[23bb003360] Bijlage 5 behorende bij 23bb3365 - MER M4H (hoofdrapport)

Ook andere categorieën kunnen aan de orde zijn, zoals de wijziging van wegen (D 1.2), de wijziging van een primaire waterkering (D 3.2), de wijziging van een haven (D 4) of de aanleg of wijziging van een overladingsstation (D 2.1). Daarom wordt een gecombineerde procedure doorlopen voor een planm.e.r. en een besluit-m.e.r.

Bevoegd gezag Het college van B&W van Rotterdam is initiatiefnemer voor dit bestemmingsplan en de bijbehorende m.e.r.-procedure. De gemeenteraad is bevoegd gezag voor het bestemmingsplan en de bijbehorende m.e.r-procedure. Het college heeft de ambtelijke bevoegd gezag-taken voor de m.e.r-procedure belegd bij de DCMR Milieudienst Rijnmond, zodat voor de m.e.r.-procedure een ambtelijke scheiding van rollen tussen initiatiefnemer en bevoegd gezag is aangebracht.

Mede bevoegd gezag en coördinerend bevoegd gezag De gemeente Schiedam is mede bevoegd gezag voor de m.e.r.-procedure vanwege de aanpassing van het gezoneerde industrieterrein Havens Noordwest en Oost-Frankenland dat tevens het grondgebied van Schiedam betreft. De gemeente Schiedam heeft de gemeente Rotterdam laten weten dat zij voornemens is een bestemmingsplan op te stellen en de onderzoeksopzet voor het MER te onderschrijven. De gemeente Rotterdam is voor de m.e.r.-procedure het coördinerend bevoegd gezag. Dit houdt in dat de gemeente Rotterdam de gemeente Schiedam zal vragen om in te stemmen met beantwoording van de zienswijzen over de NRD en terinzagelegging van het MER.

1.3

De stappen in de m.e.r.-procedure en koppeling aan diverse plannen De m.e.r.-procedure kent diverse stappen (zie Figuur 1-1).

Blad 22 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Opstellen Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)

Terinzagelegging NRD en adviesinwinning

Belanghebbenden en belangstellenden

Commissie m.e.r. (vrijwillig)

Belanghebbenden en belangstellenden

Commissie m.e.r.

Wettelijke adviseurs en bestuursorganen

Opstellen MER

Terinzagelegging MER als bijlage bij ruimtelijk besluit

Vaststelling ruimtelijk besluit

Eventueel beroep op het ruimtelijk besluit en/of MER

Belanghebbenden en belangstellenden

Figuur 1-1: Stappenplan van de m.e.r. -procedure.

Uitgevoerde stappen De procedure is gestart met de vrijgave door beide colleges B&W's, een openbare kennisgeving en publicatie van de notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor M4H. In de NRD zijn het planvoornemen met de alternatieven, de thema's en de wijze van onderzoek benoemd. De NRD heeft 6 weken ter inzage gelegen: tussen 8 november en 19 december 2019. Tegelijkertijd is de NRD naar diverse partijen gestuurd, zoals de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, de DCMR Milieudienst Rijnmond, het Hoogheemraadschap van Delfland, Rijkswaterstaat, etc. Dit zijn de wettelijke adviseurs en bestuursorganen en zij hebben advies kunnen geven op de NRD. Ook hebben in deze periode informatiebijeenkomsten over deze NRD voor bedrijven, bewoners en omwonenden plaats gevonden. Daarnaast is ook de Commissie voor de Milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) om een advies op de reikwijdte en detailniveau gevraagd. Deze landelijke Commissie geeft een onafhankelijk advies over het uit te voeren onderzoek. Dit advies is verkregen op 24 december 2019. Reacties en adviezen op de NRD zijn samengevat in de Nota van Beantwoording NRD (bijlage 1 bij dit MER). Op basis van de informatie uit de terinzagelegging en de advisering op de NRD is dit MER opgesteld.

De Nota van beantwoording is op 31 maart 2020 door het college van B&W van Rotterdam vastgesteld en op 21 april 2020 vastgesteld door het college van B&W van Schiedam. Dit MER is formeel gekoppeld aan het eerste ruimtelijk besluit van Merwe-Vierhavens. Dit is het integrale bestemmingsplan dat voor het gebied is opgesteld. Het MER vormt een bijlage bij dit plan. Het MER zal gebruikt worden voor zo veel mogelijk toekomstige ruimtelijke besluiten zolang de inhoud van het MER daarvoor toereikend is.

Blad 23 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

In het MER is op de volgende punten afgeweken van de beschreven onderzoeksmethodiek in de NRD: "

De transformatie van M4H is in dit MER aangeduid met de term planvoornemen, de term planalternatief uit de NRD wordt niet meer gehanteerd, omdat dit tot verwarring leidde; " De huidige situatie en referentiesituatie zijn per thema en aspect beschreven in dit MER. De effecten van het planvoornemen zijn vervolgens alleen in beeld gebracht ten opzichte van de referentiesituatie, en niet ten opzichte van huidige en referentiesituatie zoals was weergegeven in de NRD. Zodoende is er één overzichtelijke effectanalyse van de alternatieven en varianten ten opzichte van de referentiesituatie. Feitelijk zijn er drie thema's waarin het belang van de huidige situatie nog wel aan de orde is: in relatie tot luchtkwaliteit en stikstofdepositie, en bij geluidhinder in relatie tot de reeds vergunde geluidruimte aan bedrijven. Zie voor een nadere toelichting op deze aanpak het tekstkader 'verantwoording beoordeling referentiesituatie' op de volgende bladzijde; " Naast de beschreven mobiliteitsvarianten met verschillende mobiliteitsmaatregelen in de NRD (in dit MER aangeduid als variant 3, 4 en 5), zijn in het MER ook de verkeerseffecten van twee mobiliteitsvarianten van het laag en hoog programma zonder mobiliteitsmaatregelen (in dit MER aangeduid als variant 1 en 2) in beeld gebracht.

Zodoende is goed te zien wat het verkeersbeeld is van het planvoornemen zonder en met toepassing van mobiliteitsmaatregelen. " De gevoeligheidsanalyses die in de NRD zijn aangekondigd ten aanzien van een eventuele cruiseterminal, een autobrug naar Schiedam en een westelijke oeververbinding zijn niet uitgevoerd. Deze bleken gedurende de planontwikkeling onvoldoende actueel en/of relevant om verdiepend onderzoek naar te doen. Dit is in paragraaf 2.4.3 verder onderbouwd. " Het aspect bereikbaarheid over het water is niet beoordeeld in het MER omdat dit te weinig relevantie heeft. Vervoer over water kan bijdragen aan de bereikbaarheid, maar er zijn geen grote ontwikkelingen op dat vlak voorzien, waardoor significante effecten niet worden verwacht. Het thema recreatieve kwaliteit is niet als zodanig behandeld, maar de daarvoor relevante milieueffecten zijn behandeld onder het thema gezondheidsbevordering. Het voorontwerpbestemmingsplan is met het concept MER en de bijlagerapporten in het kader van het vooroverleg toegezonden naar belanghebbende instanties. Meerdere instanties hebben een vooroverlegreactie ingediend. Het voorontwerpbestemmingsplan (met het concept MER en de bijlagerapporten) hebben niet ter inzage gelegen.

Naar aanleiding van dit vooroverleg, ambtelijke wijzigingen in een paar uitgangspunten en verder onderzoek is het conceptMER op een aantal punten aangepast en aangevuld tot onderhavig MER.

Blad 24 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Verantwoording beoordeling referentiesituatie In de in 2019 gepubliceerde Notitie Reikwijdte en Detailniveau M4H is aangekondigd dat de milieueffecten van het planvoornemen in beeld worden gebracht ten opzichte van zowel de huidige situatie als de autonome ontwikkeling. De reden daarvoor is dat de voorzienbare ontwikkelingen in de autonome situatie (zonder planvoornemen) en/of de reeds vergunde (maar vaak nog niet volledig benutte) milieugebruiksruimte aanzienlijk kunnen zijn. Daardoor zou het verschil tussen de huidige situatie en de autonome situatie relatief groot kunnen zijn en het verschil tussen de autonome situatie en de situatie met het planvoornemen relatief klein. Door alleen huid^ autonoom als referentiesituatie voor het planvoornemen te beschrijven kan er daardoor een vertekend beeld ontstaan. In dit MER is in hoofdstuk 2.4.1 echter geconstateerd dat de referentiesituatie grotendeels gelijk is aan de huidige situatie inclusief de autonome ontwikkelingen. De ruimtelijke ontwikkelingen zijn relatief beperkt (zie figuur 2-10). De beschrijving van de huidige situatie en de beoordeling van de referentiesituatie in dit MER laat voor de meeste thema's zien dat er nauwelijks of geen verschillen zijn tussen huidig en autonoom. De huidige situatie is daarom voor die thema's niet apart beoordeeld.

Feitelijk zijn er drie thema's waarin het belang van de huidige situatie nog wel aan de orde is: in relatie tot luchtkwaliteit en stikstofdepositie, en bij geluidhinder in relatie tot de reeds vergunde geluidruimte aan bedrijven. Luchtkwaliteit De concentraties luchtverontreinigende stoffen zijn in de autonome ontwikkeling hoger dan in de huidige situatie. Dat komt omdat de huidige situatie direct volgt uit de NSL-Monitoringstool en de autonome ontwikkeling volgt uit een detailberekening van de concentratiebijdragen van de bedrijfsactiviteiten, scheepvaart en wegverkeer inclusief de achtergrondconcentratie. Er is dus een verschil in beide datasets. Stikstofdepositie Conform de wettelijk vastgelegde regels worden in dit MER de effecten van stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden berekend en beoordeeld ten opzichte van de huidige situatie (zie bijlage 8 Voortoets M4H). Geluid Naast het verkleinen van het gezoneerde industrieterrein moeten ook de budgetten in de geluidverkaveling aansluiten bij het doel van transformatie naar een gemengd woon- en wergebied in M4H. Daarom is de geluidverkaveling van het industrielawaai apart in beeld gebracht voor de huidige situatie, de autonome situatie en het planvoornemen.

Daaruit is geconcludeerd dat er in het plangebied, waar nu nog de handels- en industrieverordening geldt, in principe ruime mogelijkheden zijn voor zware bedrijfsactiviteiten, maar dat de daadwerkelijke gebruiksmogelijkheden beperkt zijn. Dat komt doordat de beschikbare (milieugebruiks-)ruimte voor bedrijven is vastgelegd in erfpachtcontracten, milieuvergunningen en in de geluidzonering van het industrieterrein Havens Noordwest en OostFrankenland', inclusief een onderliggende geluidverkaveling. Bij enkele bedrijven is nader onderzoek gedaan naar de huidige bedrijfssituatie en de al dan niet benutte geluidruimte. Dat heeft geleid tot actualisaties en correcties, en na aanvullend onderzoek en afweging ook tot enkele maatbestemmingen (FTR, Baronie de Heer en twee partycentra in het Marconikwartier). De problematiek van nestgeluid is apart in beeld gebracht. Zie verder het deelrapport geluid M4H.

Vervolgstappen Op het ontwerpbestemmingsplan en het MER kan iedereen een zienswijze indienen. De Commissie m.e.r. wordt gevraagd een oordeel te geven over het MER. Vervolgens zal het MER met het ruimtelijk besluit via de colleges van B&W door de gemeenteraad van Rotterdam I Schiedam vastgesteld worden. Belanghebbenden die het niet eens zijn met de inhoud van MER en het ruimtelijk besluit kunnen bij de Raad van State beroep instellen tegen het ruimtelijk besluit.

Blad 25 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

1.4

antea'group

Een nieuw type MER In de ruimtelijke ordening is steeds meer behoefte aan flexibiliteit. Flexibiliteit om met de onzekerheden van morgen, volgend jaar en over 10 jaar om te kunnen gaan, maar ook om voldoende ruimte te geven aan marktpartijen. Dit geldt ook voor de transformatie van M4H: de ontwikkeling zal niet in één keer gerealiseerd worden, maar in diverse fases die niet op voorhand helemaal vaststaan en bij elkaar genomen wel tientallen jaren kunnen beslaan. Desondanks wordt in het MER 10 jaar vooruitgekeken: tot dit moment kan er met enige mate van zekerheid iets over de toekomstige situatie gezegd worden. Monitoring biedt hier vervolgens (bij)sturingsmogelijkheden aan, ook voor de periode daarna. De Omgevingswet die naar verwachting medio 2023 van kracht wordt, maakt de gewenste integraliteit en flexibiliteit mogelijk. Dit MER voor M4H maakt vooruitlopend op de Omgevingswet al deels gebruik van de mogelijkheden die dit nieuwe kader biedt: flexibiliteit, inzicht in keuzes, continue 'levendigheid' door monitoring en bijsturing, en een interactieve weergave. De belangrijkste kenmerken van dit 'nieuwe m.e.r.' staan in Figuur 1-2.

Inzicht of er sprake is van milieueffecten van het toekomstperspectief uit het Ruimtelijk Raamwerk op de fysieke leefomgeving.

Ēfl

Inzicht in maatregelen om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving verbeterd kan worden en/of negatieve effecten zoveel mogelijk voorkomen kunnen worden.

Inzicht in welke varianten onderzocht zijn om te komen tot een zo'n optimaal mogelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Een spelregelkader waarin randvoorwaarden en maatregelen zijn opgenomen om de bovenstaande aspecten te borgen in het bestemmingsplan en later nog te nemen ruimtelijke besluiten.

Een aanzet tot het programma om de beschreven milieueffecten van transformatie van MerweVierhavens te monitoren en waar nodig bij te sturen.

Figuur 1-2: Kenmerken van de m.e.r. voor M4H.

De Ontwikkelstrategie Merwe-Vierhavens (2016) en het Ruimtelijk Raamwerk M4H (2019) vormen de basis voor het op te stellen MER. In het Raamwerk is vastgelegd binnen welke locaties en grenzen de transformatie gaat plaatsvinden en zijn de kaders voor de transformatie omschreven. Het nieuwe bestemmingsplan biedt de basis voor toekomstige besluiten. In het MER zijn de effecten van de diverse verwachte ruimtelijke ontwikkelingen in beeld gebracht. De belangrijkste elementen zijn de omvang van de ontwikkeling (aantal woningen, omvang nieuwe bedrijvigheid en mate van functiemenging), de rol van de gemeente (faciliterend) en de mate van stedelijkheid. In het MER ligt de focus daarom op keuzes voor de transformatie en in hoeverre deze keuzes bijdragen aan de ambities voor de transformatie van het gebied. Dit kunnen bijvoorbeeld keuzes op het gebied van mobiliteit, gezondheid, energieopwekking, etc. zijn. Op basis van de gemaakte keuzes worden vervolgens randvoorwaarden en spelregels voor toekomstige plannen opgesteld. Randvoorwaarden zijn de harde eisen om bepaalde kwaliteiten te realiseren of rechten te beschermen. Spelregels zijn kaders of bandbreedtes waarbinnen ontwikkelingen mogelijk zijn. De spelregels staan vast, maar kunnen aan de hand van nieuwe

Blad 26 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

inzichten worden aangepast. Via periodieke monitoring blijft een actuele stand van zaken van het milieu beschikbaar, zodat het MER ook in de toekomst voor het Merwe-Vierhavens relevant blijft.

Blad 27 vai 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

2

M4H in vogelvlucht

2.1

Ligging plangebied M4H maakt onderdeel uit van het havengebied van Rotterdam en is ingeklemd door de stedelijke gebieden van Schiedam in het westen en Rotterdam in het oosten. Het gebied ligt aan de noordzijde van de Nieuwe Maas. Figuur 2-1 toont de globale ligging van M4H binnen Rotterdam.

f.Y*\

i'Vŕ^-ţ Ľ

K»

- 'ÍV'l

,i U

Figuur 2-1: Globale ligging van M4H (rood omlijnd).

In Figuur 2-2 zijn de grenzen van het plangebied weergeven. De grenzen van het plangebied worden globaal gevormd door de Speedwellstraat in het zuidoosten, de Vierhavensstraat in het noordoosten, het Marconiplein en de Schiedamseweg in het noorden, de gemeentegrens met Schiedam en de Gustoweg in het westen en het hart van de Nieuwe Maas in het zuiden.

Blad 28 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

iseweg "

ŕhf À

Marconiplein

A

Schiedam

Nieuwe Maas

Figuur 2-2: Begrenzing plangebied M4H (overlappende zwarte/rode lijn = gemeentegrens met Schiedam).

2.2

Historische ontwikkeling Rotterdam heeft zich vanaf de 16e eeuw ontwikkeld tot havenstad. In eerste instantie werden de buitendijkse zandplaten in de Maas bedijkt, die de eerste havenbekkens vormden. De opbloeiende economie in de jaren '40 van de 19e eeuw zorgde er echter voor dat er meer vraag kwam naar laaden losruimte en pakhuizen. Om in deze ruimte te voorzien werden in 1872 de eerste havenbekkens op de zuidoever van de Nieuwe Maas gerealiseerd. De industriële revolutie zorgde voor een verandering in schaalgrootte en typologie transport. De nadruk kwam meer en meer te liggen op de overslag van bulkgoederen in plaats van stukgoederen en lijndiensten. Hiervoor was meer ruimte aan de zuidoever waardoor ook het zwaartepunt van de havenactiviteiten naar de zuidoever verplaatsten. De ruimte die aan de noordoever beschikbaar was werd opgevuld met de behoefte die nog in mindere mate bleef voor stukgoedhavens. Parkhaven, Sint-Jobshaven en de Schiehaven zijn hiervoor als eerst aangelegd, gevolgd door de Vierhavens en Merwehaven. In Figuur 2-3 is een vergelijkingsbeeld van M4H door de tijd weergegeven. Te zien is hoe de haven door de tijd heen de huidige vorm krijgt.

Blad 29 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

A ŕ.t/r/'

rtŲtoi M i

‘

V

i n*?.

\ (7Z f 1*

ras

M

V \f

dř-‘ ; ‘ W .4 ‘ A' Figuur 2-3: Historische ontwikkeling van Merwe-Vierhavens (Bron: www.topotijdries.nl).

De start van de aanleg van de Vierhavens begon voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Rotterdam West kreeg een havenspoorlijn langs de Vierhavensstraat met een rangeerterrein van 14 sporen breed. In 1913 werd in het gebied een gasfabriek in gebruik genomen, in 1932 was het gehele Vierhavengebied volledig in gebruik genomen. In 1925 begon de aanleg van de Merwehaven, dit gebied werd met name ingericht om veel kadelengte te bieden. Dit was noodzakelijk om zoveel mogelijk ruimte te bieden in een stukgoedhaven. Op de 37 hectare van de Merwehaven is dan ook 3 kilometer aan kadelengte aanwezig voor faciliteiten van de stukgoedsector en lijndiensten. In de Tweede Wereldoorlog was 40% van de Rotterdamse havens verwoest. In de Vierhavens werd vooral het gebied rond de Vierhavensstraat en de havenpier aan de Lekhaven beschadigd. Ook in de Merwehaven was er vooral schade aan de havenpieren. Het herstel van de havens kreeg echter de hoogste prioriteit waardoor de havens in slechts vier jaar tijd hersteld waren. Na het herstel specialiseerde de stukgoedsector in het gebied zich steeds meer in fruit. Hiervoor verschenen koel­ en vrieshuizen in het gebied en kreeg het gebied in 1955 een eigen veilinggebouw voor fruit (de Citrusveiling). Binnen Europa had de fruit- en foodhaven een belangrijke positie verworven, echter liep dit terug door de komst van transport via vrachtcontainers.

Begin jaren '90 van de vorige eeuw startte de wijziging van de structuur in het gebied. De wegenstructuur is aangepast en tevens zijn de Lekhaven en Keilehaven gedeeltelijk gedempt. De industriële functies binnen het havengebied namen af en nieuwe functies vestigden zich in Merwe-Vierhavens.

2.3

Huidige situatie en deelgebieden In Figuur 2-4 is de huidige situatie van Merwe-Vierhavens weergegeven. Het plangebied is circa 207 hectare groot. Dit is qua oppervlakte te vergelijken met de binnenstad van Rotterdam. Ruim 80 hectare van het gebied is water, bestaande uit de havenbekkens en een deel van de Nieuwe Maas.

Blad 30 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

■j-ľ*

'Ş&ģļįfc.\; öt« I ţ

Figuur 2-4: Luchtfoto van de huidige situatie M4H.

Het gebied is een buitendijks haven- en industrieterrein tussen de Schiedamsedijk en de Nieuwe Maas. Het gebied wordt dan ook gekenmerkt door het water, de kades en de sfeer van een havengebied. Het gebied is grotendeels in gebruik door diverse bedrijven (zie Figuur 2-5). 'Versie 2 MER M4H 'N Huidige situatie —Planqr ens

Functie ^H Aqratisrh

^H Bedrijf

IH Detailhandel CD Gemenod Hl Kantoor Kunst leeq

Hl Onbekend H Par kei en

HBR AM/DM/PM M6M4H 28-06-2019

Figuur 2-5: Functiegebruik M4H (situatie 2019).

M4H bestaat uit vier te ontwikkelen deelgebied en drie gebieden die (nog) niet getransformeerd worden. Het gaat om de volgende gebieden, in de navolgende paragrafen wordt de huidige situatie beschreven: " Galileipark: ruimte voor accommodatie van de grotere maakbedrijven, alsook ruimte voor onderwijs, sport, cultuur en horeca. Wonen is hier uitgesloten. Beoogd is om in dit gebied maximaal ruimte te bieden aan bedrijven en tegelijkertijd zorg te dragen voor een goede inpassing met de andere deelgebieden; " Marconikwartier: een programma met de hoogste dichtheden en meest stedelijke mix van wonen, werken en voorzieningen (winkels, horeca etc.) nabij het Marconiplein;

Blad 31 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

" " "

antea'group

Keilekwartier: werk-woonmilieus met ruimte voor ambachtelijk en creatieve maakbedrijven en wonen, op de overgang naar de werkgebieden; Merwehaven: een stedelijk woon-werkmilieu met het accent op wonen en ondersteunende voorzieningen zoals scholen, winkels en horeca; Gustoweg, FTR (Fruit Terminal) en Vierhavens: hier blijven vooralsnog de huidige activiteiten gevestigd. URBAN COMMUNITIES MERWEHAVEN URBAN DISTRICT MARCONIKWARTIER

GUSTOWEG

MAKERS MIX KEILEKWARTIER

VIERHAVENS FTR

Figuur 2-6: Vijf type deelgebieden M4H (de deelgebieden waar geen ontwikkelingen zijn voorzien, zijn licht roze gekleurd).

Galileipark Dit deelgebied ligt centraal in het plangebied. De kavels in dit gebied zijn van een relatief groot schaalniveau en worden ontsloten door de rondweg die wordt gevormd door de Galileistraat, Keileweg, Benjamin Franklinstraat en de Marconistraat. Een deel van de gronden in Galileipark ligt braak. Het gebied Galileipark bevat verschillende soorten bedrijvigheid, waaronder een bedrijfsschool van Stedin, evenementenlocaties en buitenopslag. Merwehaven De Merwehaven bestaat uit een voormalig rangeerterrein (Marconistrip) en de Merwepieren. Het deelgebied bestaat uit drie insteekhavens die een gezamenlijke havenmond hebben. De Merwehaven is 10 jaar na de Vierhavens aangelegd waardoor de insteekhavens langer, breder en dieper zijn. Deze afmetingen zijn afgestemd op de grootste zeeschepen die vóór de aanleg van de Merwehaven bestonden. In de Merwehaven is alleen de havenpier met ontsluiting via de Radiostraat vrij toegankelijk, de andere pier en overige kaden zijn gelegen op bedrijfsterminals en daardoor niet openbaar toegankelijk. De bebouwing in de Merwehaven is eenduidig in schaal en typologie. De havenpieren van de Merwehaven worden met name gebruikt voor de overslag van fruit. In dit gebied bevinden zich dan ook meerdere koelloodsen.

Blad 32 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Galileipark

erwehaven

r-w

Marconikwartier

i

Keiiekwartier

Figuur 2-7: Uitsnede deelgebieden M4H.

Marconikwartier Het Marconikwartier ligt in de noordoostelijke hoek van het plangebied direct ten zuiden van het Marconiplein. Het deelgebied (Figuur 2-7) bevindt zich in de oksel van de Schiedamseweg en de Vierhavensstraat. Dit deelgebied heeft een relatief fijnmazig stratenpatroon in vergelijking met de andere deelgebieden. Ook heeft dit deelgebied een kleinschaligere opzet, met een hoge bebouwingsdichtheid. Er is hoogbouw en laagbouw aanwezig in dit gebied met een groot onderling verschil in bouwhoogte. In dit gebied is een verscheidenheid aan functies aanwezig zoals laboratoria, kantoren, onderwijs, maar ook zalencentra, een chocoladefabriek, bedrijfsverzamel­ gebouwen en dergelijke. Keiiekwartier Het Keilekwartier ligt ten zuiden van het Marconikwartier en het Galileipark. Aan de oostkant wordt het Keilekwartier begrensd door de Vierhavensstraat en ten zuiden door de Keilestraat (Figuur 2-7). In het Keilekwartier bevindt zich een gegraven insteekhaven met smalle havenpieren. Deze insteekhaven is direct toegankelijk vanaf de Nieuwe Maas. De insteekhaven is in 1997 gedeeltelijk gedempt. Met name het gebied ter plaatse van de gedempte haven wordt gebruikt. Hier ligt het zwaartepunt op cultuur en creativiteit. Zo bevindt zich in dit deel het Atelier van Lieshout en in een aantal panden zijn werkplaatsen, expositieruimtes en een beeldentuin gevestigd.

Het schaalniveau van de bebouwing in dit deelgebied is middelgroot gezien de vroegere havenfuncties die hier hebben plaatsgevonden. Het zuid-oostelijk gelegen gedeelte naast de Lekhaven is niet openbaar toegankelijk vanwege bestaande havenactiviteit. Overige deelgebieden De overige deelgebieden FTR en Vierhavens is met name bedrijvigheid aanwezig en deze blijven de komende 10 jaar gehandhaafd. In deelgebied Gustoweg is Van Uden gesitueerd: dit is relatief zware bedrijvigheid. Over 10 jaar worden deze activiteiten beëindigd . Dit MER gaat verder niet in op deze deelgebieden als transformatiegebieden, behoudens een doorkijk in deel C

Blad 33 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Bedrijvigheid in M4H De bedrijvigheid op de havenpieren heeft overwegend een havenfunctie en de bedrijvigheid aan de randen van Merwe-Vierhavens heeft voornamelijk een industriële en handelsfunctie. Langs de buitenrand aan de noordoostelijke zijde is meer diversiteit in functies te vinden zoals horeca, kantoor, detailhandel en ook wonen. Door afname van haven- en kadegebonden bedrijvigheid is er in de loop der jaren een toename geweest aan niet-watergebonden activiteiten binnen het gebied. Dit zorgt ook voor een toename van meer stedelijke functies binnen M4H, zoals ateliers, studio's en werkplaatsen voor de creatieve sector en de circulaire maakindustrie. In het gebied zijn recentelijk 883 woningen in gebruik genomen in de Lee Towers (zie paragraaf 2.4.1). Ook wordt er gewoond in een aantal bedrijfswoningen verspreid over het gebied.

Tijdelijke Floating Farm Tussen Nieuw-Mathenesse en de Merwepieren is de drijvende stadsveehouderij 'Floating Farm' gelegen in de havenbekken. Dit is een tijdelijke functie met een milieuvergunning tot 2026 en een erfpachtcontract tot 2029. Na 2026 is de Floating Farm niet meer in gebruik en maakt hiermee geen onderdeel uit van de referentiesituatie (zie paragraaf hierna). Scheepvaart De structuur voor de scheepvaart bestaat uit een aantal havenbekkens dat aansluit op de Maas: de Merwehaven met drie bekkens, de Keilehaven, de Lekhaven en de IJsselhaven. Over de Nieuwe Maas en in de havenbekkens is veel scheepvaartverkeer. In Figuur 2-8 zijn de vaarroutes, ligplaatsen en zwaaikommen in M4H weergegeven. In Figuur 22-9 is specifiek het aantal ligplaatsen per ligplaatsvak weergegeven. Jaarlijks gaat het in totaal om circa 26.100 binnenvaart- en zeevaartschepen die M4H bezoeken. Daarnaast vindt er ook personenverkeer plaats, zoals de cruiseschepen over de Nieuwe Maas die aanmeren aan de Kop van Zuid in Rotterdam Centrum, de rondvaartboten van Spido die dagelijks het havengebied bezoeken, particuliere boten en watertaxi's. Buiten het plangebied, aan de zuidwestzijde, ligt de halte voor de waterbus Schiedam Maasboulevard - Rotterdam Heijplaat-RDM (lijn 181)Figuur 2-8.

Blad 34 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

ja®**

Waterbus lijn 181 H B R

Figuur 2-8: Vaarroutes, ligplaatsen en zwaaikommen voor scheepvaartverkeer in M4H (peildatum 20202). Aantal ligplaatsen per liqplaatsvak: zeevaart/binnenvaart BESOTS

tug ttoêhäìćšD

Van Ųdeņ NZ

Van Uden ZZ TUG Lekhaven

Continental Juice

Figuur 22-9: Aantal ligplaatsen M4H in huidige en referentiesituatie (blauw = nieuwe ligplaats, rood = bestaand, cijfers bij de ligplaatsen: links = gemiddeld aantal afgemeerde schepen zeevaart, rechts = gemiddeld aantal afgemeerde schepen binnenvaart, zwarte ovalen duiden op maatwerk in plaats van datagedreven bepaling).

2.4

Referentiesituatie: huidige situatie en autonome ontwikkelingen De referentiesituatie is grotendeels gelijk aan de huidige situatie inclusief de autonome ontwikkelingen. Autonome ontwikkelingen zijn plannen die reeds een juridische status hebben en

2 Inmiddels is een aantal ligplaatsen, in het kader van de transformatie van M4H, in Merwehaven reeds ontmanteld. In de huidige en referentiesituatie wordt nog uitgegaan van de ligplaatsen, zoals destijds bekend bij de start van het MER in 2020 (als peildatum).

Blad 35 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

dus zullen worden gerealiseerd, zowel binnen als buiten het plangebied. Binnen het plangebied zijn dit de ontwikkelingen die voor zover bekend ook zonder de realisatie van het voorgenomen bestemmingsplan worden uitgevoerd. Als referentiejaar wordt in dit MER het jaar 2035 aangehouden. Dit is het zichtjaar van het Ruimtelijk Raamwerk. De onderliggende milieuonderzoeken houden ook 2035 aan. Alle plannen die dus vastgesteld zijn en vóór 2035 vermoedelijk zijn gerealiseerd, zijn in deze onderzoeken meegenomen.

2.4.1

Autonome ontwikkelingen binnen het plangebied Bedrijfsactiviteiten Binnen het plangebied bestaat de autonome ontwikkeling uit een verdere ingebruikname van de reeds vergunde fysieke en milieugebruiksruimte. Daarnaast zal de lading-doorzet van de bestaande havengerelateerde bedrijven naar verwachting toenemen, gebaseerd op de economische groei. Op basis van de vigerende planologische kaders zijn nieuwe bedrijfsontwikkelingen mogelijk. Zo zijn in het gebied waar de handels- en industrieverordening geldt in principe ruime mogelijkheden voor zware bedrijfsactiviteiten. De daadwerkelijke gebruiksmogelijkheden zijn echter beperkt, doordat de beschikbare (milieugebruiks)ruimte voor bedrijven zijn vastgelegd in (erfpacht- en huurcontracten, milieuvergunningen en in de geluidzonering van het industrieterrein Havens Noordwest en Oost-Frankenland', inclusief een onderliggende geluidverkaveling. Ruimtelijke ontwikkelingen In Figuur 2-10 zijn de autonome ontwikkelingen binnen M4H weergegeven. Onderwerp: Autonome Ontwikkeling Verandering

t/o Citrusveiling

Europoint

TP loodsen

1

Bedrijf kantoor | Kantoor 8i Horeca

I

| Verandert niet

Informatie in deze kaan is indicatiefen wordt verder onderzocht. Keuzes voor bestemmingsplan worden mede bepaald op basis van input MER.

Ferro

Merwehoven

HAKA

Figuur 2-10: Autonome ontwikkelingen binnen M4H (peildatum januari 2020).

Marconikwartier Europoint II en III zijn recentelijk getransformeerd van kantoor- naar woontorens met minimaal 883 woningen, de zogenaamde Lee Towers (rode vlakken in Figuur 2-10). Ook wordt er horeca

Blad 36 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

ontwikkeld in de plint van de torens. Ten tijde van de publicatie van de NRD en de start van het verkeersonderzoek voor het MER moest deze transformatie nog plaatsvinden. Daarom is deze ontwikkeling in het onderzoek ('worst case') aangeduid als autonome ontwikkeling. Galileipark In de noordelijke TP-loods is een Stadshaven Brouwerij met horeca gevestigd (milieucategorie 3.1). In de zuidelijke TP-loods zitten maakbedrijven uit ten hoogste milieucategorie 3.1. Op de locatie tegenover de Citrusveiling komt een kantoor met laboratoriumfaciliteiten (paarse vlakken in Figuur 2-10). Het voormalige Ferrokantoor wordt uitgebouwd (met een extra verdieping) en wordt herontwikkeld. Het pand wordt weer in gebruik genomen als kantoor (oranje vlak in Figuur 2-10). Keilekwartier Het meest oostelijke deel van de Keileweg wordt is in 2021 opnieuw ingericht. Er zijn minder parkeerplekken, meer groen, vrijliggende fietspaden en zones voor laden-lossen en het parkeren van fietsen. Het HAKA-pand aan de Vierhavenstraat, transformeert naar kantoren en horeca. Het Keilepand isverder ontwikkeld voor creatieve en maakbedrijven. Infrastructuur Figuur 2-101 toont de infrastructurele ontwikkelingen met blauwe strepen. In het gebied zijn drie (grotere) infrastructurele aanpassingen (nieuwe entrees) voorzien: " Verplaatsing van de kruising Schiedamseweg - Benjamin Franklinstraat naar het westen.

Deze komt te liggen ten westen van de Citrusveiling en sluit aan op de rotonde Galileistraat Marconistraat via een nieuwe weg, de 'Verlengde Galileistraat'. " Een nieuwe ontsluiting voor het vrachtverkeer met herkomst en bestemming Sappencluster op de Vierhavenstraat, deze ontsluiting wordt gerealiseerd ter hoogte van de Keilestraat. " De aansluiting Galvanistraat - Vierhavenstraat wordt een volledige T-aansluiting, in plaats van de huidige aansluiting waarbij alleen de richting Noord-Zuid is aangesloten.

Figuur 2-11: Verkeersstructuur in en om het plangebied (blauwe onderbroken lijnen = autonome infrastructurele wijzigingen). Verder wordt het vervoer over water verbeterd. De huidige lijn 18 wordt vervangen door een kortere en flexibelere verbinding. Vanaf RDM/Heijplaat vaart Watertaxi Rotterdam sinds januari 2022 naar M4H Marconistraat.

Blad 37 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

2.4.2

antea'group

Autonome ontwikkelingen buiten plangebied Rotterdamse havengebieden Buiten het plangebied zijn diverse ontwikkelingen die de komende periode gerealiseerd worden, zowel in Botlek-Vondelingenplaat, Europoort, Maasvlakte 1 en 2 als in de Waal-Eemhaven en Rijn­ en Maashaven. Uitgangspunt voor dit MER zijn de vigerende bestemmingsplannen. Schiedam

Nieuw-Mathenesse In het aan M4H grenzende Nieuw-Mathenesse bestaat de autonome ontwikkeling uit het gebruik door bestaande bedrijven binnen de reeds vergunde ruimte. Binnen het vigerende bestemmingsplan is nog ontwikkeling mogelijk op bestaande bedrijfspercelen, maar de beschikbare fysieke en milieugebruiksruimte is meestal beperkt. Er wordt uitgegaan van een bescheiden uitbreiding van de bestaande bedrijfsactiviteiten, gebaseerd op normale economische groei en passend binnen de beschikbare milieugebruiksruimte. Alle bedrijfsactiviteiten op het bedrijventerrein hebben een bedrijfsbestemming, met een toegelaten milieucategorie van maximaal categorie 3.1 of 3.2 (afgestemd op de afstand tot nabijgelegen woongebieden), waarbij bestaande bedrijven in hogere categorieën een maatwerkbestemming hebben. Nieuwe, grote lawaaimakers zijn uitgesloten. De gemeente Schiedam stuurt met kortlopende gronduitgifte, zoals op de voormalige scheepswerf van het Gusto-terrein, op tijdelijke ontwikkelingen en wil daarmee de lange termijn ontwikkeling van deze terreinen niet frustreren (zie tekstkader over beoogde transitie Nieuw-Mathenesse). Nolet Distillery, gevestigd op het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse, heeft uitbreidingsplannen: de ontwikkeling van een graanalcoholfabriek. In het vigerende bestemmingsplan NieuwMathenesse (2013) is reeds rekening gehouden met deze beoogde uitbreiding.

Blad 38 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Beoogde transitie Nieuw-Mathenesse Bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse in Schiedam kent een bijzondere ligging; een concentratie van bedrijvigheid direct grenzend aan de binnenstad van Schiedam. De gemeente wenst het gebied te herontwikkelen. Om de ontwikkelingen te sturen heeft de gemeenteraad van Schiedam op 28 september 2021 het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1 vastgesteld. Het Raamwerk toont uitgangspunten en ambities voor Nieuw-Mathenesse en schetst op welke wijze het gebied zich gaat ontwikkelen tot 2035. Het Raamwerk is flexibel ingestoken en bevat de uitgangspunten voor de verdere uitwerking van concrete initiatieven of de wensen en behoeften die op dat moment aanwezig zijn.

Deelgebied 1: Noord (VROM-terrein. Glasfabriek, Deventer Driehoek) * *

van industrie naar accent op wonen hergebruik St transformatie

* *

groene binnenhoven met dwarsverbindingen behouden en versterken Distillers District

Noord

Deelgebied 2: Distilleercluster (Bakkershaven 4 Nolet-terrein) « *

behouden en versterken Distillers District publieke route langs de Schie/Binnenhaven

* *

roeuwe dwarsverbindingen herstructurering Bakkershaven

Disttteer cluster

Deelgebied 3: Gustoweg

Gustoweg

(Schiedam) « *

intensiveren van huidige bedrijventerrein integrale opgave Rotterdam-Schiedam

Deelgebied 4: Nieuwe Maas (Schiedam) * *

intensiveren van huidige bedrņventerrein verbeteren vestigingsklimaat

« *

publieke oeverroute verbinden met Rotterdam poene verbJįfspiekken met zicht op het water

Nieuwe Maas

Voor het deelgebied Nieuw-Mathenesse Noord (het VROM-terrein, het terrein van de voormalige glasfabriek, de Schiedamse Van Deventer-driehoek) is het Ruimtelijk Raamwerk al concreter uitgewerkt. In Nieuw-Mathenesse Noord is een transformatie van het bedrijventerrein naar een gemengd woonwerkgebied beoogd. Belangrijk hierbij is om de (mogelijke) milieuhinder te reduceren waar sprake is van de voorgenomen functiemenging (wonen-werken-voorzieningen). Allereerst wordt daarom beoogd Nieuw-Mathenesse Noord te onttrekken aan het gezoneerd industrieterrein Havens Noordwest en OostFrankenland (HNOF). Zoals vermeld in paragraaf 1.1 van dit MER is de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein HNOF voorzien in het nieuwe bestemmingsplan M4H en is deze aanpassing uitgangspunt van de voorgenomen transformatie van M4H. Door de beëindiging van de activiteiten van de glasfabriek (enkele jaren geleden) is een bedrijf met een grote geluidsproductie weggevallen. Hernieuwde invulling met zware industriële bedrijvigheid is gelet op de ligging nabij de binnenstad van Schiedam en Schiedam-Oost niet gewenst. De bedrijven die gevestigd zijn in de Schiedamse Van Deventerdriehoek hebben een relatief beperkte geluidproductie. Met de voorgenomen aanpassing van het gezoneerd industrieterrein in Schiedam wordt aangesloten bij de aanpassing van de begrenzing op Rotterdams grondgebied.

Niet alleen in M4H, maar ook in Schiedam heeft de aanpassing van de begrenzing het doel om een ontwikkeling met onder andere woningbouw mogelijk te maken. Het voorliggende MER onderzoekt o.a. de geluidseffecten van de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein in M4H op het plan- en studiegebied. Hierbij worden ook de effecten van de gedeeltelijke zonering op de gronden binnen Nieuw-Mathenesse in beeld gebracht. De onderbouwing van de overige omgevingsaspecten zoals die voor M4H in dit MER plaatsvindt, wordt voor de ontwikkelingen op Nieuw-Mathenesse afzonderlijk van het voorliggende MER uitgewerkt.

Blad 39 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Overige ontwikkelingen In de autonome situatie worden ook ruimtelijke ontwikkelingen in de Schiedamse binnenstad en in Schieveste meegenomen, waar 3.500 woningen zijn gepland. Rotterdam Van de gebiedsontwikkelingen in Rotterdam wordt in het MER M4H met name de vernieuwingsopgave in Delfshaven meegenomen als de autonome ontwikkeling. De andere ontwikkelingen liggen op geruime afstand van het plangebied, de impact op het plangebied en studiegebied is te verwaarlozen. Wat betreft weginfrastructuur wordt buiten het plangebied uitgegaan van de aanwezige rijkswegen en de nieuwe wegen waarvoor een Tracébesluit is vastgesteld, zoals de aanleg van de A13/A16 Rotterdam en de Maasdeltatunnel tussen Vlaardingen en Rozenburg. Recent is de voorkeur uitgesproken om de door Rotterdam gewenste derde stadsbrug aan de oostkant van de stad te situeren. Donderdag 10 november 2022 is in het Bestuurlijk Overleg MIRT het voorkeursalternatief voor de MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam vastgesteld. In Rotterdam gaat het om een nieuwe brug over de Nieuwe Maas. Een nieuwe, westelijke stadsbrug tussen Schiemond en Sluisjesdijk is vooralsnog niet aan de orde. Beide verbindingen zijn geen onderdeel van de autonome ontwikkeling.

2.4.3

Gevoeligheidsanalyses In de Notitie Reikwijdte & Detailniveau (NRD, 2019) bij dit MER zijn drie gevoeligheidsanalyses benoemd die mogelijk een impact hebben op de transformatie van M4H. Het gaat hierbij om: " " "

De consequenties van een westelijke oeververbinding Sluisjesdijkpier - Schiemond; De consequenties van een autobrug tussen M4H en Schiedam. De consequenties van de aanwezigheid van een cruiseterminal in het gebied;

Gedurende de m.e.r.-procedure is ervoor gekozen deze gevoeligheidsanalyses te laten vervallen, omdat ze niet langer relevant zijn. Een westelijke oeververbinding draagt relatief (te) weinig bij aan het oplossen van verkeersknelpunten in de regio, in vergelijking met een oostelijke verbinding. Een autobrug tussen M4H en Schiedam en een cruiseterminal zullen, al dan niet in combinatie met een westelijke oeververbinding, leiden tot een toename van verkeer en geluid. Gezien de situatie in M4H is dat ongewenst, omdat dit de woningbouwontwikkeling nog meer belemmert. Pas op de lange termijn, wanneer de verkeers- en geluidbelasting in en rond M4H sterk is teruggedrongen, kunnen deze ontwikkelingen weer in beeld komen. Daarmee vallen zij met de huidige inzichten buiten de scope van dit bestemmingsplan en MER. Ter toelichting nog het volgende. Westelijke oeververbinding Sluisjesdijkpier - Schiemond In 2016 heeft Rotterdam verkennend onderzoek uitgevoerd naar een westelijke oeververbinding. Daaruit kwam naar voren dat een HOV-verbinding door de Maastunnel in combinatie met een nieuwe westelijke stadsbrug leidt tot een flinke vermindering van het autoverkeer door de Maastunnel. De bestaande stadsbruggen worden niet zwaarder belast. Er ontstaat een robuuster netwerk voor ov, auto en fiets.

In vergelijking met alleen een HOV-verbinding door de Maastunnel draagt deze variant bij aan een autoluwere binnenstad. Bovendien draagt ze bij aan de fiets- en autobereikbaarheid van banen voor de bewoners op Zuid (met name Rotterdam Central District (RCD), bedrijventerreinen Spaanse Polder en Noord-West, en Schiedam). De brug verbindt twee sterke economische gebieden met veel ontwikkelpotentie (RCD en Waalhaven-Oost) binnen een bredere, sterke economische west-as. Bovendien creëert de brug kansen voor een koppeling met investeringen in geluid mitigatie en vergroening. De stad profiteert daar substantieel van, in de

Blad 40 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

vorm van een betere gezondheid van Rotterdammers, een betere ruimtelijke kwaliteit van locaties en daarmee een betere woonkwaliteit en economisch vestigingsklimaat. Voor de transformatie van Merwe- en Vierhavens naar een gemengd woon- en werkgebied bleek deze verbinding geen noodzakelijke randvoorwaarde (Bron: Een brug is meer dan een brug, verkennende studie naar de westelijke stadsbrug, Rotterdam, 2016). In een daaropvolgend MIRT Pre-verkenning oeverbindingen werd geconcludeerd dat een westelijke verbinding in vergelijking met een oostelijke verbinding niet bijdraagt aan het oplossen van de huidige en toekomstige knelpunten op de Van Brienenoord en Algera corridor. Ze ligt te ver weg om daarvoor een aantrekkelijk alternatief te zijn en ontlast die corridor daardoor beperkt. Door de aanwezigheid van havenfuncties - die voor langere tijd vastliggen - lijkt ruimte pas op langere termijn (veelal na 2040) beschikbaar te zijn voor verdere ontwikkeling. Tenslotte zouden de verschuivingen in autoverkeersstromen volgens deze pre-verkenning niet voor significante veranderingen zorgen in de luchtkwaliteit. De achtergrondconcentraties (industrie, landbouw en stedelijk activiteiten) is hier maatgevend en de veranderingen door een oeververbinding in zoekgebied West zijn te klein om voor een significante impact op de luchtkwaliteit te zorgen.

De geluidskwaliteit wordt op enkele plekken wel beter (onder andere rond de Maastunneltracé), maar verslechtert rond de wegen van en naar de nieuwe oeververbinding (Bron: Resultatennota Preverkenningsfase MIRT, oeververbindingen regio Rotterdam, 2018). Cruiseterminal en autobrug tussen M4H en Schiedam Uit dit MER (zie verderop in deel B en C van het MER) blijkt dat voor een goede verkeersafwikkeling in M4H moet worden ingezet op mobiliteitshubs en een middelzwaar tot zwaar pakket aan innovatieve mobiliteitsmaatregelen (zie verderop in deel B en C van het MER). Aanvullend daarop moet de belasting van kruispunten rond M4H goed worden gemonitord en moeten er zo nodig aanvullende verkeersmaatregelen worden getroffen. Tevens blijkt dat het wegverkeerslawaai rond M4H een relevante bron is voor de cumulatieve geluidbelasting en een gezonde leefomgeving in het plan- en studiegebied. Vooralsnog kan alleen voor het deelgebied Merwehaven voldoende geluidruimte worden vrijgemaakt voor de beoogde transformatie naar een gemengd woon- en werkgebied in M4H. Een nieuwe westelijke oeverbinding en aansluitend een autobrug via M4H naar Schiedam zullen de verkeersafwikkeling en geluidbelasting in en rond M4H verder onder druk zetten en daarmee ook de nog beoogde transformatie van het Marconikwartier en Keilekwartier. Dat geldt ook voor een eventuele Cruiseterminal in M4H.

Een nog zwaardere inzet op mobiliteitstransitie en op het terugdringen van de geluidbelasting in en rond M4H is op dit moment niet haalbaar. Verdergaande grootschalige herontwikkeling van het Marconikwartier en Keilekwartier wordt pas op langere termijn verwacht, wanneer de geluidssituatie verbetert, op basis van een nog te bepalen stedenbouwkundige visie en na planwijziging. Pas daarna komen ook een eventuele westelijke oeververbinding, een autobrug via M4H naar Schiedam of de inpassing van een Cruiseterminal mogelijk weer in beeld voor nader onderzoek. Elk van deze ontwikkelingen kan pas worden uitgevoerd, als wordt aangetoond dat het passend is binnen de (beoogde) omgeving en er voldoende flankerende en mitigerende maatregelen kunnen worden getroffen.

Blad 41 va 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

3

Kaders en ambities

3.1

Ruimtelijk beleid Voor de ontwikkeling in de M4H dient met verschillende nationale, provinciale, regionale en gemeentelijke beleidsdocumenten rekening te worden gehouden. In Tabel 3-1 wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste ruimtelijke kaders en beleidstukken die op het plangebied van invloed zijn. Tevens worden de belangrijkste randvoorwaarden en uitgangspunten uit deze beleidsstukken die doorwerking hebben op het plangebied benoemd. Het specifieke thematisch beleid per milieuaspect wordt in de afzonderlijke milieuhoofdstukken van deel A beschouwd. Tabel 3-1 Kaders waarbinnen M4H valt.

Kaders3

Belangrjkste randvoorwaarde/ uitgangspunt Nationaal beleid

Doorwerking in het plangebied

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. De belangrijkste keuzes zijn: Duurzame energie inpassen met oog voor omgevingskwaliteit Ruimte voor overgang naar een circulaire economie Woningbouw in een stedelijk netwerk van gezonde en groene steden Landgebruik meer in balans met natuurlijke systemen Ladder duurzame verstedelijking

De ontwikkeling van M4H, een innovatief woonwerkmilieu met focus op de maakindustrie in de metropoolregio Rotterdam-Den Haag, draagt bij aan de ontwikkeling van een duurzaam energiesysteem, een circulaire economie, de regionale woningbouwopgave en gebruik van het gebied met meer aandacht voor klimaatadaptatie en biodiversiteit.

Besluit ruimtelijke ordening (2017)

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2011)

Indien het plangebied grenst aan in het Barro geregelde zaken: rijksvaarwegen hoofdwegen, 380 kV-netwerk en buisleidingen van nationaal belang.

Omgevingsvisie (2019)

De provincie Zuid-Holland zet in op een groenblauwe structuur als samenhangend stelsel.

Omgevingsverordening

Regels voor nieuwe kantoorfuncties. (artikel 6.11 van de omgevingsverordening)

De nieuwe woningen die in het bestemmingsplan mogelijk gemaakt worden, voorzien in een behoefte, die is vastgelegd in de regionale woningbouwvisie. Het plangebied grenst aan de Rijksvaarweg Nieuwe Maas. Langs de Nieuwe Maas geldt een vrijwaringszone van 50 meter aan weerszijden van een rijksvaarweg binnen een afstand van 300 meter van een vaarwegsplitsing of havenuitvaart.

Provinciaal beleid

Regels voor bedrijven (artikel 6.12 Omgevingsverordening) Regels voor detailhandel (artikel 6.13 Omgevingsverordening)

De ontwikkeling van M4H draagt bij aan de ambitie door groene kwaliteit binnen de stad te versterken, zie hoofdstuk 12. Ontwikkeling van kleinschalige zelfstandige kantoren wordt mogelijk gemaakt en is in lijn met artikel 6.11 van de Omgevingsverordening. In M4H wordt dit beleid uitgewerkt om gemengd woongebied te realiseren, zie hoofdstuk 6 t/m 10. In het bestemminsplan voor M4H wordt geen nieuwe detailhandel mogelijk gemaakt, dit is in lijn met de Omgevingsverordening.

Gemeentelijk beleid 3 Dit is niet een volledige lijst, Rotterdam en omstreken kent een groot aantal beleidsdocumenten en andersoortige kaders waarbinnen M4H valt. In de milieuhoofdstukken is specifiek beleid omtrent die thema's opgenomen.

Blad 42 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Stadsvisie Rotterdam (2007)

Rotterdam heeft een sterke economie en is een aantrekkelijke woonstad.

Woonvisie Rotterdam (2016) Horecanota Rotterdam 2017-2021 (2016) Havenvisie 2030 (2019)

Rotterdam is voor iedereen een aantrekkelijke woonstad. Balans tussen levendigheid en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. In stand houden en vergroten van de maatschappelijke en economische waarde van de Rotterdams havens (inclusief de zeehavens Dordrecht en Moerdijk), en het reduceren van ongewenste externe effecten. In de Ontwerp Omgevingsvisie Rotterdam 'De Veranderstad' is de toekomstvisie van Rotterdam voor de komende 20 jaar in beeld gebracht. Vijf perspectieven geven gezamenlijk richting aan de toekomst van de havenstad: compact, inclusief, duurzaam, gezond en productief.

Omgevingsvisie Rotterdam (2021)

De ontwikkeling van M4H als woon- werkgebied draagt bij aan de ambitie voor een sterke economie en een aantrekkelijke woonstad. De ontwikkeling van M4H draagt bij aan de ambitie. De ontwikkeling van M4H volgt het Horecagebiedsplan 2019-2021. De ontwikkeling van M4H draagt bij aan het realiseren van de ambitie.

In deze visie is de transformatie van RDM & M4H, samen het Makers District, naar een modern innovatief haven en stadscluster opgenomen.

Gebiedsgericht beleid Ontwikkelstrategie Merwe-Vierhavens (2016) Visie en strategie Rotterdam Makers District (2017)

Ruimtelijk Raamwerk M4H

3.2

Van havenindustrie naar een maakstad: het geven van richting aan de kansen voor ondernemers, bezoekers en later ook bewoners. Binnen het Makers District (RDM op Heijplaat op de zuidoever en M4H op de noordoever tezamen) wordt M4H een bruisend stadsdeel dat zich kenmerkt door een mix van nieuwe maakindustrie, stedelijke voorzieningen, wonen en cultuur. Ontwikkeling van het havengebied tot een innovatief woon-werkmilieu, optimaal geëquipeerd voor de innovatieve maakindustrie en met een mix van werken, wonen, cultuur, horeca en onderwijs.

In de strategie is de ontwikkelstrategie op hoofdlijnen uiteengezet. In deze visie en strategie zijn de hoofdlijnen voor de transformatie van M4H nader ingevuld.

In dit raamwerk is de ambitie vertaald naar een ruimtelijk en programmatisch beeld voor M4H, zie paragraaf 3.2.

Ruimtelijk Raamwerk M4H Het plangebied wordt getransformeerd tot een innovatief woon- werkmilieu. Het gebied moet ruimte bieden voor de innovatieve maakindustrie met een mix van werken, wonen, cultuur, horeca en onderwijs. Een energiek district met uitstraling naar en impact op zowel stad als haven. In het 'Ruimtelijk Raamwerk4' zijn de contouren voor de hoofdstructuur van M4H uiteengezet. De belangrijkste pijlers van het Ruimtelijk Raamwerk zijn: de programmatische hoofdstructuur met de differentiatie in functies en dichtheid, de ruimtelijke hoofdstructuur met hoofdopzet van wegen, parken, pleinen, velden en havenbekkens en de acht principes voor duurzame gebiedsontwikkeling. Programmatische hoofdstructuur De hoofdstructuur voor M4H biedt een sterke en eenvoudige basis waarbinnen een grote variaties aan vestigingsmilieus mogelijk zijn. Menging van werken, wonen en andere functies is daarbij belangrijk. Verder is in het Ruimtelijk Raamwerk opgenomen dat M4H tot 2035 ruimte biedt voor de bouw van 3.400 tot 5.100 woningen.

4 Rotterdam Makers District; Ruimtelijk Raamwerk Merwe-vierhavens Rotterdam; vastgesteld 27 juni 2019.

Blad 43 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Het Ruimtelijk Raamwerk onderscheidt vijf type deelgebieden zoals deze in hoofdstuk 2 beschreven zijn, waarbij differentiatie plaatsvindt tussen functies en dichtheid binnen de verschillende deelgebieden. Dit betekent dat het aantal woningen per deelgebied verschilt, maar ook de overige programmatische invulling van bedrijvigheid, kantoren en maatschappelijke en culturele voorzieningen. De precieze programmatische hoofdstructuur die de basis vormt van de onderzoeken voor dit MER, zijn opgenomen in paragraaf 3.4 'Te onderzoeken alternatieven'. Ruimtelijke hoofdstructuur De ruimtelijke hoofdstructuur (Figuur 3-1) is de hoofdopzet van wegen, parken, pleinen, velden en havenbekkens in het plangebied.

Figuur 3-1: Structuurbeeld Ruimtelijk Raamwerk M4H 2035.

Het Ruimtelijk Raamwerk bevat de volgende uitgangspunten en ambities voor de ruimtelijke hoofdstructuur: * Betere aantakking van M4H op de omgeving, onder andere door de nieuwe aansluiting van het gebied op de Vierhavensstraat en de Schiedamseweg; " De dijk die nu nog als scheiding werkt tussen binnendijks en buitendijks moet het verbindende element worden tussen de binnendijkse verstedelijkte polders en de buitendijkse wereld van havens. Vanaf de dijkroute lopen lange lijnen richting de rivier. Deze lijnen vormen de structuurdragers van het gebied, voor zowel verkeer als voor de openbare ruimte. " Het binnen M4H zoveel mogelijk scheiden van vrachtverkeer en fietsers/voetgangers in de vorm van twee belangrijke routes: de Makersstraat (Keileweg + Galileistraat, vooral het zware verkeer) en de Havenallee (Marconistraat + Benjamin Franklinstraat, vooral voor fietsers en voetgangers); " Twee prominente plekken op de beide kruisingen van Makersstraat en Havenallee. De monumentale Citrusveiling en de FERRO-gashouder markeren deze plekken en krijgen een zo publiek mogelijke functie; " Meer vervoer te water met de kades en haltes voor watertaxi en waterbus versterken de verbindingsmogelijkheden over water.

Blad 44 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Doorkijk naar 2050 Het Ruimtelijk Raamwerk is geënt op de verwachte ontwikkeling tot 2035. De ontwikkeling van M4H is dan nog niet afgerond. Drie locaties komen pas later in beeld voor een mogelijke herontwikkeling, omdat er nu nog langlopende erfpachtcontracten voor gelden. Dat gaat om het Sappencluster in de Vierhavens, het gebied rondom de Gustoweg en de FTR tussen Vierhavens en Merwehaven. In Figuur 3-2 is het structuurbeeld voor 2050 weergegeven. In hoofdstuk 23 wordt een nadere doorkijk naar 2050 gegeven. LEGENDA

ļK Entret!

Figuur 3-2 Structuurbeeld 2050.

Acht principes duurzame gebiedsontwikkeling Onderdeel van het Ruimtelijk Raamwerk zijn acht leidende principes voor een duurzame gebiedsontwikkeling. Deze ambities geven richting mee aan het vervolg. Uit elk van de principes spreekt de ambitie die gemeente en Havenbedrijf voor ogen hebben om M4H te ontwikkelen tot een toekomstbestendig gebied. Toekomstbestendig in de zin van vitaal, inclusief en circulair - en met impact op stad en haven. De acht principes zijn:

1. M4H biedt blijvend ruimte aan verschillende type makers Ruimte bieden voor pioniers tot doorgroeiers en een variatie in ontwikkelfases. Om dit te bereiken wordt een aantal maatregelen voorgesteld, zoals een minimale plinthoogte van 6 meter voor bedrijfsbebouwing, zoveel mogelijk behoud van beeldbepalende gebouwen, goede laad- en losfaciliteiten en gemengd gebruik met een flexibele bestemmingslegging.

2. M4H verkiest delen van voorzieningen boven individueel eigendom Hierbij valt te denken aan het delen van parkeerplekken, het uitwisselen van warmte/koude, parkeerhubs met collectieve diensten en het benutten van lokaal gezuiverd water.

3. M4H geeft ruimte aan experimenteren en leren

Blad 45 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Er komt ruimte voor ontmoeting, onderwijs, events en ruimte om te testen en experimenteren. Innovaties op het gebied van bijvoorbeeld mobiliteit en energie worden zo zichtbaar mogelijk toegepast in de buitenruimte.

4. M4H produceert en gebruikt duurzame energie Uitwisseling van energie en grondstoffen, realiseren van hoge dichtheden en maximale inzet op duurzame mobiliteit, vergroening en hubs voor het lokaal opwekken, opslaan en uitwisselen van energie.

5. M4H waardeert reststromen Bestaande materialen worden zoveel mogelijk hergebruikt en nieuwe materialen zijn zo duurzaam mogelijk geproduceerd, onder andere door materialenhubs, lokale uitwisseling in gemengde milieus en collectieve afvalinzameling.

6. M4H maakt het mogelijk te kiezen voor duurzame mobiliteit Onder andere door een fijnmazig netwerk voor voetgangers en fietsers, een hoge dichtheid rondom het openbaar vervoersknooppunt Marconiplein, collectief parkeren van auto's en zo min mogelijk realisatie van parkeerplaatsen.

7. M4H werkt als één veerkrachtig klimaatadaptief systeem Optimale benutting en opvang van hemelwater (hergebruik), koele plekken aan het water voor achterliggende wijken en aandacht voor waterveiligheid.

8. M4H bouwt voort op de industriële capaciteit en kwaliteit van het gebied Goede verbindingen en synergie met omliggende wijken en zoveel mogelijk behoud van monumenten en beeldbepalende gebouwen en objecten zoals havenkranen en spoorrails.

3.3

Ambities M4H De acht principes uit het Ruimtelijke Raamwerk voor M4H zijn pijlers die we hebben doorvertaald naar drie ambities die voor het MER relevant zijn: stedelijkheid, bereikbaarheid en duurzaamheid. Vervolgens hebben we gezien vanuit de m.e.r.-systematiek twee ambities zelf toegevoegd: ruimtelijke kwaliteit en gezondheid. Aan de hand van deze beknopte set ambities kan beoordeeld worden of de transformatie initieel al aan deze ambities voldoet, of dat er nog een nadere keuze nodig is om het doelbereik van de ambitie te vergroten (zie verder hoofdstuk 4). In Tabel 3-2 is opgenomen welke principes raakvlakken hebben met welke ambities. De verdere concretisering van de ambities volgt daarna. Tabel 3-2: Vertaling principes uit Ruimtelijk Raamwerk naar vijf te toetsen ambities in het MER. Principe uit het Ruimtelijk Raamwerk Ambitie in het MER 1. M4H biedt blijvend ruimte aan verschillende type makers Stedelijkheid 3. M4H geeft ruimte aan experimenteren en leren 8. M4H bouwt voort op de industriële capaciteit en kwaliteit van het gebied Ruimtelijke kwaliteit 6. M4H maakt het mogelijk te kiezen voor duurzame mobiliteit Bereikbaarheid Gezondheid 2. M4H verkiest delen van voorzieningen boven individueel eigendom Duurzaamheid 4. M4H produceert en gebruikt duurzame energie 5. M4H waardeert reststromen 7. M4H werkt als één veerkrachtig klimaatadaptief systeem

Blad 46 van 379

MER Merwe-Vierhavens

Rotterdam projectnummer 0458108.100 12 april 2023 Programmabureau Rotterdam

antea'group

Stedelijkheid Om M4H levendig, aantrekkelijk en veilig te maken, is een hogere dichtheid voorwaardelijk. Het MER onderzoekt een programmatische bandbreedte zoals opgenomen in de NRD. Zodoende wordt met de transformatie van het havengebied (afgerond naar boven) 4.600 - 6.600 woningen, 349.000 - 535.000 m2 bvo bedrijfsfuncties en 86.000 - 129.000 m2 bvo voorzieningen gerealiseerd, zie verder paragraaf 3.4. Door de toevoeging van een substantieel aantal woningen levert M4H een flinke bijdrage aan de binnenstedelijke bouwopgave van de regio Rotterdam. Er blijft ruimte voor bedrijven, voor zowel de innovatieve maakindustrie als de havengeralteerde bedrijvigheid. Voor toetsing van het planvoornemen aan de ambitie 'stedelijkheid' wordt beschouwd of de effecten van een bepaald thema leiden tot impact op: " Het programma: voldoende programma als kritische massa, met voldoende werk-, woonfuncties en voorzieningen " Functiemenging: functiemenging mogelijk met bedrijven van maximaal milieucategorie 3.1 " Maakindustrie: ruimte voor innovatieve bedrijvigheid in de maakindustrie en experiment (bijv. experimenteerruimte, zoals laboratoria) 1 Ruimte voor bedrijven in verschillende groeifases: rijke variatie aan vestigingsmilieus/kavels