[23bb005051] Bijlage behorende bij 23bb005050 over Voortgangsrapportage NPRZ 2022

De belangrijkste voorbeelden hiervan zijn ’t Ootje in Charlois en Dames van Nu in Hoogvliet. Bewonersorganisatie Zuidwijk stopte begin 2021. Vestia nam deze locatie over en richtte deze in als wijkkantoor om dichtbij huurders in Zuidwijk te zijn. Vanuit het wijkkantoor bieden we onze dienstverlening aan in Zuidwijk, waar diverse projecten spelen (renovatie, sociaal en beheer). • Aanpak Woonfraude. We hebben veel werk gemaakt van het bestrijden van Woonfraude: het oppakken van meldingen, samenwerkingen aangaan en het alert maken van interne afdelingen en externe partners op signalen van Woonfraude. In 2023 zullen we weer deelnemen aan Intensief Beheer Bloemhof, om Woonfraude ook proactief te gaan opsporen. • Intensief beheer Zuidwijk De intensief beheer aanpak Zuidwijk richt zich met name op de Horsten. Veiligheid, schoon/heel en sociale problematiek overlappen en versterken elkaar in deze buurt. Er zijn vier ‘sporen’ uitgewerkt en hieraan zijn acties verbonden. De vier sporen richten zich op woonoverlast, zichtbaarheid in de wijk, overlast/sociale problematiek en wetgeving. Resultaten zijn o.a. enkele burgemeester sluitingen vanwege structurele overlast en criminele activiteiten, meer afstemming rondom de plaatsing van bijzondere doelgroepen en aanpak van rattenoverlast.

Met de gemeente wordt afgestemd in hoeverre en op welke wijze de openbare ruimte bij de Horsten aangepakt kan worden. • In de Kampen is ingezet op een combinatie met een proactieve aanpak van onveiligheid, woonoverlast en woonfraude. Er is in 2022 ook onderzocht hoe de instroom van nieuwe inwoners meer kan worden beïnvloed dan voorheen. Daarvoor ligt nu een plan klaar voor de logeerwoningen die vanuit het investeringsproject nu weer op de markt komen. • In Zuidwijk zijn we bij 2 complexen huis-aan-huis langs de deuren gegaan om inspectie te doen op schimmelproblematiek en meteen achter de voordeur te komen en gesprekken met huurders aan te gaan. • Leefbaarheid De servicedienst van Vestia is ingezet op schilderacties in diverse algemene ruimten en bergingsgangen. Dit heeft bijgedragen aan de leefbaarheid en veiligheidsbeleving in deze complexen. Sindsdien houden huurders zelf deze ruimten ook netter. • In de Peperklip is samen met bewoners de langste geveltuin van Nederland aangelegd en onderhoud uitgevoerd aan de tuinen. Daar is ook het hang- en sluitwerk versterkt zodat de deuren niet open blijven staan en is het veiligheidsgevoel in de bergingsgangen verbeterd, met een coating op de vloeren die beter schoon te houden is, met fellere ledverlichting en schilderwerk.

• Ook is het 40-jarig feest van de Peperklip en een filmavond op het binnenterrein benut om de bewoners participatie in het complex te versterken. • Met bewoners en jongeren uit de wijk zijn tuinen in de Afrikaanderwijk opgeknapt dmv een zakgeldproject. • Met ondersteuning vanuit het Veiligheidsfonds van de gemeente zijn veiligheidsmaatregelen in verschillende complexen getroffen zoals het vervangen van hang- en sluitwerk, aanbrengen van

25

Woningcorporaties, Gemeente (prestatieafspraken)

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

•

•

Kwalitatieve Voortgang

veiligheidstrips en overklimbeveiliging. Daarnaast is in algemene ruimten van een aantal woongebouwen camerabewaking aangebracht of vernieuwd om overlast en onveiligheid tegen te gaan. Renovatie en gebiedsontwikkeling Bij alle investeringsprojecten gaat Vestia met de bewoners in gesprek. Er wordt een medewerker voor vrijgemaakt om bewoners tijdens het hele proces te begeleiden. Van de eerste informatiebijeenkomst, het vormen van een klankbordgroep, het samen opstellen van een Sociaal plan, tot en met het eventueel verhuizen naar een andere/tijdelijke woning of verblijf in een logeerwoning tot en met de nazorg na afloop van een project, hebben de bewoners 1 aanspreekpunt In Zuidwijk en Hoogvliet is actief gewerkt aan het versterken van het netwerk. Daarnaast zijn in beide wijken muurschilderingen gemaakt door lokale artiesten of met lokale helden afgebeeld, om het onderlinge gesprek tussen bewoners te bevorderen.

Woonstad • Inzet buurt/huismeesters, waaronder 10 fte in de focuswijken Feijenoord, Bloemhof, Tarwewijk, Hillesluis, Carnisse en Oud-Charlois • Bloemhof, Hillesluis en Tarwewijk: instroom en intensief beheer: Per 1 januari 2022 is de samenwerking gemeente, politie en Woonstad Rotterdam van Bloemhof en Hillesluis uitgebreid naar de Tarwewijk. In Bloemhof en Hillesluis is er op 1 april 2022 een einde gekomen aan de mogelijkheid om artikel 9 van de WBMGP toe te passen. Sinds de ondertekening van het convenant in september 2016 zijn 1477 woningen met voorrang toegewezen aan woningzoekenden met een maatschappelijk beroep, werk, vrijwilligerswerk of studie. In 2022 zijn in Bloemhof en Hillesluis (tot 1 april) 72 woningen op deze manier toegewezen. Van deze huurders heeft 72% inkomen uit werk, 14% vrijwilligerswerk en 14% een uitkering (AOW). Sinds september 2021 kan er in de Tarwewijk middels artikel 9 van de WBMGP voorrang gegeven worden bij de toewijzing van woningen. In 2022 zijn er 61 woningen op deze manier toegewezen. Hiervan heeft 92% inkomen uit werk. • Bewonersinitiatieven In 2022 zijn er 25 aanvragen voor bewonersinitiatieven goedgekeurd en financieel ondersteund. Al deze initiatieven zijn gericht op de leefbaarheid van de wijk en/of sociale verbinding van bewoners.

• Maatschappelijke Onroerend Goed Woonstad Rotterdam ondersteunt maatschappelijke initiatieven of ondernemers om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren en sociale programma’s op te zetten. Door middel van een korting op de huurprijs van een bedrijfsruimte worden deze initiatieven in staat gesteld zich in de wijk te vestigen en zich te richten op de leefbaarheid en het leven van bewoners in de buurt. In 2022 zijn er 10 initiatieven op deze manier ondersteund in de focuswijken. • Samenwerking met Expertisecentrum Maatschappelijke Innovatie (EMI) In Bloemhof en Hillesluis werkt Woonstad Rotterdam samen met EMI van de Hogeschool Rotterdam waardoor gewerkt wordt aan vraagstukken gericht op een betere kwaliteit van leven bij bewoners in deze wijken. De studenten onderzoeken, experimenteren en voeren aanpakken uit gericht op onderwerpen als hittestress, aanpak binnenterrein, woonbeleving bewoners en gemeenschapszin. • Pleinenaanpak In Bloemhof en Hillesluis trekt Woonstad Rotterdam samen met gemeente en politie op om de overlast rondom pleinen beheersbaar te krijgen en bewoners te betrekken bij deze aanpak en het beheer ervan. • Samenwerking Albeda In samenwerking met het Albeda College werken studenten in een aantal woongebouwen in Pendrecht om de leefbaarheid te verbeteren.

Samen met collega’s van Woonstad inventariseren ze de behoeften van bewoners en zetten activiteiten op gericht op ontmoeten, sociale binding en aanpakken van overlast. • Bouwcollege Wielewaal In de Wielewaal startte Woonstad Rotterdam samen met BPPD, Van Wijnen en Learn2Work het Wielewaal Bouwcollege. Dit is een mobiele leer-bouwplaats in de Wielewaal waarin onderwijs en bedrijfsleven samen leerlingen met een afstand tot de arbeidsmarkt opleiden. Zij krijgen les in een school op de bouwplaats, in de werkomgeving. De lessen komen van docenten, maar ook van vakmensen uit de branche. Na hun vooropleiding kunnen leerlingen stage lopen bij deelnemende bedrijven op de bouwplaats in een leermeester-gezel constructie. Het Wielewaal Bouwcollege levert een vakgericht lesprogramma op maat gemaakt, samen met de werkgevers speciaal voor dit type jongeren. • Oud-Charlois Beheercoöperatie W1555 Sinds 2021 neemt het initiatief W1555, een wooncoöperatie, in zelfbeheer van 45 woningen 5 bedrijfsruimten de verhuur en een aantal beheertaken op zich. De initiatiefnemers van deze wooncoöperatie, met veelal creatieve beroepen, zetten zich al jarenlang in voor de leefbaarheid van Oud-Charlois. Woonbron • Inzet van wijkconciërge en projectleider sociaal voor intensief beheer leefbaarheid in Carnisse.

Verbeteren van de sociale samenhang en vergroten veerkracht: Carnisse is een wijk met veel kansen, maar kent helaas ook de nodige problematiek. Onveiligheid, de hoge doorstroom in par-

26

Initiatiefnemer

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

SROI-woningcorporaties VERDICHTING OP ZUID Op Zuid vindt tussen 2018 en 2030 per saldo verdichting plaats van ongeveer 8500 woningen, waardoor er in 2030 ongeveer 103.350 woningen op Zuid staan.

Korte omschrijving Interventie

Zie pijler werk

Op sommige locaties in de wijken vindt verdunning plaats. Netto is er echter sprake van verdichting op Zuid. Tussen 2019 en 2022 wordt begonnen met de bouw van 5.500 woningen. Dit betreft nieuwbouwlocaties, maar soms ook transformaties van gemeentelijk vastgoed tot woningen.

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

ticuliere voorraad heeft er voor gezorgd dat bewoners zich meer en meer terugtrekken en minder oog hebben voor elkaar en hun buurt. Door in eerste instantie samen met huurders diverse activiteiten te organiseren, leren bewoners elkaar beter kennen en zetten ze zich in voor een gezelliger en leukere straat. Het einddoel is dat huurders zelf activiteiten bedenken en organiseren, waarbij wij hooguit een faciliterende rol hebben (financieel, spullen, netwerk ed). Middels onze aanpak vanuit “Veerkrachtige wijken’ hebben we inzicht wie onze huurders zijn, hoe zij het wonen in Carnisse ervaren, welke ideeën zijn hebben om de sociale samenhang en leefbaarheid te verbeteren en of zij hieraan een bijdrage willen leveren. De huurders zijn aangeschreven voor een huisbezoek. Met het team hebben we maar liefst 100 huisbezoeken afgelegd. Het gaf ons een goed beeld wie onze huurders zijn, wat de opgave is en vormt de basis voor de verdere aanpak. Het leverde ook inzichten op voor ons eigen functioneren. 5 thema’s die uit de interviews naar voren komen, worden samen met gemeente, Woonstad en Hoornbeeck college verder uitgewerkt. Het gaat om: Veiligheid&overlast; bekendheid verbeteren voorzieningen en activiteiten in de wijk; schoon, verbeteren sociale samenhang en armoede(hoge energiekosten) Individueel: Hulpvragen huurders en woonfraude doorzetten naar netwerk-partners.

Samen met bewoners activiteiten organiseren (nieuwjaarsbijeenkomst, Valentijn actie) en aanhaken op vergroeningsactiviteiten Buurtklimaatje. Wijk: Denktank huurders Carnisse is opgestart; samen met gemeente en andere partijen wijkbijeenkomsten organiseren (Help Carnisse de Winter door, Open Huis en de Carnisser Opruimdag) Zie pijler werk

Zie pijler werk

Initiatiefnemer

Woningcorporaties, gemeente

Tot eind 2021 zijn er 3.681 woningen gestart met de bouw. In 2022 is de bouw gestart van 1416 woningen. Dat betekent dat er in totaal 5.277 woningen zijn gestart met de bouw in de Uitvoeringsplanperiode 2019-2022.

Er zijn goede stappen gezet naar een meer gedifferentieerde woningvoorraad op Zuid. In Zuid is de ambitie om meer woningen toe te voegen in het middeldure en dure segment, om zo de eenzijdigheid van de woningvoorraad te doorbreken i.c.m. het realiseren van aantrekkelijke woonmilieus. De woningen die worden ontwikkeld dragen daarmee in sterke mate bij aan In 2022 is begonnen met de bouw van enkele grote projecten zoals de nieuwe woontoren op de het vasthouden van bewoners op zuid en aan de doorstroming vanuit het sociale huursegment. Piekstraat, het project Waterside II in IJsselmonde, Koer en de Leeuwenkuil in Parkstad, Transformatie Aandachtspunt is de realisatie van middeldure koop, deze categorie blijft achter in de producvan de voormalige Schikkelschool tie. Met het Actieplan middenkoop zal in de komende jaren dit segment in de productie moeten toenemen. Daarnaast zijn er gebiedsontwikkelingen als Feyenoord City waar ook sociaal segment wordt toegevoegd, conform de Gebiedsatlas.

SOCIALE STIJGERS, OMGANG MET HUISVERSTING EN TE BEHUISVESTEN HUISHOUDENS Er is woningvoorraad beschikbaar Monitoring en instrumentarium met betrekking tot sociale Onderzoek In de periode 2010-2019 heeft in absolute zin een toename van middengroepen in Rotterdam Gemeente voor sociale stijgers stijgers wordt uitgebreid In 2021 is een aanvullende onderzoeksopdracht uitgezet bij Spring-Co en de Rebel Group, om de Zuid plaatsgevonden. Dit blijkt uit onderzoek van socioloog Gijs Custers van de Erasmus Univerhuidige en toekomstige (mis)match tussen vraag en aanbod door sociale stijgers, gezinnen en oude- siteit Rotterdam dat in opdracht van NPRZ is uitgevoerd in samenwerking met Kenniswerkren te duiden. Daarbij rekening houdend met demografische ontwikkelingen als de invloed van inves- plaats Leefbare Wijken. Wel is het aandeel middengroepen in de rest van Rotterdam sterker teringen in de pijlers school en werk op (toekomstige) woonwensen. Doel is om een breed scala aan gestegen dan op Zuid. De zgn. opkomende middengroep steeg sneller op Zuid dan in de rest instrumenten te beschrijven, waarmee de mismatch kan worden aangepakt. Niet alleen via nieuwvan de stad. De zgn. culturele middengroep steeg juist harder in de rest van de stad. Het bouw, maar ook in de bestaande woningvoorraad. aandeel zgn. stabiele middengroepen daalde op Zuid harder dan in de rest van de stad.

In Zuid Hieruit kwamen de volgende conclusies naar voren: steeg daarnaast het aandeel precariaat sterker dan in de rest van Rotterdam. › De woningvoorraad is in 2030 nog ver van een match met gewenste wooncarrières; › Het stijgende onderwijsniveau zorgt voor een verschuiving in behoefte naar minder goedkope huur en meer (middel)dure huur en koop. Hiervoor is adaptief vermogen nodig, dat wil zeggen flexibiliteit in woonprogramma; › Het grootste knelpunt is betaalbare koop(onder de NHG-grens), appartementen en eengezinswoningen; › Er is een tekort aan gezinswoningen, huur én koop, in alle segmenten; › De doelgroepen die het meest in de knel komen zijn: de startende stijger, het stijgende gezin en gezin in sociale sector. Voor ouderenwoningen ligt er vooral een kwalitatieve uitdaging; › Tenslotte zijn kwalitatieve eisen aan woonomgeving medebepalend in het succesvol vasthouden.

Met ingang van 2021 brengt OBI elk jaar een beknopte rapportage uit over selectieve migratie en de herkomst van de eerste bewoners in opgeleverde (ver)nieuwbouwwoningen. Uit de monitoring die OBI uitvoert naar stijgers, verhuisbewegingen en nieuwbouw op zuid blijkt in alle projecten een meerderheid van de nieuwe bewoners uit Zuid komt. Variërend van 53% tot 77%. Uit de rapportage uitgebracht in 2022 blijkt voor Zuid als geheel dat het aandeel Zuiderlingen in nieuwbouw projecten in 2021 beduidend lager is (39%) dan in eerdere jaren (rond de 58%). Dat is met het oog op het behouden van Zuiderlingen ongunstig. Het is wel belangrijk om hier te vermelden dat de samenstelling van de (ver)nieuwbouwprojecten (naar woningtype, woningbezit en locatie) per periode sterk verschilt. Zo bestaat in 2021 relatief veel nieuwbouw uit duurdere appartementen op Katendrecht, voor de gemiddelde Zuiderling veelal minder betaalbaar bezit, terwijl in andere jaren de nieuwbouw in andere gebieden van Zuid plaatsvond in een meer divers programma. De resultaten voor het jaar Voor de programmatische keuzes die worden gemaakt in de woningvoorraad op Zuid is dit onderzoek 2022 komen in Q3 van 2023 beschikbaar. leidend.

De conclusies geven de volgende vier focuspunten voor deze programmering: › De woonbehoefte van de huidige én toekomstige Zuiderling gedifferentieerd én verandert De noodzaak om (nieuwe) gemeentelijke en rijks-instrumenten in te zetten, om sociale door de tijd: we zijn nog niet op koers voor 2030. Er is sneller aantrekkelijk aanbod nodig, stijgers uit Zuid toegang te laten houden tot de woningvoorraad, is groot. Het door de inclusief veerkrachtige wijken; minister van Volkshuisvesting aangekondigde programma Betaalbaar Wonen komt als › De grootste uitdaging in het woningaanbod (in huidige markt) is betaalbare koop om geroepen. gezinnen en startende stijgers vast te houden; › Er is een brede blik op instrumentarium nodig kiezen waar nieuwbouw op te richten en Ondanks de goede afspraken omtrent monitoring is met de huidige prijsstijgingen op de waar aanpak bestaande voorraad); woningmarkt en de lagere gemiddelde inkomens van de middengroepen op Zuid de ver› Nieuwbouw: ouderenwoningen voor alle segmenten, ook midden-topsegment betaalbaar met wachting dat deze percentages bij een volgende monitor zullen zijn gedaald.

Het is met het fonds); oog op deze verwachting van groot belang om nu, en niet in afwachting van een volgende › Bestaande bouw: betaalbare koop en sociaal via doorstroming); monitor in Q3 2023, al na te denken over benodigde aanvullende instrumenten om de › Naast focus sociale stijgers ook de ouderen in beeld als sleutelgroep in matchen woonbehoefte en middengroepen op Zuid vast te kunnen houden. Een inventarisatie van de bestaande mogespil in doorstroming. lijkheden en analyse of deze al voldoende worden ingezet zal daarom plaatsvinden. Naar verwachting is daarnaast experimenteerruimte of aanpassing van wet- en regelgeving voor

27

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

In 2022 is dit beeld nog niet veranderd.

het rijk voor noodzakelijk, omdat de mogelijkheden in de bestaande (midden- en hogere) koop- en huurvoorraad om te sturen op woningtoewijzing te beperkt zijn

Initiatiefnemer

Per 1 januari 2022 geldt in 16 Rotterdamse wijken, waaronder de focuswijken van het NPRZ, een opkoopbescherming van koopwoningen tot 355.000 euro (prijspeil 2022). Deze maatregel vermindert de concurrentie door beleggers. Het is echter geen waarborg, dat de woningen naar sociale stijgers gaan.

Voorrang geven in woningtoewijzing aan bepaalde bewonersdoelgroepen, zoals verpleegkundigen, leraren, agenten en brandweerlieden etc.

De gemeente Rotterdam wil bepaalde groepen voorrang geven bij woningtoewijzing. De partners van NPRZ zijn in elk geval in Zuid op basis van signalen van scholen begonnen met de doelgroep onderwijzers, gezien het belang van het aantrekken en behouden van goede leerkrachten.

In de nabije toekomst (waarschijnlijk medio 2023) wordt de Woningwet verruimd met de mogelijkheid om een deel van de middeldure koopwoningen lokaal en met voorrang toe te wijzen aan middeninkomens. Daarvan gaan wij gebruikmaken, om sociale stijgers uit Zuid meer kans op doorstroming te bieden in Zuid. Momenteel wordt op de volgende manier voorrang verleend aan woningzoekenden met een maatschappelijk beroep in NPRZ gebied:

De partners van NPRZ willen in elk geval op Zuid de doelgroep onderwijzers bedienen, gezien het belang van het aantrekken en behouden van goede leerkrachten. De geboden mogelijkheden zijn positief, maar leiden nog maar tot weinig match tussen vraag en aanbod.

Gemeente, woningcorporaties

Maatschappelijke beroepen met een laag inkomen: Momenteel zijn er artikel 9 straten in NPRZ gebied aar maatschappelijke beroepen voorrang krijgen. De woningen in deze straten worden allemaal Ondanks de goede inzet van partners met bovenstaande instrumenten, is het resultaat op het aangeboden via Woonnet Rijnmond door diverse corporaties en daarop kunnen mensen met een gebied van aantallen gemaakte matches nog beperkt. Hoe de match wel tot stand kan komen maatschappelijk beroep reageren. inclusief het nemen van daartoe passende instrumenten wordt daarom in samenwerking tussen bovenstaande partijen en de scholen, politie, brandweer en Rotterdamse Zorg, onderMaatschappelijke beroepen met een middeninkomen: Verzoeken vanuit maatschappelijke beroepen zocht. binnen NPRZ gebied met een middeninkomen komen via de bestuurlijke lijn binnen. Er zijn afspraken gemaakt dit procesmatig te verbeteren en in gezamenlijkheid met alle corporaties op te pakken.

Zorgvuldige omgang met de herhuisvesting en de te herhuisvesten huishoudens

VERDUURZAMING Proeftuinen Aardgasvrije wijken Rotterdam Zuid

Herhuisvesting heeft een grote impact op bewoners en is een gevoelig onderdeel van herstructurering. Ondersteuning van bewoners en het bieden van zoveel mogelijk passende oplossingen is gewenst. Dit betreft ook ruimte in woningtoewijzing.

Voortgang van de bestaande proeftuinen Pendrecht en Reyerdijk en nieuwe aanvragen voor proeftuinen in Rotterdam Zuid

Onderdeel van de Regiodeal

Wetgeving gaat veranderen: waarschijnlijk gaat in 2023 de nieuwe Huisvestingswet in. Door de wijziging van de Huisvestingswet wordt het mogelijk om maatschappelijke beroepen voorrang te geven op een woning. Deze mogelijkheid kan dan als alternatief van de Wbmgp ingezet worden. De Huisvestingswet biedt meer mogelijkheden om een goede afweging te maken hoe we deze pilotregelingen breder, beter en structureler willen maken. Deze nieuwe wet moet nog vertaald worden naar de Rotterdamse situatie. Verhuisstromen als gevolg herhuisvestingskandidaten zijn ook in 2022 behapbaar gebleken. Wel Gemeente en corporaties zijn in 2019 gestart met een inventarisatie of gezamenlijk projecten worden er afspraken gemaakt met tussen de corporaties, gemeente en huurdersorganisaties over slim gefaseerd kunnen worden in verband met gezamenlijke herhuisvestingsstromen. Stadsvernieuwing 2.0 en het Sociaal Statuut. Hierin worden basisafspraken gemaakt over herhuisves- In de prestatieafspraken 2020 – 2021 zijn tussen gemeente en corporaties afspraken gemaakt ting in Rotterdam. over het onderling afstemmen van de herhuisvestingsopgave. In de prestatieafspraken 20222023 is de afspraak vastgelegd dat corporaties, huurders en gemeente zich samen inzetten om De gemeente en corporaties zijn in 2021 het gesprek gestart om te bezien hoe de bewonersbege- te komen tot een sociaal statuut omtrent herhuisvesting.

leiding bij herstructurering kan worden verbeterd. Dit heeft geresulteerd in een uitgangspuntenovereenkomst voor een Stedelijk Sociaal Statuut. Eind 2022 is gestart met het toewerken naar het Stedelijk Sociaal Statuut. Op Zuid zijn in de gebiedsaanpak Heindijk in totaal 320 woningen aangesloten op stadsverwarming. De resterende 48 woningen worden het komende jaar aangesloten. In Pendrecht-Zuid en Reyeroord-West hebben particuliere eigenaren in 2021 een aanbod gekregen om over te stappen op stadsverwarming. Deze gebiedsaanpakken staan nu op pauze door de ontwikkelingen rond Warmtebedrijf Rotterdam (WbR) en de investeringsstop van Vattenfall door de Wcw. De gemeente is met Vattenfall in gesprek over mogelijke oplossingen zodat de gebiedsaanpakken snel weer verder kunnen. Daarnaast starten dit jaar de voorbereidingen voor Pendrecht-Noord en Reyeroord-Oost. In 2023 wordt de gebiedsaanpak verder opgepakt door te verkennen of het gebied op warmte kan overgaan volgens een model dat past bij de meer publieke route van de Wcw.

In veel wijken in Rotterdam is een collectieve warmteoplossing het goedkoopste alternatief voor aardgas. Om een collectieve warmteoplossing te realiseren, is een gebiedsgerichte aanpak nodig. De gedachte achter een gebiedsgerichte aanpak is dat we het samen beter en goedkoper kunnen. Door de krachten te bundelen kan er werk met werk worden gemaakt, is er minder overlast en blijft de stad bereikbaar. Ook biedt een gebiedsaanpak mogelijkheden om kosten te verlagen en te delen. Dit draagt bij aan een betere betaalbaarheid van de warmtetransitie. Bovendien zijn de gebiedsaanpakken een kans om de leefomgeving van bewoners te verbeteren door (koppel)kansen te verzilveren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het aanpakken van wateroverlast in een wijk, het verbeteren van de buitenruimte, het verminderen van energiearmoede en het creëren van werkgelegenheid. Leren wat er nodig is.

Gemeente, woning- corporaties

Rijksoverheid, gemeente, woningcorporaties, woningeigenaren, energiebedrijven

In de vorige collegeperiode is in vijf gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij gestart om te leren wat er nodig is om wijken aardgasvrij te maken: Groot-IJsselmonde (Heindijk en Reyeroord), Pendrecht, Rozenburg, Bospolder-Tussendijken en Prinsenland-Het Lage Land. De gebieden zijn zo uitgekozen om ervaring op te doen op verschillende fronten. In Heindijk is de aanleg van stadsverwarming onderdeel van het Inrichtingsplan. Terwijl in Pendrecht de aanleg van stadsverwarming grotendeels op zichzelf staat. Tot slot wordt in Reyeroord geleerd welke aanpak nodig is in een wijk met vooral particuliere woningen. Op basis van de ervaringen die in de gebiedsaanpakken zijn opgedaan, is een werkwijze ontwikkeld voor een gebiedsgerichte aanpak aardgasvrij. Deze aanpak is de basis om ook in andere wijken van Rotterdam een start te maken met een gebiedsaanpak. Binnen de aanpak zijn er drie sporen: een ruimtelijk, technisch-financieel en een sociaal-maatschappelijk spoor. Doordat de gebiedsaanpakken meer richting de uitvoering gaan, verschuift de focus in de leeraanpak. Daarom wordt de leeraanpak herijkt om optimaal te leren van deze fase. Deze nieuwe focus is essentieel voor de opschaling van de gebiedsgerichte aanpak aardgasvrij in onze stad.

PIJLER WONEN KWALITEIT BUITENRUIMTE Aanpak buitenruimte Onderdeel van de Regiodeal

WOONOMGEVING De buitenruimte wordt in samenhang met de aanpak van woningvoorraad verbeterd. Daarnaast vergroening, verbindingen en bewonersinitiatieven, voor maximaal 23 miljoen van de totale regiomiddelen voor de komende 4

De buitenruimte projecten focussen zich op de volgende type ingrepen: • Buitenruimte rond nieuwbouw en renovatieprojecten • Vergroening in de woonwijken

28

Een aantrekkelijke buitenruimte met voldoende ruimte voor voetgangers, fietsers, groen en spelende kinderen draagt actief bij aan een aantrekkelijk woonmilieu voor huidig bewoners, sociale stijgers en nieuwe bewoners.

Gemeente

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie jaar

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT) • • •

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

Voor de komende jaren ligt er naast de doelstellingen van de buitenruimte ook een opgave om het beheer van de openbare ruimte op orde te houden. Het gaat niet alleen om de investeringen, maar ook om het beheer in de jaren daarna.

Verbindingen Bewonersinitiatieven Parkeren

Belangrijke buitenruimte projecten die t/m 2022 zijn opgeleverd zijn de herinrichting van diverse pleinen zoals het Kokerplein, het Slotboomplein, het Mijnsherenplein, maar ook het verbeteren van de verbindingen tussen verschillende wijken zoals de oversteken over de Pleinweg en fietsoversteken richting Afrikaanderwijk en Zuiderpark. Daarnaast is de woonomgeving van diverse woningbouwprojecten integraal meegenomen zoals bij de Mijnkintbuurt en het project Malieklos, Walravenbuurt. Bij projecten in Carnisse is deze integrale aanpak in voorbereiding.

Aanpak winkelgebieden Onderdeel van de Regiodeal

Van de oorspronkelijk ca 40 beoogde buitenruimte projecten zijn er ca 13 gerealiseerd. Het betreft veel kleine projecten, schaalniveau van de buurt, vanuit/met bewoners. Zeker 27 projecten zijn nog in voorbereiding en worden in 2023 en de jaren daarna gerealiseerd. Katwol: Deze aanpakken laten goede voortgang zien. In het Katwol gebied zijn inmiddels ca. 89 panden getransformeerd van een slecht draaiende/uitziende winkel tot woonbestemming - waarbij de meesten fysiek enorm zijn opgeknapt. In 2022 ging het hierbij om 13 panden + 1 die is getransformeerd tot dienstverlenend bedrijf. Focus in 2022 lag meer en meer op de verbetering van uitstraling van winkelpanden (reclame/rolluiken). Via de in 2022 gestarte subsidieregeling voor aanpak van complexe winkelpanden zijn er 6 verbeterd in 2022 en staan er nog ca. 12 gepland voor 2023. Als dat eind 2023 gerealiseerd is zijn er (naast transformatie) in totaal ca. 40 bedrijfspanden opgeknapt, waarna het project Katwol wordt afgerond. Sinds 2022 wordt in het KatWol gebied apart gewerkt aan 3 aanvullende projecten: verbeteren van het Robbenoordplein, Oud Carnisse, en de Kop van Carnisse/Van Oestendestraat e.o.

Boulevard Zuid (Alliantie ‘Hand in Hand’): De Alliantie ‘Hand in Hand’ zet zich in de periode 2019-2029 in voor een sterke lokale economie en een aantrekkelijke woonomgeving op de Beijerlandselaan en Groene Hilledijk., voor bewoners, ondernemers en bezoekers. In de Alliantie ‘Hand in Hand’ werken de gemeente Rotterdam, het NPRZ, ondernemers, vastgoedeigenaren, veiligheidspartners en andere belangrijke partijen in het gebied samen. Het programma NPRZ Wonen levert een belangrijke bijdrage aan de fysieke pijler van het programma ‘Hand in Hand’. Binnen deze pijler wordt onderscheid gemaakt tussen de onderdelen buitenruimte, gebiedsontwikkeling en vastgoedaanpak. In december 2022 is de voortgangsmagazine Hand in Hand 2022 gepubliceerd met daarin een jaaroverzicht van alle behaalde resultaten en de voortgang per pijler. Buitenruimte: De voorbereidingswerkzaamheden voor de herinrichting van de Roseknoop en het Plan Toekomstvast Tramnetwerk hebben grote consequenties voor de Beijerlandselaan en de herinrichting van de Groene Hilledijk. De ondernemers en vastgoedeigenaren hebben het college per brief gevraagd om rust op de Boulevard Zuid en geen nieuwe ingrijpende werkzaamheden op te starten in de komende 2 jaar (2023-2024). In overleg met de stakeholders worden de verschillende planningen zo goed als mogelijk op elkaar afgestemd.

Voor de herinrichting van de Groene Hilledijk zijn de belangrijkste (ruimtelijke) keuzes in beeld gebracht. De verwachting is dat hierover in 2023 besluitvorming georganiseerd kan worden. Gebiedsontwikkeling: Groningerstraat: Onteigeningsbesluit is genomen. Verwachting volledig bezit in 2023 ten behoeve van sloop-nieuwbouw. Adriaen v Nimantsstraat: Nieuwbouw voor 9 appartementen en 1 bedrijfsruimte is opgeleverd in december 2022. Vanaf januari 2023 zijn nieuwe bewoners ingetrokken. Riederkop/Riederplein: in mei 2022 is een werkplaats georganiseerd ten behoeve van de participatie. In deze werkplaats zijn de resultaten van de ruimtelijke en programmatische verkenning gedeeld met de omgeving. Daarmee is een start gemaakt met het gesprek over de toekomst van deze plek. Eind 2022 is het proces opgestart om met Woonstad Rotterdam te komen tot een intentieovereenkomst voor de herontwikkeling van de Riederkop. De verwachting is dat de intentieovereenkomst kan worden ondertekend, samen met de vaststelling van het ‘gebiedsambitiedocument’. Politiebureau Sandelingenplein: in 2022 is gestart met de fase van het voorlopig ontwerp voor de nieuwbouw en gedeeltelijke transformatie van het politiebureau Sandelingenplein. Vastgoedaanpak: Sinds 2021 zijn nog ca. 11 winkelpanden aangekocht.

Er is veel overleg en afstemming met de ondernemers over de gevolgen van de coronamaatregelen en stijgende energieprijzen. Ook de indexatie op de huur komt zwaar aan. Met twee ondernemers is een beëindigingsovereenkomst gesloten en lopen met een aantal andere ondernemers gesprekken over beëindiging. Verkoop van 5 winkelpanden (waarvan gemeente de pui al had aangepakt) met opgave voor transformatie woning is mislukt. Gemeente gaat dit nu zelf oppakken. Uitwerking is opgestart om meerdere woningen samen te voegen in combinatie met transformatie winkelruimte op de begane grond. Daarnaast worden 8 winkelpanden in het kernwinkelgebied voorbereid op duurzame aanpak en vergroting. In het kernwinkelgebied worden 6 woningen totaal gerenoveerd van label F/G naar label A. Luifelaanpak fase 2 is afgerond en luifelaanpak fase 3 (laatste fase) is opgestart.

29

Gemeente

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

Voor overige voortgang winkelgebieden; zie pijler werk. VERKEER EN VERVOER Verkeer en vervoersopgaven Rotterdam Zuid

Diverse opgaven op het gebied van verkeer en vervoer

MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam Gemeente Besluitvorming mirt verkenning eind 2022 : Op 10 november 2022 is het voorkeursalternatief voor de Vanuit de opgaven op het gebied van verkeer en vervoer wordt gewerkt aan een schaalsprong MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam vastgesteld. Dit betekent dat het onderzoek in de (OV)bereikbaarheid van, naar en binnen Zuid, met als doel de bereikbaarheid van banen, van de MIRT-verkenning Oeververbindingen is afgerond en het project een volgende fase in gaat. onderwijs en voorzieningen te verbeteren en daarmee de kansen voor mensen te vergroten. Zo Het voorkeursalternatief houdt In: voor Rotterdam gaat het om een nieuwe brug over de Nieuwe brengen we verschillende werelden, aangrenzende wijken, de stad en de regio dichterbij; voor Maas, waarover snel en frequent openbaar vervoer gaat rijden. Met deze nieuwe OV-lijn met tram- de bestaande en nieuwe bewoners van Zuid. Op de korte en (middel)lange termijn is een reeks kwaliteit reis je in ca. 15 minuten tussen Kralingse Zoom en Zuidplein.

Het evenementenstation bij De investeringen in het openbaar vervoer voorzien voor Zuid: Kuip wordt een permanent treinstation Stadionpark, waar je dagelijks makkelijk op- en overstapt -Opwaardering van de huidige bus trajecten door de Maastunnel en over de Van Brienenoordbrug, als eerste stappen op weg naar HOV op deze relaties tussen Zuid en Noord (Korte TerEind 2021 heeft de gemeente in samenwerking met het Rijk de propositie voor het Groeifonds, o.a. mijnaanpak gebiedsprogramma MoVe); gericht op betere benutting van de Oude Lijn (Leiden – Dordrecht) en de Randstadrail Rotterdam-Den -Capaciteitsuitbreiding bestaande Rotterdamse metronetwerk, via frequentieverhoging en Haag, ingediend voor finale beoordeling door de commissie Nationaal Groeifonds. Dit moet leiden tot aanpak metrostations zoals Rijnhaven en Maashaven; definitieve toekenning van de in het Groeifonds gereserveerde middelen, maximaal 1 miljard euro, -Kwaliteitsimpuls bestaande OV-corridors voor tram en bus, zoals de tramcorridor over de voor de schaalsprong OV en Verstedelijking Zuidelijke Randstad. Onderdeel hiervan zijn investeringen Erasmusbrug en de Laan op Zuid en de bus corridor tussen Slinge en station Lombardijen, die in station Stadionpark.

Uit deze beoordeling kwam dat budget is over naar Mobiliteitsfonds + deel Pendrecht, Zuidwijk en Lombardijen verbindt (scope lopend proces Plan Toekomstbestendig cofinanciering ook daarbij geregeld (ruwe omrekening 350 van 1000 mln). Is gunstig want betere Tramnet en OV+); afweging en voorwaarden Nationaal Groeifonds -HOV-verbinding tussen Rotterdam Centraal en Zuidplein via de Maastunnel met een snelbus Nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord/IJsselmonde inclusief een Studie Verbeteren stationsomgeving Station Rotterdam Zuid HOV-verbinding (tram of metro) tussen Kralingse Zoom en Zuidplein Hier is inmiddels financieSamen met projectontwikkelaar, ProRail en MRDH wordt gewerkt aan het verbeteren van het functi- ring vanuit het Rijk op toegezegd voor 634 miljoen, bijna helft van het totaal oneren van het huidige Station Rotterdam Zuid. O.a. door de verbinding over het spoor openbaar te Opwaardering van de Oude Lijn (spoorlijn Leiden-Dordrecht) tot ‘lightrail’: frequenmaken (poortjes worden verzet), het opnemen van een fietsenstalling in een nieuwbouwproject, tere bediening bestaande stations Lombardijen en Zuid (CitySprinter) en een nieuw treinstation gesprekken met RET om betere aansluiting van buslijnen te krijgen.

Station Zuid is inmiddels ook bij Stadionpark (CitySprinter + Intercity); en verbeteren van het functioneren van het huidige opgenomen in het knooppuntenprogramma van de MRDH. Voor 2022 staat op de planning om de Station Rotterdam Zuid vooruitlopend daarop visie voor het station verder uit te werken en te concretiseren samen met genoemde partijen. We reserveren ruimte voor de ontwikkeling van een nieuwe HOV-verbinding tussen Stadionpark, Kop van Feijenoord, Oostkant Binnenstad en Rotterdam Centraal via de WillemsContinu onderzoek naar verbetermogelijkheden, pilot(projecten) en innovatieve mobiliteitsconcep- brug met een snelbus en voor een nieuwe westelijke oeververbinding met HOV tussen Zuidten in samenhang met de parkeerstrategie ten behoeve van de openbare ruimte plein en Rotterdam-West/Schiedam op lange termijn (>2040) Naar aanleiding van signalen uit de wijkraad en een voorstel voor een alternatieve, gesubsidieerde mobiliteitsdienst, wil de gemeente in 2022 onderzoek doen naar de mobiliteitsbeleving van ouderen op Katendrecht. Dit kan leiden tot inzichten in verbetermogelijkheden van bestaande vervoersvoorzieningen of aanleiding zijn nieuwe voorzieningen te starten. De gemeente start in 2022 een traject om deelmobiliteit uit te testen rond de Groene Hilledijk. Inclusiviteit van deze voorzieningen speelt daarin een belangrijke rol.

Het traject moet uitwijzen in hoeverre deelmobiliteit in dit gebied wordt gebruikt en gewaardeerd door uiteenlopende bewonersgroepen en moet ook aan bewoners inzicht geven in de verbeterkansen van de buitenruimte door minder straatparkeren van privéauto’s. Dit kan een basis vormen voor verdere uitrol van deelmobiliteit in de wijken. In 2022 worden met een nieuwe parkeerstrategie en een mobiliteitshubstrategie aan het gemeentebestuur kaders aangereikt voor een nieuwe ruimtelijke organisatie van parkeren van privé en deelvoertuigen. Dit is een belangrijke randvoorwaarden voor verbetering van de buitenruimte. Aanpak vervoersarmoede Aanvullend op de positieve effecten die verwacht worden van de grootschalige verbetering van de OV-structuur (m.n. bereikbaarheid banen en onderwijs) en buitenruimte en verkeersveiligheid, start in 2022 in G4-verband onderzoek naar het vóórkomen van vervoersarmoede in de grote steden. Hiervoor zal een wijk op Zuid als casuswijk worden ingebracht. Stimuleren Fietsgebruik en lopen In de vastgestelde Rotterdamse Mobiliteits Aanpak (RMA) en de eveneens vastgestelde Fietskoers 2025 en Rotterdam Loopt 2025 (beide gemeente Rotterdam) worden kaders, netwerkkaarten en signaalkaarten geboden waarbinnen, als onderdeel van de mobiliteitstransitie, een verbeteringen voor voetgangers en fietsers kunnen worden uitgevoerd en stadsstraten kunnen worden geherprofileerd.

Hierbij wordt aansluiting gezocht met andere ontwikkelingen en gewenste verbindingen naar belangrijke voorzieningen en OV-knopen. In 2022 verbeteren we de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid van de grote kruising Pleinweg – Goereessestraat.

Regionale woningvoorraad Toename sociale segment regiogemeentes conform regionale woonvisie Onderdeel van de Regiodeal

In enkele regiogemeentes is een tekort aan sociale voorraad. Door het ‘Regioakkoord; nieuwe woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030’ zal de sociale voorraad in deze gemeentes gaan toenemen. Het Regioakkoord is in 2022 geactualiseerd. De provincie beoordeelt de individuele bijdragen van elke gemeente aan dit Regioakkoord en stuurt hierop.

Stand van zaken uitvoering regionale voorraadafspraken: De regionale woningmarktafspraken zijn in 2022 herijkt, aan de hand van een nieuwe woningbehoefteraming waarin regionaal nog meer woningen nodig zijn dan in eerdere afspraken vastgelegd. Het uitgangspunt over het realiseren van een meer evenwichtige spreiding van de sociale voorraad in de regio is opnieuw uitgangspunt geweest bij deze actualisatie. Daarnaast is naast de doelstellingen over de sociale voorraad, ook een doelstelling opgenomen over dat de regio voldoende woningen realiseert in het middensegment. Stand van zaken inzet instrumentarium provincie (wortel en stok): De provincie zet haar instrumentarium in om gemeenten die nog onvoldoende bijdragen aan de

30

Afname van de goedkope woonvoorraad op Rotterdam Zuid kan niet los worden gezien van het streven naar een meer evenwichtige spreiding van de sociale voorraad over de regio Rotterdam. De provincie en de minister ondersteunen het streven naar een meer evenwichtige spreiding. Om daartoe te komen zijn door de regio Rotterdam afspraken gemaakt over de ontwikkelingen van de totale woningvoorraad en de sociale woningvoorraad, mede gezien de aanwezigheid van de sociale doelgroep in elke regiogemeente. Zorgpunt is de uitvoering. Het achterblijven van ontwikkelingen elders in de regio zou het draagvlak voor de opgave in Rotterdam Zuid onnodig onder druk zetten. De provincie heeft een stimulerende en sanctionerende rol als een regiogemeente onvoldoende bijdraagt aan de regionale opgaven. Het sanctionerende instrumentarium van de provincie varieert van het niet aanvaarden van

Gemeente, regiogemeentes, provincie, Rijksoverheid

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

regionale opgaven aan te sporen tot meer. Zo zijn er in het verleden formele brieven gestuurd, is er een traject met een onafhankelijke derde partij doorlopen en heeft 1 gemeente (Albrandswaard) zelfs een proactieve aanwijzing ontvangen.

woningbouwplannen tot in het uiterste geval het geven van een aanwijzing aan een gemeenteraad.

Stand van zaken financiële incentive stimulering sociale voorraad in regiogemeentes (1 mln euro uit Regiodeal Rotterdam zuid, 4 miljoen provincie): In februari 2020 is de stimuleringsregeling betere spreiding sociale woningbouw regio Rotterdam door GS van de provincie Zuid-Holland vastgesteld (7500 euro subsidie per woning in gemeenten waar een ondermaat aan sociale woningen te vinden is).In 2022 is voor PM woningen in de randgemeenten van de regio Rotterdam subsidie verstrekt aan sociale woningbouw van corporaties die bijdraagt aan een betere spreiding van de sociale woningvoorraad over de Rotterdamse regio. Kwaliteit van de particuliere verhuur en controle en handhaving Controle en handhaving door Gebiedsinterventieteams en Bouw- en woningtoezicht;

Sturing op de bewoning in bepaalde delen van Rotterdam Sturing op bewoning Zuid blijft gewenst, gezien de problematiek. Zie regel vestigingsbeleid Om misstanden achter de voordeur tegen te gaan zijn er twee toezichthouders van Team Wonen ingezet in Oud-Charlois en twee toezichthouders in Carnisse om de meldingen in die gebieden geprioriteerd aan te pakken. Om te komen tot een effectieve integrale aanpak werken zij samen met interne- en externe partners en kijken ze meervoudig achter de voordeur van een woning.

Initiatiefnemer

Om een regiogemeente te stimuleren is de stimuleringsregeling betere spreiding sociale woningbouw regio Rotterdam uitgewerkt. Hieraan wordt een financiële bijdrage geleverd vanuit de Regio Deal Rotterdam Zuid (€1 mln) en de provincie Zuid-Holland (€4 mln). Doel van de regeling is stimulering van extra nieuwbouw van sociale huurwoningen door woningcorporaties in die regiogemeenten waar dat nodig is.

Controle Naast sturen op bewoning is ook controleren op bewoning van belang en vervolgens het opvolging geven aan de geconstateerde onregelmatigheden, Controle in woningen gebeurt op basis van signalen, maar incidenteel ook georganiseerd.

Gemeente

Een goed functionerend vestigingsbeleid van inwoners, nu voorzien door huisvestingsvergunningen in de gebieden waarin de Rotterdamwet geldt, blijft belangrijk.

Gemeente

Sturing op de bewoning in bepaalde delen van Rotterdam Zuid is en blijft gewenst, gezien de problematiek. Naar aanleiding van een stadsbrede analyse geldt voor een aantal straten dat hier deze maatregelen niet meer gelden. Voor de betreffende straten is het van belang dat relevante partners, indien de problematiek toeneemt, dit snel signaleren. Het blijft belangrijk om te analyseren of de aanzuigende werking van bepaalde straten of wijken door kansarmen weer toeneemt, met inachtneming van gevolgen voor leefbaarheid, arbeidsparticipatie en onderwijs.

Gemeente

Elke week vindt er casusoverleg plaats waarbij verschillende partners aansluiten die betrokken zijn in de keten. Die overleggen zijn erop gericht om de informatiepositie te vergroten en te komen tot een éénduidige en integrale aanpak. De toezichthouders hebben sinds kort ook de mogelijkheid om vanuit het wijkcentrum werken. Vanuit die locatie werken ze vaak samen met de wijkagent. Naast de reguliere tijden, werken zij ook regelmatig ’s avonds in de wijk.

Sturing op bewoning, om te voorkomen dat de aanzuigende werking van bepaalde wijken door kansarmen toeneemt, met inachtneming van gevolgen voor leefbaarheid, arbeidsparticipatie en onderwijs.

Vanuit Team Wonen werd er al een dedicated team van vier toezichthouders ingezet om extra huisbezoeken te kunnen afleggen in Bloemhof en Hillesluis om te kunnen sturen op instroom en intensief beheer. In 2022 hebben Woonstad, politie en gemeente besloten de samenwerkingsovereenkomst te continueren tot 1 april 2026 en verder uit te breiden naar de Tarwewijk. Naast de vier toezichthouders die al werden ingezet, worden er nog twee toezichthouders van Team Wonen ingezet voor in de Tarwewijk. De toezichthouders werken intensief samen met interne- en externe partners zoals bijvoorbeeld de politie. Ze kijken meervoudig achter de voordeur en bij het aantreffen van misstanden melden ze dat bij de desbetreffende instantie die verantwoordelijk is voor de aanpak daarvan. De toezichthouders werken gezamenlijk vanuit één locatie in de wijk. Naast de reguliere tijden, werken zij ook in de avonden. Monitoring en controle op HVV verstrekkingen van particuliere verhuurders door gemeente (PZR en Stadsbeheer) is permanente activiteit. Monitor Opvallend is dat het aantal aanvragen in 2020 een stuk hoger ligt dan de aanvragen afgelopen jaren. De oorzaak hiervoor is te vinden in invoering van artikel 10 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (screening op criminele antecedenten) in een aantal straten op Zuid sinds 2020.

De daling 2021 is te verklaren doordat er per 2021 een reeks is aangewezen met nieuwe straten die minder woningen hebben. In 2022 is het aantal verder afgenomen als gevolg van het aflopen van de artikel 8 aanwijzing. Periode

Aantal aanvragen HVV

Aantal toegewezen HVV

2019 3635 3388 2020 5197* 4801 2021 2273 2131 2022 1174 2 *2020: Artikel 8: 3594, artikel 10 1603 De cijfers zijn ontleend aan het KSPP (Keten Systeem Pand en Persoon) Voor de cijfers uit 2022 dient rekening te worden gehouden met lopende bezwaarschriften

Vestigingsbeleid

Controle Zie regel vestigingsbeleid Sturing op de bewoning in bepaalde delen van Rotterdam Wet Bijzondere maatregelen Grootstedelijke Problematiek Zuid blijft gewenst, gezien de problematiek. Conform gemeenteraadsbesluit van december 2019 is de stand van zaken naar aanleiding van een stadsbrede analyse naar aanleiding van de motie Stadsacupunctuur: Artikel 8 (inkomenseis) geldt niet meer vanaf april 2022. Artikel 9 (voorrang op sociaal sociaaleconomische kenmerken) is van toepassing in 65 straten in Rotterdam. Deze maatregel was tot 1 april 2022 nog van toepassing in heel Bloemhof en Hillesluis. Toen zijn er 72 huurwoningen toegewezen op grond van dit artikel. Gemeente is met de particuliere sector nog in gesprek hoe hier uitvoering aan te geven.

31

In 2022 heeft de gemeente in het Coalitieakkoord Een Stad vastgelegd, dat indien er andere instrumenten beschikbaar komen, naast de wet bijzondere maatregelen grootstedelijke pro-

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Goed verhuurderschap & Project (Ver)huren in Carnisse

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

blematiek, om hetzelfde doel te bereiken deze worden ingezet (denk aan voorrang voor maatArtikel 10 (screening op overlast) geldt in 71 straten in Rotterdam. In 2022 zijn 1.174 aanvragen voor schappelijke beroepsgroepen op grond van de nog aan te passen Huisvestingswet). screening ingediend en 2 daarvan zijn afgegeven onder voorbehoud. Goed verhuurderschap op Zuid en aanpak excessen rond Belangrijkste ontwikkelingen en resultaten 2022 (Ver)huren in Carnisse huur en verhuur woningen in Carnisse In 2019 is een casestudy uitgevoerd op basis van signalen van een toenemend aantal particuOnze stadsbrede communicatiecampagne ‘Weet Wat Je (ver)huurt’ liere verhuurders die woningen opkochten in Carnisse. Daaruit bleek dat er een sprake was Voor de eerste keer is de communicatiecampagne stadsbreed ingezet. De website weetwatjehuurt.nl van veelal hoge huurprijzen, onvoldoende bekendheid van huurders over hun rechten en een is inmiddels door meer dan 60.000 personen bezocht. risico dat een deel van de nieuwe verhuurders de richtlijnen rondom goed verhuurderschap De stadsbrede inzet van het Huurteam niet kent of toepast. Daarom is besloten tot een uitvoeringsaanpak die sinds eind 2020 Het Huurteam heeft in voorgaande jaren veel hulp geboden in de zes prioritaire wijken van ‘Goed wordt uitgevoerd. Huren en Verhuren’.

Deze hulp is dit jaar uitgebreid en beschikbaar gesteld en gepromoot voor de rest van de stad. Dit om nog meer huurders te helpen bij hoge huren, achterstallig onderhoud of Goed Huren en Verhuren onwettige contracten. Naast de intensieve aanpak in Carnisse heeft de gemeente sinds 2020 ook een stedelijk De invoering van de opkoopbescherming actieplan vastgesteld voor goed huren en verhuren. Deze geldt voor de hele stad, maar in Sinds 1 januari 2022 is in zestien wijken de opkoopbescherming van toepassing. Hiermee krijgen zes prioritaire wijken geldt een extra inzet. In Zuid betreft het Oud Charlois, Tarwewijk, starters en mensen met een middeninkomen meer kans op een eigen woning. Bloemhof, Hillesluis en Carnisse. In deze wijken is een extra inspecteur, een eigen huis coach De totstandkoming van het wetsvoorstel Wet goed verhuurderschap en huurdersondersteuning ingezet. De totstandkoming van de Wet goed verhuurderschap (inwerkingtreding 1 juli 2023) is het resultaat van intensieve inzet en betrokkenheid van onder andere de gemeente Rotterdam. Deze wet geeft In de zes prioritaire wijken lijkt de door het Rijk ingevoerde opkoopbescherming bij te dragen veel mogelijkheden die ons helpen beter in te grijpen tegen misstanden op de verhuurmarkt. De aan een meer gebalanceerde eigendomsverhouding.

In de periode januari t/m juli 2022 nam geformaliseerde regels voor goed verhuurderschap maken inzichtelijk wat er van verhuurders verhet aantal woningen dat in bezit is van particuliere verhuurders in deze zes prioritaire wijken wacht wordt en geven de gemeente de mogelijkheid hierop te handhaven. We zien deze wet als met 71 woningen af. Huurders betalen nog steeds te veel huur, enkele honderden euro’s per eerste stap in de goede richting en maken ons hard voor aanscherpingen of aanvullende regelgeving maand te veel. Uit een nieuw onderzoek uit 2022 blijkt dat 85% van de huurders in de sociale Aangekondigde wet- en regelgeving in het nationale programma Betaalbaar wonen sector die sinds 2017 een nieuw contract zijn aangegaan, te veel huur betaalt. De website en Voor verdere wet- en regelgeving onderhouden we intensief contact met andere gemeenten, organi- de huurprijscalculator worden veelvuldig bezocht en gebruikt. Dit duidt erop dat mensen saties en de rijksoverheid. In het afgelopen jaar heeft het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimte- interesse hebben en dat er problemen zijn op de huurmarkt. Veel huurders komen echter lijke Ordening het programma Betaalbaar wonen gelanceerd. Hierin zijn meerdere maatregelen nog niet direct in actie.

Blijvende huurdersondersteuning en aanwezigheid in de wijk, is beschreven die de betaalbare particuliere huurwoningvoorraad in Rotterdam kunnen beschermen en benodigd. De gemeente heeft structureel geld beschikbaar gesteld voor de aanpak. Voor de verbeteren. Het gaat onder meer om het introduceren van een dwingend woningwaarderingsstelsel uitvoering van de wettelijke taken vanaf juli 2023 krijgt de gemeente middelen van het Rijk. en het aan banden leggen van tijdelijke huurcontracten. Het weigeren van de eerste verhuurdersvergunning aan een woningeigenaar in Carnisse In het afgelopen jaar hebben we de drie woningen van één eigenaar aangewezen voor de Rotterdamse verhuurdersvergunning. In het doorlopen van het traject naar aanwijzing toe, hebben we nauw contact gehad met deze eigenaar die herhaaldelijk over de schreef is gegaan. Uiteindelijk heeft de aanwijzing geleid tot een verbetering in verhuurgedrag. De inspecteurs worden goed gevonden De inspecteurs van Bouw- en Woningtoezicht worden goed gevonden door huurders die problemen hebben met hun woning. Maar ook andere partijen binnen en buiten de gemeente die zich inzetten voor de wijken waar onze inspecteurs werken, weten hen goed te vinden. Zo zorgen we ervoor dat problemen op de huurmarkt integraal met andere zaken worden opgepakt.

De oprichting van het PPVR We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het opzetten van een terugkerend overleg met grote particuliere verhuurders in Rotterdam: het platform particuliere verhuurders Rotterdam. De particuliere verhuurders die hierbij betrokken zijn, hebben ongeveer 12.000 woningen in bezit of beheer. Met het platform streven we ernaar om samen te werken aan goed verhuren in Rotterdam, belemmeringen in het verhuurproces op te lossen en voor de toekomst een langetermijnvisie te ontwikkelen voor het goed verhuren in Rotterdam. Samenwerking in de gemeentelijke organisatie Als marktmeester brengt de gemeente meerdere aspecten van goed verhuurderschap bij elkaar. Binnen de gemeente worden verschillende misstanden op uiteenlopende plekken opgepakt en gehandhaafd. Daarom wordt vanuit de aanpak Goed Huren en Verhuren deelgenomen aan andere aanpakken die bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke, fysieke, leefbaarheids- en veiligheidsproblemen. Samenwerking vindt plaats bij:

PIJLER WONEN Consequenties landelijke en lokale wet- en regelgeving voor NPRZ

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

Gemeente Woonbron (Carnisse)

Grip op Vastgoed Programma EU Arbeidsmigranten Integrale controles met toezichthouders van Stadsbeheer

-

Team intensieve aanpak personen Samenwerking rondom (vastgoed) criminaliteit: RIEC, Motus, Draaiknopoverleg

-

Relax dit is Rotterdam

EVENTUELE AANPASSINGEN WET- EN REGELGEVING Net zoals dat voor de andere pijlers geldt, blijft NPRZ ook voor de pijler wonen landelijke en lokale wettelijke kaders op momenten dat er sprake is van wetswijzigingen, bezien op hun consequenties voor Zuid. Opkoopbescherming Per 1 januari 2022 is het invoeren van een opkoopbescherming wettelijk mogelijk. Rotterdam heeft deze opkoopbescherming direct per 1 januari in 16 wijken ingevoerd, om zo opkoop van woningen door malafide beleggers tegen te gaan en woningzoekenden met een middeninkomen meer kans op

32

De komende periode vinden enkele wijzigingen plaats in voor Zuid relevante landelijke weten regelgeving. Dit zijn onder andere de verlaging en vervolgens afschaffing van de verhuurderheffing en wetgeving met betrekking tot goed verhuurderschap.

Rijksoverheid, gemeente

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

een koopwoning te geven. Binnen Rotterdam Zuid gaat het om de wijken Bloemhof, Carnisse, GrootIJsselmonde, Hillesluis, Oud-Charlois en de Tarwewijk. In deze wijken is verhuur van een woning met een WOZ-waarde tot € 355.000 na aankoop alleen nog toegestaan onder strenge voorwaarden, zoals verhuur aan directe familieleden. Investeringscapaciteit corporaties BZK heeft in 2020 een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de opgaven en middelen van woningcorporaties. Uit het onderzoek volgt dat de investeringscapaciteit van corporaties in deze regio één van de laagste is van heel Nederland, terwijl de opgaven enorm groot zijn. In het najaar 2021 is in het kader van de rijksbegroting voor 2022 besloten om de verhuurderheffing te verlagen met 500 miljoen, ten behoeve van extra investeringen door corporaties in nieuwbouw en verduurzaming. Per 1 januari 2023 is de verhuurderheffing in zijn geheel afgeschaft. Dit betekent een forse verbetering van de investeringsruimte van corporaties in Rotterdam. Over de inzet van deze middelen zijn landelijk Nationale Prestatieafspraken gemaakt tussen het Rijk en Aedes, waarbij corporaties hebben toegezegd eventuele tekorten onderling op te lossen . Het ministerie werkt momenteel aan een regeling voor projectsteun uit.

Op dit moment is nog niet duidelijk of en in welke mate projectsteun nodig is voor de corporaties in Rotterdam om de brede volkshuisvestelijke opgave voldoende op te kunnen pakken. De lobby vanuit gemeente en programmabureau met betrekking tot de afschaffing van de verhuurderheffing richt zich met name op de volgende punten: Beter afdwingbaar maken van lokale prestatieafspraken over de inzet van de extra investeringsruimte van corporaties; Voldoende breedte in de opgaven waarvoor corporaties hun investeringsruimte mogen inzetten. Stedelijke vernieuwing en herstructurering, ook in de particuliere voorraad moet hier in ieder geval toe gerekend kunnen worden. Vormgeving van de projectsteun op een zodanige wijze dat corporaties met mogelijke tekorten effectief van dit instrument gebruik kunnen maken. Tijdelijke opschorting van de markttoets Per 1 januari 2021 was de verplichte markttoets voor corporaties die willen investeren in middensegmentwoningen al voor een periode van drie jaar buiten werking gesteld. Dit is gunstig voor het tempo van de bouwopgave in het NPRZ omdat dit een aanzienlijke proceduretijd bespaart. In het landelijke coalitieakkoord 2021-2025 is de periode van buitenwerkingstelling verlengd: de markttoets wordt gedurende de hele kabinetsperiode opgeschort.

Sinds 2019 was het al mogelijk voor corporaties om op erfpachtgrond zonder markttoets tot ontwikkeling middensegment huur over te gaan, mits de grond reeds voor 2015 in erfpacht was uitgegeven aan de betreffende corporatie. Woningbouwimpuls Sinds 2020 zijn in vier tranches middelen uit de Woningbouwimpuls toegekend. Een vijfde tranche is in februari 2023 opengesteld. Het doel van de Woningbouwimpuls is het versnellen van woningbouw en het borgen dat die woningen voor een groot gedeelte betaalbaar zijn waarbij een goede leefomgeving randvoorwaardelijk is. Rotterdam heeft tot nu toe voor drie gebiedsontwikkelingen binnen het NPRZ een aanvraag ingediend en toegekend gekregen: Feyenoord City, Noordrand Zuiderpark/Hart van Zuid en Codrico. Voor deze drie projecten is 57 miljoen euro aan woningbouwimpulsmiddelen toegekend. Hiermee worden in totaal 7.600 woningen gerealiseerd. Volkshuisvestingsfonds In 2021 is het Volkshuisvestingsfonds van start gegaan, gericht op herstructurering van de bestaande woningvoorraad in kwetsbare wijken. Rotterdam heeft een aanvraag ingediend voor de verbetering en verduurzaming van kwetsbare woningen in particulier eigendom op Zuid. Deze aanvraag is gehonoreerd en het Rijk draagt 40 miljoen euro bij aan deze opgave. Het Volkshuisvestingsfonds wordt met een beperkter budget door het nieuwe kabinet voortgezet (4x € 150 miljoen per jaar).

In 2023 zal een tweede tranche worden opgesteld. Wetsvoorstel Goed Verhuurderschap Het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap is in maart 2023 aangenomen door de Tweede Kamer en ligt momenteel voor behandeling voor in de Eerste Kamer. Deze wet geeft gemeenten meer mogelijkheden om te sturen op goed verhuurderschap en het tegengaan van misstanden in de particuliere huurmarkt. De lobby vanuit gemeente en het Programmabureau is onder andere gericht op instrumentarium om ook te hoge huren effectief aan te kunnen pakken. Dit is succesvol geweest: in het Wetsvoorstel Betaalbare huur (verwachte inwerkingtredingsdatum 1 januari 2024) is een voorstel opgenomen om het woningwaarderingsstelsel dwingend te maken. De inwerkingtreding van de wet Goed verhuurderschap wordt verwacht per 1 juli 2023. Wetsvoorstel wijziging Huisvestingswet Het wetsvoorstel tot wijziging van de Huisvestingswet is momenteel in behandeling in de Tweede Kamer. Een belangrijk element uit dit wetsvoorstel is de mogelijkheid om toewijzingsregels voor sociale koopwoningen (tot aan de NHG-grens) te stellen. Hiermee wordt het mogelijk om voorrang te verlenen aan gezinnen in sociale koopwoningen in Rotterdam Zuid, om te voldoen aan de doelstelling

33

Initiatiefnemer

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Regelgevingsknelpunten uit de Regiodeal Rotterdam Zuid en Woondeal Zuidelijke Randstad Onderdeel van de Regiodeal

Aftrek op de verhuurderheffing Onderdeel van de Regiodeal

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

van het NPRZ om sociale stijgers te behouden op Zuid. De verwachte inwerkingtredingsdatum is 1 juli 2023. Onderzoek naar aanpassing landelijke wet- en regelgeving Per 1 januari 2022 is het invoeren van een opkoopbescherming door gemeenten wettelijk mogelijk. In 2022 is er aanvullend geen nieuws, In 2023 wordt een nieuwe woondeal verwacht. Zie waar deze knelt voor Rotterdam Zuid De gemeente Rotterdam past deze toe in diverse wijken op Zuid. verder voorgaande regel over wet- en regelgeving Tevens is een wetsvoorstel goed verhuurderschap in voorbereiding door het Ministerie van BZK. Met betrekking tot de koepel-VVE blijft de wens aanpassing van wetgeving te verkennen. Deze verkenning loopt met BZK, inmiddels is Platform 31 ook aangesloten. De benodigde juridische aanpassingen in het burgerlijk wetboek blijken complex om te realiseren.