Agendabundel
Tekst van het document
Onderzoeksvragen voor in de volgende fase
aanwijzingen, invoering van betaald parkeren en toeristisch-recreatieve
Hoe effectief zijn bezoekersaantallen te sturen? Komen mensen toch naar het
productontwikkeling om in te zetten op spreiding van bezoekers. De jaarlijkse
gebied ook al is het ‘vol’ en hoe wordt hiermee omgegaan? In hoeverre leidt
kosten bestaan uit exploitatie en beheer van de toegangs- en
de invoering van betaald parkeren tot verschuiving van de parkeerdruk naar
parkeersystemen, het gastheerschap door vrijwilligers en beïnvloeding van
de omgeving?
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
17
4.2.
Scenario B
Het hop-on-hop-off concept maakt het mogelijk verschillende (korte) wandelingen te maken in het gebied. Door het station en het centrum van Rheden onderdeel te maken van de rondrit worden zij deel van de Veluwezoom-ervaring en krijgt de recreatieve verbinding IJssel-Veluwe (water-zand, zand-water) vorm. Bezoekers worden uitgenodigd de Veluwezoom in de breedte te beleven. Verhuur van (elektrische) fietsen en elektrische scooters maakt het gebied gemakkelijk bereikbaar, ook wanneer de rondrit bussen niet rijden. Het gehele gebied is toegankelijk met de fiets. Voorgestelde (verkeers)situatie De verkeerssituatie verandert aanzienlijk ten opzichte van de huidige situatie. •
Het bezoekend verkeer wordt met een parkeerroute informatiesysteem (PRIS, onderdeel van alle scenario’s, zie hoofdstuk 3.2) naar het nieuwe transferium aan de IJssel/A348
In scenario B wordt alle gebruikersgroepen de mogelijkheid geboden om op hun gewenste manier de Veluwezoom te beleven. Dat gebruik is echter beperkt en gedifferentieerd om elkaar minder tot last te zijn en de natuur
geleid. •
rondritbussen via de N785, Zutphensestraatweg (N785),
meer ruimte en rust te bieden.
Beekhuizenseweg, Snippendaalseweg, Heuvenseweg,
De toegang voor gemotoriseerd verkeer is beperkt tot één lus in één
Schietbergseweg, Groenestraat, Oranjeweg en A348. De bus
richting (Schietbergseweg - De Steeg); er is geen sprake meer van een doorgaande oost-west verbinding. Bezoekers van buiten het gebied worden verleid om te parkeren bij een goed
halteert op aangewezen plekken. Een kaartje kost ongeveer €4,•
wellicht mogelijkheden). Vanuit hier vertrekken in de weekenden en op piekmomenten (elektrische) rondritbussen die de bezoekers langs verschillende karakteristieke punten voeren die samen het verhaal van de Veluwezoom vertellen.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
De Schietbergseweg, het oostelijke deel van de Beekhuizenseweg en de Diepesteeg vormen samen een eenrichtingsverkeer lus voor
bereikbaar nieuw transferium bijvoorbeeld langs de IJssel aan de A348, bij de locatie van een steenfabriek (ook andere locaties nabij afslagen bieden
Vanuit hier vertrekken op aangewezen momenten (elektrische)
gemotoriseerd verkeer (rijrichting: oost/met de klok mee) •
De Beekhuizenseweg tussen parkeerplaats Beekhuizen en het Paviljoen is afgesloten voor gemotoriseerd verkeer met uitzondering van de rondritbussen. De parkeerplekken langs dit deel worden opgeheven.
18
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
19
De weg vormt hier een wandel- en fietspromenade met prachtige
Naar verwachting worden de Schietbergseweg, een deel van de
uitzichten.
Beekhuizenseweg en de Diepesteeg drukker ten opzichte van de huidige
•
De maximumsnelheid is 30km/h
situatie aangezien het de enige toegankelijke route voor gemotoriseerd
•
Betaald parkeren bij het Paviljoen en het bezoekerscentrum
verkeer is en bovendien toegang biedt tot het Paviljoen.
Veluwezoom.
De drukte op de Schietbergseweg – met name het lage deel – zal toenemen
Toevoeging van een substantieel aantal parkeerplaatsen,
door de combinatie van toerend- en parkerend verkeer. Naar verwachting zal
bijvoorbeeld bij de voormalige steenfabriek
de parkeerplaats bij het bezoekerscentrum Veluwezoom populair blijven voor
Heide en paviljoen zijn per auto bereikbaar voor iedereen
lokale en regionale bezoekers vanwege de relatief snelle toegang tot de
• •
heide. Verwachte effecten op natuur (t.o.v. huidige situatie) Met het afsluiten van een deel van de Beekhuizenseweg voor gemotoriseerd
Omdat echter ook alternatief vervoer wordt aangeboden, wordt verwacht dat
verkeerd wordt het kwetsbare noordwestelijke heidegebied minder
de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer in het gebied als geheel iets zal
gemotoriseerd toegankelijk (met een eigen vervoermiddel) en daarmee
afnemen.
minder doordringbaar voor recreanten. De verstoring zal hier aanzienlijk
De mogelijkheid om langs de route van de bus die rondrijdt in te stappen kan
afnemen wat hier een positief effect heeft op de natuurwaarden. In het gebied
leiden tot meer parkerend en zoekend verkeer langs het trance van de bus.
tussen het Paviljoen en De Steeg zal een dergelijk positief effect niet optreden.
Globale kostenindicatie Zowel de eenmalige investeringen als de jaarlijkse kosten in dit scenario zijn
Verwachte verkeerseffecten (t.o.v. huidige situatie)
naar verwachting relatief hoog (hoger dan andere scenario's, maar niet het
Algemeen: de voorgestelde ingrepen reduceren en concentreren het aantal
hoogste). De realisatie van een nieuw recreatietransferium langs de A348
verkeersbewegingen van het gemotoriseerde verkeer aanzienlijk en bieden
draagt bij aan hoge kosten voor aanleg. De rondes die de e-bussen rijden,
meer rust en ruimte aan andere gebruikers en de natuur. Het scheiden van de
dragen bij aan de relatief hoge jaarlijkse kosten. In dit scenario verwachten
gebruikersgroepen, het eenrichtingsverkeer en de lagere maximumsnelheden
we inkomsten uit een bijdrage van de gasten aan een rit met de bus (er kan
leiden tot minder conflicten en een hogere verkeersveiligheid (10-20% minder
ook gekozen worden voor een gratis bus). Dit kan bijdragen aan het verlagen
ongevallen). De drukte op de lus voor gemotoriseerd verkeer neemt echter
van de jaarlijkse kosten voor de bussen. In dit scenario verwachten we ook
toe.
inkomsten uit het betaald parkeren. Deze inkomsten kunnen deels (voor waar het gemeentelijk terrein betreft) worden ingezet om de jaarlijkse lasten te compenseren (voor een toelichting, zie bijlage F).
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
20
Eenmalige investering:
tussen € 2 en 3 miljoen voor dit scenario + € 3-4 miljoen voor de maatregelen die in elk scenario terugkomen.
Jaarlijkse kosten:
tussen € 0,5 en 1 miljoen per jaar, minus baten uit opbrengst parkeergelden en eventuele opbrengst buskaartjes.
Risico’s en kwetsbaarheden Dit scenario… •
Is afhankelijk van de beschikbaarheid van grond van derden voor de realisatie van een transferium.
•
Is afhankelijk van de financiële haalbaarheid van een transferium op afstand van het gebied en de exploitatie van een transportdienst om bezoekers naar het gebied te brengen.
•
Is afhankelijk van de bereidheid van bezoekers om via het transferium het gebied in te gaan.
•
Kan leiden tot het uitwijken van parkeerders naar de gratis locaties in de aanliggende (woon)gebieden.
•
Geeft mogelijk verkeersoverlast en onveiligheid in woonwijken in De Steeg.
Onderzoeksvragen voor in de volgende fase Wat is de haalbaarheid voor het ontwikkelen van een transferium met bijbehorende collectieve vervoersvoorziening? In hoeverre leidt de invoering van betaald parkeren tot verschuiving van de parkeerdruk naar de omgeving?
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
21
4.3.
Scenario C
In de weekenden en op drukke momenten bieden (elektrische) busjes mensen de mogelijkheid om het gebied te ontdekken. De bussen vertrekken vanuit het station en het bezoekerscentrum Veluwezoom. Op enkele locaties zoals bij het bezoekerscentrum en het station, kunnen aanvullend (elektrische) fietsen en een gereguleerd aantal elektrische scooters worden verhuurd. Het gehele gebied is toegankelijk met de fiets. In aanvulling hierop kunnen twee recreatietransferia langs de A348, ontsloten met twee rondritbusverbindingen toegevoegd worden. Deze optie wordt apart beschreven als scenario C+. Voorgestelde (verkeers)situatie C De verkeerssituatie verandert aanzienlijk ten opzichte van de huidige situatie.
In scenario C kan iedereen in alle ruste en ruimte optimaal van de natuur van
•
gemotoriseerd verkeer.
mogelijk. Voor gemotoriseerd verkeer is op de heide geen plek. Daar staat een intensere natuurbeleving voor wandelaars en fietsers tegenover.
Een groot deel van het gebied is niet toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer; er zijn geen doorgaande routes meer voor
de Veluwezoom genieten. Hierbij is ook versterking van de natuurwaarden •
De toestroom van bezoekers wordt gedoseerd en parkeren is
Bezoekers die met de auto of motor komen parkeren op goed gefaciliteerde
gereguleerd op basis van bezoekersaantallen met een regionaal en
parkeerplekken aan de randen van het gebied. Hier kunnen bezoekers
geavanceerd parkeerroute informatiesysteem (PRIS). Vol=vol.
zich omkleden (motorrijders) en hun spullen veilig opbergen. De
•
Gemotoriseerd verkeer parkeert aan de randen van het gebied op de
parkeerplekken vormen het startpunt voor een verdere verkenning van het
bestaande parkeerplekken Beekhuizen, Bezoekerscentrum
gebied, wandelend of fietsend. Het natuurgebied wordt als groter ervaren
Veluwezoom en de Lappendekken; en eventueel op een of
en het Paviljoen krijgt meer het karakter van een berghut waar bezoekers
meerdere nieuwe, goed ingepaste parkeerplekken aan de rand.
neerstrijken na een stevige tocht. De vrijgekomen rijbaan biedt goede
Bijvoorbeeld nabij de kruising Beekhuizenseweg en Kluizenaarsweg.
mogelijkheden om de gebruikersgroepen met verschillende snelheden en interesses te scheiden (uitwerking in Masterplan) en zo onderlinge conflicten te minimaliseren.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
22
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
23
•
•
De wegen naar de parkeerplekken – Beekhuizenseweg oost en
toerend verkeer kan geen ‘rondje’ Posbank rijden, waarmee een aanzienlijk
west, Bovenallee, Schietbergseweg en de Diepesteeg – zijn
deel van het verkeer wordt geweerd.
doodlopend en leiden enkel naar de parkeerplaatsen. Ook de route
Het weren van enkele overlast gevende gebruikersgroepen en het scheiden
Rozendaal-Beekhuizen is afgesloten en de toegang van het
van gebruikersgroepen leidt tot minder conflicten (40-50% minder ongevallen)
Rozendaalse Veld is voor gemotoriseerd verkeer afgesloten.
en een hogere verkeersveiligheid. De capaciteit aan parkeerplaatsen is
De voor gemotoriseerd verkeer afgesloten wegen vormen een
leidend in het aantal bezoekers.
aantrekkelijke wandel- en fietspromenade met prachtige uitzichten. •
•
(Elektrische) rondritbusjes bieden mensen de mogelijkheid om vanaf
Naar verwachting worden de Diepesteeg de Beekhuizenseweg oost en west
het station Rheden/ Veluwezoom en vanaf het Bezoekerscentrum
en de Bovenallee minder druk ten opzichte van de huidige situatie aangezien
Veluwezoom te verkennen. De bussen rijden in één richting.
zij enkel nog bestemmingsverkeer verwerken. Verkeersonderzoek heeft
Naar een optimale verdeling en scheiding van de verschillende
aangetoond dat meer dan een derde van het verkeer hier rondrijdend of
bezoekersstromen (met verschillende snelheden) over de
doorgaand verkeer betreft (zie bijlage D).
vrijkomende rijbaan, fietspaden en paden. •
Het gehele gebied is bereikbaar met de fiets en te voet.
Ook het lage deel van de Schietbergseweg wordt minder druk ten opzichte van de huidige situatie. Wel zijn hier nog (parkeer)voorzieningen en het
Verwachte effecten op natuur (t.o.v. huidige situatie)
bezoekerscentrum Veluwezoom zal een belangrijke toegangspoort voor het
Het afsluiten van een groot deel van de Posbank voor gemotoriseerd verkeer
worden voor het gebied.
heeft een sterk positief effect op de natuurwaarden in het gebied. Door deze afsluitingen is het gebied minder gemotoriseerd toegankelijk (met een eigen
Globale indicatie van de kosten
vervoermiddel) en daarmee minder doordringbaar voor recreanten wat leidt
We verwachten voor scenario C lage kosten: voor zowel de eenmalige
tot (veel) minder verstoring. Door geen halteplaatsen nabij kwetsbare
investeringen als de jaarlijkse kosten. Het laagst vergeleken met scenario’s A
gebieden te plaatsen worden deze gebieden minder toegankelijk.
en B, omdat de inrichtingsmaatregelen zich beperken tot afsluitingen. Daarnaast zijn er investeringen voorzien in wandelroutes, cultuurhistorische
Verwachte verkeerseffecten (t.o.v. huidige situatie)
belevingspunten en een app. De relatief lage jaarlijkse kosten komen doordat
Algemeen: de voorgestelde ingrepen reduceren het aantal
het vervoer van gasten naar ‘boven’ enkel aangeboden wordt op drukke
verkeersbewegingen van het gemotoriseerde verkeer zeer sterk en bieden
dagen en omdat een klein elektrisch vervoermiddel (busje of treintje) ingezet
meer rust en ruimte aan andere gebruikers en de natuur. Doorgaand en
kan worden. Er kan overwogen worden om van de gasten een bijdrage te vragen voor de rit, de opbrengsten hiervan kunnen de jaarlijkse kosten naar
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
24
Verrijking Scenario C: C+ beneden brengen. In dit scenario verwachten we ook inkomsten uit het
Twee goed bereikbare nieuwe transferia worden aangelegd langs de
betaald parkeren. Deze inkomsten kunnen deels (voor waar het gemeentelijk
IJssel (zie kaart). Hier kan gratis worden geparkeerd. Vanaf de transferia
terrein betreft) worden ingezet om de jaarlijkse lasten te compenseren (voor
vertrekken (elektrische)rondritbussen, die met een hop-on-hop-off concept
een toelichting, zie bijlage F).
de verbinding tussen zand (Veluwe) en water (IJsseldal) versterken. Met
Eenmalige investering:
< €1 miljoen voor dit scenario + € 3-4 miljoen voor de maatregelen die in elk scenario terugkomen
Jaarlijkse kosten:
< € 0,25 miljoen per jaar
Risico’s/kwetsbaarheden Dit Scenario… •
• •
de buslijnen wordt ook het centrum Rheden betrokken in de routing van bezoekers. Hierdoor kan de lokale economie meeprofiteren van deze bezoekersstromen. Transferia kunnen ontwikkelen tot veelzijdige ontvangstlocaties met diverse voorzieningen. Gebruik van de bussen, die circa vier keer per uur vertrekken, is tegen vergoeding. Globale indicatie aanvullende kosten:
Beperkt de toegankelijkheid voor mensen met een
Zowel de investeringskosten (bouwen van transferia) als de jaarlijkse
mobiliteitsbeperking tot de momenten waarop het alternatieve
kosten (onderhoud en busverbinding) schatten we hoog in.
vervoer rijdt. Mogelijk deels op te vangen door verhuur van speciale
-
Eenmalige investering:
> 3 miljoen
(elektrische) duo-fietsen.
-
Jaarlijkse kosten
> 1 miljoen per jaar
Is afhankelijk van de haalbaarheid van de exploitatie van collectief vervoer (in weekenden en op piekmomenten).
Risico’s/kwetsbaarheden:
Kan leiden tot het uitwijken van parkeerders naar de gratis locaties in
Scenario C+ is afhankelijk van de ontwikkeling van twee transferia op
de aanliggende (woon)gebieden.
afstand van het gebied en de haalbaarheid van exploitatie van de busdienst. Omdat meer dan 60% van de bezoekers van dichtbij het
Onderzoeksvragen voor in de volgende fase
gebied komt en een groot deel van de bezoekers maar korte tijd in het
Wat is de juridische haalbaarheid van dit scenario (afsluiten doorgaand
nationaal park verblijft (zie hoofdstuk 2.1), is er een groot risico dat er niet
verkeer)? In hoeverre is er sprake van een haalbare exploitatie van het
voldoende vraag naar een dergelijke uitgebreide busdienst is.
collectief vervoer? In hoeverre leidt de invoering van betaald parkeren tot verschuiving van de parkeerdruk naar de omgeving? Kan er alternatieve
toegang geboden worden voor minder-validen?
Onderzoeksvragen: Wat is de haalbaarheid voor de ontwikkeling van transferia op voorgestelde plekken en bijbehorend collectief vervoer? Vult het gebruik van twee busdiensten elkaar aan? Leidt de invoering van betaald parkeren tot verschuiving van de parkeerdruk naar de omgeving?
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
25
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
26
5.
Algemene onderzoeksvragen
Per scenario zijn specifieke onderzoeksvragen geformuleerd die, indien het
Planning: •
Welke maatregelen worden op welke termijn uitgevoerd? Daarbij is 2030 richtinggevend voor het eindbeeld. Hierbij rekening houdend
scenario wordt gekozen, verder moeten worden uitgewerkt in het Masterplan.
met:
Er zijn ook vragen die voor alle scenario’s gelden. Deze gaan over de
o
algemene maatregelen, de financiën en de tijdplanning:
kan vinden.
Algemene maatregelen: •
Hoe ziet de gedetailleerde herinrichting van de Arnhemsestraatweg
o
De mogelijkheden voor de ontwikkeling van transferia.
o
De mogelijkheden voor het ontwikkelen van collectief vervoer.
en de stationsomgeving eruit? •
Welke ontvangstlocaties en verschillende entrees worden ontwikkeld en hoe richten we deze het beste in, passend in de omgeving? Welke functionaliteiten moeten daar aanwezig zijn?
•
Wat is de benodigde parkeercapaciteit op verschillende locaties? Uitgangspunt is dat er geen toename plaats zal vinden in het aantal parkeerplaatsen binnen het nationaal park Veluwezoom.
•
Hoe waarborgen we een aansluiting van de dorpen en de IJssel met nationaal park Veluwezoom?
•
Uitwerking van een communicatieplan met daarin detaillering van bebording, PRIS en vorm van gastheerschap.
•
Op welke manier vindt effectieve handhaving plaats?
•
Hoe dragen de maatregelen bij aan een reductie in stikstof
Financiën: •
Uitwerking van een gedetailleerde en uitgesplitste kostenraming.
•
Uitwerking algemene maatregelen: PRIS, herinrichting Arnhemsestraatweg en stationsomgeving, ontvangstlocaties.
•
Haalbaarheid exploitatie busdienst.
•
Wie draagt welke kosten en baten (o.a. parkeerinkomsten)?
•
Hoe kan de structurele bezuinigingsopgave van de gemeente plaats krijgen binnen het Masterplan?
•
Welke maatregelen zijn mogelijk binnen de financiering van de Regiodeal? Welke aanvullende financiering is mogelijk?
depositie?
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
De juridische kaders waarin afsluiting van wegen plaats
27
6.
Vergelijking scenario’s
De huidige scenario’s zijn met name gericht op het beheersen van de verkeersstromen in het gebied op en rond de Posbank. Voor alle scenario’s gelden aanvullende regionale kansen en lokale mogelijkheden. In de uitwerking van het Masterplan moet goed worden gekeken naar de invulling van de ontvangstlocaties, de aansluiting met de dorpen en de rivier en er moet zorgvuldig worden nagedacht over de verdere detaillering vanuit het perspectief van natuur en van verschillende gebruikersgroepen. Hier volgt een kwalitatieve vergelijking op hoofdlijnen van de scenario’s. In de bijlagen F, G en H staan tabellen waarop deze vergelijking is gebaseerd.
lus in één richting (Schietbergseweg - De Steeg); er is geen sprake meer van een doorgaande oost-west verbinding. Bezoekers van buiten het gebied worden verleid om te parkeren bij een goed bereikbaar nieuw transferium. Vanuit hier vertrekken in de weekenden en op piekmomenten (elektrische) rondritbussen die de bezoekers langs verschillende karakteristieke punten voeren. Ook het centrum van Rheden is onderdeel van de rondrit. Het gehele gebied is toegankelijk met de (elektrische) fiets. Scenario C In scenario C is geen plek voor gemotoriseerd verkeer op de heide. Daar staat een intensere natuurbeleving voor wandelaars en fietsers tegenover. Bezoekers die met de auto of motor komen parkeren op goed gefaciliteerde parkeerplekken aan de randen van het gebied. De parkeerplekken vormen het startpunt voor een verdere verkenning van het gebied, wandelend of op de fiets. De vrijgekomen rijbaan biedt goede mogelijkheden om de
6.1.
De scenario’s in het kort
Scenario A Alle gebruikersgroepen kunnen zo optimaal mogelijk genieten van de Posbank. De verkeerssituatie blijft nagenoeg ongewijzigd. Met technische
gebruikersgroepen met verschillende snelheden en interesses te scheiden. Door het sluiten van wegen en paden kunnen in kwetsbare delen de natuurwaarden makkelijker beschermd worden. Op drukke momenten bieden (elektrische) rondritbusjes mensen de mogelijkheid om het gebied te ontdekken.
middelen en betaald parkeren wordt gestuurd op drukte en overlast. Via voorlichtingscampagnes, en op piekmomenten door vrijwilligers, worden mensen gewezen op het bijzondere karakter van het gebied en de noodzaak om met elkaar te delen en onderling respect te betuigen.
Verrijking Scenario C: C+ In aanvulling op scenario C kunnen twee recreatietransferia langs de A348, ontsloten met twee rondritbusverbindingen toegevoegd worden. Deze optie vergroot de mogelijkheid om de Veluwezoom in haar breedte te beleven en
Scenario B Alle gebruikers kunnen de Veluwezoom beleven, maar het gebruikt is beperkt
verbindt water met zand, oftewel de omgeving van de rivier met het bos en heidegebied.
en gedifferentieerd. De toegang voor gemotoriseerd verkeer is beperkt tot één
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
28
Recreatiezonering
Overig
Om de Natura2000 doelstellingen die gelden voor de Veluwe te behalen
Scenario C en C+ scoren het best op het criterium ‘Ruimte en Stilte rondom
werkt de provincie aan recreatiezonering: delen met kwetsbare natuur
de Posbank’ en ook op het ‘Versterken van de Natuurwaarden’. Scenario A
worden minder toegankelijk voor recreatie terwijl in andere zones meer
scoort hier het laagst op, maar het hoogst op ‘Toegankelijkheid en
mogelijk is. Ook voor de Veluwezoom wordt de zonering in de loop van
gastvrijheid’. Scenario A is ook het best bij te sturen: het kan opgeschaald en
2022 vastgesteld. Eventuele aanpassingen van de huidige zonering (o.a.
afgeschaald worden afhankelijk van de aantallen bezoekers en de ervaren
bij het Rozendaalse Veld) zijn in alle scenario’s inpasbaar.
overlast. Scenario B scoort op bijna alle criteria licht positief.
6.2.
Verwachte effecten van de scenario’s 6.3.
Kosten van de scenario’s
De scenario’s zijn getoetst op basis van de criteria uit hoofdstuk 2.2. Voor een gedetailleerde toetsing van de scenario’s op de criteria zie bijlage H.
Voor de verschillende scenario’s is een globale indicatie van te verwachten kosten gemaakt (bijlage F). Het betreft een ordegrootte van benodigde
Op natuur
investeringen en jaarlijks terugkerende kosten. De indicaties zijn tot stand
Van Scenario C en C+ verwachten we de grootste positieve effecten op
gekomen op basis van kentallen en ervaringscijfers van de gemeenten en op
natuur. Een groot gedeelte van het gebied is niet meer toegankelijk voor
basis van kosten van vergelijkbare projecten. De exacte bedragen zijn zeer
gemotoriseerd verkeer en daarmee vermindert het geluid en de
onzeker en zijn geen begroting of raming. Wel kunnen we de scenario’s op
onvoorspelbare verstoringen. Scenario A scoort het minst goed op de
hoofdlijnen onderling vergelijken. Scenario C+ valt het duurst uit zowel wat
natuurwaarden. De toegankelijkheid van het gebied blijft immers vergelijkbaar
betreft de investeringskosten als de exploitatiekosten, door de aanleg van
met de huidige situatie en daarmee zijn de verwachte effecten van dit
twee transferia en de exploitatie van regelmatig rijdende busjes. Private
scenario min of meer gelijk met de autonome ontwikkeling
exploitatie van de busjes zou hierin wat ruimte kunnen bieden. Scenario C is het goedkoopst, gevolgd door Scenario A en B.
Op verkeer Van Scenario C en C+ verwachten we ook de grootste positieve effecten op
Kosten
A
B
C
C+
verkeersdrukte op de Posbank. De verkeerdrukte op de Diepesteeg, de
Investering
€€
€€€
€
€€€€
Beekhuizenseweg en de Schietbergseweg vermindert in dit scenario meer
Jaarlijks
€€
€€€
€
€€€€
dan in de andere scenario’s. In Scenario B wordt het alleen rustiger op de
(Zie bijlage F voor een specificatie van de €-tekens)
Diepesteeg en in Scenario A wordt met name de piekdrukte licht afgevlakt.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
29
7.
Bijlagen
De grootste overlast wordt ervaren van te veel gemotoriseerd verkeer, geluid, afval, groepen racefietsers, loslopende honden. Men vermijdt de Posbank op de drukke dagen: in augustus wanneer de heide
A. Inzichten uit de vragenlijst Om de scenario's te voeden met ideeën van bezoekers van de Veluwezoom is er een vragenlijst opgesteld. Deze is door 1073 mensen beantwoord. De
bloeit en op zon- en feestdagen bij mooi weer. Op de vraag wat men zou doen als hij/zij het voor het zeggen had leidt tot de volgende typen antwoorden: Categorie
Maatregelen
Verkeersmaatregelen
Eenrichtingsverkeer, betaald parkeren, (deeltijd) afsluiten wegen, bijv. met slagboom, parkeren buiten de kern, Knip in de weg, autoluw gebied, afgesloten voor motors (bijv. bep. seizoen), geen doorgaand verkeer, Transferiums, Bepaalde gebieden alleen voor elektrisch vervoer, tolheffing, alleen omwonenden toegang met auto.
Toegang
Meerdere entrees, jaarpas voor toegang, toegangsprijs (ook voor wandelaars e.d.), horeca alleen te voet/fiets bereikbaar, vrij fietsen op alle paden, meerdere entrees, geen honden en fietsen toestaan, rolstoel pad/faciliteiten/verhuur
Alternatief vervoer
Witte fietsenplan, kabelbaan, elektrische tuktuk, zonnewagentjes, shuttlebus/pendelbus, grotere rol OV
De favoriete bezigheden zijn wandelen, fietsen, paardrijden en wild spotten.
Bezoekersstromen
Op de vraag hoe vaak men overlast ervaart wordt het volgende geantwoord: 8,7% ervaart nooit overlast 29,7% 25% van de bezoeken 30,8% 50% van de bezoeken 22,1% 75% van de bezoeken 8,8% altijd
Betere paden/parkeerplaatsen voor ruiters, MTBpaden apart, duidelijke paaltjes ruiterpaden, vaste routes waar iedereen zich aan houdt
Educatie/communicatie
Busrit met uitleg, borden wanneer het vol is, mensen passen zich aan de natuur, goede
respondenten komen met name uit de regio, maar ook het uit het westen en zuiden van het land. Het zijn vooral regelmatige bezoekers:
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
30
Handhaving
• •
Goede relatie inwoners – boa’s, effectieve controles
Buitenland:
Als goede voorbeelden werden onder andere genoemd: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Schiermonnikoog: alleen auto’s van bewoners (met uitzonderingen) Voornes duin: rolstoel pad Maasduinen: gemotoriseerd tot ingang daarna wandel en fietsgebied
informatievoorziening, informatie over afval/impact van afval, respect voor cultuur en natuur, duidelijke bewegwijzering
NP Hoge Veluwe: eenrichtingsverkeer, betaald parkeren, toegangspas voor het hele jaar, witte fietsenplan Achterhoek: alleen aanwonenden mogen met de auto op zandwegen en in natuurgebieden Montferland: betere routes/parkeerplaatsen voor ruiters Midden-Drenthe: inwoners hebben korte lijn met boa’s Renesse: transferiums Amsterdam: vergroten areaal stadsparken om drukte te verminderen Ginkelse heide: weinig parkeerruimte en weinig horeca --> rustig Limburg: dijken zijn afgesloten voor motors, veel meer afvalbakken Uiterwaarden Wageningen: natte en droge gebieden verbinden Westerbouwing: kabelbaan omhoog. Utrecht: lekdijk, motorverbod 1 maart tot 1 november Sallandse heuvelrug: parkeerbeleid, meer verschillende entrees Hoog Buurlo Alverschotweg: wildscherm Biesbosch: bepaalde plekken alleen voor bootjes met elektrische motor Nijmegen: apart MTB-pad Brunssummerheide: apart MTB pad Ede: mooie nieuwe paaltjes bij ruiterpaden, maaien en rooien Vlissingen: zonnewagentjes Den Haag: Meijendaal, slagbomen, vol = vol. Lathum: recreatieschap toegang met slagbomen Kasteel Doorwerth: grote parkeerplaats vanwaar je kan wandelen en fietsen Waddeneilanden: Terschelling: alleen fietsend recreatief verkeer Vlieland: autovrij
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
• • • • • • • • • • • • • •
• •
Zwitserland/Oostenrijk: effectieve controles Eisenach: parkeren bij Hackfort Wartbug Scandinavië/VS: informatievoorziening Canada/VS: pas aanschaf voor ingang nationaal park Oostenrijk: auto’s onderaan de berg, dB beperking bij bepaalde passen, tolheffing gemotoriseerd verkeer Frankrijk: Puy de Dome, parkeerplaatsen aan de rand van het gebied Eiffel NP: entreegeld en toegangstijden Engeland: recht van overpad over privé-land, grotere rol OV, national trust, parken worden niet afgesloten, respect voor cultuur en natuur Zweden: geen loslopende honden Alaska: danali park, alleen met de bus het gebied in VS: Zion NP en Yellowstone NP, slagbomen, kentekenregistratie met toegangsbewijs/abonnement Valencia: informatievoorziening over impact vervuiling in het aquarium Beierse woud: Hans-Eisenmann-Haus, goede educatie Duitsland: informatievoorziening, schuilhutten, betere bewegwijzering, grote uitnodigende borden die bezoekers vragen om afval bij zich te houden in een zakje Luxemburg: Müllerthal, 121 km mogelijkheden om te wandelen en op verschillende plekken te starten, met uitstekend OV Zwitserland/Duitsland: klimlocaties die enkel per elektrische trein/bus bereikbaar waren
31
B. Samenstelling maatschappelijke klankbordgroep
Boutique Hotel Beekhuizen Pannenkoekenhuis Strijland
De maatschappelijk klankbordgroep is ingesteld om de concept scenario’s te bespreken, te verrijken en aan te geven tot welke onderzoeksvragen de scenario’s leiden. De klankbordgroep is samengesteld uit de volgende
IVN Oost Genodigd, maar niet aanwezig geweest Paviljoen De Posbank
partijen:
Stichting Twickel Belangengroep De Steeg/Posbank Gelders Landschap en Kastelen Stichting Red Heuven en de Posbank Belangengemeenschap De Steeg en Havikerwaard Belang Beekhuizen Rhedens Dorpsbelang Ellecoms Belang Geërfden van Velp Stichting Würfbain’s Hof Motorrijdersactiegroep Natuur en Milieu Gelderland Veluwe Actief ANWB Fietsersbond Rheden Rozendaal Coördinator hondenuitlaatservice Stichting Toerisme en Recratie Veluwezoom Ondernemend Rheden De Steeg (ORDS) Restaurant De Ruif
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
32
C. Effecten van gemotoriseerd verkeer op natuurwaarden Door Sovon en Vogelbescherming is onderzoek gedaan naar de effecten van gemotoriseerd verkeer op vogels op de Veluwe en naar effecten van andere verstoringsbronnen. Hierbij zijn ook mogelijke maatregelen aangeven. Deze onderzoeken zijn hier te downloaden: Sovon; Vogelbescherming. Geconstateerd wordt gemotoriseerd verkeer één van de verstoringbronnen is. Het heeft effect op aantallen vogels, aantal broedende vogels én op broedsucces. Aanwezigheid van geconstateerde broedparen zegt dus nog niet alles; als deze geen broedsucces opleveren door verstoring, dan heb je er nog niets aan. Verstoring door gemotoriseerd verkeer op natuur, in het bijzonder vogels, treedt in directe zin op door beweging (visueel én fysiek in de vorm van het doodrijden: vogels, maar ook zoogdieren, reptielen, amfibieën en insecten) en door geluid (zie daarvoor blz. 13-16 in Sovon en blz. 56-58 in Vogelbescherming). Daarnaast in indirecte zin door o.a. uitlaatgassen, parkeren - in de vorm van ruimtebeslag op parkeerterreinen én door parkeren in bermen (stuk rijden bodemvegetatie, bodemverdichting) - én door activiteiten die na het verlaten van de auto in het gebied worden ondernomen.
Door het toestaan van gemotoriseerd verkeer wordt een gebied voor velen beter en dieper doordringbaar en er vindt ook minder selectie tussen bezoekerscategorieën plaats, waardoor er ook meer andersoortige verstoring van natuurwaarden dan louter door gemotoriseerd verkeer sec optreedt.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
33
D. Verkeersgegevens
•
Ongeveer 60% van de bezoekers/parkeerders komt uit de directe omgeving van het gebied (tot 20 km) en 25% komt van verder dan 40 km weg.
Om de impact van het verkeer te kunnen duiden maken we gebruik van
•
Op de wegen in het Posbank gebied geldt een maximumsnelheid van 50
verkeersgegevens zoals verkeersintensiteiten (aantallen verkeersdeelnemers
km/h. In een registratie van gereden snelheden is geconstateerd dat op
ter plaatse), gereden snelheden en parkeerbezettingen. De mate van
de meeste telpunten te hard wordt gereden, vooral heuvelaf. Wel is te
verkeersonveiligheid kan ook invloed hebben op de beleving van het gebied.
zien dat in drukkere perioden de snelheden lager liggen; dit kan te maken hebben met een grotere onderlinge beïnvloeding van de weggebruikers (fietsers versus automobilisten bijvoorbeeld). Ook is te zien dat er op
In hoofdlijnen kunnen we het volgende melden: •
werkdagen niet harder gereden wordt dan op weekenddagen.
De wegen in het Posbank gebied behoren niet tot de gevaarlijkste wegvakken en kruisingen in de regio. In de periode 2014 tot 2021 zijn 86
•
Uit indicatief verkeersonderzoek komt naar voren dat op de drukke dagen
ongevallen geregistreerd met 20 slachtoffers (waaronder 1 dodelijk
88 % van het autoverkeer over de Posbank en 40 % van de motoren
slachtoffer in 2016). Er is geen duidelijke toe- of afname van
alleen een ‘rondje’ rijdt door het gebied en dus relatief kort aanwezig is.
verkeersslachtoffers over de jaren. De meeste ongevallen gebeuren
•
overdag op drukke weekenddagen. Fietsers (en e-bikers) en motorrijders
Uitgebreide rapportage:
scoren hoog in de registraties met resp. 10 en 7 slachtoffers.
Voor een zo objectief mogelijke beoordeling van de verkeerssituatie op de Posbank maken we gebruik van resultaten van verkeersonderzoeken. Voor dit project hebben we geput uit twee onderzoeken. Dit zijn de meest uitgebreide beschikbare onderzoeken:
In weekenddagen rijdt er 1,5 tot 2 maal zoveel verkeer in het gebied als op werkdagen. Op de drukste dagen is er zelfs tot 2,5 maal zoveel verkeer als op werkdagen. Het drukste wegvak in het gebied is de Schietbergseweg, direct aansluitend op de Arnhemsestraatweg. Het aandeel motorrijders in de tellingen bedraagt ca. 5% van het totaal aantal motorvoertuigen.
•
Verspreid in het gebied zijn er 16 parkeerlocaties. De bezetting van deze parkeerlocaties verschilt sterk per locatie en tijdstip. In het algemeen is de grootste bezetting tussen 13.00 en 16.00 uur (meer dan 60%). De
1. 2.
Verkeerstellingen uit 2020, in opdracht van de gemeente Rheden. Parkeeronderzoek uit 2016, in opdracht van Natuurmonumenten.
De verkeerstellingen zijn uitgevoerd op 8 tellocaties (zie kaart) in de perioden: • • •
26 maart – 16 april 2020; 13 mei – 3 juni 2020; 7 – 30 augustus 2020.
parkeerlocatie boven op de Posbank is het populairst met veelal een bezetting van meer dan 100% tussen 12.00 en 17.00 uur.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
34
De belangrijkste resultaten zijn in onderstaande tabel weergegeven. Hierin staat per tellocatie het aantal motorvoertuigen per etmaal (inclusief motorrijders) onderscheiden naar een werkdag, een weekenddag en de drukst gemeten dag (zondag 5 april, zondag 17 mei en zondag 23 augustus). Bij de derde telperiode is het aantal motorrijders apart genoemd. Het hoogste aantal motorrijders op een telpunt (22 en 25) is ca. 150 op zondag 23 augustus, ca. 5% van het totaal aantal motorvoertuigen op dat telpunt. Analyse van de telresultaten laat zien dat ca. 75% van de motorrijders veelal tussen 10 en 17 uur, met een nadruk op 12 – 16 uur, het gebied bezoeken. ’s Avonds en ’s nachts rijden er geen motorrijders in het gebied.
De telcijfers laten ook zien dat de drukte toeneemt naarmate het mooier weer wordt. In de eerste periode zijn de laagste gemiddelde intensiteiten gemeten en de derde periode de hoogste.
De tabel geeft een indicatie van de door motorrijders meest gereden route: telpunt 19 – telpunt 22 – tel punt 23 – tel punt 25 – telpunt 27.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
35
Ook zijn de snelheden gemeten. In onderstaande tabel is een overzicht per telpunt en per telperiode van de V85 (een in de verkeerskunde gehanteerde snelheid die door 85% van de automobilisten niet wordt overschreden) gegeven. In onderstaande tabel is te zien dat de V85 in de eerste periode (ca. 60 km/h) op de meeste telpunten ruimschoots boven de maximumsnelheid (50 km/h) ligt, in de tweede periode rond de maximumsnelheid schommelt en in de derde periode rond of iets onder de maximumsnelheid. Een verklaring zou kunnen zijn dat met het toenemen van de drukte de onderlinge ontmoetingen van de weggebruikers invloed hebben op het snelheidsgedrag. Het parkeeronderzoek is in 2016 op 4 zondagen uitgevoerd: 9, 16, 23 en 30 oktober. Op 16 parkeerlocaties (zie onderstaande kaart) is van 10 – 17 uur per uur het aantal geparkeerde motorvoertuigen geteld.
Ook het aandeel fietsers is in getallen uit te drukken. In de periode van 6 – 17 augustus 2020 zijn op drie plaatsen gedurende het etmaal voorbijgaande fietsers geteld. De locaties zijn: op het fietspad naast de Beekhuizenseweg – west; op een fietspad nabij de Posbank; op een fietspad langs Diepesteeg.
In de tabel is het aantal parkeerplaatsen per parkeerlocatie weergegeven. Te zien is dat op twee parkeerlocaties (Transferium en Houtplaats, beide nabij de Schietbergseweg laag, vrij kort op de Arnhemsestraat) automobilisten worden
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
36
gestuurd in parkeergedrag, omdat ze in aangeduide parkeervakken moeten gaan staan. Op de andere parkeerlocaties kunnen automobilisten ‘frank en vrij’ gaan staan waar ze willen. In de praktijk levert dit op drukke momenten weleens rommelige situaties op, mede omdat automobilisten creatief zijn in het ‘vinden van een plekkie’. Vooral op de Posbank (telpunt 3) is de parkeerlocatie vaak heel vol.
stuurmogelijkhedenom automobilisten naar andere parkeerlocaties te (ver)leiden
.
Voor alle parkeerlocaties tezamen is in onderstaande tabel voor 9 oktober te zien hoe de verdeling is van de parkeerbezetting over de dag. De grootste bezetting is van 14 tot 16 uur met een bezettingsgraad van ca. 74%. Uit de tabel is af te leiden dat er een aanloop is in drukte vanaf een uur of 11. Zoomen we specifiek op telpunt 3 (Posbank) in, dan zien we: vanaf 11 uur raakt de parkeerlocatie snel aardig bezet en vanaf 12 uur tot het eind van de dag is de parkeerlocatie (over)vol. Daarmee is ook wel een indicatie te geven voor de populariteit van het te bezoeken deel van het gebied: het uitzicht boven. Tegelijkertijd hebben we een aangrijpingspunt in
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
37
Hier is grafisch voor de 5 grootste parkeerlocaties de bezettingsgraad weergegeven.
Onderstaande tabel laat zien waar de herkomst van de geregistreerde bezoekers is. Bijna 65% komt uit een gebied tot 20 km; dit zijn als het ware de ‘lokale’ bezoekers. Opmerkelijk is dat toch nog ca. 25% een herkomst heeft verder dan 40 km of meer. Daarmee is bekendheid en belangstelling voor de Veluwzoom wel geïllustreerd.
Een ander (analyse)item is de parkeerduur per parkeerlocatie. Enerzijds blijven automobilisten op de grote parkeerlocaties (Transferium, Houtplaats, Posbank, Lappendeken, Weide) lang staan en anderzijds op hogere locaties (Bosrand, Herikhuizerveld, Bloemers, Zandklep, Zijpenberg).
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
38
Ten slotte heeft tijdens het proces een kleinschalig kentekenonderzoek plaatsgevonden, op zondag 25 juli 2021, om een inschatting te maken van het percentage motoren en auto’s dat enkel een ‘rondje’ rijdt over de Posbank en niet langere tijd verblijft voor bijvoorbeeld een wandeling. Het onderzoek vond plaats op drie telpunten. Uit onderstaand figuur is op te maken dat een groot deel van het gemotoriseerd verkeer (zowel motoren als auto’s) minder dan 45 minuten in het gebied verblijft:
We kunnen hieruit concluderen dat maar liefst 88% van de motoren en 40% van de auto’s op 25 juli minder dan 45 minuten in het gebied verbleef.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
39
E.
Toelichting ontvangstlocaties Veluwezoom
draagt het bezoekerscentrum bij aan kennis over het gebied en bewustwording en daarmee ook aan de gedragsverandering van bezoekers.
Alle scenario’s hebben als doel de groei van het gemotoriseerd verkeer op de Veluwezoom te verminderen en het liefst te stoppen. Het is niet de bedoeling
Vanaf het bezoekerscentrum kan men wandelend of fietsend het gebied in
om de groei van het aantal bezoekers te beperken. Ook in de toekomst kan
trekken en de auto aan de rand laten staan. Fiets- en elektrische scooter
iedereen die dat wil, blijven genieten van een prachtig en gastvrij Nationaal
verhuur is ter plekke aanwezig en gekoppeld aan een netwerk van
Park Veluwezoom. Daarbij wordt gestreefd naar een betere balans tussen
verschillende op- en afstapplekken bij verschillende horeca in de omgeving
natuur en recreatie. Dit kan bereikt worden door het stimuleren van duurzame
(fietshubs).
mobiliteit en opvang van auto’s aan de rand zodat men wandelend en fietsend het gebied in kan gaan.
De verschillende scenario’s hebben grote consequenties voor het bezoekerscentrum als infopunt, de ontvangstlocatie, het transferium en de
Met de scenario’s worden bezoekers op verschillende manieren gestimuleerd
locatie voor fietsverhuur. Ook wil Natuurmonumenten het parkeren passend
om de auto te laten staan (thuis, bij een station, op een transferium of aan de
in het landschap situeren en moeten er plannen worden gemaakt voor de
randen van de Veluwezoom) en Veluwezoom met een andere vorm van
inrichting van de parkeerplaatsen Beekhuizen en Lappendeken en een
vervoer te bezoeken (o.a. trein- of bus, fiets of e-bike). Door de scenario’s
alternatief voor Rozendaalse Veld, bijvoorbeeld nabij de kruising
neemt het autoverkeer op de Veluwezoom af en stappen bezoekers over op
Beekhuizenseweg en Kluizenaarsweg. De consequenties van deze
de e-bus of de fiets (verhuur of eigen fiets) of gaan wandelend het gebied in.
verschuiving voor de inrichting van het Bezoekerscentrum Veluwezoom en de omgeving van deze ontvangstlocatie en de parkeerterreinen zijn binnen deze
Bezoekerscentrum Veluwezoom vormt door haar ligging, op loopafstand vlak
koersnotitie nog niet in beeld gebracht.
bij het station, een vanzelfsprekende en uitstekende verbinding tussen
Afhankelijk van het gekozen scenario wordt de inrichting van deze locaties in
treinstation Rheden en het uitgestrekte natuurgebied Nationaal Park
het Masterplan nader uitgewerkt.
Veluwezoom. Het bezoekerscentrum vervult als transferium de poortfunctie naar het gebied. Door de gastvrije ontvangst en de informatieverstrekking in het bezoekerscentrum over Veluwezoom en de wandel- en fietsroutes, waaronder ook het nieuwe wandelknooppuntennetwerk, en de mogelijkheid om vanaf dit punt over te stappen op (elektrische) fietsen (en afhankelijk van het scenario in de toekomst ook op elektrisch busvervoer) draagt een bezoek aan het bezoekerscentrum bij aan de zonering van recreatiestromen. Tevens
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
40
F.
Toelichting globale kostenindicaties
Onderstaand overzicht geeft een globale indicatie van de te verwachten kosten. Het betreft een ordegrootte van de benodigde investeringen en jaarlijks terugkerende kosten, als hulp bij het vergelijken van de scenario's. De exacte bedragen zijn met veel onzekerheden omgeven en kunnen niet als een begroting of raming gebruikt worden. De indicaties zijn tot stand gekomen op basis van kentallen en ervaringscijfers van de gemeenten en (op punten) vergelijkbare projecten in het land. We hebben inschattingen gemaakt van de aantallen en oppervlaktes en aannames gedaan over onder meer frequenties en type maatregelen. Gedurende de volgende stappen worden de geplande maatregelen steeds concreter, en zullen de onzekerheden in de kostenindicaties steeds kleiner worden.
*Afhankelijk van lengte en gekozen profiel van de weg
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
41
G. Samenvatting en vergelijking scenario's De tabel rechts toont een samenvatting van de drie scenario’s (en de plus variant). De aanduidingen sluiten aan bij de beschrijvingen in de voorgaande hoofdstukken. De kosten zijn geabstraheerd wegens de aanzienlijke onzekerheden die aan de genoemde getallen zijn verbonden. De onderstaande tabellen geven de legenda voor de kostenindicatie. Er moet een voorbehoud gemaakt worden t.a.v. de ingeschatte verkeerseffecten. Deze zijn tot stand gekomen op basis van expert judgement. Er loopt aanvullend verkeersonderzoek, dat meer duidelijkheid moet gaan bieden over de verblijfsduur van gemotoriseerd verkeer in het gebied. Naar verwachting zullen er echter vragen blijven over de verkeersimpact. De klankbordgroep gaf aan dat er wellicht in de komende maanden 1-op-1 experimenten uitgevoerd kunnen gaan worden: hoe gedraagt het verkeer zich wanneer een weg wordt afgesloten en de maximumsnelheid tijdelijk wordt verlaagd?
*bandbreedte moeilijk te bepalen, onvoldoende bruikbare verkeersgegevens
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
42
H. Toetsing scenario's De onderstaande tabel toont een boordeling van de drie scenario’s (en de plus variant) in overeenstemming met de criteria uit hoofdstuk 2. De interpretatie van deze criteria is soms subjectief. De lezer wordt uitgenodigd om zijn eigen waardering te geven.
Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV
43
1 Bijlage 2 Scenarios Veluwezoom - reactie stakeholders.pdf
Scenario’s Veluwezoom: reactie stakeholders Tijdens de ontwikkeling van de scenario verkenning binnen het Masterplan Veluwezoom waren verschillende stakeholder betrokken; middels een ophaal sessie voor brede consultatie en meerdere bijeenkomsten met de maatschappelijke klankbordgroep. Na de uitwerking van de scenario’s is middels een enquête gepeild wat de voorkeur is van zowel de leden van de ophaal sessie als de klankbordgroep. In het totaal hebben 23 organisaties gereageerd op de enquête: •
Voorkeur scenario A: 4 respondenten
•
Voorkeur scenario B: 2 respondenten
•
Voorkeur scenario C: 17 respondenten, waarvan 15 voorkeur hebben voor de uitbreiding naar scenario C+
In onderstaande volgorde staan de reacties van belangengroepen beschreven: Reactie Pannekoekhuis Strijland....................................................................................................... 2 Reactie Ellecoms Belang .................................................................................................................. 2 Reactie Belang De Steeg / Posbank ................................................................................................. 2 Reactie Rhedens Dorpsbelang ......................................................................................................... 4 Reactie ANWB .................................................................................................................................. 4 Reactie Coalitie Veluwezoom ........................................................................................................... 4 Reactie Koepel de Kaap ................................................................................................................... 5 Reactie Stichting Red Heuven en de Posbank.................................................................................. 5 Reactie Natuur en Milieu Gelderland ................................................................................................
6 Reactie Hondenuitlaatservices Rozendaalse Veld ............................................................................ 7 Reactie Geërfden van Velp ............................................................................................................... 7 Reactie ‘De’ mountainbikers ............................................................................................................. 7 Reactie Stichting Wurfbain’s Hof ....................................................................................................... 8 Reactie Motorrijdersactiegroep ......................................................................................................... 8 Reactie Vogelwerkgroep Arnhem en omstreken ............................................................................... 9 Reactie Stichting Behoud Historische Landgoederen Oostelijke Veluwezoom ................................. 9 Reactie Boutique Hotel Beekhuizen/Buitenplaats Beekhuizen ....................................................... 10 Reactie Paviljoen de Posbank ........................................................................................................ 11 Reactie Belang Beekhuizen ............................................................................................................
11 Reactie ORDS Ondernemend Rheden de Steeg ............................................................................ 12 Reactie Fietsersbond ...................................................................................................................... 13 Reactie Belangengemeenschap De Steeg en Havikerwaard .......................................................... 13 Reactie Eigenaar natuurgebied Rozendaalse veld ......................................................................... 14
Reactie Pannekoekhuis Strijland Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Pannekoekhuis Strijland Wat is uw voorkeursscenario? Scenario A Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Hans Westdijk van Pannekoekhuis Strijland is van mening dat eerst de effecten van scenario A ondervonden moeten gaan worden alvorens andere veel ingrijpendere scenario's worden toegepast.
Reactie Ellecoms Belang Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Ellecoms Belang Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? Met uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Ellecoms Belang spreekt voorkeur uit voor scenario C+ met essentiële aanvullingen (zie ook volgende vraag). Gezien het IPCC-rapport van 9-8-2021 moet de natuur maximaal gespaard worden en maximaal de kans krijgen om te herstellen. We pleiten er daarom voor om geen enkele vorm van gemotoriseerd verkeer toe te staan. Alleen met elektrisch vervoer, of per fiets of lopend kunnen bezoekers het gebied betreden. Transferia buiten het gebied moeten dit mogelijk maken. Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? De oostzijde van Ellecom, met name de wijk Dalstein heeft in toenemende last van verkeersgeluidshinder door het verkeer. Dat staat al beschreven in de structuurvisies van de gemeente Rheden van 2006 en 2016. Toch zijn er nog geen maatregelen door gemeente of provincie genomen om dit verkeersgeluid op te lossen.
We pleiten er daarom voor dat in dit project -mede in relatie tot de klimaatcrisis- de lokale verkeershinder die leefbaarheid en gezondheid van de bewoners van ons dorp negatief beïnvloedt, nu opgenomen wordt in het verkeersproject als onderdeel van Masterplan Veluwezoom.
Reactie Belang De Steeg / Posbank Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Belang De Steeg / Posbank Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C 2
Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? Met uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Onderstaand een aantal redenen waarom het huidige scenario B naar onze mening onacceptabel is en wij voor scenario C+ pleiten: * Bewoners en bezoekers ervaren op veel verschillende manieren overlast maar de geluidsoverlast is verreweg het meest storend. Dit geluidsoverlast is overduidelijk toe te wijzen aan een type ‘bezoeker’ van het park: de motoren en auto’s die niet naar het gebied komen om te wandelen maar om te toeren. Zolang er een doorgaande route is in het park, zal deze groep blijven komen en overlast veroorzaken. * De suggestie dat een ‘lus’ via Heuven, Posbank, Lappendekken en De Steeg tot de meeste rust op de heide leidt is niet gebaseerd op de huidige situatie op de hei * De oostelijke zijde vanaf het paviljoen is verreweg het populairst omdat hier het beroemde panorama uitzicht is over de Posbank richting de Betuwe.
Het merendeel van de (drukke) wandelpaden bevinden zich tussen het paviljoen richting koepel de Kaap en een groot deel ligt zeer dicht bij de weg, westelijk van het paviljoen zijn geen wandelpaden dicht bij de weg * Op basis van de verkeerstelling 2020 zal het aantal verkeersbewegingen op z’n minst verdubbelen (5000-6000 voertuigen) wat tot grote opstoppingen zal leiden: * Bewoners parkeren hun auto’s op de smalle weg, bij meerdere geparkeerde auto’s is er geen doorstroming mogelijk voor verkeer in beide richtingen wat nu al ieder weekend tot filevorming leidt * De Diepesteeg is de enige ontsluiting van de Posbank met zowel een spoorwegovergang (9 treinen per uur) als stoplichten. Deze beide kruisingen zijn niet berekend op een grote hoeveelheid verkeer. Hier is duidelijk geen rekening mee gehouden. * Wanneer het verkeer in de Diepesteeg vast loopt is de enige uitwijk route via een andere smalle dorpsstraat, de Parkweg, die ook langs de basisschool loopt. * De meeste huizen aan Diepesteeg staan op slechts enkele meters van de weg waardoor de overlast vele malen groter is dan in de villa wijken in Beekhuizen en aan de Schietbergseweg waar bijna overal riante voor tuinen zijn. Ook zijn de bewoners daar niet afhankelijk van parkeren op straat.
Wat ons betreft moet de oplossingsrichting minstens voldoen aan de volgende voorwaarden: ter bescherming van de natuur, bezoekers en de omwonenden wordt Nationaal Park Veluwezoom afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Er moet zoveel mogelijk ingezet worden op verspreiding waarbij bezoekers aan de rand van het hele gebied op gastvrije wijzen worden ontvangen, om vervolgens middels (duurzaam) vervoer het gebied te betreden. Dit kan te voet, met een fiets of indien haalbaar met elektrische bus. Het is van belang dat hierbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van bestaande lokale (parkeer)voorzieningen zodat lokale ondernemers een bijdrage kunnen leveren aan de oplossing maar tegelijkertijd ook kunnen profiteren van de bezoekerstronen. Daarom kiezen wij voor scenario C+. Met de opmerking dat de exacte uitwerking van de transferiums, de locaties, en de bus inclusief routes meer als eerste aanzet zien van een oplossing welke wat ons betreft in later stadium uitgewerkt kunnen worden. De 2 specifieke transferiums langs de A348 zijn voor ons niet essentieel, maar het idee om bezoekers buiten het gebied op te vangen en over te laten stappen op alternatief vervoer is dat wel.
Namens Belangengroep De Steeg / Posbank Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Zet in op spreiding, en denk daarbij groter dan het huidige plan gebied. Maak realistische berekeningen wat eventuele verkeersmaatregelen zullen betekenen voor de omliggende dorpen. Maak voor korte termijn direct gebruik van al bestaande parkeervoorzieningen aan de rand van het gebied en betrek daarbij lokale ondernemer 3
Reactie Rhedens Dorpsbelang Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Rhedens Dorpsbelang Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? Met uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Omdat de andere scenario's geen significante oplossing bieden voor het probleem. Scenario' C+ is een toekomst gerichte oplossing voor de aankomende 30 jaar waar iedereen veel profijt van zal hebben.Denk aan de eerste plaats de natuur, bezoekers, ondernemers de bewoners van het dorp Rheden en in de omliggende dorpen. Kortom scenario's C+ is de enige keuze de rest van de scenario's zijn helaas lapmiddelen. Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Ruimte voor de natuur en beleving. Verminderen van de verkeersdrukte in de rondom de dorpen. Goed voor de ondernemers. C+ staat in voor de toekomst bestendige oplossing voor zeker de aankomende 30 jaar.
Reactie ANWB Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? ANWB Wat is uw voorkeursscenario? Scenario A Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Voldoende aandacht voor gratis parkeermogelijkheden en aanbod van deelmobiliteit. Daarnaast geen stapeling van eventuele kosten voor parkeren, deelmobiliteit en toegang tot het gebied. Bovendien dient de eventuele opbrengst rechtstreeks ten goede te komen aan de (infrastructuur) van het gebied.
Reactie Coalitie Veluwezoom Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Coalitie Veluwezoom Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? 4
Met uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Dit plan van de Coalitie Veluwezoom is het beste plan voor NP Veluwezoom omdat hierin tegemoet wordt gekomen aan alle eisen en wensen van bewoners, natuurorganisaties en ondernemers. Alle groepen die zich hebben verenigd in de Coalitie Veluwezoom hebben een bijdrage geleverd aan dit plan. Het draagvlak voor scenario C+ is heel groot. Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Scenario C+ zoals beschreven door de gemeente mist nog wel een aantal essentiële kenmerken die wel staan in het plan van de Coalitie. In het plan van de Coalitie Veluwezoom staan 3 transferia, (Velp, Rheden en Dieren) en zijn 3 buslijnen opgenomen. Hierdoor worden de verkeerd- en toeristenstromen verspreid over de gehele Veluwezoom in plaats van alleen over de Posbank, zoals in de andere scenario's het geval is. Daarnaast is het scenario C+ van de Coalitie Veluwezoom het enige scenario waarin alle dorpen, dorpscentra, landgoederen, kastelen aan de voet van de Veluwezoom en de IJsselvallei worden verbonden. Het draagvlak voor scenario C+ onder bewoners, ondernemers, natuurorganisaties en andere belanghebbenden is groot. Als alle scenario's worden getoetst aan de criteria die zijn opgesteld uit de vragenlijsten en ophaalsessies, scoort scenario C+ het best.
Scenario C+ is het enige scenario waarbij NP Veluwezoom bewaard blijft voor de generaties na ons.
Reactie Koepel de Kaap Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Koepel de Kaap (Hierbij geen goede oplossing voor ons) dit betekend een doodsteek! Wat is uw voorkeursscenario? Scenario A Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Geen aandachtspunt voor onze doelgroep,bejaarden,minder en invalide mensen.
Reactie Stichting Red Heuven en de Posbank Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Stichting Red Heuven en de Posbank Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? Zonder uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Wij kiezen voor scenario c mits er voldoende geografisch spreiding is van verkeer/bezoekersstromen en GEEN uitbreiding van de parkeerplaatsen aan schietbergseweg, ook geen overloopparkeerplaats===zie ook het plan zoals vandaag 30/8 gepresenteerd aan Martijn Mur
5
Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Spreiding!! verkeer en bezoekersstromen
Reactie Natuur en Milieu Gelderland Namens welke belangengroep brengt u uw voorkeur in? Natuur en Milieu Gelderland Wat is uw voorkeursscenario? Scenario C Kiest u dan voor C met of zonder de uitbreiding? Met uitbreiding Kunt u hierop een korte toelichting geven? Scenario 3 heeft voor ons uit het oogpunt van natuur- en landschapsbescherming en herstel, natuurbeleving en milieukwaliteit de voorkeur. Zeker nu verwacht mag worden dat de recreatiedruk door onder meer geografische ontwikkelingen eerder nog zal toenemen. Welke aandachtspunten geeft u graag mee voor de uitwerking van uw gekozen scenario tot het Masterplan Veluwezoom? Vandaar is flankerend beleid ook van belang. Dwz inzet op realisatie van voldoende groen elders in de regio bij de woonkernen om de eerste behoefte aan recreatie ter plaatse te kunnen opvangen en op de verdere ontwikkeling van de groene ecologische poorten van de Veluwe om het natuurgebied robuuster en daarmee draagkrachtiger te maken (o.a. Havikerpoort en Soerense Poort). Concreet voorbeeld van het eerste is bijvoorbeeld de realisatie van een groen hondenuitlaatgebied in Arnhem Zuid. Versterking van de natuur op de veluweflanken is onder meer mogelijk door toevoeging van nu nog steeds intensief benutte agrarische percelen aan de randen van de Veluwezoom aan het natuurgebied en deze om te vormen tot natuur.