Agendabundel

Bundel van de Leesmap ingekomenstukken raad van 2 november 2021

wk.37.1

Scenariokeuze Masterplan Veluwezoom 1 Raadsvoorstel scenario Masterplan Veluwezoom.docx 2 Raadsbesluit scenario Masterplan Veluwezoom.docx Bijlage 1 20210903_scenario_verkenning_masterplan_veluwezoom.pdf Bijlage 2 Scenarios Veluwezoom - reactie stakeholders.pdf Bijlage 3 kosten scenario C irt subsidie regiodeal.docx

wk.38.1

Raadsbijeenkomst Rheden/Rozendaal 5 okt Scenariokeuze Veluwezoom 1. Concept agenda_5 oktober 2021.docx 2. Artikel Masterplan Veluwezoom en inspraak In de Roos 24 sep.docx 3. Artikel in Regiobode 28-09-2021.docx

wk.38.2

Bijeenkomst Veluweop1 14 sep 1. Bijeenkomst Veluweop1 Voor Raadsleden Verslag 14-09-21.pdf 2. Presentatie bestemmingsmanagement op de Veluwe.pdf 3. Presentatie Sep21 Financiering recreatieve infrastructuur.pdf

wk.38.3

Samenwerkingsovereenkomst Raad voor de Kinderbescherming 1 Samenwerkingsafspraken Raad voor de Kinderbescherming BW voorstel (003).docx 2 Samenw. afspr. Bijl 1 Samenw. protocol JZRegio CG - RvdK (def 31 maart).docx 3 Samenw. afspr. Bijl 2 Verschillen 2014 en 2021.docx 4 Samenw. afspr. Bijl 3 Handtekeningenblad blanco.docx

wk.38.4

Nieuwsbrief corona Gelderland-Midden nr. 34 1 Nieuwsbrief Corona Gelderland-Midden 34 DEF.pdf 2. Bijlage 1 - Epidemiologische duiding COVID-19 DEF.pdf 3. Bijlage 2 - Handelingskader coroanatoegangsbewijzen.pdf

wk.38.5

Besluitenlijst B&W d.d. 14 sep 21 Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_14_september_2021.docx

wk.38.6

Arnhem Raadsbrief Locaties Maatschappelijke Opvang per 1 oktober 2021 Arnhem Raadsbrief Locaties Maatschappelijke Opvang per 1 oktober 2021.pdf

wk.38.7

Epidemiologische duiding COVID-19 DEF 23 sept Epidemiologische duiding COVID-19 DEF 23 sept.pdf

wk.38.8

Raadsinf. bijeenkomst Reg. samenw. en opdrachtgerschap Soc. dom. Safe the date Raadsinf. bijeenkomst Reg. samenw. en opdrachtgerschap Soc. dom. Safe the date.pdf

wk.38.9

Symposium Rechtmatigheid 4 nov Uitnodiging Symposium Rechtmatigheid 4 nov Uitnodiging.pdf

wk.38.10

Trainingen debatteren voor raadsleden Trainingen debatteren voor raadsleden.pdf

wk.38.11

Woensdrecht Motie Borstonderzoek iedere twee jaar Woensdrecht Motie Borstonderzoek iedere twee jaar.pdf

wk.39.1

Verslag en presentatie coalitie Veluwezoom 23 september Presentatie 23 september Coalitie Veluwezoom_v02.pdf.pdf Suggesties NL Connect voor verkiezingsprogramma.pdf Verslag 23 september presentatie CV fracties.docx

wk.39.2

Reacties op Masterplan Veluwezoom Brief over Veluwezoom.docx INSPRAAKREACTIE KNNV ARNHEM Masterplan Veluwezoom.docx

reactie op voornemen afsluiten Kluizenaarsweg.docx Bezwaar namens diverse inwoners van Rozendaal tegen afsluiting Kluizenaarsweg in scenario C van het Masterplan Veluwezoom.pdf inspreeknotitie Red Heuven en de Posbank.docx Bijlage bij Red Heuven en de Posbank 3 plaatjes nu en toekomst verkeer en parkeren Veluwezoom.pdf wk.39.3

Besluitenlijst B&W vergadering 21 september 2021 Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_21_september_2021.docx

wk.39.4

BESLUITENLIJST Groene Metropoolregio vergadering 13 september 2021 20210913 Besluitenlijst-concept.pdf

wk.39.5

VNG nieuwsledenbrief-coronacrisis VNG nieuwsledenbrief-coronacrisis 24-09-2021.pdf

wk.39.6

Nieuwsbrief The economic board 20210923 Nieuwsbrief The Economic Board september 2021.pdf

wk.39.7

Motie gemeente Nissewaard oproep wetswijziging afschaffing 6 maanden termijn toetsing huur 2021.09.22 ONS; Oproep tot wetswijziging afschaffing 6-maandentgermijn toetsing huur.pdf

wk.39.8

Moties bevolkingsonderzoek borstkanker Betoog Motie Bevolkingsonderzoek borstkanker.PDF Motie Bevolkingsonderzoek borstkanker.PDF

wk.39.9

Manifest Hoogbegaafden onderwijs Aanleiding manifest en debat okt 2021.pdf De Werkgroep Onderwijs okt 2021.pdf Ervaringsverhalen onderwijs.pdf Handtekeningen Manifest namenlijst.pdf MANIFEST HOOGEBEGAAFDENONDERWIJS lokale politiek.pdf

wk.39.10

Uitnodiging Gelderland academie Conferentie Lokale democratie in beweging Uitnodiging Gelderlandacademie.docx

wk.39.11

Uitnodiging Geldersch energieakkoord masterclass Klimaat & broeikasgassen Uitnodiging Geldersch energieakkoord.docx

wk.39.12

Uitnodiging landelijk Plattelands Parlement op zaterdag 20 november in Dalfsen PP.2021.Uitnodiging_.docx

wk.39.13

Uitnodiging ledenvergadering vakvereniging voor raadsleden Uitnodiging ledenvergadering vakvereniging voor raadsleden.docx

wk.39.14

Uitnodiging symposium Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reserveofficieren (KVNRO) in Stroe Uitnodiging.docx

wk.39.15

SAVE THE DATE Digitale informatiebijeenkomst voor raadsleden - Recreatiezonering Veluwe 20211103 SAVE THE DATE Digitale informatiebijeenkomst voor raadsleden - Recreatiezonering Veluwe.pdf

wk.40.1

Verslag en bijdragen voorbereidende vergadering 5 oktober 2021 Masterplan Veluwezoom 10 Verslag Voorbereidende vergadering 5 oktober 2021 - deel 1.pdf Inspeekbijdrage BG Posbank De Steeg.pdf Inspraakbijdrage Commissie van Beheer Geërfden van Velp .pdf Inspraakbijdrage dhr. Geerlings: Bezwaar namens diverse inwoners Inspreekbijdrage Coaltie Veluwezoom.pdf Inspreekbijdrage dhr. Joziasse.pdf Inspreekbijdrage hr. De Mik.pdf Inspreekbijdrage hr. Kooijmans.pdf Inspreekbijdrage hr. Kuijper.pdf Inspreekbijdrage hr. Schaeffer.pdf Inspreekbijdrage hr. Tegelaar.pdf Inspreekbijdrage hr. Westhof.pdf

Inspreekbijdrage KNNV.pdf Inspreekbijdrage mw. Dalm.pdf Inspreekbijdrage mw. Stoevelaar.pdf Inspreekbijdrage mw. Suurenbroek.pdf inspreekbijdrage mw. Van Hout-Notermans.pdf Inspreekbijdrage st. Red Heuven en de Posbank.1.pdf Inspreekbijdrage st. Red Heuven en de Posbank.2.pdf Inspreekbijdrage st. Red Heuven en de Posbank.pdf Inspreekbijdrage Van Mullem en Berghege.pdf presentatie Scenariokeuze Masterplan Veluwezoom.pptx wk.40.2

Analyse vragenlijst Masterplan Veluwezoom Analyse Vragenlijst Masterplan Veluwezoom.pdf

wk.40.3

Brief Arnhemse Luchtvaartclub over de toekomst van het Rozendaalse veld Brief Arnhemse Luchtvaartclub over de toekomst van het Rozendaalse veld.pdf

wk.40.4

Reactie op masterplan veluwezoom Reactie op masterplan veluwezoom.docx

wk.40.5

reactie op voornemen afsluiten Kluizenaarsweg reactie op voornemen afsluiten Kluizenaarsweg.docx

wk.40.6

Uitnodiging coalitie Veluwezoom voor een bijeenkomst op 13 oktober Uitnodiging Coalitie Veluwezoom bijeenkomst 13 oktober.docx

wk.40.7

Halfjaarrapportage Incluzio Rheden tkn uit B&W Halfjaarrapportage Incluzio Rheden 2021.pdf

wk.40.8

Besluitenlijst B&W vergadering 28 september 2021 Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_28_september_2021.docx

wk.40.9

Uitnodiging Masterclass klimaat Bijlage bij uitnodiging Masterclass Gelders_Klimaatplan in het kort.pdf Uitnodiging Masterclass.docx

wk.40.10

Moties Borstonderzoek diverse gemeenten Motie borstonderzoek Hardinxveld Giessendam.pdf 2021-10-07 Motie vreemd aan de orden van de Dag - CDA - Borstonderzoek.pdf aangenomen Motie vreemd 21M23 gewijzigd CDA GL Preventief borstonderzoek.pdf Motie namens HOOP D66 GL en WPH inzake Periodiek borstonderzoek - overgenomen.pdf MOTIE VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG; Borstonderzoek - LB.pdf Motie vreemd - Borstonderzoek.pdf Motie vreemd Borstonderzoek vrouwen.pdf

wk.40.11

Brief over de rechten van arbeidsmigranten Bijlage bij brief rechten arbeidsmigranten.pdf Brief over rechten arbeidsmigranten.docx

wk.40.12

Brief Apartheid 2021 over de coronapas Brief Apartheid 2021 over de coronapas.pdf

wk.41.2

Lange Termijnagenda als besproken in het presidium op 11 oktober 2021 Lange termijn agenda (LTA) versie 2021-10-11.docx

wk.41.3

Besluitenlijst B&W vergadering 5 oktober 2021 Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_5_oktober_2021.docx

wk.41.4

Memo subsidieverlening energietransitie 3e kwartaal 2021 1.MEMO 3e kwartaal 2021 subsidie energietransitie.docx

wk.41.5

Reactie ANWB afsluiting Posbank 2021 ANWB reactie afsluiting Posbank 2021.pdf

wk.41.6

Schrijven provincie Gelderland Recreatiezonering Veluwe Persbericht Recreatiezoneringskaart en maatregelen.pdf

Schrijven provincie Gelderland Recreatiezonering Veluwe.docx wk.41.7

Uitnodiging Regionale raadsinfomatiebijeenkomst Jeugd beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2810 en/of 9-11 uitnodiging Regionale raadsinfomatiebijeenkomst Jeugd beschermd wonen en maatschappelijke opvang.pdf Bijlage Regiovisie Samenwerking en Opdrachtgeverschap concept voor consultatie dd 18 oktober 2021.pdf

wk.41.8

Nieuwsbrief The Economic Board Nieuwsbrief The Economic Board.docx

wk.42.1

Vergaderschema 2022 Vergaderschema 2022 oude samenstelling.doc Vergaderschema 2022 nieuwe samenstelling.doc

wk.42.2

Schrijven Natuurmonumenten over Masterplan Veluwezoom Schrijven Natuurmonumenten aan raadsleden Rheden.docx

wk.42.3

Reactie coalitie Veluwezoom op ontwikkelingen Masterplan Reactie coalitie Veluwezoom op ontwikkelingen Masterplan.docx

wk.42.4

Brandbrief Red Heuven en de Posbank mbt Masterplan Veluwezoom brandbrief Red Heuven en de Posbank mbt Masterplan Veluwezoom.pdf

wk.42.5

Brief inwoner Rozendaal Masterplan Veluwezoom Brief inwoner Rozendaal Masterplan Veluwezoom.docx

wk.42.6

Uitnodiging "raad op zaterdag" 6 november 2021 Uitnodiging raad op zaterdag 6 november 2021.docx

wk.43.1

Overzicht vragen & antwoorden reguliere deel raadsvergadering en overzicht vragen en antwoorden mbt de begroting Antwoorden vragen raadsvergadering 2 nov 2021 (reguliere deel vergadering) Antwoorden raadsvragen m.b.t. de begroting

wk.43.2

Uitnodiging digitale bijeenkomst Recreatiezonering 3 november 2021 Uitnodiging digitale bijeenkomst Recreatiezonering 3 november 2021.docx

wk.43.3

Besluitenlijsten openbare B&W vergaderingen Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_12_oktober_2021.docx Besluitenlijst_1_B&W_vergadering_19_oktober_2021.docx

wk.43.4

Nieuwsbrief Groene Metropoolregio Nieuwsbrief Groene Metropoolregio.docx

wk.43.5

Bestuurdersdag VNG en Algemene ledenvergadering VNG Bestuurdersdag en ALV.docx

wk.43.6

Raadsleden nieuwsbrief VNG VNG Raadsleden nieuwsbrief oktober 2021.docx

wk.43.7

Uitnodiging Nederlandse vereniging voor raadsleden Uitnodiging Nederlandse vereniging voor raadsleden.docx

wk.43.8

Kwartaalverslag Burgernet Oost kwartaalverslag Burgernet OOST-NL 2021.docx

wk.43.9

Ondernemersmanifest gemeenteraadsverkiezingen 2022 Ondernemersmanifest gemeenteraadsverkiezingen 2022.pdf

wk.43.10

Schrijven aan de raad gericht met boek over G5 Schrijven met boek over G5.docx Bijlage bij schrijven met boek over G5.pdf

wk.43.11

Schrijven aan de raad over Sportaccomodaties Schrijven over Sportaccomodaties.docx

wk.37.1 Scenariokeuze Masterplan Veluwezoom 1 1 Raadsvoorstel scenario Masterplan Veluwezoom.docx

Raadsvoorstel

Onderwerp Keuze scenario Masterplan Veluwezoom Adviseur Programma Portefeuillehouder

: H. Jacobsen : Verkeer en vervoer : S. Warmerdam

Datum B&W Datum Raad Openbaar

: 14 september 2021 : 2 november 2021 : ja

Aan de Raad Aanleiding Al decennia heeft de Veluwezoom bij Rheden en Rozendaal, en dan met name de Posbank, een grote recreatieve aantrekkingskracht vanwege de bijzondere afwisseling van heide, bossen, landgoederen en heuvels. Al even lang is er met regelmaat discussie over de toenemende recreatieve druk en de invloed hiervan op de natuur(-beleving), leefbaarheid en verkeersveiligheid. De gemeente Rozendaal ervaart samen met Rheden en Natuurmonumenten al lange tijd de druk op de natuur en de hinder van het gemotoriseerd verkeer dat de vele bezoekers met zich meebrengen. De Raad van Rheden heeft in 2019 een amendement aangenomen om voor de recreatief-toeristische bereikbaarheid een breed onderzoek uit te voeren naar knelpunten en oplossingen op de Veluwezoom en de resultaten te vatten in een plan met uitvoeringsprogramma. De gemeente Rozendaal onderkent de grensoverschrijdende belangen en dat is de aanleiding geweest in 2020 om mee te doen aan het opstellen van het Masterplan Veluwezoom. De Veluwe-Alliantie* heeft voor de Veluwe een Regiodeal gesloten met het Rijk om doelstellingen uit de Veluwe-op-1-agenda te realiseren. Binnen deze Regiodeal zijn middelen beschikbaar gekomen voor de uitvoering van een aantal gebiedspilots. Door in te zetten op bestemmingsmanagement en duurzame mobiliteit wordt gezocht naar evenwicht tussen natuur en recreatie.

De gebiedspilots moeten een voorbeeldfunctie gaan vervullen voor de rest van de Veluwe. Het Masterplan voor de Veluwezoom bij Rheden en Rozendaal, met een focus op het gebied op en rondom De Posbank, is één van de gebiedspilots die een voorbeeldfunctie moet vervullen voor de rest van de Veluwe. De Regiodeal stelt een subsidie in het vooruitzicht van € 1.770.000 met als voorwaarde co-

financiering van € 230.000 door de gemeenten. Om in aanmerking te komen voor de subsidie is een beperkte doorlooptijd van planvorming en uitvoering beschikbaar.

In 2020 is besloten om als Rozendaal deel te nemen aan het maken van een Masterplan Veluwezoom. Daarvoor heeft de Raad van Rozendaal al € 5.000 euro beschikbaar gesteld en die van Rheden € 35.000. Dit plan voorziet in een op te leveren scenariorapport en daarop volgend een Masterplan op basis van het gekozen scenario. Bijlage 1 is het scenariorapport als belangrijke tussenstap om te komen tot het Masterplan. De goedkeuring van het Masterplan in de Raad staat gepland voor het begin van 2022. (* De VeluweAlliantie bestaat uit partijen die de ambitie van de Veluwe Agenda onderschrijven en een bijdrage willen

leveren aan de realisatie van de ambitie. Dit op basis van een samenwerkingsovereenkomst tussen ongeveer 40 partijen)

Gevraagde beslissing

Pagina 1 van 6

Raadsvoorstel

1. te kiezen voor scenario C als basis voor het op te stellen Masterplan Veluwezoom Rheden – Rozendaal; 2. een bedrag van € 30.000,- uit de algemene reserve te bestemmen ten behoeve van het resterende deel van de co-financiering in de Regiodeal. Wat willen we bereiken? Doel Een bestuurlijk en maatschappelijk gedragen Masterplan met uitvoeringsprogramma op basis van scenario C, dat dient als leidraad voor de wijze waarop recreatie en natuur op de Veluwezoom van Rheden en Rozendaal duurzaam samen kunnen gaan. Doorslaggevend hierbij is dat scenario C goed scoort ten aanzien van versterking van de natuurwaarden en beperking van de overlast. Van belang is het brede draagvlak dat bestaat voor scenario C onder de belangengroepen. Hoewel de plusvariant van scenario C aantrekkelijk is,

zijn er bij deze optimalisatie zowel ruimtelijk als financieel nog wel de nodige risico’s. Met de keuze voor C wordt de optimalisatie op dit moment niet terzijde geschoven, maar wordt deze plusvariant gezien als mogelijke doorontwikkeling van scenario C op termijn. Initiatiefnemers en marktpartijen worden uitgedaagd om met concrete plannen te komen die kunnen bijdragen aan de verdere uitwerking, ontwikkeling en exploitatie van de plusvariant. Proces Voordat de stap naar een Masterplan kan worden gemaakt, moet duidelijk zijn in welke richting het gebied zich zal ontwikkelen. In het proces om te komen tot het Masterplan is daarom gekozen voor het ontwikkelen van verschillende scenario’s. Om te komen tot verschillende scenario’s voor de toekomst van het gebied is een intensief participatietraject doorlopen. Een online vragenlijst heeft meer dan 1.000 reacties opgeleverd. Belangengroepen zijn benaderd om deel te nemen aan een bijeenkomst en een deel van hen heeft zitting genomen in een klankbordgroep.

Samen met de deelnemers aan de ophaalsessies zijn de vijf belangrijkste thema’s voor het plan bepaald: - Ruimte en stilte op en rondom de Posbank - Toegankelijkheid en gastvrijheid - Versterken van de natuurwaarden - Verbinden met de Veluwezoom - Basisvoorwaarden: robuustheid, flexibiliteit, veiligheid en kosten Vervolgens zijn samen met de klankbordgroep tijdens twee bijeenkomsten drie verschillende scenario’s opgesteld. Stap voor stap zijn deze verder verfijnd. De drie scenario’s Samen met de klankbordgroep zijn 3 scenario’s ontwikkeld. De scenario’s betreffen eindbeelden, waarbij als planhorizon 2030 wordt gehanteerd (voor een uitgebreide beschrijving zie bijlage 1): Scenario A kenmerkt zich door het openhouden van alle wegen in het gebied. Om de overlast op de piekmomenten te beperken, wordt via elektronische toegangspoorten gestuurd op het beperken van de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer (auto’s en motoren). Scenario B beperkt de toegankelijkheid voor het gemotoriseerd verkeer tot de noordzijde van het gebied; alleen de route De Steeg – Paviljoen – Rheden is toegankelijk. Aanvullend wordt voorzien in

Pagina 2 van 6

Raadsvoorstel

het bereikbaar houden van de parkeerplaats Beekhuizen en de introductie van een busverbinding door het gebied op drukke dagen. Scenario C gaat nog een stapje verder; Alleen de parkeerplaatsen langs de randen zijn bereikbaar voor het gemotoriseerde verkeer. Doorgaand verkeer over de Posbank is niet meer aanwezig. Er rijdt op de drukke dagen tussen het station van Rheden en het Paviljoen wel een (elektrisch) busje voor mensen die daaraan behoefte hebben. De afsluiting van de Kluizenaarsweg is ook onderdeel van scenario C. Keuze uit de scenario’s De beoordeling van de scenario’s is uitgebreid weergegeven in de rapportage en vormt de basis voor dit raadsvoorstel. De scenario’s zijn getoetst aan hun bijdrage aan de vijf hiervoor genoemde thema’s, met het volgende resultaat: Scenario A houdt het gebied toegankelijk, maar levert nauwelijks een verbetering op het gebied van ruimte en stilte op en rondom de Posbank en draagt minimaal bij aan het versterken van de natuurwaarden. Qua toegankelijkheid scoort dit scenario goed, qua kosten scoort het scenario gemiddeld. Scenario B zorgt voor gedeeltelijke toegang voor het gemotoriseerd verkeer en is het scenario dat op veel fronten plusjes scoort, maar dat nergens bovenaan staat. Er ontstaat iets meer rust en ruimte, de toegankelijkheid is beperkter dan in de huidige situatie.

De natuurwaarden verbeteren iets en de verbinding met de omliggende gebieden wordt beter. Het scenario is (vooral qua exploitatie) relatief duur doordat er een bussysteem wordt geïntroduceerd. Scenario C gaat uit van het afsluiten van grote delen van het gebied voor het gemotoriseerd verkeer. Het scenario scoort goed als het gaat om de rust en de ruimte rondom de Posbank en het verbeteren van de natuurwaarden. Qua toegankelijkheid scoort dit scenario minder. Financieel is dit een interessant scenario. Om de toegankelijkheid van scenario C te versterken, kan het scenario worden uitgebreid met twee transferia langs de A348 en een bussysteem (scenario C+). De investerings- en exploitatiekosten van dit scenario nemen daarmee fors toe, maar het scenario scoort een stuk beter als het gaat om de genoemde toegankelijkheid Voorkeur van Natuurmonumenten Natuurmonumenten spreekt zich uit voor scenario C. Dit scenario draagt volgens Natuurmonumenten direct en op de langere termijn het meest bij aan haar uitgangpunten natuurkwaliteit, landschapskwaliteit en natuurbeleving. Bovendien is Natuurmonumenten van mening dat scenario C het meeste duidelijkheid schept voor zowel bezoekers als bewoners in het gebied en kent dit scenario de minste onzekere factoren.

Natuurmonumenten is overtuigd dat de natuurkwaliteit en -beleving in Nationaal Park Veluwezoom er wel bij vaart als scenario C verder uitgewerkt wordt in het Masterplan. Voorkeur van de belangengroepen De belangengroepen die hebben meegepraat over de voorbereiding en totstandkoming van de scenario’s hebben de mogelijkheid gekregen om een voorkeur voor een scenario uit te spreken. Een bundeling van de voorkeuren is opgenomen in bijlage 2 van het scenariorapport. 75% van de belangengroepen spreekt een voorkeur uit voor scenario C, waarbij het grootste deel ook aangeeft achter de optimalisatie van scenario C+ te staan.

Pagina 3 van 6

Raadsvoorstel

Kanttekeningen Met de keuze voor een scenario wordt de basis gelegd voor het Masterplan. In het scenarioonderzoek zijn de risico’s in hoofdstuk 5 vertaald in onderzoeksvragen. Deze onderzoeksvragen dienen in het Masterplan te worden beantwoord, zodat de risico’s voor de uitvoering van het Masterplan worden geminimaliseerd. De keuze voor scenario C brengt de volgende risico’s met zich mee: - Het participatieproces is in hoog tempo doorlopen. Meerder partijen hebben aangegeven dat (veel) meer tijd nodig is voor een dergelijk traject. Dit kan leiden tot minder draagvlak voor de gekozen oplossing - De totstandkoming van het maatregelenpakket is grotendeels afhankelijk van het beschikbaar komen van externe middelen. Indien de middelen niet beschikbaar komen, blijft de keuze voor scenario C beperkt tot een mooi voornemen dat geen werkelijkheid wordt. De geloofwaardigheid van de opdrachtgevende partijen komt daardoor onder druk te staan. - De besluitvorming is afhankelijk van 2 gemeenteraden die verschillend kunnen beslissen over het uit te werken scenario en later over het Masterplan. Essentieel in het beheersen van deze risico’s is transparantie in het proces en de doorlopen stappen, heldere communicatie, bestuurlijke betrokkenheid, tijdig nemen van besluiten en het serieus wegen van inbreng. Dit geldt zowel voor de samenwerkende partijen als de omgeving.

Wat gaan we daarvoor doen? 1) Na keuze van het scenario, wordt dat uitgewerkt tot een Masterplan 2) Bij goedkeuring van het Masterplan wordt ook duidelijkheid gegeven over de financiering van de basis die voor scenario geldt en het specifieke deel voor het gekozen scenario. 3) Borgen van de € 30.000,- voor de eigen bijdrage aan de subsidie van de Regiodeal. Participatie en communicatie De belangengroepen die hebben meegedaan aan de sessies die hebben geleid tot de scenario’s, zijn gevraagd naar het aangeven van hun voorkeur voor de één van de scenario’s (zie bijlage 2). Tevens is gevraagd naar de aandachtspunten die belangengroepen willen meegeven bij de uitwerking van het scenario tot Masterplan. Uit de inventarisatie van de voorkeuren onder de belangengroepen komt naar voren dat er breed draagvlak bestaat voor scenario C. Over het besluit op dit voorstel zal via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen worden gecommuniceerd. Daarnaast zullen de in het proces betrokken partijen worden geïnformeerd. Het gaat daarbij onder andere om de leden van de klankbordgroep en de deelnemers aan de bijeenkomsten in juni 2021. Het besluit zal ook worden opgenomen op de website. Wat mag het kosten? De keuze voor scenario C betekent niet dat er in dit stadium ook al wordt besloten over het investeren in scenario C.

Daarover zal pas bij de vaststelling van het Masterplan een besluit kunnen worden genomen. Hiertoe zal in het Masterplan een gedetailleerdere kostenraming worden opgenomen en zal uitgebreider worden ingegaan op de dekking van de kosten van de onderdelen van het Masterplan en uitvoeringprogramma. Daarbij speelt ook de planhorizon een belangrijke rol; voor de uitvoering van het volledige scenario wordt gerekend op een uitvoeringstermijn tot 2030. Dit betekent ook dat voor de dekking van de kosten naar deze volledige planperiode zal worden gekeken. Pagina 4 van 6

Raadsvoorstel

Los van het voorgaande kan uit het scenario-onderzoek al wel worden geconcludeerd dat met de uitvoering van het Masterplan minimaal 4 tot 5 miljoen euro gemoeid zal gaan (zie bijlage 3). Voor de financiering van de realisatie van het Masterplan komen uiteindelijk meerdere dekkingssporen in aanmerking: - Regiodeal Veluwe - De opdrachtgevers: (Natuurmonumenten en de gemeenten Rheden en Rozendaal) - Overige subsidies en bijdragen - Investeringen van overige betrokken overheden (waaronder de Provincie Gelderland) en instanties (eigenaren, marktpartijen enz) De gemeenten Rheden en Rozendaal zullen in het kader van het Masterplan bezien in welke onderdelen van het plan zij zelf voor financiering zullen zorgdragen. In ieder geval zullen de gemeenten bijdragen aan de cofinanciering van de Regiodeal Veluwe. In het Masterplan zal worden aangegeven welke investeringen in de tijd zinnig en mogelijk zijn afhankelijk van het beschikbaar komen van voldoende middelen. Regiodeal Veluwe Vanuit de Regiodeal Veluwe is de totale subsidie € 1,77 miljoen beschikbaar voor de realisatie van maatregelen uit het Masterplan. Deze bijdrage komt alleen beschikbaar als de gemeenten samen € 270.000 als cofinanciering inbrengen.

Voor het eerste deel uit de Regiodeal om te komen tot de voorliggende scenario’s is reeds een bedrag van € 140.000 besteed en is door de gemeenten reeds € 40.000 als cofinanciering ingebracht. Daarmee resteert voor de resterende bijdrage uit de Regiodeal van ruim € 1,6 miljoen en geldt nog een cofinanciering van € 230.000,- vanuit de gemeenten. Een belangrijke subsidievoorwaarde is dat deze uiterlijk in 2024 moet worden besteed. Omdat dit als relatief snel is, willen de colleges de subsidie van € 1,6 miljoen nu zekerstellen. Daarmee adviseert het college om nu het resterende geld te borgen voor de genoemde cofinanciering. Het geld vanuit de regiodeal zorgt daarmee in ieder geval voor een gedeeltelijke dekking van maatregelen uit het Masterplan. De resterende € 230.000,- wordt gedekt uit bijdragen van: Gemeente Rozendaal Gemeente Rheden Totaal

€ 30.000,€ 200.000,€ 230.000,-

De totale cofinanciering vanuit Rozendaal bedraagt dan € 35.000,De totale cofinanciering vanuit Rheden bedraagt dan € 235.000,Het college van de gemeente Rheden zal (mede namens de gemeente Rozendaal) een subsidieaanvraag indienen. De subsidie vanuit de regiodeal is een subsidie die uiterlijk in 2024 moet worden besteed en die alleen kan worden besteed aan maatregelen die bijdragen aan het behalen van de doelen van de regiodeal (o.a. bestemmingsmanagement en natuurversterking). De aanvraag zal worden ingediend nadat het Masterplan door de Raden van Rheden en Rozendaal is vastgesteld. Pagina 5 van 6

Raadsvoorstel

Natuurmonumenten Ook Natuurmonumenten zal uit eigen middelenbijdragen aan het voorbereiden en realiseren van (onderdelen van) het Masterplan. Daarbij valt te denken aan investeringen in de ontvangstlocatie (Bezoekerscentrum Natuurmonumenten) en de parkeervoorzieningen Het college van burgemeester en wethouders,

Boele Boelens, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Bijlagen 1. Rapport scenario’s 2. Reacties stakeholders 3. Kosten scenario C irt Regiodeal

Pagina 6 van 6

1 2 Raadsbesluit scenario Masterplan Veluwezoom.docx

Raadsbesluit

Onderwerp Keuze scenario Masterplan Veluwezoom

De raad van de gemeente Rozendaal, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 september 2021.

Besluit: 1. 2.

Te kiezen voor scenario C als basis voor het op te stellen Masterplan Veluwezoom Rheden Rozendaal Een bedrag van € 30.000,- uit de algemene reserve te bestemmen ten behoeve van het resterende deel van de cofinanciering in de Regiodeal.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Rozendaal d.d. 2 november 2021.

Klaas Schaap, griffier

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 1 van 1

1 Bijlage 1 20210903_scenario_verkenning_masterplan_veluwezoom.pdf

Veluwezoom: duurzaam recreatief bereikbaar

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom

3 september 2021

Voorwoord Gedurende de maanden juni en juli 2021 is een intensief proces doorlopen met inwoners, belangenorganisaties, deskundigen, de gemeenten Rheden en Rozendaal en Natuurmonumenten om te komen tot scenario’s om de bezoekersstromen in de Veluwezoom beter te spreiden in tijd en ruimte. Het doel hiervan is om bij te dragen aan kwaliteitsverbetering van de natuur, leefbaarheid voor de inwoners en een gastvrije ontvangst van bezoekers. Bij de start van dit proces hebben we de opdrachtgevers – de twee gemeenten en Natuurmonumenten – gevraagd waarom men verwachtte dat dit proces op dit moment tot besluitvorming en uitvoering zou kunnen leiden, wetende dat het probleem van de overlast van bezoekersstromen al jaren wordt geagendeerd en nooit tot bevredigende oplossingen heeft kunnen leiden. Het antwoord was: “We zijn het nu eens dat er een probleem is. We weten de oplossingsrichting niet, maar de noodzaak om tot een oplossing te komen wordt nu breed onderschreven.” Natuurlijk helpt het dat er uitzicht is op fondsen die kunnen worden aangewend voor verbetering van de recreatieve ontsluiting van het gebied. De mogelijke beschikbaarheid van fondsen legt zelfs een tijdsdruk op de doorlooptijd van het project. Belangrijker is echter de gevoelde urgentie. De gevoelde urgentie komt voort uit verschillende maar samenhangende zorgen.

De toenemende recreatieve druk op de Posbank en omgeving leidt tot aantasting van de natuurkwaliteit van dit unieke Natura2000 gebied. Het leidt tot gevaarlijke

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

verkeerssituaties en het verstoort de recreatieve beleving van het gebied. En, last but not least, het leidt tot overlast voor de omwonenden. Naar verwachting nemen de bezoekersstromen in de komende jaren alleen maar toe. Daarom is het van belang om nu over die toekomst na te denken en samen richting te kiezen. Deze notitie toont drie scenario’s die met – en onder het oog van – diverse betrokkenen tot stand zijn gekomen. Het managen van de verkeersstromen staat centraal in de scenario’s. Daar zijn een aantal hoofdkeuzes in te maken. Op basis van deze keuzes wordt het Masterplan ontwikkeld en daarin wordt verdere invulling gegeven aan de ontvangstlocatie, de aansluiting met de dorpen en de rivier en de verdere detaillering van het plan vanuit het perspectief van natuur en de verschillende gebruikersgroepen. De drie scenario’s hebben onderscheidende invalshoeken en komen op hun eigen manieren tegemoet aan de criteria die van belang geacht worden door de deelnemers aan het proces. De scenario’s zijn op hoofdlijnen met elkaar vergeleken op hun impact op natuur en verkeersstromen en is er een financiële raming gemaakt voor de uitvoering van de drie scenario’s Er zijn allerlei varianten denkbaar van ieder scenario. Wij hopen echter dat deze koersnotitie u voldoende houvast zal bieden om op hoofdlijnen tot een gezamenlijke richting te komen.

Wing, Bureau Buiten, VMC BV 3 september 2021

4

Inhoudsopgave

5.

Algemene onderzoeksvragen ............................................................... 27

6.

Vergelijking scenario’s .......................................................................... 28 6.1.

De scenario’s in het kort ............................................................... 28

6.2.

Verwachte effecten van de scenario’s .......................................... 29

6.3.

Kosten van de scenario’s ............................................................. 29

Voorwoord ....................................................................................................... 4 Inhoudsopgave................................................................................................ 5 1.

Inleiding .................................................................................................. 6 7.

2.

3.

4.

1.1.

Aanleiding/vraagstelling ................................................................. 6

1.2.

Proces ........................................................................................... 7

1.3.

Opbouw van het scenario-onderzoek ............................................ 7

Situatieschets ......................................................................................... 7

Bijlagen ................................................................................................. 30 A.

Inzichten uit de vragenlijst ................................................................ 30

B.

Samenstelling maatschappelijke klankbordgroep ............................. 32

C.

Effecten van gemotoriseerd verkeer op natuurwaarden ................... 33

2.1.

Uitdagingen ................................................................................... 7

D.

Verkeersgegevens ............................................................................ 34

2.2.

Uitgangspunten/criteria .................................................................. 9

E.

Toelichting ontvangstlocaties Veluwezoom ...................................... 40

Algemene aandachtspunten en maatregelen ....................................... 10

F.

Toelichting globale kostenindicaties ................................................. 41

3.1.

Inleiding ....................................................................................... 10

G.

Samenvatting en vergelijking scenario's ........................................... 42

3.2.

Regionale kansen ........................................................................ 10

H.

Toetsing scenario's ........................................................................... 43

3.3.

Lokale kansen – maatregelen voor alle scenario’s ...................... 11

Scenario’s............................................................................................. 14 4.1.

Scenario A ................................................................................... 15

4.2.

Scenario B ................................................................................... 18

4.3.

Scenario C ................................................................................... 22

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

5

1.

basiskeuzes in te maken. Voor alle scenario’s geldt dat er in de uitwerking

Inleiding

naar een Masterplan goed zal worden gekeken naar de verdere invulling van de ontvangstlocatie, de aansluiting met de dorpen en de rivier en er dat er

1.1.

Aanleiding/vraagstelling

De Posbank en de Veluwezoom zijn prachtig. Er zijn weinig plekken in Nederland die landschappelijk en recreatief zo aantrekkelijk zijn dat de recreanten bijna vanzelf komen. De hoogteverschillen, bochten, uitzichten en variatie aan natuurlijke en culturele omgeving bieden ongekende afwisseling. Tegelijkertijd zijn de Posbank en Veluwezoom van belang als leefgebied voor veel bijzondere en kwetsbare planten- en diersoorten. De ervaring leert dat bij toenemende aantallen recreanten en toeristen, het drukker wordt op plekken waar het al druk is. Dat geldt ook voor dit gebied. Zelfs in die mate dat er te veel verstoring van de natuur ontstaat, er gevaar ontstaat en er ernstige overlast wordt ervaren. De vraag is: Hoe kan gestuurd worden op een gebalanceerde ontwikkeling van natuur en recreatie, waarbij deze in samenhang met de leefomgeving en de economie worden bekeken? Deze vraag staat centraal in de ontwikkeling van het Masterplan Veluwezoom dat eind 2021 gereed moet zijn en aan moet sluiten op de regionale ontwikkelingen zoals de recreatiezonering van de Veluwe, het programma Veluwe op 1 en het Rivierklimaatpark IJsselpoort.

zorgvuldig zal worden nagedacht over de verdere detaillering vanuit het perspectief van natuur en van verschillende gebruikersgroepen. Wat als er niet gestuurd wordt op een gebalanceerde ontwikkeling en we de autonome ontwikkelingen hun gang te laten gaan? De verwachting is dat de extra hoge recreatieve druk gedurende de corona periode wel weer af zal vlakken. Dit neemt echter niet weg dat de ontwikkelingen die in de laatste 1520 jaar te zien zijn, zich naar alle waarschijnlijkheid voort zullen zetten. En dat betekent een aanzienlijke groei van de bezoekersaantallen in de komende jaren. Gezien de kwaliteit van de natuur die nu al onder druk staat en de overlast die nu al wordt ervaren door zowel bezoekers als omwonenden vragen die bezoekersstromen van de toekomst om regie nu. De scenario’s helpen om daarvoor richting te vinden. De scenario’s worden ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden van Rozendaal en Rheden en Natuurmonumenten. Op basis van het te nemen besluit zal één scenario – wellicht aangevuld met elementen uit andere scenario’s – uitgewerkt worden tot het Masterplan Veluwezoom. Dit Masterplan zal richting geven aan de ontwikkelingen in de komende jaren. Er zullen onderdelen zijn die op relatief korte termijn kunnen worden geïmplementeerd en andere onderdelen die aanzienlijk meer tijd nodig hebben. In het Masterplan zal een fasering uitgewerkt worden.

Als tussenstap is de hier voorliggende scenariostudie ontwikkeld, waarin drie verschillende scenario’s worden gepresenteerd. De scenario’s zijn met name gericht op het managen van de verkeersstromen. Daar zijn een aantal

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

6

1.2.

Proces

2.

Situatieschets

2.1.

Uitdagingen

De scenario's zijn ontwikkeld in de periode van 1 juni tot 15 juli 2021 en het proces heeft bestaan uit de volgende stappen: •

Bureaustudie, literatuur- en beleidsverkenning

•

Brede consultatie: een ophaalsessie met stakeholders en een online

De Veluwezoom is een bijzonder gevarieerd landschap met een rijke en

vragenlijst die door bijna 1100 mensen is ingevuld (zie bijlage A)

kwetsbare natuur. In de Veluwezoom zijn algemene soorten1 te vinden alsook

Meerdere ontwerpsessies met ontwerpers en inhoudelijk deskundigen

zeldzamere, verstoringsgevoeligere soorten2.

om tot concept scenario's te komen

Naar schatting bezoeken zo’n 2 miljoen (dagjes)mensen jaarlijks het gebied

Verdieping en herformulering van de concept scenario's in twee

en zijn er zo’n 100.000 overnachtingen (Masterplan R&T, 2016).

bijeenkomsten met de maatschappelijke klankbordgroep (zie bijlage B) •

Omwonenden profiteren van de recreatieve voorzieningen, zoals de goed

Onderzoekende gesprekken met de ambtelijke projectgroep

•

onderhouden paden en wegen. In de vragenlijst (n=1073, zie bijlage A) geeft

Expert judgement over effecten van de scenario's op verkeer en natuur

•

44% van de respondenten aan wekelijks een bezoek te brengen aan Posbank

Expert judgement over de financiële kant van de scenario's

•

en omgeving en 32% zelfs dagelijks. Veel van deze mensen ervaren echter

Bespreken beoordelingscriteria met de raadsleden

•

ook nadelen van het intensieve gebruik van het gebied. 60% ervaart overlast

Afstemming met de bestuurders

bij meer dan de helft van de bezoeken. De balans tussen natuur, toerisme en

• •

leefomgeving is nogal eens gespannen.

1.3.

Opbouw van het scenario-onderzoek

Natuur onder druk De Veluwezoom is onderdeel van Natura20003 gebied de Veluwe en is

Na een korte situatieschets van het gebied, wordt er ingegaan op enkele regionale en lokale kansen die gelden voor ieder scenario. Vervolgens worden drie scenario’s voor de Veluwezoom beschreven in woord, beeld en kaart. Met aandacht voor de impact en een kostenindicatie. Het rapport eindigt met een vergelijkend overzicht en bijlages met aanvullende informatie.

1 O.a. grote bonte specht en eekhoorn. 2 Zwarte specht, boommarter, wespendief en boomleeuwerik.

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

aangewezen als habitat- en vogelrichtlijngebied met daaraan gekoppelde instandhoudingsdoelstellingen. In algemene zin gaat het slecht met de biodiversiteit in Nederland en ook deze doelen worden niet allemaal gehaald. Gemotoriseerd verkeer is één van de verstoringsbronnen voor de natuur (zie bijlage C). 3

Natura 2000 is een Europees netwerk van waardevolle natuurgebieden. Het doel van Natura 2000 is om de natuurkwaliteit en soortenrijkdom in de natuur te behouden.

7

Ook mensen ervaren het gebied als druk. Dat doet afbreuk aan de Verstoring vindt plaats door beweging – visueel en fysiek (het aanrijden van

natuurbeleving en het leidt tot overlast. Overlast voor recreanten én bewoners

dieren) – en geluid. Ook indirect hebben uitlaatgassen, stikstof, ruimtebeslag,

wordt ervaren in de vorm van (fysieke) hinder op wegen en paden,

versnippering en het stuk rijden van bodem en vegetatie een negatieve

geluidsoverlast van auto’s en met name motoren die de stilte doorbreken en

impact. Wanneer bezoekers hun voertuig verlaten en zich onvoorspelbaar

door (zwerf)afval. De verwachting is dat het aantal recreanten in het gebied in

gedragen door bijv. buiten de paden te treden, honden los te laten lopen of na

de komende jaren blijft toenemen.

zonsondergang aanwezig te zijn is het verstorend effect nog groter. Verkeersoverlast en verkeersveiligheid Dieren passen zich aan op voorspelbare patronen/verstoring, maar kunnen

Voor veel omwonenden is verkeershinder het centrale probleem van de

dat niet bij onvoorspelbare patronen. Dat geldt voor alle dieren, maar in

Veluwezoom, zowel verkeer dat parkeert als bezoekers die in het gebied

bijzondere mate voor de (zeldzame) grondbroedende vogels in de open

rondrijden. Drukte leidt tot confrontaties tussen verschillende weggebruikers

terreinen aangezien verstoring directe gevolgen heeft op hun broedsucces4.

waarbij onveilige situaties kunnen ontstaan. Zoals eerder beschreven heeft

Momenteel zijn er onvoldoende mogelijkheden om hier effectief op te kunnen

verkeer ook nadelige effecten op de natuurwaarden van het gebied.

handhaven. Om de impact van het verkeer te kunnen duiden maken we gebruik van verschillende verkeersonderzoeken uit het Posbank gebied. Een uitgebreide rapportage van de verkeersgegevens is opgenomen in bijlage D. In hoofdlijnen kunnen we het volgende constateren: •

Op basis van verkeersslachtoffer cijfers behoren de wegen rondom de Posbank niet tot de gevaarlijkste in de regio. Er is geen duidelijke toe- of afname in slachtoffers over de jaren (2014-2021).

•

Verkeersdrukte vindt met name plaats in het weekend. Gemiddeld is het dan 1,5 tot 2 maal zo druk, op de drukste dagen loopt dit op tot

Figuur 1. Boomleeuwerik, kensoort van heide en zand. Foto: Ján Svetlík - Flickr

2,5 maal meer verkeer dan op weekdagen.

(Ervaren) drukte 4

Sierdsema et al. (2020), Natuurbeheer- en zoneringsmaatregelen voor zeven aangewezen vogelsoorten in Natura2000-gebied de Veluwe. Bouwstenen soortenherstel beheerplan Natura 2000 Veluwe. SOVON

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

Krijgsveld et al. (2008) Verstoringsgevoeligheid van vogels: update literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie. Bureau Waardenburg en Vogelbescherming Nederland.

8

•

Het aantal motorrijders in een recent gehouden verkeerstelling

2.2.

Uitgangspunten/criteria

bedraagt gemiddeld ca. 11% van het totaal aantal geregistreerde

•

motorvoertuigen. Het hoogste aandeel van 18% is gemeten op de

In de vragenlijst en tijdens de ophaalsessies hebben we aan de stakeholders

Diepesteeg, komend vanaf de Posbank naar de Steeg.

gevraagd aan welke criteria het Masterplan zou moeten gaan voldoen. Dit

De bezetting van parkeerlocaties verschilt sterk per locatie en

leidde tot de volgende aandachtspunten. Het Masterplan moet bijdragen aan:

tijdstip. De hoogste bezetting is in het algemeen tussen 13.00-16.00

•

•

•

(meer dan 60% bezet). De parkeerlocatie boven op de Posbank is

Versterken natuurwaarden

het populairst en heeft veelal een bezetting van meer dan 100%.

•

Stijging dan wel behoud van de biodiversiteit

60% van de bezoekers komt uit de directe omgeving (binnen 20 km

•

Beleving van natuurwaarden

van Posbank) en 25% van de bezoekers komt van grote afstand

Ruimte en stilte op en rondom de Posbank

(meer dan 40 km).

•

Minder overlast van gemotoriseerd verkeer

De max. snelheid van 50 km/h die geld op de wegen in het Posbank

•

Vermindering van topdrukte

gebied wordt veelal overtreden. De snelheden liggen lager tijdens

•

Hogere kwaliteit van de leefomgeving

drukkere periodes.

Toegankelijkheid en gastvrijheid

Onderzoek wijst uit dat op drukke dagen circa driekwart van de

•

Inclusiviteit: toegang bieden voor verschillende doelgroepen

motoren en een derde van de auto’s relatief kort aanwezig is (minder

•

Ontvangst bieden voor verschillende vervoermiddelen

dan 45 minuten) en alleen een ‘rondje’ rijdt door het gebied.

•

Educatie en bewustwording van recreanten

•

Scheiding/ afstemming verschillende bezoekersstromen

Ruimte voor natuur én recreatie

Verbinding Veluwezoom

De Posbank heeft waarde voor grote groepen Nederlanders. Ondanks dat de

•

Omwonenden voelen zich welkom op de Posbank

meeste bezoekers uit de eigen regio komen, zijn er bezoekers uit het hele

•

Verbinding van de Posbank met de dorpen, landgoederen, IJssel vallei

land en uit het buitenland. Dit draagt ook bij aan het dilemma dat menigeen

•

Impuls voor de lokale economie en lokale ondernemers

hier ervaart. Eenvoudige oplossingen (zoals: de boel afsluiten) zijn er niet

Basisvoorwaarden

zonder dat er consequenties zijn. Het gaat om het vinden van balans. Zowel

•

Robuust en tijdsbestendig

natuur als recreatie verdienen een plek op de Veluwezoom.

•

Mogelijkheid om bij te sturen

•

Veilig voor bezoekers en omwonenden

•

Beperking CO2 uitstoot

•

Financiering

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

9

3.

Algemene aandachtspunten en maatregelen

De lokale uitdagingen kunnen ook in regionaal verband ondersteund worden. Spreiding van toegangen: complementaire entreepoorten Veluwezoom De Veluwezoom heeft veel verschillende karakteristieken en is breder dan de Posbank alleen. Binnen Veluwe op 1 – een samenwerkingsverband op de

3.1.

Inleiding

Veluwe – en de uitwerking Veluwezoom vol verhalen is een strategie uitgezet voor verschillende ontvangstlocaties. Deze locaties zijn afgestemd op

Naast scenario-specifieke uitgangspunten en maatregelen zijn er ook gemene

specifieke doelgroepen, om de groei van het aantal bezoekers op te vangen

delers in het managen van het onderzoeksgebied (zie figuur 2).

en de druk op kwetsbare delen te verlagen. Ook kan gedacht worden aan het

Onderstaande regionale en lokale kansen en maatregelen zullen, ongeacht

NS-station Dieren als startlocatie voor onder andere fietsers en wandelaars.

het te kiezen scenario, uitgewerkt worden in het Masterplan.

Mogelijke ontvangstpoorten en startlocaties zijn weergegeven in figuur 3.

Figuur 2. Studiegebied Veluwezoom met de focus op Rheden – Rozendaal

3.2.

Regionale kansen

Op de gehele Veluwezoom zijn er meer mogelijkheden tot het beïnvloeden

Figuur 1. Suggestie voor mogelijke goed bereikbare, complementaire toegangen tot de Veluwezoom gericht op specifieke doelgroepen

van bezoekersstromen dan in het gebied Posbank Rheden-Rozendaal alleen.

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

10

Voorlichting en communicatie

Vergroten OV-bereikbaarheid en aantrekkelijkheid

Voor spreiding van bezoekers is het essentieel om te informeren en

Het verminderen van autoverkeer leidt tot minder overlast en is gunstig voor

inspireren. Hier ligt een belangrijke rol in voorlichting, communicatie en

de rust in het gebied. Als bijkomend effect draagt dit bij aan de energie-,

bewegwijzering. Via bebording, apps, websites, tijdschriften (o.a. De

stikstof- en klimaatdoelen in de regio. Dat kan door het bieden van een goed

Kampioen (ANWB), SPOOR (NS), Puur Natuur (Natuurmonumenten),

alternatief voor autogebruik in de vorm van goed OV en het bieden van

Staatsbosbeheer Magazine (Staatsbosbeheer)) en sociale media.

stimulansen die bijdragen aan de beleving ter plaatse (bijvoorbeeld treintoegang in combinatie met evenementen of een NS-fietsverbinding (fiets

Informatie onderweg: Parkeerroute Informatiesysteem (PRIS)

heen-trein terug)).

Om het parkeren te stroomlijnen kunnen bezoekers met behulp van een

Station Rheden biedt hiervoor een kans. Onderdeel van elk scenario is om

geavanceerd parkeerroute informatiesysteem (PRIS) naar de gewenste

Station Rheden te ontwikkelen tot natuurstation Rheden/Veluwezoom. De

plekken geleid worden. Dat start langs de hoofdinval routes (A50, A12, N348,

herinrichting van de stationsomgeving, het scheppen van een aantrekkelijke

A348) voor (boven)regionale bezoekers. Hier kan worden aangegeven welke

en veilige (wandel)verbinding met het bezoekerscentrum Veluwezoom en de

parkeerlocaties het meest geschikt zijn voor bepaalde doelgroepen en of er

Posbank, trein-producten en marketing en communicatie zijn hierbij

ruimte is op die parkeerplekken. Op lokaal niveau geeft dit systeem actuele

essentieel. Natuurbeleving kan al beginnen bij het station met een

informatie aan mensen die een parkeergelegenheid zoeken. Bovendien kan

natuurboulevard voor voetgangers naar het bezoekerscentrum (zie ook 3.3).

het op afstand gebruikt worden om actief te sturen. Suggestie is om buslijn 1 Oosterbeek – Arnhem – Velp door te trekken naar Rheden om zo Arnhem direct met het bezoekerscentrum Veluwezoom te verbinden.

3.3.

Lokale kansen – maatregelen voor alle scenario’s

Ook lokaal bestaan scenario overstijgende kansen die in het Masterplan uitgewerkt zullen worden. Gastheerschap Figuur 2. Voorbeeld van een dynamisch parkeerroute informatiesysteem (PRIS)

In elk scenario is aandacht voor gastheerschap. Hoe verwelkomen wij bezoekers? Hoe is de openbare ruimte ingericht? Hoe informeren wij gasten?

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

11

Eenduidige bewegwijzering en bebording, zowel recreatief als bijvoorbeeld

Snelheidsreductie: maximaal 30 km/h

voor parkeren, vormt een belangrijke basis.

Om de lawaaioverlast te beperken en de aanzienlijke verschillen in snelheid tussen de verschillende gebruikersgroepen te reduceren en zo de

Ontvangstlocaties

verkeersveiligheid te vergroten stellen we voor de maximumsnelheid in het

Het belang van goede ontvangstlocaties met bijbehorende functionaliteiten is

gehele gebied te verlagen naar 30km/h.

groot (zie bijlage E). De uitwerking van de ontvangstlocaties, zoals het bezoekerscentrum Veluwezoom, zal nader vorm krijgen in het Masterplan.

Aantrekkelijke entrees Om de aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten voor bewoners en

Voorlichting, toezicht en handhaving

bezoekers krijgen de entrees tot het gebied een passende inrichting. Het gaat

In het Nationaal Park gelden regels om de verstoring van de natuur te

daarbij met name om de inrichting van de kruising Arnhemsestraatweg-N785,

minimaliseren. Bezoekers dienen bijvoorbeeld hun hond aangelijnd te

de rotonde Arnhemsestraatweg-Oranjeweg en de rotonde

houden, mogen niet buiten de paden treden en zijn na zonsondergang niet

Arnhemsestraatweg-Schietbergseweg en hun direct omgeving. Hier liggen

welkom. Voorlichting, toezicht en strenge handhaving zijn noodzakelijk om

ook kansen om de werking van de Arnhemsestraatweg als fysieke barrière en

naleving van regels te waarborgen. Het vergroten van de zichtbaarheid in het

als harde ruimtelijke scheidslijn tussen dorp en Veluwezoom te verzachten.

gebied, de inzet van vrijwilligers voor voorlichting en als ‘ogen in het veld’ en meer bevoegde handhavers dragen hieraan bij.

Relatie dorp-Veluwezoom en zand-water/water-zand De Arnhemsestraatweg vormt in Rheden een fysieke barrière die verminderd

Sturen gedrag recreanten

kan worden door het doorgaande karakter van de weg gericht te doorbreken.

Informatievoorziening en marketing spelen een belangrijke rol in het sturen

Dat kan door de snelheid op een deel van het traject te reduceren tot 30km/h,

van het gedrag van recreanten op weg naar voorzieningen en naar attracties

het wegprofiel in te richten op een manier die beter past bij een

(o.a. bloeiende heide). Bezoekers kunnen verleid worden om in ruimte en tijd

dorp/bebouwde kom en de fietser en wandelaar beter te faciliteren met

te variëren in beschikbaarheid, beleefbaarheid, bereikbaarheid,

oversteekplekken. De vrijgekomen ruimte in het profiel kan gebruikt worden

betaalbaarheid en bekendheid.

voor meer groen, bloemrijke wadi’s en los verspreide groepen (grote) bomen

Publiek kan weggeleid worden van kwetsbare gebieden m.b.v. een

die ruimtelijk de verbinding leggen tussen de dorpsrand en de Veluwezoom

doordachte terreininrichting. Het padenbeloop en het spel dat daarin gespeeld

(zie figuur 5). Ook in Rozendaal, bij de Kerklaan en Beekhuizenseweg, ligt

wordt met openbaren en verhullen (beplanting, reliëf) kan bijdragen aan

een vergelijkbare opgave

minimalisering van verstoring. Hetzelfde geldt voor het opheffen van paden en het instellen van vaste routes.

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

12

parkeerplaatsen al dan niet af te sluiten, een- of tweerichtingsverkeer in te stellen in weekend dan wel doordeweeks et cetera. Financiën De kosten van de algemene maatregelen zijn niet exact aan te geven. We gaan uit van een bandbreedte van € 3 tot 4 miljoen, waarin de herinrichting van de stationsomgeving en Groenestraat nog niet zijn meegenomen. Dit betreffen: •

Eenmalige investeringen voor de herinrichting van de Arnhemsestraatweg in Rheden en De Steeg, gericht op het verbeteren van de landschappelijke en functionele relatie tussen de dorpen en de Veluwezoom (inclusief bebording, bewegwijzering en realisatie van een

Figuur 3. Boven: schets huidige situatie Arnhemsestraatweg. Onder: schets heringerichte Arnhemsestraatweg met een gelijkwaardigere positie van wandelaar en fietser en meer ruimte voor groen voor een prettige, vanzelfsprekende overgang tussen dorp en Veluwezoom.

wandelpad, zie ook bijlage F voor een toelichting), circa 1,5 tot 3 miljoen. •

Invoering van het parkeerroute informatiesysteem (PRIS) vraagt een eenmalige investering van circa 500.000 euro.

•

Jaarlijkse meerkosten voor beheer van de openbare ruimte zijn nog onbekend, voor beheer van het PRIS houden we rekening met circa

Loper centrum Rheden - Posbank

70.000 euro per jaar. Jaarlijkse (meer)kosten voor intensivering van

De verbinding tussen het centrum van Rheden, het station en het

handhaving zijn hier hierin nog niet meegenomen, maar zullen in het

bezoekerscentrum Veluwezoom/de Posbank is weinig uitnodigend. Door deze gebieden ruimtelijk sterker met elkaar te verknopen kunnen bezoekers verleid worden het centrum van Rheden te verkennen. Met een herkenbare,

Masterplan aan bod komen. •

Onvoorziene kosten 1 miljoen.

aantrekkelijk ingerichte ‘loper’ kan de Veluwezoom met het dorp en de IJssel worden verbonden. De herinrichting van de stationsomgeving is een eerste stap. Zonering in de tijd Ieder scenario kan verrijkt worden met een zonering in tijd. Door bijvoorbeeld op absolute piekmomenten delen af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer,

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

13

4.

Scenario’s

In de scenario’s worden verschillende denkrichtingen geschetst om op lokaal niveau (Rheden en Rozendaal) de problemen ten gevolge van de

Scenario’s als eindbeeld

bezoekersstromen het hoofd te bieden. Uitgangspunt hierbij is dat ‘niets doen’

De scenario’s zijn beschreven aan de hand van een eindbeeld. Fasering

geen optie is; de druk op het gebied (natuur en omgeving) is in de huidige

en gedetailleerde beschrijving van maatregelen zal onderdeel zijn van het

situatie al enorm en zal in de komende jaren alleen maar toenemen.

Masterplan. Daarbij is 2030 richtinggevend voor het eindbeeld en zullen

De belangrijkste knop waaraan in de scenario’s gedraaid wordt is de mate

de eerste investeringen in maatregelen al plaatsvinden in 2024.

van toegankelijkheid voor verschillende verkeersdeelnemers. Dit is het belangrijkste instrument om de drukte en overlast te sturen en natuurwaarden te beïnvloeden. Voor alle scenario’s gelden de in het vorige hoofdstuk

Toegankelijkheid

beschreven regionale strategie en de ‘gemene delers’, zoals bijvoorbeeld

Binnen alle scenario’s zal rekeningen worden gehouden met bevoorrading

PRIS. In de uitwerking naar het Masterplan zal hier verdere invulling aan

van horeca en bereikbaarheid van de woningen in het gebied.

worden gegeven, net als aan de ontvangstlocaties, de aansluiting met de dorpen en de rivier en de verdere detaillering van de toegankelijkheid van het gebied vanuit het perspectief van natuur en van verschillende gebruikersgroepen. Aanvullende onderzoeksvragen voor in het Masterplan worden beschreven in hoofdstuk 5. Er zijn drie scenario’s die we A, B en C noemen. Deze scenario’s worden beschreven en hun effecten op natuur en verkeer t.o.v. de huidige situatie worden in beeld gebracht. Beschrijving van effecten betreft inschattingen op basis van expert judgement. De inschatting van de kosten is gemaakt om de scenario’s onderling te kunnen vergelijken. De inschatting is echter dusdanig op hoofdlijnen dat het niet kan worden gebruikt als een raming. Daarvoor is verdere detaillering in het Masterplan nodig.

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

14

4.1.

Scenario A

Voorgestelde (verkeers)situatie De verkeerssituatie blijft nagenoeg ongewijzigd. Het gebied is en blijft toegankelijk en bereikbaar voor alle soorten verkeersdeelnemers. •

De toestroom van bezoekers per motor of auto wordt gedoseerd (gemaximeerd) met een toegangssysteem.

•

De Beekhuizenseweg en de Diepesteeg blijven tweerichting voor gemotoriseerd verkeer

•

De Schietbergseweg is éénrichting voor gemotoriseerd verkeer (rijrichting: omhoog)

•

De maximumsnelheid is 30km/h

•

Betaald parkeren bij het Paviljoen en bij de ontvangstlocatie bezoekerscentrum Veluwezoom.

In scenario A wordt alle gebruikersgroepen de mogelijkheid geboden zo

•

Het gehele gebied is toegankelijk met de fiets

•

Heide en paviljoen zijn zelfstandig bereikbaar voor iedereen

optimaal mogelijk te genieten van de Posbank. De groepen zijn zich ervan bewust dat ze de ruimte en rust moeten delen en zijn daartoe bereid.

Verwachte effecten op natuur (t.o.v. huidige situatie)

Met technische middelen zoals gecontroleerde toegang voor gemotoriseerd

De toegankelijkheid van het gebied is vergelijkbaar met de huidige situatie,

verkeer met tijdsloten (vooraf te reserveren), betaald parkeren en

daardoor zijn de effecten op de natuur min of meer gelijk met de autonome

milieuzonering wordt gestuurd op drukte en overlast. Daarnaast worden

ontwikkeling. Het afvlakken van de piekdrukte en de lagere snelheid van het

gebruikers attent gemaakt op de bijzondere waarden van het gebied, de

gemotoriseerde verkeer zullen slechts beperkt effect hebben, aangezien de

noodzaak om die met elkaar te delen en onderling respect te betuigen. Dat

toegankelijkheid en doordringbaarheid van het gebied daarmee niet

gebeurt via een voorlichtingscampagne op websites, sociale media en op

veranderen. Middels effectief toezicht, strenge handhaving en het flink

piekmomenten gebeurt dit door vrijwilligers op de parkeerplaatsen en bij de

beperken van het aandeel gemotoriseerd verkeer kan in dit scenario

‘poorten’ tot het gebied. De combinatie van sturingsmiddelen is nader te

meerwaarde voor de natuur geboekt worden.

bepalen.

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

15

Scenario-onderzoek Masterplan Veluwezoom ■ juli 2021 ■ Wing ■ Bureau Buiten ■ VMC BV

16

Verwachte verkeerseffecten (t.o.v. huidige situatie)

gedrag via (online) communicatie en marketing. In dit scenario verwachten we

De voorgestelde ingrepen vlakken de piekdrukte af en zorgen voor minder

inkomsten uit het betaald parkeren. Deze inkomsten kunnen deels (voor waar

verkeers- en lawaaioverlast. De lagere maximumsnelheden verbeteren de

het gemeentelijk terrein betreft) worden ingezet om de jaarlijkse lasten te

verkeersveiligheid licht (10-20% minder ongevallen).

compenseren (voor een toelichting, zie bijlage F).

Naar verwachting worden de Diepesteeg, Beekhuizenseweg en het hoge deel van de Schietbergseweg wat minder druk vanwege de drukte-regulerende

Eenmalige investering:

ingrepen zoals betaald parkeren bij het Paviljoen, een toegangsprijs voor

miljoen voor de maatregelen die in elk scenario

gemotoriseerd verkeer en/of het ontmoedigen van lawaaiige voertuigen door dB-meters/milieuzonering. Indien gewenst kan de verkeersdrukte verder naar

tussen de € 1 en 2 miljoen voor dit scenario + € 3-4 terugkomen.

Jaarlijkse kosten:

beneden door strenger te sturen op aantallen. Handhaving kan geborgd

tussen € 0,25 en 0,5 miljoen per jaar, minus baten uit opbrengst parkeergelden.

worden middels technische maatregelen. Mogelijk ontstaat een waterbedeffect van auto beweging in de omgeving.

Risico’s en kwetsbaarheden Dit scenario …

De parkeerplek bij het bezoekerscentrum Veluwezoom wordt gezien als

•

hoofdentree tot het gebied en de bezoeker is vanuit hier het snelst op de

Geeft een beperkte bijdrage aan de instandhoudingsdoelstellingen voor Natura 2000.

heide. Als hier betaald parkeren wordt ingevoerd leidt dit tot minder

•

Is afhankelijk van geavanceerde verkeerstechniek.

verkeersdruk. De toegangs-beperkingen leiden mogelijk tot meer zoekverkeer

•

Zal door alle techniek enigszins afbreuk doen aan de natuurlijke

op het westelijk deel van de Beekhuizenseweg (Velp-Noord/Rozendaal) en de

setting en de beleving daarvan.

Bovenallee/Beekhuizenseweg (Rozendaal).

•

Globale kostenindicatie

•

Kan leiden tot het uitwijken van parkeerders naar de gratis locaties in de aanliggende (woon)gebieden.

De verwachting is dat de eenmalige investeringen en de jaarlijkse kosten in

Vraagt inzet van communicatie en marketing, plus vrijwillige gastheren/ -vrouwen om gedragsverandering te realiseren.

dit scenario relatief laag zijn, vergeleken met de andere scenario's. De maatregelen die een eenmalige investering vragen, zijn: verkeersborden,