[23bb005051] Bijlage behorende bij 23bb005050 over Voortgangsrapportage NPRZ 2022

Handhaving

Inkomenszekerheid

Om correct gebruik van voorzieningen te bevorderen vindt 2022 onderzoek plaats op basis van verkregen signalen, evenals • Aantal geplande heronderzoeken heel Rotterdam: 6.400 proactieve heronderzoeken van lopende uitkeringen. • Aantal geplande heronderzoeken NPRZ: 3.123 (48,8% van totaal) • Aantal afgeronde heronderzoeken heel Rotterdam: 2.249 Het aantal heronderzoeken in 2021 bedraagt in totaal • Aantal afgeronde heronderzoeken NPRZ: 1.195 (53,1% van totaal) 2.930 (48,8% van totaal). • Aantal beëindigde uitkeringen n.a.v. afgeronde heronderzoeken in heel Rotterdam: 24

Bij een heronderzoek wordt een werkzoekende opgeroepen voor een gesprek om de rechtma- Gemeente Rotterdam tigheid van de uitkering te toetsen. Die gesprekken worden ook gebruikt om een breder beeld W&I en MO te krijgen van de situatie van de werkzoekende, zodat re-integratie of hulpverlening kan worden ingeschakeld. De doelstelling voor heronderzoeken is in 2022 niet gehaald, mede doordat we minder capaciteit konden inzetten door veel nieuwe medewerkers en hoog verzuim. Naast de 24 beëindigingen waren er 157 uitkeringen die gecorrigeerd zijn met een terugvordering tot gevolg. Het relatief lage aantal beëindigingen betekent dat veel uitkeringen rechtmatig blijken te zijn.

2021 • Aantal geplande heronderzoeken heel Rotterdam: 6.650 • Aantal geplande heronderzoeken NPRZ: 3.767 (56,6% van totaal) • Aantal afgeronde heronderzoeken heel Rotterdam: 4.478 • Aantal afgeronde heronderzoeken NPRZ: 1.606 (35,9% van totaal) • Aantal beëindigde uitkeringen n.a.v. afgeronde heronderzoeken in heel Rotterdam: 102 (was 243 in 2020). • Voorstel mogelijkheden voor het waarborgen van inkomens- • Inkomenszekerheid is een belangrijk thema in het uitvoeringsplan Samen voor Zuid 2023-2027. Gemeente Rotterdam Met de inrichting van de nieuwe organisatiestructuur van de portefeuille Inkomen bij de gezekerheid bij het verrekenen van inkomsten bij (partieel) W&I meente zijn de “oude” Beheerteams, eind 2020, omgevormd naar dedicated teams op Zuid (3 werk. De herverdeling is goed verlopen. De indeling van de inkomensconsulenten komt nu overeen teams ) en op Noord ( 3 teams ). • Het oorspronkelijke team 20 is verdeeld over de 3 Zuid teams, waardoor de extra inzet op NPRZ- met die van de teams met werkcoaches waardoor er tussen de teams betere afstemming plaats gebied gewaarborgd is en de caseload verdeeld wordt over alle medewerkers binnen deze Zuid- vindt. teams. In totaal zijn ongeveer 70 (senior-) inkomensconsulenten actief binnen de 3 teams op Zuid.

17

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Preventie en oplossen van beActief bereik/intakes van 7% (= circa 1000 huishoudens) van • lemmeringen (zie ook Thuisbasis de huishoudens met een uitkering door uitkeringsinstanties op Orde UP ‘Werk is de beste en wijkteam zodat aan het credo “Werk is de beste zorg” zorg’) vulling wordt gegeven. Onderdeel Regiodeal

Kwalitatieve Voortgang

Aantal huishoudens van Zuid met een uitkering dat op de peildatum van de rapportage gezamenlijk wordt ondersteund vanuit wijkteams en werkconsulenten en/of activeringscoaches: In totaal zijn 1.177 (2021: 1.339) bijstandsgerechtigden door de wijkteams bereikt. Dit is 7,5% (was in 2021 7,9 %) van het totaal aantal van bijstandsgerechtigden.

De beoogde 7% bijstandsgerechtigden is behaald.

Initiatiefnemer Gemeente Rotterdam W&I en MO

De aanmeldingen door wijkteams bij Prestatie010 blijven achter bij de doelststelling. De reden hiervan is dat burgers vanuit het wijkteam vaak verwezen worden naar Welzijn op het moment dat zij vrijwilligerswerk kunnen doen.

Waarvan: Waarvan: A. Met de aanpak hand in hand wordt met een nauwe samenwerking tussen wijkteammedewerA. Het cluster Werk en Inkomen meldt met ingang van 2018 kers en werkcoaches gezorgd voor betere begeleiding van de werkzoekenden op het gebied • In 2022 zijn evenals in 2021 65 cliënten van Zuid aangemeld zijn bij het wijkteam via cluster jaarlijks zoveel bijstandsgerechtigden aan voor hulp door het van zorg en werk. Met deze betere begeleiding en samenwerking verwachten we een beter W&I, dat is 43% van de beoogde doelstelling van minimaal 150. wijkteam, dat 5% van alle wijkteamaanmeldingen hiervan B. resultaat. afkomstig is: minimaal 150 per jaar. • 149 (2021: 144; 2020: 297) cliënten van de wijkteams uit Rotterdam Zuid zijn aangemeld bij M&A en ontvangen naast ondersteuning van het wijkteam ook ondersteuning bij actieve werkB. bemiddeling. In 2019 en verder melden de 16 wijkteams jaarlijks minimaal 100 cliënten aan voor actieve werkbemiddeling bij pre• 7 cliënten zijn in 2022 door het wijkteam aangemeld bij Prestatie010 (2021: 10; 2020: 29; 2019: matching en 100 cliënten bij prestatie010. 127). Dit zijn er veel minder dan de beoogde doelstelling van minimaal 100 cliënten. C. Minimaal 6% van de werkzoekenden (= ongeveer 234) van pre-matching krijgen daarenboven jaarlijks via de aanpak hand-in-hand zorg van de wijkteams.

C. HAND-IN-HAND • t/m augustus 2022: 77 aanmeldingen. • 2021: 14 aanmeldingen • 2020: 0 wegens beëindiging pilot • 2019: 45 werkzoekenden opgenomen in de H-i-H aanpak op Zuid.

HAND-IN-HAND In totaal zijn er 77 aanmeldingen tot en met augustus daadwerkelijk opgepakt. In de zomer van 2023 is besloten hand-in-hand te pauzeren tot MO alle wijkteams over deze werkwijze heeft geïnformeerd. Daarnaast zijn er soms werkvoorraden bij de wijkteams, maar dan meestal bij de doelgroep jeugd en minder bij volwassenen. In 2023 wordt de wederzijdse samenwerking met de werkwijze hand-in-hand breed bekend gemaakt en toegepast binnen wijkteams en werkcoaches zodat we optimaal samenwerking vanuit de gedachte dat werk de beste zorg is.

EXTRA INZET OP DE VRAAGKANT Social Return via aanbesteding van de gemeente en andere projecten op Zuid Onderdeel Regiodeal

Het jaarlijks geschikt maken van 750 vacatures in branGemeente Rotterdam Resultaat gemeente Rotterdam che/regio combinaties, duale leer-werktrajecten en opstapHet totaal aantal Rotterdamse kandidaten is in 2022 afgenomen ten opzichte van 2021. Dat W&I Middels de inkoopcontracten van de gemeente Rotterdam zijn in 2022 2.769 unieke personen geregi- geldt ook voor het aandeel kandidaten uit NPRZ-wijken. Procentueel is dat overigens minder banen. Hierbij wordt het accent gelegd op haven (incl. streerd voor de invulling van social return (SR). Hiervan komen 1.256 personen uit Rotterdam. transport en logistiek), techniek/bouw en zorg. Hiervoor afgenomen en ten opzichte van het aandeel in 2021 staat dit aandeel nu met 40,1% beter in Samenhang met pijler Wonen worden onder andere de SR-clausules bij inkoop en aanbeverhouding met het totale aandeel bijstandsuitkeringen in NPRZ van 40,3%. NPRZ Kandidaten Kandidaten uit Kandidaten uit steding van de gemeente en SR- partners van de gemeente Concern Totaal Rotterdam NPRZ-wijken Aandeel NPRZ benut. In 2022 hebben we de kwaliteit en beschikbare capaciteit van Accountmanagers Social Return op orde gebracht. Een van de oorzaken van de terugloop is de aansluiting van het social return Totaal 2022 2769 1256 504 40,1% Tijdig inzicht in de te verwachten overheidsopdrachten en proces op het recruitmentproces.

Afgelopen jaar is op twee gebieden geïntervenieerd: aanbestedingen door een regionale Aanbestedingskalender. Totaal 2021 • Capaciteit op orde gebracht 3207 1928 712 36,9% • social return structureel geborgd in het recruitmentproces; hierdoor worden social return De SR op de woonopgave van de corporaties op Zuid biedt vacatures beter inzichtelijk gemaakt in HalloWerk voor prioritering social return en voor jaarlijks kansen op werkervaringsplekken en stages voor 250 Tijdig inzicht in overheidsopdrachten en aanbestedingen de NPRZ doelgroep en is er een pilot werkgroep opgezet van een dedicated social return mensen woonachtig op Zuid. vacatureteam met focus op kandidaten uit Zuid. Het Coördinatiepunt Social Return heeft tijdig inzicht in de komende inkoopopdrachten en aanbesteBenutten van SR en vervullen van vacatures o.a. d.m.v. grote dingen van de gemeente Rotterdam. Dit is in procesafspraken vastgelegd, welke systeemtechnisch Samenwerking woningcorporaties projecten: ondersteund worden. Regionaal is iedere gemeente zelf verantwoordelijk voor haar eigen inkoop en De samenwerking met de woningcorporaties is in 2020 geïntensiveerd d.m.v. de nieuwe intenFeyenoord City tieverklaring voor twee jaar. De intentie is dat de samenwerking tussen de afzonderlijke wohet inzicht daarin.

Hart van Zuid ningcorporaties en de Gemeente Rotterdam resulteert in het jaarlijks bieden van een stage of Metro aan Zee werkplek aan minimaal 250 mensen, bij voorkeur wonend in Rotterdam-Zuid. Daarnaast is de Resultaat woningcorporaties Eiland van Brienenoord samenwerking verder gestimuleerd door de nieuwe SR-spelregels die meer bij de woningcorpoORC de Haselaar raties passen en de levering van een uitvoeringsplan dat de minimale garantie geeft van 250 In 2022 zijn via de inkoopcontracten van de woningcorporaties 453 unieke personen geregistreerd Maastunnel kandidaten op jaarbasis. Op basis van de cijfers worden deze doelstellingen bij lange na niet voor de invulling van SR. Hiervan komen 104 personen uit Rotterdam. Stadswerken (voorwerk:2020) gehaald. We gaan uitzoeken wat hier de oorzaken van zijn. DCMR (voorwerk:2020) In 2023 wordt een start gemaakt met de doorontwikkeling van het SR-beleid van de vier woKandidaten Kandidaten uit Kandidaten uit ningcorporaties in samenwerking met de Gemeente Rotterdam. Hierbij is het doel om op Woningcorporaties Totaal Rotterdam NPRZ-wijken Aandeel NPRZ innovatieve en creatieve wijze meer lokale impact te realiseren die bijdraagt aan de doelstellingen van de woningcorporaties, NPRZ en de Gemeente Rotterdam. Totaal 2022 453 104 (23%) 43 41,3% Deze worden verder bestendigd in een meerjaren samenwerkingsovereenkomst. Totaal 2021

409

131 (32%)

54

41,2%

Totaal 2020

253

83 (32%)

36

43,4%

Benutten SR d.m.v. grote projecten Zoals hierboven aangegeven is, heeft het Coördinatiepunt Social Return tijdig inzicht in komende overheidsopdrachten en aanbestedingen van de gemeente Rotterdam. Dat geldt ook voor de grote projecten/aanbestedingen van de gemeente Rotterdam.

18

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Leerwerkakkoord (pijler weer aan het werk)

Via de deel Leerwerkakkoorden (LWA) de uitstroom naar werk van de bijstandspopulatie bevorderen.

In 2022 zijn kandidaten vanuit het MKB Werkoffensief benaderd/voorgesteld voor de openstaande vacatures. Hiervan hebben inmiddels 500 werkzoekenden via het LWA MKB / HalloWerk een baan gevonden bij het MKB in de regio. Hiervan komt 50% uit Rotterdam-Zuid.

Onderdeel Regiodeal

Het LWA is een set integrale afspraken tussen onderwijs, bedrijfsleven en de gemeente in de arbeidsmarktregio Rijnmond gericht op een betere afstemming tussen vraag en aanbod én een duurzame en inclusieve arbeidsmarkt.

In 2019 is het LWA gestart en sindsdien zijn er deel Leerwerkakkoorden afgesloten voor kansrijke sectoren: Haven, MKB, Energie-transitie (gebouwde omgeving), Bouw en Techniek, Facilitaire dienstverlening, Zorg; en Transport & Logistiek, Personenvervoer en Binnenvaart. Het LWA heeft de scope van de arbeidsmarktregio Rotterdam-Rijnmond. Informatie over de afgesloten LWA en de algemene voortgang zijn beschikbaar via de LWA-portal in Rijnmond InZicht (arbeidsmarkt data dashboard): Monitor Leerwerkakkoord - LWA dashboards homepage (rijnmondinzicht.nl)

ECONNOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING OP ZUID

Een aantal sectoren staat garant Agro logistiek en bouw voor veel werkgelegenheid. Doel is de groeipotentie ervan te versterken, en werk dat geschikt is voor laag – en ongeschoolden, en voor mensen met een opleiding in Zorg, Haven en Techniek aan te bieden.

• •

•

Stimuleren van bedrijvigheid in Aantrekkelijke locaties creëren voor ondernemers die zich in • de wijk: versterken van werkloca- Rotterdam Zuid willen vestigen of hier al gevestigd zijn. ties. Stimuleren van bedrijvigheid in De detailhandel op Zuid komt kwalitatief te kort en heeft • de wijk: versterking detailhandel. een overmaat aan vierkante meters. Het winkelaanbod in de focuswijken heeft een tekort aan vitaal en gevarieerd aanbod. • •

•

•

Vestiging nieuwe bedrijven in zorg, haven en techniek.

De gemeente is een van de partners is de triple helix samenwerking (overheid, bedrijfsleven, Gemeente Rotterdam wetenschap), het LWA is daarmee geen gemeentelijk programma. De ambitie van het LWA is W&I het doorbreken van de mismatch tussen vraag en aanbod en het werken aan een toekomstbestendige en duurzame arbeidsmarkt. De deel LWA dragen bij aan het behalen van de doelstellingen op werk van NPRZ: door het vergroten van de arbeidsparticipatie van werkzoekenden van Zuid en structurele afhankelijkheid van uitkeringen te verminderen.

Langs drie pijlers: • Van school naar werk • Van werk naar werk • (Weer) aan het werk

PIJLER WERK

Initiatiefnemer

Rotterdam Partners, de gemeente Rotterdam en de provin- • cie Zuid-Holland zullen belangstellenden werven en deze bewegen hun nieuwe vestigingen in en rond Rotterdam Zuid te realiseren.

Op Nieuw Reijerwaard wordt momenteel volop nieuw gebouwd en wordt ook nog grond ver- Gemeente Rotterdam SO kocht aan nieuwe bedrijven. Via het samenwerkingsorgaan Dutch Fresh Port (DFP), een saeconomie menwerkingsorgaan van ondernemers in de AgroVersFood logistiek en de gemeenten Barend- Proeftuin aardgasvrij recht, Ridderkerk en Rotterdam, worden afspraken gemaakt over de onderwerpen mobiliteit, Binnen het samenwerkingsverband Dutch Fresh Port is sinds 2021 de basis gelegd voor het opzetten van een poot ‘Werk’. Het gaat hierbij om enerzijds inzet op ‘een leven lang ontwikke- werkgelegenheid, innovatie en duurzaamheid. len’ voor mensen die aan het werk zijn, en anderszins om werkzoekenden vanuit een uitkerings- Vanuit deze bouwsteen wordt met HR-managers van grote bedrijven in DFP overlegd, om te situatie aan het werk te krijgen in de AGF-sector. Voor deze groep wordt het mogelijk gemaakt horen waar hun behoeften liggen en aansluiting te verbeteren. Tevens vindt een verkenning om via het behalen van relevante certificaten een startkwalificatie te krijgen waardoor het mo- plaats voor de ontwikkeling van een campus op Nieuw Reijerwaard in samenwerking met o.m. Lentiz Life College om jong talent te interesseren voor opleidingen en werk in de Agrosector. gelijk wordt om in dit cluster aan het werk te gaan. Ontwikkeling Nieuw Reijerwaard tot bedrijventerrein voor AGF.

Het eerste bedrijf dat zich in 2021 op de nieuwe locatie heeft gevestigd is AGF-distributeur Van Gelder.

Het Rijk heeft in 2018 een budget van € 6 mln. toegekend voor de Proeftuin Aardgasvrij PendHet aardgasvrij maken van de wijken op Zuid, kent ook een sociaaleconomisch spoor. In 2021 heeft TNO de opdracht ‘Banen in Beeld’ uitgevoerd waarin de werkgelegenheid voor 3 opgaven recht. De gemeente Rotterdam zal voor de periode 2019-2021 nieuwe proposities ontwikkelen voor het aardgasvrij maken van (delen van) wijken van Rotterdam Zuid. Hiervoor is een bijdrage is bepaald: isoleren van woningen; plaatsen van zonnepanelen en plaatsen van laadinfrastructuur. Hierbij is specifiek gekeken naar de soorten banen en vereiste kwalificaties en vaar- van €18 miljoen gevraagd uit de klimaatenveloppe, waarover in april 2021 positieve besluitdigheden. Hierdoor is het beter mogelijk tijdig kandidaten van uitkering naar werk te begeleiden vorming heeft plaatsgevonden. Bij het aardgasvrij maken zal een koppeling worden gelegd met de verbetering van de woon- en leefomgeving en de sociale opgaven in het gebied. De gemeenen onderwijsprogramma’s aan te passen. In 2022 werd een vervolgopdracht uitgevoerd voor banen bij aanleg en beheer van warmtenetten. Hieruit kwam naar voren dat door de aanleg van te Rotterdam werkt aan een Routekaart Rotterdam Zuid Aardgasvrij. Er liggen NPRZ-breed warmtenetten in Rotterdam t/m 2030 tussen de 230 en 515 banen worden gecreëerd.

De on- kansen voor het jaarlijks enkele tientallen fte’s laag- en ongeschoold werk en jaarlijks enkele derwijspartijen en de gemeente kunnen in hun onderwijs- en arbeidsmarktbeleid hun aanbod tientallen AanDeBak-garanties voor vmbo’ers om een passende technische mbo-opleiding te kiezen. hierop aanpassen. Op de winkelboulevard Beijerlandselaan zijn 11 panden ingevuld met ondernemers die passen in De Alliantie Hand in Hand werkt samen met de Gemeente Rotterdam aan het opknappen en Gemeente Rotterdam SO verhuren van winkelpanden op de Boulevard Zuid. Rotterdam heeft bijna 60 winkelpanden Economie, Programma Ruimhet brancheringsplan Hand in Hand Boulevard Zuid. aangekocht op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk. Van deze 60 panden worden de telijke economie leegstaande netjes opgeknapt en in de verhuur aangeboden. Gemeente Rotterdam, FeyenEr is een overkoepelende aanpak Vitale Kerngebieden door het college geformuleerd. Boulevard In de (economische) gebiedskoers Feijenoord, onderdeel van de detailhandelsnota, wordt ingezet op compactere kernwinkelgebieden. Voor de Groene Hilledijk wordt ingezet op een oord City, Alliantieteam Hand Zuid is ook onderdeel van die aanpak en fungeert als belangrijke voorbeeldcasus voor andere transformatie van winkelstraat naar mix-zone: een levendige stadsstraat met een aantrekkelij- in Hand Boulevard Zuid, winkelstraten.

Op de Groene Hilledijk is 7200 m2 winkelareaal afgestoten om te transformeren naar wonen en ke en gemengde programmering (een combinatie van specialistische detailhandel, kleinschalige Programma Werklocaties bedrijvigheid, voorzieningen, dienstverlening en combinaties van wonen en werken). Sinds EU-investeringsfonds Sofie woonwerkcombinatie of een andere economische functie. maart 2019 is deze transformatie-opgave onderdeel van de integrale gebiedsaanpak Hand in Transformaties aanloopstraten rondom de Boulevard Zuid: 'In de wijk Bloemhof zijn 15 leegstaande winkelruimten getransformeerd naar woningen/appartementen en zijn 5 winkelruimten Hand. omgezet naar andere economische functies. In Hillesluis zijn vanaf 1 juli 2022, 9 leegstaande winkelpanden getransformeerd naar andere economische functies en 2 naar woningen. Ten behoeve van de verbetering van de branchering Beijerlandselaan en Groene Hilledijk heeft een 0-meting plaatsgevonden zoals aangekondigd in de vorige voortgangsrapportage. De brancheringsvisie is vastgesteld en er is een brancheringscommissie bestaande uit o.m. vertegenwoordigers van ondernemers, vastgoedeigenaren, wijkraad en gemeente. In 2022 is een vervolgmeting gedaan (Urban monitor Wyne Strategy & Innovations) waarbij geconstateerd is dat op basis van de gemeten indicatoren, er ondanks 2 jaar corona, een positieve lijn naar boven is ontstaan.

De volgende meting is in 2024. De vijf bouwblokken van de Groene Hilledijk (vanaf het Sandelingplein tot aan Hendrick Croesinckstraat en Heer Arnoldstraat) worden getransformeerd naar een mix-zone: een levendige stadsstraat met combinaties van wonen en werken, kleinschalige bedrijvigheid, specialistische detailhandel en horeca. Inmiddels zijn er 11 panden getransformeerd naar wonen, waarvan 2 door particuliere eigenaren. Daarnaast is de kavel op de hoek Groene Hilledijk 258/Adriaen Nimantsstraat 51 afgelopen jaar ontwikkeld. Hier zijn 9 huurwoningen gerealiseerd met daarbij in de plint een multifunctionele bedrijfsruimte. De Economische Visie voor Zuid biedt aanknopingspunten om in de tweede helft van de uitvoe- Rotterdam Partners, geIn opdracht van Stadsontwikkeling gemeente Rotterdam hebben onderzoeksbureaus Roots meente Rotterdam en proBeleidsadvies en Ecorys een verkenning gedaan voor een Economische Visie voor Zuid. Deze vi- ringsperiode NPRZ richtinggevende keuzes te maken voor de inzet op dit onderdeel van de sie vormt de basis voor de ontwikkeling van Rotterdam Zuid tot 2040. Energietransitie, circulari- pijler Werk. Deze moeten bijdragen aan de realisatie van voldoend beschikbare arbeidsplaatsen vincie Zuid-Holland, zijn voor laaggeschoolden als voor jongeren met een AanDeBak-garantie.

Hierbij blijft wel het UP!Rotterdam teit en digitalisering worden gezien als kansen voor de ontwikkeling van Zuid. devies om eerst geschikte en reeds beschikbare vacatures te benutten voor werkzoekenden

19

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

van Zuid.

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

PIJLER WONEN BASISBEHEER PARTICULIERE VOORRAAD Programma basisverbetering particuliere woningvoorraad 13.000 woningen

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

WONINGVOORRAAD Twee hoofdarrangementen: nazorg (gericht op versterking Het Uitvoeringsplan Steigers op Zuid 2.0 (2019 – 2022) is in uitvoering. Inmiddels zijn de eigenaren Vernieuwingen in de komende periode zijn: van beheer en handhaving) en projectmatige aanpak waarvan de woningen uit de 1e,2e en 3e ronde aanwijzingen benaderd. In totaal zijn ruim 3000 wonin- • De verdere koppeling van onderhoud en verduurzaming binnen Steigers op Zuid is een VVE010 (gericht op versterken beheer en wegwerken gen in aanpak. De eigenaren van 1.510 woningen hebben kostenloos een duurzaam meerjaren onstap verder gebracht door de inzet van rijksmiddelen voor het stimuleren van het aardachterstallig onderhoud). derhoudsplan (DMJOP) ontvangen. Van ruim 800 woningen is dit onderhoudsplan inmiddels vastgegasvrij c.q. /aardgasvrij gereed maken van wijken in de projecten van Steigers op Zuid. Ambitie 3000 woningen in de aanpak in de periode steld. Betreffende eigenaren werken daarmee achterstallig onderhoud weg en hebben toekomstig Door middel van Steigers op Zuid wordt invulling gegeven aan het spoor VvE’s binnen het 2018- 2022. Waarvan 1900 in de focuswijken. onderhoud goed in beeld. Vanuit de aanpak financiële hulp geboden. Het programma is volop in overkoepelende programma gericht op aardgasvrije wijken. VvE’s worden in de Steigers uitvoering.

op Zuid projecten op laagdrempelige wijze gestimuleerd om maatregelen toe te passen en voor de langere termijn door middel van een ‘duurzaam MJOP’ te sparen voor grotere ingrepen. Als stimulans is voor de VvE’s met concrete ambities tot verduurzaming maxiHet uitvoeringsprogramma Steigers op Zuid 1 (2015-2018) is in afronding. Binnen het programma zijn maal € 3.000,- subsidie beschikbaar boven op de reguliere arrangementen binnen het 3.132 woningen aangewezen: 1.947 woningen via de projectmatige aanpak en 1.185 in een nazorg programma. traject. Inmiddels hebben 1.540 woningen het PA-traject succesvol doorlopen en 1.155 woningen het • Het onderzoeken van de mogelijkheden om VvE’s op blokniveau te bundelen tot grotere nazorg traject. Deze woningen zijn weer minstens op basiskwaliteitsniveau conform woningwet VvE’s (Koepel VvE). De pilots in Pendrecht en Carnisse in het kader van vrijwillige opschagebracht. Momenteel zijn er nog ongeveer 400 eenheden in aanpak. Hiermee is ruim 85% van de ling van kleine VvE’s naar een VvE op bouwblokniveau, hebben tot onvoldoende resultaat doelstelling voor SOZ1 behaald geleid. Binnen de huidige projecten zien we dat steeds meer kleine VvE’s door beheerkantoren worden afgestoten. Kleine VvE’s zijn niet rendabel te beheren, sterker nog de kosten zijn hoger dan de opbrengsten.

Dit kan leiden tot een (verdere) toename van onderhoudsachterstand bij deze VvE’s •

•

GRONDIGE AANPAK PARTICULIERE VOORRAAD Grondige aanpak van de particu- In de uitvoeringsplanperiode 2019-2022 is worden 1400 liere woningvoorraad nieuwe bestaande particuliere woningen aangepakt. De in de vorige periode gestarte projecten met in totaal ca 600 woningen lopen in deze periode door. Geen kleur i.v.m. dubbelingen met categorieën hieronder.

Sloop nieuwbouw vorige UP Lopende grondige aanpak van 600 woningen sloop/nieuwbouw uit eerdere UP periodes (2012-2018)

Voortgang op projectniveau;

Overdrachtsbelasting verwerving

Bouwkosten nieuwbouw

Gemeente, Rijksoverheid, Woningcorporaties, Particuliere woningeigenaren, marktpartijen

+ 8.000 per woning bij 200.000 verwervingskosten (was 12.000 wordt 20.000) + 300 per m2; uitgaande van gemiddelde woning 75 m2 = 22.500 + 20.000 – 50.000 per woning

Bouwtechnische kosten grondige aanpak bestaande voorraad (energetisch, bouwtechnisch, fundering) Deze sloop van 600 woningen betreft 0,7% van de totale woningvoorraad van Zuid. Bijna alle woningen zijn inmiddels in aanpak genomen. De ervaring leert dat na een minnelijke verwervingsfase bijna altijd nog voor enkele panden een onteigeningsprocedure dient te worden gestart. Dit is in de planning ingerekend, en zorgt ervoor dat doorlooptijden vanaf een start besluit voordat sloop gerealiseerd is en nieuwbouw kan plaatsvinden zo’n 8 jaar in beslag nemen.

Vreewijk Veldstraat Havensteder heeft alle 5 de panden weten aan te kopen waarmee een onteigeningsprocedure niet meer nodig is. In het eerste kwartaal van 2022 stond de aanbesteding voor selecteren van een ontwikkelaar met gunning van de opdracht in het tweede kwartaal. Dit heeft vertraging opgelopen en deze procedure loopt nog. In samenwerking met Havensteder wordt een nieuwe planning vastgesteld, verwachting is dat de vertraging (grotendeels) kan worden ingelopen in verdere fasen van het In 2020 en 2021 zijn diverse onteigeningsbesluiten van de kroon voor deze aanpak genomen, is project. In 2023 worden de aangekochte panden gesloopt. Start bouw staat gepland eind 2023/begin een aantal onteigeningstrajecten afgerond en is een aantal blokken gesloopt. Voor 2022 was de 2024, oplevering nieuwbouw een jaar later. verwachting dat de eerste nieuwbouwwoningen uit de grondige aanpak sinds de start van het Nationaal Programma zouden worden opgeleverd. Daarin is wat vertraging opgelopen, maar Kopblok Dordtse straatweg voor 2023 is de start nieuwbouw van de eerste projecten voorzien, zoals de Mijnkintbuurt en Havensteder heeft 3 van de 7 panden reeds aangekocht. Met 3 overige eigenaren wordt onderhan- de 2e Carnissestraat. Dat is, gezien de doorlooptijd van zo'n 8 jaar en het feit dat de eerste deld. Een nieuwe SOK van gemeente en Havensteder incl.

NvU en Grex-afspraken over deze case is middelen voor de grondige aanpak in 2016 beschikbaar kwamen, een mooie mijlpaal.

20

Gemeente Mbt VVE-010: samenwerkingsverband gemeente en Havensteder, Woonstad, Woonbron en Vestia

Na meerdere malen uitstel is in 2022 gestart met de pilot van de communicatiecampagne “Jouw huis is goud waard’. Eigenhuis coaches van BWT hebben ruim 40 eigenaren aan de Zuidhoek en Randweg van advies voorzien over woningonderhoud, verduurzaming en woningverbetering. Deze pilots lopen tot de zomer 2023. Ervaringen worden gebruikt in aankomende projecten. In 2022 is gestart met het vormgeven van de opvolger van Steigers op Zuid: programma Aanpak Basiskwaliteit. De focus van dit programma blijft op Zuid gericht, al wordt het een stedelijk programma. Daarnaast wordt de lat voor de basiskwaliteit hoger gelegd. Gezondheid en veiligheid krijgen een nog prominentere plaats door thema’s als aanpak van risicovolle balkons en loden leidingen in de aanpak te integreren. Het Uitvoeringsplan Aanpak Basiskwaliteit zal tweede kwartaal 2023 ter vaststelling worden aangeboden.

In 2022 waren ca 2000 woningen in aanpak onder de noemer grondige aanpak. De aanpak loopt Het lukt overall goed om het tempo op de grondige aanpak te houden. De stijging van de uiteen van samenvoegen en vergroten tot sloop-nieuwbouw. Met het anno 2022 aantal in aanpak kosten in brede zin is wel een voortdurend punt van aandacht. Ter illustratie: zijnde woningen loopt het NPRZ achter op de ambities (10.000) over de hele looptijd van het NPRZ, TYPE KOSTEN STIJGING maar is wel in lijn gepresteerd met de beoogde 1.400 woningen voor de uitvoeringsplanperiode 2019- Verwervingskosten (tegen taxatie+ ca 80.000 – 120.000 per 2022. waarde) woning De financiering van de nu in aanpak zijnde ca 2000 woningen komt uit Rijksmiddelen gecombineerd met cofinanciering van de gemeente: • 700 – 900 woningen gefinancierd o.b.v. Regiodeal met gemeentelijke cofinanciering • 600 woningen gefinancierd o.b.v. Volkshuisvestingsfonds met gemeentelijke cofinanciering 600 woningen gefinancierd o.b.v. samenwerkingsovereenkomst met corporaties uit 2016 met daarin afspraken over inzet korting op verhuurderheffing. Deze projecten zijn nu dichtbij realisatie b.v. de Mijnkint blokken in de Tarwewijk. Oplevering wordt daar verwacht in 2023

Grondige aanpak van de particuliere voorraad vorige uitvoeringsplanperiodes o.m. bekostigd via inzet heffingskorting corporaties

Initiatiefnemer

Gemeente, Rijksoverheid, Woningcorporaties, Particuliere woningeigenaren, marktpartijen

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

eind 2021 afgesloten. Het bestemmingsplan is april 2023 door de raad vastgesteld. Oud Charlois Boergoensehof 5 van de 8 woningen zijn verworven. In 2022 is de aanpak van deze woningen gewijzigd van sloop tbv een doorbraak naar samenvoegen/vergroten. De aanpak loopt nog door na 2022. Tarwewijk Pleinweg Astoria Eind 2019 zijn de woningen gesloopt. Q2 2020 is de bouw gestart De nieuwbouw is begin 2023 opgeleverd. Tarwewijk Mijnkint 1 +2 Project in uitvoering (Woonstad en gemeente Rotterdam). Onteigening is in december 2020 afgerond. Augustus 2021 zijn de woningen gesloopt. De bouw is in maart 2023 begonnen en verloopt verder volgens planning. Verwachting is dat de eerst woningen begin 2024 klaar zijn. Tarwewijk; Mijnkintbuurt 3 Project in uitvoering (Woonstad en gemeente Rotterdam), 132 woningen, sloop-nieuwbouw. In 2019 is de samenwerkingsovereenkomst afgesloten en begonnen met verwerving, Bestemmingsplan en onteigeningsbesluit zijn in juni 2022 door de raad vastgesteld. Inmiddels hebben we 131 woningen al in bezit en voor de laatste woning is de koopovereenkomst getekend. Deze zal in augustus 2023 overgedragen worden naar gemeente, dus dan hebben we alle woningen in bezit. Planning is om per 1 september 2023 alle woningen onbewoond te hebben en te starten met voorbereidingen sloop. Start sloop zal begin 2024 worden.

Carnisse 2e Carnissestraat De 26 woningen (16 panden) en een samengevoegde bedrijfsruimte zijn gesloopt in 2020. De geplande nieuwbouw betreft 15 grondgebonden woningen. In April 2022 is de bouw gestart, en in Q4 2023 worden ze naar verwachting opgeleverd. Bloemhof Dahliablok In april 2021 zijn de onteigeningsvonnissen ingeschreven in het kadaster. In Q1 2022 is ontwikkelaar Stevast Baas & Groen geselecteerd middels een tenderprocedure. Het nieuwbouwprogramma omvat 32 woningen in het midden en hogere segment. De benodigde beschikking in het kader van de Wet Natuurbescherming is afgegeven. De voorbereidingen van de sloop zijn eind 2022 gestart. Start sloop Q1 2023, planning start bouw 2024. Carnisse Urkersingel Start project: september 2017. Planning is sloop in 2025 en nieuwbouw opleveren in 2027 In december 2021 is het nieuwe Bestemmingsplan door de gemeenteraad goedgekeurd, alsmede de financiële onderbouwing daarvan via de Grex. Tevens is Addendum op SOK met Woonbron eind 2021 ondertekend. Daarmee is afgesproken dat gemeente de verwerving overneemt, terwijl Woonbron de herhuisvesting blijft regelen. Voortgang wordt bewaakt via kwartaalrapportages vanuit verwerving, besproken met Woonbron en in de Stuurgroep Carnisse Plus. Eind 2022 waren er van de 164 woningen 121 woningen aangekocht.

In mei 2023 wordt formele onteigeningsprocedure bij de Kroon gestart via besluitvorming gemeenteraad. Besluit tot toepassing WVG was al genomen (febr. 2019). Afrikaanderwijk: Tweebosbuurt In 2018 is de SOK is afgesloten en is het Raadsbesluit tot transformatie genomen. Nagenoeg alle panden die gesloopt zouden worden zijn ook gesloopt. Met uitzondering van een paar particuliere panden, die (nog) niet verworven konden worden. De renovatie van de ca 101 woningen in de Tweebosbuurt is ook afgerond. Deze woningen zijn in eigendom van Hef Wonen. De nieuwbouw heeft vertraging opgelopen als gevolg van de uitspraak van de Raad van State in november 2022 over het bestemmingsplan Tweebosbuurt Zuid-Oost. De Raad van State heeft dit bestemmingsplan vernietigd. Gemeente Rotterdam respecteert de uitspraak en gaat onderzoeken wat dit betekent voor de bouw van de nieuwe woningen tussen de Tweebosstraat en de Hilledijk. De nieuwbouwplannen tussen de De La Reystraat en de Tweebosstraat kunnen wel gewoon doorgaan op basis van het huidige bestemmingplan Afrikaanderwijk. Dit zijn onder andere de huurwoningen van Vestia. Oud Charlois Zegenstraat Samenvoeging van 12 naar 6 woningen.

Q1 2022 overdracht eerste woning aan particuliere bewoners Q3 2022 overdracht resterende woningen aan particuliere bewoners Grondige aanpak particuliere Start grondige aanpak sloop nieuwbouw van 300 woningen Voortgang op projectniveau De in het uitvoeringsplan omschreven ambitie van start aanpak 1.400 woningen in de periode Gemeente, Rijksoverheid, voorraad sloop-nieuwbouw vanaf 2019-2022 omvat sloop van 300 particuliere verouderde kleine woningen. Dit met het oog op Woningcorporaties, Particu2019 Hillesluis: Groningerstraat het beschikbaar krijgen van voorraad op Zuid voor sociale stijgers en differentiatie van woonmi- liere woningeigenaren, Onderdeel van de Regiodeal Project omvat sloop-nieuwbouw van 18 woningen en 5 winkels. Sinds 2020 zijn onderhandelingen lieus. In 2019 zijn 70 woningen in aanpak genomen. Er is door de gemeente in 2020 gewerkt marktpartijen gevoerd met eigenaren van panden om deze te kunnen aankopen. aan een voorstel voor de Fazantstraat e.o., maar de gemeenteraad heeft besloten daar geen Het Koninklijk Besluit op onteigening is op 26 april 2022 genomen. Gedurende 2022 zijn een aantal sloop te willen laten plaatsvinden. In het Toekomstperspectief Carnisse dat eind 2022 is vastgewoningen leeggekomen en tijdelijk verhuurd in het kader van anti-kraak. Ter voorbereiding op de steld zijn aanvullende locaties benoemd waar gestudeerd wordt op een aanpak w.o.

tenderprocedure voor de nieuwbouwontwikkeling is gestart met een actualisatie van de nota van sloop/nieuwbouw, nl Robbenoordplein, Texelsestraat Noord en Pleinweg-Goereesestraat. Het

21

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

uitgangspunten. Nieuwbouwprogramma gaat uit van 12 woningen en ca. 500 m2 bedrijfsruimte. Verwachting is dat in 2023 de onteigeningsprocedure kan worden afgerond en de onteigeningsvonnissen worden ingeschreven in het kadaster.

gaat hier om ca 40 bestaande woningen. Daarmee is duidelijk dat in de periode 2019-2022 het aantal woningen waar gewerkt wordt / gestudeerd wordt op sloop eind 2022 minder dan de in het Uitvoeringsplan 2019 – 2022 genoemde 300 woningen is.

Initiatiefnemer

Carnisse: Carnisse Poort Sloop is voor NPRZ geen doel op zich, maar het realiseren van geschikte woningen en woonmiSloop 52 woningen en nieuwbouw 52 tot 57 woningen. De verwerving is juni 2019 begonnen, door de lieus voor middengroepen en sociale stijgers van Zuid is dat wel, net als afname van de selecgemeente. tieve migratie van krachtige huishoudens het gebied uit veroorzaakt door de eenzijdige en Het bestemmingsplan is 17-12-2020 vastgesteld door de Raad en onherroepelijk met ingang van 27 kwalitatief verouderde weinig duurzame woningvoorraad. Daarvoor is in de beginjaren van februari 2021. NPRZ de inschatting gemaakt dat ca. 4000 particuliere woningen dienen te worden gesloopt. Op 30 september 2021 heeft de Raad ingestemd met het verzoek om onteigening in te dienen bij de Sloop is daarmee met de wijziging van de plannen voor de Fazantstraat nog altijd een van de Kroon. Eind 2021 is het onteigeningsplan ingediend. meest geschikte opties voor het realiseren van deze doelstellingen, ook omdat vanwege de Het ontwerp Koninklijk Besluit en het onteigeningsplan heeft ter inzage gelegen van 10 maart 2022 kosten van verduurzaming het behoud van panden minder aantrekkelijk wordt. t/m 20 april 2022. Er zijn op het ontwerp koninklijk besluit geen zienswijzen ingediend. Het Koninklijk Besluit is gepubliceerd in de Staatscourant van 6 oktober 2022.

Hierna is de gemeente de gerechtelij- Beschikbaarheid geschikte woningen ke onteigeningsprocedure opgestart om de laatste 2 panden te verkrijgen De in eerdere voortgangsrapportages geuite zorgpunten rondom prijsklasse en woning typologieën zijn (zie onder) nog altijd actueel. “Het NPRZ heeft mede naar aanleiding van de motie Slim Bouwen uit 2019 van de gemeenteraad richting de gemeente de zorg geuit dat het aandeel grondgebonden woningen dat wordt geprogrammeerd in deze aanpak te ver terugloopt ten opzichte van vorige uitvoeringsplanperiodes. De keuze van het type nieuw te bouwen woning is sterk locatieafhankelijk. Op sommige plekken is verdichten een goede keuze. Er is echter in de volgebouwde focuswijken ook behoefte aan verdunnen en het creëren van nieuwe, nog zeldzame, woonmilieus met luwe binnengebieden. Het type woningen wordt gevolgd in de jaarlijkse monitor. Tevens wordt jaarlijks bekeken of sociale stijgers nog voldoende terecht komen in de nieuwbouwwoningen die worden gerealiseerd op Zuid.

Grondige aanpak van de particuliere voorraad samenvoegen en vernieuwbouw vanaf 2019 Onderdeel van de Regiodeal

In deze uitvoeringsplanperiode worden 1000 woningen samengevoegd en 100 woningen door middel van vernieuwbouw verbeterd

Daarnaast is een algeheel risico voor de nieuwbouw in de grondige aanpak van de particuliere voorraad de betaalbaarheid van de nieuw te bouwen woningvoorraad voor sociale stijgers en andere middenklasse. Of er nu appartementen of eengezinswoningen worden gerealiseerd; middenklasse woningen dreigen te duur te worden voor de middenklasse. Uit onderzoeken weten we dat de inkomens van sociale stijgers op Rotterdam Zuid lager zijn dan sociale stijgers elders in de stad. Prijsklasse van woningen is daarom belangrijk. “ A. Subsidieregeling eigenaar-bewoners voor samenvoeging of vergroting van hun woning tot Het samenvoegprogramma bevat meerdere maatregelen en de inzet van instrumenten die >85m2 resp >75 m2. veelal nog onbeproefd zijn en daarom een mate van onzekerheid met zich meedragen. De Gemeente, Rijksoverheid, Totaal 46 subsidieaanvragen in 2020 (147 sinds de start van de subsidie); Eind 2022 is het saldo van gemiddelde doorlooptijd van een samenvoegproject zal 7 jaar zijn. Dat is de periode die nodig Woningcorporaties, Particuvastgestelde subsidies voor samenvoegen en vergroten gegroeid tot 99 cases. Het samenvoegen van is om voldoende woningen minnelijk te verwerven om 60% van de woningen samen te voegen.

liere woningeigenaren, woningen, en ook het vergroten van de eigen woning, is een intensief en ingewikkeld en langdurig marktpartijen proces waar ook de VvE een juridisch complexe rol in speelt. Subsidietrajecten duren daarom enige Daar waar de uitvoering is gestart is het tempo van verwervingen wisselend, ca. 150 woningen tijd. Er wordt steeds meer geopteerd voor vergroten van woningen door middel van uitbouw of en 53 winkels zijn verworven (en daarnaast 100 subsidieaanvragen voor vergroten en samenoptoppen dan voor samenvoegen. Redenen hiervoor zijn blijvend stijgende woningprijzen en bouw- voegen). In sommige projecten, zoals de Boulevard Zuid en op de van Swietenlaan- Goereekostenstijging sestraat (Swiego) gaat het heel goed met het tempo, andere projecten hebben een magerder resultaat. Een intensief contact met eigenaren blijkt een belangrijke voorwaarde voor resultaB. Marktinitiatieven ten bij verwerven, daarnaast zijn er in sommige projecten portefeuilles van particuliere ver1. Getekende SOK met projectontwikkelaar Steenvlinder. Voor 2 blokken in de Frans Bekkerstraat huurders overgenomen waardoor in een keer een groter aantal woningen kon worden verwor(Oud-Charlois). In totaal 76 woningen. De gemeente heeft in 2021 besloten tot voorlopige vesti- ven. De marktsituatie speelt momenteel een grote rol hierin.

Veel eigenaren werden door ging wvg, welke inmiddels is omgezet in een formele Wvg. beleggers benaderd om (zonder voorbehoud financiering) de woning aan te kopen. In de tweede helft van 2022 is een kentering in de markt zichtbaar door de stijgende hypotheekrente en 2. Stichting wijkverbetering Rotterdam Zuid. Initiatief van de Brink Groep. In de gesloten overeen- onzekerheid door inflatie en de oorlog in de Oekraïne. Voor een aantal projecten is een wet komst is een doelstelling van ca. 200 op te pakken woningen geformuleerd. SWRZ heeft eind voorkeursrecht gemeente (WVG) gevestigd om woningen te verwerven en grip te krijgen in de 2020 een eerste pakket met 23 woningen aangekocht van de gemeente Rotterdam, (die dit betreffende projectgebieden. Door de gewijzigde marktsituatie en invoering van de opkoopbeheeft verworven van een belegger) slechte en deels verhuurde woningen. In 2021 is een 2e pak- scherming is voornamelijk in de tweede helft van 2022 meer bereidheid ontstaan om de woket van 9 woningen aangekocht van de gemeente Rotterdam. Deze woningen worden vooral in- ning aan de gemeente te verkopen. De gemeente tracht ook het minnelijk contact te hougezet om na een opknapbeurt in te zetten voor herhuisvesting van bewoners uit 1e pakket. Ook den. Het persoonlijk contact is enorm van belang om draagvlak te genereren voor deze opgave.

hier speelt prijsstijging van woningprijzen en bouwkosten een rol. Onderzocht wordt wat ervoor Te meer aangezien de instemming van de vve is vereist om woningen samen te voegen. Dernodig is en wat het kost om plannen te realiseren en tot welke aanpassingen deze leiden van de halve is de ambitie om een groot deel van de huidige koers aan te houden. De stichting wijkbusiness case Eind 2022 is SWRZ gestart met de aanpak/verduurzaming van de eerste woningen verbetering Rotterdam Zuid (SWRZ). heeft totaal 33 woningen verworven waarvan een groot welke in Q1 2023 worden opgeleverd. deel (32) van de gemeente. SWRZ heeft moeite om zelf woningen te verwerven en te financie3. Woningcorporatie Woonbron Eilandenbuurt; ren. Er wordt bekeken of de gemeente hierin hulp kan bieden. Tevens speelt verduurzaming Afspraak gemeente en Woonbron: Uit de bespaarde middelen van de voor het NPRZ ingerichte een grotere rol waardoor de aanpak van de woningen (kosten)intensiever is. Het eerder totaal aftrek verhuurderheffing investeert Woonbron 3 miljoen onrendabel in verwerving, beheer en aan te pakken woningen door SWRZ, waar eerst alleen sprake was van samenvoegen of vergrosamenvoegen; 99 te verwerven woningen. Start project was maart 2019. ten, zal in overleg worden bijgesteld.

Er zal naar verwachting een kleiner aantal woningen Woonbron koopt aan van particulieren en koopt MGE verkochte woningen terug. Begin 2021 is worden aangepakt maar deze worden wel gelijk verduurzaamd. de gemeenteraad akkoord gegaan met het vestigen van de wvg. Er zijn ca. 34 particuliere woningen verkocht middels de wvg en ca. 55 teruggekocht van MGE-eigenaren. Woonbron heeft een architect opdracht gegeven om een plan uit te werken voor enkele naast elkaar gelegen De voorbereidingsfase van nieuwe samenvoegprojecten is intensief. Door middel van acuwoningen. Woonbron heeft aangekaart aan te lopen tegen overschrijving van de afgesproken punctuur wordt geïnventariseerd op welke locaties de meest optimale inzet kan plaatsvinonrendabele top gezien de gestegen bouwkosten. den. De verwachting dat binnen de beschikbare regiodealmiddelen in totaal 900 woningen 4. Tarwewijk, Mijnkint 4+5: Ook hier wordt de gevolgen van hogere huizenprijzen en bouwkosten worden samengevoegd. Dat is 200 minder dan de oorspronkelijke ambitie uit de regiodeal, nader bestudeerd. De betrokken marktpartij heeft aangegeven dat zij deze stijging moeilijk kun- waar ook is opgenomen dat het precieze aantal dat kan worden gerealiseerd afhankelijk is nen opvangen; er zijn 4 woningen vergroot/samengevoegd en 6 woningen verbeterd. De SOK van marktontwikkelingen.

22

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

met de marktpartij is ontbonden.

Aanpak Carnisse Eiland

Samenwerking gemeente en marktpartijen aan

Heette in 2019: aanpak Vogelbuurt Carnisse-eiland* Heette in 2019: samenwerking 5 grote marktpartijen aan de Vogelbuurt

C. Projectmatig Transformeren, vergroten en samenvoegen door de gemeente 1. Van Swieten-, Goereesestraat; ambitie 92 samenvoegingen/vergrotingen in het blok; inmiddels zijn ruim 56 woningen aangekocht. De eerste uitbouwen en dakopbouwen zijn gerealiseerd. Ook zijn de samengevoegde modelwoningen gerealiseerd en gebruikt voor voorlichting en stimulans van de bewoners van het blok. 2. Fazantstraat e.o. De gemeenteraad heeft 17 december 2020 een aangepast besluit genomen voor de combinatieaanpak van de Fazantstraat. De kern van de opdracht van de Raad voor het vervolg: “Kwaliteitsslag ja; WVG ja, mits niet gebruikt om woningen te slopen; en samen met de bewoners kijken welke verbetermogelijkheden er zijn in de straat en op de plek van de school. De doelstellingen uit het Werkprogramma NPRZ-Wonen2019-2020 blijven onverminderd van kracht.” De gemeente heeft in 2021 en 2022 op verschillende manieren met de bewoners gesproken; via een bewonersgroep, enquête en diverse activiteiten. Op basis van de uitkomsten van die gesprekken zijn verschillende varianten voor de aanpak ontwikkeld. In 2023 wordt de definitieve keuze voor de vervolg aanpak gemaakt. Eén van de blokken in de Fazantstraat zal onder regie van Woonbron waar deze corporatie al bezit heeft worden aangepakt. In de Fazantstraat zijn inmiddels 81 woningen aangekocht die tijdelijk worden verhuurd, 3.

Boulevard Zuid: ambitie 50 panden verwervingen t.b.v. samenvoegen. Reeds 54 winkels en 88 woningen verworven. Eerste opzet voor transformatie en samenvoegen in uitvoering. 4. In Oud Carnisse( gebied Carnisselaan en Ebenhaezerstraat) is door de gemeenteraad een wvg gevestigd voor een 1e fase van het project met als doel beneden-boven woningen samen te voegen tot eengezinswoningen en drie labelstappen te maken. Veel eigenaar-bewoners hebben in het verleden de woning al samengevoegd en vallen buiten de wvg. Steigers op Zuid wordt in 2023 uitgerold voor aanpak verduurzaming en achterstallig onderhoud in Oud Carnisse. 5. In 2022 is project Utrechtsestraat gestart en WVG gevestigd voor samenvoegen benedenbovenwoningen tot eengezinswoningen. In 2022 zijn de volgende producten opgeleverd: In 2018 boden 5 grote marktpartijen aan dat zij een bijdrage wilden leveren aan de grondige Gemeente, woningcorpoGrex in uitvoering aanpak van de particuliere voorraad in Rotterdam Zuid. Zij hebben toen een intensieve studie raties, Dura Vermeer, Era Stedenbouwkundig plan uitgevoerd naar hun bijdrage daarin en een propositie voorbereid. Medio 2019 bleek er geen Contour, Heijmans, AmBeeldkwaliteitsplan overeenstemming mogelijk over de propositie van het consortium voor de aanpak van de vest, Syntrus Achmea Ontwerpbestemmingsplan Vogelbuurt.

Er bleken onvoldoende verwervingsmogelijkheden en te veel interne rendementsOp 24 feb 2022 heeft de gemeenteraad een startbesluit genomen voor de herontwikkeling van en integriteitseisen voor marktpartijen om rendabel particuliere woningen te herstructureren. Carnisse Eiland. Dit betekent dat het project zich in de voorbereiding van uitvoeringsfase bevindt Gemeente en consortium hebben in 2020 afgesproken dat partijen aan de slag gaat met de Het voorziene nieuwe woonprogramma bestaat uit 502 woningen waarvan: ontwikkeling van Carnisse-eiland en de gemeente een voorstel ontwikkelt voor rest van de - 39% in het sociale segment (zorgwoningen en woningen Woonbron) Vogelbuurt. - 33% in het middensegment - 25% in het hoger segment In 2020 heeft het Rijk in het kader van de woningbouwimpuls aan de gemeente een bedrag van - 3% in het topsegment 25 miljoen euro toegekend voor de gebiedsontwikkeling Noordrand van het Zuiderpark, waar In de indicatieve verkaveling zijn dit 167 eengezinswoningen, 29 maisonnettes, 146 appartementen Carnisse-eiland onderdeel van uitmaakt. De gemeente zet daartegenover een cofinanciering en 160 zorgeenheden van eveneens 25 miljoen euro. Het programma is inmiddels iets aangepast. Er komen ca. 550 woningen. Aanpassingen in aantallen en netto contante waarde zullen middels een herzieningsbesluit worden voorgelegd aan het college/gemeenteraad.

In 2023 wordt verder gewerkt aan de volgende producten: Herziening GREX Bestemmingsplan (ter inzage) Samenwerkingsovereenkomst Schetsontwerp buitenruimte Programma van Eisen VO Inrichtingsplan

-

VO en DO van 4 bouwkavels

Strategisch verwerven

Verwerving ten behoeve van toekomstige aanpakken

Er is in 2022 voor 8,7 mln. aan vastgoed gekocht via strategisch verwerven ten behoeve van de grondige aanpak van de particuliere voorraad. Het gaat om 36 aankopen, waarvan het merendeel rond Fazantstraat/Korhaanstraat. Dat is exclusief de aankopen in het kader van de lopende grondexploitaties.

Financiering grondige aanpak particuliere voorraad na 2022

Voor de realisatie van de ambitie van de grondige aanpak van de particuliere voorraad is financiële dekking nodig vanaf 2022.

Het NPRZ ziet sinds de start van het programma mede vanuit het advies van Deetman en Mans de rijksoverheid, de corporatiesector en de gemeente als belangrijkste financiers voor deze opgave, die relatief grote onrendabele toppen kent, maar anderzijds een essentieel onderdeel is van het totale NPRZ, dat een positieve MKBA kent. Voor de pijler Wonen zijn de Regio Deal, het Volkshuisvestingsfonds en de Woningbouwimpuls, de belangrijkste financieringsbronnen bij het Rijk. In de Regio Deals werken Rijk en regio’s samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen, juist op plekken die een extra impuls goed kunnen gebruiken. Het Volkshuisvestingfonds richt zich op ondersteuning van

23

De samenwerking met het consortium van marktpartijen (is vanaf 2021) een nieuwe fase ingegaan. Gemeente en consortium hebben afgesproken om hun publieke private samenwerking in een bouwclaimmodel incl. gemeentelijke grondexploitatie te gieten. Dit zorgt voor commitment en financiële risicoverdeling bij partijen. Momenteel wordt er hard gewerkt aan een intentieovereenkomst en een samenwerkingsovereenkomst met het consortium. In 2022 is de GREX in uitvoering genomen en zijn de procedures + onderzoeken uitgevoerd om het projectbestemmingsplan op te stellen. Het ontwerp hiervan is inmiddels gereed. Optimalisaties in ontwerpen en marktomstandigheden hebben er inmiddels voor gezorgd dat het voorgenomen programma is toegenomen (van 502 naar ca. 550 woningen). Hiervan nog steeds ruim 65% betaalbaar. Op 2 kavels zijn, als gevolg van de marktomstandigheden (hoge bouwkosten i.c.m. rendementseisen van beleggers), financiële risico’s ontstaan. De haalbaarheid van het huidige plan staat hiermee onder druk waardoor er 1) nog geen SOK is getekend en 2) het bestemmingsplan nog niet ter inzage is gegaan. Momenteel wordt gewerkt aan de financiële haalbaarheid van het plan resulterend in een ondertekende SOK. Strategisch verwerven biedt de mogelijkheid om al voor er een Grex is geopend woningen aan te kopen en zo voor de aanpak al snel interessant bezit in handen te krijgen.

Juist nu we ook vroegtijdig met bewoners in gesprek gaan helpt de mogelijkheid van strategisch verwerven om eigenaren die al besluiten om hun bezit van de hand te doen ook een concreet aanbod te kunnen doen.

Gemeente

Gemeente, Rijksoverheid, Woningcorporaties, Particuliere woningeigenaren, marktpartijen

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

De aanpak van de corporatievoorraad als onderdeel van NPRZ Wonen kent twee hoofddoelen:

Woningcorporaties, gemeente (prestatieafspraken onderdeel NPRZ)

projecten in de particuliere voorraad in kwetsbare gebieden die via kwaliteitsverbetering en transformatie significant bijdragen aan verbetering van leefbaarheid van wijken. De Woningbouwimpuls richt zich op het stimuleren van de bouw van betaalbare woningen voor starters of mensen met een laag of midden inkomen. In november 2022 is een aanvraag gedaan voor een nieuwe Regio Deal bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Dat gaat om maximaal 40 miljoen euro voor de periode 2023 – 2026. Het kabinet heeft daarover in het eerste kwartaal van 2023 positief besloten voor 30 miljoen euro. Momenteel lopen gesprekken tussen de gemeente en het Rijk over voorwaarden en besteding van deze middelen en een meer precieze toekenning aan de verschillende pijlers. In 2022 was het Volkshuisvestingsfonds niet geopend. De Woningbouwimpuls wel, maar daarvoor is in de betreffende 4e tranche vanuit Rotterdam geen project op Zuid ingediend, aangezien er geen project was dat op dat moment aan de voorwaarden voldeed. Financiering vanuit de corporaties Corporaties kunnen binnen de grenzen van de Woningwet bijdragen aan wijkherstructurering, inclusief het opkopen van particulier bezit en het vergroten van de diversiteit aan woningtypen in een wijk.

Dat blijkt uit de uitspraak van minister Ollongren (BZK)/De adviescommissie Geschillen Woningwet in een geschil dat de gemeente Rotterdam aan haar heeft voorgelegd. Corporaties, in dit geval Woonbron, kunnen echter niet worden gedwongen om investeringen onder elke conditie te doen als zij al voldoende investeren. In de huidige Woningwet is volgens de commissie in dat geval geen mogelijkheid voor een gemeente om een corporatie te dwingen. De verwachting was dat de corporaties met de afschaffing van de Verhuurderheffing nieuwe mogelijkheden zouden krijgen voor het financieren van de NPRZ opgave. In 2022 is door de corporaties, gemeente en het programmabureau binnen de pijler Wonen gestart met het in beeld brengen van een totaalbeeld van opgaven, beschikbare middelen en tekorten van corporaties, mede nav de aanbeveling uit de Midterm review om een doorbraak te bewerkstelligen op dit gebied Financiering vanuit gemeentemiddelen Vanuit gemeente is in het coalitieakkoord Eén Stad 80 miljoen reeds gereserveerd voor de pijler Wonen (onder voorwaarde van cofinanciering door het rijk). Een deel van de middelen zal zoals gebruikelijk ook worden ingezet voor investeringen in de verbetering van woonmilieus, buitenruimte, mobiliteit/parkeren en de winkelstratenaanpak.

VERBETERING EN TRANSFORMATIE CORPORATIEWONINGEN Verbetering van 12.000 corporatiewoningen in de looptijd van NPRZ, waarvan 4.200 in deze uitvoeringsplanperiode

Komende periode renoveren of (her)bouwen de corporaties 4.200 woningen in Rotterdam Zuid.

In 2022 zijn in totaal 857 woningen aangepakt, 258 sloop-nieuwbouw en 599 renovaties. Daarmee komen we eind 2022 uit op 4.801 gestarte eenheden, dit is 114% van de totale afgesproken 4.200 eenheden en zijn we dus boven de doelstelling uitgekomen. Bij nieuwbouw is de overscore +109 (10%) en bij renovatie is +492 (16%) Zie onder de aantallen uitgewerkt in een overzicht per project, wijk en aantallen: • De Nieuwe Wielewaal fase 3, wielewaal, 77 • Papendrecht/Halsteren fase 2, Pendrecht, 43 • Zinkerblok, Feijenoord, 32 • Smeetsland app en egw, Lombardijen, 50 • Toermalijn/ Wildenburg, Zuidwijk, 110 • Tweebos Nieuwbouw blok S, Afrikaanderwijk, 137 • Sint Janshaven fase 2, Oud- Charlois, 200 • Fase 2 - 3 (Voorde Midden), Vreewijk , 42 • Fase 2 - 3 (Voorde Midden - monumenten), Vreewijk, 4 • Fase 2 - 4 (Voorde Zuid), Vreewijk, 44 • Fase 2 - 5 (Lede Zuid), Vreewijk, 43 • Fase 3 - 2 (Rozegaard Zuid), Vreewijk, 42 • Fase 3 - 4 (Wilgeweerd Noord), Vreewijk 35 • Fase 3 - 4 (Wilgeweerd Noord), Vreewijk, 32 • Fase 3 - 9 (Meiland Zuid), Vreewijk, 35 • Hoge Kampen, Zuidwijk, 360 • Beverwaard APP Twinckel/Genhoeserf eo.

VVE088, beverwaard, 44 • Beverwaard EGW Genhoeserf eo., beverwaard, • De Kreek – Corridorflat, IJsselmonde, 276 • EGW Cannenburghsingel e.o., nu VVE065 Entreegebied, Beverwaard, 26 • Schuilburg, IJsselmonde, 92 Opgeleverd: • Tweebos renovatie Schoolblok is december 2021/ januari 2022 opgeleverd, 64 vhe; • Tweebos renovatie Martinus Steijn, idem, 26 vhe. • Tweebos Riebeekblok 11 woningen december 2022 • Tweebos sloop 524 vhe en 18 n/z woningen, september 2022 opgeleverd Start uitvoering: • Patrimonium’s Hof renovatie en transformatie 88 vhe, oktober 2022 gestart

24

Investering in 12.000 woningen om de kwaliteit van de corporatievoorraad te verbeteren en bijdrage in de portefeuillestrategie van corporaties om te zorgen dat de balans tussen de prijssegmenten in de wijken op Zuid beter wordt (zie hiervoor de volgende rij in dit document). Voor de periode 2019-2022 is de kwantitatieve afspraak nieuwbouw van 1.100 woningen (voornamelijk herstructureringslocaties) en 3.100 renovaties van woningen (met een minimaal investeringsbedrag van 37.500 euro). Van deze woningen liggen er 1.200 in de focuswijken.

kleur 2021 Naam Interventie Kleur 2022

Korte omschrijving Interventie

Verminderen disbalans in de wijken In Rotterdam Zuid en ook in de focuswijken zal het aandeel middelduur en duur segment stijgen in zowel de particuliere als de corporatievoorraad

Bredere inzet van de corporaties op De corporaties zetten zich in voor de leefbaarheid in het verbeteren van de leefbaarde woonomgeving waar zij woningbezit hebben. heid van de wijk

Kwantitatieve voortgang (OUTPUT)

Kwalitatieve Voortgang

Initiatiefnemer

• Pretoria Pleinzicht renovatie 60 vhe, en Transvaal renovatie 82 vhe gestart maart 2022 • Tweebos Riebeekblok 11 woningen gestart februari 2022 De afspraken over het verbeteren van de disbalans in wijken worden periodiek gemonitord. In 2022 heeft geen monitoring plaatsgevonden. Deze volgt pas weer 2e helft 2023. Wel is uit algemene woningmarktcijfers bekend dat ook op Zuid de WOZ waardes zijn gestegen. Hierdoor zijn de wijken puur kijkend naar prijssegmenten gedifferentieerder geworden. Daarnaast draagt ook de nieuwbouw in de gebiedsontwikkelingen en kleinere projecten bij aan differentiatie verspreid over het NPRZ gebied.

Uitdaging vormt het feit dat de stijging van de WOZ-waardes vaak vooral het gevolg is van de autonomen woningmarktontwikkeling op he t gebied van particulier verhuren en meestal niet gepaard gaat met een betere woningkwaliteit incl differentiatie van de woningvoorraad.

Gemeente, woningcorporaties

Deze cijfers zullen inzicht geven in hoeverre prijsontwikkeling, nieuwbouw en fysieke aanpak bijdragen aan de beoogde ontwikkeling van de wijken of dat bijsturing nodig is. De gebiedsatlas 2.0 is medio 2020 vastgesteld. Deze heeft hetzelfde startjaar, namelijk 2017. Hierin wordt zowel de koers uit de eerdere gebiedsatlas vastgehouden als een extra koers uitgezet voor het middensegment. Voor de focuswijken Bloemhof, Hillesluis, Tarwewijk, Carnisse en Feijenoord geldt een ontwikkeling van de balans van sociaal basis naar 55-70% (2017 nog 70-100%), voor de Afrikaanderwijk naar 30-55%. Havensteder Het overzicht in de kolom hier links is niet uitputtend, maar geeft wel een beeld van de inten• (Lange termijn) perspectief Vreewijk: we werken aan het verbeteren van de fysieke omgeving sieve inzet op het gebied van leefbaarheid van de corporaties in Zuid. Deels is dit extra, deels is van de Landbouwbuurt. Daar werken we aan sloop nieuwbouw op de Veldstraat, panden aan de dit inzet die corporaties ook in wijken buiten NPRZ-gebied plegen, zoals de inzet van wijkmeesDortsestraatweg en Sikkelstraat. Dit in het kader van de opkoop van particuliere voorraad. Door ters of buurtmeesters. Deels betreft het specifieke inzet m.b.v. aftrek op de verhuurderheffing t.b.v.

andere NPRZ opgaven, zoals het strategisch inkopen in VvE’s van Woonbron in Carnisse, deze panden aan te pakken zorgen we ook voor een prettiger straatbeeld, wat weer de leefbaarheid ten goede komt. Ook kijken we naar de invulling van het vastgoed, hoe dat kan bijdragen aan de leefbaarheid. De wijk kent verschillende opgaves, waaronder het toevoegen voor woningen voor 55+ en andere doelgroepen, werken aan goede voorzieningen. • (Lange termijn) perspectief Lombardijen: De gemeente, Havensteder en Synchroon hebben voor Lombardijen een gezamenlijk integraal ontwikkelperspectief gemaakt met aandacht voor vraagstukken op het terrein van wonen, werken, scholing, meedoen, welzijn en klimaatadaptatie. Bijvoorbeeld of in deze wijk op termijn meer differentiatie in woningvoorraad mogelijk is. Maar, ook welke sociaaleconomische aanpak nodig is om op korte- en middellange termijn de sociale problematiek en werkgelegenheidsproblemen te verhelpen. Er wordt nu gewerkt aan een uitwerking op buurtniveau (Homerusbuurt en Molierebuurt) en de uitwerking van de eerste fysieke kansen (Kop van Homerus, Complex 206). Er is in het Actieplan Lombardijen en de pilot Veerkrachtige Wijken ook een link met de Ontwikkelvisie en kansenkaart gelegd. HEF wonen • Buurtkamers Vestia ondersteunde op verschillende manieren in een aantal wijken buurtkamers en –groepen.