugdwet).
Overschrijding van € 138.000
Deze overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door de kosten van de energietransitie. Deze kosten worden gedekt door een krediet en een tweetal ontvangen subsidies. Daarnaast vallen de kosten op de begraafplaats hoger uit welke worden opgevangen door hogere baten op dit taakveld.
7. Volksgezondheid en milieu
75
Wet normering topinkomens (WNT) Met ingang van 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden als opvolger van de WOPT. Op basis van deze wet moeten in de jaarrekening de inkomens van de zogenaamde topfunctionarissen worden gepubliceerd, ongeacht de hoogte hiervan. De topfunctionarissen binnen de gemeente Rozendaal zijn de griffier en de gemeentesecretaris. Functie en naam 2021 Duur dienstverband in boekjaar Omvang dienstverband in gehele boekjaar Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn subtotaal
Gemeentesecretaris B. Boelens 1-1-2021 t/m 31-12-2021 1,0 fte ja
1-1-2021 t/m 31-12-2021 1,0 fte ja
87.998 15.829 103.827
72.827 15.202 88.029
209.000
209.000
n.v.t. 103.827 n.v.t. n.v.t.
n.v.t. 88.029 n.v.t. n.v.t.
14-9-2020 t/m 31-12-2020 1,0 fte ja
1-1-2020 t/m 31-12-2020 1,0 fte ja
26.421 5230 31.651 142.375 n.v.t.
72.339 14317 86.656 201.000 n.v.t.
Individueel toepasselijk maximum -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen Bezoldiging Bedrag van overschrijding + reden toelicting op vordering onverschuldigde betaling 2020 Duur dienstverband in boekjaar Omvang dienstverband in gehele boekjaar Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal Individueel toepasselijke maximum Overschrijding
Griffier K.M. Schaap
De WNT-norm voor 2021 bedraagt € 209.000.
76
Overzicht (lopende) investeringen en kredieten Vanaf de jaarrekening 2021 worden hier naast de investeringen, die uiteindelijk ook geactiveerd worden, ook de kredieten opgenomen (met meestal een looptijd 2-3 jaar) die gedekt worden door een onttrekking aan de reserves. Van die laatste categorie (met dekking ‘reserves’) worden de feitelijke kosten in enig jaar binnen het betreffende programma verantwoord waarbij eveneens de dekking uit de reserve is opgenomen. Via onderstaand overzicht is voor de raad dan zichtbaar wat de uiteindelijke kosten ten opzichte van het beschikbare krediet is. Overzicht lopende investeringen 2021 Jaar