[24bb002523] Bijlage behorend bij 24bb002525 - Herzien Masterplan Feyenoord City
Tekst van het document
er aanleiding is om het aandeel sociaal te vergroten, waarbij
zodat de ruimtes op voor deze functie geschikte plekken
opgesteld, op basis waarvan geconcludeerd kan worden dat
dit wel in balans moet zijn met de impact op de private
terecht kunnen komen.
het programma in Deelgebied 1 verantwoord kan worden
grondexploitatie. Voor de woningen in deelgebied 1 (boven
gerealiseerd. In het Rotterdams OmgevingsEffectRapport
de 3.700) en deelgebied 2 en 3 wordt 25% sociaal, 40%
Op basis van de referentienormen zullen In het hele gebied
(ROER) bij de Oostflank is de ontwikkeling in de hele
middenduur en 35% duur aangehouden. Bij de uitwerking
ca 40.000 m2 maatschappelijke voorzieningen gerealiseerd
Oostflank onderzocht, waarbij het totale programma in dit
van het woonprogramma wordt specifiek met de omgeving
worden. Voor het andere niet-woonprogramma (leisure,
Masterplan is meegenomen. Hierbij blijken de belangrijkste
besproken welke behoefte er is. Uit de participatie is
horeca, detailhandel, kantoor, onderwijsinstellingen,
effecten aanvaardbaar te zijn bij de realisatie van de
bijvoorbeeld een sterke behoefte aan ouderenwoningen
bedrijfsruimtes) is 200.000 - 410.000 m2 beschikbaar.
50 |
6.865 - 9.740 woningen (630.000 - 875.000 m2 BVO)
Voor deelgebied 1; ^ min. 50X betaalbaar = sociaal ± middensegment ^ 450 sociaal van de eerste 3700 woningen ^ daarboven 25X sociaal, 40X middensegment 35X vrije sector
voor de NPRZ-wijken, maar ook specifiek de versterking van
deelgebieden zal middels actualisatie van het DPO de
750 - 2000 woningen (60.000 - 150.000 m2 BVO) 1000 - 1500 woningen (80.000 - 140.000 m2 BVO)
Stadskant Waterkant Mallegat
5.000 - 6.900 m2 BVO 50.000 - 90.000 m2 BVO max. 1.100 m2 BVO
Veranda
10.000 - 30.000 m2 BVO
Totaal
120.000 - 220.000 m2 BVO 60.000 - 100.000 m2 BVO
246.000 - 448.000 m2 BVO
NB: in het niet-wonen programma zit een grote bandbreedte, met name in de Stadiondriehoek. Dit betreft uitwisseling met wonen, waarbij de komst van een grote trekker of onderwijsinstelling en de eventuele verhuizing van de bioscoop grote invloed hebben op het aandeel niet-wonen.
otaal circa 7.000 - 9.500 woningen circa 875.000 - 1.325.000 m2 BVO (wonen + niet-wonen) NB; dit is allemaal nieuw toe te voegen programma. Bestaande, blijvende bebouwing, zoals de Kuip, is hier niet in meegenomen.
4. Stadiondriehoek
3. De Veranda
2. Waterkant
5. Stationsomgeving
jtadskant
Won Iige-I Sport Hotel Kantoor Leisure Horeca
Programma
D.'I.iiIImI'L'I
(indicatieve voorbeelduitwerking)
Overig
Masterplan Feyenoord City | 51
3.5 SOCIAAL ECONOMISCH PROGRAMMA
Visie
Speerpunten
Feyenoord City moet meer zijn dan een
In de maatschappelijke visie is dit vervolgens vertaald in 6
gebiedsontwikkeling. Feyenoord City beoogt een
speerpunten om hier invulling aan de geven:
maatschappelijke impuls voor de omliggende wijken en haar bewoners te zijn. Daarom is er een maatschappelijke
1. Eigenaarschap stimuleren
inzet voor Feyenoord City opgesteld. In de ambitieroos
Wij stimuleren eigenaarschap, door samen met bewoners
zijn de integrale ambities voor het project geformuleerd,
en lokale ondernemers plannen te maken en uit te voeren
welke zowel ruimtelijk programmatisch als maatschappelijk
(co-creatie). Buurtinitiatieven krijgen een plek in de nieuwe
richting geven aan het project. Voor de maatschappelijke
ontwikkeling.
kant hebben we deze vertaald in de onderstaande ambities:
2. Ruimte voor experiment Onderdeel van Zuid: we ontwikkelen een gebied dat sociaal
Samen met lokale ondernemers en initiatieven
en fysiek verbonden is met Rotterdam-Zuid. De huidige
uit de aangrenzende wijken geven we bestaande
barrières (zowel fysiek als mentaal) overbruggen we,
gebouwen tijdelijke invulling en bieden we ruimte voor
waarbij we zorgen dat ook de inwoners uit de omliggende
placemaking en nieuwe programmering in het gebied.
wijken graag naar Feyenoord City komen en zich daar
Dit pioniersprogramma zorgt voor talentontwikkeling en
welkom voelen. We bevorderen dit door voorzieningen en
ondernemerschap.
goede routes, met een nieuw recreatiegebied aan de rivier waar iedereen samenkomt als visitekaartje.
3. Kansen voor de jeugd
Maatschappelijke Meerwaarde voor Zuid: we ontwikkelen
werkgelegenheid samen met lokale ondernemers, het
Middels talentontwikkeling, het creëren van nieuwe een nieuw gebied. Dit moet een gebied worden met
bieden van laagdrempelige ontmoetingsplekken voor
meerwaarde voor Rotterdam-Zuid en de inwoners.
jongeren en nieuwe rolmodellen richten wij onze aandacht
We sluiten aan op behoeften, zorgen voor passende
op de jeugd van Zuid.
voorzieningen en bieden mensen perspectief, of dit nu een woning, opleiding of een baan is. We besteden hierbij extra
4. Creëren van werkgelegenheid
aandacht aan de groepen die vaak minder aan bod komen
Het hebben van werk betekent primair dat mensen
ouderen en jongeren. Wijkbewoners kunnen, onder
deze participatieve samenwerking centraal blijven staan en
bij dit soort ontwikkelingen.
een inkomen hebben, waardoor ze kunnen voorzien
voorwaarden, voorrang krijgen voor woningen. Wij zetten
ook doorgegeven worden aan de ontwikkelpartners in de
in hun basisbehoeften zoals voedsel, huisvesting en
in op zoveel mogelijk lokale ondernemers en het versterken
toekomst.
Participatieve Ontwikkeling op Zuid: we ontwikkelen het
gezondheidszorg. Dit leidt tot een grotere economische
van de lokale economie.
gebied samen met de inwoners en ondernemers in het
veerkracht in de gemeenschap als geheel. Inzetten op
gebied en de omliggende wijken. Samen met gebruikers en
het creëren van werk is essentieel om de verbindingen
De aanpak is gericht op het structureel ophalen van input,
6. Locatiespecifieke aanpak
samenwerken aan het verzilveren van kansen, gezamenlijk
omliggende wijken wordt onderzocht waar de behoeften
met de wijken te verstevigen. Lokale en maatschappelijke
Nieuwe maatschappelijke programmering wordt
de juiste keuzes maken, oplossen van zorgpunten en creëren
liggen en wat nodig is om het gebied te activeren. Door
ondernemers spelen een belangrijke verbindingsrol bij het
toegevoegd, passend bij de plek. Er is aandacht voor de
van draagvlak voor de ontwikkelingen. Dit geldt voor het
planvorming, realisatie en straks ook exploitatie/beheer
ontwikkelen van werk.
soorten en mix van verblijfsfuncties, de positionering van
ontwerpen, het bouwen en het uiteindelijk gebruiken van
samen met de lokale partners vorm te geven creëren we eigenaarschap in het gebied.
In Feyenoord City leggen we de focus op het creëren
verbindingsplekken, de invulling van plinten en de inrichting
het totale gebied. Werken aan een stevige verbinding met
en koppeling van de buitenruimte.
de omgeving is de basis voor het inrichten van het proces.
van geschikte banen op basis van skills; dat betekent het
Dit geldt in het bijzonder voor de openbare ruimte, maar
Op basis van participatie en ervaringen in de
erkennen van competenties en vaardigheden bij mensen.
De aanpak is samenwerken met sociale partners
bijvoorbeeld ook voor het goed organiseren van kansen voor
programmering van de huidige leegstaande ruimtes is
Hiervoor zoeken we naar combinaties van leren en werken
en bewoners. Feyenoord City is een stedelijke
werkgelegenheid.
geconcludeerd dat de gebiedsontwikkeling een duidelijke
en richten we ons op nieuwe (lokale) maatschappelijke
gebiedsontwikkeling voor en met de bewoners van
meerwaarde wil bieden aan de volgende zaken, die in de context van de planontwikkeling spelen:
ondernemers die kansen voor omwonenden bieden. Naast jongeren is er op Zuid een grote groep inwoners met
1.
Meer betaalbare woningen voor de mensen uit de
een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Voor deze groep
van de plannen. Sterker nog, zonder hen is een goede
maatschappelijke impact van de gebiedsontwikkeling
omliggende wijken;
is maatwerk en goede begeleiding nodig. Hierbij spelen
ontwikkeling niet mogelijk. Wel leert de ervaring dat het
te vergroten. In samenwerking met partners die al in het
2.
Behoefte aan betere maatschappelijke voorzieningen;
sociale ondernemingen/maatschappelijke ondernemers een
niet voor iedereen makkelijk of vanzelfsprekend is om te
gebied of de omliggende wijken actief zijn is ervoor gekozen
3.
Een beter perspectief voor de Rotterdammers;
grote rol omdat zij vanwege de professionele begeleiding en
participeren. Om mensen te betrekken bij de ontwikkeling
dat er heel praktische, specifieke ingrepen en ontwerpen
4.
Een plek bieden aan startende en sociaal
de focus op arbeidsparticipatie in staat zijn om met mensen
heb je toegang tot de juiste doelgroepen nodig. Daarom
nodig zijn om impact te versterken. Bewoners, ondernemers,
maatschappelijke ondernemers;
met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt te werken.
gaan wij in gesprek met een breed en divers palet aan
initiatiefnemers, welzijnsorganisaties en maatschappelijke
5.
52 |
Meer plek om te ontmoeten, te bewegen en te sporten
Rotterdam-Zuid. Bewoners en stakeholders worden daarom
Impactversterkers
al jarenlang betrokken bij het vormgeven en uitwerken
Binnen Feyenoord City zien we een aantal kansen om de
rolmodellen, partners, bewoners en organisaties. Hierdoor
partners uit Zuid hadden hier een belangrijke stem.
in een aantrekkelijke omgeving, aangesloten op de
5. Focus op lokaal
kunnen we ook bij moeilijk bereikbare doelgroepen input
Initiatieven vanuit de wijken krijgen hier een plek. En lokale
wensen van de bewoners.
Wij bieden kansen voor doorstroming vanuit de
en kennis ophalen. Wij zijn doorlopend in gesprek met
ondernemers hebben de mogelijkheid hier hun toekomst op
aangrenzende wijken naar het gebied door een breed
steeds meer mensen en nodigen iedereen uit om met ons
te bouwen.
woningaanbod, ook voor bijzondere doelgroepen, zoals
mee te denken en te doen. In de verdere ontwikkeling zal
Pionieren in de tijdelijkheid De tijdelijke ruimtes bieden kansen aan ondernemers en startups. Het laat ondernemingen naar volwassenheid groeien en tegelijkertijd schept het werkgelegenheid en dagbesteding voor de mensen die het hard nodig hebben. Daarnaast wordt er gebouwd aan een sociaal netwerk, er wordt kennis gedeeld en samengewerkt aan arbeidsontwikkeling voor mensen op Zuid. Met deze ondernemers, die verenigd zijn in de Impacthub, en verschillende partners werkt de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas nauw samen om vernieuwende concepten te ontwikkelen die mee kunnen groeien met de gebiedsontwikkeling. Dit is de manier om nu al invulling te geven aan de maatschappelijke doelstellingen, een impact monitor te ontwikkelen en lessen voor de toekomst te leren. Hierbij wordt ook gekeken wat in de fasering nodig is om 'mee te reizen' met de gebiedsontwikkeling tot de definitieve situatie.
Makersplace In het gebied realiseren wij een Makersplace: een multifunctioneel leer-werkcentrum naar voorbeeld van de Impacthub. Het is een plek waar sociaal ondernemers,
WAT
maatschappelijke organisaties, scholen en gemeentelijke Pionieren in tijdelijkheid
Kralenketfng van ontmoetingsruimten
diensten op een innovatieve wijze samenwerken om mensen uit omliggende wijken met afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden en op te leiden naar duurzaam werk. Er wordt aansluiting gezocht bij de competenties en vaardigheden
Urban Street Culture Campus
van de mensen, bij de kansrijke en essentiële beroepen en bij de beoogde functies in de gebiedsontwikkeling. De focus ligt hierbij op het ontwikkelen van skills om een eerste stap richting werk te kunnen maken. Het concept geeft invulling aan de werkgelegenheidsvisie van de gebiedsontwikkeling. Denk aan een combinatie van (gratis) kinderdagverblijf, taalopleiding, leer-Merkbedrijven en schuld/hulpsanering. Het is een mix aan diensten om synergievoordelen te kunnen behalen.
Veilige routes voor iedereen
Meer en betere fietsroutes in het gebied
Speelplekken
Stadstuinieren (buurtactiviteit) draagt bij aan sociale verbondenheid en een gezonde levensstijl
54 |
Urban Sports 8t Street Culture Campus Jongeren en urban sports communities zijn op zoek naar goede en betaalbare binnen- (overdekte) en buitenfaciliteiten; een centrale plek in de vorm van een Street Culture Campus, waarbij alle facetten van urban culture aan bod komen. Sporten is de rode draad, maar het is veel meer dan dat. Het is een plek waar jongeren op een laagdrempelige manier kunnen participeren en hun talenten kunnen laten zien, op welk niveau dan ook. Het geeft invulling aan belangrijke thema's zoals bewegen, sociale cohesie, diversiteit, zelfontplooiing en samenwerken. Wanneer hier ook functies aan gekoppeld worden als hulpverlening, huiswerkbegeleiding, kantoorruimte, muziekstudio's en scholing, ontstaat er een verbindende, actieve plek.
Kralenketting van ontmoetingsplaatsen Door fysieke verbindingen sterk te koppelen aan een breed scala van sociaal- maatschappelijke ontmoetingsplaatsen, werken we actief aan een zowel ruimtelijk als maatschappelijk met zijn omgeving verbonden
Legenda
ontwikkeling. Zo brengen we letterlijk en figuurlijk iedereen Hoofdroutes langzaam verkeer
in beweging die in en rond dit gebied woont, werkt of er op een andere manier bij betrokken is. Zo kan je in de toekomst
Secundaire routes langzaam verkeer
in Feyenoord City fietsen, hardlopen, wandelen, maar ook
........
skaten, panna of 3x3 basketbal spelen. De functies in de buitenruimte en in de plinten corresponderen met elkaar
Ambitie toekomstige verbinding Zones reservering sociaal programma
en vullen elkaar aan. Het maatschappelijke programma
Parken
dat zich in gebouwen en de buitenruimte bevindt wordt zo Gebouwen met sociaal programma
toegankelijk en bereikbaar voor de omgeving gemaakt. Binnen Feyenoord City zal daartoe ook een fijnmazig
Sportprogramma
netwerk van routes tot stand worden gebracht, waardoor de wijken onderling worden verbonden met elkaar en
Speelplekken en elementen
met de belangrijke fysieke buitenruimte in het gebied. De Buurtfuncties in de buitenruimte
daadwerkelijke inrichting van de fysieke buitenruimte moet ontworpen en ingericht worden samen met de organisaties
Water gerelateerd programma
die deze plekken gaan programmeren. Bij het opstellen van Basisschool (bestaand)
het programma van eisen (PvE's) en Inrichtingsplannen (IP's) van de verschillende plekken in Feyenoord City zal dit
Zorg functies (bestaand)
worden opgepakt.
Plek voor ontmoeting
Flexibel programma op de pleinen
Ruimte voor manifestaties en evenementen
Urban sports en street culture
Masterplan Feyenoord City | 55
de Esch
Mallegatļ
Getijdenpark
Eiland van Brienenoord
itadiondriehoek
de Kuip
:ampus
3.6 OPENBARE RUIMTE
Met de gebiedsontwikkeling Feyenoord City wordt een groot stuk stad getransformeerd. De bestaande openbare ruimte binnen het projectgebied is nu heel stenig, heeft vaak geen functie of is vooral voor de auto ingericht. Groene plekken zoals het Mallegatpark of het Varkenoordsepark liggen naast infrastructuur die een barrière vormen naar omliggende wijken. Openbare ruimte die wel verblijfskwaliteit heeft zoals de Piet Smitkade ligt geïsoleerd. Door de aanwezig infrastructuur, bedrijfsruimtes en grote parkeerterreinen mis je de menselijke maat. Het omvormen van de openbare ruimte met heldere groenstructuren, goede verbindingen en verschillende soorten verblijf- en recreatieplekken is een cruciale stap om samen met nieuwe stedenbouwkundige structuren een succesvolle gebiedsontwikkeling te realiseren. Om die ambities waar te maken is er nood aan een hoofdstructuur die verschillende verbindingen en ruimtes definieert. In de Rotterdamse Stijl beschrijven we de typologieën van de openbare ruimte met lijnen en plekken. Die methodiek gebruiken we ook in het masterplan. Zo sluiten we aan op bestaand beleid van de stad en ontstaat er een logisch raamwerk van de openbare ruimte. Voor elke lijn en plek beschrijven we de uitgangs- en aandachtspunten in het hoofdstuk 'openbare ruimte'.
Bij het uitwerken van de stedenbouwkundige plannen van de verschillende deelgebieden worden die meegenomen en wordt de openbare ruimte verder uitgewerkt. Met het vervolgens maken van inrichtingsplannen wordt de openbare ruimte tot in detail uitgewerkt. De beschrijving van het raamwerk van de openbare ruimte gebeurt van de grote naar de kleine schaal. De hoofdstructuur wordt hier in dit hoofdstuk beschreven.
Bestaande hoofdstructuur
Nieuwe pleinen, parken en fysieke
Binnen de gebiedsontwikkeling van Feyenoord City
Toevoeging station, stadsbrug en getijdenpark versterken de hoofdstructuur
zijn er een aantal bestaande lange lijnen die de basis
Met de komst van de nieuwe stadsbrug, het station
zijn voor de hoofdstructuur van de openbare ruimte.
Stadionpark en het Getijdenpark Feijenoord wordt
Dat zijn de twee stadsboulevards Laan op Zuid -
Het nieuwe stadsdeel Feyenoord City zal een leemte vullen
die hoofdstructuur versterkt en ontstaan er nieuwe
tussen de wijken van de stadsuitbreidingen op Rotterdam-
Varkenoordseviaduct - Stadionweg en de Coen Moulijnweg,
fysieke, ecologische en sociale verbindingen. Die nieuwe
Stadionviaduct, Breeweg. De Willemsas met de Rosestraat
Zuid. Nieuwe functionele en sociale relaties worden
verbindingen zoals de stadsbrug zorgen ervoor dat Zuid
gecreëerd, nieuwe buurten, parken en torens verrijzen
verbindingen zorgen voor een fijnmazig netwerk van openbare ruimtes
- Colosseumweg en natuurlijk de rivier met zijn oevers en
nog beter is verbonden met Noord. Het Getijdenpark is
naast de Kuip, station stadionpark en langs de rivier. De
Eiland van Brienenoord. Die bestaande structuur zal deels
straks een zwierige boog van het Eiland van Brienenoord
worden getransformeerd in samenhang met de nieuwe
openbare ruimte legt relaties tot diep in de omringende
via Waterkant tot aan het Mallegatpark. Station Stadionpark
wijken, ook aan de overzijde van het spoor. De Veranda en
stedelijke inrichting. De Stadionweg zal bijvoorbeeld als
zorgt voor een nieuwe toegangspoort tot Zuid. Zo ontstaat er
stadsboulevard verder doorontwikkelen naar een boulevard
de stationsomgeving worden ontwikkeld tot een nieuwe
een nieuwe voorkant aan de Kuip en Hillesluis.
stedelijke entree vanaf de Stadionweg. De Stadiondriehoek
waar wordt gewoond en gewerkt.
transformeert van parkeerplaats in een nieuw stadsdeel sterk verbonden met zijn omgeving.
Masterplan Feyenoord City | 57
Legenda Sportplek Speelplek
Legenda
Sportelement Speelelement
Bestaande kunstwerken
Sport zones en multifunctioneel plein
Mogelijke plek voor nieuwe kunst
Sport route (Rondje Stadionpark, rivieroevers)
Sportvoorzieningen in de buitenruimte
Speelplekken
Kunst
concrete projecten om kunst een plek te geven, wel is er
Het Feyenoord City project draait om sportiviteit, en
Buitenspelen en buiten sporten zijn geen
Kunst is een belangrijk onderdeel van de openbare
een inventarisatie gedaan waar in Feyenoord City de meest
dat toont in het voorzieningenniveau maar ook de
vanzelfsprekendheid in kwetsbare wijken.
ruimte in Rotterdam. Het is een kans om het grote publiek
logische en geschikte plekken hiervoor zijn. Dit zal verder
landschappelijke mogelijkheden van het hele gebied. De
De gebiedsontwikkelaars willen die enorme hoeveelheid
kennis te laten maken met internationale en lokale
uitgewerkt worden wanneer die plekken opgepakt worden
trappen en hellingen van Waterkant; het rondje stadionpark,
buitenruimte maximaal interessant maken. Behalve
kunstenaars. Sommige kunst geeft een tijdsbeeld weer,
en/of zich initiatieven aandienen.
maar ook diverse trapveldjes en workout stations.
specifieke speelplekken en diverse buurtparken is ook het
andere weerspiegelt de identiteit van de stad of zorgt voor
Watersporten in het getijdenpark (suppen en zwemmen bijvoorbeeld). In Waterkant zijn verschillende openbare
landschap een grote speelaanleiding: de ruige strandjes
interactie met de plek. Thans is er een disbalans tussen de
De financiering van kunst is ook nog niet concreet. Hiervoor
en getijdenpark bijvoorbeeld, of de diverse trappartijen.
noord- en zuidoever van de stad: op Zuid is er relatief minder
zijn meerdere opties, die allen inzetbaar zijn: vanuit budget
Het Cor Kieboomplein en de Promenade krijgen ook een
kunst. De gebiedsontwikkeling van Feyenoord City geeft
gebiedsontwikkeling, vanuit Feyenoord en partners in de
specifieke speelplek.
een uitgelezen kans om te kijken hoe meer kunst een plek
gebiedsontwikkeling, extern budget/financiering en/of
ruimtes waar mogelijkheden zijn voor urban sports. Doelgroepen:
kan krijgen op Zuid, waardoor die balans meer in evenwicht
extern initiatief (met name plek faciliteren). Daarom is het
komt.
goed om in gesprek te gaan met Sculpture International
^
Sporters individueel en in klasjes
Doelgroepen:
^
Maatschappelijk programma m.b.t. sport en bewegen
^
Bewoners uit de bestaande en nieuwe buurten
^
Feyenoord Foundation
^
Feyenoord Foundation
Om kunst te realiseren in de openbare ruimte is er één
^
Straatvoetballers, parkours, buitengymmers, etc.
^
Wijkorganisaties
gemeentelijk richtlijn, namelijk op de hoofdstructuur gaan
De ambitie is dat kunst in de openbare ruimte mede de
^
Watersporten
•
Sportklasjes en individuele sporters uit de omgeving die
we voor internationale kunst en op wijk- en buurtniveau
identiteit van Feyenoord City gaat vormgeven.
^ •
Hardlopers, wandelaars Urban sports, o.a. skateboarden en streetdance
evenementen, toernooien en wedstrijden bezoeken.
is er ruimte voor lokale kunst. Beiden kunnen een plek
58 |
Rotterdam (SIR), Centrum Beeldende Kunst Rotterdam
krijgen in Feyenoord City. Momenteel zijn er nog geen
(CBK Rotterdam) en natuurlijk de Feyenoord Foundation.
Locatie voor een Cruyff Court
Ruimte voor streetart en murais
Digitaal kunstwerk van iive-streams met internationaie nieuwsiezers op de Media Markt (bestaand)
Urban sports in de buitenruimte
Kiimnet als uitdagend speeieiement
Trampolines
Tijdeiijke speeipiek in de openbare ruimte
Kunst gereiateerd aan voetbaiheiden
Sport ais thema voor nieuwe kunstwerken
Masterplan Feyenoord City | 59
#sterkerdoorsport
60 |
VAST
FLEXIBEL
Actieve buitenruimte Sport en bewegen is een belangrijk thema in Feyenoord City.
GEORGANISEERD
ONGEORGANISEERD
We willen dit stimuleren en faciliteren door het prominent mee te nemen in het ontwerp van de buitenruimte. Het doel is om nieuw sport en leisure programma toe te voegen, maar ook ruimte te geven voor bestaande (wijk)initiatieven. De verschillende buitenruimtes van het masterplan hebben elk een eigen karakter die kansen bieden voor een unieke sport-, spel- en leisurebeleving. Voorbeelden zijn: skaten op de verharde trappen in Waterkant, balsporten en spelaanleidingen in Mallegatpark, een zwemsteiger langs de Nieuwe Maas en picknicken langs de Promenade. Het programma gaat van vast naar flexibel en het totaalpakket moet uiteindelijk alle doelgroepen aanspreken.
GYMNASTIEK
YOGA
Ř
Ruimte voor wijkinitiatieven met betrekking tot beweging
Efficiënte aantrekkelijke ruimte die sociale interactie stimuleert
Sociale buitenruimte met sportgelegenheid voor alle doelgroepen
Masterplan Feyenoord City | 61
3.7 BEREIKBAARHEID
Feyenoord City wordt een nieuw OV-knooppunt in de stad. Met het nieuwe station Stadionpark, de nieuwe HOV-lijn Kralingse Zoom-Zuidplein en de huidige tramlijnen (23, 25) en station Rotterdam-Zuid is er sprake van een uitstekende OV-bereikbaarheid. Met de in dit Masterplan voorziene toevoeging van programma wordt optimaal geprofiteerd van deze bereikbaarheid. Maar ook andersom wordt er met deze verdichting gezorgd voor meer OV-reizigers, waardoor het OV naar het gebied voldoende vervoersstromen kent (en er dus voldoende draagvlak is) voor een goede frequentie. Passend bij deze uitstekende OV-bereikbaarheid en het Rotterdamse mobiliteitsbeleid (gericht op een betere balans tussen de verschillende vervoerswijzen), zetten we er op in de verkeerstoename te laten plaatsvinden met de fiets, het openbaar vervoer (inclusief lopen) en deelvervoer om de groei van het autoverkeer te beperken. De routering voor langzaam verkeer zal worden ingericht op het goed bereikbaar maken van de stations en OV-haltes. Mobiliteit is daarbij integraal onderdeel van de volgende algehele ambities/doelstellingen uit de ambitieroos van Feyenoord City: 'Feyenoord City verbindt', 'Bestemming', 'Uniek woongebied', 'Levendig netwerk van aantrekkelijke buitenruimtes' en 'Toekomstbestendig'. In het gebied zetten we in op goede fietsvoorzieningen en goede voetgangersroutes.
Met de brug wordt een nieuwe fietsverbinding naar de noordoever gecreëerd. In het gebied creëren we daarnaast nieuwe verbindingen voor fiets en voetganger. Denk hierbij aan de nieuwe entree vanaf de Roseknoop over het spoor, de interwijkverbinding vanaf de Riederlaan via het station het gebied in en het doortrekken van de Colosseumweg naar de Rosestraat. Tevens zorgen we met het overbruggen van de hoogteverschillen in het gebied voor verbindingen waar deze nu nog niet zijn. Deze verbindingen sluiten aan op de al bestaande netwerken. In de openbare ruimte proberen we de auto zo min
Met de aanwezigheid van de Kuip als voetbalstadion in het
Burgerhoutstraat (aanlanding Burgerhoutstraat) en
dit de wijze waarop de nieuwe HOV-lijn via station
mogelijk zichtbaar te laten zijn. Dit betekent niet dat het
gebied dient rekening gehouden te worden met de mobiliteit
is bestemd voor hoogwaardig OV (met tramkwaliteit),
Stadionpark richting Strevelsweg gaat. Dit kan via
gebied niet per auto bereikbaar is. Het gebied kent een
rond wedstrijden en evenementen. Hierin gaan we door op
langzaam verkeer en beperkt autoverkeer (autoluwe
de Olympiaweg en het Stadionviaduct, maar het is,
aantal doorgaande routes, die gehandhaafd blijven. De
de ingezette doelstellingen, met als doel de overlast in de
verbinding). De uitwerking van het concept 'auto
zeker bij het weghalen van het spooremplacement,
doortrekking van de Colosseumweg leidt tot een nieuwe
omliggende wijken te verminderen en het netwerk in en rond
te gast' dient nog plaats te vinden. Ook de verdere
ook een mogelijkheid om eerder het spoor te kruisen.
verbinding voor het autoverkeer.
het gebied zo goed mogelijk te laten functioneren.
vormgeving van de aanlanding van de brug
Verder zal de overstap op station en hoogteligging
(bijvoorbeeld hoogteligging) en de impact op de lokale
van de tram verder uitgewerkt worden, in samenhang
Parkeren doen we zoveel mogelijk op centrale plekken.
Onderzoeken
verkeerstructuur is nog niet duidelijk. Met name de
met de gebiedsontwikkeling. Ook voor lijn 23 worden
Daarbij hanteren we een flexibele parkeerstrategie.
In dit Masterplan worden de basisuitgangspunten voor
wijze van aansluiten van Waterkant en de Veranda
de routering en haltes bekeken, om de gewenste
Vanwege de optimale OV-bereikbaarheid en de
mobiliteit en de bijbehorende verbindingen voor alle
op het wegennet is hierbij een aandachtspunt. In dit
overstappen op trein en HOV op een goede manier vorm
doelstellingen voor het gebied, zetten we in op beperking
modaliteiten vastgelegd. Hierbij is nog niet alles duidelijk,
Masterplan is rekening gehouden met de verschillende
te geven. In de planning- en studiefase zal dit verder
van de toevoeging van parkeren conform de mogelijkheden
gezien de planning- en studiefase die komende jaren
scenario's die hierbij mogelijk zijn. De uitwerking van de
uitgewerkt worden.
die de Rotterdamse beleidsregels daarvoor bieden.
plaatsvindt voor de brug, station Stadionpark en HOV-lijn
plannen voor de deelgebieden moet gelijk oplopen met de planvorming voor de brug.
Daarbij hebben we in de planopzet flexibiliteit om bij de
Kralingse Zoom-Zuidplein. Belangrijke vraagstukken die
daadwerkelijke realisatie meer of minder parkeren op te
hierbij nog beantwoord moeten worden zijn:
Met het nieuwe station en de HOV-lijn Kralingse Zoom-
nemen afhankelijk van de daadwerkelijke vraag die we zien.
^
De uitwerking van de nieuwe stadsbrug tussen
Zuidplein ontstaan ook verschillende mogelijkheden
de Esch en Feyenoord City: deze landt aan bij de
voor het tramnetwerk in het gebied. Ten eerste betreft
Masterplan Feyenoord City | 63
LOOPROUTE:
FIETSROUTES Hoofdverbindingen
Hoofdfietsroutes
Secundaire verbindingen
Secundaire fietsroutes Onderdoorgang Buurthub M Buurthub S Fietsparkeren
Een hoogwaardige inrichting van de buitenruimte alsmede voldoende fietsparkeervoorzieningen zorgen voor een gebied dat aantrekkelijk en prettig in gebruik is voor fietsers en voetgangers. Hierbij is rondom de OV-stations/haltes nog extra aandacht voor deze doelgroep, om het OV-gebruik nog aantrekkelijker te maken. Er komen nieuwe, aantrekkelijke routes die werkelijk iets toevoegen aan de beleving en voldoende ruim gedimensioneerde routes die de toekomstige groei van zowel het aantal voetgangers als fietsers met het behoud van kwaliteit kunnen faciliteren. Ook is het netwerk en de inrichting dusdanig flexibel dat het kan anticiperen op nieuwe ontwikkelingen qua type vervoersmiddelen. Belangrijk hierbij is de nieuwe recreatieve route langs de rivier en het Ronde Stadionpark als recreatieve route binnen het gebied. Barrières worden geslecht (dit draagt bij aan de ambitie 'Feyenoord City verbindt'): ^ De nieuwe stadsbrug verbindt Rotterdam-Noord (Kralingen) met Zuid (Feijenoord) ook voor langzaam verkeer. ^ Realisatie traverse over spoor (gekoppeld aan station Stadionpark) waarmee een nieuwe langzaam verkeer verbinding ontstaat tussen Hillesluis en Feyenoord City en de realisatie van een toegang van de Roseknoop middels overkluizing van het spoor bij het Varkenoordseviaduct. ^ Verbeteren bestaande voetgangersoversteken op de verkeersbundels (o.a. Stadionweg).
64 |
^
Verbeteren bestaande verbindingen en overbruggen hoogteverschillen (tunnel Station-Zuid, Vredesplein-Varkenoordseviaduct, Varkenoordse-viaduct-rivier. Fietsparkeren ^ De fietsparkeer locaties voor bezoekers van Feyenoord City zijn gesitueerd op strategische plekken langs de fietsroutes en bij bestemmingen van fietsers (o.a. treinstations Rotterdam-Zuid en Stadionpark en bij de Kuip). ^ Fietsparkeren voor bewoners gebeurt nabij de entrees van de woongebouwen en bij voorkeur zo direct mogelijk langs een fietsroute, om het gebruik van de fiets optimaal te faciliteren. Fietsparkeren wordt in principe op de plot zelf opgelost of in een voorziening voor meerdere plots (in dat geval zijn een korte loopafstand en toegankelijkheid extra belangrijk). ^ De fietsparkeer opgave wordt bepaald aan de hand van de 'Beleidsregeling parkeernormen auto en fiets gemeente Rotterdam 2022'. Voorzieningen voor fietsers en voetgangers bieden waar mogelijk ook ruimte aan alternatieve vervoerswijzen als de step, scooter en speed pedelec en voor deelmobiliteit (al dan niet in een vervoershub). De stallingen worden ook zoveel mogelijk gecombineerd met kleinschalige aanvullende functies, als pakketwand, koffiecorner etc.
DEELMOBILITEIT EN VERVOERSHUBS
OPENBAAR VERVOER
O
Treinstation
Centrum ! OV-Hub
Tram
Wijkhub
Bus
Indicatieve hubs
Spido
Buurthub M
Watertaxi | Waterbus
Buurthub S
Tram I Bushalte
Hub gerealiseerd (tijdelijk) Bestaande parkeergarages
Potentiële Tram ! Bushalte Tram ! Buslijn Knooppunt OV
» ^ ^ ^ ^
^
Feyenoord City is per trein bereikbaar via treinstation Rotterdam-Zuid en in de toekomst via het nieuwe treinstation Stadionpark (transformatie van bestaande evenemententreinstation naar permanent treinstation). Dit wordt in eerste instantie een stoptrein, maar deze kan op termijn mogelijk doorgroeien naar een IC-station. De toegankelijkheid van station Rotterdam-Zuid wordt verbeterd voor langzaam verkeer door verbetering van de entree van het tunneltje aan de zuidzijde van het station Per tram is het gebied bereikbaar met de tramlijnen 23 en 25, die allen in of nabij het plangebied haltes hebben. In het kader van 'Plan Toekomstvast Tramnet 2030' worden deze lijnen versterkt door deze te versnellen en de frequentie te verhogen. De nieuwe stadsbrug maakt een nieuwe HOV-verbinding (met tramkwaliteit) tussen Kralingse Zoom en Zuidplein mogelijk. Voor het verloop van de route door het gebied zijn nog 2 opties. Buslijnen 32, 66, 75 en 77 bedienen op dit moment Feyenoord City. De infrastructuur wordt zo ingericht dat veranderende lijnvoering kan worden gefaciliteerd. Gezien het station en de omvang van de ontwikkelingen kunnen busnetwerken in de omliggende wijken wellicht verbeterd worden. Aan de rivier bij Waterkant/ Veranda worden voorzieningen voor de aanlanding van Spido, waterbussen, watertaxi's en rondvaartboten gerealiseerd.
Auto's, scooters en fietsen staan voor het grootste deel van de tijd stil. Samen een auto gebruiken of een ander deelvoertuig, al of niet in combinatie met OV en fiets, is efficiënter qua parkeerruimte. En dat is belangrijk want (parkeer)ruimte in Rotterdam is schaars. Daarom moedigen we bij woningbouw het plaatsen van deelvervoer door ontwikkelaars aan en zetten we in op vervoershubs in gebiedsontwikkeling. Zodoende kan de parkeerdruk worden verlaagd. De volgende vervoershubs zijn te onderscheiden: Buurt-/, Privé-/ , Wijk-/, OV-/ en Regio vervoershub. In Feyenoord City zetten we dan ook in op deelmobiliteit en op verschillende soorten vervoershubs. In onderstaand kaartje staan de potentiële locaties voor vervoershubs weergegeven. De locaties zijn indicatief en nog nader te bepalen.
Masterplan Feyenoord City | 65
AUTOROUTES
Hoofdverbindingen Secundaire verbindingen Parkeren WijkHub
Overzicht typen mobiliteitshubs
f
.
.
H
Feyenoord City is via de Stadionweg, Laan op Zuid en Coen Moulijnweg aangesloten op het nationale wegennet en het netwerk van de stad. Deze wegen hebben hoofdzakelijk een functie voor de doorstroming. Via de Olympiaweg, Verlengde ColosseumwegRosestraat en de Oranjeboomstraat lopen de verbindingen met de andere wijken van Rotterdam-Zuid. De nieuwe stadsbrug zorgt voor een nieuwe autoluwe verbinding tussen de Esch en Feyenoord City. De Colosseumweg wordt doorgetrokken onder het Varkenoordseviaduct naar de Rosestraat en via de Rosestraat aangesloten op de Laan op Zuid. Hiermee worden de belangrijkste (auto)verkeersstromen tussen de Ruit en het centrum ontvlochten van elkaar. Het gebied biedt een kans voor een logistieke hub, een overslagpunt voor logistieke stromen in het gebied/de stad. Daarvoor wordt breder in Stadionpark gekeken (Noorderhelling en bedrijventerrein Stadionweg) om deze functie goed te kunnen faciliteren. Verder onderzoek is nodig naar de wijze waarop het (doorgaand) autoverkeer in de diverse deelgebieden van de gebiedsontwikkeling wordt opgenomen. Dit onderzoek zal samen met de bewoners van de omliggende wijken en de wijkraden worden uitgevoerd. Te starten met Waterkant in samenhang met de nieuwe stadsbrug. Zero-emissiezone (ZE-zone) stadslogistiek: Het grootste deel van Feyenoord City valt vanaf 1 januari 2025 binnen de zogenaamde Zero-emissiezone.
Vanaf 2025 moeten in de ZE-zone alle nieuwe zakelijke bestel- en vrachtauto's uitstootvrij zijn. Uiterlijk in 2030 mogen er helemaal geen zakelijke bestel- en vrachtauto's met brandstofmotor de ZE-zone meer binnenrijden.
66 |
^
Br
ļ M
ļ
\
Buurt-vervoershub
Privė-vervoershub
Wijk vervoershub
OV*knooppunthub
Regio-vervoershub
Verzorgingsgebied
200m. op buurtniveau
Gebouw (doorgaans)
AOOm. op wijkniveau
Bij grote OV-haltes
Bij P+R aan de rand van de stad
Voornaamst»dool v.d. vervoershub
Tegengaan van overlast en verrommeling
Bijdragen aan verdichting*opgave door vervoer te bieden bij lagere parkeernorm
Efficiënter ruimtegebruik draagt bij aan verdichtirgsopgave
Bevorderen van ketenvervoer
Bevorderen van ketenvervoer
Functionaliteiten
5*20 deelvoertuigen. de focus ligt op deel-tweewielers
Kleinschalig deelvervoer
Ruim aanbod deelvervoer (20-80 fietsen. 10-30 scooters. 20*100 auto's). OV. Infocentrum
Trein of metro. 100-300 deelfietsen. 50-150 deelscooters en evt. deelauto's. Infocentrum
OV. deelauto's en evt. deel-tweewielers
Samenhangend vervoersprogramma
Privé parkeren (fiets en scooter), laadpalen
Privé parkeren, iaadpalen
Privé parkeren (fiets, scooter, auto), laadpalen. Mobiliteitsservice (bijv. fietsenmaker)
Privé parkeren (fiets, scooter, auto), laadpalen. Mobiliteitsservice (bijv. fietsenmaker)
Privé parkeren (fiets, scooter, auto), laadpalen
Aanvullend programma
Kleinschalige voorzieningen (bl)v Kiosk)
Pakkotwanden. energletransitieobjecten*
Energletransitieobjecten*. internet, economische en maatschappelijke voorzieningen
Energietransttieobjecten*. internet, economische en maatschappelijke voorzieningen
Energletransitieobjecten’, flexwerkpekken
Openbare ruimte
Groen met ontmoetings plaatsen (bijv. picknicktafels)
n.v.t vanwege private grond
Groen met ontmoetings plaatsen (bijv. picknick tafels). speeltuinen, sport voorzieningen, openbare toiletten
Voorzieningen gericht op ruimtelijke kwaliteit en ontmoeting, openbare toiletten
Afhankelijk van P*R
Rol van degemeente
Regisserend
Stimulerend, regulerend en regisserend
Stimulerend en regisserend
Stimulerend
Stimulerend
Auto parkeren : ^ Het auto parkeren zal zo veel mogelijk in centrale voorzieningen en buiten het zicht worden vormgegeven. Waar dit minder mogelijk is, zorgen we voor een goede inpassing, een aantrekkelijk ontwerp en medegebruik van o.a. het dak door andere functies/gebruikers. De stallingsvoorzieningen dienen flexibel en transformeerbaar, daarmee toekomstbestendig te zijn. Ook niet te grootschalig, dan is compartimentering (bijvoorbeeld per gebruikseenheid) ervan wenselijk. ^ Het streven is om de auto parkeerbehoefte vanuit de ontwikkelingen te beperken. Het Rotterdams parkeerbeleid biedt daarvoor ruimte door middel van kortingsmogelijkheden op de parkeereis (zoals nabijheid OV-stations, extra fietsparkeercapaciteit en ^
^
inzet op deelmobiliteit). Er komt een flexibel /adaptief systeem om steeds op de behoefte vanuit ontwikkelingen in te spelen. We stimuleren ontwikkelaars om het aantal parkeerplekken te beperken, passend bij de OV-bereikbaarheid van deze plek. Daarbij zoeken we aansluiting bij de doelgroepen, monitoren we de daadwerkelijke behoefte en kunnen we gedurende de gefaseerde ontwikkeling bijsturen. De parkeervoorzieningen zijn uitgerust met voldoende laadmogelijkheden en biedt plaatst voor het deelvervoer.
Mobiliteit op wedstrijddagen I tijdens evenementen
stallingscapaciteit hiervoor. Slim dubbelgebruik met
In Feyenoord City is de Kuip, die als stadion blijft functioneren, een belangrijke trekker. Op wedstrijddagen en
bestaande en nieuwe functies biedt die mogelijkheid. ^
bij evenementen bezoeken ca 45.000 mensen de Kuip. Het
De nieuwe stadsbrug voorziet ook in een tramverbinding tussen Kralingen en de Kuip en tussen
is belangrijk dit op een goede manier te faciliteren, waarbij
Zuidplein en de Kuip. Dit biedt kansen voor een toename
de omliggende infrastructuur kan blijven functioneren en de
van het aandeel 'tram' en 'parkeren op afstand i.c.m.
overlast voor de omliggende wijken beperkt blijft.
pendel' (P+R Kralingse Zoom <=> de Kuip) ^
Het nieuwe treinstation Stadionpark (onderdeel
Daartoe is een mobiliteitsstrategie ontwikkeld, gebaseerd
MIRT Oude Lijn) en de frequentieverhoging op de
op de volgende vier belangrijke pijlers :
Oude Lijn betekent dat er meer mensen een directe
^
het bewerkstelligen van een modal shift;
^
belonen van gewenst gedrag;
treinverbinding naar het stadion krijgen.
^
peak shaving: spreiden van bezoekers in de tijd;
niet georganiseerd door Feyenoord) zal ook in de
^
het scheiden en spreiden van bezoekersstromen.
toekomst blijven plaatsvinden. De beschikbare bus
Deze pijlers zijn ook de basis voor het mobiliteitscontract,
dit vervoer ook in de toekomst te kunnen garanderen.
^
Georganiseerd busvervoer van supporters (al dan
parkeercapaciteit op de Olympiaweg is voldoende om dat in september 2018 door de gemeente met Stadion Feyenoord is vastgesteld. Met Stadion Feyenoord zal een
^
Daarnaast zal ook vervoer over water een rol kunnen spelen in het vervoeren van supporters.
vernieuwde strategie worden opgesteld, passend bij het door functioneren van de Kuip, de voorziene ontwikkelingen in de omgeving en de verbeterde bereikbaarheid met de
Auto parkeren ^
nieuwe stadsbrug en station Stadionpark.
Directe omgeving: Uitgaande van de norm van 0,04 parkeerplaats per 'zitplaats' dienen er in de directe omgeving van De Kuip 2000 parkeerplaatsen (met
Modal Shift (verandering van modaliteiten)
dubbelgebruik) beschikbaar te zijn. Voor een deel
Mede gezien alle toekomstige gebiedsontwikkelingen in de
wordt hierin voorzien middels de Verandagarage
omgeving, is het van belang de ambitie voor de modal shift
en de Noorderhelling. Verder wordt bekeken
voort te zetten om daarmee de toekomstige bereikbaarheid
welke dubbelgebruik mogelijkheden er in de
van het gebied op een acceptabel niveau te houden tijdens
deelgebieden Waterkant en Stationsomgeving
r
1 į V 1 jjjjpļ jr ï ( U
V
IV
m' ' M
.\
'
.BB
wedstrijddagen/evenementen. De nieuwe stadbrug en
Hillesluis zijn. In de toekomstige ontwikkelingen
de invoering van betaald parkeren in de omgeving zijn
van de Stadiondriehoek dient rekening te
daarbij een goede stimulans om de gewenste verandering
worden gehouden met het in voldoende mate
Peak shaving (spreiden van bezoekers in de tijd)
in vervoerswijzekeuze tot stand te brengen. Te zien is dat
compenseren (al dan niet via dubbelgebruik) van
Met peak shaving wordt bedoeld dat met activiteiten en
de inspanningen van de afgelopen jaren al geleid hebben
de benodigde parkeerplaatsen voor de Kuip en het
voorzieningen gepoogd wordt om bezoekers gespreider in
tot een verschuiving van de modal split (minder parkeren
Topsportcentrum.
de tijd te laten aankomen en vertrekken. Hiermee wordt de
in de wijken, meer parkeren op afstand incl. pendel, meer
^
Parkeren op afstand: Gezien de ligging in de
infrastructuur in de omgeving minder belast. De afgelopen
verdichtende stad, is de inzet van Parkeren op
jaren zijn hier al resultaten mee behaald, met name voor
en openbaar vervoer is toegenomen van ca 33% naar ruim
afstand gewenst. Hierbij kan gebruik worden
aanvang van de wedstrijden. De voorzieningen in de Kuip
40%. Dit heeft geleid tot een afname in het ongereguleerde
gemaakt van reguliere P+R-terreinen of aparte
zijn echter beperkt. Stadion Feijenoord bekijkt welke
parkeren in de omgeving,
terreinen (al dan niet privaat). Het aansluitend
mogelijkheden er zijn om de voorzieningen te verbeteren, nu
vervoer kan plaatsvinden via de tram of specifiek
besloten is in de Kuip te blijven. Tevens wordt met Stadion
fiets+scooters, meer tram). Het aandeel langzaamverkeer
De verwachting is dat de 'modal shift' blijft doorzetten. De
ingezette pendels. Parkeervoorzieningen waar in
Feijenoord gekeken welke kansen de verdere ontwikkeling
toekomstige nieuwe stadsbrug en het nieuwe permanente
ieder geval aan gedacht kan worden (en welke deels
in de omgeving en met name de Stadiondriehoek biedt om
treinstation Stadionpark hebben mede ook invloed op de
op dit moment ook al gebruikt worden zijn:
hier invulling aan de geven.
modal shift. Hierbij zien we de volgende kansen:
^
P+R en parkeren op afstand Beverwaard
^
^
P+R Kralingse Zoom
^
Parkeerterrein Ahoy
Op dit moment is te zien dat veel verkeerstromen (auto,
groei van het fietsgebruik die we de laatste jaren
^
Parkeergarage Zorgboulevard
tram, fiets, voetganger) elkaar in de weg zitten rond
^
Parkeerterrein Erasmus Plaza
evenementen. Kruisende stromen zorgen voor oponthoud
zien in Rotterdam en anderzijds als gevolg van ^
Stallingen zo positioneren dat vanuit de fietsroutes geen extra verkeerstromen gekruist hoeven te worden.
3.
Een eventuele verlegging van lijn 23 leidt tot minder kruisingen met andere stromen
4.
De uitgang van het station aan de oostzijde van de Olympiaweg.
Scheiden en spreiden van bezoekersstromen
Het aandeel 'fiets+scooter' zal in de toekomst nog verder toenemen; enerzijds door de algemene
de langzaamverkeersverbinding over de nieuwe
2.
Bekeken wordt of met de komst van de nieuwe
voor alle bezoekers. In de uitwerking van de plannen
stadsbrug, waarmee het vanuit Kralingen en Alexander
stadsbrug en de voorziene ontwikkelingen in
proberen we de stromen waar mogelijk te scheiden.
aantrekkelijker wordt om met fiets of scooter naar het
de Oostflank nog meer parkeervoorzieningen in
Mogelijkheden hiervoor zijn:
stadion te komen. Dit betekent ook dat in de directe
aanmerking komen.
1.
Fietspad aan de rand van Waterkant, gescheiden van
omgeving van de Kuip (de Stadiondriehoek) rekening
het Varkenoordseviaduct en de voetgangersroutes door
moet worden gehouden met een toename van de
het gebied.
Masterplan Feyenoord City | 67
3.8 DUURZAAMHEID
Feyenoord City wordt een gebied waar je aangenaam,
BREEAM-gebiedsontwikkeling. Initieel is de minimumeis
comfortabel en gezond verblijft en woont, met een minimale
BREEAM Very Good (drie sterren), maar met de
impact op de wereld.
geformuleerde ambities en inspanningen lijkt een hogere score haalbaar. Dit geldt in ieder geval voor het deelgebied
Voor Feyenoord City is duurzaamheid meer dan alleen
Waterkant, maar dit zal ook de insteek zijn bij de uitwerking
redeneren vanuit (technische) normen. Het is een integraal
van de overige deelgebieden.
onderdeel van de sociaal-economische agenda en van alles wat we doen. Of het nu gaat om het ontwerpen en bouwen,
Duurzaamheidsthema's
energie- en mobiliteitsvraagstukken, het slim omgaan
Binnen de duurzaamheidsvisie voor het Masterplan voor
met afval of het promoten en faciliteren van een actieve
Feyenoord City worden zes thema's onderscheiden:
levensstijl bij jongeren; Feyenoord City wil op alle gebieden
1. Energietransitie
een vooruitstrevend en tot de verbeelding sprekend project
2. Circulaire economie
zijn in Rotterdam.
3. Gezonde en vitale leefomgeving 4. Duurzame mobiliteit
In deze duurzaamheidsparagraaf wordt beschreven hoe
5. Klimaataadaptatie
we willen komen tot een volledig duurzaam gebied. In de
6. Natuur en biodiversiteit
onderstaande figuur zien we hoe de duurzaamheidsvisie voor Feyenoord City geleidelijk resulteert in een duurzaam
De duurzaamheidsambities zijn geborgd in het Masterplan.
en gezond gebied. We willen daarbij borgen dat we niet
Duurzaamheid krijgt een prominente plaats bij de
alleen naar de standaard van nu duurzaam zijn, maar ook
uitwerking van de plannen voor de deelgebieden en
de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid de
ook bij de uitwerking van bouwplannen op de percelen.
komende jaren continu integreren in de ontwikkeling van het
Gedurende de ontwikkeling van Feyenoord City wordt
gebied. Per deelgebied uitwerking zal op basis van de stand
bij ieder deel- en/of vastgoedproject aangegeven
van dat moment een uitgewerkte duurzaamheidsambitie
hoe de duurzaamheidsambitie wordt ingevuld. Zo
worden geformuleerd.
wordt gegarandeerd dat duurzaamheid een integraal onderdeel uitmaakt van de gebiedsontwikkeling, terwijl
Het is belangrijk om duurzaamheid niet alleen op
er tegelijkertijd ruimte is om in te spelen op toekomstige
projectniveau, maar ook op gebiedsniveau te beschouwen.
ontwikkelingen.
We werken in deze gebiedsontwikkeling dan ook met
Energietransitie
Circulaire economie
De ambitie is een CO2-neutrale energievoorziening.
Binnen Feyenoord City wordt de circulaire econmmie dp
Feyenoord City wil zelfvoorzienend zijn voor wat betreft het
verschillende manieren vormgegeven. Ten eerste wordt
verwarmen en koelen van gebouwen en e nergieneutraal
ingezet op hergebruik van vrijkomende materialen in het
voor wat betreft elektriciteit. Dat wetekeet dat de jaarlijkse
gebied. Er zal in een materialenbank worden bijgehouden
gemiddelde vraag naar energie voor gebouwen en
wat met de vrijkomende materialen gebeurt. De principes
faciliteiten in Feyenoord City in het gebied wordt opgewekt.
van riteolaiv k nrwerp worden toegepast op de ontwikkeling
Dit kan worden uitgewerkt met een warmte- en koudenet,
van Feyenoord City. De aanwezige basismaterialen worden
op basis van warmte-koude-opslag in de bodem of
beoordeeld op mogelijk hergebruik. Dit zal vanaf het
restwarmte van een duurzaam stadsverwarmingssysteem,
begin gestalte krijgen bij het slopen van de aanwezige
al dan niet aangevuld met warmte uit de Nieuwe Maas,
bebouwing en bij het opbreken van verhardingen, maar
en grootschalige elektriciteitsopwekking door middel van
er wordt ook gezocht naar het hergebruik van (leiding)
PV-panelen. Aanvullend kan elektriciteit vanuit duurzame
infrastructuur voor nieuwe functies. Tevens wordt
windparken elders worden aangevoerd.
ingezet op het bouwen met materialen met een minimale
Het installeren van accu's voor buffering en als back-
daarom gekeken naar de materiaalgebonden CO2-emissie
milieubelasting. Binnen het thema circulair bouwen wordt upvoorziening voor de Kuip kan ook bijdragen aan
en het verlagen van de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG).
de stabiliteit van het energienetwerk van de stad.
Voor dit onderwerp is te zien dat er op dit moment grote
Voor deelgebied 1 wordt samen met de Stichting
verschillen zijn tussen gebouwtypen qua mogelijkheden,
Gebiedsontwikkeling aan de Maas gewerkt aan een
maar dat de ontwikkelingen hierin snel gaan. In Feyenoord
gebiedsenergiesysteem. Hierbij wordt onderzocht hoe dit
City zetten we er op in om zoveel mogelijk state of the
uitgebreid kan worden naar de andere deelgebieden.
art te ontwikkelen en daarbij te streven naar een betere
Feyenoord City ziet het als een uitdaging om in het gebied
wordt bijvoorbeeld ingezet op hergebruikte materialen.
zichtbaar te maken hoe en hoeveel energie wordt opgewekt
Deze materialen hebben een lagere milieu-impact, omdat de
en gebruikt. Dit om ook het bewustzijn rondom energie en
productiefase niet van toepassing is.
milieuprestatie dan waar de wetgeving om vraagt. Tevens
energiegebruik te vergroten. Ten slotte wordt ingezet op circulariteit in de exploitatieperiode van het project. De afvalstromen in het gebied worden tot een minimum beperkt, gescheiden en hergebruikt. Maar ook in de keuzes van programma wordt naast maatschappelijke impact gekeken naar circulaire activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn in de huidige tijdelijke programmering te vinden, bijvoorbeeld met bedrijven die textiel en sneakers voor hergebruik gereed maken.
68 |
Menon de en vitale leefomgeving
Duurzam e mobiliteit
Klimaatadaptatie
Natuur en biodiversiteit
Feyenoord City ademt gezondheid en sport. Het openbaar
Duurzame mobiliteit is een van de speerounten on n
Het gebied rond Feyenoord City is veerkrachtig en
Feyenootd City rungeert als groene verbinding in de
gebied nodigt uit tot bewegen. De gezonde uitstraling
Feyenoord City. Het Masterplan is ontworpen vanuit de
speelt in op het veranderende klimaat. De doelstellingen
stad. Dankzij de m ntwikkeling van het gebied wordt een
van Feyenoord City zal een inspiratiebron zijn voor
wens om het gebied duurzaam bereikbaar te maken, zowel
van het Rotterdams Weerwoord worden in de
groene verbinding gelegd tussen het Zuiderpark en Eiland
geheel Rotterdam. Feyenoord City wordt een omgeving
op wedstrijddagen als gedurende de rest van het jaar. En om
gebiedsontwikkeling geïntegreerd door er vanaf het begin
van Brienenoord. Het getijdenpark aan de Nieuwe Maas
waarin gezondheid bevorderd wordt, gezond gedrag
het gebied goed te verbinden met de omliggende wijken en
van de planontwikkeling aandacht aan te besteden. Dit
en het Mallegatpark zijn de belangrijke dragers ean de
gestimuleerd wordt en gezondheid beschermd wordt door
de stad voor langzaam verkeer. Dit is onder andere vertaald
betekent bijvoorbeeld dat het gebied in staat moet zijn om
groenstructuur van het gebied. Er is ruimte voor natout
vermindering van de negatieve invloed van luchtvervuiling
in de doorgevoerde scheiding van vervoersstromen,
meer en zwaardere regenbuien te verwe rUrn, Se fungeren
in de stad in de vorm van parken en gemeenschappelijke
en geluidsoverlast. Dit komt onder andere tot uiting in de
waardoor het bij wedstrijden en evenementen, maar ook
als waterbuffer en hittestress te voorkomen. Met het
tuinen (bijvoorbeeld op de daken van gebouwen) en voor
kwaliteit en aantrekkelijkheid van de verbindingen voor
op andere momenten, gemakkelijk wordt om te voet, op de
getijdenpark en de groene inrichting van de buitenruimte
natuurinclusief bouwen, wat ínhoudt dat de natuur bij de
voetgangers en fietsers binnen het gebied, van het gebied
fiets of met het OV vanuit de omliggende wijken en de stad
zorgen we hiervoor. Maar er zal meer nodig zijn.
naar de omliggende wijken en naar de stad.
snel en veilig bij Feyenoord City te komen. Hierdoor worden
Ook de maatschappelijke inzet in het gebied die erop
deze duurzame vormen van mobiliteit aantrekkelijker dan
Naast piekbuien wordt het met pieken ook heter. Daarom
verbinding en ve rplestsieo. Voot het gebied wordt een
de auto.
moet Feyenoord City zodanig worden ingericht dat
ecoloog aangesteld dūo de rnzer ew oamenhang van de
hittestress zoveel mogelijk wordt voorkomen. Hittestress
maatregelen voor natuur en biodiversiteit bewaakt, een
In de nieuwbouw zullen royale fietsenstallingen op logische
dient te worden tegengegaan door het toepassen van groen
soort 'ecologische supervisor'. De ambities worden vertaald
is gericht om mensen uit de directe omgeving van het plangebied aan het werk, dus in beweging, te krijgen, zal
bouw wordt gerhiegroerd. Voor de gidssoorten moeten de 5 V's beschikbaar zijn: voedsel, variatie, veiligheid,
bijdragen aan de gezondheid van de bewoners in Feyenoord
plaatsen worden gepositioneerd om het gebruik van de
(schaduw en verkoeling), het toepassen van materialen
naar voorwaarden voor het leefmilieu va n de gidssoorten,
City en de omgeving daarvan. Daarnaast zal er aandacht
fiets te bevorderen. Een nieuw treinstation, Rotterdam
met een lichte kleur, te ontharden en gebiedsventilatie te
welke per deelgebied worden uitgewerkt.
bevorderen.
zijn voor gezond eten, een andere belangrijke pijler voor
Stadionpark, zal naast station Rotterdam Zuid bijdragen aan
gezondheid. De horecagelegenheden in het gebied zullen
de OV-bereikbaarheid van het gebied en aan het bevorderen
worden uitgedaagd hun assortiment gezonder te maken.
van het OV-gebruik door de nieuwe bewoners. Bij het bepalen van het benodigde aantal parkeerplaatsen
De deelgebieden kennen verschillende kenmerken,
voor bewoners zal hiermee rekening worden gehouden en
en Veranda liggen buitendijks en kennen grotendeels een
zal hierop worden geanticipeerd. Nieuwe vervoersconcepten
woonprogramma. De overige gebieden met meer mixed
bijvoorbeeld ten aanzien van waterveiligheid. De Waterkant
zoals Mobility as a Service (MAAS), waaronder het
use programma liggen binnendijks en kennen een andere
aanbieden van elektrische deelauto's en voldoende
opgave. Bij de uitgangspunten voor de deelgebieden
hoogwaardige oplaadpunten, zullen worden ingericht
in dit Masterplan wordt aandacht besteed aan de
en zullen hun weerslag hebben op het aantal benodigde
gebiedsspecifieke opgaven. In de verdere uitwerking van
parkeerplaatsen en het gebruik van de auto.
de deelgebieden zullen de verschillende aspecten van dit onderwerp per deelgebied verder worden geconcretiseerd, in ambitiedocumenten en/of stedenbouwkundige plannen
Masterplan Feyenoord City | 69
3.9 PARTICIPATIE
Dit Masterplan is gebaseerd op alle input die de
ontwerpen en te ontwikkelen dat daadwerkelijk aansluit bij
afgelopen jaren uit de participatie is opgehaald. Dit
de behoeften uit de omgeving. Extra aandacht besteden we
betreft alle participatie rond het vorige Masterplan en
daarbij aan de doelgroepen die normaal gesproken minder
bestemmingsplan voor Feyenoord City 1.0. Tevens is in 2023
in de participatie vertegenwoordigd zijn. We sluiten daarbij
uitgebreid geparticipeerd voor Waterkant, het Getijdenpark
aan bij evenementen en bijeenkomsten die zij organiseren,
Feyenoord en de Maatschappelijke Visie. Al deze input is
werken met organisaties (met name de ondernemers
meegenomen in dit Masterplan
â
k
en partners in het maatschappelijk programma) die deze groepen goed kennen en kunnen bereiken en waar
De gebiedsontwikkeling staat aan het begin van een
nodig initiëren we zelf activiteiten die aansluiten bij deze
doorstart met dit geactualiseerde Masterplan. Om de
doelgroepen. Ook voor de andere deelgebieden zal deze
gestelde ambities en doelen te kunnen realiseren en de
proactieve en transparante aanpak worden voortgezet.
maatschappelijke impact van de ontwikkeling zo groot
Daarover zullen we met de partners in die ontwikkelingen
mogelijk te maken is aansluiten bij de behoeften van de
goede afspraken maken.
LOKALE IN ITIATIEVE N
inwoners uit de omliggende wijken van essentieel belang. De inwoners en ondernemers van Rotterdam-Zuid staan
Met het participatieproces wordt gewerkt aan het realiseren
centraal bij de verdere uitwerking voor de plannen.
van relaties op basis van wederzijds vertrouwen tussen
Het project raakt velen: omwonenden, ondernemers,
inwoners, ondernemers, supporters en andere relevante
bezoekers van het gebied, allerlei organisaties met een
belanghebbenden. Vroegtijdige participatie, op basis
belang in het gebied, omliggende wijken, eigenaren
van duidelijke afspraken en verwachtingen, zorgt ervoor
en gebruikers en de gemeente. De participatie is erop
dat belangen en creativiteit op tafel komen, waarbij de
gericht om samen met deze belanghebbenden, op basis
omgeving als kennisbron en ervaringsdeskundige wordt
van wederzijds vertrouwen, een relatie op te bouwen. Om
ingezet. Mensen kunnen advies en inzichten geven,
vervolgens structureel te werken aan het ophalen van input,
elkaar helpen en beïnvloeden door op voor hen relevante
verzilveren van kansen, het oplossen van zorgpunten en het
onderdelen van het project samen te werken. Op deze
creëren van draagvlak voor de ontwikkelingen. Dit geldt voor
manier vormt participatie de basis voor een brede
het ontwerpen, het bouwen en het uiteindelijk gebruiken van
verbintenis, met ondersteuning van het project als resultaat.
het gebied. We werken aan een stevige verbintenis met de omgeving. Dit wordt onder andere bereikt door te werken in meerdere kleinschalige verbanden (werkgroepen). Hierin staan specifieke thema's centraal, zoals parkeren, verkeersmanagement, MER-onderzoeken en uitwerking Masterplan. Stakeholders kunnen advies en inzichten geven,
ģ Ľ
k
LOKALE JTORITEITE N
elkaar helpen en de plannen beïnvloeden door hierop te reflecteren en kennis te delen. Tijdens informatieavonden worden de uitkomsten in bredere groep besproken. De gebiedservaring die nodig is voor de gebiedsontwikkeling wordt tevens opgehaald in de wijkgerichte bijeenkomsten en tijdens de voortgangsbijeenkomsten. Wijk/buurt gerelateerde ontwikkelingen worden in verdiepingssessies met elkaar besproken. Door de actieve betrokkenheid van de omliggende wijken kan de waarde van de ontwikkelingen voor de wijken onderzocht worden. Dit zal de komende periode alleen nog maar intensiever worden, aangezien het daadwerkelijke inrichten van het leefgebied alleen met de (toekomstige) eindgebruikers mogelijk is. Voor deelgebied 1 wordt met de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas een gezamenlijke aanpak opgesteld, wat door het gezamenlijke team zal worden opgepakt. Dit vanuit de overtuiging dat het alleen door echt samen te werken met de diverse stakeholders en toekomstige gebruikers mogelijk is om een gebied te
70 |
LOKALE B EDRIJVE N
Brede participatie: diverse bijeenkomsten 7 events
Participatiebijeenkomst consultatiedocument Waterkant
Diverse werksessies met FXL voor Masterplan
Participatiebijeenkomst voor Masterplan in Topsportcentrum
Masterplan Feyenoord City | 71
DEELGEBIEDEN
4.1 DEELGEBIEDEN
3 deelgebieden
Leeswijzer per deelgebied
In het plangebied van Feyenoord City worden drie
In de volgende pagina's wordt separaat ieder deelgebied in
verschillende deelgebieden onderscheiden. Twee van
meer detail omschreven en in beeld weergegeven.
deze deelgebieden hebben ook nog een verdeling in
Er wordt ingegaan op de uitgangspunten voor de bebouwing
subonderdelen. In dit hoofdstuk worden de ruimtelijke
en buitenruimte, gevolgd door het indicatieve programma,
en functionele randvoorwaarden en de uitgangspunten
bouwenvelop, voorbeelduitwerkingen, beeldkwaliteit en
voor het ontwerpen van de bebouwing en buitenruimtes
kwaliteit van de buitenruimte.
toegelicht. Andere randvoorwaarden die uit de MER Z ROER Oostflank volgen zijn in hoofdstuk 6 samengevat en op de buitenruimte wordt verder ingegaan in hoofdstuk 5. De drie deelgebieden binnen de gebiedsontwikkeling Feyenoord City zijn: 1.
Stadskant (1.1) en Waterkant (1.2)
2.
Veranda
3.
Stadiondriehoek (3.1) en Stationsomgeving
nieuwe brug
Hillesluis (3.2)
Aansluiting structuren op grotere schaal In de kaart hiernaast is de begrenzing van alle deelgebieden te zien. Vanzelfsprekend is het belangrijk dat er aandacht is voor de overgangen tussen de deelgebieden onderling en de aansluiting met de bestaande omliggende wijken. Daarnaast zijn er een aantal stedelijke structuren die tussen de deelgebieden doorlopen, of in sommige gevallen zelfs er dwars doorheen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de stadsboulevard Laan op Zuid die via het Varkenoordseviaduct dwars door de Stadskant overgaat in de Stadionweg. Het is belangrijk om rekening te houden met deze bestaande structuren op grotere schaal en ze op passende wijze te verbinden met de wijk- of buurtschaal van het desbetreffende deelgebied. Een belangrijke nieuwe stedelijke structuur is de HOV-lijn die loopt van Kralingse Zoom tot Zuidplein. De nieuwe stadsbrug en het nieuwe Station Stadionpark zijn onderdeel van deze HOV-lijn, die dwars door en tussen de deelgebieden van Feyenoord City loopt. Deze HOV-lijn wordt verder uitgewerkt in een ander traject, dat zal leiden tot extra input en randvoorwaarden voor de deelgebieden. Op dit moment wordt de HOV-lijn daarom op abstracte wijze meegenomen in dit masterplan en worden er ruimtereserveringen gedaan om een goede inpassing in de toekomst mogelijk te maken.