Agendabundel

In de begroting 2022 was rekening gehouden met een geplande invoeringsdatum van de omgevingswet (eerst per 1 januari, later per 1 juli). In de begroting 2023 gaan we ervanuit dat de omgevingswet, en de daaraan gekoppelde Wkb (wet private kwaliteitsborging), en de overheveling van het bevoegd gezag voor bodemtaken van de provincie naar gemeenten, doorgaat per 1 januari 2023. Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 026 - 3771600 • info@odra.nl

Ons kenmerk: 20220415.01 Pagina: 2

Die drie wijzigingen hebben grote impact op de opzet van de begroting van ODRA; de PDC (producten en dienstcatalogus) is hierop volledig aangepast. Helaas is nog niet bekend wat de overheveling van de bodemtaken gaat betekenen voor de budgetallocatie van provincie naar gemeentefonds. De omvang is in de begroting apart in kaart gebracht. Door de verhuizing en ICT-transitie verandert de financiële huishouding binnen ODRA. Tot op heden wordt ICT-apparatuur en meubilair als service bij de Connectie betrokken, met jaarlijkse ‘service bedragen’. In 2022 komt dit geheel in eigen beheer. De contracten met de gastheren gemeente Arnhem en De Connectie zijn opgezegd. Er is een nieuw huurcontract voor de Airborne Tower. Daar huren we 4 verdiepingen. Er wordt door ODRA geïnvesteerd in de inrichting van het kantoor en apparatuur. Hierdoor verandert de balanspositie ingrijpend; de kosten worden geactiveerd en afgeschreven. Tevens zal ODRA een langlopende lening aangaan ter financiering hiervan. Procedure Uw Raad cq Staten kan/kunnen zienswijzen indienen op de begroting. Deze zienswijze stuurt u aan het Dagelijks Bestuur van ODRA die de begroting met de ingediende zienswijzen agendeert voor het Algemeen bestuur die de (aangepaste) begroting vaststelt. ODRA moet de vastgestelde begroting voor 1 augustus 2022 aan het ministerie van BZK sturen.

Met de regisseurs van de partners is het tijdspad verder afgestemd. Met vriendelijke groet,

Ruben Vlaander Directeur ODRA

1 Bijlage 2. ODRA Aanbiedingsbrief procedure jaarstukken 2021 aan raden.docx

Aan de Raden en Staten van de deelnemende partners

Datum

: 15 april 2022

van de Gemeenschappelijke Regeling ODRA

Uw kenmerk

:

Ons kenmerk

: 20220415.02

Contactpersoon

: Fred Mossink

Telefoonnummer : 06 5019 4015

Onderwerp : Jaarstukken Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) 2021, Bijlagen: Jaarstukken 2021

Geachte dames en heren, Met deze brief bieden wij u de jaarstukken 2021 van ODRA aan. ODRA legt hiermee verantwoording af over het gevoerde beleid, bedrijfsvoering en de financiële positie van ODRA. Conform artikel 29 van de Gemeenschappelijke Regeling moet de jaarrekening voor 1 juli 2022 worden vastgesteld. Odra heeft het boekjaar 2021 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 64.300,De concept jaarrekening is in maart aangeboden aan de accountant van ODRA, De Jong en Laan. Er is een goedkeurende verklaring afgegeven. Uit de controle zijn geen onrechtmatigheden naar voren gekomen. De jaarstukken zijn 14 april 2022 in de vergadering van het Algemeen Bestuur van ODRA behandeld. Het Algemeen Bestuur heeft in deze vergadering de volgende besluiten genomen:

-

Is unaniem akkoord met het jaarverslag/jaarrekening van ODRA 2021. Is unaniem akkoord met het restitueren van € 51.586,- aan de partners, zijnde niet bestede middelen van het geoormerkte budget voor RvmK/ORM (regionale verkeerskaart – overleg regionaal milieu). Restitutie vindt plaats cf de afgesproken verdeelsleutel. Is na stemming met een meerderheid akkoord gegaan met het doteren van het positieve saldo aan een bestemmingsfonds ‘MBA’. Heeft besloten de jaarrekening/jaarverslag 2021 te versturen naar de Raden en Staten van de partners.

Toelichting op het bestemmen van het batig saldo in een fonds “MBA” In de Omgevingswet is een nieuw uitgangspunt voor de milieuregulering gedefinieerd. In plaats van de ‘inrichting’ als uitgangspunt, komt hiervoor de ‘milieubelastende activiteiten’ van de onderneming in de plaats. Deze transitie verandert de grondslag voor vergunningverlening en werkwijze binnen ODRA, die voor ingangsdatum moet worden omgezet. Deze transitie brengt onvermijdelijke kosten met zich mee in 2022. Kosten die op het moment van vaststellen van de begroting 2022 (voorjaar 2021) nog niet in kaart waren gebracht, en dus geen onderdeel uitmaken van de begroting 2022.

Ons kenmerk: 20220415.02 Pagina: 2

Deze kosten zijn onvermijdelijk verbonden aan de implementatie omgevingswet, en gaan leiden tot een budgettair vraagstuk in de exploitatie 2022. De raming die is gemaakt komt uit op een bedrag van circa € 90.000. Inhoudelijk is deze transitie al ambtelijk besproken. De noodzaak is onderkend, evenals het budgettaire vraagstuk. De (praktische) overweging om het batig saldo nu te bestemmen voor deze onvoorziene kosten voorkomt een gelijktijdige restitutie van het batig saldo 2021 met een verzoek voor aanvullende financiering in 2022 c.q. een begrotingswijziging 2022. Conform artikel 29 lid 2 van de gemeenschappelijke regeling ODRA stellen wij u in de gelegenheid kennis te nemen van de stukken en om desgewenst zienswijzen in te dienen. Eventuele zienswijzen op de jaarstukken stuurt u aan het ministerie van BZK. De jaarstukken worden voor 15 juli 2022 verstuurd aan het ministerie van Binnenlandse zaken. Met vriendelijke groet,

Ruben Vlaander Directeur ODRA

1 Bijlage 2. ODRA Begroting 2023.pdf

Werken aan een gezonde veilige en duurzame leefomgeving Begroting 2023 en meerjarenraming tot 2026

BEGROTING

INHOUD

03

BEGROTING 05

Het conflict over de ruimte

Programma -en categoriale begroting

Voorwoord Ruben Vlaander

06

Programma & taakveld begroting

A: Inhoudelijke opgaven voor ODRA

Categoriale begroting Nieuw kabinet – grote uitdagingen Overhead Economische en maatschappelijke ontwikkelingen

Meerjarenraming

Bestuurlijke ontwikkelingen/wet en regelgeving

Geprognosticeerde Balans en financiële kengetallen Vaste activa

Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering Overige activa

012 B: Consequenties voor de programma-begroting

Passiva

PDC 2022/23

Financiële weerbaarheid

Vergunningverlening; (reguliere) veranderingen Toezicht en handhaving Advies Programma Gelders stelsel

030

BIJLAGEN

1. Overzicht bijdragen klanten 2. Overzicht van te leveren producten 3. Overzicht te leveren diensten 4. Overige overzichten en specificaties

Programma Projecten en Algemene diensten Risico’s

021 C: Outputfinanciering (ontwikkelingen) Hybride vorm - provinciale programma’s Commissie Aartsen Besparingsdoelstellingen / uitgangspunten in de begroting Overige begrotingskaders Tarief voor 2023 Overige normen en trends

Omgevingsdienst Regio Arnhem

TUSSEN STAD EN PLATTELAND

DRINGT ZICH OP

VOORWOORD

“

“

EEN NIEUW CONFLICT

HET CONFLICT OVER DE RUIMTE De maatschappelijke uitdagingen waar we als samenleving de komende jaren voor staan, zijn samen te vatten in vijf woorden: het conflict over de ruimte. Ruimte voor bedrijvigheid, infrastructuur en mobiliteit, voor wonen en recreëren, voor wateropvang, windmolens en zonneparken, voor natuur en landbouw, voor publieke voorzieningen en privé-activiteiten. De ruimte is schaars in Nederland en de claims zijn groot en van een visie gedreven gecoördineerde ruimtelijke ontwikkeling is vooralsnog geen sprake. Hoe het verder moet, daarover verschillen de meningen en die lopen over de as ‘meer centraal-minder centraal, meer regulering-minder regulering’. De claim op de schaarse ruimte is veelal een gevolg van rijksbeleid (wonen, energie, klimaat, mobiliteit, etc.), maar het antwoord moet uit de regio’s komen. Waar kan wat en wie gaat erover? En wat te vinden van meningen en initiatieven van omwonenden? Zij die hun omgeving zien veranderen en de toegevoegde waarde van investeringen niet terugzien in de eigen regio, maar via de aandelenbeurs zien verdwijnen naar andere landen. Dat roept ergernis en verzet op, zoals in Groningen en Noord-Holland. Betrouwbaarheid van de overheid is dan in het geding.

De mondige burger, geholpen door de sociale media, en gedreven door het niet in mijn achtertuin-effect (Nima), passen slecht in de huidige participatiemodellen, waarin zenden en informeren leidend zijn. Het gaat in de klassieke modellen niet om daadwerkelijke co-creatie met inwoners, maar om afvinken van het lijstje. Wethouders merken dat alle dagen aan hun bureau en de

telefoon en in het versplinterde politieke landschap in de gemeenteraad. Ook op dat front zal het een en ander veranderen. Gaan we vaker de rechter om een oordeel vragen? Het zou een bijeffect kunnen zijn van de Omgevingswet. Een nieuw conflict tussen stad en platteland dringt zich op. De stedelijke ambities vallen neer in het landelijk gebied, uitbesteed aan internationale projectontwikkelaars en ondernemingen. Tegelijkertijd verdwijnen vanwege geldgebrek (lagere bijdrage uit gemeentefonds en hogere kosten, leegloop, minder WOZ-opbrengst en inkomsten uit leges) en opgelegde efficiencydoelen de openbare voorzieningen (scholen, bibliotheken, politieposten, buurthuizen) uit de dorpen, en waar de publieke voorzieningen verdwijnen en de overheid niet meer zichtbaar is, ontbreekt het gezag. En zonder een zichtbare overheid, en wij als uit­voeringsdienst, nemen de kansen voor onder­ mijnende activiteiten en populisme toe en zal de roep om toezicht en handhaving sterker worden. Een lastige paradox voor gemeenten. We willen een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving, daarover is geen twijfel, hooguit een nuanceverschil, maar de betaalbaarheid is een serieus thema. Er is kortom, niet één issue dat aandacht vraagt, het is een complex van vraagstukken dat op elkaar ingrijpt dat aandacht vraagt.

Op tal van fronten worden van onze opdrachtgevers (partners) ‘slimme en verstandige antwoorden verwacht’, en dat in een raad een groot aantal kleine fracties. Met deze begroting anticiperen we op de bijdrage die wij kunnen leveren om samen met onze partners hun vraagstukken op te lossen. Wat betekenen die maatschappelijke uitdagingen voor ons werk in de komende jaren, is de rode draad in deze begroting.

Ruben Vlaander Directeur Omgevingsdienst Regio Arnhem

A

INHOUDELIJKE OPGAVEN VOOR ODRA

07 NIEUW KABINET – GROTE UITDAGINGEN Op het moment van schrijven van deze begroting is het Kabinet Rutte IV enkele maanden onderweg. Er is een regeerakkoord, maar, niet onbelangrijk voor ons werk de komende jaren, is de concrete uit­ werking hiervan in nieuw beleid nog niet volledig uitgewerkt. Zoals de transitie naar een meer circulaire- en minder fossiel afhankelijke economie, woningbouw, natuur, klimaatadaptatie en de miljarden investeringen voor de toekomst (technologie, mobiliteit, innovatie, onderwijs). De grote maatschappelijke uitdagingen zijn, zoals in het voorwoord staat, samen te vatten als het conflict over de ruimte. De ruimte is schaars in Nederland en de claims zijn groot en van gecoördineerde ruimtelijke ontwikkeling is vooralsnog geen sprake. In deze complexe dynamiek heeft ODRA haar plannen voor 2023 vormgegeven. Het zijn vele issues die aandacht vragen van ODRA. Met deze begroting zetten we de consequenties, voor zover deze zijn te overzien (veel beleid zal nog door het kabinet worden geconcretiseerd) op een rij, en beantwoorden de vraag: Wat betekenen die maatschappelijke uitdagingen voor ons werk in de komende jaren?

ECONOMISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN

Bedrijvenbestand De recente en verwachte economische ontwikkelingen leiden tot een gewijzigd en groter bedrijvenbestand in een aantal gemeenten. Bedrijven stoppen, nieuwe bedrijven komen, kleine bedrijven worden groter, internationale bedrijven zoeken een locatie om zich te vestigen en bedrijven stoten activiteiten af en voegen nieuwe activiteiten toe. Vanuit het oogpunt ‘als er iets gebeurt bij een bedrijf…’ en wij kennen het bedrijf niet of onvoldoende, ligt het risico van incidenten en negatieve publiciteit om de hoek. En daar houden inwoners van gemeenten en hun bestuurders niet van. Meer bedrijvigheid betekent voor gemeenten derhalve ook meer vergunningaanvragen en meer toezicht; juist om genoemd risico te verkleinen. We verwachten dat er een verdere aanscherping van het beleid (VTH-stelsel) ten aanzien van milieucriminaliteit (wetgeving) en ‘ondermijning’ wordt ingezet. Monitoren van activiteiten op bedrijventerreinen en in de buitengebieden is input voor toezicht en handhaving en daarmee direct van invloed op een gezonde en veilige leefomgeving. Wetgeving zal ons in staat gaan stellen om meer gebruik te maken van data-analyses en data-koppelingen (bijv. gebruik elektriciteit, water, UWV, KvK, etc.), die een indicatie kunnen zijn voor ongewenste praktijken.

Doorlichting van het bedrijvenbestand, en continue actualisatie van dit bestand, is een belangrijk aandachtspunt de komende jaren. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving is het van belang het bedrijvenbestand op orde te hebben en vinger aan de pols te houden bij hetgeen buiten gebeurt. Door goede registratie en het actueel houden daarvan, worden we in staat gesteld slimmer en effectiever toezicht te houden. Om dit te bewerkstelligen, investeren we de komende jaren in de kwaliteit van gegevensbeheer en intensievere samenwerking met andere diensten. Daarnaast zal (de groei van) het bedrijvenbestand geconcretiseerd worden in de werkpakketten die we voor 2023 gaan afsluiten. De toename van het volume aan

bijvoorbeeld controles was nog niet concreet genoeg om een plek te krijgen in deze begroting. • We bereiden ons met onze eigenaren en opdrachtgevers voor op de klimaatmaatregelen die het kabinet zal voorstellen. De details kennen we nu nog niet, maar de richting is wel helder. Er zal ingegrepen en gestimuleerd worden, alleen het tempo en de mate van concreetheid van de maatregelen is onzeker. Klimaatmaatregelen zien we terug via het energiespoor (besparen), de reductie van broeikasgassen door opwekken van wind, water en bio-energie (vergunningen en toezicht) en aanpassingen in het landschap (voor dijken en waterberging) waar grondtransporten voor nodig zijn. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het klimaatbeleid dat we vaker met ondernemingen zullen meedenken om te kunnen voldoen aan het klimaatbeleid (via projectgelden - denk aan energie-advisering, best beschikbare technieken, toezicht grondtransporten). Ook zullen onze medewerkers hierop (bij) geschoold moeten worden.

Stikstofbeleid Het stikstofbeleid is een verdelings- en reductievraagstuk. Voor de bouw (woningen en infrastructuur) is stikstofruimte nodig, voor natuurontwikkeling moet de depositie van stikstof juist naar beneden. Welke sector levert in en welke sector krijgt stikstof? Het totaal van de uitstoot en depositie moet terug, dat ligt vast in Europees beleid en Europese- en nationale richtlijnen en wetten. Het is op dit moment nog lastig in te schatten welk effect de stikstofmaatregelen hebben voor ons werk. Als Wnb-vergunningen (wet natuurbeheer) niet verleend kunnen worden, heeft dat ook effect op de Wabo-vergunningverlening. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het stikstofbeleid extra controles, advisering over Wnb-vergunningen voor bedrijven die een Wabo-vergunning aanvragen. • Daarnaast zullen we komende jaren projecten opstarten die bijdragen aan de doelstelling van de energietransitie en circulaire economie en daarin is stikstof een van de componenten. Integrale toetsing wordt onderdeel van onze werkwijze.

Leefbaarheid Bovengenoemde ontwikkelingen raken bedrijven en burgers in ons werkgebied direct. In sommige regio’s zal komende jaren veel meer gebouwd moeten worden. Waarschijnlijk, en op veel plekken onvermijdelijk, gaat de woningbouw de hoogte in. Dat geeft binnenstedelijk druk op de beperkte ruimte en leidt vaker tot overlast. In de steden is de vraag naar woningen en locaties voor bedrijven groot, op het platteland lopen dorpen leeg en staat het ontwikkelen van bedrijventerreinen als verdienmodel voor gemeenten onder druk. Leefbaarheid krijgt zo niet alleen een landelijke-, maar ook een stedelijke dimensie. Geluidsoverlast, geuroverlast, meer klachten over buren, gezondheidsschade, weinig groen, hittestress, waterberging, etc. zullen ons werk beïnvloeden. • We gaan vaker en gericht communiceren met de omgeving. Dat wordt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook van ons

Omgevingsdienst Regio Arnhem

08

Woningbouw De provincie Gelderland stuurt vanuit een landelijke opdracht, aan op versnelling van de bouw van woningen. Geschikte locaties vinden is een issue, dus verschuift de aandacht naar minder geschikte grond. Er is een bovenregionale aansturing van bouw- en ruimtegebrek nodig, dat meer en beter zal moeten worden vastgelegd in de bestemmingsplannen/omgevingsplannen. We zullen het ook merken in het aantal bouwvergunningen en controles, ontwikkelingen van industrieterreinen en alle eisen die op het gebied van energie zullen worden gesteld aan gebouwde omgeving. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het een toename van volumes en complexiteit. En dat is werk aan de winkel. Ook voor onze toezichthouders bodem.

Digitalisering Digitalisering zal de komende jaren een nog grotere impact krijgen op ons werk. We gaan niet alleen de archivering verder op orde brengen, documenten netjes opslaan en digitaal toegankelijk maken (goede zoektermen, etc.). We gaan ook onze VTH-zaken beter registreren en voor de ‘klant’ toegankelijk maken. Ons hele service- en dienst­ verleningsconcept zal een digitaliseringsslag doormaken. Mede gestuurd door nieuwe wetgeving waaronder de Wet electronisch publiceren (Web) en de Wet open overheid (Woo). En niet alleen onze eigen data moeten we op orde hebben, maar we gaan meer en meer data van (semi)overheden, nutsbedrijven en andere inspecties- en opsporingsdiensten aan elkaar koppelen. Dat doen we om de kwaliteit van vergunningen en toezicht (en handhaving) te verbeteren en op termijn bij te dragen aan de betaalbaarheid van het VTH-stelsel. Digitalisering heeft ook gevolgen voor wat onze medewerkers moeten kunnen en kennen. Training en opleiding in ‘digitaal werken’ is zeker een issue voor de komende jaren. • Data op orde brengen en houden en data delen met andere instanties en overheden zal ons werk sterk beïnvloeden, oftewel data-gedreven werken. Er zal meer en meer behoefte zijn aan data-analisten en data-architecten. Privacy en toegankelijkheid en opleiden zijn belangrijke aspecten van de digitalisering.

• De samenwerking met andere omgevingsdiensten en overheden zal intensiever worden om datagebruik en uitwisseling (DSO) beter te faciliteren.

BESTUURLIJKE ONTWIKKELINGEN/ WET EN REGELGEVING

Commissie van Aartsen Vanuit het ministerie van I&W wordt invulling gegeven aan de aanbevelingen die de Commissie van Aartsen en Algemene Rekenkamer

Begroting | 2023 - 2026

in het voorjaar van 2021 publiceerden. Verbetering van het toezicht, versterking van de omgevingsdiensten, deskundigheid en expertise delen en andere financieringsvormen. Dit kan nog van grote invloed zijn op deze begroting. • Het is niet ondenkbaar dat de hele begroting op andere financieringsprincipes of structuur (qua programma indeling en taakvelden) moet worden gebaseerd.

Uitvoeringsdiensten De politieke debatten in Den Haag over de Toeslagenaffaire zijn goed beschouwd debatten over de uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving en over de rol van ‘incidentenpolitiek’. Verder gaat de discussie in de Kamer over de inzet van ICT en algoritmes, over de afstand overheid-burger en het populisme in de politiek. Factoren die direct of indirect invloed hebben op de organisaties die voor de uitvoering van beleid verantwoordelijk zijn. Dus ook over de Omgevingsdiensten. Is komende jaren sprake van ‘herwaardering en herpositionering’ van de uitvoeringsdiensten, dan zal dat ongetwijfeld invloed hebben op ons werk. • Wij kiezen nadrukkelijk om het doel centraal te stellen. Het gaat ons om een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. VTH is een van de instrumenten om dat te bereiken, maar ook actief meedenken in de beleidscyclus over de uitvoerbaarheid.

Verantwoording Recente kwesties laten wederom zien dat verantwoording, transparantie en openheid bepalende factoren zijn voor acceptatie en naleving van wet- en regelgeving en de legitimiteit van onze organisatie. ‘Onder de pet houden’ wordt maatschappelijk niet langer geaccepteerd. We zien dat eerlijkheid, openheid en delen van de (bestuurlijke) dilemma’s worden gewaardeerd. ‘Eromheen draaien’ niet. De Wet Open Overheid (Woo), en eerder ook de regelgeving over toegankelijkheid van websites, wijzen ons de weg. • We zetten in op transparante (lean) werkprocessen, zelfbewust verantwoorden en duidelijk zijn over ons werk en we werken aan contact en vertrouwen bij burgers en ondernemingen. In het project Rijker Verantwoorden ontwikkelen we nieuwe inzichten over hoe we de effecten (outcome) van ons handelen inzichtelijk kunnen maken.

Robuust en vertrouwen Vanaf de oprichting van de omgevingsdiensten als een direct gevolg van grote incidenten (onder meer Enschede), zijn robuust, deskundig, nabij en onafhankelijk de woorden geweest die steeds weer om een nadere positionering vroegen. We hebben in de verschillende discussies positie moeten verwerven en moeten verdedigen. Komende jaren zal het vraagstuk robuust (voldoende expertise en onafhankelijk) zeker aan de orde zijn. Onze omgeving verwacht dat de omgevingsdienst optreedt en deskundig is en ondernemingen met gezag kan aanspreken op hun gedrag. • Dat vraagt investeringen (in mensen, in samenwerking, in uitwisseling, in ICT) van de eigenaren en opdrachtgevers om de gezonde, veilige en duurzame leefomgeving te kunnen borgen.

Strafrecht, bestuursrecht

binnen ODRA en met collega’s van de gemeentelijke afdelingen zoals Ruimtelijke Ordening en Economische zaken wordt intensiever.

Fragmentatie en vrijblijvendheid is kenmerkend voor het VTH-stelsel, concludeert de commissie Van Aartsen. Adequate handhaving van wet- en regelgeving is van essentiële betekenis voor het realiseren van doelstellingen van beleid. Maar in de praktijk loopt dat toch vaak anders. De druk vanuit de samenleving – vaak aangezwengeld door particuliere belangen - om toezicht en handhaving steviger neer te zetten wordt groter, getuigen de verschillende rechtszaken tegen overheid en bedrijven. Bestuursrecht dat gericht is op opheffen van de overtreding en strafrecht dat gericht is op bestraffen van de over­treding, moeten meer samenwerken omwille van een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. • De druk om toezicht en handhaving steviger neer te zetten wordt groter. De wil om in het belang van de samenleving de regels met handhaving te borgen, doeltreffend, evenredig en afschrikkend, is evident. Daarin past een actieve samenwerking met andere opsporingsdiensten.

“

“

gevraagd. We zijn deelnemer aan de omgevingstafels. Het adagium is: een buurt die ergens tegen is, is ook ergens voor. De kunst wordt om bijvoorbeeld aan dialoogtafels bondgenoten te vinden in de plaats voor een gewenste ruimtelijke ontwikkeling.

09

IN DE BOUW ZAL ONDER INVLOED VAN DEZE WET

VEEL VERANDEREN, OOK

VOOR ONZE MEDEWERKERS

Omgevingswet en Wkb

Dat de invoering van de Omgevingswet verschillende keren is uitgesteld, geeft aan hoe ingewikkeld deze operatie is. De wet heeft impact op ons werk. De invoeringsdatum is nu gepland op 1 januari 2023. Een verandering, van belang voor de begroting, is onze Producten- en Diensten Catalogus (PDC).De veranderingen nodig voor de omgevingswet zijn al in de werkpakketten vanaf 2022 gebruikt. De Wkb en bodemtaken (zie hieronder) zijn eveneens apart gekwantificeerd. Inhoudelijk bereiden we ons al twee jaar voor. Dat doen we samen met onze eigenaren, opdrachtgevers en onder andere via pilots, omdat de implementatie van afspraken en werkwijzen een gezamenlijke opgave is en praktisch moeten gaan werken. We hebben de ambitie dat onze medewerkers actief meedenken over omgevingsvisies en omgevingsplannen die gemeenten moeten opstellen, met oog voor de menselijke maat. Dit zijn voor ons in de uitvoering belangrijke kaders. We leiden toezichthouders op voor risico- en informatie gestuurd toezicht en vergunningverleners voor integraal afhandelen van een aanvraag. De samenwerking met de collega’s

• Het interne programma Omgevingswet heeft als doel dat we op 1 januari 2023 klaar zijn voor de Omgevingswet. We hebben werkafspraken gemaakt, we zetten in op het omgevingsplan en adviseren over verplichte programma`s, we zijn betrokken bij toepasbare regels en vragenbomen voor onze dienstverlening en bij het aansluiten van onze digitale systemen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Wet private kwaliteitsborging (WKB); verbeteren bouwkwaliteit Tegelijk met de Omgevingswet wordt ook de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) van kracht. In de bouw zal onder invloed van deze wet veel veranderen, ook voor onze medewerkers. Als de Wkb eenmaal van kracht is, moet de particuliere- en zakelijke opdrachtgever via een private kwaliteitsborger een risicobeoordeling laten uitvoeren. We kijken onder andere naar wat de invloed van privatisering is op capaciteit en taken van ODRA, maar het hoofddoel van de Wkb is het verbeteren van de bouwkwaliteit, verbeteren van de positie van de particuliere- en de zakelijke bouwconsument en verminderen van de zogenoemde faalkosten. Rapporten over de consequenties zijn onlangs (feb 2022) aangeboden aan partners en ODRA. Validatie en doorrekening in deze begroting 2023 heeft nog niet kunnen plaatsvinden. We hebben een belangrijke rol als uitvoerder om te signaleren en te adviseren op milieuspecialismen, onder anderen geluid, licht, geur en externe veiligheid.

Dit zal komende jaren alleen maar toenemen. • We gaan niet meer vooraf toetsen, maar achteraf. Vooraf zoeken we juist de samenwerking en nemen een adviesrol op ons. Bij oplevering van de bouw moet de aannemer aantonen dat aan de (bouw)regelgeving is voldaan. De rol van de bouwtoezichthouders zal veranderen. Dit vraagt om investeren in deels andere vaardigheden. • Vanuit de rapporten komt een raming naar boven van een daling van enkele fte’s afhankelijk van de bouwpartner, op de werkzaamheden voor gevolgklasse 1 (eenvoudige bouwwerken, woningbouw, industriebouw met maximaal twee woonlagen). • We verwachten ook een capaciteitstoename, omdat taken terugkomen. De omvang daarvan is echter minder dan de afname. In de werkprogramma’s 2023 wordt dit gezamenlijk met de mogelijke afname, verder geconcretiseerd.

Bodemtaken Met het van kracht worden van de Omgevingswet verschuift ook het bevoegd gezag bij gevallen van ernstige bodemverontreiniging van de provincie Gelderland naar gemeenten. Dit heeft impact op het Wbb-bodemtoezicht (Wet bodembescherming) en de beoordeling van saneringsevaluaties die wij voor de provincie uitvoeren. De gemeenten in ons werkgebied krijgen in het kader van de Omgevingswet taken over van de provincie. • ODRA zal in dit taakveld blijven opereren, maar dan met de gemeenten als opdrachtgever. Niet alles verandert, want de provincie blijft bevoegd gezag voor de gevallen van grondwaterverontreiniging en afhandeling van de spoedlocaties.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

010

Provinciale programma’s Al twee jaar (per 1 januari 2020) is ODRA verantwoordelijk voor de uitvoering van het programmaplan ‘Handhaving complexe bedrijven’ met de provincie als bevoegd gezag. Begin 2021 is ook het programma ‘Aandachtsbedrijven’ onder de hoede van ODRA gekomen. Daarnaast wordt er een plan opgesteld om ook voor de gemeentelijke complexe bedrijven een gecoördineerde aanpak in het Gelders Stelsel op te zetten. De programma’s hebben tot substantiële verandering in de exploitatie bij ODRA geleid, voornamelijk vanwege intensivering (op de kwaliteit). Financieel technisch ook; de activiteiten en kosten, die voorheen bij andere omgevingsdiensten waren begroot, lopen nu via de begroting van ODRA. • Om continuïteit en kwaliteit beter te kunnen sturen, verwachten we dat er meer eigen medewerkers zullen worden ingezet, waarbij een aandachtspunt op de robuustheid is van de andere omgevingsdiensten. Bij ODRA zal de verhouding ‘intern – extern’ worden beïnvloed met andere marges en andere overhead tot gevolg.

ONTWIKKELINGEN IN DE BEDRIJFSVOERING ODRA maakt majeure interne ontwikkelingen door. Afgelopen jaren is onder meer een transitie geweest naar outputfinanciering, de administratie is met een nieuw systeem (SAP en SAC als BI-instrument) in eigen beheer gekomen, het zaaksysteem (VTH) is vervangen (Open Wave), de datakwaliteit wordt op orde gebracht (incl. archief) en we zijn gestart met een doorontwikkeling van het team bedrijfsvoering.

Nieuwe huisvesting Na twee jaar pandemie zijn ook de structurele effecten op de bedrijfsvoering zichtbaar geworden, met name op de huisvesting en arbeidsvoorwaarden in relatie tot thuiswerken. Eind 2021 is de businesscase voor nieuwe huisvesting aan het bestuur aangeboden. In deze businesscase zijn alle effecten over anders werken (gericht op ‘ontmoeten’ en plaats onafhankelijk werken), duurzaamheid, en ruimtelijke - en gebouw-technische eisen mee genomen. • We gaan verhuizen naar de Airborne Tower in Arnhem. De verhuisdatum is medio 2022, vanaf dat moment gaan we over naar een volledige zelfstandige bedrijfsvoering, waarbij invulling wordt gegeven aan een duurzame kantooromgeving. • Het betekent ook loskoppeling van onze gastheren; gemeente Arnhem en De Connectie. Er zijn naast de inhoudelijke effecten (hiermee realiseren we een groot deel van de door de partners gevraagde besparingen) ook financieel technische veranderingen op gebied van investeringen en afschrijvingen, en mogelijk financieringsafspraken in de vorm van leningen.

Begroting | 2023 - 2026

ICT transitie De verhuizing gaat gepaard met een volledige ICT-transitie. Het beleid om tijd- en plaatsonafhankelijk te werken is medio 2022 een feit. Alle ICT zal via ‘the cloud’ worden vormgegeven en beheerd, alle medewerkers zijn dan geëquipeerd met mobiele apparatuur. De ICT transitie bracht en brengt ook met zich mee dat de focus op onze proces- en datakwaliteit moet worden versterkt. Adequate en snelle informatievoorziening aan onze (keten) partners wordt steeds belangrijker, zowel met betrekking tot de reguliere P&C-cyclus, maar ook voor beter toezicht en kwalitatieve beoordelingen. • Voor de partners is een ‘businesscase archief’ opgesteld, waarin het belang hiervan wordt weergegeven. Voorstellen hiervoor zullen medio 2022 aan de partners voor besluitvorming worden aangeboden. Effecten op de (meerjaren) begroting worden na accordering van deze businesscase afzonderlijk inzichtelijk gemaakt.

Personeelsbeleid Daarnaast zullen de externe-, maatschappelijke ontwikkelingen vertaald gaan worden in de bedrijfsvoering. De veranderingen eisen een adequaat personeelsbeleid, zowel kwantitatief, maar zeker ook kwalitatief. We worden geconfronteerd met een krappe arbeidsmarkt, relatief veel verloop en pensionering van medewerkers en oplopende tarieven (loonkosten) voor externe inhuur. Het beleid is erop gericht om meer specialisten zelf op te leiden, conform de eisen van de kwaliteitscriteria (versie 2.2). Zelf opleiden versus inhuur is een dilemma tussen kosten, productiviteit, flexibiliteit en kwaliteit. Met de zes Gelderse Omgevingsdiensten wordt campagne-matig online gewerkt aan meer naamsbekendheid voor het werk van omgevingsdiensten. In beeld en geluid zetten we ‘eigen mensen’ in, bezoeken we hogescholen en geven inleidingen op relevante podia. • We hebben een strategisch personeelsplan in de maak. Het plan wordt de ‘gids’ voor meerjarig personeelsbeleid.

Organisatieontwikkeling Onze ambitie om de doelen en het bereiken van maatschappelijke effecten voorop te stellen, vergt ook aanpassingen in de bedrijfsvoering. In 2022 worden pilots gestart onder de noemer ‘rijker verantwoorden’. Een werkwijze waarbij niet de output (aantal producten of diensten), maar de daarmee te bereiken effecten (outcome) voorop staat. De pilots willen we bekostigen uit het innovatiebudget. ‘Rijker verantwoorden’ speelt ook een belangrijke rol in de wijze waarop we het accountmanagement hebben ingericht. In de ambtelijke gesprekken willen we nadrukkelijker het gesprek aangaan over de inhoudelijke ambities van onze partners en breder de vraag stellen hoe het milieudomein er over drie/vier jaar uitziet.

Overzicht 1: Tarief opbouw ODRA in relae tot onze benchmark Tarief opbouw

Realisae 2021

Begrong 2022

Begrong 2023

Benchmark 2023

Personeelskosten direct Personeelskosten indirect Materieel • huisvesng & facilitair • ict • overige kosten

€ 63 € 17

€ 67 € 14

€ 67 € 15

€ 57 € 16

€4 €4 €3

€4 €4 €3

€4 €4 €2

€8 €4 €4

Overhead Beleidsruimte*

€ 11 €1

€ 11

€ 10

€ 17 €2

Totaal

€ 92

€ 92

€ 92

€ 92

Aantal produceve uren

1.423

1.400

1.409

1.409

* In 2021 betrof dit het bag saldo.

Tariefstelling en tariefdifferentiatie In ons huidige systeem van outputfinanciering wordt gewerkt met een uniform basistarief per uur. Dit tarief is, ondanks inflatie en loon­ stijgingen in de CAO, al twee jaar (in 2021/22) stabiel op € 92,- per uur. Ook in 2023 zal het tarief wederom € 92,- per uur zijn. De besparingen die we realiseren maken dit mogelijk. Met betrekking tot het aantal productieve uren: in 2021 zijn we uitgekomen boven de norm, deels door minder verlof opname, deels door de werkgevers gunstige data van de feestdagen. De verwachting is dat we in de begroting 2023 dicht in de buurt komen van de benchmark ‘overheidstarieven’ die wij al enige jaren als referentie gebruiken. ODRA hanteert een uniform tarief. Dit tarief geldt ongeacht het type dienst of product. We constateren dat dit tarief niet altijd markt­ conform is voor standaard- en eenvoudiger services en knelt waar het specialistische functies betreft. • Tariefdifferentiatie is een middel om dit probleem te tackelen. Afhankelijk van de besluiten die op basis van de aanbevelingen van de Commissie van Aartsen worden genomen over de bekostiging van omgevingsdiensten, stellen we voor de mogelijkheden voor tarief­differentiatie te onderzoeken. Een tijdstip daarvoor is nog niet bepaald en is mede afhankelijk van de wens van de partners.

“

“

• De financieringsstroom gaat wel veranderen, het budget dat nu nog bij de Provincie ligt zal worden neergelegd bij de gemeenten. Hoe deze overheveling er precies uitziet is op dit moment nog niet duidelijk. De omvang betreft circa € 0,6 miljoen aan taken die ODRA nu uitvoert.

011

ODRA HANTEERT EEN UNIFORM TARIEF.

DIT TARIEF GELDT

ONGEACHT HET TYPE DIENST OF PRODUCT

• Dat doen we samen met onze partners; in 2022 voeren we een stakeholder-onderzoek uit, we maken een visie, organiseren ronde tafel, gesprekken om te inspireren. De gemeenteraadsleden zijn belangrijk om hen mee te nemen in deze ontwikkelingen. We staan voor de uitdaging om visie en vakmanschap te vertalen in budgetten. We zien het als gezamenlijk groeiproces.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

CONSEQUENTIES VOOR DE PROGRAMMABEGROTING

PDC 2022/23 Binnen het Gelders Stelsel is de afspraak gemaakt dat onze werkzaamheden worden gecategoriseerd in programma’s en taakvelden. We werken binnen ODRA met drie taakvelden (milieu, bouw en algemeen) en vijf programma’s (vergunningverlening, toezicht en handhaving, advies, stelseltaken, projecten/algemeen). De Omgevingswet zal gaan conflicteren met deze historisch vast­ gestelde indeling in Gelderland. Die indeling wordt minder valide, omdat activiteiten in het kader van de Omgevingswet een integraal karakter krijgen en niet opgesplitst zoals nu het geval is. In de Producten en Dienstencatalogus (PDC) 2022-2023, die de basis is voor onze dienstverlening, is de ‘Gelderse indeling’ vooralsnog gehandhaafd, maar we zien het aandeel ‘projecten en algemeen’ groeien. Er is in de toekomst een structuurwijziging nodig om dit in lijn met elkaar te brengen. Dit voorzien we voor een toekomstige begroting; 2024 of 2025 als er ervaringscijfers beschikbaar zijn. In november 2021 heeft het bestuur de nieuwe PDC 2022/23 vastgesteld. Hierin zijn alle bekende veranderingen vanuit de Omgevingswet en de in hoofdstuk 1 vermelde ontwikkelingen verwerkt. Er is een aantal nieuwe producten en diensten toegevoegd en de naamgeving is zo veel mogelijk in lijn gebracht met de nieuwe wet. In de PDC 2022/23 is tevens een vereenvoudiging doorgevoerd.

Een aantal producten is samengevoegd en vanuit het in 2021 uitgevoerde kengetal-onderzoek zijn aanpassingen gedaan op de definitie van de producten/diensten. Het is gebleken dat een aantal producten met voorheen een vast tarief beter als dienst gepositioneerd kunnen worden. Hiermee bereiken we dat de administratieve inrichting eenvoudiger en efficiënter wordt, de kwaliteit van de data omhoog gaat en, zeer belangrijk, de risico’s op een verkeerde tariefstelling en te hoge kosten voor partners, kleiner worden. De aanpassingen in de PDC 2022/23 leiden tot veranderingen in de aantallen en verhoudingen tussen de producten, diensten en gezamenlijke diensten / overig (= doorbelaste materiele kosten). In 2021, was de verhouding in omzet respectievelijk 50 – 39 – 11%.

Voor 2023 gaan we naar een verhouding 36 – 54 – 11%. Dat verklaart de grote verschuiving in aantallen diensten versus producten in de begroting 2023 (zie kerntabel). Daarbij geldt ook dat de provinciale programma’s (complexe handhaving en aandachtsbedrijven) geheel als dienst worden afgerekend (22% van het geheel). Deze kernbegroting 2023 is gebaseerd op de door de partners opgegeven omvang per programma en taakveld. Bij de meeste partners is het een extrapolatie vanuit het werkpakket 2022. In het najaar 2022 worden, binnen dit gestelde kader, de werkpakketten ’23 op productniveau opgesteld. Er is voor 2023 een sluitende begroting opgesteld, met een gelijk­ blijvend tarief van € 92,- per uur. In het dienstenpakket voorzien we wel een ophoging van de gezamenlijke diensten. Dit heeft vooral betrekking op investeringen in de datakwaliteit (voorheen gegevensbeheer). Verderop worden deze veranderingen in de kosten nader toegelicht.

“

“

B

013

ER IS IN DE TOEKOMST EEN STRUCTUURWIJZIGING

NODIG OM DIT IN LIJN MET ELKAAR TE BRENGEN

Overzicht 2: ‘kerntabel’ Aantallen producten en diensten / omzet en kosten Begrong 2023 op hoofdlijnen x € 1.000 Baten Producten (obv aantallen) Diensten (obv uren) Diensten Prov. Prog. (uren) Gez. diensten Overige diensten Vrijval balansposten

Aantallen*

Realisae 2021

11.921 41.102 41.571

9.681 3.787 3.884 1.599 523 16

Totaal baten Lasten Lasten programma’s Lasten overhead Totaal lasten Saldo

50% 19% 20% 8% 3%

Aantallen*

Begrong 2022

12.589 42.275 49.500

9.962 3.889 4.554 1.529 650 pm

19.490 aantal e 146,1 39,2 185,3

13.751 5.674 19.425 64

48% 19% 22% 7% 3%

Aantallen

Begrong 2023

10.314 70.611 48.862

7.352 6.496 4.495 1.708 527 pm 20.577

20.584

29%

aantal e 152,8 32,3 185,1

15.400 5.184 20.584

36% 32% 22% 8% 3%

75% 25%

0

aantal e 152,5 36,5 189,0

15.264 5.314 20.577

74% 26%

0

* De aantallen zijn door de wijziging in de PDC 2023 niet volledig vergelijkbaar met de begrong 2023.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

014

015 Beoogd resultaat programma vergunningen

Overzichten 3: Grafieken; omzet per programma en taakveld

Omzet per programma x € 1.000

Omzet per taakveld x € 1.000 € 15.000

€ 10.000

real 2019 real 2020

€ 10.000

€ 7.500 € 5.000

real. 2021

€ 5.000

bg 2022

€ 2.500 €0 Vergun.

Toezicht

real '19

real '20

Advies real '21

bg '22

Stelsel

Projecten

Bouw

Milieu en algemeen

bg '23

Zoals hierboven aangegeven hebben we naast de indeling van de PDC in productgroepen te maken met vijf programma’s en drie taakvelden. In de grafieken is de omzetontwikkeling hiervan weergegeven. We zien daarin de volgende trends: • De toename van de omzet van afgelopen jaren heeft vooral betrekking op toezicht en handhaving – milieu. Het merendeel van de diensten voor de provinciale programma’s zijn hieronder gebracht. • Het aandeel bouw heeft een wat grillig verloop. Het is grotendeels economisch gestuurd. In lijn met de voorspelde economische ontwikkelingen zal het aantal aanvragen voor bouwvergunningen wel toenemen, maar daarentegen zal de Wkb het werk veranderen. Het aandeel projecten zal komende jaren gaan stijgen, met name energie en circulaire economie. De gezamenlijke dienst ‘gegevens­ beheer’ wordt ‘databeheer en kwaliteit’ en zal in omvang toenemen.

bedrijvigheid en nieuwe woningbouw, maar deze is nog niet in de (concept) werkpakketten 2022 en 2023 verwerkt. Toelichting op de doelen: Door de aanpassingen in de PDC 2023 zijn de aantallen producen en diensten niet volledig vergelijkbaar met 2021 en begroting 2022. Vandaar dat het percentage ‘tov ‘22’ een hoge waarde heeft.

“

IN AANTALLEN PRODUCTEN

VERGUNNINGVERLENING; (REGULIERE) VERANDERINGEN De omvang van het programma vergunningverlening is de afgelopen jaren vrij stabiel op een omvang van circa € 4,5 miljoen. Dit is 22% van de totale omzet van ODRA. In aantallen producten en diensten is het aandeel bouw sinds 2019 gegroeid (tov de jaren daarvoor). Dit is in lijn met de economische ontwikkelingen. Met betrekking tot het kader 2023 verwachten we een verdere verhoging van enkele procenten door de toenemende

EN DIENSTEN IS HET

AANDEEL BOUW SINDS

Werkpakke en vergunningen 15.000

€ 3.000

10.000

€ 2.000

0

€0 Bouw

real 2019

real 2020

Milieu en algemeen

real'21

bg 2022

kdr 2023

Aantal producten WP’s

real 2019

real 2020

real 2021

Aantal uur diensten WP’s

bg 2022

* In 2019 nog geen output financiering > derhalve niet vergelijkbaar.

Begroting | 2023 - 2026

tov 2021

Aantal

Begrong 2022

Aantal

Realisae 2021

Produce Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten is gerealiseerd

-1%

4.024

producten

1%

4.083

producten

4.036

producten

50%

14.006

diensten (in uren)

-11%

9.337

diensten (in uren)

10.527

diensten (in uren)

Tijdigheid Verlenen vergunningen (Wabo) binnen de we€eijke termijn

Klanevredenheid Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening Financiële realisae • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

-1% 0%

90%

90%

89%

90%

90%

% was niet te bepalen

80%

80%

74%

Saldo € 162 € 4.402 € 4.564

1% 0%

kdr 2023

Saldo € 132 € 4.435 € 4.567

Saldo € 143 € 4.402 € 4.545

* Door de wijziging in de PDC 2023 is het aantal producten en diensten niet goed vergelijkbaar. Het aandeel van het aantal producten/diensten (in uren) is als volgt:. • Omgevingsvergunningen (eenvoudig tot complex); 47%. (in 2022 -> 46%) • Meldingen besluit bouw en leefomgeving; 34%. (in 2022 -> 31%) • Meldingen milieu belastende activiteiten (mba’s); 11%. (in 2022 -> 11%) • Overig (wo vuurwerk); 8% De belangrijkste diensten zijn: (waarden 2022 niet geheel representatief door andere PDC) • Begeleidingen vergunningen; 30%. (in 2022 -> 46%) • Omgevingsvergunningen; 36%. (in 2022 -> 25%) • Juridische diensten; 18%. (in 2022 -> 17%) • Beoordelingen bbl; 16%.

TOEZICHT EN HANDHAVING De omvang van het programma toezicht en handhaving is de afgelopen jaren stabiel op een omvang van circa € 9,5 miljoen. Dit is 46% van de totale omzet van ODRA. Wat betreft het aantal producten en diensten is er een trendbreuk. In de onlangs vastgestelde PDC voor 2022-2023 is een aantal producten omgevormd naar dienst. Derhalve een afname van het aantal producten en een toename van diensten. Ook in de realisatie 2022 is dat te verwachten. Toelichting op de doelen: Door de aanpassingen in de PDC 2023 zijn de aantallen producten en diensten niet goed vergelijkbaar met 2021 en begroting 2022. Hieronder is het aandeel van de nieuwe producten aangegeven. • Klachtafhandeling rapport; 30% van het totaal (in 2022 -> 24%) • Controle rapporten preventief milieu toezicht; 26% van het totaal (in 2022 -> 17%)

Overzichten 5: Trends en kwan ta eve doelen programma toezicht en handhaving

Werkpakkeen toezicht & handhaving

5.000

€ 1.000

Begrong 2023

Het financiële beslag van dit programma is nagenoeg gelijk als in 2021 en begroting 2022.

Aantal producten & diensten vergunningen

€ 4.000

Aantal

De normen voor kwaliteit zijn vooralsnog gelijk aan eerdere jaren. 80% voor klanttevredenheid en 90% afhandeling van de vergunningen binnen de gestelde termijn.

2019 GEGROEID

Overzichten 4: Trends en kwan ta eve doelen programma vergunningen

tov 2022

Kwaliteit Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria

“

€0

kdr 2023

Beoogd resultaat programma vergunningen

Producten en diensten toezicht & handhaving

€ 10.000

37.500

€ 8.000

30.000

€ 6.000

22.500

€ 4.000

15.000

€ 2.000

7.500 0

€0 Bouw

real 2019

real 2020

real'21

Milieu en algemeen

Aantal producten WP’s

bg 2022

real 2019

kdr 2023

real 2020

Aantal uur diensten WP’s

real'21

bg 2022

Prov. prog. aantal uur

kdr 2023

* In 2019 nog geen output financiering > derhalve niet vergelijkbaar.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

016

017 Beoogd resultaat programma advies

ADVIES

• Controle rapporten Briks; 26% van het totaal (in 2022 -> 12%) • Her -en andere controles; 14%

De omvang van het programma advies is de afgelopen jaren toegenomen op een omvang naar circa € 1,8 miljoen. Dit is 9% van de totale omzet van ODRA. Voor 2023 verwachten we een toename vanwege herplaatsing diensten in de PDC.

In het programma complexe handhaving worden ruim 1.700 producten geleverd. De belangrijkste diensten zijn: • Handhavingsbesluiten; 28% (in 2022 producten) • Bodemonderzoek; 29% (in 2022 producten) • Controle bestaande bouw & projecten; 25% (in 2022 -> 28%) • Juridische expertises; 16% (in 2022 -> 30%) De normen voor kwaliteit zijn vooralsnog gelijk aan eerdere jaren. Hier ligt gezien de realisatie in 2021 een uitdaging. Het financiële beslag van dit programma neemt af ten opzichte van afgelopen en huidig jaar.

Toelichting op de doelen: Binnen het programma advies is één KPI gedefinieerd, zijnde: alle medewerkers voldoen aan de kwaliteitseisen en zijn geaccrediteerd voor de ‘meetdienst’.

tov 2022

Aantal

Begrong 2023

tov 2021

Aantal

Begrong 2022

Aantal

Realisae 2021

6.290

producten

0%

7.861

producten

7.885

producten

31.239

* diensten (in uren) uren PCH/PAB.

41%

10.220

7.225

47%

28.442

diensten (in uren) uren PCH/PAB.

diensten (in uren) uren PCH/PAB.

Tijdigheid % van de klachtmeldingen, die in behandeling genomen zijn

80%

80%

90% 60% 85%

90% 60% 85%

Kwaliteit Mdw. voldoen aan VTH • % volledige naleving • % opgeheven overtredingen Klanevredenheid % (zeer) tevreden over de dienstverlening • controles • klachtena andeling Financiële realisae • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

80%

-3% -4%

gemiddeld

Saldo - € 323 € 9.699 € 9.376

80%

2% -10%

19.389

Gemeten percentage is laag. Zie toelichng Niet gemeten

gemiddeld

Saldo - € 266 € 10.023 € 9.757

Produce 90% uren is geleverd

Kwaliteit • Medewerkers zijn geaccrediteerd & voldoen aan kwaliteitscriteria

Aantal

Begrong 2023

tov 2021

Aantal

Begrong 2022

Aantal

Realisae 2021

15.455

* diensten (in uren)

-10%

12.803

* diensten (in uren)

14.253

* diensten (in uren)

7.620

uren PCH/PAB.

22%

5.750

uren PCH/PAB.

4.702

uren PCH/PAB.

100%

59% 79%

100% Saldo € 300 € 2.856 € 3.156

PROGRAMMA GELDERS STELSEL

Produce 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten gerealiseerd 100% realisae programma plan

19.434

tov 2022

Financiële realisae • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Binnen het programma advies worden geen producten geleverd. De belangrijkste diensten zijn: • Meetadvies rapporten; 31% van de uren (in 2022 -> 43%) • Advies rapport leefomgeving; 47% (in 2022 -> 41%) • Beoordeling saneringen; 19%

Beoogd resultaat Toezicht en handhaving Beoogd resultaat Toezicht en handhaving

Beoogd resultaat Toezicht en handhaving

Onder de stelseltaken is de coördinatie van de provinciale programma’s PCH (toezicht en handhaving complexe bedrijven) en PAB (aandachtsbedrijven) ondergebracht qua dienstverlening. De reguliere (controle) activiteiten worden binnen de programma’s toezicht en advies opgenomen. Ook de kosten van de coördinatie worden daaraan toegerekend. In de stelseltaken zijn kosten opgenomen die de Gelderse omgevingsdiensten (en ODNL) bij ons in rekening brengen voor de taken die zij voor het hele stelsel uitvoeren. Het voorstel is om voor de begroting 2023 de kosten op gelijk niveau te houden, namelijk afgerond € 0,4 miljoen. Ondanks dat de omgevings­diensten jaarlijks de kosten indexeren, stuurt ODRA er inhoudelijk op aan om de kosten te reduceren. Dit zal met name op het gebied van I-GO/ data gedreven werken zijn.

90%

Samenwerking bij Complexe Inrichtingen (Programma Samen Sterk)

Saldo € 1.083 € 9.805 € 10.888

De provincie Gelderland heeft in 2019 gevraagd om toezicht en handhaving op de provinciale complexe inrichtingen programmatisch te organiseren en heeft die taak vervolgens bij ODRA neergelegd. In 2020 is op initiatief van de provincie samen met ODRA en ODRN, het totale provinciale takenpakket (VTH) onder de loep genomen en ondergebracht in het programma Samen Sterk. Onder deze vlag werken

* Door de wijziging in de PDC 2023 is het aantal producten en diensten niet goed vergelijkbaar.

-1% 10%

100% Saldo - € 30 € 1.794 € 1.764

Saldo - € 214 € 1.813 € 1.599

provincie, ODRN en ODRA samen aan verbetering van de VTH-taken. De taken zijn verdeeld: ODRN heeft vergunningen, ODRA toezicht en handhaving, Provincie Gelderland de WNB (wet natuur beheer).

Gemeentelijke complexe bedrijven In 2021 is de opdracht gegeven om te onderzoeken op welke wijze vergunningen en toezicht op de gemeentelijk complexe bedrijven in het Gelders Stelsel meer uniform kan worden opgepakt. Op moment van schrijven is nog niet bekend welk beleid hierop zal worden geformuleerd. Voor de begroting 2023 kan dit dus nog niet worden meegenomen.

Overzichten 6: Trends en kwan ta eve doelen programma advies

Werkpakkeen advies € 4.000

20.000

€ 3.000

15.000

€ 2.000

10.000

€ 1.000

5.000

€0

0 Bouw

real 2019

real 2020

Milieu en algemeen

real'21

bg 2022

Beoogd resultaat Stelseltaken

Diensten advies

kdr 2023

Beoogd resultaat Stelseltaken

tov 2022

Produce Programma PCH (coördinae) Overige stelseltaken

Aantal producten WP’s

real 2019

real 2020

Aantal uur diensten WP’s

real'21

bg 2022

Prov. prog. aantal uur

kdr 2023

Kwaliteit Afgesproken in projectplan met provincie Financiële realisae • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Aantal

Begrong 2023

tov 2021

Aantal

Begrong 2022

Aantal

Realisae 2021

3.840 0

uren* uren

-21%

3.695 202

uren* uren

4.702 363

uren

100% realisae projectplan PCH en PAB

10% -100%

Saldo - € 400 € 400 €0

100% realisae projectplan PCH en PAB

-24% 864%

Saldo - € 41 € 363 € 322

83% van het werkprogramma gehaald Saldo - € 455 € 479 € 33

* Binnen het programma Advies worden alleen diensten verleend.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Omgevingsdienst Regio Arnhem

018

019 de onzekerheid hierover is dit in dit kader voor de begroting nog niet meegenomen.

Overzichten 8: Trends en doelen programma projecten en algemeen

Werkpakkeen projecten

Producten en diensten projecten 30.000

€ 4.000

22.500

€ 3.000

15.000

€ 2.000

7.500

€ 1.000

0

Aantal uur diensten WP’s

€0 Bouw

real 2019

real 2020

Milieu en algemeen

real'21

bg 2022

real 2019

real 2020

real'21

bg 2022

Prov. prog. aantal uur

kdr 2023

kdr 2023

Projecten en programma’s

PROGRAMMA PROJECTEN EN ALGEMENE DIENSTEN Het programma projecten bevat naast de projecten ook alle diensten die niet zijn onder te brengen onder de drie kernprogramma’s; vergunningen, toezicht en advies. Gaat vooral om diensten als projectleiding, ondersteuning, detacheringen en overige diensten. In deze paragraaf worden ook de gezamenlijke projecten beschreven en de gezamenlijke diensten, ondanks dat deze qua kosten zijn ondergebracht in de betreffende programma’s. Toelichting op de doelen: Binnen het programma projecten en algemeen is één KPI gedefinieerd, zijnde: de juridische kwaliteit. Dit geldt voor de juridische activiteiten in alle programma’s. Bij meting is het onderscheid niet te maken, vandaar hier ondergebracht. De belangrijkste diensten in dit programma zijn: • Programma en projectmanagement; 52% • Ondersteuning en participatie; 34% • Specifieke diensten; 14%

Met onze partners is afgesproken dat de ‘Planning en Control-cyclus’ voor projecten een bijzondere positie krijgt in de uitgangspuntennotitie. Hiermee bereiken we dat onze projecten transparanter worden (qua doelen en budget) en de partners in staat zijn om hierop te sturen (en te begroten). Voor 2023 (en verder) zijn de volgende projecten opgenomen in de begroting. • Programma Duurzaam Ondernemen (voorheen energie) zal komende jaren een belangrijk aandachtsgebied zijn voor ODRA. Het programma­­­is gericht op het leveren van een bijdrage aan maatschappelijke doelstellingen rondom duurzaamheid, energietransitie en circulariteit. Het programma bouwt voort op het programma energie met daaronder diverse projecten, die al in 2021 zijn gestart. Het betreft voor 2023 in ieder geval: • Project Energie • Project Label C (kantoorgebouwen) • Project EPBD3 (energy performance buildings directive) • Project Circulaire Economie Naast deze projecten werkt ODRA samen met andere omgevings­ diensten en met OD NL. Mogelijk wordt OD NL co-financier; vanwege

tov 2022

Produce 90% van het aantal begrote producten én 90% uren is behaald

Juridische kwaliteit % bezwaren en beroepen die ongegrond zijn verklaard, danwel zijn ingetrokken Financiële realisae • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Begroting | 2023 - 2026

Aantal

Begrong 2023

0

producten

9.911

* diensten (in uren)

17.968

uren PCH/PAB.

tov 2021

5%

90%

-19% -17%

• Programma Omgevingswet is in 2023 gericht op de implementatie van de Omgevingswet. Nog lang niet alle veranderingen zijn uitgedacht en in de praktijk (pilots) getoetst. We zullen zeker nog issues tegen het lijf lopen. Er zal ook gewerkt moeten worden aan de omgevingsplannen (tot 2032) die met name gericht zijn op praktische issues die voortkomen uit de implementatie van de wet en de bijdragen aan de verschillende Omgevingsplannen. • Project WKB is gericht op de implementatie van de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor de bouw. Het proces loopt parallel aan de invoering van de Omgevingswet. Uitgaande van inwerkingtreding van de eerste fase medio 2022 (gekoppeld aan de Omgevingswet), is het project in 2023 alleen gericht op praktische issues die volgen uit de implementatie van de wet. Naar verwachting zal in 2025 de eerste fase geëvalueerd worden en de tweede fase inwerkingtreden. • Project A15 is gericht op in samenhang uitvoeren van de VTH-taken bij de aanleg van de A15. Belangrijke afhankelijkheid is de datum van het definitieve tracé-besluit van RWS. Afgelopen jaren is gebleken dat dit moeilijk was te voorspellen, waardoor ook de geraamde middelen in de begroting telkenmale te hoog waren. Deze onzekerheid is er ook voor 2022 en 2023. • Project Rijker Verantwoorden is gericht op het inzichtelijk en transparant maken van onze bijdrage aan de maatschappelijke uitdagingen.

We ontwikkelen indicatoren voor een rijkere verantwoording. In 2022 is gestart met ‘circulaire economie’ (aansluitend op de Groene Metropoolregio). In 2023 wordt een vervolg voorzien met andere onderwerpen. Dit wordt bekostigd uit het innovatiebudget. Voor 2023 zijn er nog geen concrete plannen gemaakt. De pilots zijn daarvoor de input.

In de bijlage is een overzicht opgenomen van de kosten van de projecten. Daarbij is de totale omvang zichtbaar, inclusief de gezamenlijke versus individuele gefinancierde onderdelen.

Gezamenlijke diensten De gezamenlijke diensten worden vanaf 2022 ondergebracht in de betreffende programma’s. Voorheen onder het programma ‘projecten en algemeen’. Ten opzichte van voorgaande jaren is er een aantal wijzigingen:

Keten – en data gedreven toezicht De stijging wordt veroorzaakt doordat er drie services zijn samengevoegd. Naast ketentoezicht ook de LMA en DAT. Deze waren voorheen deels als individuele dienst in de werkpakketten aanwezig, deels als gezamenlijke dienst.

Beheer zones, kaarten en data Binnen deze beheersactiviteiten (vh gegevensbeheer) zijn ook een aantal voorheen afzonderlijke diensten samengevoegd. Zo ook RvmK. Verder maken we de beweging om beheer activiteiten, ten behoeve van data voor het primaire proces, hier onder te brengen. Dit is zuiverder met betrekking tot de bepaling van de overhead. Het betreft de intake en registratie van zaken en waarborgen van de kwaliteit van de gegevens in onze systemen. Daarnaast onderzoeken we een uitbreiding met betrekking tot basisgegevens voor het primaire proces (startdossiers / archief). Er komt een voorstel (businesscase), waarin de overdracht (die ook via de DVO’s moet plaatsvinden) in kaart zijn gebracht. Eventuele meerkosten zijn nog niet meegenomen in de begroting.

• Programma Theseus beoogt voor de deelnemende partners een eerste stap te zijn in de aanpak van ondermijning op bedrijven­ terreinen door actief monitoren en data verzamelen. In 2023 loopt

Overzicht 9: Gezamenlijke diensten

Beoogd resultaat projecten en algemeen Beoogd resultaat projecten en algemeen

In 2023 heeft het programma een grotere omvang voor dan vorig en huidig jaar (zie bijlage).

het project door. De omvang is sterk afhankelijk van de mogelijk­ heden voor financiering. Beoogde financiers zijn provincie Gelderland, Rijksoverheid en mogelijk andere partijen.

Saldo € 261 € 3.220 € 3.481

Aantal

Begrong 2022

Aantal

Realisae 2021

0

producten

0

producten

8.996

* diensten (in uren)

8.534

* diensten (in uren)

18.140

uren PCH/PAB.

12.545

uren PCH/PAB.

90%

36% 72%

Saldo € 205 € 3.969 € 4.174

87%

Saldo - € 502 € 2.927 € 2.425

Gezamenlijke diensten x € 1.000

Real. 2021

Begroot 2022

56,0 178,7 91,1 6,8 396,9 133,7 64,1 39,1 22,4 0

107,0 147,2 152,3 65,4 368 81,2 93,3 143,9 23,0 36,9 100,0

106,9 147,2 170,9 65,3 368,0 167,3

Totaal

988,7 1.318,2

1.148,6

Gezamenlijk deel project zie bijlage

562,6

Piket Strafrecht Ketentoezicht Klantadvies milieu Klantadvies bouw Beh. zones, kaarten, data RvmK DAT/LMA/Keten voor OD’s GUOV ORM Innova‘e

toezicht milieu toezicht milieu toezicht milieu vergun. milieu toezicht milieu vergun. bouw & milieu toezicht milieu toezicht milieu nvt toezicht milieu

335,8

Begroot 2023 partners PCH/OD’s

0,0 22,9

Begroot 2023 55,2 73,1 7,5 110,4

100,0

312,9

246,2

Toelicng klanten Alle partners Partners en PCH Partners, PCH en OD’s Alle partners CF sleutel bouw partners Alle partners In 2023 bij kaarten, data OD’s en partners Alle partners nvt Alle partners Totaal

1.394,8 312,9

Omgevingsdienst Regio Arnhem

020 Innovatie

• Risico’s op de taakuitvoering

In de begroting 2022 is voor het eerst een budget voor innovatie opgenomen. Naast de werkzaamheden zoals begroot in de in de reguliere werkprogramma’s en (gezamenlijke of individuele) programma’s en projecten, speelt ODRA waar mogelijk in op nieuwe (onvoorziene) ontwikkelingen. Denk hierbij aan ontwikkelingen rondom nieuwe wet- en regelgeving, beleid, vak-inhoud of werkwijze. ODRA heeft hiervoor een vooraf vastgesteld innovatiebudget begroot ad € 100.000. ODRA informeert partners over besteding van dit budget, en geeft (gedurende het begrotingsjaar) verantwoording over de werkzaamheden en resultaten. Veelal zullen dit verkenningen zijn, die (al dan niet) leiden tot een nieuw programma of project. Vanaf 2022 wordt het budget onder meer besteed aan verkenningen op het gebied van duurzaamheid (energietransitie en circulaire economie) en ‘Rijker (outcome gericht)- plannen en verantwoorden’. Dit zal in 2023 worden gecontinueerd, afhankelijk van de resultaten in 2022.

“

VANAF 2022 WORDT HET

“

BUDGET ONDER MEER BESTEED AAN

VERKENNINGEN OP HET GEBIED VAN

DUURZAAMHEID

RISICO’S

In de risico benadering van ODRA wordt een vijftal categorieën onderscheiden. Hieronder worden ze voor 2023 geduid:

• Exploitatierisico’s Het meest reële risico is dat de werkpakketten niet worden gehaald. Partners boeten dan mogelijk in op de inhoudelijke taken (of lopen meer risico), bij ODRA geeft dit een lagere omzet. De vaste kosten lopen veelal door. Dit effect hebben we gezien tijdens covid-19 en stikstofcrisis; een deel van het vraag-gestuurde werk in de werkpakketten (bv. vergunning­ aanvragen, projecten die vertragen) kan niet worden gerealiseerd. In 2021 hebben we gezien dat het om bedragen oplopend tot een € 1,0 miljoen kan gaan. Dit risico mitigeren we door een dynamische capaciteitsplanning op te stellen (werkend vanaf 1e kwartaal 2022), waarmee we de werving en inhuur van medewerkers kunnen sturen.

Begroting | 2023 - 2026

Deze paragraaf betreft de aansprakelijkheid voor fouten en nalatigheid in de uitvoering. Omdat burgers en ondernemers ‘mondiger’ worden en ook als zodanig acteren, wordt dit risico voor ons groter. Het risico is in principe via een verzekering afgedekt, maar geeft veel verstoring (dus extra kosten) in de bedrijfsvoering. Daarnaast merken we dat de impact van ons hele handelen meer onder een vergrootglas komt te liggen. Steeds meer berichten in de media over de omgevingsdiensten, onderzoeken naar functioneren van het VTH-stelsel (I&W/ commissie Aartsen) en de toegenomen Wobverzoeken kunnen impact hebben op ons imago en indirect op bedrijfsvoering. We kunnen anticiperen door scherp te blijven focussen op de kwaliteit van onze dienstverlening.