[23bb000281] Gebundelde burgerbrieven over ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

De 'Parkhavenstrook' krijgt hierin een duidelijke maatschappelijke functie toegekend.18 Door daar evenementen en festivals te programmeren kan het historische Park ontlast worden: 'Wanneer het op het historische park geënte programma [kleinere evenementen] gecombineerd wordt met een groenrecreatief programma in de Parkhavenstrook - waar ook trendgevoelige voorzieningen op hun plaats kunnen zijn [grotere evenementen] versterken die elkaar' 19 Het advies is daarom de 'Parkhavenstrook' ruimtelijk en functioneel als onderdeel te blijven beschouwen van Het Park:

17 Idem, p. 9. 18'Masterplan Het Park', Rotterdam, september 2011. Samengesteld door de diensten dS+V, OBR, Gemeentewerken, deelgemeente Centrum, Rotterdam Festivals en de externe adviseur de landschapsarchitecte Anja Guinée. 19 Ibidem, p. 63.

10/19

Ons ken me rk

20222 06

'Gelet op de kwetsbaarheid van het historische park (die na kwaliteitsverbetering nog groter zal zij), is het voor de toekomst nodig de aard en omvang van evenementen in Het Park aan te passen aan de draagkracht. Bij verbetering van de ruimtelijke relaties met de aangrenzende gebieden, ontstaan goede mogelijkheden om evenementen ook (gedeeltelijk) buiten Het Park te accommoderen, bijvoorbeeld aan de Park/aan (zoals nu al gebeurt), de Parkkade en de Parkhavenstrook, mits de inrichting hierop zou worden aangepast.2o

Om deze reden wijst het 'Masterplan Het Park' bebouwing van de Parkhavenstrook van de hand: 'Hoewel woonbebouwing in de Parkhavenstrook zou zorgen voor meer dagelijkse parkbezoekers, is voor de toekomstige ontwikkeling van Het Park een groen- en recreatief programma in de Parkhavenstrook zowel ruimtelijk als functioneel veel gunstiger. Ruimtelijk omdat de Parkhavenstrook het laatste restant is van de landschappelijke ruimte aan de westzijde van Het Park z1

Deze ruimtelijke beleving zal door de woningbouw teniet worden gedaan, zo stelt het Masterplan. En vervolgt dan: 'Functioneel is een groen programma veel gunstiger omdat de bezoekers van de Parkhavenstrook geneigd zullen zijn ook Het Park en de horeca in Het Park te bezoeken en omgekeerd. Bij intensivering van het centrumgebied met woonbebouwing is vergroting van Het Parkareaal aan de rivier met hoogwaardige en flexibele groene ruimte te prefereren boven verdichting."??

Vergroting van Het Parkareaal is wat Rotterdam hard nodig heeft. Met de zogenaamde Parkhavenstro.ok heeft de gemeente de kans te doen wat volgens de nieuwe Omgevingsvisie haar ambitie is: Om te voorkomen dat één park teveel wordt belast, stimuleren we de spreiding van t evenementen over de verschillende groengebieden in de stad. Tegelijkertijd garanderen we ook rustige plekken in het groen om even aan de drukte van de stad te kunnen ontsnappen.23

Als de 'Parkhavenstrook' de facto wordt gereduceerd tot erf en groene bufferruimte of zelfs tuin rondom 630 appartementen is deze kans verkeken.

20

Idem.

21 ldem. 22 23

11/19

Ibidem, p. 64. 'De Veranderstad. Ontwerp-Omgevingsvisie Rotterdam', 2021, p. 78.

Ons kenmerk

20222.06

II D. Groene waarde voor centrumbewoners last but not least wijzen wij op de grote waarde van Het Park (ruim 21 hectare) en de 'Parkhavenstrook' (4,5 hectare) als groene long van de stad. Juist nu Rotterdam zich inzet om middels verdichting invulling te geven aan de grote woningvraag, is behoud van deze groene zone van belang voor het welzijn alle Rotterdammers, maar vooral voor de bewoners van de binnenstad, het Oude en Nieuwe Westen en Delfshaven. Voor hen is dit het enige grote groengebied. Door de ligging nabij de Maastunnel is Het Park ook voor delen van (Oud Charlois en Feijenoord in feite qua afstand en/of reistijd het dichtsbijgelegen park. In al deze wijken vindt verdere verdichting plaats, terwijl dit ook de wijken zijn waar problemen als U CIIVIOIHI IIII IIäIS ILL SLU S II I UU

LIJ, "-' LC VI I IUIE,

.. .

Va a r dIr a v u rui

kortom toe dat voor de groeiende bewonersaantallen in deze wijken juist minder park beschikbaar zal zijn, terwijl het voor deze bewoners beschikbare parkareaal toch al erg krap is. Weliswaar heeft de gemeente plannen voor de vergroening van het Hofbogenpark, Hofplein, Westblaak en het Schouwburgplein, maar dat worden geen parken in de ware zin des woords: grote beschutte groene buitenruimten waar men de drukte van de stad ontvlucht en neerstrijkt voor verkoeling, frisse lucht, ontspanning, bootcamps, picknicken en zo meer. De Heemraadssingel, het Museumpark en het Coolhavenpark kunnen evenmin doorgaan Voor parken; het zijn vooral doorgangsroutes met groene aankleding. Het enige alternatief is het Vroesenpark aan de noordkant van de stad. Het is veel kleiner (9,8 ha) maar ligt net als Het Park op redelijke afstand van het centrum (2,2 km). Voor het Kralingse Bos aan de oostzijde van de stad of het Dakpark aan de westzijde, moeten centrumbewoners 4 km afleggen; voor het Zuiderpark 5,6 km. Een en ander betekent dat de meest kwetsbare bewoners in deze wijken zoals ouderen, kleine kinderen en minder validen minder gelegenheid hebben voor parkbezoek. Voor deze groepen is de reistijd langer, kan niet altijd zonder begeleiding parkbezoek plaatsvinden etc., waardoor de tijd die kan worden doorgebracht in een park alleen maar korter zal worden.

'Rotterdam gaat voor groen', is de slogan van het actieplan van de gemeente om de stad te vergroenen. Terecht erkent zij dat groen belangrijk is voor de gezondheid, voor verkoeling in de zomer, voor wateropvang, voor ecologische variatie. ?S 'De verdichting van de stad biedt, als we die integraal aanpakken, kansen om groenstructuren te versterken', zo staat te lezen in de nieuwe omgevingsvisie van Rotterdam.26 En onlangs ondertekende de burgemeester van Rotterdam de 'C40 Urban Nature Declaration' waarin 31 wereldsteden zich verbinden aan het doel 'de stad te beschermen tegen

24 Zoals te lezen in 'De Veranderstad. Ontwerp-omgevingsvisie Rotterdam', gemeente

Rotterdam, 2021 25 'Groene meters maken. Rotterdam gaat voor groen 2020', gemeente Rotterdam, maart 2021,

p. 2. 26 'De Veranderstad. Ontwerp-omgevingsvisie Rotterdam', (2021), p. 79.

12/19

I7

Ons kenmerk

20222.06

klimaatrisico's als hitte en wateroverlast, het vergroten van de biodiversiteit én toegankelijke groene ruimte te creëren voor al haar inwoners.'27 Ook de Rotterdamse politieke partijen hebben in hun verkiezingsprogramma's het beste voor met vergroening van de stad. Enkele voorbeelden: VVD: 'Er moet voldoende groen in de stad aanwezig zijn. Dat is goed voor onze gezondheid, ons geluksgevoel, het verwerken van grote hoeveelheden regenwater, de temperatuur en ziet er ook gewoon beter uit.' D66: 'Veel meer groen in de stad.' En 'Groen is de norm.'[ ... ] 'Bij nieuwe plannen over herinrichting speelt groen een belangrijk rol.' uTO I LIIKS: uTOIILIIIKS Z Zn I V UUI

n NI a aw» nay 9au. or wc w c u

nu

jj c

gaan, de biodiversiteit te vergroten en meer toegankelijke parken en openbare groen plekken voor alle Rotterdammers te realiseren.' Alle beloften aan de kiezer ten spijt hebben deze partijen vóór bebouwing van de Parkhavenstrook gestemd. Zeker in geval van D66 en Groen Links kwalijk, aangezien meer groen beloofd wordt en aansluitend wordt ingestemd met vermindering van groen. De 'Parkhavenstrook' biedt nu juist de mogelijkheid een groen beleid in de praktijk te ondersteunen, eenvoudigweg omdat het groen er al klaar voor ligt. Met zestig jaar oude bomen die met geen mogelijkheid te compenseren zijn. Waarom dan deze waarde onomkeerbaar vernietigen door verstening? Als vergroening serieus de ambitie van de gemeente is, dan mogen wij verwachten dat zij dit ook ten opzichte van de 'Parkhavenstrook' waarmaakt. Dan moet zij dit openbare groene gebied beschermen in plaats van het aan de markt uit te leveren. En handelen naar haar eigen inzicht dat de waarde van stadsgroen zich uitdrukt in een gezonde burgerij in een leefbare stad.28

Het is niet voor het eerst dat er een plan voor grootschalige ontwikkeling van de Parkhaven en 'Parkhavenstrook' op tafel ligt. Oudere plannen liepen op niets uit, mede omdat zij als een bedreiging voor Het Park werden gezien.29 Uiteindelijk werden zowel de Euromast als Het Park in 2010- met instemming van de gemeente - uitgeroepen tot rijksmonumenten. Sindsdien genieten zij de bescherming van de nationale overheid. En met het in 2014 aangenomen bestemmingsplan Scheepvaartkwartier leek deze bescherming gegarandeerd. Voorgaande Rotterdamse gemeentebesturen waren zich dus nog goed bewust van de Rotterdamse identiteit, gesymboliseerd door de hiervoor beschreven maatschappelijke, cultuurhistorische en groene waarden in het gebied. Zij hebben zich steeds sterk gemaakt voor het behoud van deze waarden. 27 www.Rotterdamsweerwoord.nl, 19-07-2021. 28 Zie Katja Keuchenius, 'Zo leveren bomen gemeenten geld op', Financieel Dagblad, 29 juli 2021. 29 Informatie van Platform Wederopbouw Rotterdam.

13/19

Ons kenmerk

20222.06

- Aan de geldigheid van deze waarden is niets veranderd. Het verhaal van Rotterdams Wederopbouw is er zeker niet onbelangrijker op geworden, evenmin als de nationale en internationale waarde van de Euromast en het Maastunnelcomplex in iconische betekenis. Tegelijkertijd is de behoefte aan groene publieke ruimte in de zich met hoogbouw verdichtende stad alleen maar groter geworden. Dit bewijst de veelal overdrukte op mooie dagen in Het Park. - Waarom hoeven deze waarden dan niet langer gehonoreerd te worden? Of, anders gezegd, hoe kan het dat het huidige gemeentebestuur wel wil gaan toestaan dat in de 'Parkhavenstrook' - onderdeel van een monumentaal ensemble - gebouwd gaat worden? En dat daartoe een wijziging van het bestemmingsplan is ingediend?

Argumenten van gemeente en Parkhaven Partners gewogen De drie meest genoemde argumenten voor bouwen zijn, het woningtekort, de slechte conditie van de Parkhaven en het convenant Gebiedsvisie Hoboken 2030 uit 2009. Wij plaatsen hier de volgende kanttekeningen bij. 1. Het woningtekort geldt vooral voor de midden- en lagere inkomens. Daar zijn de 650

woningen aan de rand van Het Park geen oplossing voor. Groen verhoogt de waarde van vastgoed - het is de gemeente zelf die dit erkent.3o Waardeverhoging is prettig voor woningbezitters, maar voor de nieuwbouw op de 'Parkhavenstrook', grenzend aan Het Park, betekent dit dat de prijzen de pan uitrijzen zodra de woningen in het middensegment (30%) verhuurd mogen worden (na 5 jaar met toegestane huurprijsverhoging) en de sociale huurwoningen (20 %) mogen worden geliberaliseerd (na 15 jaar). 31 De nieuwe appartementen pakken parkoppervlak af van de bewoners van de omliggende wijken, maar door deze opoffering kan hier ter plaatse uiteraard wel woningbouw op toplocatie worden aangeboden: wonen aan de rand van Het Park, met uitzicht op het water en dat allemaal op loopafstand van het centrum. De huizenprijzen, dan wel de wachtlijsten, zullen dienovereenkomstig zijn! Bouwen in het groen langs de Parkhaven levert dus uiteindelijk het soort dure woningen op waaraan in Rotterdam geen tekort is.3? Het zijn enkel de toekomstige bewoners en de gemeentekas die hiervan zullen profiteren. Inwoners van omliggende wijken en daarvan uiteraard vooral de lagere inkomens en kwetsbare groepen hebben het nakijken.

'Groene meters maken. Rotterdam gaat voor groen 2020', gemeente Rotterdam, maart 2021,

p. 2. 3 Afdoeningsvoorstel moties Masterplan Parkhaven, 18 januari 2021, ref. 21bb000707. 32 Daar komt bij dat een woningcorporatie heeft aangeboden om woningen op Coolhaveneiland

in Delfshaven te liberaliseren indien er op de Parkhaven nieuwe sociale woningen worden gerealiseerd. Brief van B & W van Rotterdam aan de Gemeenteraad, d.d. 16 april 2019 (met stempel 18 april) inzake verkenning woningbouwontwikkeling Parkhaven

14 /19

Ons kenmerk

20222 06

Daar komt nog bij de toezegging van een aan Parkhaven Partners gelieerde woningcorporatie om in ruil voor nieuwe sociale woningen aan de Parkhaven bestaande sociale woningen op Coolhaveneiland te liberaliseren.33 Los van dat op deze wijze algemene schaarste in stand wordt gehouden betekent dit dat: het bestemmingsplan niet eens zal leiden tot een netto toename van woningen voor de midden- en lagere inkomens; voor de in Het Park te realiseren sociale huurwoningen waarschijnlijk ook al wordt voorgesorteerd op uitponding. Dat het gemeentebestuur lippendienst bewijst aan het bouwen voor midden- en lagere inkomens, maar onder de radar al voorsorteert op maximering van de grondopbrengst is ..s l1::1. -------,--Kortom: dat hier langs Het Park zal worden gebouwd voor lagere en middeninkomens is een wassen neus. Vermogenden zullen straks financieel profiteren van het groen dat nu nog aan velen aantoonbaar als openbaar gebied ten goede komt. Voor de goede orde vermelden wij dat de Stichting Groen Parkhaven zich in het geheel niet tegen woningbouw voor midden- en hogere inkomens in Rotterdam keert. Maar wij zijn van mening dat daarvoor op opportunistische wijze geen groene ruimte moet worden benut die van zoveel onvervangbare cultuurhistorische waarde is, juist omdat alle gemeentebesturen tot nu toe wel de rug recht wisten te houden. 2.

Gebiedsvisie Hoboken 2030 is een convenant uit 2009, waarin de Parkhaven wordt aangewezen als een mogelijke bouwlocatie. Wij schreven reeds dat deze visie niet door de gemeenteraad is vastgesteld en daarom noch een bestuurlijke noch een juridische status heeft. De gemeente is hieraan dus niet gebonden, zoals wel aan het vigerend bestemmingsplan Scheepvaartkwartier (2014).34 Bovendien laat de bij de visie Hoboken behorende kaart zien dat indertijd gedacht werd aan een verhouding van 50% groen en 50% bebouwd terrein met bijbehorende brede doorzichten en aansluiting op het naastliggende Park. Het plan van Parkhaven Partners houdt zich op geen enkele manier aan deze verdeling. Evenmin houdt het zich aan in deze visie gedane uitspraken als 'Het Park is leidend voor de ontwikkelingen op de Parkhavenstrook. '35 Dus ook al zou de Gebiedsvisie Hoboken 2030 een officiële status hebben, dan nog kan zij het huidige plan niet legitimeren. 3. De slechte conditie van de Parkhaven is voor de ontwikkelaar de 'drijfveer achter het idee Parkhaven.' 36 Dat de Parkhaven een opknapbeurt nodig heeft is bepaald geen nieuw idee. Er ligt ook al jarenlang een plan voor klaar, door het landschapsbureau OKRA in 2010 gemaakt, nota bene in opdracht van de gemeente. De uitvoering is echter om onopgehelderde redenen gestopt bij de Parkkade.

Sindsdien is er noch aan de inrichting van de Parkhavenkade, noch aan de vervallen kademuur iets gedaan. Maar het opknappen van de Parkhavenkade en kademuur is 33 Brief van College van B & W aan de gemeenteraad van Rotterdam inzake 'Verkenning woningbouwontwikkeling Parkhaven', 16 april 2021 (met stempel 18 april), p. 2. 34 Zie noot 6. 35 Gebiedsvisie Hoboken 2030, Rotterdam 27 januari 2009, p. 62. 3 'Masterplan Parkhaven', januari 2021, p. 7.

15 /19

Ons kenmerk

20222.06

niet een zaak van de ontwikkelaar; dit moet via een aanbesteding door de gemeente gedaan worden. En hiervoor is geen wijziging van het bestemmingsplan van de Parkhavenstrook nodig. Het is de gemeente zelf die de slechte conditie van de Parkhaven bevorderde en bevordert door voorgenomen investeringen uit te blijven stellen. De argumentatie op dit vlak is net zo absurd als dat de gemeente zou vragen om medelijden omdat hij zichzelf geslagen heeft met de stok die hij zelf enthousiast heeft geapporteerd. De genoemde argumenten wegen naar onze mening niet op tegen de maatschappelijke en cultuurhistorische waarden van de Euromast, Het Park en de verdere omgeving, zoals die zijn . - - - . . .. . . ·Va ±Iu II Ic UCIHHt l>Ia VaII oLr.nu vuJoI v « a u aa«.au a« ar --+ wijken voor de financiële voordelen die de woningbouw in dit groene gebied oplevert voor de

.

gemeente, de ontwikkelaar en de investeerders Dat de gemeente een bestemmingsplanwijziging wil is in wezen het gevolg van het zich verlaten op een marktpartij en veronachtzamen van haar eigen taak - de bescherming van de belangen van bewoners van omliggende wijken, het Rotterdamse cultureel erfgoed en zijn omgeving.

ZIENSWIJZE GROND III Recht van participatie De Stichting Groen Parkhaven heeft met deze zienswijze gebruik gemaakt van het door de wet aan burgers toegekende recht om op goede gronden de wijziging van een bestemmingsplan aan te vechten. Maar de Stichting Groen Parkhaven wil graag ook een constructieve bijdrage leveren aan een bestendig behoud van de cultuurhistorische waarde van Het Park en het groen langs de Parkhaven en tegelijk de praktische waarde voor de vele bezoekers vergroten. Hierop aansluitend willen wij kenbaar maken op welke wijze wij de waarden van de 'Parkhavenstrook' gerespecteerd willen zien. Dit recht is Rotterdammers gegund door de onder meer de Erfgoedagenda van Rotterdam (2016-2020). Hierin staat over burgerparticipatie het volgende: 'Opzetten van een werkwijze om met bewoners te bepalen welke cultuurhistorische waarden voor hen van belang zijn en geborgd zouden kunnen worden in het bestemmingsplan.'37 Aan Rotterdamse burgers is echter nooit gevraagd wat voor hen de waarden zijn van het op en aan de Parkhaven aanwezige erfgoed. Ook de vraag naar de wenselijkheid om op deze openbare, groene en cultuurhistorisch belangwekkende locatie te bouwen is aan hen niet gesteld, noch door de gemeente, noch door Parkhaven Partners.

De gemeente heeft ervoor gekozen om zich op het vlak van burgerparticipatie te beperken tot het wettelijk vereiste minimum van de bestemmingsplanprocedure. De verdergaande invulling van de publieke taak van burgerparticipatie heeft de gemeente geprivatiseerd door deze over te laten aan de ontwikkelaar. Daarbij laat de gemeente toe dat burgerparticipatie procedureel wordt ingevuld waarbij een burger op commando van zich mag laten horen op een moment dat 37 'Erfgoedagenda 2017-2020', Gemeente Rotterdam, december 2016, p. 12.

16/19

Ons kenmerk

20222 06

de doodgekookte besluiten al gereed zijn gemaakt voor de gemeenteraad. Dit alles met het laconieke argument: 'De initiatiefnemers hadden een reeds uitgewerkt initiatief. Daarover is en wordt door de initiatiefnemers zelf input gevraagd aan belanghebbenden, omwonenden en geinteresseerden (participatieniveau: informeren en consulteren). 38 Met andere woorden: omdat de initiatiefnemers al weten wat zij willen, kan participatie beperkt worden tot het op de hoogte brengen en adviseren van de omwonenden. Dit 'uitgewerkt initiatief werd bovendien onder het mom van een 'unsolicited propose!' gepresenteerd. Voor een monumentaal gebied met een omvangrijk publiek belang als Het Park, de Euromast, de Parkhaven etc., is het echter niet te rechtvaardigen dat burgers niet van het begin af aan werden uitgenodigd mee te denken over de toekomst van dit gebied. Stichting Groen Parkhaven is van mening dat het bestuur van de gemeente op basis van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, de Wet Algemeen Bestuursrecht en de Wet op het Openbaar Bestuur gehouden is omwonenden, instellingen en bedrijven reeds in de initiatieffase bij een zo ingrijpend voornemen te betrekken.

Tijdens de door Parkhaven Partners georganiseerde informatiebijeenkomsten konden belangstellenden reacties geven op het gepresenteerde plan, maar tegelijk ook hun belangstelling laten blijken voor een woning en zich melden voor inschrijving. Op deze wijze werd het publieke belang van Het Park, de Parkhaven en de 'Parkhavenstrook' ondergeschikt gemaakt aan het commerciële belang van de marktpartij. De bijeenkomsten hadden meer het karakter van verkooppresentaties onder het mom van burgerparticipatie. Raadpleging van de burgers over wenselijkheid en opzet van de voorgenomen bebouwing was hoe dan ook ondergeschikt, aangezien die beslissing alleen nog diende te worden afgestempeld bij de raad. Ook werd burgers te verstaan gegeven dat het opknappen van de (door de gemeente) verwaarloosde Parkkade alleen kon gebeuren als de 'Parkhavenstrook' bebouwd zou worden. De wijzigingen die nadien in het plan zijn aangebracht zijn niet alleen marginaal te noemen, maar zijn ook niet meer voorgelegd door een vervolg van deze hybride informatie/acquisitie bijeenkomsten. De afzijdige houding van de gemeentelijke organisaties heeft de verontruste Rotterdammers er niet van weerhouden zich dan maar direct tot het gemeentebestuur te richten.

Zij zijn het die vanaf het eerste moment dat het uitgewerkte Parkhavenplan bekend werd, hebben gewezen op de monumentale en ruimtelijke waarden van de 'Parkhavenstrook' en de schade die het bouwplan zal toebrengen aan de identiteit van Rotterdam en de verdere cultuurhistorisch en monumentale waarden van het gebied. Dit deden de Rotterdammers massaal, door middel van een petitie (in korte tijd 6050 handtekeningen), burgermanifest, burgerbrieven en inspreekbeurten bij de gemeenteraad.39

38 Brief van B & W van Rotterdam aan de Gemeenteraad, 17 december 2019 (ref. 19bb024999)

p e petitie is op 27 november 2019 aangeboden aan de Wethouder. Het Burgermanifest is in januari 2020 aangeboden aan de Gemeenteraadsleden.

17/19

Ons kenmerk

20222.06

Tot slot: het voorstel van de Stichting Groen Parkhaven Met het langgerekte groene gebied langs de Parkhaven - een zeer oude verbinding tussen de westelijke zeedijk van Rotterdam en de Maas - heeft Rotterdam een gebied zo weids als vrijwel in geen enkele Nederlandse binnenstad te vinden is. Een open ruimte met een duidelijke publieke functie. De zogenaamde 'Parkhavenstrook' is het verbindend onderdeel van een heel bijzonder ensemble van monumenten: Park, Maastunnel, Parksluizen en Euromast. Met zijn royale afmetingen vormt de 'Parkhavenstrook' de ideale omgeving voor de beleving van dit Rotterdams erfgoed. i. a à a l. + f s Da«ll « rn r ot nar »ls l al t .... - - ---- o- . - - -- - --,·· - -;·· - - - - - - - -- --- ---o - - - - -- - - - -- ---. -- - (.J - -

tr a --- à..:àlzl

bo t l al nrl

van de 'Parkhavenstrook' als een vrije open ruimte en als plaats van herinnering aan de historische ontwikkeling van Rotterdam De bouw van acht woontorens zal dit alles onherroepelijk aantasten. Hiermee is niet gezegd dat de 'Parkhavenstrook' binnen het huidige bestemmingsplan niet meer functies kan vervullen en beter kan worden ingericht. Wij sluiten ons graag aan bij het advies van Masterplan Het Park om de 'Parkhavenstrook' ruimtelijk en functioneel bij Het Park te betrekken en daar allerlei evenementen te laten plaatsvinden die nu regelmatig grote schade aan het historische Park toebrengen. Zo vangt men twee vliegen in één klap: het pas gerenoveerde historische Park wordt ontlast, en er wordt voldaan aan de behoefte van Rotterdam aan ruimte voor evenementen. De gemeente heeft zich hierover onlangs nog uitgesproken.4o Daarnaast kan de 'Parkhavenstrook' altijd ook ruimte bieden aan vormen van vermaak die we tijdens de corona pandemie in onze parken spontaan hebben zien ontstaan: sporten, spelen, luieren en picknicken in het gras. Met kleine voorzieningen, kunstzinnige ingrepen en sanitair kan dit nog aantrekkelijker worden gemaakt, ook voor' de vele duizenden toeristen die dit gebied bezoeken. En de ruimte ten noorden van de Euromast die Abseilers gebruiken voor hun sport blijft behouden.

Een dergelijke inrichting maakt van de 'Parkhavenstrook' een cultuurhistorisch en recreatief aantrekkelijk gebied waar de bevolking van dit dicht bebouwde deel van Rotterdam en de vele bezoekers uit binnen- en buitenland kunnen genieten van het aanzicht van de rijksmonumenten en de wijde kruising van Maas en Schietoegang met zijn gezicht op de overzijde van de Maas. Ruimte die aanzet tot beweging en creativiteit verdient zichzelf terug in het welzijn en de gezondheid van de bevolking. Zo behoudt de 'Parkhavenstrook' haar ruimtelijke en monumentale waarden en dient zij tegelijkertijd het algemeen belang.

De belangrijkste beroepsgronden van deze zienswijze, tegen woningbouw op de 'Parkhavenstrook', samengevat: De cultuurhistorische waarde van de 'Parkhavenstrook' als prominent onderdeel van het unieke ensemble van rijksmonumenten Euromast, Maastunnel tracé en Ventilatiegebouw, nog altijd in gebruik en van onschatbare iconische betekenis voor de "·parapluherziening evenementen', Gemeente Rotterdam, april 2021.

18/19

Ons kenmerk

20222 06

stad Rotterdam en daarbuiten, zoals ook benadrukt door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De maatschappelijke waarde van de 'Parkhavenstrook' als groene openbare ruimte in het drukke centrum gedeelte van Rotterdam, waar evenementen kunnen plaatsvinden waarvoor het naastgelegen historische Park te kwetsbaar is; als locatie voor zowel sportieve als rustgevende bezigheden die ruimte behoeven; een openbare plek waar bezoekers vrijelijk kunnen recreëren en van de rijksmonumenten kunnen genieten. Wij denken hierbij ook aan de vele tienduizenden bezoekers van de aan de Parkhavenkade aangemeerde toeristische schepen. De situationele waarde van de 'Parkhavenstrook' als een ruimte met een open, 1anascnappeIJKe sIeer, me zcnuJnen van zuIa naar Ooru, Van Cru1dat ve1an vooI het aanzien, de beleving en betekenis van het hier aanwezige Rotterdams erfgoed.

Wijziging van het vigerend bestemmingsplan ter wille van bebouwing van de 'Parkhavenstrook' zal deze waarden ernstig aantasten dan wel verloren doen gaan. Het is in strijd met vrijwel alle rapporten en deskundigen die de gemeente en de ontwikkelaar van advies hebben gediend. Bovendien gaat het in tegen de - herhaalde - afwijzende adviezen van de beide buurtcommissies Centrum en Delfshaven en stuit het op een in korte tijd ruim 6000 keer ondertekende petitie met de eenvoudige vraag 'Bent u voor of tegen dit bouwplan?' Stichting Groen Parkhaven kan niet anders doen dan U als gemeenteraad, als hoogste orgaan in onze gemeente, met klem vragen af te zien van partiële wijziging van het Bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Wij menen oprecht dat met een afkeuring van dit opportunistische plan een grote dienst aan de cultuurhistorische waarde van onze stad wordt bewezen.

Hoogachtend, Namens het bestuur van Stichting Groen Parkhaven,

groenparkhaven@gmail.com

Deze brief is digitaal verzonden. En daarom niet voorzien van een handtekening.

19/19

Rotterdam, 23 maart 2022

Aan de Gemeenteraad van Rotterdam, Betreft: Zienswijze Ontwerp Bestemmingsplan Parkhaven Geachte Raad, Hieronder treft u, gelet op art. 8. 3. C. van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, mijn "Zienswijze" met betrekking tot het Ontwerp-bestemmingsplan Parkhaven aan , zoals dat op 22 februari jongstleden ter inzage is gelegd. Deze Zienswijze bevat mijn afwijkende visie op de in dat plan opgenomen nieuwe bestemming voor het qebied Parkhaven waarin dat ontwerp-bestemmingsplan wil voorzien. Voorafgaand aan mijn toelichting op mijn afwijkende visie wil ik u laten weten dat geen persoonlijk belang mij deze visie ingeeft, maar mijn zienswijze vanuit een algemeen belang van deze nu nog groene zone voor de inwoners van de stad Rotterdam en zijn nationale en internationale bezoekers. Waar mijn persoonlijk belang in het geding zou zijn als bewoner van de overzijde van het plangebied Parkhaven kunt u zonod-ig een afzonderlijk schrijven tegemoet zien, conform het bepaalde in het betreffende planschadeartikel in de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Hier staat deze Zienswijze dus buiten. Beperkte reikwijdte van het plan. Het ontwerp-plan is een te beschouwen als een partiele herziening van het vigerende bestemmingsplan Scheepvaartkwartier dat in 2014 zijn onherroepelijkheid heeft verkregen na een uitspraak van de Hoge Raad der Nederlanden.

Het gebied Parkhaven, waarop het voorliggende ontwerpbestemmingsplan betrekking heeft, maakt deel uit van dit onherroepelijke bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Afgezien van de logische vraag wat "onherroepelijk" dan precies inhoudt, meen ik dat de opname van de Parkhaven in dat bestemmingsplan aanleiding moet geven tot-de beoordeling of en waarom dat deelgebied nu losgemaakt kan worden om een nieuwe bestemming mogelijk te maken. Anders gezegd, er zal toch gerede reden zijn geweest om het gebied Parkhaven in grotere geheel van het vigerende bestemmingsplan Scheepvaartkwartier op te nemen. Het nu voorliggende ontwerpbestemmingsplan splits zich van dat vigerende en onherroepelijk verklaarde bestemmingsplan Scheepvaartkwartier af zonder andere verklaring dat deze afsplitsing geen gevolgen heeft voor het resterende deel van het vigerende bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Mij echter lijkt dat het gebied Parkhaven juist nauw verbonden is met het bestemmingsplan Scheepvaartkwartier als gevolg van het voornemen om in het gebied Parkhaven ingrijpende en vérstrekkende verandering aan te brengen, met niet te onderschatten repercussies voor de inliggende (rijks) monumenten van het gebied, waaronder het Park zelf en zijn omgeving. Het gaat hier immers om ca.

650 woningen in acht bouwblokken van 25, 35, 45 en 70 meter hoogte met de daaraan verbonden gevolgen voor de verkeersafwikkeling, het aanzicht van én vanuit het Park, vanaf de Maas en de Parkhavenkade en Haven ( met veel pleziervaart) , ook in acht nemend dat het Park niet alleen Rijksmonument is, maar ook behoort tot het Beschermd Stadsgezicht. Door plaatsing van een reeks hoge gebouwen met beperkte

2

doorzichten (11-17 meter) wordt bepaald een negatief effect toegebracht aan het vrije zicht op de groene begrenzing van het park. Ik meen dan ook dat het passend is om, zo uw raad van oordeel zou zijn aan de Parkhaven een nieuwe bestemming te moeten geven, dat dan het gehele gebied van het vigerend bestemmingsplan zou dienen te worden herzien, opdat de gevolgen van deze grote ingreep in een cultureel, historisch en recreatief bijzonder belangrijk gebied in goede ruimtelijke en functionele samenhang wordt gebracht door algehele herziening van het bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Zoals het ontwerpbestemmingsplan nu voorligt, maakt het een opportunistische indruk om met hoge spoed te kunnen voorzien in een omvangrijk bouwplan met grote gevolgen voor de gehele omgeving Cultuurhistorische betekenis van de Parkhaven In de toelichting van het ontwerp-bestemmingsplan wordt verwezen naar een cultuurhistorisch onderzoek dat geen beletsel zou opwerpen voor de bebouwing aan/ op de Parkhaven. Bedoeld wordt het onderzoek van het Bureau SteenhuisMeurs, dat in opdracht van de initiatiefnemers Parkhaven & Partners is verricht. Los van het feit dat het beter zou zijn geweest als de gemeente zelf dit onderzoek zou hebben verricht en dat niet had overgelaten aan de belanghebbende partij, moet ik uit dit onderzoek constateren dat het tegendeel blijkt.

Ter toelichting van deze vaststelling enkele passages uit dit rapport. Zo staat op pag. 51 het volgende: De Parkhaven is onderdeel van de 'groene scheg, zoals door P. Verhagen als een privaat initiatief voor de stad bedacht (1924), door W.G. Witteveen in de plannen voor het land van Hoboken opgenomen (1926, 1930) en in het Binnenstadsplan (1985) als Parkhavendriehoek aangeduid. Vanaf de Maas biedt de Parkhaven een groene aanblik op de stad (vanwege de rand van het Park), met de vrij in het groen geplaatste Euromast als baken. De Parkhaven heeft een aanvullende recreatieve programmering... (p. 51). En op p. 57: De Parkhavenkade is onderdeel van het panorama vanaf de sluizen richting de Maas, een breed profiel, met de groene zoom van het Park, een pontificaal zicht op de Euromast en een vizier in de richting van de Maas". Het rapport citeert ter adstructie nog de mening van het gemeenteraadslid Beerman , geuit ten tijde van de discussie over de plaats van de Euromast in 1958 : Ik ben er vrijwel zeker van dat de Raad, ...

het er in grote meerderheid mee eens zal zijn, dat er aan het Park, en wat ik als uitloper van het Park beschouw, het gazon langs de Parkhaven, niet moet worden getornd, en ik vraag dat met temeer nadruk, omdat, indien ik wel ben ingelicht, er al enige suggesties zijn gedaan dat men, wanneer de toren er eenmaal zal zijn, daar een welkome aanloop zag om dat gazon verder te benutten voor bouwplannen.". Ook raadslid Kaulingfreks uitte zich in deze zin (p. 67). En op p. 77: De Euromast is een icoon op Rotterdams en internationaal niveau. De toren is aangewezen als één van de 180 toonbeelden uit de Wederopbouwperiode en maakt deel uit van de World Federation of Great Towers. Deze organisatie verenigt de 37 hoogste en meest belangwekkende torens van de wereld, waaronder de Eiffeltoren en het Empire State Building". En verder op p. 79 van het rapport Steenhuis-Meurs " Vanwege de betekenis als oriëntatiepunt in het stadssilhouet van Rotterdam heeft de uitzichttoren een hoge stedenbouwkundige waarde en ensemblewaarde. Hierin spelen de hoogte, de hoofdvorm, de markante vrije ligging langs de Maasoever , alsmede de nog gave relatie met de omgeving waarop de mast vrije uitzichten geeft... een rol" . 11

11

11

4

bepaald niet ingenomen is met dit plan. Ook de waarborgen die deze dienst vraagt, blijkens de in de toelichting opgenomen tekst over het vooroverleg, geven geenaanleiding tot de gedachte dat de RCE dit plan nu ineens een goed hart toedraagt.

Mijn Zienswijze De groene zone Parkhaven die dit deel van de drukke stedelijke omgeving van Rotterdam verbindt met de Maas, zijn Tunneltraverse voor voetgangers en fietsers en een van de laatste rechtstreekse buitendijkse groene verbinding met de Maas heeft, verdient bescherming én een betere inrichting. In dit gebied hevindt zich een icoon. niet alleen voor Rotterdam en ons land. maar ook internationaal. Geen Parijzenaar die eraan denkt de groene zones bij de Eiffeltoren te bebouwen en zo het fraaie zicht op die Franse icoon te bederven met aangrenzende en hoge bebouwing. Ook de Rotterdamse Euromast verdient die bescherming. Architect Maaskant, de ontwerper, begreep heel goed de betekenis van een vrij uit een groene ruimte oprijzende majesteit, die tot ver over onze grenzen de icoon van een uit het oorlogspuin herrijzend monument van de stad zou gaan betekenen. Die gelegenheid deed zich voor bij de aanleg van de Floriade in 1960 en is nu als Rijksmonument bepalend voor de eerste indruk die velen nationaal en internationaal heeft bij het denken aan of lezen over Rotterdam. Dit ook getuige de ontelbare foto's die vanaf de groene zone worden genomen en de vele afbeelding op tal van objecten en voertuigen. Er is ook een andere inrichting van dit gebied denkbaar, dat inderdaad een nieuwe inrichting node ontbeert.

Zo ligt er al vele jaren een inrichtingsplan van het gerenommeerde bureau Okra voor een fraaie inrichting van de Maaskade én van de oever van de Parkhaven. Ik zal dat plan vanwege de omvang niet bijvoegen, maar het is beschikbaar ten burele van de gemeentelijke diensten. Dat plan is deels uitgevoerd voor de Maaskade, maar om mij niet bekende reden niet voor de oever van de Parkkade. Geachte Raad, ik raad u aan daar nog eens naar te kijken. Mijn zienswijze voor de Parkhaven bestaat uit het fraai inrichten van de unieke historische groene zone tussen Westzeedijk en de Maas voor publiek gebruik. Voor de fietser, voor de wandelaar en voor de spelende kinderen, in nauwe samenhang met het naastliggende mooie Zocherpark. Deze zone kan op een zeer aantrekkelijke manier, want liggend op één van de mooiste plaatsen van onze stad, de inwoners van de stad en de vele bezoekers van elders een heel bijzonder gebied aanbieden. Bijvoorbeeld door het - met zorg- plaatsen van openbare robuuste kunstobjecten, al of niet in een tijdelijke vorm, die het gebied verrijken. En, naar mijn inzicht, ook een speels karakter kunnen hebben voor onze kinderen. Vergelijk de cirkels in het Park. Bij een goede keuze door deskundige mensen krijgt de Parkhaven zo ook een nationaal én internationaal hoog aanzien.

Denkend aan het klassiek geworden openbaar toegankelijk Sonsbeek Buiten De Perken of het eveneens open toegankelijk attractieve en vooraanstaande Middelheimpark in Antwerpen. Deze inrichting natuurlijk op basis van een goede selectie en bijbehorend plan van wisseling van objecten. Natuurlijk, dit idee is iets heel anders dan de in het ontwerp-bestemmingsplan

5

voorgestelde reeks van hoge bouwblokken die het nu historische en groene gebied voorgoed tot een eind zullen maken en de in- en aanliggende Rijksmonumenten in meer of mindere mate in het visuele aanzicht zullen beperken daardoor ook beschadigen. Juist de aanwezigheid van de vier(!) Rijksmonumenten, behorend tot het toch al door oorlogsgeweld niet rijk in erfgoed bedeelde Rotterdam, zou de publieke inrichting van een parkzone met kunstobjecten en een aangename entourage voor bezoekers als wandel en rustgebied tot een lustoord voor de stad kunnen maken. Zie dit in samenhang met het naastliggende Park via een mooie rijk beplante overkluizing van de Maastunneltraverse en het vrije zicht op de Maas en zijn overzijde met de indrukwekkende contour van de Rotterdam. Dit gepaard gaan aan een aangename inrichting van de kade van Parkhaven. Geachte Raad, ik besef, dit vraagt een bijzondere inspanning en zal niet het directe geld opleveren van de bouw van 630 duurdere woningen op gemeentegrond. Maar niet alles hoeft in één keer en ook niet morgen klaar te zijn. Er is tijd, kennis, creativiteit, geduld, en natuurlijk ook geld voor nodig. Maar wat voor moois aan een publieke, aantrekkelijke en bijzondere krijgt onze stad er niet voor terug? Geheel passend in de ontwikkeling die Rotterdam doormaakt naar een stad van internationale allure in zijn culturele kwaliteit.

Alles hoeft immers niet in een vloek en een zucht. En de woningvraag dan? Ik besef heel goed dat Rotterdam veel goede en ook · betaalbare woningen behoeft, maar - zoveel is zeker- hier zal het gaan om kostbare appartementen. De bouwer, belegger, beheerder, bewoner zal er ongetwijfeld blij mee zijn. Het is een verkeerde keuze voor een kwetsbare en bijzondere plaats. Of de stad Rotterdam en zijn inwoners niet meer gediend zijn met de in deze Zienswijze beschreven bestemming en inrichting van het. gebied, dát, geachte Raad, is hier aan de orde.

, stedenbouwkundige, cultuurwetenschapper,

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

> Retouradres Postbus 1600 3800 BP Amersfoort

College van Burgemeester en Wethouders van Rotterdam BWT Bureau Monumenten en Cultuurhistorie Postbus 6575 8002AN Rotterdam

Smallepad S5 3811 MG Amersfoort Postbus 1600 3800 BP Amersfoort

yyy.cu[treeletggd.I Conta c tpe rsoon

@cultureelerfgoed .nl Onze re fe re ntie 164293 Olonum m e r

Datum Betreft

Masterplan Parkhaven

Bijla ge n 0

Geacht college,

In januari 2020 is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in kennis gesteld van het plan Parkhaven. Ik waardeer het dat uw gemeente de RCE in de gelegenheid stelt zijn opvattingen over dit plan te delen. Het plan is ingediend als 'unsolicited proposal', voor een strook met bestemming groen en archeologie. Op de kaart met potentiële woningbouwlocaties voor de gemeente Rotterdam komt deze strook van de Parkhavenkade, waar meerdere rijksmonumenten in het geding zijn, niet voor. Hoewel de Parkhaven niet binnen de gebieden valt die de gemeente heeft aangewezen voor 'unsolicited proposals' is het plan toch in behandeling genomen. Een aantal rijksmonumenten is in het geding. De Euromast is bij zijn vijftigjarig jubileum in 2010 met instemming van de gemeente aangewezen als rijksmonument omdat het een essentieel toonbeeld van de wederopbouwperiode is. Sinds de bouw geldt de uitkijktoren als icoon van de stad Rotterdam. Naast de Euromast zijn ook het Maastunnelcomplex, het Park en het Parksluizencomplex aangewezen als rijksmonument. Het ingediende plan met grootschalige woningbouw heeft negatieve effecten op dit cultureel erfgoed. Middels deze brief ontvangt u mijn advies. Ik ga ervan uit dat u dit advies zult betrekken bij de afwegingen die het college en de Raad zullen maken bij de beoordeling van het voorliggende plan.

Advies De RCE adviseert over de transformatie van monumenten en de ontwikkeling van cultuurhistorisch waardevolle gebieden graag ontwikkelingsgericht, waarbij maatschappelijke belangen, belangen van overheden en eigenaar in acht worden genomen. Erfgoed is niet iets om een stolp overheen te zetten. Het is van belang dat het ook in het huidige tijdsgewricht van waarde is en zich verhoudt tot actuele ontwikkelingen. Door de manier waarop het proces rond de ontwikkeling van de Parkhaven is ingericht wordt de RCE thans in een andere rol gedrongen. Ik ben mij er terdege van bewust dat voor Rotterdam een grote woningbouwopgave aan Pagina 1 van 3

Onze re fe re ntie

de orde is. Niettemin adviseer ik u om van het plan af te zien. Hieronder licht ik dit advies kort toe. De RCE is uiteraard bereid dit ook toe te lichten aan u en/of uw Raad.

164293

Afweging De ontstaansgeschiedenis van de Euromast is verbonden met het Park, waar in 1960 de manifestatie Floriade werd gehouden. Architect Hugh Maaskant ontwierp a

I I 3 LOa iant

unt rtynrnt,

a

HJ +ta

van +

+.

+. ''y

+r

tu

«.

a

a l

a

praw n+-

vormgeving verwijzingen naar de voor de stad zo belangrijke scheepvaart. Uit de naam Euromast spreekt de internationale ambitie. De locatie van de uitkijktoren aan de Parkhaven is gekozen vanwege de ligging direct aan de rivier, met zicht op de haven, het verkeersplein en de in- en uitrit van de Maastunnel. Bovendien was een brugverbinding mogelijk met de Floriade-tentoonstelling in het Park. De locatie biedt niet alleen een afwisselend uitzicht over stad en havens maar zorgt er ook voor dat de Euromast een markant element vormt in het silhouet van de stad. De strook rondom de Euromast is als groenstrook essentieel voor de betekenis en de beleving van de Euromast. De Euromast is als toonbeeld uit de wederopbouwperiode aangewezen als rijksmonument o.a. vanwege: de historische betekenis als uiting van optimisme, groeiende welvaart en vrije tijd als onderdeel van de opbouw van het land de bouwtechniek en hoogwaardige esthetische kwaliteiten de betekenis van de uitkijktoren als oriëntatiepunt in het stadssilhouet de markante vrije ligging langs de Maasoever de nog gave relatie met de omgeving, waaronder het verkeersplein en de Parksluizen Het plan reduceert de zeggingskracht/betekenis van de Euromast als mast oprijzend uit het groen tot een mast oprijzend tussen een reeks stedelijke hoogbouwvolumes. Het open karakter van het gebied neemt sterk af.

Dit heeft het een negatieve invloed op de monumentale waarde en daarmee de beleving van het Maastunnelcomplex, het Park en het Parksluizencomplex, 'de rijksmonumenten in de onmiddelijke nabijheid. Het gaat bij rijksmonumenten om een nationaal belang. Met het voorgenomen bouwplan van woongebouwen in de groenstrook rondom de Euromast gaan de bovengenoemde waarden verloren: de markante vrije ligging en de nog gave relatie met de omgeving. Daarnaast reduceert de voorgestelde nieuwe verbinding van de groenstrook bij de Euromast met het Park de waarden van het Maastunnelcomplex door de dimensionering.

Belang van een zorgvuldig planproces Volgens het Besluit ruimtelijke ordening is de gemeente verplicht om in planologische processen een gemotiveerde beschrijving op te nemen van de wijze waarop rekening gehouden is met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden (gebouwd erfgoed, archeologie en cultuurlandschap). Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. Dit betekent dat de gemeente een analyse moet maken van de cultuurhistorische waarden in het plangebied en daar conclusies aan verbindt die in een bestemmingsplan verankerd worden. Zeker in een geval als dit, waarbij grote erfgoedwaarden in het geding zijn, is het nodig een dergelijke analyse serieus te nemen. Maak er geen verplicht nummer van. Op basis van zo'n analyse kunnen Pag ina 2 van 3

Onze re fe re ntie

uitgangspunten worden geformuleerd die richting geven aan de ruimtelijke ontwikkeling. Erfgoedwaarden zijn op die manier behulpzaam om een waardevolle leefomgeving te maken die zijn wortels heeft in het verleden. In Rotterdam is op verschillende plekken te zien hoe waardevol zo'n benadering kan zijn. Rotterdam is een unieke stad in Nederland met een geschiedenis en ontwikkel- en ontwerptradities die overal terug te zien zijn in het erfgoed van stad. Rotterdam laat zien dat er veel kan met dat erfgoed, maar niet alles en niet overal. Overweeg met welke ontwikkeling de waardevolle omgeving van de Parkhaven versterkt kan worden, bijvoorbeeld door verbetering van de qroen- en recreatiefunctie voor de inwoners van de stad.

164293

Gemeente en RCE zijn nu geconfronteerd met een plan van een ontwikkelaar als 'unsolicited proposal'. Hiermee is het gebruikelijke proces om eerst de cultuurhistorische waarden en kwaliteiten in beeld te brengen en vervolgens met respect voor deze waarden te zoeken naar ruimte voor ontwikkeling geblokkeerd. Ik geef u in overweging om een inventarisatie uit te voeren van dergelijke kwetsbare locaties in uw gemeente en deze uit te sluiten van 'unsolicited proposals' om in de toekomst een voor alle partijen demotiverend en kostbaar proces te voorkomen. Dat wil niet zeggen dat daarmee ontwikkelingen op deze locaties zijn uitgesloten, het is van belang een zorgvuldig proces in te richten om locaties zo te ontwikkelen dat de monumentale beleving en daarmee de waardering van de leefomgeving wordt versterkt.

Vragen Mocht u nog vragen hebben over de inhoud van deze brief, dan kunt u contact opnemen met de contactpersoon die in het briefhoofd vermeld staat.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, namens deze, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

Pag ina 3 van 3

{rterla, 23 art 2022

fief:Zee_rotes,teer«siesta fàrhaen

ML.IR0.599fz8#ha.n -ei echte leden vo de emoeenter,

burce,eter en elhutors uo {ttcdto» hebben telende

oor dor een be»teromin-plan fbrkoven cedienf PH roek hel moeltk pct r op deqene plek , irks c is

rechte van de last, e. 5 unne te boe k hebo kennieove un de vooeslelde 4? v let bpestonde lesmniinqsplan en he harte bê ét soa.

r

uoas+ s teblok r Rotterd n zier» op i0ogbod te ordi #wen o oei De

e

ek 2fur e de 'eleüg, v ct lSmow± crdl

s/Toepel onclas

k_«id dak\al codes van de ák=des± or ket Cd«teel

Het om nel fe boos , {er arte oenen vost orde lddie, dnr # plan fee hg be.ed an doqemoer# made tod te Bot'ave cczeplel i Schade o s l# Rr ne e rist,of±et erf«er kunne n meen.bj qebu.el dolen, paa ei s deze4ene ple bj dé'o ost Er is,ik eer dot cè sonde nes p ndre plek gebood n vond€·

ren.

-

l

Aan de leden van de Gemeenteraad van Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Plaats Rotterdam, datum 27.03.2022.

Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL.IMRO.0599.BP2186Parkhaven-on01

Geachte leden van de Gemeenteraad,

Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca. 650 woningen te bouwen. Ik heb kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en teken hiertegen bezwaar aan. Ik ben niet eens met de Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven omdat het ontwerpbestemmingsplan geen enkele voor mij geldige reden geeft waarom die woningen absoluut op die groene plek bij de Euromast gebouwd moeten worden. Daar is absoluut geen bewijs dat deze woningen niet op een andere plek gebouwd kunnen worden. Ik vind de 4,2 hectare groen te belangrijk voor mijzelf en voor de stad om op te heffen. Dit plan indruist tegen het beleid van de gemeente om de stad te vergroenen. Bouwen op die plek schadelijk is voor Het Park vanwege de stikstof afzet. Euromast is een van de meest bekende kenmerken van Rotterdam. Ik vind onze Euromast te belangrijk om ingebouwd te worden tussen 650 woningen. Ik vind dat het zicht en de beleving van dit rijksmonument onherroepelijk wordt aangetast. Het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om niet te bouwen ter harte genomen moet worden.

Hoogachtend,

Aan de leden van de Gemeenteraad van Rotterdam

Rotterdam, 29 maart 2022

Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL.IMRO.0599.BP2186Parkhaven-on01

Geachte leden van de Gemeenteraad, Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene nlek links en rechts uan la Firomast a 6F) woninaen te huwen \/ii hehhen

-

-

-

kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en tekenen hiertegen bezwaar aan. Onze bezwaren bestaan uit de volgende overwegingen: Het verontrust ons zeer dat de Parkhavenstrook (inclusief de Euromast) wordt losgehaald van het bestemmingsplan Scheepvaartkwartier, daar deze een geheel vormen die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden! Het Scheepvaartkwartier is een beschermd stadsgezicht.

De verkeerstromen zoals die op papier waarschijnlijk zijn voorzien bij de ontwikkeling van deze plannen zullen tot grote problemen en overlast kunnen zorgen in de gehele wijk. Er zijn immers in de afgelopen periode diverse grote nieuwbouw projecten in onze wijk in de afrondende fase beland. Omdat ook de Parkhavenkade autovrij zal worden en er slechts beperkte parkeermogelijkheden voor de te bouwen woningen alsmede de diverse toeristische voorzieningen in dit gebied zullen worden gerealiseerd zal dit de autodruk in de rest van de wijk nog verder doen toenemen. Zowel het parkeren alsmede de verkeersstroom zelf zal tot toename van verslechtering van de leefomgeving en de luchtkwaliteit in onze wijk leiden. Wij wonen aan het Willemsplein met voor de deur een mogelijkheid voor het parkeren van bussen en het gebeurd zeer regelmatig dat touringcars staan te "dieselen" terwijl er verder geen toeristen in de buurt zijn. De chauffeur staat dan te wachten en wil natuurlijk ook lekker warm zitten ... Waarom moet op dit kleine stukje groen nog een fors woningen project worden ingeperst? De tendens zou juist zijn dat men meer groen in de stad wil brengen. Ook in de afgelopen verkiezingsperiode was dit bij alle partijen die zich zeggen in te zetten voor verhogen van de leef kwaliteit in onze stad een belangrijk punt. Hoezo meer groen .....

hier verdwijnt gewoon weer een stukje stadslong capaciteit. De 4,2 hectare groen waarover hier gesproken wordt als mogelijke bouwgrond is te belangrijk voor de stad om op te heffen en druist in tegen het beleid van de stad om te vergroenen, bouwen op deze locatie is schadelijk voor het Park(stikstof).

Het verbaasd ons ook zeer dat het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) inzake de onherroepelijke aantasting van het aangezicht en de beleving van het rijksmonument de Euromast niet beargumenteerd ter zijde wordt geschoven! Het lijkt ons onverantwoord om in deze toch al drukke en helaas vervuilde omgeving een groot woningbouw project te starten wat weer jaren in beslag neemt en voor velen veel overlast zal veroorzaken. En een groot stuk groen op te offeren helaas wordt onze wijk alleen maar meer betegeld in plaats van vergroend. Denk hierbij ook aan de bouw van het Zalmhaven torens project. Dat hierbij een parkje op het dak voor bewoners wordt gerealiseerd wil niet zeggen dat het leefklimaat voor overige bewoners een boost krijgt want op straat niveau wordt het hele gebied voornamelijk dicht getegeld. Wij vertrouwen erop u hiermede voldoende te hebben geinformeerd en hopen zeer op een grondige herziening van de voornemens ten gunste van het mooie en redelijke groene Scheepvaart kwartier. rwUJ an

u,

Om deze brief te bewerken moet je hem eerst downloaden naar je eigen computer (zie de download opties onder de tab 'Bestand')

Aan de leden van de Gemeenteraad van Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam

Of per e-mail info@griffie.rotterdam.nl

Plaats Rotterdam, datum .30-03-2022

Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL.IMRO.0599.BP2186Parkhavenon01

Geachte leden van de Gemeenteraad,

Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca. 650 woningen te bouwen. Ik heb kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en teken hiertegen bezwaar aan.

- dat het ontwerpbestemmingsplan geen enkele voor u geldige reden geeft waarom die woningen absoluut op die groene plek bij de Euromast gebouwd moeten worden; dat niet bewezen is dat deze woningen niet op een andere plek gebouwd kunnen worden. - dat u de 4, 2 hectare groen te belangrijk vindt voor uzelf en voor de stad om op te heffen; dat dit plan indruist tegen het beleid van de gemeente om de stad te vergroenen; dat bouwen op die plek schadelijk is voor Het Park vanwege de stikstof afzet. -

dat u onze Euromast te belangrijk vindt om ingebouwd te worden tussen 650 woningen; dat het zicht en de beleving van dit rijksmonument onherroepelijk wordt aangetast; dat u vindt dat het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om niet te bouwen ter harte genomen moet worden.

- dat u de vrije uitloop van Het Park naar het water van de Parkhaven belangrijk vindt om te behouden. De aanleg van een woonwijk zal deze doorgang niet verbeteren, ook al staat in het ontwerpbestemmingsplan dat dit wel zo is. Het openbare karakter van deze groene plek in de stad wordt onherroepelijk aangetast door particuliere woningen. -

dat u de geluidshinder luchtverontreiniging die de woningbouw (een proces van minstens 7 jaar) in deze toch al zeer drukken en vervuilde omgeving (Maastunnel, Drooglever Fortuynplein) met zich meebrengt onverantwoord vindt.

-

Dat ik vind, dat men in de hele wereld probeert om MEER groen in de steden te hebben. Er is al zo weinig groen in centrum Rotterdam, LAAT DIT BESTAAN!

[voor het ontwerp bestemmingsplan Parkhaven en voor informatie over de verschil/ende wl anew»mw i - -- - - - - - - - ,-- - · - ·-

mw a na na s wwwwl l zw l i l - ,- ·· · · · · · 7· ··c - --- - ·

en "Websites']

NB Dien uw zienswijze in vóór 11 april 2022 I [de zienswijze moet ondertekend worden met uw]

Hoogachtend,

Naam

.

Adres

.

Woonplaats

Rotterdam.

Handtekening

.

e-mailadres ...

hl nan t $ l uw t ' l l i rirn ' --------7 ---··-,---··--·- -·· -----, V

Aan de leden van de Gemeenteraad van Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam

Rotterdam, 30 maart 2022 Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL.IMRO.0599.BP2186Parkhaven-on01 Geachte, Burgemeester en wethouders hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene plek, links en rechts van de Euromast ca 650 woningen te bouwen. Wij hebben kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en tekenen hiertegen bezwaar aan. Onze bezwaren: Wij zien niet in waarom die woningen op die groene plek bij de Euromast gebouwd moeten worden, bewijs dat deze woningen niet op een andere plek gebouwd kunnen worden ontbreekt. Merwe 4haven gebied zou hiervoor in aanmerking kunnen komen. Het is onbegrijpelijk dat onze Euromast ingebouwd gaat worden tussen 650 woningen ondanks dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed het advies heeft afgegeven hier niet te bouwen omdat het zicht en de beleving van dit Rijksmonument wordt aangetast door woningbouw. Denk hierbij ook aan het Verdrag van Granada 1985, waar Kwaliteit Leefomgeving is vastgelegd (BKL lid 5.72). Het kappen van bomen, waardoor er veel CO2 vrijkomt, vinden wij onacceptabel. Begroeiing tegen de woningen gaat hier helemaal niets aan veranderen. In het ontwerpbestemmingsplan staat dat de gemeente de vrije uitloop van het Park naar het water van de Parkhaven belangrijk vindt om te behouden.

Aanleg van een woonwijk zal deze doorgang niet verbeteren, ook al staat in het ontwerpbestemmingsplan van wel. Het openbare karakter wordt door woningbouw direct aangetast. Verbetering zal wel worden bereikt door het samenvoegen van het Park en de Parkhavenstrook en dit gebied verder uit te breiden als groengebied met recreatie sport en cultuur. Dit sluit beter aan bij de Groenbeleid van de gemeente en de behoefte hieraan van de bewoners, ook die uit de niet directe omgeving in een steeds meer verstedelijkte stad. In het kader van vergroenen valt het op dat 4.2 hectare groen zomaar wordt opgeheven, hetgeen tegen het beleid van de gemeente is ook omdat de stikstof afzet schadelijk is voor Het Park. Wereldwijd wordt er op gewezen dat een verhoging van de waterstand zeer aannemelijk is. Bouwen buitendijks lijkt dus geen goed plan. Ook vinden wij het onverantwoord hier te bouwen gelet op de geluidshinder, luchtverontreiniging in een gebied dat toch al redelijk vervuild is. Metingen laten zien dat de grond tot 1 meter vervuild is. Dat er in een gebied dat is aangewezen als groen en archeologie en waar verscheidene rijksmonumenten liggen en niet is aangewezen als bouw lokatie, toch gaat bouwen is toch zeer , merkwaardig.

De visie op de verkeersstromen in de wijk en uw verwachtingen daarbij met betrekking tot de doorstroming van het verkeer. De huidige situatie leidt af regelmatig tot problemen en deze zullen zeker toenemen na bouw. In het plan staat dat gemeentebeleid is afgestemd op behoefte o.a. aan kleinschalige kantoorruimtes. De nog altijd leegstaande ruimtes in Little C spreken dit geheel tegen. Hoogachtend,

2 mrsar 2022 Rotte+dur

k~ .;'",iCDJ.., .•-ll!v,~r.p~,a;1

f~p-1n P.11

•L

burgervre ter an wethouderswan Rrtrra n be besterrwrmirgpan• Pari.haven igeind ene

.cc. be rdemee zin ahs volgt

d het ertweerpbestormrangspar, en, ende#r $er eeft, wsaneren de worpen afgolut op die groeete pit tuj se turr1 bene± weder, dat riet ewezen s tut der weoriet eet pers ar-te' tet3nv3i neer wror eet-. - dart ik de 4.2 tanegeen tetel»ngrit«nstscr ten vor de tud onpteheen, dat de plans indruist tegen het be id vate ere«' de si te vrgroener, dat bouwen c die piel ±re#adel# is voer bit at van at «de «ttt fafe. dut konae Euromnast te blsngjkvit 'oren ingetoastte beren tussen éS0 wringen, dot. het zeber de bevingvan dt rprinsemnt onh reritelirresort uagetast; durl'ver#t, dat het advies van de fitsdmat vf her Cgtr el tr#goed et niét tebween ter harte i

wt

encore er3et we9en.

- dat k ie lhtverortnenigor die de scorevirgtw te«n poroee ve #intens 7 jaar}in care toh ai teer vervelde omgeving (Maast unnl,Eroog«ver Foetnyln) mset zich meebreng

reran twosd vie3

Aan: Directeur Stadsontwikkeling BWT/Bestemmingsplannen Postbus 6575 3002 AN Rotterdam

Betreft: Zienswijze ontwerpbestemmingsplan Parkhaven Rotterdam, 31 maart 2022 Geachte directeur Stadsontwikkeling, U heeft een ontwerpbestemmingsplan Parkhaven ingediend om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca.650 woningen te kunnen bouwen. Wij hebben kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het huidige bestemmingsplan en tekenen hiertegen bezwaar aan. Onze bezwaren luiden als volgt: Ernstige aantasting van de wereldwijd gewaardeerde erfgoederen Het Park, de Euromast, het Maastunnelcomplex en de Parksluizen. Deze monumenten zouden juist beschermd moeten worden. In het verlengde van de beschreven te borgen waarden in het cultuurhistorisch onderzoek uit september 2020 van Steenhuis en Meurs wijzen wij u in dit verband op de ten aanzien van de Euromast nadrukkelijk aangegeven markante vrije ligging die voor de stedenbouwkundige waarde en ensemblewaarde van groot belang is. Voorts menen wij dat te lichtvaardig is voorbijgegaan aan de negatieve adviezen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed d.d. 08/01/2021, de Gebiedscommissie Delfshaven d.d. 13/11/2019, de Gebiedscommissie Delfshaven d.d. 14/01/2021, de Gebiedscommissie Centrum d.d. 12/09/2019 en de Gebiedscommissie Centrum d.d. 15/01/2021.

Wij menen dat deze afwijzende adviezen, in hun samenhang, opnieuw moeten worden meegewogen in ons bezwaar; Verlies toeristentrekkers van formaat en de bijbehorende inkomsten; Door de inschakeling op deze manier van derde partijen verliest de gemeente haar controle over het gebied; Vanwege het karakter unsolicited proposal laadt de Rotterdamse politiek de verdenking op zich kortstondig politiek gewin te laten prevaleren boven verstandig rentmeesterschap, in brede zin; Grote, extra, verkeershinder/ congestie in een al zwaar belast gebied (Westzeedijk, Parkhaven, Parkkade, Scheepstimmermanslaan, Droogleever Fortuynplein). De grotere verkeersintensiteit in dit gebied zal een negatief effect hebben op de aanrijtijden van ambulances, politie- en brandweerauto's en andere hulpdiensten. Dit gaat onvermijdelijk leiden tot een verlies van tijd in levensbedreigende situaties, waarin elke seconde telt. Nu al zien wij regelmatig voertuigen van hulpverlenende diensten zich vastrijden in het verkeer. Dat wordt alleen maar erger; Verhoogde luchtvervuiling door toename verkeer en verkeerscongestie; Vergroting geluidsoverlast; Ontoelaatbare aanslag op leefbaarheid en recreatiemogelijkheden van alle Rotterdammers en nog meer op het woongenot van alle Rotterdammers die woonachtig zijn in de nabije omgeving van Het Park. Het Park is een geliefde rustplek op weekeinden en zomerse dagen.